kk ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ug kk kk it kk en kk kk kk kk kk kk ru kk ru ru en hbs_lat ru en kk kk kk kk bg kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk cv be be ru ru
АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника
Екі нүкте арасындағы өсімше белгілі болса, В нүктесінің биіктігін мына формула арқылы анықтауға болады:НВ = НА + h Яғни келесі нүктенің биіктігі алдыңғы нүктенің биіктігіне өсімшені қосқанға тең. Деңгей жазықтықтан аспаптың көздеу осіне дейінгі тіктеуіш сызықты аспап горизонты АГ деп атайды. Аспап горизонты былай анықталады: АГ = НА + а немесе АГ = НВ + в яғни, аспап горизонты нүкте биіктігіне сол нүктеде орналасқан рейкадан алынған есепті қосқанға тең.
Аспап горизонты арқылы да нүктелер биіктіктерін анықтауға болады. Екі пункт арасындағы С нүктесінің биіктігі мынаған тең:НС = АГ – с мұндағы, с-С нүктесіне қойылған рейкадан алынған есеп.
Егер нивелирленетін екі нүктенің арасы 100 м-ден аспаса, онда екеуінің арасындағы биіктік өсімшесі жалғыз станциядан анықталады. Мұны қарапайым нивелирлеу деп атайды.
Нивелир жүрісіндегі нүктелерде рейка алдымен артқы, содан алдыңғы болса, ондай нүктелерді байланыс нүктелері деп атайды. Байланыс нүктелері екі көршілес станцияларды байланыстырып тұрады.
Байланыс нүктелерінің арасында жатқан ерекше нүктелерді аралық нүктелер деп атайды. Керісінше, А және В нүктелерінің арақашықтығы едәуір қашық болса, онда өсімшені анықтау үшін нивелирді бірнеше станцияға орналастырып күрделі нивелирлеу жүргізіледі.
23 Тригонометриялық нивелирлеу әдісі
Тригонометриялық нивелирлеу әдісін рельефі қатты өзгермелі жерлерде, көбінесе таулы жерлерде нивелирлеу жұмысын жүргізгенде қолдану ыңғайлы. Бұл әдіспен нивелирлеуде жер бетіндегі нүктелердің өзара биіктіктерін анықтау үшін теодолит аспабы немесе тахеометр аспаптары қолданылады. Тригонометриялық нивелирлеу әдісінің мәні –жер бетінде А және В нүктелері берілген дейік. Енді осы нүктелердің өзара биіктігін анықтау керек. Ол үшін А нүктесіне теодолитті қойып, оны жұмыс қалпына келтіреді. Содан кейін аспап биіктігін і рулеткамен өлшейді. Ал В нүктесіне биіктігі белгілі і=ВL рейканы орналастырады.
Теодолиттің көру дүрбісін L нүктесіне көздеп бұрышты өлшейді. А және В нүктелерінің арасындағы горизонталь қашықтық d=AC =ON. Онда . Енді МС сызығының екі жағындағы биіктіктерді теңестіреміз. Сол жағында болса, оң жағында , яғни = , бұдан толық өзара биіктікті анықтауға болады
мұнда - горизонталь арақашықтық; - көлбу бұрышы; і – аспаптың биіктігі; - көздеу биіктігі көбейтіндісін электрондық калькулятормен немесе арнаулы өзара биіктік кестесі арқылы есептейді.
Өлшеу кезінде есептеу жұмыстарының көлемін азайту үшін рельефі бірдей өзгермелі жерлерде теодолиттің көздеу дүрбісін рейкадағы аспаптың биіктігіне тең шамаға ( і= ) көздейді, онда келесі түрде болады.
Өзара биіктікті көлбеу ұзындықтар = арқылы анықтағанда, келесі түрде болады.
Егер d>300 м болса, онда өзара биіктікті Жердің қисықтығы мен рефракция құбылысы ескерілетін түзетпе беру арқылы анықтайды
мұндағы , R – Жердің радиусы.
Тригонометриялық нивелирлеу теодолиттер Т30, 2Т30, Т15, Т15К, Т5, ТО5 (МЕСТ 10529-79) пен тахеометрлер ТЭ, ТД, ТВ (МЕСТ 10812-74) және шет елдік тахеометрлер Дальта 010, Дальта 020 және т.б. арқылы орындалады.
24 Бұрылыстың басты нүктелерінің пикеттік орнын анықтау
Жолдың ыңғайлы трассасы - тура сызық болып табылады. Бірақта жердің әртүрлі жағдайына байланысты (көл, батпақты жер, өзен, елді-мекендер, жердің рельефі және т.б.) аралық пункттермен өту кезінде және шеткі пункттердінн аралығы тым қашық болғанда, екі тура бағыттағы трасса сызықтары сүйір бұрышпен қосылады. Осы екі түзудің қосылысқан жерінде, жол қозғалысы бірқалыпты және қауіпсіз болу үшін тура сызықтар қисықпен жанастырылады. Жол практикасында қисықтың екі түрі қолданылады: шеңберлі және өткінші қисықтар (16.5 сурет).
Жолда шеңберлі қисықты салу үшін, оның элементтерін және басты нүктелерін білу қажет. Суретте шеңберлі қисықтың элементтері керсетілген.
АNС= К - қисықтың ұзындығы;
Т = R tg Ө/2;
K= R tg ӨП/180
Шеңберлі қисықтың басты нүктелері: А нүктесі - қисықтың басы (ҚБ); С нүктесі - қисықтың соңы (ҚС); N нүктесі - қисықтың ортасы (ҚО). Шеңберлі қисықтың элементтерін (Т,К,Б,Д) берілген формуламен есептеп шығаруға болады немесе арнаулы алдын-ала есептелген таблицаны пайдаланып анықтауға болады.
Қисықтарды пикетке бөлу үшін алдымен басты нүктелердің пикеттік орнын анықтау керек. Басты нүктелерінің пикеттік орнын бұрылыс бұрыш төбелерінен (ББТ) қисықтың элементтерін пайдаланып табады. Олардың есептеу формулалары мынадай:
ПК ҚБ = ПК ББТ - Т
ПК ҚС = ПК ҚБ + К 0
Тексеріс ПКҚС = ПК ББТ + Т-Д
Пикетті қисыққа шығару үшін тікбұрышты координаталар әдісін қолданады, яғни айтқанда X ,Ү анықтайды.
Уn = (180 L)/ПR, Хп =R sin уn , уп= Хn sin2уn /2, ∆ X п= Ln - Хп
Мұнда L - бүтін пикет пен қисықтың басының пикеттік орнының айырмашылығы, яғни айтқанда L = ПК - ПК ҚБ, R – қисықтың радиусы, X - жылжымалық көрсеткіш. Пикетті шығарғанда X рулеткамен тангенс бойынша бүтін пикеттен артқа өлшеп салып, нүктені шпилькамен белгілейді, Сол белгіленген жерден эккермен перпендикуляр түсіріп, сол перпендикулярға Ү салып, қисықтан пикетті белгілейді.Пикетті қисыққа шығару қисықтың орта (ҚО) нүктесіне дейін жүргізіледі. ББТ-ның келесі бөлігіне Д-ны салып, тангенс бойынша пикетті белгілейді, пикетті қисыққа шығару ҚС-нан ҚО-на қарай жүргізіледі.
Қисықтың негізгі нүктелерін бекіту.
Қисықтың негізгі нүктелерінде (ББТ, ҚБ, ҚС) ағаштан жасалған бағандармен бекітеді, ал бағандарға бөлшек түрінде алымына нүктенің атын, ал бөліміне пикеттік орнын жазады. Егер ББТ болса, онда қосымша бұрылыс бұрышының мәні жазылады.
Бұрылыс төбесін белгілейтін бағандар жердің бетіндеп заттармен айланыстырылады және құрылыс алаңынан сыртқа шығарылады.
Түзу мен қисықтар ведомосі.
Түзу және қисықтар ведомосі арнаулы таблицамен безендіріледі, онда трассаны
жерге салғандағы жасалатын өлшеу нәтижелері кіргізіледі. Алғашқы графаларда трассаның басты нүктелерінің (трассаның басы - ТБ, бұрылыс бұрыш төбелері ББТ , трассаның соңы - ТС) аттары, олардың пикеттік орны және бұрылыс бұрыштарының мәндері жазылады. Бұл графалардың жалпы аты "Бұрылыс" бұрыштары деп аталады. Келесі графаларда қисықтың элементтері (К,Т,К,Б,Д) және қисықтың басты нүктелерінің (ҚБ , ҚС) пикеттік орны көрсетіледі. Бұл графалардың жалпы аты "Қисықтар". Келесі графаларда трассаның түзу бөлігінің элементтері түзу қоспалардың ұзындығы (Р), трассаның басты нүктелерінің арасындағы ұзындық (S), дирекциондық бұрыш пен румбылардың (г) мәндері жазылады. Ведомосте келесі тексеру формулалары беріледі:
ӨОҢ - ӨСОЛ = <ап - а0
2 ∑ Т - ∑ К = ∑ Д
∑Р - ∑ К=Lтр
∑ S -∑ Д = Lтр
mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2017 год. (0.151 сек.)Пожаловаться на материал