kk ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru
АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника
Кейбір препараттар антисеротониндік (сандостен, перитол) немесе холинолизистік (ипратрониум бромид, азатадин)белсенділікке ие. Кейінгі жылдары баяу реакция беретін субстанциясына қарсы әсері бар (диатилкарбамазин паомат) препараттар шықты. Контрикал, продектин кинин жүйесін блокадаға ұшыратады.
Антимедиаторлық препараттардың емдік әсері 30-70%, қанағаттанарлық. Аурудың қозуы 3-4 күн емдеуден соң басылып, әсері 1-2 айға дейін сақталады.
Гистамин жиі тағайындалып, көбінесе инъекциямен беріледі.
Гистамин Н-рецепторларын тітіркендіріп, жаттығуымен клетка ішіндегі нуклеотидтерді – цАМФ-ты қалпына келтіреді. Гистамин тері ішіне 0,1 мл (10-7 ертіндісі) егіп, оған 0,1 мл-ден қосып отырады. Бронх демікпесін емдеуге гистамин ингаляциясы беріледі. Бастапқы дозасы 10-8 ертіндісінен, біртіндеп көбейтіп ең жоғары – 10-4 дозасына жеткізеді.
Аллергиялық ауруларды гистаглобулинмен (гистамин+гаммаглобулин) егу антигистаминдік антиденелердің шығуын қоздырып, қандағы бос гистаминдерді байланыстырады, 15-20 күн емдегеннен кейін қанның гистамин байланыстыратын белсенділігі күшейіп, қанда плазмопексин көбейеді.
Гистаглобулин ремиссия кезінде 2 мл-ден тері астына арасы 2 күннен 5 рет егіледі. Балаларға 0,1 мл-ден бастап, келесі жолы 0,1 мл-ден қосып 1 мл-ге дейін береді. Барлығы 10 рет. Емдік әсері 6 айдан 1 жылға дейін сақталады.
Гистосератоглобулин жедел аллергияның көп медиаторларына әсер етеді. Тері астына арасы 4 күннен 2 мл егеді (бәрі 8 рет).
Мигренді, тағам аллергиясын, бронх демікпесінің серотониндік түрін емдеуге антисеротониндік дәрілер – дезерил (күніне 15 мг), периактин (тәулігіне 20 мг), стугерон (75 мг), бромлизергин қышқылының диэтиламиді (8 мг) қолданылады.
Антибрадикининдік дәрілер созылмалы, рецидивті есекжемді емдеуге (пармидин, ангинин, продектин, гливанол) 1-2 ай бойы қолданылады. Кинин жүйесінің ингибиторлары – антиферменттік препараттар: трасилол, контрикал, калликреин, плазмин. Бұған жататын эпсилон-аминокапрон қышқылын (тамшылатып 1% ерітіндісін 100 мл) және гепарин (5-10 мың өлшемін тері астына, қарынға), трасилолды (венаға 10 мың өлшем) есекжем қозған кезде тағайындайды.
Интал және задитен топтары мембрананы қалпына келтіреді. Интал суда ериді, асқазан - ішектен денеге сіңбейді, жергілікті қолданылады. Клеткаларда ЦАМФ-тың деңгейін көбейтіп, дегрануляция болдырмайды. Мес клеткаларының мембранасын тұрақтап, гистаминнің босап шығуын тоқтатады. Мес клеткаларының кальций каналдарының рецепторлары арқылы әсер етіп, кальцийдің антагонисы болып саналады. Интал организмге 20 минөттен кейін әсер етіп, нәтижесі 6 сағатқа созылады. Интал капсуласы 20 мг, тәулігіне 1-6 рет тағайындалады. Мұрынға және бронх ішіне ингалятор, көз тамшысы (оптихром), асқазан-ішекке капсула арқылы беріледі. Айлап, жыл бойы пайдалануға болады. Балаларға 2 жастан асқанда ғана тағайындайды.
Задитен (кетотифен) - гистаминге, серотонинге, ацетилхолинге қарсы белсенді. Гистаминнің рецепторымен байланысып, шығуын бөгейді. Аллергиялық реакцияның бірінші түрінде (атопияда) нәтижелі. Мес клеткаларының мембранасын тұрақтайды. Задитен лейкотриендердің және хемотаксистік факторлардың бөлінуін азайтып, бронхтардың бета-адренергиялық рецепторларының сезімталдығын көтеріп, бейспецификалық гиперреактивтілігін басады. Кетотифен- таблеткасы күніне 2 рет тағайындалады. Препарат өте жақсы көмектеседі, оны бір жылға дейін беруге болады. Балаларға 6 жастан асқанда ғана береді. Интал мен задитенді бірге беру респираторлы аллергоздарда өте жақсы нәтижелі.
Кальцийдіңантагонистері. Бронхтардың бұлшық етінің жиырылуы, аллергиялық реакцияның медиаторларының жасушалардан шығуы кальций иондарының клеткаға түсуіне байланысты. Жасушаларда белок-кальмодулин белсеніп медиаторларды шығарады. Кальцийдің «шок» мүшенің жасушаларында көбеюі жалқықты шығарып, бронхтардың гиперреактивтілігін көтеріп, науқастың физикалық жүктемеге шыдамдылығын азайтады. Кальций жасушаларға кальцийдің каналдарымен кіреді. Кальций антагонистері жасушаларға кальцийдің кіруін бөгейді. Олар – нифедипин, коринфар, адалат және верапамил. Күніне 1 таблеткадан 3 рет беріледі. Кальций антагонистері қан қысымын да төмендетеді. Препараттарды тіл астына да беруге болады. Кері әсерлері – бас ауруы және жүрек соғуы.
Витаминдер. Сенсибилизация дамығанда витаминдер кейбір мүшелерге жиналып гиповитаминозға әкеледі. Фосфорландыру бұзылады. Антибиотиктермен, глюкокортикоидтермен емдеу витаминдер алмасуын өзгертеді. Витаминдер С, РР және В топтары глюкокортикоидтердің түзілуіне қатысы бар.
Аллергоздарды емдегенде В, РР, С витаминдерін беру керек. Ауыр жағдайда олардың дозасы екі есе көп болуы жөн.
Вирустарға және микробтарға қарсы препараттар. Тыныс алу жолдарының аллергоздарында бактериальды немесе вирусты инфекциялардың қабынулары жиі. Кейде микроорганизмдер аллергоздардың дамуына немесе қозуына тікелей қатысы болады. Эндотоксиндер псевдоаллерген болып гистаминдердің шығуына себеп болады. Аллергоздар ЖРВИ-дан кейін дамыса, антивирусты препараттар (интерферон, ремантадин, рибавирин, ацикловир) тағайындалады. Тыныс алу және асқорыту жолдарында грибтер инфекциясы болса, нистатин немесе леворин (2-4 млн. өл/тәулігіне) таблеткалары беріледі. Респираторлық аллергозда осы дәрілердің натрий тұздарын аэрозоль түрінде қолданады. Басқада антимикоздық препараттар (амфотерицин, амфоглюкамин, низорал, миконазол т.б.) бар. Жергілікті (теріге, қынап ішіне) клотримазол қолданылады. Бактериалдық инфекция дамыса, сульфамидты препараттар (бисептол, бактрим, сульфадиметоксин) фолий қышқылымен бірге беріледі.
Стафилакокктарға қарсы нитрофурандар белсенді. Организмде инфекция ошағы болса антибиотиктер берілуі керек. Бұлшықетке берілетін антибиотиктер иммунды қабілетті жасушалардың простагландин Е-ге сезімталдығын төмендетеді. Антибиотиктер лейкоциттердің фагоцитоздық белсенділігін басады, лимфоциттердің ДНҚ-на репарациясын бұзады, жалпы иммунитет тежейтіндей әсер етеді. Сондықтан антибиотиктерді инфекциялы-аллергиялық ауруларға тағайындалу қағидалары мынандай:
- аса жақсы нәтиже беретін антибиотикті таңдап, жеткілікті дозасымен 10 күннен артық беруге болмайды. Ауруларға аса көп аллергия беретін пенициллинді және екі антибиотик қолданбау керек. Тетрациклиндер, левомицетин, стрептомицин – иммунитет тежеушілер. Макролиттер стафилококктерге әсер етіп, улану және дисбактериоз бермейді. Эритромицин, спирамицинді – жүктілік кезінде қолдануға болады. Фторхинолондар, цефалоспориндер, гентамицин жақсы нәтиже беріп жүр.
Табиғи антибактериалды препараттардан - хлорофиллипт (10% спирт ерітіндісін, физиологиялық ерітіндіге қосып 1:3), сарымсақ (аллисат), пияз (аллилчеп) экстрактін (физиологиялық ерітіндіге 1:6 ретінде қосып) ингаляцияға қолданады. Антибактериальдық препарат - прополистің (18% ерітіндісін 96 гр. спиртте 10 тамшыдан, күніне 3 рет) ішуге және 1%- ерітіндісін ингаляцияға тағайындайды. Инфекцияның қозған кезінде улануды түсіру үшін гемодез, неогемодез, глюконеодез, энтеродез береді. Олар токсинді байланыстырып, организмнен шығарып жібереді. Қосалқы протозойлы инфекцияларда (лямблиоз, трихоманиаз, амебиаз, лейшманиоз) метронидазол 5 күн бойы тағайындалады. Бұл препарат иммунитетті де көтереді.
Иммунитет жөндеушілер. Аллергиялық ауруларда екіншілік иммунды тапшылық қалыптасады. Қолданылатын иммунитет жөндеушілер - 3 топқа бөлінеді:
а) иммунитетті қалпына келтіру – жетіспегеннің орнын толтыру (иммуноглобулиндер, интерферон, В-активин, тималин);
б) иммунитетті – белсендіретіндер (декарис, Т-активин, нуклеинат натрий, спленин т.б.);
в) иммунды супрессорлар (кортикостероидтер, цитостатиктер және т.б.). Иммунды жөндеушілермен емдеу иммунитет көрсеткіштерінің бақылауымен жүргізіледі.
Нуклеинат натрий (0,4 г. күніне 3 рет, 10 күн бойы) – гипофиз- бүйрек үсті безінің жүйесін белсендіреді.
Продигиозан аз дозасында иммунитет көтереді, көп дозасында басады, ингаляцияға қолдану қолайлы.
Айырша без препараттары (тимозин, тактивин және басқалар) жасушалық иммунитетті (вирустарға, клетка ішіндегі бактерияларға, грибтерге қарсы) белсендіреді.
Декарис Т-жасушаларды, фагоцитозды орнына келтіреді. Баяу аллергиямен жүретін созылмалы, рецидивті инфекцияларда нәтижелі. Декаристі 50 мг-нан күн ара 1 ай бойы береді. Кейде декаристің 0,1% ерітіндісін ингаляцияға немесе фонофорезбен қолданады.
Адам иммуноглобулині иммуноглобулиндердің жетіспеушілігін қалыпқа келтіреді және Ig G4 комплементпен байланысады, Ig G2 мен Ig G4 гуморальдық қорғаныс береді.
Антиаллергиялық иммуноглобулин реагиндердің реакциясын басады, Ig G2 – нің, оның Fc-фрагментінің синтезін белсендіреді. Бұлшық етке 1 мл-ден аптасына 2 рет, барлығы 5 рет егеді.
Гормондар. Аллергиялық аурулардың патогенезінде эндокриндік өзгерістер көп. Менструальдық циклдің бұзылуы бронх демікпесінің ауыр ағымында кездеседі. Аллергоздарда қалқанша безінің гипер-немесе гипофункциясы байқалады. Бұларда да коррекциялық емдер (прогестерон, метилтестостерон) тағайындау жақсы нәтиже береді.
Кортикостероидтер қабынуды басады: өткізушілікті азайтады, клеткалардың мембранасын тұрақтандырады. Егер патогенезі аутоаллергиялық фазасына көшсе (бронх демікпесі) глюкокортикоидтер нәтиже бермейді. Кортикостероидтер аллергиялық реакцияның жедел түрінің ақырғы кезеңіне және ІІІ-ІҮ- түріне жақсы әсер етеді. Кортикостероидтер антиденелердің шығуын, антиген-антидене реакциясын басады, сезімталдығы жоғары лейкоциттердің “шок” мүшені зақымдауын бөгейді. Кортикостероидтер әсерінен науқас организмінің жасушаларының ядросы арнайы протеин-макрокортин синтездеп, ол аденилциклазаны белсендіреді. Аденилциклаза фосфолипаза А2 ферментін басып, арахидон қышқылының метаболиттерін (лейкотриендерді, простагландин F2) шығармай, анафилаксия медиаторларының синтезін бөгейді және мишень-клеткалардың рецепторларының ЦАМФ-қа сезімталдығын қалпына келтіреді. Кортикостероидтер қанда қан белоктарымен (транскортин, альбумин) байланысып, айналымда жүреді. Кортикостероидтерді ішкенде бұл процесс 2-3 есе баяу жүреді: дозасы аз-аздан ұзақ уақыт организмге тарайды. Препараттарды таңертең беру бүйрекүсті бездерінің зақымдануынан қорғайды. Кортикостероидтермен емдегенде бронх демікпесінде IgЕ бастапқы 2 аптада көбейеді, 3 аптадан кейін бастапқы деңгейіне келеді, тек 4 апта өткенде ғана төмендейді. Сөйтіп, кортикостероидтердің (КС) аллергоздардың арнайы гиперреактивтілігін төмендетуі, аллергиялық аурулардың патогенезі мен клиникасының барлық звеносына әсер етуіне байланысты.
Глюкокортикоидтар қабынуды, аллергияны басады, десенсибилизация береді, олардың иммунитет тежейтін, шокқа қарсы, антитоксикалық қасиеттері бар. Иммунитет тежеу әсері иммуногенездің барлық звеносын басудан тұрады: дің және В-клеткалардың миграциясын, Т- және В-клеткалардың қарым-қатынасын басады. Кортикостероидтер макрофагтардың лимфоциттердің, цитокиндердің (интерлейкин 1-2, интерферон-гамма) және эозинофильдердің қабыну медиаторларын шығаруын бөгейді, арахидон қышқылының метаболизмін төмендетеді.
КС-тердің синтетикалық препараттары: преднизолон, метил-преднизолон, дексаметазон, триамцинолон, кеналог, беклометазон дипропионат, будесонид, ингакорт, флутиказон. Кейінгі төртеуін бронх демікпесінде ингаляцияға қолданады.
Кеналог-40, дипрофостың емдік әсері ұзаққа созылады (пролангированное). Кеналог-40 айына 1 рет, дипрофос 40 күнде 1 рет беріледі. Препараттардың дозасы әрбір науқастың ерекшелігіне, ауруының ағымына, түріне байланысты алынады. Балаларға беру өте жауапты шара, әртүрлі препараттардың емдік әсері әртүрлі. Кейде тазарған синтетикалық препараттар (метилпреднизолон, дексаметазон) аллергияны емдеуде жақсы нәтиже береді. Емді ингаляциямен беруден бастайды. КС-терді беруге жауапты қарау керек.
Глюкортикоидтармен емдегенде қанда кортизолрезистентті лимфоциттер пайда болып, гормондардың деңгейі көбейгенде резистентті лимфоциттер көбейіп, оларға қарсы иммундық жауап дамиды. Сөйтіп кортизол - резистентті лимфоциттердің саны иммун жүйесінің белсенділігін көрсетеді және науқаста глюкокортикальдық тәуелділік дамиды. Кортикостероидтердің емдік әсері төмендеп, олардың жоғарғы дозасын ұзақ уақыт қолдану аутоиммунды процестің дамуына әкеледі. Ал, аутоиммунды ауруларда кортикостероидтер көмектеспейді, тек қана қабынуды басады. Мұндай жағдайда иммунитет тежеушілерді бірге қолдану керек. Бүйрек үсті безінің қыртыс қабатының жетімсіздігін қалпына келтіру үшін этимизол, глицерам, цинк-кортикотропин (АКТГ), синактен қолдануды ұйғарады. Бұл препараттармен емдегеннен кейін қанда Т-лимфоцит-супрессордың деңгейі көтеріледі.
Аутоиммунды ауруларда ұлпадағы клеткалардағы процесті басатын (циклофосфан, меркаптопурин, азотиопирин) дәрілер қолданылады. Цитостатиктерді аэрозоль түрінде қолдануда, оның асқынулары болмайды.
Адреномиметиктер – АТФ пен ЦАМФ нуклетидтің синтезіне керекті нысана-клеткаларының бета-2-адренорецепторларын және аденилатциклаза ферментін белсендіреді. Адреналин және эуфиллин тікелей әсер ететін адреномиметиктерге жатады; тегіс салалы бұлшықеттің жиырылуын кетіреді, бұлшықеттердің қан тамырларын кеңейтеді, жүрек күшін күшейтіп, соғуын жиілетеді, шырышты қабықтың және шеттік қан тамырларын тарылтады. Бұл жағдай өкпенің қан жүруін, зат алмасуын бұзады. Сондықтан адреналинді бронх демікпесінде берудің қаупі бар. Адреналинді 1%-0,5 мл-ден артық бермеу керек. Адреналинді қан тамырларын тарылту үшін сыртқа (тампонмен) қолданады. Эфедриннің кері әсері аз, сондықтан оны ішуге, ингаляцияға, бұлшықетке (5% ерітіндісін) тағайындайды. Балаларға тәулігіне 0,01-0,03 г береді. Бұл топтың препараттары кісіні қоздырып, ұйқыны бұзады.
Бета-рецепторларының белсендірушілері - орциприналин сульфат, изадрин. Оларды ингаляцияға 4-5 жастан бастап пайдаланады. Өте нәтижелі бронхолитик, фенотеролгидробромид-беротек аэрозолы 8 сағатқа дейін спазмды болдырмайды. Кейінгі жылдары пайда болған аэрозоль “дитек”-тің құрамында беротек және ингал бар. Ингал бронх демікпесінің қозуын да басады.
Холинолитиктер. М-холинолитиктер (атропин, ипратропиум-бромид, меңдуана препараттары, теофедрин, антасман, солутан) клеткалардың М-холинорецепторларына тосқауыл жасап, мес жасушаларының дегрануляциясын азайтады. Бұлардың кері әсері түкірікті қойылтады, ішектің атониясын, тахикардия береді, қарашықты кеңейтеді. Ипратропиум-бромидті ингаляцияға қолданады, беродул жақсы көмектеседі, өйткені М-холинолитик+бета-адреномиметиктен тұрады.
Пурин қосындылары. Теофиллин-диметилді ксантин, теоброминге ұқсас. Ол спазмолитик және антиаллергиялық дәрі: қан клеткаларында ЦАМФ-ты (ПГТ2) және бронхтардың гистаминге, ацетилхолинге сезімталдығын төмендетеді. Балаларға 14 жасқа дейін теофиллин берілмейді.
Муколитиктер. Тыныс алу жолдарының ауруларында және қою қақырықты секрециясында тиімді. Ацетилцистеин (10% ерітіндісі) ингаляциясы жақсы. Тахоликвин (1%), ұйқы безінің препараттарын (трипсин, химотрипсин) тағайындайды.
Альфа-антитрипсиннің тапшылығында ферменттерді, әсіресе трипсинді беруге болмайды, өйткені брадикиннің белсенуі пайда болады.
mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2017 год. (0.154 сек.)Пожаловаться на материал