kk ru en ru ru ru ru ru ru ru en bg kk ru ru kk ru ca fr ru ru ru ru kk kk kk kk kk kk en en kk kk en kk kk kk kk kk kk kk en kk en kk kk kk kk kk kk kk en en en en en en en en fr fr fr fr fr en fr en fr en kk fr fr fr fr en en fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr en fr en kk fr fr fr fr fr en fr fr en en ru fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr en fr fr fr fr fr fr fr en kk sv fr fr fr fr fr fr fr fr en ru fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr en fr fr en kk fr fr fr fr sv fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr en fr en kk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr en de en uk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en kk fr fr fr fr fr fr fr fr fr en en kk en kk kk kk en ru en ru kk ru bg ru ru ru de ru fr fr de ru fr oc de ru fr de ru ru de kk ru ru kk en cs kk fi de kk uk de kk en de kk ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru hbs_cyr ru ru ru fr ru ru ru ru en en ru ru ru fi ru ru en en fi ru ru ru ru ru ru
ӨНДІРІСТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТІН БАҒАЛАУ | G-Global
Сессия: Новая индустриализация как драйвер экономического роста в Казахстане в условиях глобализации
Өндірістік кәсіпорындарды дамытудың негізгі көзі инновацияны жетілдіру екені белгілі. Инновация – жаңа практикалық әдісті тарату және қолдануды құрудың комлекстік үрдісі немесе ғылыми-техникалық шешімнің, адамдардың, ұсыныстардың, жаңа идеялардың тәжірибеге енуі, іске асырылуы және де соңында қолданылуы. Басқа сөзбен айтқанда алдыңғы қатарлы мемлекеттерлегі экономиканың өсу негізін қалаған инновация, дамыған технология мен экономикалық білім. Тұрақты инновациялық даму мәселелерінің жетілдіру нарықтық экономикада үйлесімді орыннын табуды көздейтін өндірістік кәсіпорындардың негізгі мақсаты.
Сындарлы идеялардың, жоғары техногоиялардың заманы аттап басқалы Қазақстан өзінің инновациялық дамуының бағыттыуышын анықтау қажет. Қазіргі  таңда ҚР президенті Н.А.Назарбаев экономиканың құрылымына инновациялық сапаны беру басты мәселе екені айқын көрсетуде. Соңғы уақытта өткен бірқатар ірі іс-шаралардағы Елбасының сөйлеген сөздері инновациялық даму мәселесіне арналды. Президенттің осынау қолдауы бізге бүкіл инновациялық жүйені қайта құрылымдауға мүмкіндік беріп отыр.  Демек, инновациялық әлеует- жүйенің өзгеріске, жақсатуға, прогреске қабілеті.
Кез келген мемлекеттің инновациялық даму іс-әрекеті қоғам мен экономиканың маңызды қозғаушы күштері болып табылады. Дамыған мемлекеттерде инновациялық саясат  әлеуметтік  экономикалық саясаттың негізгі құраушысы. Дамыған елдерде инновациялық (ноу-хау) өнімдер мен технологиялар ЖІӨ өсімінің 70-85% беріп отыр[1].
Инновациялық сфераның белгілі дәрежеде ұйымдастырылмауы Қазақстанның 30 дамыған елдер қатарына қосылуға кедергі болуы мүмкін.
Инновацияның дамуына қозғаушы тетік - бірінші кезекте нарықтық бәсекелестік болып табылады. Нарық жағдайында өнім өндірушілер немесе қызмет көрсетушілер әрдайым өндірістік дағдарысты болдырмаудың жолдары мен тауарын өткізетін жаңа нарықтарды іздестірумен болады. Сондықтан, инновацияны бірінші болып тиімді игерген кәсіпорындар өз бәсекелестіктері алдында басымдылыққа иеленеді. Қазіргі кезеңде жаңа тауарлар түрлері өсіп, тұтынушы талғамы артып отырған уақытта, әсіресе шағын кәсіпорындардың икемділік қабілеттерін күшейту аса тиімді саналады.
Инновациялық әлеуеттің құрылымын өзара іс-әрекет ететін, бір-бірін толықтыратын ішкі және нәтижелі құрамның қор жиытығы арқылы білуге болады (сурет 1).
Сурет 1.Инновациялық әлеуеттің басқа басты субъектілердің әлеуетімен байланысының құрылымы
Қазіргі таңда еліміздің біршама экономикалық өсіміне қарамастан, экономикалық жағдайымызда қиыншылықтар бар. Бірінші кезекте отандық өнім мен қызметтің бәсекеге қабілеттсіздігі, өндірістік кәсіпорындарда технологияның артта қалуы болып табылады. Өнідірістік кәсіпорындардың жағдайын ғаламдық деңгейде өзгеру, іс-әрекетті өндірістік түрге бағыттап жаңа инновациялық, экономикалық және ұйымдастырушылық негізде жүзеге асыру,  болашақта тұрақты дамытудың кепілі. Ол үшін кәсіпорынның ішкі  дамуының барлық көздерін мобилизациялау және қайта құру қажет, басты объекті-интелектуалды әлеуеті бастау алған кәсіпорындар, яғни технологиялық дамып келе жатқан.
Өндірістік кәсіпорындарындағы инновациялық даму факторлары
Өндірістің инновациялық дамуының ғылыми негізін жетілдіру
Өнідірстік кәсіпорындағы өнімдерге инновациялық технологияны қолдану, жетілдіру
Инновациялық өнім сапасын көтеру мақсатында персонал білімін бағдарламалар арқылы жетілдіру
Өндірістік қауіпсіздік жүйесін жетілдіру
өндірістің үрдісін басқару жүйесі жетілдіру
Сурет 2. Өндірістік кәсіпорындарындың инновациялық даму факторлары
Суретте көріп отырғандай, сай әлеует құрып және қажетті механизмді құрастырсақ, өндірістік кәсіпорындарыдағы инновациялық өндірісінің  бәсекеге қабілеттілігінің серпіні арта түспек. Өндірістік кәсіпорындарындағы өнімді инновация арқылы өндіру концепцясын жетілдіру қажет. Басты мақсаттар- құрастыру, қолдану, дамыту және кәсіпорынның инновациялық даму әлеуетін іске қосу. Өндірістік кәсіпорындардың инновациялық дамуы дегеніміз- технологиялық прогресі, инновациялық факторлар әсерінен кәсіпорын тиімді өзгерістерді көрсетуі.
Мемлекеттің инновациялық ортасының дамуы- инновациялық экономиканың басты мақсаты. Бұндай жоғарғы технологиялық экономика тиімді инновациялық жүйе қалыптастыру және инновациялық үрдісті қолдайтын институттарды құруды ұсынады. БҰҰ ақпараты бойынша, Қазақстан әлемнің 20 жоғарғы технологиялық мемлекеттер тізіміне кірмейді.
Қазақстанда жаңа экономика түрін қалыптастырудың кілті- жаңа технологиялар, үлкен көлемді инвестициялар, білімді жүйелі түрде жетілдіріп отыру, жаңа жоғарғы технологиялық өнімдер және қызметтер. Осы факторлар бір-бірінен тұрақты қалыпта дамуы қажет. Ал біздің мемлекеттегі өндірістік кәсіпорындардың басты өнімі қайта өндеу процесін аз қажет ететін салаларда дамыған. Отандық өнім басым болып табылатын салаларға көңіл бөлсек: тамақ өндірісі,  кокс және мұнай өнімдері. Қазақстан экономикасын жаңғырту мен әртараптандыру негізіне тұрақты дамуын қамтамасыз ету, бәсекеге қабілетті  өнімнің түрлерін өндіру және экспорттың өсуі үшін Елбасының бұйрығымен 2003 жылы 17 мамырда ҚР индустриалды-инновациялық даму 2003-2015 стратегиясы бекітілді.
Соңғы он жылда инновацияны дамытатын көптеген документтер қабылданған. Республикамызда мемлекеттік бюджет негізінде қаржыланып, жүзеге асатын арнайы құрылымдар пайда болды. Қазақстандағы ұлттық инновациялық жүйе 2003 жылы институционалдық және физикалық инфрақұрылым түрінде қалыптаса бастаған болатын: жобалау қаржыландыру «Ұлттық инновациялық қор» АҚ тұлғасында, инжиниринг және технологиялар трансферті «Инжиниринг және технологиялар трансферті» АҚ тұлғасында, венчурлік қаржыландыру «ҰИҚ» АҚ-ның қатысуымен бірқатар венчурлік қорлар тұлғасында және физикалық инфрақұрылым Алматы, Қарағанды, Орал қалалардағы 4 технопарк, сондай-ақ, Алатау АТП түрінде болды 2012 жылдың қорытындысы бойынша республиканың 21451 кәсіпорындарының инновациялық қызметіне статистикалық байқау жүргізілді. Есепті кезеңде 1212 шаруашылық жүргізуші субъектілер (2011 жылы – 614 кәсіпорын) технологиялық инновацияларға ие болды. Өнімдік және үдерістік инновациялар бойынша кәсіпорындардың инновациялық белсенділігі 5,6% құрады[2].
2013-2014 жылдарға жаһандық бәсекеге қабілеттілік есебінің мәліметі бойынша, Қазақстан өткен жылмен салыстырғанда 1 қадамға өз позициясын нығайта түсіп, әлемнің 148 мемлекеті ішінде 50 үздік елдер қатарына кірді. Сонымен қатар, Қазақстан ТМД елдері ішінде Әзірбайжан мемлекетінен (39 орын) кейінгі екінші нәтиже көрсетті. «Инновация» факторы бойынша да Қазақстанның позициясы жақсара түскен. Аталған рейтингте Қазақстан 19 позицияға көтеріліп, 84 орынды иеленіп отыр. Ал «Инновациялық әлеует» факторы бойынша Қазақстан 18 позицияға  жоғарылап,  74 орынды иеленген.
«Компаниялардың зерттеулер мен талдамаларға шығындары» субфакторлары бойынша Қазақстан 17 позицияға көтеріліп, 77 орынды, «Университеттер мен бизнестің ынтымақтасуы» бойынша 11 позицияға көтеріліп, 79 орынды, «Жоғарытехнологиялық өнімдерге мемлекеттік сатып алу» бойынша 13 позияицияға көтеріліп, 58 орынды иеленген[3].
2011 жылмен салыстырғанда инновациялық өнімнің көлемі 60,6%-ға өсіп, 379005,5 млн. теңгені құрады, инновациялық сипаттағы қызметтер 21045,0 млн. теңге көлемінде көрсетілді. Өндірістік кәсіпорындардың өткізілген инновациялық өнімдері арасында қайта енгізілген немесе елеулі технологиялық өзгерістерге ұшыраған өнімдердің үлес салмағы едәуір – 75,8%, жетілдірілген өнімдер 6,6%  және басқа инновациялық өнімдер–  17,5% құрады[4].
Кесте 1. Инновация саласындағы инновациялық белсенділік (технологиялық инновациялар бойынша)
Кесте бойынша соңғы мәліметтерге сәйкес мемлекетіміздің инновациялық белсенділігі біршама жақсы нәтижелер көрсеткен. Солтүстік Қазақстан облысы, Батыс Қазақстан облысы, Жамбыл облысы оңтайлы көрсеткіштерге ие.   Кестеден көрініп тұрғандай 2007, 2008, 2009 жылдары инновациялық белсенділік көрсеткіштері үлкен толқынға, ауытқуларға ұшыраған, бірақ 2010 жылдан бастан бірден тұрақты жағдайға келе бастады.
Бүгінгі дүниежүзілік технологиялық даму үрдісі жаңа саты – адамзат игілігі үшін, оның өмірін жақсартуға, оны көркемдеуге бағытталған электронды, биоинженерлік және басқа да ғылым дәрежелерін пайдалануға негізделген деңгейге көшуде. Сондықтан барлық дамыған, дамушы елдерде мемлекеттік инновациялық салаға қаржылай түрде ұйымдастыру үрдісіне көмек көрсету арқылы қолдап отырады. Көптеген елдер тәжірбиесі көрсеткендей, экономиканың күрт құлдырауы, қаржы дағдарысы кезінде мемлекет инновациялық қызмет саласын қолдап, дамытып отыруы қажет.
Қазір мамандар экономиканы дамытудың жолы ретінде инновациялық бағытты ұсынып отыр. Себебі бұл әлемдік дамудың негізгі үрдісі. Бұны елбасы Н.Ә. Назарбаевтың өзі: «Қазақстан Республикасының 2003 - 2015 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық даму стратегиясының жүзеге асырылуы - Тәуелсіз Қазақстанның кемел келешекке ұмтылғандығының айғағы», деп басып айтқан. Бүгінде «Азияның айдаhары мен жолбарысы» атанған елдер осы индустриалды   инновациялық саясатын тиімді жүргізу арқылы үлкен жітістіктерге жетті. Дамыған еледердің қатарына қосылу үшін біз олардың ұлттық экономикамызға тиімді жақтарын ала білуіміз керек. Демек, инновация бұл - еліміздің экономикасын өркендетудегі ең маңызды қозғаушы күші болмақ.
1. Drucker P. F. Innovation and entreprenership: Practice and principles. L.: Pan Books, 1986.- С. 55. 2. Толыбаев А. Қазақстандағы инновациялық іс-әрекет: жағдайы мен болашағыы// Транзиттік экономика. – 2009. - №2. – с. 43-54. 3. 2003-2015 жж. Қазақстан Республикасының индустриалды- инновациялық стратегиясы 4. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің ақпараты. – http://www.stat.kz/
Новые пути утилизации диоксида углерода с учётом принципов Green Chemistry
ЭКОЛОГО-ГЕОХИМИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА ПОЧВЕННОГО ПОКРОВА ТЕХНОГЕННЫХ ТЕРРИТОРИЙ СЕВЕРО-ВОСТОКА КАЗАХСТАНА
ПЕРЕХОД К ЗЕЛЕНОЙ ЭКОНОМИКЕ В КАЗАХСТАНЕ: ПРЕДПОСЫЛКИ И НАПРАВЛЕНИЯ.
Комментарии 6 Добавить комментарий
Инновациялық-қабілетті бизнестің сындарлы көлеміне қол жеткізу индустриялық дамыған елдерде маңызды рөл атқарады. Салыстыру үшін Қазақстанмен экономика құрылымы мен өзге де факторлар бойынша ұқсас елдер Канада мен Австралияда компаниялардың жалпы санынан инновациялық-белсенді бизнестің үлесі тиісінше 65% және 50% құрайды, Канадада бұл ретте олардың ішінде шамамен 12,2% әлемдік деңгейдегі бір жаңалықты жасайтын болатын. Экономикалық дамыған елдердің тәжірибесі жаһандық экономикалық бәсекелестіктегі экономиканың тұрақты өсуі өндіріске жаңа технологиялар мен әзірлемелерді енгізудің жоғары деңгейімен негізделген. Әр түрлі бағалар бойынша дамыған елдердің 70-тен 100%-ға дейін өсуі бүгінгі күні инновацияларды пайдалану есебінен қамтамасыз етіледі.
Көп жағдайда инновациларды өндіріске енгізу кезінде кездесетін қаржы тапшылығы жаңалықтарды ойлап табу, іздестіру, өндіріске енгізу, қолдану және т.б. іс-әрекеттерді жүзеге асыруға кедергі жасауда. Сондықтан, мемлекет тарапынан және өнеркәсіп салалары кәсіпорындарының жеке қаражаттарынан құралатын инвестициялар көлемін инновациялық үрдістермен тығыз байланыстырған жөн.
Нарықтық экономика жағдайында экономикалық қызметтің барлық экономикадағы негізгі буыны – бұл кәсіпорын. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті қызмет көрсетілуі тиіс. Бұған жағдайлар да бар. Мұнда жоғарғы өнімді техникалар қолдану мәселелері кең тұрғыда шешілуі керек. Мұның барлығы терең экономикалық білімді қажет етеді. Қазіргі нарықтық жағдайда тек мынадай ғана кәсіпорын өміршең бола алады, егер де ол нарық талабын аса сауаттылықпен және компоненттілікпен анықтайтын, сұраныс талабын қанағаттандыратын өнімдерді өндіруді уйымдастыратын және білікті қызметкерлерге жоғарғы табыспен, ең соңында, көп пайданы табуды қамтамасыз ете алатын болса. Сонымен қатар қазіргі жағдайда кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай – күйінің орнығуында негізгі капиталдың атқаратын рөлі аз емес. Отандық есептік аналитикалық тәжірибеде өндірістік қорлар, дайын өнім және тауарларды қайта бағалауда жүргізілмейді. Сондықтан да олардың құнының өсуі, инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз. Нарықтық экономика жағдайында әрбір кәсіпорынның қызмет етуінің экономикалық пайдалылығы табыс табумен анықталады. Міне, осы табыс табуда кәсіпорынның негізгі капиталы басты орын алады. Ел Президентінің халыққа жолдауында “Жаңа экономика кең тұрғыда - бұл жоғарғы технологиялар ғылымды көп қажет ететін, барлық салалар мен сегментерде инновациялармен қаныққан экономика. Шикізаттық және индустриялдық экономикадан санаткерлік ресурстаға, ғылымды көп қажетсінетін және ақпараттық технологияларға негізделген осынау сапалық басқа құбылысқа көшу әлемдік шаруашылық барынша маңызды үрдістердің біріне айналды” деп атап өтудің маңызы зор.
Қазақстанды әлемдегі дамыған 30 елдің қатарына қосу міндеті жүктелген жаңа кезеңде микро,макродеңгейдегі зерттеулердің маңызы зор. Кәсіпорынның экономикалық, индустриалдық-инновациялық әлеуетін бағалау күн тәртібінде өзекті тұр. Осы орайда автор өз мақаласында нақты кесте, талдаулар арқылы тақырыпты кеңінен аша білген. Мақала жас экономистер үшін қызықты әрі пайдалы.
Инновация өндірістік кәсіпорындарды дамытудың негізгі көзі болып табылатындықтан, мақала өте орынды және өзекті. Мақалаңыз үшін алғысым шексіз. Рахмет
Авторға жасаған жұмысы үшін рахмет
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
Виртуальный проект IX Астанинского экономического форума
Итоги VII АЭФ и II ВАК
© 2010-2017 Ассоциация "Евразийский экономический клуб ученых"
Attach account from old site
В случае наличия у Вас аккаунта старого сайта, Вы можете использовать его здесь. Таким образом, все публикации данной учетной записи будут перемещены сюда.
Для подтверждения своего согласия, необходимо в меню пользователя выбрать команду «Прикрепить уже существующий аккаунт». Также Вы можете проигнорировать это сообщение, нажав на кнопку «Не показывать это сообщение».
Ошибка. Пожалуйста проверьте введенные данные.
Don't show this dialog
Укажите ваше имя на сайте G-Global.
Укажите пароль, соответствующий вашему имени пользователя.
Для того, чтобы использовать функционал сайта в полном объеме, Вам необходимо зайти с Вашего аккаунта в Facebook. Для этого вам следует нажать кнопку "Продолжить" и заполнить поля "E-mail" (или телефон) а также, "пароль" от Вашего аккаунта в Facebook. Если у Вас нет аккаунта в Facebook, то мы рекомендуем зарегистрироваться. В ином случае Вам будут доступны только функции просмотра контента сайта.