kk en ru ru ru kk ru ru ru ru kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en ru ru ru ru kk kk ru ru ru ru ru kk kk kk kk kk kk xal kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ce ru ru ru ru ru ru ru
Жылғы ұлт-азаттық көтеріліс — allRefs.net
рефераты конспекты курсовые дипломные лекции шпоры
Выберите учебное заведение Поиск работы по ВУЗу Государственный Университет Управле Московская Государственная Текстиль Петербургский Государственный Униве Государственный Лингвистический Уни Ставропольский Государственный Унив Московский Гуманитарно-Экономически Башкирский Государственный Универси Оренбургский Государственный Универ Московский Государственный Универси Карагандинский Государственный Унив Омская Государственная Медицинская Государственный Технический Универс Государственный Технический Универс Государственный Технический Универс Красноярский Государственный Универ
Дәріс. Кіріспе. Капитализмнің қалыптасуы мен даму барысындағы Азия және Африка елдері
ХІХ ғ. аяғына қарай Сирия, Ливан және Палестина экономикасында шетел, әсіресе француз капиталы үстемдік етті. Шетел империалистері Осман империясының бұл провинцияларын аграрлық-шикізат көзіне және өздерінің тауарларын өткізетін рынокқа айналдыра бастады. Сирия және Ливан француз, ағылышын тоқыма өнеркәсіптерін мақта және жібек жіптерімен қамтамасыз етіп, жеміс-жидектер, қамыс қантын, конопля, табак тасымалданды.
Сондай-ақ банк жүйесі де толықтай шетел капиталының бақылауында болды. Сирия, Ливан және Палестинада Оттоман банкнің, француз,ағылшын және неміс банктерінің көптеген бөлімшелері жұмыс істеді. Сақтандыру операцияларын негізінен австриялық қаржыгерлер бақылады. Шетел компаниялары, сондай-ақ теңіз жолдарын басып алды.
ХІХ ғ. аяғы-ХХ ғ. басында салынған Яффа-Иерусалим, Бейрут-Дамаск темір жолдары, Бейрут порты, қалалардағы коммуналдық өндірістер француз капиталына қарады. Темір жолдарды салу құрылысы ауылшаруашылық шикізаттарын экспортқа шығарушы-шетел капиталистерінің мүддесіне бағынды.
Оттоман қарызы бойынша несиелердің проценттерін төлеуге қомақты қаржының кету салдарынан Сирия мен Ливанның экономикалық жағдайы нашарлады. Сұлтандық Түркияның ауыр езгісі және шетел қанауынан Сирия, Ливан және Палестинада дамыған өнеркәсіп болған жоқ. Жергілікті шеберханалар мен мануфактуралар тек алғашқы ауылшаруашылық шикізатын өндеумен айналысты. Еуропалық фабрикалық тауарлардың ағылуы жергілікті өндірістің құлауына әкелді.
ХІХ ғ. соңғы ширегі-ХХ ғ. басында Иракқа шетел монополиясы ене бастады. Теңіз және өзен транспорттары, банк ісі, сыртқы сауда, өдеркәсіп өндірістері негізінен ағылшын капиталистерінің бақылауыа өтті. 90-шы жылдары Иракта шамамен 10-ға жуық шетел транспорттық компаниялары жұмыс істеді. ХІХ ғ. 80-шы жылдары Бағдад және Басрада Оттоман банкінің бөлімшелері шоғырландырылды. Осы кезде немістер экономикалық және стратегиялық мәні бар Бағдад темір жолын салу үшін Иракта ірі транспорттық компанияның негізін салды. І д. с. басталарда Бағдад темір жолының ұзындығы 160 шақырымды қамтыды.
Англия Ирактағы импорт және экспорт жөнінен бірінші орынды иеленді. Қалалар мен порттарда еуропалық ірі фирмалардың негізі қаланды.
Сондай-ақ империализм Аравия түбегінің артта қалған аудандарын да сырт қалдырмады. 1871 жылы ағылшындар Қатар түбегінің шейхна протекторат орнатуға шешім қабылдады. Сонымен бірге, Англия Парсы Шығанағында да өзінің ықпалын орнатуға тырысты. 1873 жылы ағылшындар Келісімді Оман шейхі мен Оман сұлтанына жаңа теңқұықсыз келісімдер орнатты. 1880 жылы Бахрейн шейхмен келісімге орнатылды.
1892 жылы француздар Оманда теңіз базасын жалға алуға қол жеткізді. 1896 жылы Англия Кувейтте төңкеріс жасады. Германияның Кувейтте теңіз базасын орнату әрекеті Англиямен шиеленіске әкелді. 1901 жылы тамызда Оман сұлтаны Германияның кеңесімен Кувейтке өзінің әскерлерін жіберді. Кувейт бухтасында орналасқан ағылшын крейсері олардың жағалауға шығуына кедергі келтірді. Англия Порттан Кувейтке әскерлерін жібермеуге міндет алды.
Кувейтте толықтай орнығу үшін Англия кувейт шейхі мен оның көршісі шаммар әмірі арасына от салуға тырысып бақты. Рашидид әулетінен шыққан Шаммар әмірі 1885 жылы ваххабиттік Неджден оның билеушілерін қуып, Орталық Аравияның бұл областын өзінің иелігіне қосты. Бұл соғыс нәтижесінде ваххабиттердің соңғы әмірі Адб әл-Азиздің ұлы Ибн Сауд 1902 жылы бұрынғы ваххабиттердің астанасы ар-Рийядты басып алып, Недждегі ваххабиттер мемлекетін қайта қалпына келтіріп, өзін әмір деп жариялады.
1903 жылы мамырда ағылшын сыртқы істер министрі Ленсдаун Парсы Шығанағы туралы өзінің декларациясын жариялады. Бұл декларация Германиямен қатар Ресей және Францияға да қарсы бағыттылды.
1904 жылы ағылшын-француз келісімі және 1907 жылы ағылшын-орыс келісімі орнатылғаннан кейін Франция және Ресей Англиямен Парсы Шығанағы үшін күресуден бас тартты. Бірақ, І д.с. қарсаңында Бағдад темір жолының құрылысы аяқталар кезде ағылшын-герман күресі қайта бұрқ ете түсті.
Германия Бағдад темір жолы құрылысын жалғастырудан және Парсы Шығанағына шығудан бас тартуға мәжбүр болды. Османдық Түркия Англияның Кувейт шейхмен ерекше келісімін мойындап, Бахрейннен бас тартты. Осман әскерлері Парсы Шығанағы жағалауынан қуылды.
Суэц каналының құрылысы египет халқына өте қымбатқа түсті. Египет тарихындағы алғашқы мемлекеттік қарыз каналды салу шығынымен байланысты болды. Оппенгейм, Фрюлинг, Гошен, Ротшильд, Бишофсхейм және басқа да шетел банкирлері египет үкіметіне несиені жылына 15-25% берді.
Египет бірде-бір рет несиенің толық соммасын алған емес, өйткені банк «кепілдік», «коммисиялық» үшін несиенің қомақты бөлігін алып қалып отырды, ал несие өсімі толық соммадан алынып отырды. Бір ағылшын банкнің өзі 11 жыл ішінде (1862-1873жж.) Египетке 68 млн.ф.ст. қарыз берген. Ал, негізінде тек 46 млн. ф.ст. Египетке берілген болатын.
ХІХ ғ. 70-шы жылдарының ортасында ел кірісінің 60-80%-ы тек қарызды өтеуге кетіп отырды. Жыл сайынғы қарыздың өсімін өтеу жаңа несиелер алуға мәжбүр етті. Жер салығы төрт есеге өсті. 1871 жылы үкімет «мукабала туралы заң» шығаруға мәжбүр болды. Бұл заң бойынша алты есе жер салығын төлеген жекеменшік иесі өмір бойы салықтың жартысын төлеуден босатылды. Осындай жолмен 15 млн.ф.ст. жиналды. Үкімет шарасыздықтан, Суэц каналы акциясының бір бөлігін сатуға шешім қабылдады. Египеттің қиын жағдайын пайдаланып, ағылшын премьер-министрі Дизраэли парламенттен жасырын түрде қазынаның ақшасына акционерлік капиталдың 45%-ын құрайтын акцияны 4 млн. ф.ст. сатып алды. 1875 жылы ақпанда ағылшын парламенті премьер-министрдің әрекетін қызу қолдады. 1910 жылы бұл акция 35 млн. ф.ст. бағаланды. Осылайша ағылшын үкіметі Суэц каналының ірі акционерлік компаниясына айналды.
1876 жылы тоқырауға ұшыраған Египет қарызды төлеуді тоқтатты. Бұл еуропа державаларының ішкі қаржы ісіне араласуына әкеліп соқтырды. Франция, Италия және Австрия өкілдерінен тұратын «хедив қарызы комиссиясы» құрылды. Комиссарлар қарыздың өз уақытында төленуін қадағалап отыруы тиіс болды. Тек Англия Франциямен келісімге келе алмай, өзінің комиссиясын құруға тура келді.
1876 жылы сәуірде Египет қарызын қадағалау үшін халықаралық комиссия құрылып, оны Фердинанд Лессепс басқарып, іс-жүзінде оның орынбасары ағылшындық Риверс Вильсон істі жүргізді. Комиссия хедивті мемлекетті басқарудан алшақтатып, еуропалықтардың қатысуымен министрлер кеңесін құруға мәжбүрледі.
Хедив келісімін беруге мәжбүр болып, 1878 жылы тамызда министрлердің жаңа кабинеті құрылды. Кабинетті шетел банкирлерімен байланысы бар Нубар-паша басқарды. Ішкі істер министрі болып реакционер Рияз-паша тағайындалды. Риверс Вильсон қаржы министрі қызметін иеленді. Франция өкілі қоғамдық істер министрі қызметіне, ал Австрия өкілі бас бақылаушы қызметіне тағайындалды.
Елдің қаржы дағдарысы саяси дербестіктің жойылуына әкеліп соқтырды. Европалық көпестердің Суданға енуі XIX ғасырдың 30 жылдарында-ақ басталды. Европалықтар бұл мемлекетке піл сүйектерін, мата, гумми әкелді. Олар көшпенді тайпалар көсемдерінен құлдарды сатып ала алды. 1857 ж. гипет үкіметі құлсатушылыққа қатаң тиым салды, бірақ олар ісімен әрі қарай айналысты.60-жылдардың аяғына таман Англия Шығыс Суданды ждаулап алу жоспарын қарастырды. Енді еуропалық көпестерге құлсатушылықтьы жақтыртпай, бүкіл мемлекетті жаулап алғысы келді. Сонымен қатар оларға Суданның шикізат көздері де қызықтырған еді. Суданның Нил бассейнінде орналасқан еді, ал Нил өзені арқылы Орталық Африкаға шығу мүмкіндік болды.
1869 ж. Англия Суданға египеттің туының астында әскери экспедицияға шықты. Экспедиция жетекшісі ағылшындық Бейкер. Ол Экваторияда өз билігін жүргізіп, халықты тонап, сауда-саттық қатынастарын шектеді. 1874 ж. Бейкерді ағылшын полковнигі Гордон ауыстырды. Тонаушылық әрекеттерді жалғастыра отырып, ол облыстың кең алқапты жерлерін жаулап алды. 1877 ж. державалардың Египттің финанстық қатынастарын орнатқан соң, Гордон Суданның генерал-губернаторы болып сайланды.
1879 ж. Гордон Бахр аль-Газаль және Дарфур облыстарындағы көтерілістерді басқан соң, мемлекетен кетіп қалды. Оның орнын египеттік өкіл басты. Бірақ басқа провинцияларда әлі де еуропалық офицерлердің бақылауында болды. Екі жылдан кейін, яғни 1881 ж. Суданның толық аумағында шет ел отаршылдарына қарсы көтерілістер жүрді. Бостандық шерулерін басқарушы дервиш Мухаммед Ахмед басқарды. Ол өзін 1881 ж. күзде махди деп жариялады. Алғаш махди мемлекетінің өмір сүрген жылдарында бірнеше заң шығарылды, осман имприясының құрамында болған жерлер алғашқы иелеріне қайтарылды. Мемлекетті мықты ұстау мақсатында басқару аппаратын қайта ұйымдастыру жүргізілді. Мемлекет басында махди-Мухаммед Ахмед болды, ал ол көз жұмғаннан кейін оның мұрагрі халиф Абдаллах болды. Мемлекет билеушісінде шексіз билік болды. 1871ж. Италия Туниске әскери-теңіз экспедициясына дайындалды. Оның басты мақсаты тунисс бейімен теңқұқықсыз келіссөздер орнату. Бұл ойлардан Италия ақырында Франция және Англияның ықпалымен бас тартуға мәжбүр болды. Сонымен қатар колониалдық саясаттың құлдырауының себебі итальяндық буржуазияның әлсіздігі еді. Тек 1885 ж. Шығыс Африкадағы Эритрея және Сомали колонияларын ғана жаулап алды. 1909 ж. Ресейдің рұқсатымен Ливияны жаулап алу көзделді, бірақ оған айырбас ретінде Балқан түбегіндегі орыс саясатының Италия қарамағынан қолдау көрсету.
1911 ж. мароккан кризисі кезінде, Италия бұл жағдайды пайдалануға бел буды. Ол Портеге ультиматум жариялады. Ол жерде итальян үкіметі өзінің мемлекетінің қарамағын қамтамасыз ету үшін , Ливияны оккупациялауға мәжбүр делінген. Сонымен қатар, олар Түркияға Италияның жаулап алушылық әрекеттеріне төтеп бермесін деген нұсқаулықтар болды. Жауабы ретінд Түркия бұл шиеленісті бейбіт жолмен шешкісі келді, бірақ Рим бұған қанағаттанарлықсыз болды. Сөйтіп Осман имприясымен Италия арасында дипломатиялық қатынастар үзілді.
Итало-түрік соғысы басталды. 1911 ж. қазанда итальяндық әскери-теңіз флоты Триполи, Дерну, Бенгази және Хомс қалаларын басып алды.
Француз отаршылдарының гнеті алжир ауылдарының шаруашылығына зардабын тигізді. 1868-1870жж. Ммлекетте ашаршылық жүріп жатты: шөппен тамақтану, адам жеу әрекеттері жүрді. 1866ж-ғы санақ бойынша Алжир мемлекетінің саны 2,7 млн. болса, 1872ж. 2,1 млн. құрады.
Жылдан жылға мемлекеттің әр аудандарында көтерілістер болды. Бұл көтерілістер стихиялық түрде болды.
1871ж. сәуірде Рахманийя дін ұйымы көтерілісті қолдады. Бұл ұйымның мүшелері әр ауылды, әр қаланы аралап, халықты таза соғысқа шақырды. Агитаторлардың арасында француз тілін білетіндер де болды.
Алжир коммунарлары француздарға төтеп бере жатқанда, алжир повстанецтары соғыста жеңіп жатты. Олар мемлекеттің шығыс аумақтарын толықтай француз әскерлерінен тазартты. Бірақ, алжир коммунарларын француздар жеңген соң, 85 мыңдай өз әскерін сол аумаққа енгізіп, жағдай нашарлай бастады.
Открыть в широком формате
– Конец работы –
Эта тема принадлежит разделу:
Дәріс. Кіріспе. Капитализмнің қалыптасуы мен даму барысындағы Азия және Африка елдері
Шы ыс д ст рлі атынастарды батыс отарлы капиталымен зара рекеті... XIX ая ы XX басында ы отарлы... Д ріс Х ІІ ортасы ХХ басында ы ытай империясы...
Если Вам нужно дополнительный материал на эту тему, или Вы не нашли то, что искали, рекомендуем воспользоваться поиском по нашей базе работ: Жылғы ұлт-азаттық көтеріліс
Что будем делать с полученным материалом:
Если этот материал оказался полезным ля Вас, Вы можете сохранить его на свою страничку в социальных сетях:
Все темы данного раздела:
Дәріс. Кіріспе. Капитализмнің қалыптасуы мен даму барысындағы Азия және Африка елдері.
Азия және Африка елдерінің жаңа кезеңдегі тарихыны капиталистік қатынастың пайда болуы және қалыптасуы кезеңі мен капитализмнің соң
ХХ ғ. басында әлемді территориялық бөліске салудың аяқталуы монополистік капитализмге дейінгі отарлық жүйенің империализмні
Асырдың соңғы онжылдығындағы Цинь империясы.
17 ғасырдың 30-40 жылдарында Қытай мемлекеті құлдырау кезеңінде тұрды. Салықтың шектен тыс көбейіп кетуі, шаруалардыv
Жаңа дәуірде Жапония феодалдық-қоғамдық-экономикалық дамуда өзіндік ерекшеліктерімен сипатталады. XVII-XVIIIғғ. Жапонияда
Орыс-жапон соғысы және І д.ж.с. қарсаңы арасындағы Жапония.
XIXғ. 80жж. Жапонияда өнеркәсіп тез дами түсті. Көптеген мемлекеттік өнеркәсіптер жеке меншікке беріле бастады. 1872ж. бірінші темір жол То
ХІХ ғ. қарай елдің жағдайы.
XVII ғасырдың ортасында Иран Сефевидтер династиясы билеген феодалдық аграрлық мемлекет болды. Сефевид мемлекетінің құрамына Иран территория
XIX ғ. 40 жылдарында Зендан, Исфахан, Тебриз, Иезд облыстарында шах үкімдеріне қарсы халық көтерілістер басталды. Бұл көтерілісті секта Баб
Белград бітіміт және 1740ж. тізе бүгу.
17-18 ғасырларда Осман империясы Азия, Еуропа және Африка территорияларын иемденген алып держава болып қала берді. Осман империясы өзінің қол аст
Реформа кезењіндегі Осман империясы.
XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында Осман империясы құлаудың аз-ақ алдында тұрды. Француз революциясының идеялары Балu
Империяның күйрей түсуі. Триполитан және балқан соғыстары.
19 ғасырдың 70 жылдары Осман империясының шетел державаларына тәуелділігі ұлғая түсті. 1870-71 ж. Франция-Прусс соғыстарынан кейін, Т
XVII ғ. Ортасына қарай ұлы Моғол державасы Үндістанның солт. және орталық бөлігін алып жатты. Оның құрамына а
XIX ғ.ортасынан бастап Үндістан ағылшын капиталының көзіне айналды.Өзінің капиталын шай,кофе плантацияға қойды.1877ж. елде 52 т
Сирия, Ливан, Палестина, Хиджаз, Йемен, Тунис, Египет, Алжир ж т.б. араб елдері XVI ғасырдың өзінде-ақ Осман империясының құрамында болды.
Мұхаммед Али бастаған басқыншылпарға қарсы көтеріліс.
XVIII ғ. II жартысынан бастап Европа елдері Араб елдерін өздерінің тауар өткізетін рыногына айналдыру жоспарын іске асыра бастады. 1789 жылдың 2 шілдес
Д,с. қарсаңындағы және соғыс кезіндегі Жапония.
1. 1914 жылы тамызда І дүниежүзілік соғысқа Жапонияның Антанта жағында кірісуі оларға Қиыр Шығыстағы неміс иеліктерін бас
Азаматтық соғыс және антижапондық майданның құрылуы
1. І д.с. басталысымен елдің президенті Юань Шикай Қытайдың бейтараптылығы туралы жариялады. Қытай үкіметі соғысушы державалардан қы
Д.с. қарсаңындағы және соғыс жылдарындағы Түркия.
1914 жылы билік толықтай Энвер, Талаат, Джемальдан құрылған триумвират қолында болды. І д.ж.с. жас түрік лидерлері кайзерлік Германия жағын
Д.ж. с. қарсаңындағы және барысындағы Иран.
І дүниежүзілік соғыс кезінде Иран өзінің бейтараптығын жариялап, соғысқа қатыспағанмен, оның территориясы екі коали
Дәріс. 1914-2013 жж. Үндістан.
1947 жылы 15 маусымда Үндістанның тәуелсіздігінің заңы қабылданды. Жаңа мемлекет Англияның доминион достастығының мемлекеті ретінде таныл
Ндістан Республикасы. Үндістан Республикасының құрылуының алғышарттары
Үндістан Республикасының тәуелсіздігінен кейін мемлекетте қоғамдық және саяси партиялар пайда болды. Сондай-ақ, Үндістан Ұлттық Кон
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейін 1946 жылы Ауғанстанда билікке келген жаңа кабинетті корольдің ағасы Шах Махмұд басқарды. Осы кез
Дәріс. 1914-2013 жж. Азиядағы араб елдері.
Адамзат тарихының қазіргі заман кезеңінде Батыс Азиядағы араб елдері Осман империясының құрамына кірді. І дүниежүзілік соғыс кезінде Англ
Дәріс. Оңтүстік Шығыс Азия елдері (ОША).
Аймақтың дамуының жалпы сипаттамасы. Отаршылдық кезеңінен кейін ОША елдерінің дамуы әр түрлі уақытта басталады. Мәселен,
Хотите получать на электронную почту самые свежие новости?
Подпишитесь на Нашу рассылку
Наша политика приватности обеспечивает 100% безопасность и анонимность Ваших E-Mail
Новости и инфо для студентов
Информация в виде рефератов, конспектов, лекций, курсовых и дипломных работ имеют своего автора, которому принадлежат права. Поэтому, прежде чем использовать какую либо информацию с этого сайта, убедитесь, что этим Вы не нарушаете чье либо право.
© copyright 1999 - 2017 allRefs.net. Все права защищены. Страница сгенерирована за: 0.019 сек.