kk kk ja pt ceb en en kk so ar en ky tt kk kk kk kk kk kk kk en kk en pt kk it kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk en en kk kk kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk ko kk kk kk kk kk kk ru ky kk mn kk kk uk kk kk kk kk fr kk fr sv kk kk kk fr kk fr sv kk kk kk fr kk fr en kk kk en kk kk en sv kk kk ca fr kk kk es kk kk fr kk kk fr kk kk en kk ru bg en ru kk kk kk kk ru bg kk kk kk kk en kk kk kk kk kk hbs_cyr ru kk kk kk fr kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk fr kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk it kk kk kk it kk tk ru ru it kk en en kk ca fr kk eu it kk fr it kk ca kk ru kk kk kk en kk
МЕМЛЕКЕТ ҚАРАУЫНСЫЗ ҚАЛҒАН ІРІ МЕМЛЕКЕТ ҚАЙРАТКЕРІНІҢ ҮЙІ
12 желтоқсан Алашорда үкіметінің қазақтың алғашқы республикасы Алашорданы жариялағанына 99 жыл толды. Осыған орай, Алматыда бір топ ұлтшыл жастар Алаштың алыбы Ахмет Байтұрсынұлының музей үйіне барып, Алаш рухымен серпіліп, Ахмет Байтұрсынұлының, Алаш интеллигенциясының рухына құран бағыштап қайтты.
Алматыдағы Ахаң мұражай-үйінің директоры Райхан Сахыбекқызы Имаханбет жастарды қарсы алып, ыстық ықыласын көрсетті. Ол кісі Саин Мұратбековтің жіберуімен сұхбат аламын деп келіп, бүкіл ғұмырын мұражайға арнаған. Райхан Сахыбекқызы жастармен Ахмет Байтұрсынұлының қайраткерлік өнегесін бөлісіп, жұрт біле бермейтін Музей үйінің қиындықтарын да әңгімеледі:
Алматыдағы Ахмет Байтұрсынұлы тұрған үй
Ахметтің қызы Шолпан бұл үйдің ашылғандығын көрген жоқ. Бүгінде мұражайға Байтұрсынов Серік Самыратұлы төрағалық етіп отыр. Самырат Байтұрсынов, Байтұрсынның кенже баласы Мәшен қажының ұлы. Мәшен – Шолпанның туған әкесі. Самырат Қонаевпен замандас болған. Қазақстан қонақ үйі мен Арасан моншасының құрылысының жүруіне себепші болған сәулетші, архитектор. Самырат Мәшенұлы Байтұрсынұлы атындағы қоғамдық қорды 1994 жылы құрды. Ол да орыс қызын алды. Ал, ол кісінің ұлы Серік Самрартұлы Байтұрсынов спортта танылған. Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы мектептің ұзақ жылдар бойы директоры болды.
Қазақ тәуелсіздігі Ахметтердің қайраткерлігінен бастау алады
Ахметке адал жар болған орыс қызы Александра
«Сұрасаңыз есімі – Александр Ивановна,
Ризамын құдайдың оны маған қиғанына.
Бір кәпірді мұсылман қып, сауаптансам,
Өз заманында-ақ бақастықтың құрбаны болған Байтұрсынұлы
Қиын емес, дарға асқаны, атқаны,
Маған қиын осылардың бəрінен,
Өз аулыңның иттері үріп-қапқаны...», - деген.
Сүріліп кетуден бірнеше рет аман қалған үй
Мұражай Ахаңның ұрпақтарының еңбегінің арқасында бүгінге жеткен. Музей үй боп тұрғанына жиырма жылға жуықтаған үйге бүгінге дейін мемлекеттен қамқорлық болмағаны өз алдына, түрлі табыстық мақсаттағы нысандар салғысы келіп көз тіккендер аз болмаған.
–  Саналы ғұмырында бес рет түрмеге түсіп, екі рет жер аударылып, қудаланған жанның артында қандай дүние-мүлік қалсын?! Шынында да, Ахмет Байтұрсынұлының 1934 жылдан 1937 жылға дейін тұрған үйінде тұлға тұтынған заттардан бірлі-екісі ғана сақталған. Осы үйді сүреді, қонақ үй салады деген әңгіме шыққанда бір-екі академик қарсы шығып, үй сүріліп кетуден аман қалды.
«Сандалтып жіберемін» деп айтқан Серік Сейдуманов пен «кім көрінгенге» ақша бөле алмайтын Мұхтар Құл-Мұхаммед
– Серік Сейдуманов деген қазір депутат болып отырған адам 2005 жылы маған: «Сен музей болып тұра алмайсың, Ахмет Байтұрсынұлының %70 заты жоқ, бұл музей жабылуы керек. Болмаса филиал болып орталық музейге барасың. Орталық музейде кезінде кеңесші болып істеген» деген еді. Мен: «кешіріңіз, Ахмет Байтұрсынұлының оншалық заты қайдан болады, 5 рет түрмеге түсіп, 2 рет жер аударылған адамның барлық жеке мүлкі кәмпескеге кеткен болса?! Сізді бір рет түрмеге түсірсінші, неңіз қалады?» деп айтып салғанмын. Маған «Сандалтып жіберемін» деп айтқан еді. Сандалған жоқпыз, керісінше Алланың салған сәтімен кандидат болдым. Ахмет атамыздың арқасында қазір нанымызды жеп жүрміз. Музей шама-шарқынша халыққа қызмет етіп келеді.
Бірде Мұхтар Құл-Мұхаммедтен Ахмет Байтұрсынұлының музей үйіне деп көмек сұрасам «Кім көрінгенге бөлгенге ақшам жоқ» деді маған. "Ахмет Байтұрсынұлы" деп сұрап тұрмын ғой. Сонда маған «кім көрінгенге» деп сөйлеп тұр.
Биліктен біреу-міреу келсе ғана еске түсетін Байтұрсынұлы музей үйі
Биыл тамыздың 15-інде сол кездегі Премьер-министр Кәрім Мәсімов келіп кетті. Ол келердің алдында адамдар келіп музейдің жан-жағын тазалап, кем-кетігін түзеп, шала байып қалдық. Мәсімов Байтұрсынұлы музейіне оң көзбен қарайды. Ол кісінің жек тұлғасын, саяси қызметін әркім әр түрлі сынайды. Бірақ, мен 2010 жылы Орынбордағы қазақ съезі өткен үйге ескерткіш тақта орнатып бергені үшін, Алаш арыстарына бас иетіні үшін ризалық білдірем. Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіхалықова келіп кетерде де музейге аз кем «жәрдем» жасалды. Ал, басқа кезде биліктен бас сұққан жан жоқ.
Музейді «тастай қып» жасап беріп кеткен Тасмағамбетов
–  Мұражай үйдің жаңаруына үлесін қосқан, үлкен азаматтық жасаған Иманғали Тасмағамбетов болатын.  Ол басқа әкімдер сияқты «Хат жазыңыз ресми, қазынада ақша қарастырылмаған» деп құтылған жоқ. 2005 жылы музей жабылады, сүріледі деп жүргенде келіп, жақсылап бір аралап шығып, далада тұрды да «бұны ұстап тұру үшін сізге не керек?» деп сұрады. Сосын бір уақытта телефон шалды. Көп өтпей жетіп келген құрылысшыларға «мына кісі не айтады соны істеңдер, өзім бақылаймын» деген бір-ақ ауыз сөз айтты да кетті. Сол сөзінде тұрды, ол құрылысшылар осы үйді 8 ай бойы жөндесе, Иманғали екі-үш аптада бір келіп, тексеріп кетіп тұрды. Бұны неге айтып жатырмын. 1998 жылы осы үй Байтұрсынұлының 125 жылдық мерейтойы құрметіне музей ретінде ашылды. Сол кезде үкіметтен 12 миллион ақша бөлінген. Сол кездегі соншама ақшаға бұл үйдің не жылуы, не ауыз суы қосылмай қалған. Не сырты қоршалмаған. Содан кейін қаланың ортасында тұрып, азып-тозған Ахаңның мұражайы деп айқайлаумен жүрдік. Туыстарымен де ұрсысып қалған кезім болды. Бұлар тіпті мені көргісі де келмейтін кезі болды. Қиын күндер өтті, жаның ауырғасын айтасың. Мен Шолпан апаның аманатын арқалап қалғандықтан осы үйді тастап кете алмадым. Тозып тұрған музейді ашылған соң 7 жылдан кейін Иманғали жасатып берді. Қатып қалған канализациясын да қостырып берді. Ауыз суды да берді. Жылуды да берді. Сыртын қоршатып берді. Мен одан кейін келген әкімдерге де мұражайға қамқорлық жасауын сұрап жиі хат жазам. Бауыржан Байбек бір келгенде «апай сіз неге хат жазғаныңызды қоймайсыз сайтқа» дейді. Мен «жұрттың бәрі Тасмағамбетов емес қой, тастай қыла алмайды, сосын жының ұстап жазасың» дедім. Өйткені біз сырттағы жылу келетін труба шіріп кетіп, үш жыл жылусыз қалдық.
Бұл жерге көруге келгендерден ақша аламыз. Сол түскен ақша коммуналдық төлемге жетсе жетті. Жетпесе өзімнің мұғалімдік қызметімнен алған жалақымнан қосып төлеймін.
Үйі түгілі өзі де бағаланбаған Байтұрсынұлы
– Өздерің сияқты жастарды көргенде қуанам. Бірнеше күн бұрын, 8-желтоқсан... Ахмет Байтұрсынұлының атылған күнінде...
Мұражайға арнайы ат басын бұратындар болар деген үмітте едім. Ертеректе Алаш Арыстарының шейіт болған күнін еске алып БАҚ құралдары, зиялы тарихшылар мен деректанушы ғалымдар, тіпті мектеп оқушыларына естелік-сабақ жүргізіңізші деп мұғалімдері бас сұғушы еді. Бұл жолы тіпті тым-тырыс болды!
Тек астаналық əріптесім Бекжан Əбдуəліұлы мен эдвайзерлік тобымның белсендісі Жансая Сман келді. Дастархан жайдым, Ахаңның жəне оның шейіт болған замандастарының рухына арнап Бекжан мырза Құран бағыштады!
Артынша қалбалақтап 22-мектептің 9-сыныбының 6 оқушысы жетекшісіз жетіп келді. Оларға экскурсия сабағын жүргіздім, балаларға «бүгінгі мұражайға келулеріңіз сауапты іс болды» деп, келер жылы Алаш Арыстарының құрбан болғанына – 80 жыл толатынын ескерттім. Олардың көздерінен ұшқын көргендей болдым. Ылайым, солай болғай!
Ахмет сыйлығын тағайындасам деп армандайды
Райхан Сахыбекқызы Нобель сыйлығы деген сияқты «Ахмет» сыйлығын тағайындасам деп арман етеді. Жұмысы «таза», сенімді банктен Байтұрсынұлы атына шот ашылса, сол шотқа түскен ақша депозит ретінде өзімен-өзі көбейіп өсіп отырса, Нобель сыйлығы сияқты ұлтқа қызмет етіп жүргендерге сыйлық сол шоттан берілсе деп армандайды.
–  Қазіргі кезде Ахметтің атын пайдаланып нан тауып жүргендер аз емес. Олардың ішінде дұрыс пайдаланып жүрген жалғыз Рахман Алшанов. Ол Ахмет Байтұрсынұлы атында алтын, күміс, қола медальдар шығарып, саяси жұмыстан гөрі ағарту саласындағы адамдарға беріп келеді. Музей үйге көмектеспесе де, әйтеуір Ахметтің атын шығарып жүр. Сол үшін де алғыс айтамын.
Байтұрсынұлы туралы Америкадан 1967 жылы шыққан кітап
– «Asia a Century of Russian Rule(Орта Азия Ресей билеуінде)» деген Edward Allworth-тің  Америкадан 1967 жылы шыққан кітабы бар. Ол кітапта Шоқан Уәлихановтан басталып, Ыбырай Алтынсарин, Абай, Әлихандарды, Алаш зиялыларын Тұрар Рысқұловқа дейін түгел қамтыған. Бізде жоқ суреттер жүр. Амандықов Олжас Мейрамұлы деген Гумилев университетінің магистранті сонау Америкадан тауып әкеліп берді. Олройдың кітабы 1967 жылы ағылшын тілінде жазылған. Сканерлеп, қазақшаға аудартқымыз келіп отыр. Бұл кітапта автор ең көп Ахмет Байтұрсынұлына тоқталған.
Сөз соңында, Ахаңның 140 жылдығы да жұпыны өтті.  Ахмет Байтұрсынұлындай қазақ халқының ар-ожданына айналған тарихи тұлғаның қолымен жазған қандай да қағазды назардан тыс қалдыруға, есімін естен шығаруға құқымыз жоқ екенін айтқымыз келеді.
Ахмет Байтұрсынұлы 61 Байтұрсынов 5 Байтұрсынұлы музей үйі 5 Шолпан 5 Самырат 4 Александра Ивановна 4 Тасмағамбетов 17 Бадрисафа Мұхамед-Садыққызы 4 Райхан Сахыбекқызы Имаханбет 2
Байтұрсынұлы нақылы • 10 ай бұрын
1) Мұғалімі қандай болса – мектебі де сондай болмақ. 2) Адамға ең қымбат нәрсе – жұрт қамы, жұрт ісі. 3) Замана сипаты: білімі көптер жұрт билемей, малы көптер жұрт билер заман. 4) Сөздің ең ұлысы – тарих. 5) Елде жоқ рух – ақын сөзіне қайдан келсін?! 6) Көркем сөз – көңіл тілі, жалаң сөз – зейін тілі. 7) Балам деген жұрт болмаса – жұртым дейтін бала қайдан шықсын! 8) Тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады. 9) Баланы ұлша тәрбиелесең – ұл, құлша тәрбиелесең – құл болмақшы. 10) Жер мәселесі – қазақтың тірі я өлі болуының мәселесі. 11) Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі. 12) Мектептің жаны – мұғалім. Шежіре, заманхат, өмірбаян, мінездеме – бәрі де тарихтың жемі есебіндегі нәрселер. 13) Мақал – тәжірибеден шыққан ақиқат түрінде айтылатын сөз. 14) Күнелту үшін – ас керек, ас істеуге – күш керек, күшті жұмсауға – ес керек. 15) Әркім өзі жақсы білетін нәрсесін сынауы керек. 16) Алушы да, беруші де – өзіне жағымды жағын іздейді.
Берік • 10 ай бұрын
"Жер мәселесі – қазақтың тірі я өлі болуының мәселесі." дегенін Ақорда мен Үкімет үйінің маңдайшасына іліп қою керек екен.
Алаш баласы • 10 ай бұрын
Алаш арыстары ақталғанымен оларды атқандар мен атқызғандардың ұрпағы әлі билікте отыр. Қайдағы қамқорлық
Алтынай Жорабаева: Ешкімге мұндай тағдыр тілемеймін...
Алтынай Жорабаева: Ешкімге мұндай тағдыр тілемеймін...
30/10 23:42 10 4912
Алматы әкімі аулаларды абаттандырудың барысын тексерді
Алматы әкімі аулаларды абаттандырудың барысын тексерді
30/10 20:42 0 492
Той иесі қонақтарға Iphone 8 сыйлап, өтірікші атанды
Той иесі қонақтарға Iphone 8 сыйлап, өтірікші атанды
30/10 20:01 0 1728
«QAZAQSTAN» телекорпорациясына қарасты телеарналардың атаулары өзгерді
«QAZAQSTAN» телекорпорациясына қарасты телеарналардың атаулары өзгерді
30/10 19:19 0 224
Алматыда әліпбиді өзгертудегі қорқыныштар мен оның болашағы талқыланды
Алматыда әліпбиді өзгертудегі қорқыныштар мен оның болашағы талқыланды
30/10 18:25 0 1464
Перуда контейнерге жасырылған ірі көлемдегі есірткі тәркіленді
Перуда контейнерге жасырылған ірі көлемдегі есірткі тәркіленді
Полиция қызметкерлерініңң мәлімдеуінше, кокаин Апуримак жазығында өндірілген
18/10/2017 17:42 0 479
АҚШ мұсылмандарға қысым көрсеткен Мьянмаға қарсы санкция салуды ұсынды
АҚШ мұсылмандарға қысым көрсеткен Мьянмаға қарсы санкция салуды ұсынды
Рохинджа халқы тұрып жатқан аймақтағы жағдай бұлыңғыр.
20/10/2017 08:20 0 3459
Еврейлер жезөкше деп балағаттаған әйелден мұндай жауап күткен жоқ (видео)
Еврейлер жезөкше деп балағаттаған әйелден мұндай жауап күткен жоқ (видео)
Иерусалимде болған оқиға әлеуметтік желіде қызу талқыланып жатыр
20/10/2017 16:52 1 4896
Нұржан Төлендиев туған қаласының құрметті азаматы атанды (фото)
Нұржан Төлендиев туған қаласының құрметті азаматы атанды (фото)
Туған жердің Құрметті азаматы мәртебесін алу нәсіп етті!.. деп жазды Нұржан Төлендиев өзінің Инстаграм парақшасында.
21/10/2017 09:53 1 1694
АҚШ-тың бұрынғы бес президенті бас қосты, Дональд Трамп шақырылмады (фото)
АҚШ-тың бұрынғы бес президенті бас қосты, Дональд Трамп шақырылмады (фото)
Демократтар Барак Обама, Бил Клинтон мен Джимми Картер және республикандықтар Джордж Герберт Буш және Джордж Буш  бас қосты.
22/10/2017 11:36 3 1187
Елбасынан жоғары кім немесе қазақтың өз тарихынан жеруіне кім кінәлі?
Елбасынан жоғары кім немесе қазақтың өз тарихынан жеруіне кім кінәлі?
Жат идеологияладан ұлттық құн­ды­лықтарымыз арқылы ғана төтеп бере аламыз
23/10/2017 14:03 12 3565
Мәскеуде 24 жастағы әйелді зорлаған такси жүргізушісі іздестіріліп жатыр
Мәскеуде 24 жастағы әйелді зорлаған такси жүргізушісі іздестіріліп жатыр
Оқиға 23-ші қазан күні сағат таңғы 4.00 шамасында орын алған
24/10/2017 10:03 0 8778
Хитке айналған «Зың-зың» әнінің авторы қайтыс болды
Хитке айналған «Зың-зың» әнінің авторы қайтыс болды
Қаралы хабарды әнші Серік Ибрагимов өзінің инстаграм парақшасында жеткізді.
25/10/2017 12:18 2 1058
Назарбаев жаңа әліпбиді бекіту туралы жарлық шығаруды тапсырды
Назарбаев жаңа әліпбиді бекіту туралы жарлық шығаруды тапсырды
Мемлекет басшысы қазақ әліпбиін латын қарпіне кезең-кезеңмен және жүйелі түрде көшірудің маңыздылығына назар аударды.
26/10/2017 12:39 58 808
Бразилия президенті ауруханаға түсті
Бразилия президенті ауруханаға түсті
77 жастағы Темер президенттікке 2016 жылдың 31 тамызында келген.
26/10/2017 14:44 0 214
Перуашев: қазақ тілінің латын әліпбиіндегі соңғы нұсқасы түсінікті
Перуашев: қазақ тілінің латын әліпбиіндегі соңғы нұсқасы түсінікті
Перуашев: қазақ тілінің латын әліпбиіндегі соңғы нұсқасы түсінікті.
26/10/2017 17:58 3 523
Ресей шошқадан бас тартты
Ресей шошқадан бас тартты
Ресей Еуропалық Одақтан және АҚШ, Канада сынды елдерінен тасымалданатын тауарлар тізімін тағы да қысқартты.
27/10/2017 18:25 3 1905
«Қазақстан мен Қырғызстанның саяси қақтығысы жыл соңына дейін жалғасады»
«Қазақстан мен Қырғызстанның саяси қақтығысы жыл соңына дейін жалғасады»
Саясаттанушы екі көршілес мемлекеттің стратегиялық тұрғыдан ортақ негізге ұмтылу керектігін айтты.
28/10/2017 13:14 0 2178
Өміріңізді түбегейлі өзгертетін 9 сөз...
Өміріңізді түбегейлі өзгертетін 9 сөз...
Иә, сіз дұрыс оқыдыңыз. Өмірді, тағдырды өзгертетін қарапайым сөздер бар. Бұл сөздерді күнделікті өмірде жиі қолданып, амал етсеңіз жетістікке жетіп...
29/10/2017 16:02 0 3267
Елбасы бірқатар заңнамаға қол қойды
Елбасы бірқатар заңнамаға қол қойды
Бүгін, 30 қазанда Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасының бірқатар Заңнамаларына қол қойды.
30/10/2017 17:50 0 111
Қырғыз ақыны Елбасыдан Атамбаев үшін кешірім сұрап, шекараны ашуды сұрады
Алтынай Жорабаева: Ешкімге мұндай тағдыр тілемеймін...
Қытайда 14 жастағы сәнбике тым қатал ережелерге төзе алмай көз жұмды
Автобустағы қария: бізден жуас халық жоқ
Алматыда автобус жүргізушісі мен кондуктор қатысқан төбелес орын алды
© 2017 «Qamshy.kz» ақпарат агенттігі
Меншік иесі: «Qamshy Media» ЖШС
QNews system, Powered by Attila Group
Біз туралы    Пайдаланушылық келісімі