kk en en kk kk kk kk tt ru kk en bg kk ru kk kk kk fr ja kk ru ru en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk bxr ru ru en de kk en fr de kk en fr de kk en fr ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ru kk kk kk ky kk kk uk ru kk ru kk fr kk kk kk en en kk kk kk fi kk kk en en fi kk kk kk kk kk ru
ТІЛ ОҚЫТУДА БҰҚАРАЛЫҚ АҚПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ РӨЛІ | G-Global
Авторлар: Хамзина Қарлығаш Мауеновна, Нығметова Нұргүл Тұрсынқызы
Қоғамдағы болып жатқан сан түрлі жаңалықтардың, іс-шаралардың, жалпы бір қоғам мен басқа қоғам арасындағы байланыс көзі болып тұрған алтын көпір – ақпарат құралдарының социумдағы алатын орны орасан зор екені белгілі. Ақпарат көздерінің материалдары қызықты да мазмұнды болуы журналистикаға тура байланысты.  Ақпарат құралдарын оқу процесі кезінде, әсіресе тіл оқытуда қолдану – тамаша нәтиже беретін әдіс.           Тіл үйренушінің ақпарат құралдарының материалын мемлекеттік тілде түсінуі, теле-радио жаңалықтарын мемлекеттік тілде тыңдауы, іс-шараларға қатысқан кезде БАҚ көздеріне сұхбат беруі кезінде тіл үйренудің жаңа деңгейін бағындыру, жаңа мүмкіндіктерін ашу деп түсінуіміз қажет. Ақпараттық көздердегі берілетін материалдың бір қатесіз, дұрыс және түсінікті түрде берілуін ескеретін болсақ, тіл үйренушінің мемлекеттік тілде ойын дұрыс жеткізуіне зор ықпал етуін де ұмытпағанымыз жөн.
Бүгінгі таңда біздің өмір сүріп жатқан уақытымыз – ақпараттың дамыған кезеңі. Қандай да мемлекет болмасын өзінің ақпарат құралдарының жан-жақты дамуымен, жаһандануымен және басқа елдерде оқылуымен танылып, бағаланады. Еліміздегі оқу, білімнің қарқынды даму кезеңі қарсаңында журналистика мен оқу үдерісі арасындағы тапжылмас байланыстың болуы, сол байланыстың екі жақты пайдалы болуы сөзсіз жағдай екені бүгінгі таңда дәлелін тауып отыр.
Шығармашылық  – адамның өмір шындығына, өзін-өзі тануға ұмтылуы, ізденуі. Өмірде дұрыс жол табу үшін, дұрыс ой түйіп, өздігінен сапалы, дәлелді шешімдер қабылдай білуге үйренуі. Студенттердің белсенділігімен танымдық іс-әрекеттері арқылы шығармашылығын дамыту, қажетті жағдайда айрықша шешім қабылдай алатын жеке тұлғаны дайындау, осыған орай оқытуды ізгілендіру оқытушы алдында тұрған үлкен міндет екені белгілі. Уақыт талабына сай тіл үйренушілердің шығармашылық қабілетін дамыту үшін, оқытудың жаңа ақпараттық технологиясын пайдаланған жөн деп ойлаймыз.  «Шығармашылық» сөзінің төркіні, этимологиясы «шығару», «ойлап табу» дегенге келіп саяды, демек жаңа нәрсе ойлап табу, сол арқылы жетістікке қол жеткізу деп түсіну керек.
«Адам ұрпағымен мың жасайды» - дейді халқымыз. Ұрпақ жалғастығымен адамзат баласы мың емес миллиондаған жылдар жасап келеді. Жақсылыққа бастайтын жарық жұлдыз – оқу. «Надан жұрттың күні – қараң, келешегі – тұман», - деп М.Дулатов айтқандай, егеменді еліміздің тірегі – білімді  ұрпақ. Сусыз, құрғақ, таса көлеңке жерге дән ексең өнбейтіні сияқты, жас ұрпақтарымызды тәрбиелемесек – өспейді, өнбейді. Міне, өз ұрпағының өнегелі, өнерлі, еңбексүйгіш, абзал азамат болып өсуі үшін халық педагогикасының негізгі мақсатын шығармашылықпен оқу-тәрбие үрдісіне тиімді пайдалану әрбір ұстаздың міндеті болып табылады.
Тіл үйрету үдерісінде компьютерді қолдану арқылы жасанды өзгетілді орта тудырылып, өзге тілді қарым-қатынас қамтамасыз етіледі, ақпаратты молынан алуға, өз бетімен тіл үйренуге жол ашады.Тіл үйренушінін шығармашылығы – бұл нақты іс-әрекет барысында жүзеге асырылатын өз бастауы, өту барысы және нәтижесі болатын үрдіс. Бұл үрдіс 3 кезеңнен өтеді: дайындық, ізденіс және орындау. Осы деңгейлерге сәйкес шығармашылық қабілеттерінің құрылымын анықтайды, өз бойынан оларды талдайды, бағыттай отырып дамытады және жетілдіреді.
Адам бойындағы дарындылықты табиғи талантпен шектеліп қалмай, табандылықпен еңбектенуге баулуы қажет. Ол үшін оқытушыға жанын аямай еңбек ету – міндетіміз. Біздің тәжірибемізде қазақ тілін талпынып оқуға тырысқан студенттердің тіл меңгерудегі басты жетістігі – шығармашылық жұмыстарды көптеп орындауы десек қателеспейміз. Шығармашылық – тілді оқудағы студенттің өз ойын барынша сөздік қорымен байыта білуге, алғашқы бастамасы  болса да, біртіндеп  тіл негізін қалауға бағытталған басты аспект. Тіл үйрену үрдісінде шығармашылықты дамыту мақсатында заман талабына сай электронды оқу ресурстарын қолдануға мүмкіндік беру тәжірибемізде орын алуда.
Қазақ тілін оқытуға арналған электронды оқу ресурстарының мазмұны неғұрлым бай, жан-жақты болған сайын тіл үйренушінің тілді өз бетімен үйренуге деген қызығушылығы арта түседі, танымдық белсенділігі артады, ол өз кезегінде өздік жұмыс нәтижесінің сапалы болуына әсер етеді. Тіл үйренуші ақпараттық білімдік ортаны әуелде тек қана өздік жұмысты орындау барысында қолданса, кейіннен белгілі бір деңгейді тәмамдап, қолына құжатын алып, курстан қол үзіп кетсе де, өз бетімен осы ақпараттық ортаны қолдану мүмкіндігіне шек қойылмайды. Өздігінен жұмыс істеу дағдысын жетік меңгерген, ақпараттық білімдік ортадан қана сусындаған тіл үйренуші қазақ тілінен білімін өз бетімен үздіксіз жетілдіріп отыруға бейімделеді.
Біздің студенттеріміздің тілді үйрену барысында өздігінен жұмыс істеуіне ыңғайлы электронды оқыту жүйесін құруда «компьютер – тіл үйренуші – оқытушы», үздіксіз байланысын қамтамасыз ететін интерактивтік ұстанымы, мол ақпарат көлемін модульдік жүйеде шоғырландыратын жүйелілік ұстанымы, тіл үйренушінің психо-физиологиялық ерекшеліктерін сәйкес даралық, уақыт, қозғалыс бостандығын қамтамасыз ететін ізгіліктік, ақпараттық кеңістіктегі еркін бағдарды қамтамасыз ететін ыңғайлылық ұстанымдары басшылыққа алынады.
Шығармашылықты дамытуға сабақ процесінде мынадай жұмыс түрлері жургізіледі: сөздіктермен жұмыс, ережелермен жұмыс, ауызша сөйлей білуге дағдылану, логикалық сұрақтарға жауап беру, жаттығу жазба жұмыстары, сойлем кұрау,мәтінге жоспар кұру, аударым, мәтінге тақырып қою, сұхбат құрастыру, ситуациялык тапсырмаларға жауап беру, өз бетінше жоспар құра білу, тест сұрақтарына жауап беру, аудио жане видео жұмыстары, ойын, сөзжұмбақтар, мақал-мәтелдердің мағынасын ашу, мәнерлеп оқу. Аталмыш жұмыстар әр студенттің өзіндік көзқарасын, эстетикалық және адамгершілік танымы, эмоциясы, пікірі, талдау, қорытындылау, салыстыра білу және одан қорытынды жасау қасиеттері байқалып тұруы қажет деп ойлаймыз.
Егемен ел атанғанымызға жиырма жылдан астам уақыт өтсе де, мемлекеттік тіл мәселесі өз деңгейіне лайық шешімін таба алар емес деген пікірлер бүгінде жетіп артылады. Алайда, егер жан-жағымызға зерделей көз тастасақ, бүгінде университетімізде білім алып жатқан өзге ұлт өкілдері студенттерінің тарапынан мемлекеттік тілге деген қызығушылықтың артып келе жатқандығын байқау қиын емес. Дәл осы студенттердің кейіннен қазақ тілінің мерейін үстемдетіп, сойылын соқпайтынына кім кепіл? Сөзсіз, олар кейін өз елінің, мемлекеттік тілді тұғырға отырғызатын азаматтары болуына үмітіміз зор. Мемлекеттік тіл саясатын жолға қою мақсатында қабылданған түрлі бағдарламалар мен қолға алынған іс-шаралардың оңды нәтижесі күннен-күнге айқынырақ біліне бастады. Осы тұрғыда ақпарат құралдарының еліміздің, ұлтымыздың даму жолындағы қосар үлесі зор. Әсіресе, ұлттық жадымызды жаңғыртып, іргелі ел болудағы ақпарат құралдарының рөлі аса ауқымды. Ақпарат кеңістігінің иесі мемлекет болғандықтан, ондағы ақпараттар легі сол мемлекет азаматтарының сұранысына сай және оны толыққанды қанағаттандыратын болуы тиіс. Сонда ғана, қоғамдық ортаны қалыптастырып отырған қазақ ұлтының мемлекеттегі рөлі нығайып, қоғамдық байланыстың маңызы артады. Осындай ортада білім алып, мемлекеттік тілді жан-жақты зерттеп, БАҚ құралдарының материалдарымен тек қазақ тілінде танысып өскен жастардың шығармашылық қабілетінің арта түсетіні сөзсіз. Бұл – мемлекеттік тіліміздің, ардақты Қазақ тіліміздің мерейін арттыратын аргумент.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі: 1. Сөздік қорын байыту мəселесі туралы əдістемелік ой-пікірлер. // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сериясы. – Алматы, 2002. – № 4 (55).
Other publications of the author
МАХАМБЕТ – ЕГЕМЕН ЕЛДІКТІҢ ӨШПЕС РУХЫ
ҚАЗАҚТЫҢ ДӘСТҮРЛІ МУЗЫКАЛЫҚ ӨНЕРІ
ҚАЗАҚСТАНДА ХІХ – ХХ ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ МЕРЗІМДІК БАСЫЛЫМДАРДЫҢ ДАМУЫ
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
IX Астана экономикалық форумының виртуалдық жобасы
© 2010-2017 «Ғалымдардың Еуразиялық экономикалық клубы» Ассоциациясы
Attach account from old site
Қолда бар аккаунтты пайдалану. Егер сізде ескі сайттың аккаунты бар болса, оны осы жерде пайдалануға болады. Осы есептік жазбаның барлық жарияланымдары осы жерге көшіріледі.
Өз келісіміңізді растау үшін, пайдаланушының мәзірінде "Қолда бар аккаунты пайдалану" пәрменін тандаңыз. Сіз сондай-ақ осы хабарламаны елемеуіңізге болады, бұл үшін "Бұл хабарламаны көрсетпеу" түймешесін басыңыз.
Қателік. Енгізілген деректерді тексеріңіз.
Don't show this dialog
Өз G-Global қолданушы атын еңгізіңіз.
Өз қолданушы атына сай құпиясөз енгізіңіз.
Сайт функционалын толық көлемде пайдалану үшін, өзіңіздің Facebook аккаунтын пайдаланыңыз. Бұл үшін "Жалғастыру" түймешесін басып, "E-mail" (немесе телефон) ашық жиегін толтыру, сондай-ақ Facebook аккаунтының "кілсөзін" енгізу қажет. Егер сізде Facebook аккаунты болмаса, біз сізге аталған желіде тіркелуіңізді ұсынамыз. Олай болмаған жағдайда, сізге тек сайт контентін қарау қызметі ғана беріледі.