kk ru en ru ru ru ru ru ru ru en bg kk ru ru kk ru fr de kk ru ru ru kk kk en kk en kk en kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk en kk kk kk en ru ru en ru en ru kk ru bg kk ru ru de kk en en de kk en oc de ru fr de ru en de ru ru de ru id de kk ru de kk ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru hbs_cyr ru ru ru fr ru ru ru ru en en ru ru ru fi ru ru en en fi ru ru ru ru ru ru
Саяси мәдениет: мазмұны мен мәндік сипаттамалары. | G-Global
Автор осы мақаласында саяси мәдениеттің кейбір теориялық мәселері мен оның мәндік сипатына ғылыми талдау жасаған.
Негізгі терминдер:  саясат, мәдениет, құндылықтық бағытталу, нормалар.
Сонымен «саяси мәдениетті» – қоғамдағы саяси субъектілер әрекеттері мен мінез-құлықтарындағы сенімдер, нанымдар, ұғымдар, құндылықтық бағыттары деп анықтауға болады. Саяси мәдениет тарихи-әлеуметтік құбылыс болғандықтан, ол қоғамдағы саяси өмірдің барлық салаларын қамтиды. Саяси мәдениет адамдардың жүріс-тұрысы мен әр түрлі ұйымдардың қызметіне, олардың ішкі және сыртқы саяси құбылыстарын ұғынуға, саяси болжам жасауға тікелей әсер етеді. Сондықтан оған саяси сана мәдениеті, азаматтардың, топтардың, ұлттардың өзін-өзі ұстай білуі, саяси жүйедегі саяси мекемелер мәдениеті кіреді.Саяси мәдениет қоғам тұрақтылығының кепілі ретінде қоғамдық сана және практика арасындағы байланысты саяси дәстүр арқылы жүргізеді. Қай жерде адамдар биліктен жаттандырылып, өздеріне маңызды саяси құндылықтар мен мақсаттарды басшылыққа ала алмаса, ресми саяси мәдениет пен тұрғындардың көпшілігі бағдарланған құндылықтар арасында қарама-қайшылықтар пайда болады. Мысалы бірқатар Шығыс Еуропа елдерінде «социалистік құрылыстың» ресми мақсаты қоғамдық санаға мемлекеттік мекемелердің белсенді ықпалымен енгізіліп отырды, бірақ, шын мәнінде ол ұлттық құндылықтар мен дәстүрлер жүйесінде орнықпады. Сондықтан Шығыс Еуропа еліндегі азаматтар социалистік құрылыспен өкінішсіз ажырасты. Бірақ та түрлі елдерде, тіпті ресми және реалды саяси мәдениет арасында айтарлықтай қайшылықтар болмаса да, саяси жүйедегі нормалар мен дәстүрлерді қоғамдық топтар мен индивидтердің қабылдау деңгейі түрлі болады.
Саяси мәдениет, қоғамдық-саяси институттар, саяси процестер мен мемлекеттік және саяси институттардың формаларына, қалыптасуына, қызмет етуі мен дамуына, көпшіліктік саяси жүріс-тұрыстарға мән-мағына беретін қоғамдық сананың және рухани мәдениеттің элементтері мен феноменінен құрастырылады. Сондықтан, саяси мәдениет жеке адамға жүріс-тұрыстың басшылық принциптерін, саяси нормалар мен мұратын, ал ұжымға болса – «құндылықтардың жүйелік құрылымы мен рационалдық дәлелдерін» береді.Саяси демократияны қалыптастырушы мемлекеттік қайраткерлер өзінің әрекеттік күштерін формальды демократиялық үкметтік институттар мен конституциялық қоғамды, саяси партияларды құруға бағыттайды. Бірақ-та, тұрақты да тиімді демократиялық  басшылық, үкіметтік құрылымдар мен саяси процестерден басқа да жағдайларға тәуелді.Ондай басшылық саяси мәдениетке бағынышты. Егер саяси мәдениет демократиялық жүйені қолдауға қабілетсіз болса, онда саяси басшылық толық жетістікке жете алмайды.Осы ойды айтқан американдық саясаттанушылар Г.Алмонд пен С.Верба «Гражданская культура» деген еңбегінде:-«егер ел ішінде демократиялық қоғам орнатамын десең, соған сәйкес саяси мәдениетті де орнатуға тырысыңыз. Олай істемеген жағдайда ешбір конституция да, саяси және әкімшілік институттар да нәтиже бермейді» деп жазады. Саясаттанушы – компаративистер,- не себептен бір елде қалыптасқан саяси жүйе мен институттар әр елде әр түрлі жұмыс істейді, немесе бір елден басқа елге қолданғанда еш нәтижелі болмайды деген мәселеге баса көңіл қойды. Осы мәселені зерттей отырып олар – мынандай жүйелер мен институттар тек өздеріне сәйкес мәдени контекске енгізілгенде,  сондай мәдениет шеңберінде әрекет етуші субъектілер соған тиісті қызмет істей алады деген қорытындыға келді.
Саяси мәденитті әлеуметтік құбылыс ретінде ұғынудың ең байыптысы құндылықтарға негізделген бабы. Себебі бұл адамның саяси билік туралы көзқарасы мен оған тән мемлекетпен әрекеттесу амалын, практикалық әрекет формасын көрсетеді.Адамның практикалық әрекеттері, оның саяси мұраттарды іздестіруімен тығыз байланысты екенін сипаттай отырып, саяси мәдениет оның жүріс-тұрыстарының тек ең тұрақты да ерекше жақтарын көрсетеді.Сондықтан саяси мәдениетті, адамның практика жүзінде қолданатын жүріс-тұрыс кодексі, индивидтің саяси өрістегі әрекет стилі (И. Шапиро, П. Шаран) ретінде де түсінуге болады.
Саяси мәдениеттің мұндай түсінігі адамның мемлекетпен практикалық әрекеттесу формасын ашып көрсетеді. Адамның билік өрісіндегі практикалық әрекеттерінің саяси мұраттар мен құндылықтарды іздестірумен тығыз байланысын сипаттай отырып, саяси мәдениет практикада ұдайы өндірілуші рухани бағдарлама, адамдардың тұрақты жүріс-тұрыс моделі ретінде ұғынылады. Осы тұрғыдан алғанда саяси әрекет стилі, саяси мәдениетті адамның саяси жүріс-тұрысының ең бір тұрақты «рухани коды» сияқты формасының жиынтығы ретінде айқындап,оның бұрыңғы ұрпақтардан қалған тәжірибелер мен позитивті мұраларды игеру формасы болады. Қазіргі кезеңде саяси мәдениет түсінігі «мәдениетке» тиесілі жаңа мәндермен толысуда. Сол себептен саяси мәдениет көп жағдайда нақтылы қоғамның мәдени ортасының, нақты халықтың жүріс-тұрыс сипатының, оның өркениеттік дамуының саяси өлшемі ретінде қарастырылуда. Саяси мәдениет мемлекеттік билік өрісіндегі халыққа тән дәстүрлердің жүрісін, олардың заманауи кезеңде іске асуы мен дамуын, болашақ саясатты қалыптастыру жағдайларына ықпалын көрсетеді. Халықтың осындай «генетикалық кодын», оның рухын, мемлекеттік рәміздер мен атрибуттарды (Ту, Елтаңба, Әнұран) көрсете отырып саяси мәдениет қоғамды өзінше ынтымақтастырып, адамдарға үйреншікті қоғамдағы элитарлы және элитарлы емес топтар арасындағы тұрақты қатынас формаларын қамтамасыз етеді. Саяси мәдениет көпшіліктік ашық саясат өрісіндегі қоғамның тұтастық сапасының сипаты. Сонымен, саяси мәдениет өзіне тән заңдармен дами отырып саяси билікті ұйымдастыру формасына, оның институттарын құруға, халықаралық қатынастардың сипатына ықпал жасауға қабілетті. Саяси мәдениет идеясы азаматтар мен институттардың саяси жүріс-тұрыстары мотивациялары, көптеген конфликтердің, билік үшін күрестер мен ресурстарды қайта бөлісулердің себептерін терең зерттеуге мүмкіндік береді.
Саяси мәдениет саяси үрдістер мен институттарға үш жақты ықпал жасап отырады. Бірншіден, оның әсерінен саяси өмірдің дәстүрлі формалары қайта жасалып отырады. Оның мұндай мүмкіншілігі сыртқы жағдайлар мен басқарушы режим сипаты өзгерген жағдайда да сақталады. Мысалы, дәстүрлі қоғамдарда саяси мәдениет реформация жағдайында саяси жүйенің модернизациясы мен демократизация мақсатына тежеу жасап бұрыңғы билік құрылымына қолдау көрсетеді. Екіншіден, саяси мәдениет жаңа, қоғам үшін дәстүрлі емес әлеуметтік және саяси өмір формасын жасауға қабілетті. Үшіншіден, бұрыңғы саяси мәдениет пен болашақ саяси құрылыс элементтерін қиыстыра алады.
Ендігі жерде, саяси мәдениеттің «позитивті» немесе «нормативті» жақтарымен бірге, оның «негативті» бағдарлануы мен модельдері де болатынын ескеру керек. Мысалы, азаматтардың нанымын немесе  шенуліктердің жүріс-тұрысының қайсысын саяси мәдениетке жатқызуға болады? Р.Таркер осының екеуінде саяси мәдениетке жатқызады. Себебі,-дейді ол,- азаматтардың нанымдары да, шенеуліктердің сыбайластық әрекеттері де қоғамның даму кезеңінде оның әлеуметтік саяси жүйесін ұдайы қайта жасап отыруға ықпал жасап отырады және мәдениетке тән репродуктивтік қызметін атқарады. Саяси мәдениетті тек «позитивті» «үлгілер» ретінде қабылдау, саяси субъектінің шын бейне-тұрпаты туралы жалған түсінік береді. Жалпы әр-бір саяси контексте әрекеттенуші кез-келген қоғам, кез-келген тап немесе индивид әр кезде белгілі бір саяси мәдениет түрімен сипатталады. Ал ондай мәдениеттерді өзгертуге болса да, «көтермелеуге» немесе «жақсартуға» болмайды. Дамыған ұлттық саяси мәдениеттер –күрделі және біркелкі бітімдер емес. Ондағы мәдениеттер құрамындағы сана бағдарланушының басым жүйесі, жүріс-тұрыс модельдерімен бірге, өзінше ерекше «субмәдениет» сияқты автономды жүйеде де болады. Саяси субмәдениет әлеуметтік топтарға да (этникалық діни және басқалар) аймақтарға да тән, әсіресе бір аймақта шағын ұлыстар өкілдері жинақы тұрғанда. Сондықтан кез-келген федеративтік мемлекет, саяси субъектілер «федерациясы» болады. Саяси субмәдениеттер көпұлтты мемлекеттердің саяси өмірінде кеңінен дамып айтарлықтай роль атқарады. Егер қоғамның өткел кезеңінде кеңіген субмәдениет болса онда ол оның дамуына кері әсер етуі мүмкін. Түрлі тарихи жағдайларда, әсіресе тұрақсыз саяси процестерде, саяси мәдениеттің кейбір қызметтері бәсеңсуі немесе өз әрекеттерін тоқтатуы да мүмкін. Мысалы, мемлекеттік өмірдің саяси нормалары мен дәстүрлерінң коммуникативті қабілеті төмендеп, нәтижесінде түрлі қоғамдық топтар арасынада саяси бағыт-бағдар туралы даудамай туындауы мүмкін. Сондай ақ, өткел кезеңдік үрдістерде тұрғындар үшін түсініксіз мақсаттар мен құндылықтарға сүйенген саяси мәдениеттің басқару жүйені дезинтеграциялау қабілеті өседі.
Саяси мәдениет теориясы адамдардың құндылықтарына, жергілікті мифологиясына, рәміздердің мазмұны мен таптаурындарына, адамның ділдігі мен институттардың саяси жүріс-тұрыстарының мотивациасын терең зерттеуге, көптеген жанжалдардың себептерін анықтауға жол ашты. Себебі саяси билік үшін күресті, ресурстарды қайта бөлісу сияқты т.б. мәселелерді бұрыңғы дәстүрлі саяси себептермен ұғынуға болмады.
1.Саяси мәдениет: теориясы және ұлттық үлгілері./ В.С.Ажаева, В.В.Ананьева. М., 1994.
2.Алмонд Г. Азаматтық мәдениет және демократияның тұрақтылығы. //Полис, 1992, № 4.
3.Гаджиев К.С. Саяси мәдениет: концептуалдық талдау // Полис. 1999, № 3.
В данной статье анализированы некоторые теоретические проблемы понятий «политическая культура» и ее сущностное содержание в современной политической науке.
Әдебиеттер: 1.Саяси мәдениет: теориясы және ұлттық үлгілері./ В.С.Ажаева, В.В.Ананьева. М., 1994. 2.Алмонд Г. Азаматтық мәдениет және демократияның тұрақтылығы. //Полис, 1992, № 4. 3.Гаджиев К.С. Саяси мәдениет: концептуалдық талдау // Полис. 1999, № 3.
КарГТУ КарГТУСГД Саяси мәдениет Құндылықтық бағытталу
АЛАШ АРЫСТАРЫ ИДЕЯСЫ - ЕСЕП ПАРТИЯСЫН ҚҰРУ
ЖАН КҮЙЗЕЛІС ЖАҒДАЙЫНДА КІСІ ӨЛТІРУДІҢ ӨЗІНДІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
МЕЖКОНФЕССИОНАЛЬНЫЕ ОТНОШЕНИЯ В КАЗАХСТАНЕ: РЕЛИГИОЗНЫЕ И СОЦИАЛЬНО-ПОЛИТИЧЕСКИЕ ПРОБЛЕМЫ
Комментарии 4 Добавить комментарий
Очень актуальная статья, отвечающая на актуальные вопросы политической модернизации общества
тақырыбыныз өтте жақсы талданған.
Қазіргі замандық социология мен саясаттануда мәдениет және жалпы мәдениет құрамының маңызды бөлігі болатын саяси мәдениет туралы әртүрлі ұғымдар кездеседі.
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
Виртуальный проект IX Астанинского экономического форума
Итоги VII АЭФ и II ВАК
© 2010-2017 Ассоциация "Евразийский экономический клуб ученых"
Attach account from old site
В случае наличия у Вас аккаунта старого сайта, Вы можете использовать его здесь. Таким образом, все публикации данной учетной записи будут перемещены сюда.
Для подтверждения своего согласия, необходимо в меню пользователя выбрать команду «Прикрепить уже существующий аккаунт». Также Вы можете проигнорировать это сообщение, нажав на кнопку «Не показывать это сообщение».
Ошибка. Пожалуйста проверьте введенные данные.
Don't show this dialog
Укажите ваше имя на сайте G-Global.
Укажите пароль, соответствующий вашему имени пользователя.
Для того, чтобы использовать функционал сайта в полном объеме, Вам необходимо зайти с Вашего аккаунта в Facebook. Для этого вам следует нажать кнопку "Продолжить" и заполнить поля "E-mail" (или телефон) а также, "пароль" от Вашего аккаунта в Facebook. Если у Вас нет аккаунта в Facebook, то мы рекомендуем зарегистрироваться. В ином случае Вам будут доступны только функции просмотра контента сайта.