kk en en zh ja zh zh zh zh zh en bg kk en en kk en en fr kk ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk ru en de fr kk sv fr en kk fr ru sv kk fr fr pl kk uk nl fr kk ru fr sv ru fr vi nl kk fr fr pl ru fr en pl kk ru ru sv kk ru ru en kk fr fr fr kk fr fr fr kk uk en fr kk fr sv nl kk fr pl fr kk fr it ru cbk fr uk ru kk fr fr pl en kk kk kk kk kk kk ru it it sv kk fr fr en kk fr fr ru kk sl fr nl kk fr en fr kk fr fr sv ru en fr fr kk fr fr ru ru fr fr ru kk en fr fr kk fr fr pl kk fr fr fr kk en fr sv kk cs nl sv kk fr en en kk fr fr ru kk fr fr ru cbk fr fr fr kk fr de sv en en kk kk kk kk kk kk ru en oc fr kk fr fr fr kk fr fr fr kk en sk fr kk en fr pl kk fr fr fr ru nl fr pl kk fr fr ru ru nl fr uk kk fr en fr kk fr fr en kk fr fr hbs_cyr kk pl uk fr kk fr fr en kk fr en fr kk ceb fr ru kk fr fr fr cbk fr fr fr kk en fr fr en en kk kk kk kk en kk en kk uk kk kk kk kk kk kk ru en ru fr fr da en da sv kk nb en da en da fr kk ru en da fr da de kk cs fr da en da de kk fr fr da en da fr kk cs en da en da fr ru cs en da en da fr kk nb en da en da sv ru ru fr da fr da en kk de da ru oc fr en en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en en kk en de kk ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru zh en en en en en fi en en en en fi en en en en en ru
Қарағанды облысындағы ауылшаруашылығының даму деңгейін талдау | G-Global
Аграрлық өнеркәсіптік өндірістің қазіргі және болашақтағы дамуы тек ауылшаруашылығының тікелей даму деңгейіне ғана емес, сонымен бірге, оған қызмет көрсететін ауылшаруашылығының даму дәрежесімен де айқындалады, яғни, ауылшаруашылығының инфроқұрылымына да байланысты.
Агроөнеркәсіп кешенінің инфроқұрылымы дегеніміз – салалар, өндірістер, тікелей негізгі өндіріске де, өндірістен тыс (әлеуметтік) салаларға да қызмет ететін қызметтер және қызмет түрлері формасындағы өндіргіш күштер элементтерінің жиынтығы.
Агроөнеркәсіп кешен инфрақұрылымы: өндірістік, әлеуметтік және нарықтық инфроқұрылымдардан құралады.
Шағын және орта бизнеске, сондай-ақ, тамақ өнеркәсібі саласындағы ірі кәсіпкерлікке жеңілдікпен несие беру үшін, тамақ және химия өнеркәсібіне, машинажасауға, сондай-ақ, қызмет көрсетулер саласындағы жобаларға жеңілдікпен несие беруге бағытталған 100 млрд. теңге бөлінеді [1].
Аграрлық сектор қай кезден де күрделі сала болып табылады. Ел реформасын жаңғыртудағы аграрлық саланың реформалары әрдайым қиындықпен келеді. Мұндай реформаның негізгі мақсаты – жалпы экономикадағы сияқты, отандық өндірістің тиімділігін көтеру, оның көлемін өсіру, өнім сапасын жақсарту және өзіндік құнын әлемдік нарықтағы бәсекелестік дәрежесіне дейін төмендету.
Бүгінгі күнде ауылшаруашылығының болашағы фермерлердің қолында екендігі белгілі және олар барынша ірі әрі материалды – техникалық ресурсы мықты, бәсекеге жарайтын өнім шығаратын фермерлер болуы керек. Ауылшаруашылық өндірісін дамыту және оның тиімділігін көтеруде ауылшаруашылық өнімдерін өңдеуді ұйымдастырудың маңызы зор. Облыс бойынша қазіргі кезде облыста 290 ауылшаруашылығы кәсіпорындары, 6238 фермерлік және шаруа қожалықтары, 1155 халықтың жеке қосалқы 2014 жылдың қорытындысы бойынша, ауылшаруашылығының жалпы өнім көлемі 142,8 млрд. теңгені құрады, ауылшаруашылығының физикалық көлем индексі 2013 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 99,4 пайызды құрады [2].
Ауылшаруашылығы саласында мал шаруашылығы өнімі өндірісінің өсуі байқалып отыр, сонымен қатар, құс басы мен мал басы өсті.
Ауылшаруашылығы Қарағанды облысы экономикасының маңызды секторларының бірі болып табылады. Облыс экономикасының құрылымында ауылшаруашылығы үлесіне аймақтың жалпы өнімінің 2,6 пайызы және облыс тұрғындарының жалпы санының 34,4 пайызы келеді. Облыста 6,5 мың ауылшаруашылығы құрылымы және 125 мың жеке қосалқы шаруашылық жұмыс істейді. Қазіргі уақытта ұсақ шаруашылықтарды ірілендіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Ауылшаруашылығы өнімінің жыл сайынғы жалпы өнім көлемі құнға шаққанда орташа есеппен 110 млрд. теңгені құрайды. Ауылшаруашылығының жалпы өнім көлемі 2013 жылы өткен жылға 121,4 млрд. теңгені құрап, 7,2 пайызға өсуі болжануда.
Еңбек өнімділігі 11 пайызға өсіп, 1 жұмыскерге шаққанда 1120,3 мың теңгені құрайды. Соңғы бес жылда Қарағанды облысының АӨК субъектілерін мемлекеттік қолдау 17,9 млрд. теңгені құрады, оның ішінде республикалық бюджеттен 14,7 млрд. теңге, облыстық бюджеттен 3,2 млрд. теңге бөлінді.
Өсімдік шаруашылығының саласы Қарағанды облысының ауылшаруашылығы дақылдарының барлық егістік алқабы 996,9 мың га. құрайды [4].
1-сурет – Мал шаруашылығы саласындағы өсу қарқыны
Болжам бойынша дәнді-дақылдардың жалпы түсімі 820 мың тоннаны, картоп 271 мың тонна, көкөністер 94,3 мың тонна, жабық топырақтағы көкөністер 4 мың тонна құрайды. Егістік алқаптарын әртараптандыру және жем-шөп дақылдарын өсіруді ынталандыру мақсатында республика бойынша біздің облысымыз алғашқылардың бірі болып 1 гектар бидай өндіруді субсидиялауды тоқтатты, босатылған қаражаттар 267,5 млн. теңге жем-шөп дақылдарына бағытталды – сұлы және арпаның 1 гектарына 2 мың теңгеден. Сонымен қатар, бір жылдық және көп жылдық шөптердің 1 гектарына 4500 теңгеге субсидия көлемін ұлғайтты, бұл өткен жылмен салыстырғанда 9 және 3 есе ұлғайды. Ағымдағы жылы алғашқы рет сүрлемдік дақылдары субсидиялана бастады – 1 гектарға 9200 теңге (61$) төленуде. Облыстық бюджеттен көпжылдық шөптердің тұқымы 80 пайызға субсидияланып: еркек шөптің тоннасы 400 мың болғанда, шаруа тоннасына 80 мың теңге немесе 1 гектарға 800 теңге төлейді.
Елбасының Қазақстанның әлемнің бәсекеге барынша қабілетті 30 елдің қатарына қосылу стратегиясында белгіленген басымдылықтарға сүйене отырып, «Аграрлық кредиттік қорпорация» АҚ арқылы ауылшаруашылығы өнімдерін өндірушілерін орта және ірі әлеуметтік даму және кәсіпкерліктің аймақтық құрылымдарына біріктіруді ынталандыру мақсатында дайындау-өткізу кооперативтерін құру жоспарланған.
Соңғы жылдарда мал және құс басының өсуі, сонымен қатар, өнім өндірісінің артуы бойынша мал шаруашылығы саласында тұрақты өсу қарқыны байқалады.
2014 жылы тірі салмақтағы мал және құстың барлық түрін сою 122,1 мың тоннаны құрады және 2013 жылмен салыстырғанда 104,5%, сүт 383,5 мың тонна немесе 103,7%, жұмыртқа 614,9 мың дана немесе 110,9% артты. 2015 жылы облыстың мал өсірушілеріне 125,5 мың тонна ет өндіру қажет, 2014 жылдың деңгейіне қарағанда 2,8%, 386,6 мың тонна сүт және 625 дана жұмыртқа, 1,6% артық [3].
1-кесте – Аудандар бойынша ет өндіру 2014 жыл
2014 жыл 2013 ж. % көрсеткішпен
2-кесте – Аудандар бойынша сүт өндіру 2014 жыл
2014 жыл 2013 ж. % көрсеткішпен
3-кесте – Аудандар бойынша жұмыртқа өндіру 2014 жыл
2014 жыл 2013 ж. % көрсеткішпен
Мал шаруашылығы өнімдерін өткізу және өнім көлемдері артуының негізгі факторы мемлекеттік жыл сайын субсидия көлемін көбейтіп, мал шаруашылығын дамытуға қолдау көрсетуі болып табылады.
2014 жылы мал шаруашылығы өнімдері сапасын және өнімділігін арттыру мақсатында бюджеттен 2012,5 млн. теңге бөлінген [5].
Субсидиялар облыстың 254 АШТК төленген. «Мал шаруашылығы өнімдері сапасын және өнімділігін арттыру» бағдарламасы бойынша субсидиялау аудандар қимасында көрсетілген.
Ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін дамыту мал шаруашылығын дамытудың басым бағыттарының бірі «Ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін дамыту» жобасы болып табылады.
2-сурет – Мал шаруашылық өнімдерінің сапасы мен өнімділігін арттыруға бөлінген қаржы, млн.тг
4-кесте – Аудандар бойынша шетелдік сұрыптан әкелінген мал басының жоспарлы көрсеткіштерінің орындалуы
Жоспарлық көрсеткіш 2010-2015 жж.
2011-2015 жылдары шетелдік сұрыптан 5,3 мың бас тұқымдық, асыл тұқымды ІҚМ жеткізу жоспарланған.
Есептік кезеңде Қарқаралы, Шет, Абай, Жаңаарқа, Бұқар жырау аудандарының шаруашылықтары 1271 бас тұқымдық мал басын жеткізген.
Анықтама: 2014 жылы Шет ауданы: «Жолқұтты» ШҚ – 187 бас және «Жандос» – 212 бас, «Қараш» – 16 бас симментальді тұқым; Бұқар жырау ауданы: «Оспанбек» ШҚ – 60 бас симментальді тұқым, «Нұр» ШҚ – 57 бас гольштинофриз тұқымы. Барлығы 532 бас жеткізілген.
2015 жылы аудандарға шетелдік селекцияланған 1100 бас мал жеткізу туралы тапсырма берілген.
Ауылшаруашылығында дамудың негізгі проблемалары:
- өсімдік шаруашылығындағы бытыраңқылық және жер үлесінің шағын болуы ғылыми негізделген егіс айналымын сақтауға, заманауи технологияларды кеңінен пайдалануға мүмкіндік бермейді;
- суару жүйелерінің техникалық жағдайының нашарлауы суарылатын егістік жерлердің тиімсіз пайдаланылуына және ауылшаруашылығы дақылдары түсімінің азаюына әкеліп соғады;
- ауылшаруашылығы техникаларының 87%-ы тозған.
- мал шаруашылығында орта және ірі тауар өндірістерінің дамуы жеткіліксіз;
- мал шаруашылығында орта және ірі тауар өндірушілердің жеткіліксіз дамуы, ірі масштабты селекциялық жұмыстарды ауылшаруашылығы малдарын теңгерімді жемдеуді және бар мал қамау орындарын тиімді пайдалануды, өнім өндірісінің механизациялануы мен автоматтандырылуын тежейді;
- ауылшаруашылығы өнімін қайта өңдеу кәсіпорындарының технологиялық жабдықтары тозған, сапалы шикізаттың жоқтығынан және дайындау-өткізу желілері нашар дамығандықтан, жұмыс қуаттылығы төмен.
Облыстағы ауылшаруашылығының жағдайын талдау нәтижесінде төмендегідей қорытынды жасауға болады:
1) аграрлық өнеркәсіп өндірісінің қазіргі және болашақтағы дамуы тек ауылшаруашылығының тікелей даму деңгейіне ғана емес, сонымен бірге, оған қызмет көрсететін ауылшаруашылығының даму дәрежесімен де айқындалады, яғни, ауылшаруашылығының инфрақұрылымына байланысты.
2) қазіргі кезеңдегі Қазақстандағы терең әлеуметтік-экономикалық өзгерістер ауылшаруашылығын мемлекеттік реттеудің теориялық және практикалық мәселелерін алға қойып отыр. Қазақстандағы аграрлық секторды мемлекеттік реттеу бағалық, қаржылық, несиелік және салықтық құралдарды пайдалану арқылы экономикалық әдіспен шешіледі.
3) ауылшаруашылық өндірісін басқаруда ұйымдастыру механизмін жетілдіру ауылшаруашылығының өзіндік ерекшелігінен туындайды. Себебі, ішкі және сыртқы факторлар ауылшаруашылығындағы өндірістік басқару қызметіне тікелей әсер етеді, сондықтан да бұл факторларды ауылшаруашылық өндірісін басқару жүйесін қалыптастырғанда үнемі ескеру қажет.
1. Сәбденов Қ.С., Құлатаев Б.Т., Байбатшанов М.Қ. Қой және ешкі шаруашылығы // І-том. – Алматы: Нур-Принт, 2012. – 402 б. 2. Белгібаев Қ. Ауылшаруашылық экономикасы. – Алматы, – 215-220 б. 3. Нұрғазы Қ.Ш. Мал шаруашылығы: Оқулық / Агроуниверситет, Алматы, 2011. – 350 б. 4. Нұрғазы Б.Ө. Сойып –зерттеу және соттық ветеринария: Оқулық. – Алматы, 2012. – 382 б. 5. Нұрғалиев Б.Е. Мал және құс өнімдерін ветеринариялық-санитарлық сараптау: Оқу құралы. – Алматы: Нұр-Принт, 2011 – 165 б.
Download this publication 139.49Kb
агроөнеркәсіп инфрақұрылым индустриялық инновациялық кешен экспорт импорт ынталандыру нарықтық жаңғырту тамақ өнеркәсібі
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
© 2010-2017 2010- 2016年的 “欧亚科学家经济俱乐部” 协会
Attach account from old site
If you have an account at the old Group-Global site you can attach it to the new site. This action will link all the content you published at the old site to your new account so we highly recommend to do this.
Otherwise just click the "Don't show this dialog" button and this message will never appear again. You can attach your account anytime by selecting the item "Attach account from old site" from the user menu.
Error ataching account. Please recheck the entered data.
Don't show this dialog
Enter your G-Global username.
Enter the password that accompanies your username.
In order to use the functionality of the site in its entirety, you need to login with your account to Facebook. Press the "Continue" button and fill in the "E-mail" (or phone) as well as the "password" for your account to Facebook. If you do not have an account in Facebook, we recommend that you create it. Otherwise, you will only function with viewing web content.