kk kk ja be de en en kk ar az en ky tt kk kk kk kk kk it kk kk kk en pt kk pt kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk uk cv kk kk kk kk ru ky kk mn uk kk kk kk kk fr kk fr kk ky kk fr kk fr kk en kk kk en sv kk kk en fr kk kk en kk kk es kk kk en kk kk en kk ru bg en ru kk kk kk kk ru bg kk kk kk kk en kk kk kk kk hbs_cyr ru kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk ca kk kk kk es kk tk ru ru en kk ca en kk en en kk fr en kk sv es kk fr kk ru kk kk kk en kk
Сұлтанхан Аққұлұлы: ӘЛИХАН МЕРЕЙТОЙЫНЫҢ ҚАЛАЙ ӨТЕТІНІ ҮКІМЕТТІҢ НИЕТІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ
Сұлтанхан аға, кейбір азаматтар Әлихан Бөкейханның 150 жылдық мерейтойы ЮНЕСКО-ның тізіміне сіздің арқаңызда енді деп жатыр. Нақтырақ айтсақ құзырлы органға қайта-қайта хат жазып, Әлекеңнің мерейтойын халықаралық деңгейде өткізуге күш салыпсыз...
– Иә, расында Әлихан Бөкейханның 150 жылдық мерейтойын атап өту Үкіметтің ықыласына байланысты болып отыр. Әйткенмен, Әлекеңнің мерейтойы Париждегі ЮНЕСКО-ның штаб пәтерінде тойланады. Алайда, бұл шараларды Мәдениет немесе Сыртқы істер министрлігі ұйымдастырады. Мен үшін ЮНЕСКО-ның Әлихан Бөкейханның 150 жылдық мерейтойын айтулы даталардың тізіміне кіргізуінің өзі үлкен жаңалық болып отыр. Өйткені бұған дейін Үкіметтің Алаш арыстарына, әсіресе олардың ішінде Әлихан Бөкейханға деген көзқарасы дұрыс емес болатын. Ал, енді Әлекеңді халықаралық қоғам мойындап отырғаннан кейін Үкімет 150 жылдықты лайықты деңгейде атап өтуге мәжбүр болады. Менің ойымша Әлихан мен алаш идеясын ұлттық деңгейде насихаттауға мүмкіндік алдық.
Әлихан Бөкейханды билік қана емес сонымен қатар кейбір оқыған азаматтардың өзі төре деп жақтырмайды. Алайда, Ұлыбритания, Жапония сынды мемлекеттер әлі күнге дейін патшалары мен патшайымдарын төбесіне көтеріп отыр емес пе? Ендеше біз неге Әлиханды хан тұқымы деп тұқыртамыз?
– Биыл біз бір жыл бойы Қазақ хандығының 550 жылдығын тойладық.  Ойлап қарасаңыз қазақ халқын, жалпы қазақ деген этносты тарих сахнасына алып шыққан төрелер болатын. Мәселен, Керей мен Жәнібектен бастап қазақты биік дәрежеге көтерген азаматтардың барлығы дерлік төрелер. Сондай-ақ ХХ ғасырдың басында Алашорда мемлекетін құрып, қазақтың шекарасын шегендеп кеткен Әлихан Бөкейханда төре тұқымы. Солай бола тұра біз неге төрелерді жақтырмай шеттетуіміз керек? Шындап келгенде біз төрелерді төбемізге көтеруіміз керек.
Бір қызығы бұл көрсоқырлықты көзі ашық көкірегі ояу азаматар жасап жатқан сияқты. Өйткені, Әлихан Бөкейханды сынап, қаралаған азаматтардың пікірі өте сауатты жазылған...
– Біздің ғалымдардың арасында жікке бөлінушілік өте күшті дамыған. Мәселен, Тұрар Рысқұлұлы мен Халел Досмұхмедұлын зерттеп жүрген ғалымдардың ойынша Тұрар мен Халелден артық Алаш азаматы жоқ. Жалпы, кез-келген ғалым өзі зерттеп жүрген тұлғаны бірінші қатарға қояды. Шын мәнісінде бұл дұрыс емес. Өйткені тарихты тобырлар емес тұлға жасайды. Ал ХХ ғасырда тарихты жасаған жасампаз тұлға Әлихан Бөкейхан болатын. Өйткені ол Мұхамеджан Тынышбайұлы, Халел және Жаһанша Досмұхамедұлы сынды алаш арыстарының басын біріктіріп Алашорда мемлекетін құрды.
Жалпы, ғалымдардың арасында жершілдік пен рушылдық анық байқалады. Мәселен, Ақмола облысына барып Сәкен Сейфулинды немесе Батыс Қазақстан облысына барып Халел және Жаһанша Досмұхамедұлын сынасаң олар төбеңді ояды. Сондай-ақ, оңтүстік өңірге барып Тұрар Рысқұлұлының кемшілігін айтсаң өре түрегеледі. Бұл нені көрсетеді? Менің ойымша қазақтардың басым бөлігі әлі күнге дейін ұлтшылдықтан гөрі рушылдықты тәуір көріп отыр.
Біздің елде ұлт үшін күрескен Әлихан Бөкейхан мен Әліби Жанкелдинды бір қатарға, тіпті одан жоғары қояды. Мәселен, Астанада Әлиханға арналған көшеден Әлібиге арналған көше үлкен...
– Қазір Қазақ елі қолайсыз, тіпті сана-сезімге сыймайтын кезеңде өмір сүріп жатыр. Мәселен, кеңес үкіметі кезінде Амангелді Иманов, Әліби Жанкелдин сынды халық пір тұтатын азаматтар болды. Бір қызығы Кеңес үкіметі құлап, Қазақ елі Тәуелсіздік алғаннан кейін біз оларды теріске шығарған жоқпыз. Былай қарағанда кеңес үкіметі жасаған жалған көсемдер мен нағыз қазақтың басын біріктірген алаш арыстары бір қатарда тұр. Бұл санаға кірмейтін қжағдай. Өйткені, Кеңес үкіметі құлағаннан кейін оның жалған көсемдерін ұлықтаудың қажеті жоқ еді.
Көпшілік арасыннан Алаш арыстары араз болған деген пікірді естіп қаламыз. Өйткені, олар Тұрар Рысқұлұлы, Сәкен Сейфулин сынды азаматтарды Алаш қайраткері деп есептейді. Жалпы, Кеңес үкіметіне қызмет еткен бошевиктерді алаш азаматттары деп атау қаншалықты дұрыс?
Бұған дейін Әлихан Бөкейханның 9 томдық шығармалар жинағын шығарғаныңызды білеміз. Негізі Әлекеңнің шығармалар жинағы қанша том болуы мүмкін?
Асан Имашев • 1 жыл бұрын
Олар кеңес үкіметі жағында болса да қазақтың мүддесін ойлады. Сол үшін Алашордалықтармен бірге репрессияға ұшырады.
Орымбек Тойкин • 1 жыл бұрын
Негiзi сынга салатын болсан Оразда, Сакенде кетiп тур гой, басында буларда адiлеттik келдi деп ойлаган гой, бipak келе тусiнген.. Олай куалайтын болсан талайсынын урпагы билikте отыр, кiмге жаксын атасынын екi жуздi болганы...
АҚШ-тағы сайлауда Ресейдің Facebook арқылы қандай әрекет жасағаны анықталды
АҚШ-тағы сайлауда Ресейдің Facebook арқылы қандай әрекет жасағаны анықталды
07/09 14:11 0 37
Бақытжан Сағынтаев ExxonMobil компаниясының өкілдерімен кездесті
Бақытжан Сағынтаев ExxonMobil компаниясының өкілдерімен кездесті
07/09 13:53 0 25
Эксперттер осы күзде бензиннің кезекті қымбаттауын болжап отыр
Эксперттер осы күзде бензиннің кезекті қымбаттауын болжап отыр
07/09 13:33 0 44
Жанболат Мамайдың ісіне қатысты сот үкім шығарды
Жанболат Мамайдың ісіне қатысты сот үкім шығарды
07/09 13:22 1 309
Алдағы күндерге арналған ауа-райы болжамы
Алдағы күндерге арналған ауа-райы болжамы
07/09 13:10 0 34
Әлемге әйгілі актердің сіз білмейтін отбасылық құпиясы...
Әлемге әйгілі актердің сіз білмейтін отбасылық құпиясы...
Әлемге әйгілі актер Митхун Чакрабортидің көпшілік біле бермейтін отбасылық құпиясы бар. Ол осыдан бірнеше жыл бұрын...
27/08/2017 14:52 7 12658
АҚШ-тағы «Харви» дауылы: 5 адам көз жұмды, 40 адам іздестірілуде
АҚШ-тағы «Харви» дауылы: 5 адам көз жұмды, 40 адам іздестірілуде
Хьюстон қаласының барлық жерінде электр қуаты сөндірілген. Екі Халықаралық әуежай жабылып, барлық жерді су басқан
28/08/2017 12:41 0 196
Биылғы тоқтылар құрбандыққа жарамайды...
Биылғы тоқтылар құрбандыққа жарамайды...
Құрбан айтқа санаулы күндер қалды. Алланың разылығынан үміттенген жандар құрбандыққа соятын малды таңдауда өте мұқият болу қажет...
30/08/2017 13:43 0 3801
Логикалық тест: Бар мәселе шарда...
Логикалық тест: Бар мәселе шарда...
Бір тұтқын өлім жазасына кесіліп, қазір түрмеде отыр. Оған  күзетші өмір сүруіңізге бір мүмкіндік берді.  Тұтқын өз өмірін сақтап қалу үшін қарапайым ойын ...
30/08/2017 14:09 0 1329
Әбілхан Аманқұл Рио Олимпиадасының тағы бір жүлдегерін жеңді
Әбілхан Аманқұл Рио Олимпиадасының тағы бір жүлдегерін жеңді
Әбілхан Аманқұл әлем чемпионатына алғаш рет қатысып отыр. Ширек финалда әлем чемпионы, Рио Олимпиадасының жеңімпазы кубалық Арлен Лопесті жеңген
01/09/2017 10:28 0 1134
Мәскеуде рохинджа мұсылмандарын қолдау акциясы өтті
Мәскеуде рохинджа мұсылмандарын қолдау акциясы өтті
Ресей құрамындағы Шешенстанның басшысы Рамзан Қадыров Мьянмадағы мұсылмандарды қудалаушыларды айыптаған
04/09/2017 09:47 0 513
Футболдан жолдастық кездесу өтті
Футболдан жолдастық кездесу өтті
«Астана опера» театрының қызметкері ең үздік қақпашы атағына қол жеткізді
04/09/2017 10:25 0 246
Мьянмадан елу мыңнан астам мұсылман қашып шықты
Мьянмадан елу мыңнан астам мұсылман қашып шықты
Әскерлер біздің ауылға келіп, бәрін тексеріп, сиырларымызды алып кетті. Сосын қайта оралып, бізге оқ жаудыра бастады
05/09/2017 10:10 1 1955
Қайрат Нұртас пен әйелі сомдаған киноның бейнеклипі жарыққа шықты (видео)
Қайрат Нұртас пен әйелі сомдаған киноның бейнеклипі жарыққа шықты (видео)
Қайрат Нұртастың орындауындағы "Үміт үзбе" әніне түсірілген бейнеклип бір күннің ішінде 200 мыңнан астам көрілім жинап үлгерді.
05/09/2017 15:20 3 6566
ЭКСПО-2017 аясында Өзбекстан Республикасының Ұлттық күні атап өтілді
ЭКСПО-2017 аясында Өзбекстан Республикасының Ұлттық күні атап өтілді
Өзбекстан ЭКСПО-2017 көрмесіне «Жастар - болашақ энергиясы» ұранымен қатысады
06/09/2017 09:11 10 150
ДАИШ құрамындағы қазақтар күрд жасағының тұтқынына түсті (видео)
ДАИШ құрамындағы қазақтар күрд жасағының тұтқынына түсті (видео)
Ирактағы күрд жасағы ДАИШ құрамындағы 100 саразды тұтқынға алды.
06/09/2017 15:35 9 8244
Театрға барып жүрсіз бе?
Театрға барып жүрсіз бе?
Өнер әлемі – бұл біздің әлеміміздегі ең құнды дүние. Рухани кемелдік пен мәдени өсуге ықпал ететін бірден-бір орын – театр...
07/09/2017 08:50 0 107
Алаш қозғалысы: басталуы, тұтастығы, қатысушылары
Алаш қозғалысы: басталуы, тұтастығы, қатысушылары
Алаш қайраткерлерінің өздері ұлт-азаттық қозғалыстың 1905 жылдан басталғанын меңзейді
07/09/2017 09:39 4 163
АҚШ-тың барлау қызметі құпияда сақталып келген құжаттарды жариялады
АҚШ-тың барлау қызметі құпияда сақталып келген құжаттарды жариялады
Құпия материалда 82 құжат бар
07/09/2017 10:14 0 251
Павлодарда жантүршігерлік жол апаты: екі қыз трамвайдың астында қалды
Павлодарда жантүршігерлік жол апаты: екі қыз трамвайдың астында қалды
Бұл жайында жергілікті агенттікке оқиға куәгерлері хабар берген. Жантүршігерлік жол апатының суреттері инстаграм желісіндегі @tipavlo парақшасында жарияланды
07/09/2017 11:09 0 228
Ақтөбедегі Қытай компаниясында қазақ жігітін қытайлық азамат соққыға жыққан
ДАИШ құрамындағы қазақтар күрд жасағының тұтқынына түсті (видео)
Омбыда қазақтар мен орыстардың арасында қақтығыс болған
Ердоғанның әйелі мұсылмандарға қолдау білдіру үшін Бирмаға барды (видео)
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
© 2017 «Qamshy.kz» ақпарат агенттігі
Меншік иесі: «Qamshy Media» ЖШС
QNews system, Powered by Attila Group
Біз туралы    Пайдаланушылық келісімі