kk en en kk kk kk kk tt ru kk en bg kk ru kk kk kk oc de ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ru kk kk kk ky kk kk uk ru kk ru kk fr kk kk kk en en kk kk kk fi kk kk en en fi kk kk kk kk kk ru
МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТШІГЕ ҚОЙЫЛАТЫН ЭТИКА ТАЛАПТАРЫ | G-Global
Авторлар: Кусаинова Айсулу Амирхановна, Жакбаева Алиман Хайрулловна
Мемлекеттік қызметші этикасында менмендік, қоластындағылардың білімі мен тәжірибесін менсінбеушілік, өз орнын аса биік бағалаудан, қолы жеткен табысқа мастанудан, өз мүмкіндігін асыра бағалаудан көрінетін тәкаппарлық теріс сипат алған. Қоғамдық пікірді есепке ала отырып, өз – өзіне жоғары талап қоя білу мемлекеттік қызметшінің өзін – өзі ұдайы жетілдіру ғана емес, өзгелерден сондай жетілуді талап ету болып табылады. Талап қоя, сұрай білу де – мемлекеттік қызметшінің кәсіптік имиджінің моральдық кодексінін талаптарының бірі. Талап ету – сенім блдірумен, сыйлаумен сабақтасып жатуы қажет. Мемлекеттік қызметшіге қажет бір қасиет – тыңдай білу. Тыңдай білу сөйлеушінің сөзін бөлмей мақұлдау ғана емес, оның ойына, сезіміне ортақтасу. Сөйлеп отырған адамға тыңдаушының бет құбылысы: бейтарап отыр ма, жалығып кетті ме, әлде қызығып, көмектесуге дайындалуда ма бәрі әсер етеді. Қызметшінің жеке бас проблемасы әңгімелесушінікіне қарағанда анағұрлым күрделі, қиын мәселе болса да, ол тындаушы ретінде өз проблемасын естен шығара тұруы тиіс. Моральдық сапа қасиеттерінің ішіндегі ең шынайысы – мемлекеттік қызметшінің өз беделі. Беделдің жиналуы – өз ісін терең білуі мен қажымас еңбек, адалдық пен әділдік, қарапайымдылық пен байсалдылық, өзіне де, өзгелерге де талап қоя білушілік және парыз бен жауапкершіліктің дамыған деңгейі.
Жеке қарым – қатынас – 60 см мен 1 – 2 метр қашықтықтан араласу. Бұған әңгімелесу, келіссөз келісім шарт кезіндегі кездесулер жатады. Әлеуметтік ара қашықтық – 1,2 – 2,5 метрмен анықталады. Ол танымайтын адаммен байланысты білдіреді. Мұндай қашықтық директордың хатшысымен, өзге де қызметкерлермен қатынасында болады. Мұндай қатынас кезінде қабылдаушының назарын басқа жаққа аударуы әңгіменің аяқталғанын білдіреді. Көпшілік ара қашықтық 3,5 – 7,5 метрге шейінгі аралықты қамтиды. Ол мәжілістер, жиналыстар өткізуде қолайлы.
Мемлекеттік қызметшінің киім киюіне байланысты сыртқы түр этикетінен де хабардар болған жөн. Тап – таза, өзіне сенімді, сыпайы көзге ұрып тұратын артық жылтырақсыз киінген қызметкер сенімге тез ие болады. Тиімді қарым – қатынас үшін әңгімелесуші өзіне бейімдеудің, өзін – өзі икемді ұстаудың, ұстамдылық пен ашық адамға тән қасиеттерді меңгерудің маңызы зор.
Мемлекеттік қызметшінің сөйлеу білу қасиетіне көп мән беріледі. Сөйлеп білмей, ойлауға дағды алу мүмкін емес. Жақсы сөйлеуге үйрену үшін не істеу керек? Біріншіден, әдеби кітаптар оқып, өлеңдер мен көркемсөздер жаттау арқылы жадыңыздағы жақсы сөз тіркестерін үнемі жаңғыртып отыруға болады. Адамның миы неғұрлым көп мәтінді сақтаған сайын, қажет кезде оларды дайын күйінде қолдана алады. Екіншіден, адам өз сөйлеген сөзін жақсы ұғынуы тиіс. Әрбір сөйлеген сөз қысқа да нұсқа, сауатты құрылған сөйлемдерден болуы тиіс. Егер мемлекеттік қызметші ойын  дұрыс құрап жеткізе алмаса, қандай құнды пікір айтам дегенімен ол дұрыс қабылданбауы мүмкін.
Мемлекеттік қызметшіге қойылатын келесі талап - белсенді тыңдау. Адам айналасындағыларды ынта қоя тыңдаған сайын, сөйлеуші де оған ықыласпен әңгімелей түседі. Егер адам басқаны ықыласпен тыңдаса, ол сөйлегенде, басқалар да оны сондай ынтамен тыңдайды. Белсенді тыңдай отырып, мәселе бойынша орынды сұрақтар қоя білу – адамның көзін жеткізудің маңызды бір бөлігі. Әдетте, қызметтегі жоғарылауларды жақсы сөйлейтіндерге қарағанда жақсы тыңдай білетіндер тез алады.
Тыңдаушының көзіне тіке қарап отырыңыз.Сіз мұнымен оны ынта қойып тыңдағаныңызды білдіресіз.
Сөйлеушіге өзіңіздің тыңдап отырғаныңызды «иә,иә», «түсінемін» деген сөздер немесе басыңызды изеп қоштау арқылы сездірте аласыз.
Сөйлеушіге шынымен де тыңдап қана емес, түсініп отырғаныңызды да білдіріңіз. Егер бір нәрсеге түсінбей қалсаңыз, сұрақ қойыңыз.
Сіздің отырысыңыз, қимыл – қозғалысыңыз тыңдап отырғаныңызды білдірсін, сөйлеуші ынталы, тірі адаммен сөйлесіп отырғанын түсінуі тиіс.
Сізге айтылған әңгіменің мәнін түсіне біліңіз. Бұл оңай емес, өйткені Сіздің ойыңыз бір айтылғанды терең ойлап, соны қуып кетсе, келесі айтылғандардан хабарсыз қалуыңыз мүмкін. Ой «адасуына» жол бермеңіз.
Ойды түсінуге ғана емес, сөйлеуші сезімін түсінуге де ден қойыңыз. Адамдардың өз ойы мен сезімдерін әлеуметтік нормалармен қабылдағандай, «құпиялап» беруі мүмкін екенін есте ұстаңыз.
Байқағыштық – жақсы қасиет. Сөйлеушінің бет құбылысының сипаттарын: сізге қалай қарағанын, қалай отырғанын немесе тұрғанын, әңгіме кезінде өзін қалай ұстағанын бақылаңыз.
Сөйте отырып, өзіңіздің сезіміңізді де дәл беріңіз: бұл жағдайды айқындап, әңгімедегі кедергілерді жояды.
Айтылған нәрсеге өз ойыңыздың қолдауын білдіре отырыңыз. Сіздің ол қолдауыңыз сөйлеушінің ойын дәл жеткізуіне ықпал етеді. Сіздің тарапыңыздан болған кез келген жағымсыз реакция сөйлеушінің қорғаншақтауына, өзіне сенімсіздігіне соқтырады.
Сізге айтылған нәрселердің мақсаты – сізден кері байланыс талап ететінін есте сақтаңыз. Мұндайда қажетті әрекет – әңгімелесушіге жауап беру.
Телефонмен әңгіме – мемлекеттік қызметші жұмысының ажырамас бөлігі. Телефонмен сөйлесе білу де – биік мәдениеттіліктің белгісі. Біреумен телефон арқылы сөйлескенде адам өзін көрсете алатын жалғыз мүмкіндік  - ол оның дауысы. Адамның дауысы ашу, ренішті, қуанышты, қайғыны білдіреді. Телефон адамның дауысын құбылтып, өзгертіп, жағымсыз әсер беруі мүмкін екенін естен шығармау қажет.
Қызмет бабында телефонды пайдаланудың кейбір ұсыныстары:
1. Тығыз, орындалуы шапшандықты қажет ететін жұмысыңыз болса, телефонды тез көтеріңіз де: «Қайырымды бола көріңіз, осынша уақыттан кейін қайта соғуыңызды сұраймын, тап қазір аса тығыз жұмыстарым бар» деңіз.
2. Көптеген адамдар қарсы дауыс анық естілмесе, дауысын көтеріп сөйлеуге мәжбүр. Мұндайда желінің арғы басындағы адамға қаттырақ, анық сөйлеуін ескертіңіз.
3. Өз телефоныңыздың құлағын көтергенде әдетте айтылатын «иә», «тыңдап тұрмын» деген сөздердің орнына «кадрлар бөлімі», «қалалық әкімшілік» деп жауап берген дұрыс. Бұл уақытыңызды үнемдейді. Оның үстіне өзіңіздің жұмыс орныңызды атап жауап беру әңгіменің іскерлік жүруіне ықпал етеді.
4. Жауапты телефондармен сөйлесу (қалааралық, жоғары органдармен) қоятын сұрақтарыңызды күн ілгері реттеп алуды қажет етеді. Бұл маңызды нәрселерді ұмытпау үшін қажет.
5. Телефонмен сөйлесу этикасы өзіңіздің кім екеніңізді таныстырудан басталуы қажет (тіпті сізді даусыңыздан танитын болғанның өзінде).
6. Барлық әңгімелер, қарапайым, жайбарақат жүргізілуі тиіс. Сіздің жауабыңыз толық, дәл болғанның өзінде дөрекі, түрпідей болса, сіздің мекемеңіздің абыройына нұқсан келуі мүмкін.
7. Егер сіздің хатшыңыз болса, өзіңіз белгілі уақытта байланысып отыратын адамдар мен ұйымдар туралы ескертіп қойыңыз.
Мемлекеттік қызметшілер арасындағы қызметтік қарым – қатынастар этикасында жаңа қызметкерді ұжымға бастық таныстыратыны айтылған. Бұрынғы қызметкерлер жаңа адамның ортаға өз адамдарындай сіңісіп кетуін іске араластырып, бірнеше күн өткеннен кейін жаңа адам өзін осы ортаның байырғы мүшесіндей қолайлы сезінуі керек. Ұжымдағы кейбір адамдардың күрделі қарым – қатынастарын, өзара реніштерін жаңа келген адамға білдіртпеген жөн. Ұжым мүшелерінің бір – бірімен қарым – қатынасы олардың арасында қалыптасқан дағдыға немесе өзара жеке қарым – қатынастарына байланысты болады. Мекеме басшысы неғұрлым жас болса, жасы үлкен қызметкерлерге сәлем береді. Тәрбиелі адамдар бір – біріне иілісу де бар. Бөлмеге кіргенде, басшы бірінші амандасады, қызметкерлер орындарыннан тұрмай – ақ амандасады. Басшы өз кабинетіне жұмыспен келген әйел қызметкерді тұрып қарсы алмайды. әңгіме ұзаққа созылар болса, орын ұсынады. Келушінің қызметкерлерді өз жұмысынан аландатпауы үшін есікті қақпай кіргені дұрыс. Басшының кабинетіне алдында хатшы болмаса ғана қағып кіруге болады. Басшы қызметкерлеріне есік қағып кіруді ескерткен болса, бұл ережені сақтаған дұрыс. Қызметкерімен немесе келушімен сөйлесіп отырған басшы: іске қатысы жоқ қағаздарды ақтарып кетуден; қайта – қайта телефонменен сөйлесуден; саусақтарымекн үстелді тықылдатудан аулақ болғаны жөн Егер әңгіме нақты іске қатыссыз бағытқа кетіп, ұзаққа созылар болса, басшы орнынан тұрып, әңгіменің аяқтала келгендігін білдіргені дұрыс.
Қызметтік кездесулерге қатысты этика талаптарына келсек, қажетті жерге дәл уақытта жету үшін мекенжайды, аптаның күнін, нақты уақытын, қабылдайтын тарап туралы мәліметті, ұйымдық мәселелерді жазып алған абзал. Келеңсіздік болмас үшін рет – ретімен кездесуде не болатынын нақтылау қажет. Кездесу  қандай түрде болатынын да алдын ала біліп алу қажет: жиналыс па, қабылдау ма, әлде ресми емес қабылдау ма? Сахнадан сөйлеу қажет пе, кафедрада ма, әлде топ ортасына шығу керек пе? Бұларды да алдын ала біліп алған дұрыс. Мұндай мәліметтер мемлекеттік қызметшінің қандай жағдайға лайықтап киінетінін алдын-ала таңдауға мүмкіндік береді.
Көпшілік алдында сөйлеу этикасын талдай келе атап өтетін  жағдай, көптеген мемлекеттік қызметшілер өз жұмысы барысында көпшілік алдына шығып сөйлеуге мәжбүр болады. Сөйлеуге байсалды дайындықпен кірісу қажет. Сойлеушінің әрбір сөзі аудитория үшін де, өзі үшін де маңызы болуы тиіс.
Баяндама жасау алдында не жөнінде, қандай мақсат қойып сөйлеу қажеттігін анықтап алған жөн. Сонымен қатар, қанша уақыт талап етіледі? Сөйлеп болғаннан кейін сұрақтарға жауап беру үшін уақыт беріле ме?
Регламентпен дәл сәйкестікте жүруді жоспарлау қажет. Сөйлеудің – мақсаты, іскерлік жұмыс екенін ұмытпаған абзал. Сахнаға шығар алдында мыналарды есте сақтаған жөн:
Менің сыртқы түрім толықтай тәртіпте: шашым, гримім, киімім жағдайға үйлесімді;
Мен өз тыңдаушыларымың көзіне тіке қарай аламын;
Менің тұлғам тіп – тік сондықтан өзімді еркін, жайбарақат ұстай аламын;
Бет құбылысым мен қимылым иманды, игі,байсалды түрде;
Менің сөздерім – ең жақсы сөздер;
Менің тыңдаушыларым мені жылы қабылдап, тыңдауға әзір;
Мен өз тыңдаушыларыма ұнаймын, сондықтан олардың алдында сөйлегім келеді;
Мен сөз сөйлеп тұрғанда қалай демалуды білемін;
Мен сенімділік пен достық қарым – қатынасты таратамын;
Менің шешендік деңгейім жоғары деңгейде;
Олар менің сөйлей түскенімді қалауы мүмкін, бірақ мен өз сөзімді олар ойлағаннан бұрынырақ аяқтаймын;
Мен өз сөзімді аяқтағанда жасалған жұмыстың нәтижесіне риза боламын.
Мемлекеттік қызметшілер этикасында қызметтік хаттардың жазылуына келесі талаптар қойылады. Хат анық, айқын қатесіз жазылуы тиіс. Қағазды үнемдеу қажет емес. Сыймай қалған сөйлемге бетті арнаған дұрыс, тасымалдың қажеті жоқ. Маңызды хаттарды бүктемей, үлкен конвертке салған дұрыс. Хаттың жіберілген уақытын, немесе хабарланған мәліметтің орындалу мерзімін толық көрсету керек.
Мемлекеттік қызметшінің әр түрлі кәсіби сұрақтарды шешудегі адалдығы мен әділдігі, қайырымдылығы мен байсалдылығы, әріптестермен өзара қарым-қатынаста да, жұмыс барысы немесе жеке мәселемен келген сырт адамдармен қатынаста да маңызды роль атқарады.
Қызметтік этика қазіргі күнде мемлекеттік қызметшінің жеке бас сапасы ретінде ғана емес, оның кәсіптік деңгейін білдіретін көрсеткіш болып табылады.
1.ҚР мемлекеттік қызметшілерінің этикалық кодексі. (Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этика ережелері). // ҚР Президентінің №153 Жарлығымен  29.12.2015 ж. бекітілген.
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
IX Астана экономикалық форумының виртуалдық жобасы
© 2010-2017 «Ғалымдардың Еуразиялық экономикалық клубы» Ассоциациясы
Attach account from old site
Қолда бар аккаунтты пайдалану. Егер сізде ескі сайттың аккаунты бар болса, оны осы жерде пайдалануға болады. Осы есептік жазбаның барлық жарияланымдары осы жерге көшіріледі.
Өз келісіміңізді растау үшін, пайдаланушының мәзірінде "Қолда бар аккаунты пайдалану" пәрменін тандаңыз. Сіз сондай-ақ осы хабарламаны елемеуіңізге болады, бұл үшін "Бұл хабарламаны көрсетпеу" түймешесін басыңыз.
Қателік. Енгізілген деректерді тексеріңіз.
Don't show this dialog
Өз G-Global қолданушы атын еңгізіңіз.
Өз қолданушы атына сай құпиясөз енгізіңіз.
Сайт функционалын толық көлемде пайдалану үшін, өзіңіздің Facebook аккаунтын пайдаланыңыз. Бұл үшін "Жалғастыру" түймешесін басып, "E-mail" (немесе телефон) ашық жиегін толтыру, сондай-ақ Facebook аккаунтының "кілсөзін" енгізу қажет. Егер сізде Facebook аккаунты болмаса, біз сізге аталған желіде тіркелуіңізді ұсынамыз. Олай болмаған жағдайда, сізге тек сайт контентін қарау қызметі ғана беріледі.