bg kk ja be de en en kk ar az en ky tt kk kk kk kk kk it kk en kk en pt bg it en kk kk kk kk en kk en kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru kk ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk fr kk kk kk ru ky kk mn kk kk uk kk kk kk kk fr kk fr de kk kk kk fr kk fr de kk kk kk fr kk fr sv kk kk en kk kk fr sv kk kk fr fr kk kk fr kk kk en kk kk fr kk kk en kk ru bg en ru kk kk kk kk ru bg kk kk kk kk en kk kk kk kk hbs_cyr ru kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk it kk kk kk kk fr kk kk kk fr kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk pt kk kk ru en kk kk kk es kk tk ru ru en kk de en kk de en kk en en kk es es kk fr kk ru kk kk kk en kk
V ЖАЛПЫНОҒАЙ СЪЕЗІ: ЕРИМИЗДИ КАЙТАРЫНЪЫЗ! (ФОТО, ВИДЕО)
Qamshy.kz осыдан біраз уақыт бұрын РФ ҚҰРАМЫНДАҒЫ ЕҢ СОРЛАНҒАН ХАЛЫҚТЫҢ БІРІ - НОҒАЙЛАР ҚАҚТЫҒЫС ОРТАСЫНДА ҚАЛДЫ атты мақала жариялаған еді. Онда Ресейде өмір сүріп жатқан қандас халық ноғай тағдыры сөз болған.
Мәселенің мәні Дағыстан билігінің Ноғай ауданында жергілікті билік өкілдері өзін-өзі басқару мен халықтар теңдігі нормаларын ысырып тастап жаңа ұлтаралық қақтығысқа итермелеп отырғаны жайында еді.
2017 жылдың 11 мамырында Махачкала қаласында Дағыстан Республикасының мемлекет төрағасының орынбасары Б.З Омаров жетекшілігімен жер реформасына байланысты кеңес өткен. Онда жергілікті билік Ноғай ауданының коммуналдық меншігіне тиесілі жерлерге қол салған. Хаттамада көрсетілген территория құмықтар, ноғайлар мен орыстардың дәстүрлі тұрғылықты жерлері. Олар Кизляр, Тарумов, Ноғай ауданына жатады.
Аталған мәселеге бейжай қарамаған Ноғай халқы Терекли-Мектеб аулында 14 маусымда бүкіл ресейлік V ноғай Съезін өткізді. Аталған кезекрен тыс жалпыноғай құрылтайының мән жайын білмекке Қамшы тілшісі РФ ноғай диаспорасының өкілі, съездің Ұйымдастыру комитеті мүшесі Залымхан Қойлақаевқа хабарласты.
Залмыхан Қойлақаев 14 маусымдағы жалпыноғай съезіне Дағыстан ғана емес, Ресейдегі ноғайлар қоныстанған өңірлер мен округтардан, Мәскеу, Астрахань, Ставрополь край, Шешенстан, Қырым Республикасы мен Карачево-Черкесиядан, Қобаннан 6000-нан астам адам жиналғанын айтты. Ол өз сөзінде Ресейдегі ноғай халқының жалпы саны 114 мың болса да қоныстанған өңірлерде өте ұйымшыл екенін, ноғай ұлттық-мәдени автономиясы белсенді жұмыс істеп тұрғанын, өздері қоныстанған аудандарда, тіпті Мәскеуде мәдени орталықтары, жастар одағы бар екенін, ұлттық болмысын мүмкіндігінше сақтап отырғанын жеткізді. Әрі съез қабылдаған резолюцияны жіберді.
V жалпыресейлік ноғай съезінен маңызды сөйлемдерді оқырманға түпнұсқа қалпында ұсынамыз. Ұйымдастыру комитетінің төрағасы Рустам Адильгереевтің съезде сөйлеген сөздері:
Ногайский район - единственный в Дагестане район компактного проживания ногайцев, единственный район ногайцев из пяти районов, сохранившийся в Ногайской степи. Но и тот подвергается разрушительному воздействию неправильной социально-экономической и национальной политики Правительства Республики Дагестан. И так утверждать имеются все основания! Из почти 9 000 кв.км. своей территории Ногайского района в муниципальной собственности остаётся лишь около 3 000 кв. км., остальные земли изъяты властями Республики Дагестан из муниципальной собственности…
В высших органах власти Дагестана нет ни одного представителя Ногайского района - ни министра, ни заместителей министров, ни даже начальников управлений, и лишь один – заведующий небольшого отдела Аппарата Главы Республики и Правительства РД…
Отдельные и редкие выступления местного населения кардинальных изменений не приносят. Наболевшие вопросы, которые рассматривались на сходах, съездах, митингах в течение последних десятилетий, не смотря на различные обещания руководства республики, до сих пор не разрешены…
К сожалению, радужные чаяния населения района быстро развеялись. В течение апреля-мая текущего года руководство Дагестана через назначенных Главой Республики членов конкурсной комиссии по отбору кандидатов на должность главы Ногайского района, грубо вмешались в процесс смены органов местного самоуправления, походивший нормально и спокойно на демократических началах. Приложили и до сих пор прилагают неимоверные усилия, чтобы устранить местных претендентов и навязать своего человека. Применялись различные методы воздействия: административное давление; неоднократные вызовы и уговоры в Махачкале, Кизляре, Терекли-Мектебе; использование в конкурсе не принципиальных, но сложных тестов, направленных не на определение нравственных и деловых качеств, а на устранение неугодных кандидатов...
Запущенные центральные кутаны, ОТФ, в старых советского периода постройках, в которых проживают от 10 до 20 семей, фактически небольшое животноводческое хозяйство отдельных, разрозненных семей, содержащих собственное поголовье; типичные фермы и бригады, расположенные глубоко в степи вдали от республиканских и муниципальных дорог, не имеющих присущих для села характеристик - домов культуры, школ, библиотек, медпунктов, социальных служб, торговли, автобусного сообщения, возможностей для трудоустройства населения. И бюджет республики, испытывающий серьезные трудности, не в состоянии выделить миллиардные вложения для развития инфраструктуры. Карликовые села, не имеющие никаких перспектив для общего развития, но за каждым из которых планируется закрепить десятки тысяч гектар земель сельскохозяйственного назначения Ногайского района и передать в собственность сельскому поселению горного района.
Навязали степи убыточную, в следствие расходов на бесконечные перевозки и перегоны малорослого и малопродуктивного овцепоголовья из гор в степи и обратно, содержание разъездного аппарата обслуживания, вследствие этого высокой себестоимостью продукции систему отгонного животноводства. По всем показателям уступающая системе животноводства Ногайского района. Но можно восстановить историческую, традиционную форму хозяйствования - вернуть в степь и коней, и верблюдов, в кочевое животноводство, если создать резервные пастбища, дать Ногайской степи отдохнуть.
Ал, ноғай съезі ұйымдастыру комитетінің заңгері Темирхан Алавдин улы Оразбаев былай дейді:
Оькинишке, куванышсыз сылтавман йыйналганмыз биз бугуьн. Тек неге суьийнемен — ногайларда бирлик бар экен. Сав даьвлетимиздинъ ногайлары йыйналды мунда. Шет эллердеги ногайлар бизге исси соьзлермен ярдам этти.
Когда ногаи говорят о Ногайском районе, они говорят не о муниципальном районе, не об юридическом субъекте.
Ногаи говорят о своей родине — о Ногайской степи.
Степь превращается в пустыню! Жители Ногайского района страдают от песчанных бурь, которые с каждым годом становятся все больше!
Куда смотрят Минприроды Дагестана и прокуратура?! За что получают зарплату из наших налогов?!
Хищническое животноводство дает отгонникам условно 1 рубль дохода. А жители Ногайского района потом потратят 3-5 рублей, что восстановить природу, структуру и плодородие почвы.
Нарушение принципа единства Ногайской степи и ногаев, исторически сложившегося баланса, справедливости привело к таким катастрофическим последствиям.
Для Правительства Республики Дагестан эта земля ничего не значит. Для ногаев же — это Родина! Только ногаи будут заботиться об этой земле, как никто другой, как о родной матери.
Чтобы решить проблемы Ногайского района, нужно:
1. В целях надлежащего контроля за арендаторами, передать земли отгонного животноводства на баланс и в собственность Администрации Ногайского района. Все вопросы с землями Ногайского района должны решаться в Ногайском районе!
2. Прокуратуре, Минприроды Дагестана, Россельхознадзору и всем ответственным госорганам надлежащим образом исполнять свои обязанности по контролю за действиями арендаторов и строгому соблюдению закона!
Сегодня великий день для нашего народа. Наши потомки будут помнить этот день, как день, когда было оглашено требование восстановить справедливость в отношении родных земель ногайского народа! Правительство Дагестана обязано нас услышать:
- Еримизди кайтарынъыз! (Верните нашу землю!)
Съезд соңында делегаттар төмендегідей резолюция қабылдаған:
— РФ президентіне съезд қорытындысы бойынша үндеу жолдау;
— Дағыстан Республикасының федералдық заңнамаға сай келмейтін 09.10.1996г. №18 «Дағыстан Республикасының көшпелі мал шаруашылығына арналған жер туралы» заңының күшін жоюды талап етеміз;
— Ноғай ауданының тиесілі жерін федералдық заңнамаға сай жергілікті өзін-өзі басқару иелігіне беруді талап етеміз;
— Ноғай ауданындағы көшпелі мал шаруашылығына арналған жерге түгендеу мен аудит жүргізу және заңсыз қоныстанғандарға тексеру жүргізуді,  сондай-ақ V жалпыноғай съезі бекіткен Ноғай халқының тексеру комиссиясы өкілдерін қоса отырып Ресей Федерациясы мен Дағыстан Республикасы жер заңнамасына сай жергілікті басқаруларда жер заңнамасын бұзушылықтарды анықтауды талап етеміз;
— Жер телімдерін бөлудің белгіленген тәртібін сақтауды, жалдау ақысын жинауды Ноғай ауданының және оның халқының иелігіне беруді талап етеміз;
— Президент Путиннен жалпыноғай съезі қабылдаған шешімге сай жағдайды өз бақылауына алуын талап етеміз;
— Ноғай ауданының жер шекараларын байланысты барлық мәселелері Ноғай ауданында халықтың қатысуымен шешілуі керек...
Қадірлі оқырман, ноғайды неге жазды демеңіз. Бірнеше жыл бұрын ноғай жырауы Арсланбек Сұлтанбектен сұхбат алғанымда «Ноғайлар алтын берсе де Атамекенінен кетпейді» деп еді. Енді сол Атамекен топырағына, Ноғай даласына өзгелер қол салып отыр. Дағыстандағы Ноғай ауданы Ресейдегі ноғайлар қоныс тепкен іргелі өңірдің бірі. Халық тығыз қоныс тепкен.
Ұлы Сәкен Сейфуллин өзінің 1931 жылы жазып шығарып үлгерген «Қазақ әдебиеті» атты мақаласында Қазақты Ноғайдан шығарады. Ол кісі былай «Барар жерің Балқан тау, о да біздің барған тау» деп осы айтылған жерлердің бәрінде қазақ болған рулардың бабаларын көрген. Қалың түрік, қалың ноғайлы елі болып мекен де қылған. «Ат баспаймын деген жерді үш басады» деп бастап Ноғайлыдан бөлініп «қазақ» болғаннан кейін де, қазақтардың қайтадан бұрынғы түп ноғайларына кеткендері де болған. «Өйткені ноғайлы мен қазақтың айырмасы жоқ» деп нақтылаған.
Жер дегенде өткен жылы біздің де жанымыз шығып кете жаздаған. Біздікі қандас халықтың үні жетсін, қолдауымыз болсын деген дүние.
Ноғай 3 Ноғайлы 1 ноғай халқы 2 Кизляр 1 Тарумов 1 Ноғай ауданы 1 Б.З Омаров 1 Залмыхан Қойлақаев 1 Терекли-Мектеб 1 Арсланбек Сұлтанбек 2 Карачево-Черкесия 1 Рустам Адильгереев 1 жер мәселесі 21 Темирхан Алавдин улы Оразбаев 1
Қазақ • 2 ай бұрын
Жасасын Ноғай xалқы! Біз сіздермен біргеміз!
Батыстан • 2 ай бұрын
Батыста ноғайлар бар, қазақ болып кеткен. Таза қазақша сөйлеп қыз алысып, қыз берісіп, паспортта қазақ, бірақ дейдімыз дейді қазақтың бір руы сияқты болып кеткен.
Монғол • 2 ай бұрын
Орыстар қысса түсінем, дағдарға не жоқ?
Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматулин Польша президентімен кездесті
Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматулин Польша президентімен кездесті
06/09 19:38 1 64
Әскерге барудан қашқан дені сау азаматтар айыппұл төлеуі мүмкін
Әскерге барудан қашқан дені сау азаматтар айыппұл төлеуі мүмкін
06/09 19:16 0 174
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
06/09 19:03 1 807
Ақтөбеде дала өртеніп, ауыл әкімі мен мектеп мұғалімі жанып кетті
Ақтөбеде дала өртеніп, ауыл әкімі мен мектеп мұғалімі жанып кетті
06/09 18:40 0 486
Сауд Арабиясы Иранмен байланыс орнатудан бас тартты
Сауд Арабиясы Иранмен байланыс орнатудан бас тартты
06/09 17:55 1 171
АҚШ-қа жақындаған «Харви» дауылынан 10 мыңдай адам эвакуацияланды
АҚШ-қа жақындаған «Харви» дауылынан 10 мыңдай адам эвакуацияланды
АҚШ-та дауылды бақылаумен айналысатын ұлттық орталық дауылдың кесірінен болатын су тасқыны жайында ескертті
26/08/2017 10:21 0 791
Ұлттық Ұланның ең бірінші түлектері Шекара академиясында бас қосты
Ұлттық Ұланның ең бірінші түлектері Шекара академиясында бас қосты
18-ші тамыз күні елдігіміздің тірегі, атамекен жеріміздің, ел шебінің сақшылары шекарашылар өздерінің төл мерекелерін атап өтті
26/08/2017 12:41 0 642
ҚМБД барша азаматты Құрбан айт құрметіне қайырымдылық жасауға шақырады
ҚМБД барша азаматты Құрбан айт құрметіне қайырымдылық жасауға шақырады
Еліміздің барша азаматын мүбәрак мейрамның құрметі үшін мүгедектерге, жетімдер мен жесірлерге, қараусыз қалған қарттарға қайырымдылық жасауға шақырамын.
27/08/2017 16:31 1 1064
«Жарына опасыздық жасаған адамды жазаласа...»
«Жарына опасыздық жасаған адамды жазаласа...»
Шығыс Рим империясында еріне сатқындық жасаған әйелді алаңға шығарып, кез-келген адамға сатып жібереді екен.
28/08/2017 15:31 0 1935
Құрбан шалудың 6 шарты
Құрбан шалудың 6 шарты
Көптен күткен ұлық мейрамымыз Құрбан айтымыз келіп жетті. Яғни, 1 қыркүйек – Құрбан айт мерекесі. Біле білсек, Құрбан айт мейрамы дініміздегі орны ерекше ...
28/08/2017 16:26 0 890
Әлемдегі ең қысқа әсерлі әңгімелер
Әлемдегі ең қысқа әсерлі әңгімелер
Әлсіздіктен әл-дәрменім құрып жатып, сұрап үлгердім: - Мен қайдамын? - Нагасакидесіз, - деп ол тіл қатты.
28/08/2017 17:48 0 650
БҰҰ Ресейді расизм және ксенофобиямен күресті күшейтуге шақырды
БҰҰ Ресейді расизм және ксенофобиямен күресті күшейтуге шақырды
Онымен күресудің бір тәсілі ретінде ксенофоб пікірі үшін саясаткерлерге айыппұл салу ұсынылды
29/08/2017 09:58 0 605
Соңғы рет 2016 жылғы 13 қыркүйекте Президент Жарлығымен ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі қайта құрылды
29/08/2017 16:03 0 2992
Экспо-2017 көрмесінде Испан тілінің күні өтті
Экспо-2017 көрмесінде Испан тілінің күні өтті
Bспандық музыканттар - сазгер әрі әнші Мария Арналь (Барселона) және гитарашы Марсель Бажес (Таррагона) өнер көрсетті
29/08/2017 18:37 7 229
Бокстан әлем чемпионатында қазақстандық 4 боксшы жартылай финалда (видео)
Бокстан әлем чемпионатында қазақстандық 4 боксшы жартылай финалда (видео)
49 келіге дейінгі салмақта өткен жекпе-жекте Жомарт Ержан  жартылай финалға шықты
29/08/2017 22:28 0 3314
Министр Дәурен Абаев бірнеше тележобаның түсірілім жұмыстарымен танысты
Министр Дәурен Абаев бірнеше тележобаның түсірілім жұмыстарымен танысты
Министр аталған бағдарламаға қатысуға міндетті түрде уақыт табатынын айтып, журналистердің алдында уәде берді.
31/08/2017 00:31 11 1251
Жас режиссерлердің Қайрат Сүгірбеков атындағы форум-фестивалі
Жас режиссерлердің Қайрат Сүгірбеков атындағы форум-фестивалі
Шараның басты мақсаты – талантты жас режиссерлер шығармашылығына қоғам мен қалың көпшіліктің назарын аудару
31/08/2017 17:41 0 421
Мьянмада үш күннің ішінде үш мыңға жуық мұсылманды азаптап, өлтірген (фото)
Мьянмада үш күннің ішінде үш мыңға жуық мұсылманды азаптап, өлтірген (фото)
Аракан штатындағы Мьянма елінде  әскери шабуылдың салдарынан үш күн ішінде 2-3 мыңға жуық мұсылман өлтіріліп, 100 мың мұсылман үйлерінен қуылған.
31/08/2017 18:57 0 13828
Министр Астандағы төбелесте зардап шеккендердің жағдайы туралы айтты
Министр Астандағы төбелесте зардап шеккендердің жағдайы туралы айтты
04/09/2017 11:13 0 782
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
Күні кеше шекара аумағында екі жарылыс болып, соның салдарынан екі баланың зардап шеккені анықталды. Олар Бангладештің ауруханасына жеткізілді.
06/09/2017 19:03 1 807
Ақтөбедегі Қытай компаниясында қазақ жігітін қытайлық азамат соққыға жыққан
ДАИШ құрамындағы қазақтар күрд жасағының тұтқынына түсті (видео)
Алматыда із-түссіз жоғалған 18 жастағы қыздың денесі табылды
Қанат бастаған батырларға жанкүйерлер Жетісудан Астанаға шерумен жол тартты
Мьянма билігі елден қашқан мұсылмандарды кері қайтармаудың амалын тапты
© 2017 «Qamshy.kz» ақпарат агенттігі
Меншік иесі: «Qamshy Media» ЖШС
QNews system, Powered by Attila Group
Біз туралы    Пайдаланушылық келісімі