kk kk kk kk ru kk kk kk kk uk hbs_cyr kk mn kk kk kk ru ru mk ru uk ru ru kk kk kk kk kk kk uk kk kk ru kk kk kk ru ba ru kk kk kk kk kk ky kk ru kk kk kk ru kk kk ru kk kk kk kk kk ky kk kk kk ru kk kk ru kk ru zh en en en sv fr de de kk ru kk kk kk kk ru be kk kk en kk kk kk en kk bg en kk en en kk en kk en kk en kk kk en kk en kk en kk en kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk ru kk kk en kk kk kk kk ru ru kk ru kk kk kk kk kk en en en kk en kk kk kk kk ru kk kk kk kk en kk kk ru kk uk kk kk kk kk en kk be ru nn sv kk en ru en fr kk en hbs_cyr en de am en ru de de kk sv ru en fr kk ru ru hbs_lat fr kk lt it en en kk kk kk ru kk kk kk bg uk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en en en en en en en en en en kk en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en kk kk ru en en kk kk kk kk en kk kk kk en en kk kk kk kk kk ba kk kk kk en kk en en en en en en en en en en en en en en en en en en en kk kk kk ru en en kk en kk uk ru en kk kk kk en uk uk en en en en en en en en en kk en kk en en en en en en en en en en en en kk kk ru en kk kk uk bg tt hbs_cyr ky kk en en kk en uk ru la en ru kk bg zh en kk en kk kk kk kk ru kk kk kk uk uk uk kk ru kk kk kk kk uk kk kk kk kk en kk ru kk uk ky kk kk kk kk kk kk kk kk ru en kk kk kk kk en en en kk kk kk ru kk kk kk kk mk ru kk kk uk bg kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru uk kk ru kk ru mk kk kk kk ru ba ru kk ru uk ru kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk da en sv fr de de fr en kk kk da en sv fr de de kk da en sv fr de de kk da en sv fr de de kk en en sv fr de de kk kk kk kk kk uk be kk uk kk ru kk kk ru kk kk ru kk
Токтың магнит өрісі. Ампер мен Лоренц күштерін қолдану
Сабақтың өтілетін орны:  128  кабинет
Магнит өрісі ұғымын және оны сипаттайтын шамаларды оларды өлшейтін құралдарды жұмыс принципін үйреніп практикалық жұмыстар мен есептерді шығаруда алған білімдерін күнделікті қажеттілікке қолдана білуге үйрету
Оқушыларды өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру, олардың ойлау қабілеттерін дамыту, шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету
Магнит өрісінің электр өрісінен айырмашылығын білу. Оқушыларға тақырыптың өзектілігін, қолданысын ұғындыру, оқушыларды дәлдікке, нақтылыққа үйрету, өз ойларын білдіре алуға баулу
Оқушының өз кәсібіне, мамандығына деген қызығушылығын арттыру мақсатында пәннің қажеттілігін ұғындыру.  Сабақ барысында оқытушы мен оқушы арасындағы іс-әрекет, қарым-қатынас дағдыларына бейімдеу. Оқушының түйіндік құзыреттіліктерін қалыптастыру
-          Магнит өрісінің электр өрісінен айырмашылығын ажырата біледі;
-          Лоренц, Ампер күштерінің қандай шамаларға тәуелді екенін және оларды есеп шығаруда қолдануды үйренеді;
-          Лоренц күшінің бағытын сол қол , Ампер күшінің бағытын оң қол ережесінің  көмегімен анықтауды үйренеді;
-    Пәннің және тақырыптың  мазмұнын, ерекшелігін біледі;
-    Оқытудың өмірмен байланысын көрсете алады.
Слайдтар, таратпа материалдар, плакаттар, магниттер, темір ұнтағы
5.А.П.Ремкевич.  Физика есептерінің жинағы  1989 ж.
Өріс, индукция, Ампер күші, Лоренц күші, индукция векторы, магнит ағыны, вебер, тесла
Проблемалық оқыту технологиясы, тірек-сызбалар, сұрақ-жауап әдісі, баяндау әдісі, түсіндіре-баяндау, миға шабуыл, ой қозғау, салыстыру, талдау, ақпарат беру;
ü  Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, сабаққа дайындығын тексеру;
ІІ. Жаңа тақырыпқа дайындық
Тақырыптың тірек ұғымдарын анықтау және оларға оқушылардың мектептен білетіндері бойынша тоқталып өту: Тұрақты электр тогы
Толық тізбек үшін Ом заңы
Тізбек бөлігіндегі токтың жұмысы
Тест сұрақтары экранда беріледі.
1.Алғаш рет кернеу, электр, электр қозғаушы күш және ток күші ұғымдарын кім енгізді?
А.Ом  ̷        Ә.Кулон     Б.Фарадей     В.Ньютон     Г.Ленц
2.Омның зерттеулері нәтижелері нешінші жылы жарияланды?
А.1837    Ә.1830     Б.1827 ̷     Г.1840
3.Физиктер Ом заңын XIX ғасырдың нешінші жылы мойындады?
А.50-60ж     Ә.40ж ̷          Б.60ж     В.70ж     Г.80ж
4.Алаш рет Дж.Джоуль нені зерттеді?
А.бөлінетін жылу мөлшері     Ә.электр қозаушы күшті     Б.электр тогының жылулық эффектісін ̷          В.токтың пайда болуын      Г.бөгде күштерді
5.Дж.Джоуль еңбегінде өткізгіште бөлінетін жылу мөлшері ток күшінің квадратына тура пропорционал болатынын нешінші жылы тағайындады?
А.1841ж ̷          Ә.1840ж     Б.1830ж     В.1828ж   Г.1820ж
6.Ом заңын алашқы мойындаған Петербург академигі кім?
А.Ломоносов     Ә.Кулон     Б.Э.Х.Ленц ̷          В.Фарадей     Г.Рихман
7.Электр зарядтар бар еркін бөлшектредің бірыңғай реттелген қозғалысын не деп атаймыз?
А.электр тогы ̷          Ә.ток күші     Б.тұрақты ток     В.бөгде күштер     Г.ампер
8 Егер ток күші уақыт бойынша өзгермесе, ондай токты не деп атайды?
А.бөгде күштер     Ә.электр тогы ̷               Б.тұрақты ток   В.жүктеме     Г.қозғаушы күш
9. Электр тогының бағыты ретінде не қабылданады?
А.токтың басты шарты     Ә.электрлік күштер     Б.өткізгіштің потенциал айырым     В.оң зарядтың бағыты ̷          Г.заряд ағыны
10. Ток күшінің өлшем бірлігі?
А.электр тогы     Ә.ампер ̷          Б.өткізгіштер     В.Ньютон     Г.Кулон
Жұмбақ шешу (магнит сөзі шығады)
1. Бойындағы зарядты ұзақ уақыт сақтайды,
Реленің күшімен бүлдірместен баптайды. (Аккумулятор, 5- әріпі)
2. Жіпке ілдім мен өзім,
Кіп – кішкентай, күн көзін. (шам 2 әріпі)
3. Жоғалмайды ешқашан, түрлендірсең егерде,
Басқа күйге ауысса, жұмыс істейді әрқашан (Энергия  5- әріпі)
4. Ток бар жерде біреу бар, өлшемі вольт, киловольт,
Ұмытып кетпе тағы бар, гектоват және мегават (Кернеу 4- әріпі)
5 Кино менен концертті
Өз көзіммен көремін. (теледидар 6 - әріпі).
6. Іші салқын, мұзы бар
Күннен қашқан қой сынды
Барша тағам тығылар. (мұздатқыш 6- әріпі).
Тақтада «Магнит» сөзі жаңа сабақтың тақырыбы шығады
Мектеп курсымен байланыстыра отырып, тірек ұғымдар нақтыланады.
Электр өрісі мен магнит өрісінің айырмашылығын ажырата біледі, шамаларды топтастырады
Сұрақ - жауап арқылы білімдерін толықтырады
Жаңа сабаққа деген қызығушылығы артады
III. Жаңа білім беру
Ежелгі Грекия мен Рим ойшылдары көне Магнезия қаласының маңынан  табылған минералдарды магниттер деп атады. Бұл минералдардың бірін - бірі  және темір бөліктерін де тарта алатын қабілеті бар екені белгілі болды.Жердің өзі де үлкен магнит болып шықты.Магниттік құбылыстарды зерттеу негізінде құлабыз (компас) жасалынды.Бұл аспаптың негізгі бөлігі- магнит тілі.солтүстікке бағытталған  құлабыз тілінің ұшы магниттің солтүстік (S)полюсі,ал қарама –қарсы ұшы магниттіңоңтүстік (N) полюсі деп аталады. Бұл атау табиғи және  жолақ магниттерде қолданылады. Көптеген тәжірибелер магниттің солтүстік және оңтүстік  полюсі бар бір- біріне тәуелді болатынын көрсетті.
Магниттің әр аттас полюстері бір- біріне тартылады, ал аттас полюстері бірін- бірі тебеді.
Қозғалмайтын электр зарядтары электр өрiсiн туғызады, қозғалатын зарядтар басқа өрiс – магнит өрiсiн туғызады. Магнит өрісі материяның ерекше түрі, оның көмегімен магниттелген денелер өзара әрекеттееді. Магнит өрісін электр өрісі сияқты , күш сызықтарымен көрнекі түрде көрсетуге болады.
Электронды оқулықтан бейнежазба көрсетіледі: жолақ магнитті қағаз парағымен жауып, үстіне темір үгінділерін сеуіп және оны жайлап қана сілкілесек, магнит өрісінің  күш сызықтарын аламыз.
«Магнит» өрісі терминін 1845 жылы М.Фарадей енгізді. Магнит өрісінің негізгі қасиеттері:
1.       Магнит өрісін электр тогы (қозғалысқа түскен зарядтар) тудырады.
2.      Магнит өрісі электр тогына (қозғалысқа түскен зарядтарға) тигізетін әсерден барып байқалады.
Тұйықталған күш сызықтары бар өрісті құынды өріс деп атайды, сондықтан магнит өрісі құйынды өріске жатады.
1820 жылы дат ғалымы Эрстед тәжірибе жасады. Ол мыс өткізгішті магнит тілшенің үстіне оның осіне параллель орналастырды. Өткізгіш арқылы ток жіберген кезде магнит тілшесі өзінің бастапқы қалпынан ауытқиды. Тізбекті ажыратқанда магнит тілшесі өзінің бастапқы қалпына келеді. Оның ауытқу бағыты өткізгіштегі токтың ауытқу бағытына байланысты болады.
Жоғарыда айтылған тәжірибелер француз физигі А.Амперге мынадай болжам жасауға мүмкіндік берді.Егер тогы бар өткізгіш магнит болса, онда тогы бар екі өткізгіш  магнитке ұқсас өзара әрекеттесуге, яғни тартылуға немесе тебілуге тиіс.Егер токтар бір бағытта жүрсе , онда өткізгіштер өзара тартылады. Ал токтар бір-біріне қарама- қарсы бағытта жүрсе, өткізгіштер тебіледі.
F=µ0/2π I1I2/ l; мұндағы  µ0/2π=10-7H/A2-тұрақты шама; µ0-1,256 10-6Н/ A2-магниттік тұрақты; l- ұзындығы; r-арақашықтығы.
Қозғалыстағы зарядталған бөлшектерге магнит өрісі тарапынан әсер ететін күш Лоренц күші деп аталады.
FЛ = quB ;                R=mu/qB;         Ф=ВS cosa
Мұндағы a - В және u векторлары арасындағы бұрыш. Лоренц күшінің бағыты сол қол ережесімен анықталады.
Ампер күшіне байланысты электронды оқулықтан бейнежазба көрсетіледі
Ампер күшідегеніміз - магнит өрісінде қозғалып жүрген  зарядталған бөлшектерге әрекет ететін жалпы күш. Сонда зарядталған бір бөлшекке әсер ететін күш.
Тақырып бойынша толық мағлұмат алады.
Тірек- сызба арқылы тақырып жинақтайды
Бейнежазбалар арқылы нәтижеге көз жеткізеді
IV. Жаңа тақырыпты бекітуге арналған тапсырмалар орындау
Магниттердің қолданылуы туралы видеоролик көрсетіледі
Ассосация құру арқылы магнит қасиеттерін есте сақтайды
Салыстыра, сәйкесін таба отырып есте сақтау қабілеттері артады
B=0.1 Tл  Формуласы        шешуі:
І=6A        Ғ=IlB sina       F=6A*0.5м*0.1 Тл*1=0.3 Н
L=0.5 м                             F=6A*0.5м*0.1 Тл*0.5=0.15Н
Ғ=?                                     Жауабы: 0.3 Н, 0.15Н, 0Н
В=0.2 Тл ҒA max=IlB           ҒA max=0.2*5A*0.3 = 0.3 H
В=0.02 Тл        Формуласы        шешуі:
u= 5*106м/с    Ғл=q uB                Ғл= 1.6*10-19Кл*5*106м/с*0.02 Тл
Электронды оқулықпен жұмыс: жаттығулар орындау№1,2,4
Электр тогына есептер шығарылады. Есептердің шығарылу жолы талданады.
Есептердің шығарылу жолын біледі және талдай алады.
ҮІ. Білімді тексеру және бағалау
Электронды оқулықпен жұмыс: интерактивті тапырма ларды орындау № 1,4,5
1.      Күш сызықтары тұйықталған өріс құйынды өріс деп аталады. Құйынды өріске қайсы өріс жатады?
2.      Магнит өрісін сан жағынан сипаттайтын шама:
А) магнит индукция векторы.
В) электр өрісі кернеулігі.
3.      Тогы бар шарғының магнит өрісін күшейту үшін:
1) ток күшін арттыру; 2) орам сандарын арттыру; 3) шарғы ішіне темір өзекше енгізу;
а) тек 1;б) тек 2;в) тек 3; г) 1,2,3; д) ондай жағдай мүмкін емес.
4. Параллель орналасқан екі түзу өткізгіш арқылы қарама-қарсы бағытта ток жібергенде:
а) өткізгіштер бір-біріне тартылады; б) өткізгіштер бір-бірінен тебіледі; в) өткізгіштерде
еш өзгеріс болмайды; г) өткізгіштер созылады; д) а-г жауаптар ішінде дұрысы жоқ.
Оқушылардың бүгінгі сабақтан меңгергендерінің нәтижесі анықталып, бағаланады.
-          Оң және сол қол ережелері
-Тақырып бойынша негізгі ұғымдар мен түсініктері қалыптасады
-Оқушылар бүгінгі сабақтан нені меңгергендеріне шолу жасайды.
-          Теориялық бағытта: тақырыпты оқу
-          Практикалық бағытта: №84647-8 есептер
-          Ізденушілік бағытта: тақырыпты қосымша ақпараттық материалдармен толықтыру
Оқушылар тақырыпты жан-жақты және толық игереді.
Ілмектер:Токтың магнит өрісі. Ампер мен Лоренц күштерін қолдану
Жай бөлшектерді координаталық сәуледе кескіндеу
Негізгі бет / Көре отырыңыз
Есімдіктердің түрленуін қайталау сабағы
Негізгі бет / Қазақ тілі әдебиет
Тұқымның сыртқы және ішкі кұрылысы. Тұқымның типтері. Даражарнақты
Негізгі бет / Биология
Сайтта көбірек қандай материалдар болғанды қалайсыз?
ҚМЖ ж/е ОМЖ жоспарлар
3 май "Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін
30 апрель "Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін
23 апрель Өзегін өзгертіп,өресін биіктету қажет
23 март Қазақ хандығы телехикаясы толық нұсқа 2017 HD |
13 март Менің компьютерім
7 март Ана мектебі шынымен қажетсіз болғаны ма?
1 март Ана мектебі шынымен қажетсіз болғаны ма?
15 февраль Шығарма "Менің Отаным - Қазақстан"
1 февраль Күрделі сөздер
28 январь Қосу және азайтуға берілген өзара кері жай есептер
3 май "Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін
30 апрель "Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін
23 апрель Өзегін өзгертіп,өресін биіктету қажет
23 март Қазақ хандығы телехикаясы толық нұсқа 2017 HD |
13 март Менің компьютерім
"Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін кеңейту
"Өзін өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін кеңейту туралы пікірлер айтылған,проблемалық
"Өзін-өзі тану" пәнінің өзегін өзгертіп,керегесін
Өзегін өзгертіп,өресін биіктету қажет
Қазақ хандығы телехикаясы толық нұсқа 2017 HD |
Сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз материалдарды басқа ақпараттық құралдарында жариялауға тиым салынады. Республикалық мұғалімдер сайты сіздерге әрқашан сапалы материалдар ұсынады. Эл.почта: mugalimder.kz@mail.ru
Барлық құқық сақталған 2017 © mugalimder.kz
Сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз материалдарды басқа ақпараттық құралдарында жариялауға тиым салынады. Республикалық мұғалімдер сайты сіздерге әрқашан сапалы материалдар ұсынады. Барлық құқық сақталған 2017 © mugalimder.kz