kk kk kk ru kk kk kk kk kk krc ru kk mk kk kk kk kk kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat ru hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk hbs_lat kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk mk mk kk kk uk kk kk uk bg kk kk kk kk tt kk en zh kk kk ru kk kk kk bg kk ru tt kk kk bg ckb ru ru ru kk kk mk kk kk ru kk uk kk kk
Қызғаншақ балаларды тәрбиелеу тәсілдері | Қамшы
Қазақ елі – 550 жыл
Зарина Дияс: Мен қазақ тілінде мүлде сөйлемеймін
Біздің мемлекеттің атауы біреу – Қазақия
Баласын тастап кеткен тас бауыр ана табылды
Еуропалық Одақ пен ЮНИСЕФ өкілдері ШҚО-ға барды
60 жыл бұрын Алматыға Неру мен Индира Ганди келген
Қазақстан Астананың 17 жылдығын атап өтуде
Абдулла Гүл  Елбасының туған күніне арнайы келді
Кувейтте сектанттарға қарсы  шииттер мен суннитер күш біріктірді
Б.Сапарбаев: Кәсіпкерлер кімнің арқасында шалқып отырғанын ұмытпауы тиіс
Астана күні. Елбасы шетелден алған сыйлықтар
Мәскеуде тыр жалаңаш қыздар қызмет көрсететін шаштараз пайда болды (видео)
Қазақстанда аптап ыстықтан төрт түлік мал қырылуда
Қызғаншақ балаларды тәрбиелеу тәсілдері
2015/07/03   Әр тараптан   Қызғаншақ балаларды тәрбиелеу тәсілдері已关闭评论   1,338 Рет
Қызғаныш сезімі балалар арасында  кикілжіңге, жанжалға апаратын түйіткілді мәселе. Яғни осының алыдын алу үшін, шешімін іздеген жандар көп болмаса, аз емес деген пікірдемін.  Бұның бастауы отбасыңызға тағы бір нәресте дүниеге келгенде байқалады. Осы кезде тұңғышыңыздың қызғаныш сезімі оянады. Бала ата-анасының ықыласын жоғалтып алудан қорқады. Сол кезде қызғана бастайды. Бұл заңды құбылыс. Өйткені, ата-ана көп уақытын, бар ықыласы мен қамқорлығын жаңа туылған сәбиге арнайды. Сондықтан, үлкен балада қызғаныш сезімі жиі пайда болады. Сәби: «осылар мені жақсы көрмей кетті ме?» дегендей, ішкі наразылығын қызғаныш арқылы білдіреді. Қызғаныштан бауырын шымшып алуы мүмкін. «Апам сені емес, мені жақсы көреді», деп ойыншықтарын тартып алуы ықтимал. «Ол ­- менің апам, оны саған бермеймін» деуі де жиі кездеседі.
Кейде сырт көзге бәрі жақсы болып көрінеді. Жоғарыда атап өткен іс-әрекеттің бірі де болмауы мүмкін. Бірақ бала іштей қатты күйзеледі. Балаңыздың мінез-құлқын біраз уақыт бақыласаңыз, бәрін байқайсыз. Жаман түстер көріп шошып оянуы мүмкін. Жиі сырқаттанып қалуы немесе үнемі мұңайып, сабағы нашарлайтын жағдайлар да кездеседі.
Мұндай жағдайда баланы қызғаныштан арылтудың қандай жолдары бар? «Жалпы, қандай шара қолданған дұрыс?»,- деген сұрақ туындайды. Сәбидің қызғанышына тыйым салуға, елеусіз қалдыруға болмайды. Бала өз сезімдерін әзірге басқара алмайды. Оған мұны үйрету керек. Ақыл айтып, жөн сілтеудің керегі жоқ. Ең дұрысы, байқатпай, абайлап үйреткен жөн. Әуелі балаға өз сезімін сезінуге көмектесу керек. Содан кейін өшпенділіктен және қызғанышы үшін өзін кінәлі сезінуден арылуды үйреткен дұрыс. Егер отбасындағы балалардың жас айырмашылығы алшақ болмаса, мысалы, 2 – 3 жас болса, онда үлкен балаңыз да әлі сәби деген сөз. Ондай жағдайда, оған отбасындағы жағдайды, өзінің қызғанышын түсінудің өзі қиын. Сондықтан, оған мүмкіндігінше көбірек көңіл бөлуге тырысыңыз. Күн сайын баланың анасы да, әкесі де, аз болса да, біршама уақытын тек үлкен балаға көңіл бөлуі тиіс.
Негізі дәрігерлердің пікірі бойынша, ең тиімді жас айырмашылық - 1,5 – 2  жас деп қарастырылған. Осы кезде ана ағзасы қалпына келіп, келесі жүктілікке дайын болады. Ал психологтер, ең тиімді жас айырмашылық -  4 - 7  жас деп есептейді. 4 – 7  жас айырмашылығы дұрыс деудің себебі, бұл кезге дейін бала ата-анасының сүйіспеншілігіне мейілінше бөленіп үлгереді. Өмірлік тәжірибесі де аз да болса қалыптаса бастайды. Әкесі мен анасының тек өзіне тиесілі екенін де түсінеді. Өз бетінше әрекет етуге қауқарлы. Бос уақытын қалай өткізетінін жоспарлай алады. Оған қоса, екінші баланың туылуы, тұңғыш балаңыздың мектепке баруымен сәйкес келсе, сіз бірнеше мәселені бірден шешесіз. Үлкен баланы мектепке әкелу үшін ананың жұмысын тастау қажеттілігі болмайды. Оның үстіне, кішкентай баланы да күн сайын таза ауаға серуендету керек. Мұны үлкен баланы мектепке шығарып салғанда істеуге болады. Осы кезде үлкен баласы, іні немесе қарындасы болғанын қаламайтын ата-аналарға мынадай кеңес айтуға болады.
Ата-ана бұл мәселені, екінші баланы жоспарлау кезінде талқылағаны дұрыс. Мысал үшін, «қалай ойлайсың? Сенің бауырың қашан туылуы мүмкін? Оны ойнатасың ба? Болашақ ініңнің немесе қарындасыңның атын кім деп қоясың?» Сәбидің туылуы қалай болғанда да  балаға үлкен әсер етеді. Сондықтан, екінші бала туралы, тұңғышыңыздың кішкентай кезін еске түсіріп отырғанда сөз қылған жөн. Біз оған кішкентай кезіндегі суреттерін көрсетіп, оны қалай жақсы көргенімізді, емізгенімізді, көтергенімізді айтамыз. Сонда үлкен бала сәбиді онша қызғанбайды. Өзін де дәл солай аялап өсіргенін біледі. Сондықтан, оған ешқандай қиындық туғызбайды.
Ал қорыта келгенде екі баласы бар ата-аналар не істеуі керек? Үлкен баланың тарапынан қызғанышты қалай болдырмауға болады? Деген сауалдарға рет – ретімен тоқталып өтейін.
І Сөйлесіп, оның әңгімесіне ден қойып тыңдау
Баламен сөйлесіп, неге қызғаныш сезімі оянғанын түсінетініңізді жеткізіңіз. Жанашырлық танытыңыз. Ең дұрысы, баламен сөйлесіп, оны ден қойып тыңдаған жөн. Бұл тәсілдің бар құпиясы, баланың сезімі туралы әңгіме етуде. Сонда баланың көңіл күйін түсіну оңай. Мысал үшін: «Сен ініңе ашулысың ғой, ол саған кедергі келтіріп жатыр ма?», «Сен ашуланған сайын апаңның көңілі бөлінеді...» дейсіз. Содан соң,  үзіліс жасаған дұрыс. Бала ішіндегісін ақтарып салуы шарт емес. Бірақ ол өзінің ішкі сезімін ұғынатыны сөзсіз. «Балаңызды ден қоя тыңдап», баланың көңіл күйін қажетті арнаға бұрып жіберуге тырысыңыз. Мысал үшін: «Ертең өскенде, екеуің бірге футбол ойнайсыңдар...». Мұндай әңгіме барысында, анасы оны бұрынғысынша жақсы көретінін тағы бір рет сездіруі керек.
ІІ Балаларды достастырудың ең жақсы тәсілі ертегі айту
Келесі тәсіл. Балаңызға кішкентай қарындасы бар балақай жайлы ертегі айтып беріңіз. Бастапқыда балақай қарындасын жақтырмапты. Ол осындай кіп-кішкентай болып қала береді, ал әке-шешесі оған әрдайым бәйек болады деп ойлайды. Бірақ кішкентай қыз көп ұзамай өсіп, күле бастайды. Ағасы ойнатса, мәз болады. Аз уақыттан кейін қыз еңбектеп, содан соң, жүгіре бастайды. Балалар енді бірге ойнайтын болады. Балақай қарындасы болғанына қатты қуанады.
ІІІ Ата-ананың қатаң ұстанымы
Балаларды алаламаңыз. Оларды бір-бірімен салыстыруға да болмайды. Ата-аналардың көпшілігіқайталайтын қателік-осы. Балаларды салыстыра отырып, сіз оларды бәсекелес болуға итермелейсіз. Ал бәсекелес болудың соңы, жек көрінішке апарып соғуы ғажап емес. Балаларға бір-бірін үлгі тұтуға тырыспаңыз. Қайта әр баланың жақсы қасиеттерін айтып отырыңыз. Тәрбиелеу кезінде өз ұстанымдарыңызға берік болыңыздар.  Балаларға деген талаптардың бірдей болғанын, отбасындағы жасы үлкен адамдармен келісе отырып шешіңіздер. Бала болған соң еркелейді, шолжаңдайды, қызғанады. Мұның бәрі қалыпты жағдай. Сіздің міндетіңіз – жақсы көру және шыдамдылықпен тәрбиелеу.
Президент Назарбаевты кімдер құттықтады?
Б.Сапарбаев: Кәсіпкерлер кімнің арқасында шалқып отырғанын ұмытпауы тиіс
Астана күні. Елбасы шетелден алған сыйлықтар
Белсенділер Ахметовтың отбасынан Өзбекстан тарапының кешірім сұрауын талап етті (видео)
Зарина Дияс: Мен қазақ тілінде мүлде сөйлемеймін
Жақында Қазақстанның бірінші ракетшісі  Зарина Диас (Дияс) «Советский спорт» басылымына сұхбат берген болатын. Онда танымал теннисші «қазақ ті...
43 Пікір 19,405 Рет
Қызғаншақтар қайдан пайда болады?
Алдыңғы мақалада балалар қызғанышы туралы қозғасақ, ендігі тақырыбымыз ересектерге арналады. Қызғаныш   сезімі  образдап айтсақ, адам баласын ...
16 Пікір 5,390 Рет
Қазақ мектептерінде "Орыс әдебиеті" оқытылғаны дұрыс па?
Қарсымын. Мүлдем алып тастау керек.
Оның орнына "Әлем әдебиеті" пәнін енгізу керек.
Сондай пән бар ма еді?
分类目录 选择分类目录 Аймақтар Айтты-ей, бауырың! Арбат Аударма әлемі Бір кеме Бір отау Безбен Бизнес Бәрекелді Видеосұхбат Двадцать шагов к труду Денсаулық Дойыр Елбасына Ел тілегі Ең үздік Жаңалықтар Ислам Көзайым Көш Мақал-мәтелдер Мерекелік тілектер Ол – қазақ Оралғанның ой дәптері Пайымсөз Парламент Рефераттар Сайлау 2015 Саясат Спорт Сұрақ Сөз өнері Фотобаян Шипажай Шоу-бизнес Шпаргалка Ғылым Қазақ елі – 550 жыл Қазақ қос Қазақша рефераттар Қалай Ақпарат Қамшыгер Құрмет бұрышы Әр тараптан Өмір қалай Өнер Өрім
Бас редактор: Дархан Мұқан
Меншік иесі: "Қамшы" ақпараттық агенттігі, ҚР Мәдениет және ақпарат министрілігінің №14231-ИА куәлігі берілген.
Сайт материалдарын қолдану үшін сілтеме көрсетуіңіз міндетті. Авторлық құқықтар және жанама құқықтар толық сақталады. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасының сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауап береді