kk kk ja en en en en kk so ar en ky tt kk kk kk kk kk kk kk en kk en pt kk it kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk ru ky kk mn kk kk uk kk kk ug kk fr kk fr kk en kk kk ru sv kk kk ru fr kk kk en kk kk fr kk kk ru kk kk en kk ru bg en ru kk kk kk kk ru bg kk kk kk kk en kk kk kk kk kk hbs_cyr ru kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk zh kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk tk ru ru en kk eu en kk ca it kk en en kk en en kk fr kk ru kk kk kk en kk
Жақында, нақтырақ айтсақ 18 қыркүйек күні Каспий теңізінің қазақстандық бөлігінде тағы да қырылған итбалықтар табылды. Бұл туралы құзырлы органдарға Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Форт-Шевченко қаласының тұрғындары хабарлаған.
Қазір жауапты мекемелер итбалықтардың неден қырылғанын анықтауға кірісті. Нақты себебі әзірге белгісіз. Сан түрлі болжамдар жасалуда.
Бұған дейін, яғни 30 тамызда қала тұрғыны теңіз жағалауында өлі скат тапқан болатын. Негізінен Каспийде скат бұрын соңды болған емес, сол себепті оның теңізде қалайша пайда болғанын анықтауға кірістік деген болатын, өңірлік экология департаментінің мамандары.
Каспийдегі итбалықтардың жаппай індетке ұшырауы жиілей түскендей. 2000 жылы Каспий теңізінде 30 мыңға жуық итбалығы қырылған, оның 10 мыңнан астамытабылған Қазақстан жағалауынантабылған болатын. Теңіз  жануарларының өлі денелерін қатты жел Каспийдің солтүстігінен оңтүстік акваториясына ағызып әкелген еді. Ол кезде итбалықтардың қырылу себебін мамандар хроникалық токсикоз деп атады. Яғни,  жануарлардың өлі денелерінен шикі мұнайдың ыдырау өнімдерін, отын мен флот мазутын, сондай-ақ, пестицидтерді тапқан, бұл итбалықтардың иммунитетінің кенет төмендеуіне және де олардың жұқпалы ауруға шалдығуына әкеп соқтырған.
Соңғы жылдары теңіздің Маңғыстауға қарасты аумағында итбалықтардың бұрынғыдай мыңдап немесе жүздеп қырылғаны байқалмайды. Шүкір дерлік. Алайда, алда бұрынғы жағдайдың қайталанбасына кім кепіл?!
Мұндай деректерге қарап, құдды Каспийдің флорасы мен фаунасының қазіргі жай-күйін талдау, антропогендік және техногендік әсер жағдайында табиғат байлықтарын сақтау мен тиімді пайдалану іс-шаралары қолға алынбапты деген ойға қаласың.
Каспий теңізінің ертеңгі тағдыры алдымен халықты алаңдатады. Әдетте теңіз жануарының өлексесін жағаға лақтырса, алдымен мұнай компанияларынан көретініміз бар. Оларға теңіз қойнауындағы байлықты игеруде заманауи технологияларды қолданып, табиғатты қорғау заңнамаларының барлық нормаларын сақтай отырып әрекет етсін деген талаптар үнемі қойылады. Алайда барлық мәселені тек алпауыт кәсіпорындарға ысырып қойғанымыз жарамас. Яғни, бұл мәселеге тек біржақты қарамауымыз керек.
Бірақ, бәрінен бұрын Каспий аймағының қазіргі экологиялық жағдайы кім-кімді де алаңдатуы тиіс. Теңіздің ішкі жағдайын айтпағанда, жанындағы айналасының, ауаның ластануы, тірі ағзалардың, жәндіктердің, өсімдіктердің азаюы алдымен демалушыларды ойландыруы тиіс. Әсіресе, жаз мезгілінде теңіз жағалауында демалушылардың іс-қимылын бақылайтын атқа мінген полицейлер тәртіп бұзғандарға шара қолданғанымен, ішімдік ішіп, кәуіп пісіріп, арттарын жинамай жағаны қоқысқа толтыратындар әлі де бар.
Қазіргі таңда, жабық су қоймасының өте нәзік жүйеде құрылған экологиясын қорғауға арналған шаралар жеткіліксіз болып отыр.
Бүгінгі таңда топырақтың эрозияға ұшырауы, бекіре балықтарының азаюы, итбалықтың қырылуы, атмосфераның бүлінуі, киіктердің азайғандығына алаңдаушылық білдіру керек. Яғни бұл проблемаларға көз жұма қарамай, керісінше дабыл қағатын мезгіл әлдеқашан жетті.
Мемлекеттік кешенді бағдарламаның орындалысын қоғамдық қадағалау қажет. Әйтпесе тек итбалық емес, басқа да суда қоректенетін жәндіктерге төнетін қауіп жоғары болып тұрғандығын қазіргі жағдайлар көрсетіп отыр. Каспий теңізінің биоалуантүрлілігін сақтау мәселесі төңірегінде айтылып жатқан ұсыныс-пікірлер көп. Бірақ олар ауыз толтырып айтарлықтай нәтижелі еместігі қынжылтады.
Теңіздің экожүйесі бүліне берсе, табиғаттың тірі бөлшегі –балықпен қоса итбалықтыңда құрып кетуі ғажап емес.
Экологтар итбалықтардың, балықтар немесе құстардың өліміне негізінен олардың улануы себеп дегенді жиі алға тартады. Бұл Каспий теңізінің жылдан - жылға құрамы өзгеріп, ластанып келетінін көрсетсе керек. Демек, теңіз табиғи және жасанды түрде ластанып отыр десек қателеспейміз. Соның ішіндегі негізгісі, өкінішке орай –антропогенді, яғни адами фактор болып отыр.
Каспий 1 қырылған итбалықтар 1 апат 116 теңіз жануарлары 2 төтенше жағдай 46
اقمۇنار • 1 жыл бұрын
حالىق اراسىنان ەرىكتىلەر شىعىپ، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ جايلى ۇيىمدار قۇرعانى دۇرىس،ءارى ورتانى قاداعالاي باقىلاۋ كەرەك، مەيلى جەكە ادام مەيلى شەتەل نەمەسە باسقا ورىنداردىڭ بۇلدىرۋىنەن ساقتاۋ كەرەك، بارلىق جۇمىستىا قۇزىرلى ورىندارعا قاراپ وتىرۋدىڭ قاجەتى شامالى،ەكولوگيالىق ورتاعا قاۋىپ توندى دەگەندى ادامىزاتقا قاۋىپ قاتەر توندى دەگەن ءسوز .
Өмірімді өзгерткен сол бір кеш, сол бір жан...
Өмірімді өзгерткен сол бір кеш, сол бір жан...
27/10 19:34 0 813
Шөмішбай Сариев: Біз латын қарпін бұрын да қолданғанбыз...
Шөмішбай Сариев: Біз латын қарпін бұрын да қолданғанбыз...
27/10 19:02 0 894
Ақын Аманхан Әлімұлы болашақ журналистермен кездесті
Ақын Аманхан Әлімұлы болашақ журналистермен кездесті
27/10 18:35 0 130
Ресей шошқадан бас тартты
Ресей шошқадан бас тартты
27/10 18:25 3 1016
Qazaq пен Pacman Алматы қаласында жұдырықтасуы мүмкін
Qazaq пен Pacman Алматы қаласында жұдырықтасуы мүмкін
27/10 18:04 0 177
Путин Солтүстік Кореяға санкция салу туралы жарлыққа қол қойды
Путин Солтүстік Кореяға санкция салу туралы жарлыққа қол қойды
Ресейдің Солтүстік және Оңтүстік Корея делегациясын келіссөзге шақыру әрекетінен әзірге нәтиже болмай тұр
17/10/2017 13:23 3 494
Кеден заңнамасындағы заң бұзушылық
Кеден заңнамасындағы заң бұзушылық
Қазақстан арқылы ҚХР Қырғызстанға тауарлар транзитінің көлеміне жүргізілген талдау, мұндай тасымалдаулардың көлемі күрт ұлғайғанын көрсетті
17/10/2017 18:23 0 471
Ақтауда анасы мен қызы 3-қабаттан секіріп кетті
Ақтауда анасы мен қызы 3-қабаттан секіріп кетті
Жедел жәрдем зардап шегушілерді Маңғыстау облысының ауруханасына ауыр халде жеткізді.
18/10/2017 08:50 0 965
Батыр рухына арналған ашық турнир өтті
Батыр рухына арналған ашық турнир өтті
Аталмыш турнирге Алматы және Алматы облысында джиу-джитсумен айналысатын 5-17 жас аралығындағы 150-ден астам жасөспірім қатысты.
18/10/2017 13:37 1 561
Сағынтаев Қырғызстан үкіметінің ресми делегациясымен кездесті
Сағынтаев Қырғызстан үкіметінің ресми делегациясымен кездесті
Шағын құрамда екіжақты келіссөздер жүргізілді
19/10/2017 08:30 4 317
Қазақстан мен Қырғызстан үкіметі бірлескен жұмыс тобын құрды
Қазақстан мен Қырғызстан үкіметі бірлескен жұмыс тобын құрды
ҚР Премьер-Министрі Бақытжан Сағынтаев 2017 жылдың 18 қазаны күні өткен келіссөздерден соң мәлімдеме жасады
19/10/2017 09:28 0 264
Экс-министр Бишімбаев мемлекетке 1,2 млрд. теңгені қайтарып берді
Экс-министр Бишімбаев мемлекетке 1,2 млрд. теңгені қайтарып берді
Шығын түгелімен қайтарылды. Іс бойынша айыпталған 23 адамның 20-сы өз кінәларын мойындады.
19/10/2017 18:40 2 817
Махаббатта шек бар ма? Қазақ-қырғыз вайнерлері шекарадағы ахуалға үн қосты
Махаббатта шек бар ма? Қазақ-қырғыз вайнерлері шекарадағы ахуалға үн қосты
Видеороликтің мақсаты – екі елдің арасындағы бауырластыққа ешқандай жағдай кедергі болмақ емес екендігін түсіндіру.
19/10/2017 19:15 2 2042
Аулақ болыңыз! Кедейлікке жол ашатын 5 әдет
Аулақ болыңыз! Кедейлікке жол ашатын 5 әдет
Жоқты айтып, өміріне шағым жасау
21/10/2017 11:18 0 7091
Алматы қаласының кезекті қоғамдық кеңесі өтті
Алматы қаласының кезекті қоғамдық кеңесі өтті
Алдағы уақытта  мамандар дефибрилляторды Алматының барлық мектептеріне сатып алу қажет деген ұсыныстарын қалалық әкімдікке жеткізбек.
18/10/2017 17:16 0 119
АҚШ мейрамханасында «елес» видеоға түсіп қалған (видео)
АҚШ мейрамханасында «елес» видеоға түсіп қалған (видео)
Видео ViralHog каналында 20-шы қазанда жарияланды
23/10/2017 11:57 0 1803
24-26 қазанға арналған ауа райы болжамы
24-26 қазанға арналған ауа райы болжамы
Қазірдің өзінде таулы аймақтарда жаңбыр және қар жаууда
24/10/2017 08:29 1 1620
Сауд Арабиясы шөл далада жаңа мегаполис салмақ
Сауд Арабиясы шөл далада жаңа мегаполис салмақ
Жаңа мегаполис 2500 шаршы шақырым аумақта Қызыл теңіз бен Акаб шығанағында, мысырлық Шарм-эш-Шейх шипажайында орналасады.
25/10/2017 08:21 0 373
Алматыда латын әліпбиінің бірыңғай стандартына қатысты дөңгелек үстел өтті
Алматыда латын әліпбиінің бірыңғай стандартына қатысты дөңгелек үстел өтті
1920 жылдардағы тәжірибесі қалай жүзеге асты деген мәселе ҚР Президент Архивінде өткен тарихи-құжат көрмесі мен дөңгелек үстелдің өзекті тақырыбына айналды
27/10/2017 15:27 0 849
Астық сатушысы ұрлық үстіндегі тышқанның қолын байлап, сабады (видео)
Астық сатушысы ұрлық үстіндегі тышқанның қолын байлап, сабады (видео)
Желіде Индияның оңтүстігіндегі Майсордағы дүкен иесінің досы жазып алған сұмдық бейне жазба пайда болды.
27/10/2017 17:32 0 1320
Тай түрмесінде отырған қазақстандық әйел түрмедегі сұмдықтарды айтып берді
"Адамның бәрі – Құдай, Құдайдың бәрі – Жалғыз..."
Алматыда сарапшылар кездесулер сериясынан өңірлік дөңгелек үстел болып өтті
Ғасыр құпиясы: АҚШ президенті Джон Кеннеди өліміне байланысты жаңа деректер
Астық сатушысы ұрлық үстіндегі тышқанның қолын байлап, сабады (видео)
© 2017 «Qamshy.kz» ақпарат агенттігі
Меншік иесі: «Qamshy Media» ЖШС
QNews system, Powered by Attila Group
Біз туралы    Пайдаланушылық келісімі