kk en en zh ja zh zh zh zh zh en bg kk en en kk en oc fr kk ru ru kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk ru ru kk ru ru kk ru ru ru kk ru en en en en ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru zh en en en en en fi en en en en fi en en en en en ru
ЖОҒАРҒЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА ҚАЗАҚ ЭТНОПЕДАГОГИКАСЫНЫҢ НЕГІЗІНДЕ СТУДЕНТТЕРГЕ ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУ | G-Global
Authors: Акашев С.А., Жанзаков Қ.Ғ.
Category: G-Global – диалоговый центр между G20 и развивающимися странами
ӘОК 378                               Акашев С.А. ҚарМТУ, оқытушы
Жанзаков Қ.Ғ. ҚарМТУ, аға оқытушы
Сүйіндік Б. ҚарМТУ, НВП13-1 студенті
ЖОҒАРҒЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА ҚАЗАҚ ЭТНОПЕДАГОГИКАСЫНЫҢ НЕГІЗІНДЕ СТУДЕНТТЕРГЕ ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУ
Қазақстандық патриотизм – көп ұлтты Қазақстан халқының өзін-өзі  тануының күрделі жолы. Өзін - өзі тану - өзіндік өсу мен өзіндік даму процесі арқылы жалпы адамзаттық құндылықтарды меңгеруге, бағалауға алып келеді. Ең бастысы – жас ұрпақтың бойында Отанға, туған еліне деген сүйіспеншілік сезімін қалыптастыру.
Республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдетуге, қоғамның саяси және рухани өмірі саласындағы міндеттерді қайта жаңартуға бағытталған идеялық-тәрбие жұмыстары мемлекеттің стратегиялық бағдарымен анықталды. Еліміздің тәуелсіздік алып, егемендікке жетуі қазақ халқының және республикада тұратын басқа да халықтардың ұлттық дүние танымының өсуіне жағдай жасады.
Қазақстанның жоғарғы оқу орындарында студенттерге қазақ халқының этностық ерекшеліктерін, тарихы мен мәдениетін, сондай-ақ халықтың батыр ұл-қыздарының ерлік істерін дәріптеу жастарға патриоттық тәрбие берудің және оны қазіргі жағдайда зерттеудің қажеттілігін арттыра түседі.
Соңғы жылдары қалыптасқан тәрбие жүйесі көпшілік жағдайда сөз, ұран, мәліметтік сипатта болып, жоғары оқу орындарындағы студенттердің міндетті түрде қоғамдық пайдалы іс-әрекетке қатысуын қарастырмады, оларға патриоттық тәрбие беру бағытын дамытуды қиындатты. Мұның өзі қазіргі кезде жоғары оқу орындарында тәрбие беру мәселесіне жаңаша көқарас тұрғысынан қарауды және студенттердің патриоттық сана-сезімін, сапаларын, мінез-құлқын қалыптастыруды көздейтін тәрбиенің формалары мен әдістерін жетілдіруді талап етеді. Бұл бүгінде байсалдылық, табандылық, батылдылық, батырлық, қайсарлық туралы білім ғана емес, өнегелік көрсету қажет болып отырған уақытта аса маңызды.
Әр адамының өз өмір жолы болатыны тәрізді, кез-келген халықтың, қоғам мен мемлекеттің өз тарихи ғұмыры бар. Ол көне тіршілік көшінде сан алуан кейіпте көрініп келе жатқан күрделі процесс. Әр ұрпақ өзінің бұрынғы ұрпақтың жалғасы болғанынан, өз дәуірінің шыңырауына үн қосып, өз соқпағын іздейді. Әлем тарихында патриоттық тәрбие және әскери патриоттық туралы білім ғасырларға тамырымен терең кеткен.
Тәуелсіз Қазақстан жағдайында біз патриоттық тәрбие беруді қазақ этнопедагогикасының негізінде қарастыруды тиімді деп есептейміз. Өйткені жалпы тәрбиелеу процесі тек қана батыс европалық және американдық үлгіні қабылдап бара жатқанға ұқсайды.
Ал Қазақстан - әрі батыс, әрі шығыс елі, ерекше ортада тұрған көп ұлтты мемлекет. Оның өзіне тән ұлттық, қоғамдық еркешеліктері бар. Сондықтан халықтық педагогика негізінде студенттердің бойына патриоттық сезімді қалыптастыратын болсақ, Қазақстаннның даму жолында өзінің сара жолы бар.
Еліміздің тәуелсіздік алғанына міне «20 жыл» болды. Ол тек бастамасы. Оған нағыз сай болу үшін жан-жақты дамуымыз керек. Қазақ – құдыреттілігі, имандылығы, адамгершілігі көзінен, жүрегінен көрініп тұрған, патриоттығы ішінде ұйып жатқан кең халық. Бүкіл білім беру жүйесі арқылы осыларды сыртқа шығару, жоғарғы дәрежеге көтеру қажет, ол үшін сапалы патриоттық тәрбие керек. Бұл - сырттан ғана келетін әсер емес, ол іштен шығатын, дамитын, қалыптасатын ерекше қасиет. Ол - қазақ менталитетінің ғасырлар бойы қалыптасып келе жатқан халыққа тән санамен келген ойлау нәтижесі.
Қазақы дүниетаным, ақыл-ой, тағылымдық ұлағат ғасырлар бойы шыңдалып қалыптасты. Сан ғасырлық ұлттық тәрбиенің этнопсихологиялық негіздерін бір арнаға түсіріп, қазақ ойшылдары мен ағартушыларының, қоғам қайраткерлерінің еңбектеріндегі ұлттық тұлға тәрбиесі туралы ой-пікірлердің дамуын, халқымыздың шынайы ұлттық тұлғасы болған ақын-жазушы, ғалым және қоғам қайраткерлерінің үлгі-өнегесін тәрбие мәселесінде пайдалану да қарастырылып келеді.
Қазақ этнопедагогикасындағы білім өз мәні жағынан студенттердің ішкі дүниесін, оның рухани–адамгершілік келбетін қалыптастыруға бағыттала алуы мүмкін және солай бағытталуы тиіс.  Қазақ этнопедагогикасының бұл арада ерекше мүмкіндіктері бар. Өйткені оның мазмұнында ұлттық құндылықтар жарасымды үйлесім тауып жатады. Мұның өзі қазақ халқының өзіне тән ұлттық ерекшелігін терең танып, көре білуге мүмкіндік береді.
Патриоттық сана[2] - сабақта және сабақтан тыс іс-шараларда Отанды сүю, елін қорғауға байланысты басты ұғымдарды ашып көрсету арқылы қалыптасады.Патриотизмнің мазмұны анықтау үшін ұлттық құндылықтарды бүкіл адамзаттық құндылықтармен негізгі көкейкесті мәселе болып табылады.
Патриотизмді бүгінгі күн тұрғысынан алатын болсақ, патриотизм мәселесі ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарды өзара сабақтастыра, кіріктіре отырып философияның негізгі категориялары әлемдік жалпы (жалпы адамзаттық патриотизм), (жалпы қазақстандық патриотизм), айрықша (ұлттық патриотизм) бірегей (қазақ патриотизмі) тұрғыда қарастыруды қажет етеді. Қазақстандық патриотизмнің негізгі компоненттері[3]:
•    Отанға деген сүйіспеншілік;
•    Отан тағдырына деген жауапкершілік сезімін арттыру;
•    Отан мүддесіне қызмет етуге дайын болу;
•    Отанның қол жеткен жетістіктерін ішкі және халықаралық аренада мақтанышпен көрсете білу;
•    Қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде үйрену;
•    Қазақстанда тұратын ұлт өкілдерінің құқықтарына құрметпен қарау;
•    Ана тілін білу;
•    Қазақстанда тұратын ұлт өкілдерінің ұлттық салт – дәстүріне және әдет – ғұрпына құрметпен қарай білу;
•    Қазақстан халықтарының келісімі  мен ұлтаралық бірлігін сақтау;
Отаншылдық сезім – адамға туа біткен қасиет емес. Ол адамның саналы өмірімен қабаттас қалыптасатын  психологиялық, саяси - әлеуметтік құбылыс. Патриоттық сезім жалпы адам баласының еліне, жеріне, өз тілі мен мәдениетіне, ұлттық құндылықтарына жеке қатынасын, өзіндік бағасын түйсінуін, қуаттап қолдауын пайымдайтын сезім көрсеткіші болып табылады. Осыған орай ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев[4] патриотизмді "Әр этностың ұлттық сезімін сыйлап, бірде-бір ұлтпен қарама-қайшылық туғызбау"- деп белгілеген.
Дегенмен, жоғарыда айтылған ғалымдардың ғылыми еңбектеріне жасалынған талдау зерттеп отырған мәселенің әлі де болса толық шеміні таппағанын байқатты. Осыдан келіп, қазіргі жаңа қоғамда студенттерге патриоттық тәрбие берудің этнопедагогикалық негіздері арнайы жеке зерттеу пәні ретінде қарастырылмаған деп тұжырымдауға болады.
Осылардың барлығы студенттердің патриоттық тәрбиелілігінің даму деңгейлері мен өмірдегі әртүрлі әлеуметтік жағдайларда дұрыс адамгершілікті мінез-құлықтарын көрсетіп, нақтылы қарым-қатынас жасауына мүмкіндік туғызады.
Сонымен жас ұрпақты тәрбиелеу жұмысы қазіргі білім жүйесінің қажетті компоненті болып табылады. Тәрбиенің күрделі процесінің маңызды бір қыры студенттердің патриоттылыққа бағдарланған тұлғасын тәрбиелеу болуы тиіс. Жастарды патриоттық рухта тәрбиелеу тек қоғам мен мемлекеттің сұраныстарына ғана емес, әрбір студенттің дара тұлғалық дамуына бағытталған педагогика ғылымының қазіргі бағыттарына да сәйкес келуі қажет. Өйткені отанға сүйіспеншілік адамның өзін тұлға ретінде сезінуіне, өз елін мақтан тұтуына, өзін онымен байланысты сезінуіне мүмкіндік береді, ал бұл болса, оның өмірде өзіне сенімді болуына, рухани және адамгершілік құндылықтарының артуына септігін тигізеді. Студенттердің бойында патриотизмнің белсенді немесе баяу дамуы жеке тұлғаның қажеттіліктеріне, мүдделеріне, мотивтеріне байланысты.
Жастардың патриоттық іс-әрекетін ұйымдастыру және өзін-өзі тәрбиелеуін, не істесе де Отаны, ұлты, халқының мүддесін көздеу  деп санаймыз. Өз мүддесін көздеп орындаған жұмыстарының саналы болуының өзін Отанға қосқан үлес ретінде қарастырудың да маңызы зор. Осыны әркімнің санасына сіңірген күнде ғана біз нағыз патриоттар тәрбиелей аламыз.
Бүгінгі Қазақстан жағдайындағы ұлттық патриотизмнің басты көрінісі - қазақтың ана тілінде сөйлеуі, жас ұрпаққа ұлттық тәрбие беруі, ұлттық мінез бен болмыс қалыптастыру, ізеттілік, құрметтеу, қайырымдылық, мейірімділік сынды сезімдерін дамытуы.
Қорыта келе, Өскелең ұрпақ - болашақ Қазақстан азаматы. Олар өзімізді қоршаған ірі өркениет орталықтарын, түрлі мәдениетті меңгеріп, өзін сыйлата алатын, рухани дүниесі бай, интеллект деңгейі жоғары, білімді де білікті жаһандану заманына сай болуы шарт.
1.    Н.Ә.Назарбаев Қазақстан-2030:Барлық Қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі,қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы:Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы : научное издание. - Алматы : Білім, 2001. – С.94б.
2.    Н.Р.Рамашов , А.Н.Иманбетов  Қазіргі қоғамда халықтық педагогика негізінде студенттерге патриоттық тәрбие беру мәселелері. //Жалпы және кәсіби педагогиканың өзекті мәселелері: Е.А.Бөкетовтың 80 жылдығына арналған халықаралық ғыылми-практикалық конференция материалдары. - Қарағанды: ҚарМУ, 2005. - Б.68-70.
3.    Б. Нұрғожина Қазақстандық патриотизм мен азаматтық тәрбиені қалыптастыру жолдары  // Воспитание школьника = Оқушы тәрбиесі. - 2009. - № 11. - Б. 21-23.
Заявка на участие в Межвузовской научно-практической конференции
«Алаш қозғалысы: ұлттық интеллигенция және сталиндік қуғын-сүрін»
1 Ф.И.О докладчика (полностью) Акашев С.А.
2 Ученая степень, звание преподаватель
3 Должность, место работы  КарГТУ кафедра НВП
4 Служебный адрес: КарГТУ 1 корпус
5 Контактный телефон 87756147485
6 ЖОҒАРҒЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА ҚАЗАҚ ЭТНОПЕДАГОГИКАСЫНЫҢ НЕГІЗІНДЕ СТУДЕНТТЕРГЕ ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУ
7 Форма участия: очная
Download this publication 53.50Kb
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
© 2010-2017 2010- 2016年的 “欧亚科学家经济俱乐部” 协会
Attach account from old site
If you have an account at the old Group-Global site you can attach it to the new site. This action will link all the content you published at the old site to your new account so we highly recommend to do this.
Otherwise just click the "Don't show this dialog" button and this message will never appear again. You can attach your account anytime by selecting the item "Attach account from old site" from the user menu.
Error ataching account. Please recheck the entered data.
Don't show this dialog
Enter your G-Global username.
Enter the password that accompanies your username.
In order to use the functionality of the site in its entirety, you need to login with your account to Facebook. Press the "Continue" button and fill in the "E-mail" (or phone) as well as the "password" for your account to Facebook. If you do not have an account in Facebook, we recommend that you create it. Otherwise, you will only function with viewing web content.