kk en en ar ar ar ar ar ar ar en bg kk en en kk en oc es ru myv ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en en ru en ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ar en en en en en fi en en en en fi en en en en en ru
АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕНІ ЖОБАЛАУ ТӘСІЛДЕРІН ЗЕРТТЕУ | G-Global
Қазіргі автоматтандырылған ақпараттық жүйелер адамзат баласымен жасалынатын күрделі жүйелердің бірі болып табылады. Оларды әзірлеу тәсілдері және құралдары жылдам қарқын түрде сапалы да, сандық жағынан дамып келеді. Сонымен қатар, жүйелік интеграция саласына мамандар санын көбірек тартады. Осы мақалада автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жобалаудың әдістемелік қамтамасыз етуі бойынша жалпы сұрақтары және күйі қарастырылады.
Ақпараттық жүйе – қойылған мақсатқа жету жолында ақпаратты сақтау, өңдеу және басқаларға беру үшін пайдаланатын құралдардың, әдістердің және адамдардың өзара байланысының жиынтығы [1].
Автоматтандырылған ақпараттық жүйе – ақпаратты жинауға, сақтауға, іздеуге және сұраным бойынша талап етушіге жеткізуге арналған бағдарламалық және техникалық құралдар кешені.
Ақпараттық жүйені құру процесі келесі кезеңдерді енгізеді:
Деректер қоры жобасының файлын құру;
Деректер қорын құру, қосымша мәзірін құру, сұраныстарды құру, форма, есеп беруді құру, орындалатын бағдарлама ретінде қосымшаны генерациялау.
Ақпараттық процестерді автоматтандыру дәрежесіне байланысты қолмен, автоматикалық және автоматтандырылған ақпараттық жүйелер деп анықталады.
Ақпараттық жүйелерді жобалау – көп еңбек сіңіруді және ұзақ мерзімді қажет ететін және оны құруға қатысушы мамандардың жоғары білікті мамандардың жоғары білікті талап ететін күрделі жұмыс. Ақпаратық жүйелерді жобалау келесі кезеңдерге бөлінеді:
Пәндік облысты анықтау. Инфологиялық үлгісін құру;
Даталогиялық және физикалық жобалау;
Автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жобалаудың кезеңдері. Автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жобалауға қызметтің екі бағыты тікелей байланысты:
Дайын бағдарламалық және аппараттық компоненттер негізінде әзірлеудің арнайы құрал-жабдықтар көмегімен, нақты кәсіпорындардың автоматтандырылған ақпараттық жүйелерін жобалау;
Дайын бағдарламалық және аппараттық компоненттер негізінде әзірлеудің арнайы құрал-жабдықтар көмегімен және әзірлеуде бірнеше рет қолдануға бағытталған, көптеген нақты кәсіпорындардың автоматтандырылған ақпараттық жүйелерін жобалау.
Бірінші бағыттың мәні «жүйелік интеграция» сөзін білдіру мүмкін. Автоматтандырылған ақпараттық жүйенің әзірлеушісі жүйелер инженерлік саласының маманы болу керек, сонымен қатар, халықаралық стандарттарды, ақпараттық технологиялар мен бағдарламалық өнімдердің даму тенденциясын және күйін жақсы білу керек. Сондай-ақ, қосымшаны әзірлеудің құрал-жабдықтарын (CASE-құралдарын) білу керек және сәйкес пәндік саласының маманымен ынтымақтастықта автоматтандырылатын қолданбалы үрдістерді талдауға және қабылдауға дайын болу керек. Автоматтандырылған ақпараттық жүйелер жобасын әзірлеумен айналысатын бірнеше фирмалар бар (мысалы, Price Waterhouse, Jet Info, Consistent Software және т.б.).
Екінші бағыты көбінесе автоматтандырылған ақпараттық жүйелердің функцияларын жүзеге асыруға арналған математикалық және бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу саласына жатады.
Автоматтандырылған ақпараттық жүйе де және оның компоненттері де күрделі жүйелер болып келеді және оларды жобалау кезінде бірнеше деңгейлерді және кезеңдерді қосатын төменнен жоғарыға қарай блокты-иерархиялық жобалау түрінде қолдану керек.
Концептуалды жобалау деп көбінесе автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жобалаудың жоғары деңгейін атайды. Жоба алды зерттеулер үрдісінде, техникалық ұсыныстарды тұжырымдауда, эскиздік жобаны әзірлеуде концептуалды жобалау орындалады.
Жоба алды зерттеулер жасалынатын немесе жаңартылатын автоматтандырылған ақпараттық жүйелер үшін кәсіпорындардың қызметін талдау жолымен жүргізіледі. Тексеру алдында тексерудің мақсаттары тұжырымдалады және түсіндіріледі. Жүйелік аналитик пен тапсырыс беруші ұйымның өкілімен бірге тексеріс жүргізіледі. Тексерістің нәтижесін талдау негізінде автоматтандырылған ақпараттық жүйенің шығыс концепциясы әзірленеді. Бұл концепция кәсіпорынның құрылымының өзгерісі бойынша және бөлімшелердің өзара-әрекеттесуі бойынша, негізгі бағдарламалық-аппараттық құралдарды таңдауы бойынша ұсыныстарды қамту керек. Сонымен қатар, ұсыныстар кәсіпорынның дамуына болжам жасап отыруы қажет [2].
Концепцияда таңдаудың бірнеше нұсқасы берілуі мүмкін. Талдау кезінде бағдарламалық өнімде бар автоматтандырылатын функциялардың мүмкіндіктері анықталады. Сондықтан да бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу жұмысының көлемі де анықталады. Мұндай талдау автоматтауға кететін уақыт пен материалдық шығындарды алдын-ала бағалау үшін керек.
Автоматтандырылған ақпараттық жүйенің техникалық ұсынысы және бизнес-жоспарын жасау бойынша талдау нәтижелері тапсырыс берушіге ақырғы келісім үшін ұсынылады.
Концептуалды жобалау кезінде бірнеше спецификациялар қолданылады. Соның ішінде ақпаратты сақтау және жіберу, түрлендіру моделдері кеңінен тараған. Кәсіпорынды зерттеу кезінде анықталған моделдер оның қызмет етуші моделдері болып табылады. Автоматтандырылған ақпараттық жүйенің моделдері, оны әзірлеуде көбінесе маңызды өзгерістерге ұшырап, ақыр соңында жобаланатын автоматтандырылған ақпараттық жүйенің моделі ретінде қарастырылады.
Моделдер функционалды, ақпараттық, тәртіптік және құрылымдық болып ажыратылады. Жүйенің функционалды моделі жүйемен орындалатын функциялардың жиынтығын сипаттайды. Ақпараттық модель деректер құрылымын, оның құрамын және өзара байланысын анықтайды. Тәртіптік модель ақпараттық үрдістерді, соның ішінде, категорияларды, жүйенің күйін, бір күйден екінші күйге өту жағдайын, оқиғалардың тәртібін сипаттайды. Құрылымдық модель жүйенің морфологиясын, яғни жүйе асты құрамын және оның өзара байланысын көрсетеді.
Төменнен қарай жобалаудың келесі кезеңдерінің мазмұны ретінде сатып алынатын жабдықтың және дайын бағдарламалық өнімдердің тізімін анықтау, жүйелік ортаны құрастыру, деректер қорын инфологиялық жобалау және оның алғашқы толтыру, сонымен қатар, өзіндік бағдарламалық қамтамасыз етуін әзірлеу болып табылады.
Корпоративті есептеушілік желілер жобасын әзірлеу жобалық тапсырмалар арасында арнайы орын алады. Себебі, автоматтандырылған ақпараттық жүйенің техникалық қамтамасыз етуінің желілік құрылымы бар.
Егер автоматтандырылған ақпараттық жүйе бір немесе бірнеше жақын орналасқан ғимараттарда орналасса, онда корпоративті желі бірнеше локалды желілердің жиынтығы түрінде, мысалы, Ethernet немесе Token Ring желіастылар секілді және FDDI, ATM немесе жоғары жылдамдықты Ethernet желі нұсқаларымен байланысқан болу керек. Байланысу протоколдардың және коммутациялық жабдықтардың желіасты типтерін таңдаудан басқа, желіастылар бойынша түйіндерді тарату, серверлерді бөлу, бағдарламалық қамтамасыз етудің желісін таңдау, таңдалынған ұйымдастырылған есептеудің сұлбасында деректерді басқарудың тәсілін анықтау секілді есептерді шешуге тура келеді.
Ал егер автоматтандырылған ақпараттық жүйе бір-бірінен алыс жақтарда, сондай-ақ, әр түрлі қалаларда орналасса, онда корпоративті жүйе үшін байланыс арнасын жалға алу сұрағы қарастырылады. Өйткені бөлінген арнаны пайдаланудың балама нұсқасы көбінесе қымбат болғандықтан қолайсыз болады. Әрине, ең алдымен Internet қызмет көрсетуінің қолдану мүмкіндігі қарастырылады. Internet арқылы CALS (Computer Acquisition Life-Cycle System) технологиясы бойынша жұмыс істейтін кәсіпорындар өзара әрекеттесе алады. Осы кезде пайда болатын мәселелер ақпараттық қауіпсіздікпен және хабарламаны жеткізудегі сенімділікпен байланысты болады.
Қазіргі информатика саласында ашық жүйелерді құрастыру басты тенденциялардың бірі болып табылады. Ашықтық қасиеті ең біріншіден, әр түрлі аппараттық платформаларда бағдарламалық қамтамасыз етудің төзімділікпен, екіншіден, жүйенің өзгерістеріне бейімділікпен және жүйеге жаңа қасиеттерді беру үшін немесе функционалды мүмкіндіктерін арттыру мақсатында басқа жүйелермен кешенденуге бейімділікпен анықталады.
Ашық жүйелерді құрастырудағы ең қажеттісі бағдарлама-аралық интерфейс құралдарын стандарттау және бірлестіру болып табылады. Басқаша айтқанда, автоматтандырылған ақпараттық жүйенің құрамына кіретін бағдарламалардың ақпараттық өзара әрекеттесуі үшін автоматтандырылған ақпараттық жүйе профилі бар болуы керек. Ашық жүйенің профилі деп берілген функцияларды жүйеде орындауды қамтамасыз ететін стандарттар мен басқа да нормативті құжаттардың жиынтығын айтады. Сонымен, автоматтандырылған ақпараттық жүйенің профилінде STEP стандартты EXPRESS тілі, Motif графикалық қолданушылық интерфейс стандарты, әр түрлі деректер қорын басқару жүйелерінің арасында мәлімет алмасуды қамтамасыз ететін SQL тілі бола алады.
Жобалаудың тиімді құралдары мен тәсілдерінің жиынтығы автоматтандырылған ақпараттық жүйені құрастырудың қазіргі технологиясы болып табылады. Олар жобалау үрдісін қарапайым жасауға, шығындарды азайтуға, жүйені жобалаудың күнтізбелік мерзімін қысқартуға мүмкіндік береді, сонымен қатар, тексерілген жобалық шешімдерінің арқасында әзірлеу сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Ақпараттық жүйені жобалау технологиясы, деп – ақпараттық жүйені жобалаудың және жобалауды ұйымдастырудың әдістері мен құралдар жиынтығы айтамыз [3].
Жобалау технологиясы негізінде әрекеттер мен олардың ретін, орындаушылардың құрамын және осы әрекеттерді орындауға қажетті құралдар мен ресурстарды анықтайтын технологиялық үрдіс жатыр. Ақпараттық жүйені жобалаудың технологиялық үрдісі тізбекті-параллель, байланысқан және бағыныңқы әрекеттер тізбегінен тұрады.
Қарастырылып отырған технология негізінде автоматтандырылған ақпараттық жүйе ақпараттық қамтаманың міндеттерінің қажеттілік және қиындық деңгейі деректер қорына бірнеше негізгі талаптарды анықтайды:
Пән саласына ақпараттың тепе-тендігін;
Тез әрекеттестілігі мен өнімділігін;
Қарапайым және оңай қолдануы;
Шешілетін есептер ортасын кеңейту мүмкіндігі.
Ақпараттық жүйені жобалау деп – жобаланушы объект, жобалау әдістері осындай типтегі объектілерді жобалау тәжірибелері жайлы кіріс ақпаратты түрлендіру үрдісі. Ақпараттық жүйені жобалауды осы тұрғыдан алғанда ақпараттық жүйенің өмірлік циклінің әр түрлі кезеңдерінде жобалық шешімдерді ретпенен формализациялауға келіп тіреледі. Ақпараттық жүйенің өмірлік циклінің кезеңдеріне: жоспарлау және талаптарды талдау, техникалық және жұмыстық жобалау, ақпараттық жүйені ендіру және пайдалану жатады.
Ақпараттық жүйені жобалау объектілері болып, функционалдық және қамтамасыз ету бөліктерінің дербес элементтері немесе олардың кешендері табылады. Дәстүрлі декомпозициялауға сәйкес функционалдық элементтерге есептер, есептер кешендері және басқару функциялары жатады. Ақпараттық жүйенің қамтамасыз ету бөлігі құрамындағы жобалау объектілері қызметін жүйенің жүйенің ақпараттық, программалық және техникалық қамту элементтері мен кешендері атқарады.
Ақпараттық жүйені жобалау субъектісі болып, жобаны жүзеге асырушы мамандар ұйымы мен ақпараттық жүйені құруға тапсырыс берген мекеме жатады [4].
Қорыта айтқанда, біздің қоғам ашық қоғамға айналды, осыған байланысты шынайы, толық, қолданушыға түсінікті және  уақтылы берілетін ақпаратқа сұраныс арта түсуде. Елімізде тауар және қаржылық нарықтың жылдам дамуы қоғамның барлық салаларында ақпаратандыру процессінің интенсивті жүруіне әсер етті. Өндірістік шаруашылықта, басқару ісінде, қолданушылардың әр түрлі категорияларында ақпараттық қызмет көрсету мен ақпарат ролін бағалау көптеген өзгерістерге ұшырады. Сол себептен автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді жобалаудың тәсілдері мен әдістерін білген жөн.
ӘДЕБИЕТТЕР 1. Боранбаев С.Н., Байдюсенов Р.Б. Разработка методов для проектирования информационных систем с использованием сетевой модели // Вестник ЕНУ им.Л.Н.Гумилева. Сер. Ест.-техн.науки — 2010. — №4(77). – С. 211-216. 2. Вендров А.М. CASE – технологии. Современные методы и средства проектирования информационных систем. — М.: Финансы и статистика, 1998. — C. 24-51. 3. Гайдамакин Н.А. Автоматизированные информационные системы, базы и банки данных: Учебное пособие. — М.: Гелиос АРВ, 2002. — C.12-33. 4. Гвоздева Т.В., Баллод Б.А. Проектирование информационных систем: Учебное пособие. —Ростов н/Д.: Феникс, 2009. — C.16-51. 5. Грекул В.И., Денищенко Г.Н., Коровкина Н.Л. Проектирование информационных систем: курс лекций: Учебное пособие для студентов вузов, обучающихся по специальностям в области информационных технологий. — М.: ИНТУИТ, 2005. — C.65-69.
Download this publication 31.45Kb
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
© 2010-2017 جمعية2010-2016 "نادي العلماء الاقتصادي الأوراسي
Attach account from old site
If you have an account at the old Group-Global site you can attach it to the new site. This action will link all the content you published at the old site to your new account so we highly recommend to do this.
Otherwise just click the "Don't show this dialog" button and this message will never appear again. You can attach your account anytime by selecting the item "Attach account from old site" from the user menu.
Error ataching account. Please recheck the entered data.
Don't show this dialog
Enter your G-Global username.
Enter the password that accompanies your username.
In order to use the functionality of the site in its entirety, you need to login with your account to Facebook. Press the "Continue" button and fill in the "E-mail" (or phone) as well as the "password" for your account to Facebook. If you do not have an account in Facebook, we recommend that you create it. Otherwise, you will only function with viewing web content.