kk ru ru ru kk ru kk kk kk en kk kk kk kk en ky kk kk en hbs_cyr en kk kk kk kk kk en kk kk en ru en kk kk kk kk kk en kk kk hbs_cyr en kk ru en kk kk kk kk kk kk en kk en kk kk kk en ru en kk kk en kk kk kk en ru ru ru
АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника
Қанның құрамы – сұйық бөлімі плазмадан және формалы элементтерден (эритроциттер, лейкоциттер және тромбоциттер) тұрады. Қан көлемінің 42-48% -ы формалы элементтер, ал 52-58%-ы плазма болады. Формалы элементтердің саны 1 мкл қан мөлшерінде анықталады.
Қазіргі кезде физиологиялық тәжірибеде формалы элементтердің санын пробиркалық әдіспен анықтау қолайлы деп саналады.
А) Адамның қанын зерттеуге алу.
Адамның қанын зерттеудің клиникалық маңызы зор. Сондықтан қанды зерттеуге қолдың саусағынан алу керек.
Жұмысты орындау: Алдын ала сыналушының қолын жуғызып, IV-саусақтың басын спиртпен сосын эфирмен тазартады. Сонан кейін саусақтың терісін скарификатормен 2-3 мм тереңдікте теседі. Қанның алғашқы тамшысын мақтамен сүртеді де, зерттеуге қанды жіңішке капилляр түтікшенің көрсетілген белгісіне дейін сорып алады (0,02 мл).
Қанды алып болғаннан кейін саусақтың тесілген жеріне йодталған ерітінді жағып, спиртпен дымқылданған тампонмен жабады.
Б) Эритроциттердің санын есептеу.
Жұмысты орындау: Жоғарыда көрсетілген әдіспен IV-саусақтан алынған 0,02 мл қанды пробиркадағы 4 мл 3%-дық NaCI ерітіндісімен араластырады. Сонда 1:200 тең ерітінді жасалады. Сұйытылған қанның бір тамшысы, жапқыш шынымен жабылған, Горяевтің есептеу камерасына құйылады. Горяев камерасында 25 үлкен квадраттар бар, әр біреуі 16 кіші квадратқа бөлінген (сурет 13).
Есептеу камерасын микроскопқа орналастырып (объективі 8х, окуляры 10х), диагональды орналасқан үлкен 5 квадраттағы (немесе 80 кіші) эритроциттерді санайды. Табылған эритроциттердің санын (А) есептеу формуласына қойып, 1 мкл қандағы эритроциттер санын анықтайды:
А х 4000 х 200
Х = ----------------------- =
Мұндағы: Х – 1 мкл қандағы эритроциттер саны;
А – есептеу камерасындағы 5 үлкен квадраттағы эритроцитер;
4000 – кіші квадраттардың көлемі;
200 – қанның сұйытылу есесі.
Бірнеше сыналушылардың қанындағы эритроциттер санын анықтап болғаннан кейін, оларды өзара салыстыру керек. Алынған нәтижелер бойынша қорытынды жасалады.
В) Қандағы лейкоциттердің жалпы санын анықтау:
Жұмысты орындау: Таза пробиркаға метилен көгімен боялған 0,4 мл -5%-дық сірке қышқылын құяды. Саусақтан алынған 0,02 мл қанды осы ерітіндімен араластырып (қан мұнда 20 есе сұйытылған), жасалған сұйықты зерттеуге алады. Ол үшін, эритроциттерді есептегендей, қоспаның 1-2 тамшысын алып есептеу камерасын толтырады. Сонан кейін камераны микроскопқа орналастырады да, тордың 25 үлкен квадраттарындағы (немесе 400 кіші) лейкоциттердің санын есептейді.Табылған лейкоциттердің санын (В) есептеу формуласына қойып, 1 мкл қандағы лейкоциттердің жалпы санын анықтайды:
В х 4000 х 20
Х = ----------------------- =
Мұндағы: Х – 1 мкл қандағы лейкоциттер саны;
В – 25 үлкен квадраттағы лейкоциттер саны;
4000 – кіші квадраттардың көлемі;
20 – қанның сұйытылу есесі.
Бірнеше сыналушылардың қанындағы лейкоциттер санын анықтап болғаннан кейін, оларды өзара салыстыру керек. Алынған нәтижелер бойынша қорытынды жасалады.
Г) Қандағы тромбоциттердің санын санау:
Қандағы тромбоциттердің саны Джавадян әдісі бойынша саналады. Тромбоциттер құрамындағы профермент- протромбокиназа есебінен қан ұю процесіне қатысады. Саусақтан алынған қанды эритроциттерге арналған меланжерге 0,5 белгісіне дейін құйып, 101 белгісіне дейін Реес –Эккер ерітіндісімен (құрамы: 5% Na цитраты – 3,8 г, NaCI – 0,57г, метилен көгі- 0,15 г, формалин – 0,2 мл)сұйылтады.Меланжерді сілкіп араластырады да, тромбоциттер метилен көгімен боялғанша 10-15 минутқа қоя тұрады. Ерітіндінің 1 тамшысын жабынды шыны астына есептеу камерасына тамызады. Тромбоциттерді санау микроскоптың үлкен объективімен жүргізіледі. Олардың санын 25 үлкен шаршыдан анықтайды және төмендегі формуламен 1 мм³ қандағы мөлшерін есептейді:
С х 4000 х 200
Х = ----------------------- =
Мұндағы: Х – 1 мм³ қандағы лейкоциттер саны;
С – тромбоциттер саны.
Д) Гемоглобиннің мөлшерін анықтау:
Гемоглобиннің мөлшерін стандартты ерітінді мен зерттеуге алынған қан түстерін салыстыруға негізделген колориметриялық әдіспен анықтауға болады. Оның бірі – Сали әдісі (сурет 1). Бұл әдіс гемоглобин мен тұз қышқылы косылғанда тұрақты қоңыр түсті тұз қышқылды гематин ерітіндісі пайда болуына негізделген.
Сали гемометрінің үш пробиркасы бар. Ортасындағы қанды зерттеуге арналған пробирка өлшемді сызықтармен белгіленген, ал екі шеткі пробиркаларда ашық қоңыр түсті стандартты гематин ерітіндісі (гемоглобин мөлшері 167 г/л – ге сәйкес) бар.
Жұмысты орындау: Гемометрдің ортаңғы пробиркасының төменгі белгісіне дейін тұз қышқылының 0,1 N ерітіндісі құйылады. Микропипеткамен саусақтан алынған 0,02 мл қанды осы ерітіндінің үстіне құйып араластырады да, 3-5 минутқа штативте қалдырады Осы уақыт ішінде гемоглобин тұз қышқылды гематинге айналып, ерітінді қоңыр түске боялады. Сонан кейін осы ерітіндінің түсі стандартпен сәйкестенгенше, оған пипеткамен дистилденген суды тамыза отырып, шыны таяқшамен араластырады. Ерітіндінің түсі стандартпен теңдескен пробирканың белгісі қандағы гемоглобиннің мөлшерін көрсетеді. Мысалы, пробиркадағы ерітіндінің түсі 14,0 деген белгіде стандарттың түсімен сәйкес болса, зерттелген қандағы гемоглобин мөлшері 140 г/л деп есептеледі.
Гемоглобиннің қалыпты мөлшері ер адамдардың қанында 130-160 г/л, әйелдердің – 120-140 г/л, жаңа туған нәрестелерде – 170-240 г/л болады.
Бірнеше сыналушылардың қанындағы гемоглобиннің мөлшерін анықтап, өзара салыстыру керек.
Соңғы уақытта гемоглобин мөлшерін дәл анықтау үшін спектрофотоколориметр және гемоглобинометр аспаптары қолданылады.Сонымен қатар клиникалық-диагностикалық зертханаларда қанның сапалық және көлемдік көрсеткіштерін анықтау үшін гематологиялық анализаторлар қолданылады. Олар автоматтандырылған және жартылай автоматтандырылған болады. Қазіргі заманғы автоматтандырылған гемоанализаторлар сағатына оннан астам анализді өңдеу, жоғары дәлдігі және жадыда сақтап, қажет болған жағдайда принтерден қайтадан шығаруға болатынымен ерекшеленеді. Гематологиялық анализаторларда кондуктометриялық әдіс қолданылады. Бұл әдіс микротесік (трансдьюсер) арқылы қан клеткалары өткен кезде микротесіктің электрлік кедергісі өзгеруі эффектісіне негізделген. Кондуктометриялық әдіс эритроциттер, тромбоциттер, лейкоциттер санын санап, трансдьюсер арқылы өткен әр клетканың көлемін анықтап, ол бойынша гистограмма құрып, гематокрит пен тромбокритті есептеп шығаруға мүмкіншілік береді.
Д) Қанның реңдік көрсеткішін (ҚРК) есептеу.
Қандағы гемоглобин мөлшері мен эритроциттер санының қатынасы – қанның реңдік көрсеткіші деп аталады. ҚРК-і эритроциттердің гемоглобинмен қанығу дәрежесін көрсетеді.
ҚРК-ін есептеу үшін төмендегі формула қолданылады:
ҚРК = ---------------------------------------------------------- х 3 =
1мкл қандағы эритроциттер саны
Қалыпты жағдайда ҚРК ересек адамдарда 0,85-1,05; жаңа туған нәрестелерде – 0,9-1,3.
Дерттік жағдайларда ҚРК 1,05-тен жоғары (гиперхромазия) немесе 0,85-тен төмен (гипохромазия) болуы мүмкін. Бұл көрсеткішті анықтаудың клиникалық маңызы зор.
Бірнеше сыналушылардың көрсеткіштерін салыстырып, корытынды жасау керек.
Данная страница нарушает авторские права?
mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2017 год. (0.149 сек.)