kk ru ru ru kk ru en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk en en kk en hbs_cyr kk kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk ru kk kk kk ru kk kk ru kk kk uk kk kk en kk kk en ru ru
АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника
Биологиялық (ұлпаның өміршеңдігін сақтап қала отырып емдеу)
Ұлпаның жедел ошақты қабынуы. Ұлпаның кездейсоқ ашылуы. Ұлпаның созылмалы фиброзды қабынуы,периодонтта клиникалық және рентгенологиялық өзгеріссіз болмаса, Балаларда түбірі толық жетілмеген тістерде.
Науқастардың жасы 45-50 жастан жоғары болғанда. Периодонтта клиникалық және рентгенологиялық өзгеріс болған кезде. Пародонттың орта және ауыр дәрежедегі қабынуы кезінде. Қабынуүрдісі 3 тәуліктен артық болса. Тісжегі қуысы түбір бетінде орналасқан жағдайда. Тіс ұлпасының электр қозғыштығы 40мкА төмен болғанда. Кері қайтымсыз ұлпа қабынулары (ұлпаның шіри, өсе қабынулары)
Бірінші қабылдауда: Жергілікті жансыздандыру жүргізіледі. Тісті сілекейден оқшаулау.Зарасыздандырылған бормен минутына 6000-10000 жылдамдықта сумен салқындата отырып тісжегі қуысын егеп тазалайды. Толықтай жұмсарған және ыдыраған дентинді алады. Тісжегі қуысы табанында ұлпамен физиологиялық байланысы үзілмеген жұқа пигменттелген дентинді қалдыруға болады. Үрдістің созылмалы ағымы кезінде және орынбасушы дентин қабаты айқын болғанда тіс қуысы ішіндегі жалқық әсерінен туындаған қысымды төмендету мақсатында және дәрілік заттардың ұлпаға әсер етуін жақсарту үшін тіс қуысын төмпешіктерге ең жақың орналасқан аймағында ашады. Тісжегі қуысының ағымы жедел болған кезде арнайы тіс қуысын ашудың керегі жоқ. Қалыптасқан қуысты тітіркендіргіш әсері жоқ жылы антисептиктермен (0,06% хлоргексидин ерітіндісі, 0,5% этония ерітіндісі; хлорофил- липт), антибиотиктермен немесе дистилденген сумен жуады және зарарсыздандырылған мақта анжымен кептіреді. Тіс қуысы табанына және ашылған ұлпа мүйізшесіне құрамында глюкокортикоидтер мен антибиотиктер бар (оксизон, гиоксизон, оксикорт), қойыртпақты 1-2 күнге қояды. Екінші қабылдауда: Егер науқаста шағым болмаса, уақытша пломбаның сақталуы жақсы болса және клиникалық зерттеудің нәтижесі оң болған жағдайда емді жалғастырады. Тісті сілекейден оқшалайды,уақытша пломбаны алып тастап қуысты тітіркендіргіш әсері аз ерітінділермен өңдейді. Қойыртпақты кальцийқұрамдас қойыртпақпен аралық төсем астына 3 аптаға ешқандай тігінен түсетін қысымсыз қойып алмастырады.   (табл. 5.1) (5.2сурет). Үшінші қабылдау: Аурудық ағымы жақсы болған жағдайда (науқастың шағымы болмаса және клиникалық көрінісі жақсы болғанда ) уақытша пломбаны тұрақты пломбаға ауыстырады. Егер ауру сезімі басылмаса онда хирургиялық әдіспен емдеуге кеңес беріледі.
5.2 сурет.Ұлпа қабынуын биологиялық әдіспен емдеу кезінде кальцийқұрамдас қойыртпақты қою. 1-уақытша пломба; 2-кальцийқұрамдас қойыртпақ; 3-ашылған ұлпа аймағы.
Ұлпаны тірідей жартылай алу -пульпотомия (түбір ұлпасының өміршеңдігін сақтап қалу)
Ұлпаның жедел ошақты қабынуы. Ұлпаның кездейсоқ ашылуы. Балаларда түбірі толық жетілмеген тістерде.
Науқастардың жасы 45-50 жастан жоғары болғанда. Периодонтта клиникалық және рентгенологиялық өзгеріс болған кезде. Пародонттың орта және ауыр дәрежедегі қабынуы кезінде. Қабынуүрдісі 3 тәуліктен артық болса. Тісжегі қуысы түбір бетінде орналасқан жағдайда. Тіс ұлпасының электр қозғыштығы 40мкА төмен болғанда. Кері қайтымсыз ұлпа қабынулары (ұлпаның шіри, өсе қабынулары) Бір түбірлі тістер.
5.3 сурет. Ұлпаны жартылай алу кезінде кальцийқұрамдас қойыртпақты қою; 1-уақытша пломба; 2-кальцийқұрамдас қойыртпақ; 3-ұлпа ұшы.
Ұлпаны тірідей толық алу әдісі (пульпэкто- мия)
Ұлпаның барлық қабыну түрлері. Тіс сауытының сынуымен сипатталатын жедел жарақат. Биологиялық және ұлпаны жартылай алу әдісі нәтижесіз долған жағдайда.
Бірінші кезең: Жергілікті жансыздандыру жүргізіледі. Тісті сілекейден коффердам көмегімен оқшаулау. Екінші кезең: Тісжегі қуысын егеп тазалайды. Барлық инфекцияланған дентинді толығымен алады. Тісжегі қуысын кіші және үлкен азу тістерде окклюзиялық бетінде, ал алдыңғы тістерде оральді бетінде тіс қуысы шекарасы проекциясына дейін кеңейтеді. Қуысқа медикаментозды өңдеу жүргізеді. Үшінші кезең: Тіс қуысын ашу зарарсызданған шар тәрізді бормен қуыс күмбезінің ең жұқа аймағында жүргізеді. Кіші көлемдегі фиссурлы борды трепанациялық тесікке енгізе отырып, тіс қуысы күмбезін фиссурлы борды айналдыра қозғалта отырып, толық алып тастайды. Бұл кезеңді қуыс табанын және қабырғаларын тесіп алмас үшін тұрақты бақылау арқылы жүргізу керек. Төртінші кезең: Көбіне сауыт ұлпасын алуды (пульпотомию) тіс қуысы ашылған кезде жүргізеді, бірақ тіс қуысында ұлпаның бір бөлігі қалып қойса, онда оны зарарсызданған шар тәрізді бормен алу керек. Бесінші кезең: Түбір ұшы сағаларын минутына 800– 900 айналым жылдамдықты қолдана отырып «Gates-glidden» кеңейтеді.Түбір өзегінде механикалық эндодонттық аспаппен жұмыс істеуге ыңғайлы болуы үшін сағаға конус тәрізді пішін береді. Алтыншы кезең: Түбір ұлпасын өзек диаметріне және ұзындығына сәйкес ұлпа суырғышпен толық алады. (пульпэктомию). Ұлпа суырғышты өзек сағасына енгізеді және еркін төмен қарай қарсылыс болғанға дейін жылжытады да 2-3 айналым бұрайды және өзектен шығарады.Ұлпаның шіри қабынуы кезінде ұлпа суырғышты қолданбайды. Диатермокоагуляция түбір өзегінде ұлпаның коагуляцияланып, қанауды тежейді және бір мезгілде периодонттың инфекциялануының алдын алады. Жетінші кезең: Түбір өзектерінің жұмысшы ұзындығын анықтау үшін арнайы сақиналы тоқтам белгісі бар ример және рашпилді және кестелік есебі бар эндодонттық сызғышты,электрометриялық апекслокаторды, рентгенологиялық әдісті қолданады. Арақашықтықты тіс төмпешігінен, кесу қырынан немесе сақталған тіс қабырғаларынан тістің антомиялық ұшына дейін өлшейді. Алынған мәліметтерді бірнеше әдістермен толықтырып тексеру керек. Сегізінші кезең: Түбір өзектерін аспатық өңдеуді эндодонттық аспатар көмегімен жүзеге асырады: («K-reamer»), («K-file») және Хедстрем («Hedstroem file») —апикальді-сауыттық, сауытты-апикальді классикалық эндодонттық техника бойынша үлкен екі топқа бөлінетін әдіспен жүргізеді. Мақсаты: Түбір өзектерін аспаптық өңдеу-алдыменен өзектегі микрофлораны жою үшін жақсы ирригациялық жағдай жасау, ұлпа ыдырандылары мен қалдықтарын алу, түбір өзегіндегі минералсызданған дентинді және дентин ұнтақтарын алу болып саналады. Түбір өзегін дәрілермен өңдеу немесе жууды антисептиктік ерітінділерді арнайы эндодонттық инені қолдана отырып жүргізеді. Тоғызыншы кезең. Өзекті кептіру. Өзекті кептіру кезінде көлемі және конустығы мәрелік эндодонттық аспаппен өңделген өзектің сипаттамасына сәйкес келетін қағаз штифтерді қолдану арқылы жүргізіледі. Егер өзекті сапалы кептіре алмаса немесе периодонттың қанауын тоқтата алмаса, онда өзекті пломбылауды кейінге қалдыру керек. Оныншы кезең: Түбір өзегін пломбылау. Өзектерді пломбылауда әртүрлі материалдарды және түбір өзегін толық толтыратын жүйені қолданылады. ( 5.1 және 5.2 кесте). Түбір өзегі сағасына шыныиономерлі цементтен аралық төсем қойылады. ( 5.4 сурет).
5.4 сурет. Пломбыланған түбір өзегі: 1-тұрақты пломба; 2-шыныиономерлі цементтен аралық төсем; 3- пломбыланған түбір өзегі.
Ұлпаны өліеттендіріп толық алу әдісі
Ұлпаны тірідей толық алу әдісін жүргізуге мүмкіндік болмаған жағдайда немесе жергілікті анестетиктерге аллергиясы болған кезде.
Ұлпаның шіри және өсе қабынуы. Науқастың стоматологқа белгілеген уақытында екінші рет келе алмауы кезінде.
Бірінші қабылдауда: Бірінші кезең. Жергілікті жансыздандыру(егер қарсы көрсеткіштері болмаса),анальгетиктерді,седативті препараттарды қабылдау. Тісті сілекейден коффердамды немесе зарарсыздандырылған мақта біліктерді қолдана отырып оқшаулау. Екініші кезең: Қуысты имек ұштықты қолдана отырып,өткір карбидті борлармен егеп тазалайды. Қуысты уақытша пломбаның механикалық жабысуы жақсы болуы үшін арнайы пішін бере егеп тазалайды. Егер уақытша пломбаның жабысуына тіс қабырғалары жеткілікті болмаса немесе пломбаның ағуы және жабысуы нашар болса тіс қабырғаларын арнайы шыныиономерлі цементпен қалыптастыру керек. Үшінші кезең: Тіс қуысын ашуды шар тәрізді бормен немесе экскаватордың көмегімен төмпешіктер проекциясына жақын аймағында жүргізеді. Диаметрі 0,5-1мм тесік қалыптастырады. Төртінші кезең: Өліеттендіруші қойыртпақты қою. Құрамында мышьяк немесе параформальдегид бар қойыртпақтар қолданылады. Мыщьяк қойыртпағын бір түбірлі тістерге 24 сағ, ал көптүбірлі тістерде – 48 сағаттқа қояды.(көптеген өлтірежансыздандырғыш қойыртпақтар құрамында аллергиялық реакция туындататын анестетиктер болуы мүмкін). Параформальдегидті қойыртпақтарды ұзақ мерзімге қолдануға болады. (қолдануы туралы кеңесті қарауц керек). Қойыртпақты диаметрі 1мм шар тәрізді жасап ашылған тіс қуысына қалампыр майы немесе эвгенолмен шыланған мақта анжымен, пульпирилмен қояды. Бесінші кезең: Уақытша пломбаны немесе тез қатаятын басқа уақытша материалды қысымсыз қояды да өлтірежансыздандырғыш қойыртпақ қызыл иекпен жанаспау үшін қуысты тығыз етіп саңлаусыз жабады. Екінші қабылдау: Алтыншы кезең: Көрсетілімі бойынша жаргілікті жансыздандыру, сілекейден оқшаулау, уақытша пломбаны алу, тіс қуысын ашу, және түбір өзегіне енуге қолайлы болу үшін қуысты қалыптастыру. Түбір өзегі сағасын «Gates-glidden» көмегімен кеңейту. Содан кейінгі кезеңдері жетінші кезеңнен бастап ұлпаны тірідей алу кезеңіне сәйкес келеді.
Ұлпаны өліеттендіріп жартылай алу әдісі
Ауыр соматикалық патология. Инфаркт, инсульт, ауыр операциялардан кейін. Көптүбірле тістерде. Өзектері өтпейтін тістерде.
Бұл емдеу әдісі ескірген болып табылады және тәжірибеде қолдану қөрсетілімі шектелген, сондықтан емнен кейін көптеген асқынулур туындайды және замануи талаптарға сәйкес келмейді. Бірінші қабылдауда кезеңдері толықтай ұлпаны өлтіре жансыздандырып толық алу әдісіне сәйкес келеді. Екінші қабылдауда ыдыраған ұлпаны алғаннан кейін және медикаментозды өңдегеннен кейін түбір өзектеріне 40% формалин ерітіндісіне қаныққан резорциннді енгізеді де тісті 2-3 күнге уақытша пломбамен жауып жібереді. Үшінші қабылдауда өзектердің жартысын және түбір сағаларын цинктотықтырезорцин –формалинді қойыртпақпен пломбылайды. Содан кейін аралық төсем қойып, тісті тұрақты пломбылайды.
Аралас (комбиниро ванный) әдіс
Көптүбірле тістерде. Өзектері өтпейтін тістерде.
Тек биологиялық емдеу әдісінен басқа барлық емдеу әдістерінің комбинациялануы мүмкін. Көбіне ұлпаны тірідей және өлтірежансыздандырып толық алу әдісі мен өлтірежансыздандырып ұлпаны жартылай алу әдістерінің қосындысы.
5.1. кесте. Тіс ұлпасын жабуға арналған кальцийқұрамдас препараттар.
Химиялық жолмен қатаятын кальцийқұрамдас препараттар
Ұлпаны тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
1мм қалыңдықтағы негізгі қойыртпақты қуыстың табанына қояды.
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10 сек араластырады. Қатаю мерзімі -3 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10-15 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
1мм қалыңдықтағы негізгі қойыртпақты қуыстың табанына қояды
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10-15 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2-3 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10-15 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2,5-3,5 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10-15 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2-3 минут
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
1мм қалыңдықтағы негізгі қойыртпақты қуыстың табанына қояды
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
1мм қалыңдықтағы негізгі қойыртпақты қуыстың табанына қояды
Ұлпаны тікелей және тікелей емес жабу
Катализатор және негізгі қойыртпақтың бірдей көлемін қағаз үстінде 10-15 сек араластырады. Қатаю мерзімі -2-3 минут
Сәулемен қатаятын кальцийқұрамдас препараттар
Ұлпаны тікелей емес жабу
1 мм қалыңдықта қуыс табанына қойып 20 сек сәулемен қатайтады.
Ұлпаны тікелей емес жабу
Қуыс табанына қойып, сәулемен қатайтады.
Ұлпаны тікелей емес жабу
Қуыс табанына қойып, сәулемен қатайтады.
Ұлпаны тікелей емес жабу
Тіс қуысына 2 мм қалыңдықта қойып, 30 секунд сәулемен қатайтады.
mylektsii.ru - Мои Лекции - 2015-2017 год. (0.156 сек.)Пожаловаться на материал