kk kk ja en ceb en en kk ar az en ky tt kk kk kk kk kk it kk kk kk en pt kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en kk kk kk kk ru ky kk mn uk kk kk kk kk fr kk fr en sv kk kk kk fr kk fr fr de kk kk kk fr kk fr fr en kk kk en kk kk en sv kk kk ja fr kk kk ja kk kk ja kk kk ja kk kk en kk ru bg en ru kk kk kk kk ru bg kk kk kk kk en kk kk kk kk hbs_cyr ru kk kk kk kk fr kk kk kk fr kk kk kk fr kk kk kk it kk kk kk en kk kk kk fr kk kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk it kk kk kk it kk kk kk kk en kk kk kk en kk tk ru ru en kk en en kk fr en kk fr fr kk de en kk en kk ru kk kk kk en kk
-      Қаз тұру, қаз басу, қаз-қаз басу, қаза болу (адам өмірі);
-      Қазық (а. Қағылған орнынан қозғалмайтын қазық; ә. Орнынан қозғалмайтын қазық жұрт, яғни мәңгі ел);
-      Түп қазық (Қазақ елі бүкіл әлем елдерінің түп қазығы);
-     Қазы (мемлекеттегі (қағанаттағы) әділ билік). Адасқан елдерге де, адамдарға да біздің аталарымыз ғана төрелік жасауға құқылы болған;
-     Қази, қазірет (дін, ар, иман);
-     Қазауат (Ғазауат, мұсылман діні үшін жүргізілетін қасиетті соғыс);
-     Қазына (мемлекет мүлкі, байлығы);
-    Қазу (құдық қазу, арық қазу яғни елді сумен қамтамасыз ету);
-    Қазба (жер асты байлығы);
-    Қазбалау (өткен тарихқа үңілу);
-   Қазір (уақыт өлшемі, қазірге дейін (өткен шақ), қазір (осы шақ), қазірден кейін (келер шақ); Қаз бір, Қаз пір деген екі біріккен сөзден құралған.
-  Қаз-қатар (ең бірінші дүниеге келген қазақ елінің артынан қаз-қатар тізіліп өзге елдердің дүниеге келуі, қатардың басында орыс, орман, қырым, қытай, арап, парсы сияқты өзге елдер емес Қаздың тұруы тек қана осыны білдіреді). Бұл сөздің басқа мағынасы жоқ;
-   Қаз-қалпында (айнымайтын алғашқы бейнесінде. Қаз  елінің мемлекеттік құрылымы әу баста қалай болды, күні бүгінде де сол қалпында, ештеңе өзгерген жоқ);
-   Қазақи (қазақ үлгісі бойынша жасалған);
-  Қазар (а. Қаз – ар (Қаз ардың, яғни сөз түбірінде Ар деген ұғымы бар барлық рулар, тайпалар, елдер мен мемлекеттердің атасы. Мысалы, Ақ (аға) Арыс, Жан Арыс, Бек Арыс, Арап, Армян, Парсы, Қазар қағанаты, Қазар (Қас би) теңізі т.т. );
Түсініктеме: Адамның қорғауға тиіс ары: Ар-иманы (сенімі), Атамекені (Отаны) және отбасы). Осы үш ұғымдағы көрсетілген дүниелер адамда түгел болмаса, немесе оны қорғамаса ол адамды Арсыз (имансыз) деп атаған.
-   Қазан (а. Күз айы: егіннің пісіп, малдың семіріп қоймаға, қазанға түсетін мезгілі, яғни адамның да, мемлекеттің де әл-ауқаты, ішер асы; ә. Отқа шыдамды ас пісіретін ыдыс; б. ел, жұрт (Қазан қағанаты, (хандығы));
-   Азан-Қазан – барлық әлем елдері, яғни Қаздың інілері мен ұрпақтары, бастау кезеңнен ғасырлар (100 жыл) мен дәуірлер (1000 жыл) өткен сайын аралары алшақтап, тілдері бөлектеніп бірін-бірі түсінбей, у-шу болып кеткен кезеңі), Азан – а. таңертеңгі мезгіл, баламасы бар дүниенің бастауы, ә. Азан шақыру (намазға шақыру), б. Азан шақырып сәбиге ат қою;
-   Қазан-Қазан (өте көп, мол);
-   Қазақ (Қаз ақ (аға)- Әлем елдерінің ағасы;
-   Қазақ (Қаз ақ (ақиқат) – Қазақ елі Ақиқаттың атасы);
-   Қазақ – Қаз ақ (Ақ Қаз – сыңары үшін жанын қиятын, ең ару, ең сұлу, ең қасиетті, киелі құс). Атам Қазақтың «Ақ Қу менен Қаз, Адай менен Таз егіз» дейтін мақалдарының сыры осы. Қазақтың адами қасиеті осы ару құсқа ылайық болғаны үшін қойылған. Авторлық құқық сақталып тұр;
-   Ата Қаз – (Ақ Қаздарды бастап ұшатын Ата Қаз, ал елге байланыстысы Қазақ әлем елдерінің атасы);
-  Қапқаз (Кавказ) – (а. Сөз түбірі Ап (апа) пен Аз (Қаз), яғни қазақтың апасы (анасы) мен атасының атындағы тау. ә. Жерді қоршап тұрған ұлы биіктік, Қазақтың ұлы тауы; б. Қапы, Қазақтың қақпасы) түгел сыйып тұр. Сөз түсінген адамға бұдан асқан даналық болуы мүмкін бе?! Жер бетіндегі қай елдің атауы дәл осындай мән-мағынаға ие бола алады?! Жарайсыңдар, Аталарым! Сөз жасасаң, осылай жаса! Тарих жазсаң осылай жаз!
-   Қаз би. - а. Ең алғаш тілі шығып, өз тілдерін Ана тілі деп атаған ұлы халық. Бұл тілде Адам Ата мен Ауа Ана сөйлеген. Бізден және бізге ең жақын туыс елдерден өзге елдер тілдерін Ана тілі деп атамайды. Олар туысқан (родной) немесе орыс тілі, арап тілі, парсы тілі, қытай тілі т.т. деп ұлттарының атына байланысты ғана атайды. Себебі, Олардың өз тілдерін Ана тілі деп атауларына құқықтары жоқ.   Авторлық құқық тек қана қазақта. Сондықтан, Қазақтың Ана тілі дегені, бұл бүкіл әлем елдері тілдерінің анасы деген сөз; ә. – Адамзаттың рулық шежіресін, яғни өткен тарихты толық меңгерген би адам; б. Адамдар, рулар, тайпалар, елдер арасындағы дауларға билік айтушы адам;   г. Билік жасау (ел билеу); Сол үшінде ғой, ежелгі Қазақтарды бүкіл әлем елдерінің Қаз би (Қас би) деп атап жүргендері!
Түсініктеме: Каспий (Қас би) теңізі атауының шығу тегі осы.
Бұл жерде арнайы атап өтілуге тиісті басты бір мәселе бар. Ол қазақ халқының өз елінің орталығын Астана, Астана жұрт деп атайтындығы. Өздеріңіз көріп отырғандай, А-стан-а атауының құрамында, яғни қақ ортасында Стан деген түбір сөз тұр. Демек, «стан» біздің төл сөзіміз. Бұл атау кезінде қазақ даласының орталығы, яғни Орталық Қазақстан облысындағы Қазығұрт (Қазық жұрт) тауында дүниеге келген. Нұқ пайғамбардың кемесі тоқтаған осы Қазығұрт тауының (Жуды деп те аталады) басы ең алғашқы «стан» (екі-үш күрке және уақытша тұрақ)  болды.
Қазақта «Стан» деген түбір сөз тек қана екінші буында қолданылады. Астана, астан (ауру астан, дау қарындастан), дастан, жастан,  бастан (О, бастан-ақ), оқыстан, ұстану, ұстанбау, бостандық, ластану т.т. болып кете береді.  Яғни, адам баласының мынау тіршілігі қайдан? басталды деген сұраққа Нұқ пайғамбардың алғашқы тұрағы «Станнан» - Түркістаннан басталды деп жауап береді. Олардың (Қосайлардың) сол кеме тоқтаған жерден кейінгі қоныстанған жері, яғни қос-қостан үй тіккен жері Қостанай. Сол қосты тіккендер Қаз Адайдың үшінші буын ұрпағы және екінші немересі Қосайлар. Бұл ұғымдардың барлығының сөз түбірі (өз түбі, атасы) Ос болатыны осыдан. Бұл дауға да, күмәнға да жатуға тиіс емес. Енді осының қасына Қостанай қаласының ортасын қақ жарып өтетін өзен атауының Тобыл (Тобыш - Адай атаның тоғызыншы буын ұрпағы) және сол облыста  Адай атты жер мен Адай атты елді мекен бар екенін қосып қойыңыз.
Соған сәйкес, орыс тілінде «станица» (үй саны 2-3 үйден тұратын кішкентай  елді мекен)  және уақытша тұрақ «станция» (поездардың 5-10 минут аялдап өтетін жері), полевой стан (егіншілердің уақытша тұрағы), «охотничьи стан» (аңды бір жерде жатып мәңгі ауламайсың), «сенокосный стан» (бір жердің шөбін мәңгі шаппайсың, 2-3 күннен кейін басқа жерге ауып қонасың)  делінсе, бұл сөз парсы тілінде сол елдің шет аймағындағы көлемі кішкентай елді мекен (провинция) дегенді білдіреді.
Осыған сәйкес ең алғашқы кеме тоқтап, кемедегілердің тұрақтаған жері мен елі Астана жұрт деп аталып келеді. Осы үлгіні басшылыққа алған бүкіл әлем елдері өз елдерінің басқару жүйесі орналасқан қаласын Астана немесе Бас қала деп атайды. Астанасы (бас қаласы) жоқ ел болмайды.
Демек, келешек те Қазақ елін, оның Ана тілін, теңдессіз Ұлы мәдениетін сол ежелгі Ұлы Аталарымыздай  бүкіл әлем елдерінің рухани астанасына айналдыру және оны мойындату келер ұрпақтың абыройлы борышы болмақ.
Тарих тағлымы:  «Қазақ» деген бір ауыз сөзге адамның да, осы сөзді ойлап тауып дүниеге әкелген елдің де барлық болмысы, мемлекеттік құрылымы: Қаз тұру, қаз басу, қаз-қаз басу, қаза болу (адам өмірі);  Қазық, түп қазық (Қазақ елі бүкіл әлем елдерінің түп қазығы), Темірқазық - ұстанған бағыты (адам баласы бірігіп ел болуға тиіс. Мақал: «Жалғыз ағаш орман емес»), Қазы (мемлекеттегі әділ билік), Қази, қазырет (дін, ар, иман), Қазине (құдірет),  Қазауат (мұсылман діні үшін жүргізілген қасиетті соғыс),   Қазына (мемлекет мүлкі, байлығы), Қазу (елді сумен қамтамасыз ету), Қазбалау (өткен тарихқа үңілу), Қазғану (қазақ болу үшін күресу), Қазір (уақыт өлшемі),   Қазан (а. Күз айы: егіннің пісіп, малдың семіріп қоймаға, қазанға түсетін мезгілі, яғни адамның да, мемлекеттің де әл-ауқаты,  ішер асы; ә. Отқа шыдамды ас пісіретін ыдыс; б.  ел, жұрт), Қаз-қатар (ең бірінші дүниеге келген қазақ елінің артынан қаз-қатар тізіліп өзге елдердің дүниеге келуі), Қаз-қалпында (сол алғашқы өзгермеген бейнесінде қалуы), Қазақи (қазақ үлгісі бойынша жасалған), Қаз би (адамзаттың бүкіл шежіресін білетін, әлемді билеуші және оларға билік айтушы ең ұлы ел) түгел сыйып тұр. Сөз түсінген адамға бұдан асқан даналық болуы мүмкін бе?! Жер бетіндегі қай елдің атауы осындай мән-мағынаға ие бола алады?! Бүткіл жер бетінде атауы дәл осындай мағына беретін бірде-бір ел болып көрмеген, бола да алмайды.
Ерхан • 1 жыл бұрын
Менің тарихтан жоғарғы білімім бар. Барлық білімді тарихшылар ҚАЗАҚ атауы Шыңғысханнын келгенін баяғыдан жақсы біледі. Шыңғысхан еш моңғол емес таза Қазақ Меркіт . Ол жайында Шыңғысхан жайлы ең дұрыс және ең құнды орта ғасырлық МОҢҒОЛДЫҢ КӨНЕ КҰПИЯЛАРЫ деген әйгілі тарихи кітапта жақсылап жазылған. Ал Шыңғысхан шығарған барлық теңге монеталапрдың барлығында ҚАЗАҚ деген жазу бар. Одан көптеген тарихшы ғалымдар бұл атау Шыңғысханның империясының атауы деп есептейді. ҚАЗАҚ атауын кіргізген Жәнібек пен Керей хандар Шыңғысханның тікелей ұрпақтары болғандықтан, әрі ұлы хан ретінде көрінген кездейсоқ атты кіргізбейді. Сондықтан ол екеуі Татар Қазақ пен Қыпшақ Қазақтарды біріктіріп Қазақ ұлтын құрып оған ҚАЗАҚ деп Шыңғысхан аталарының ИМПЕРИЯСЫНЫҢ атын берген !
Сабыр • 1 жыл бұрын
Менің ойым мүлдем басқа!
Жамалбек • 1 жыл бұрын
Мұндай жалған жазғаннан жазбағаның жақсы еді. Еш нарсе жазбағаның пайдалы, елдің миына нажіс салып былғағанша.
Польша президенті сот реформасы жөнінде заңға вето қоймақ
Польша президенті сот реформасы жөнінде заңға вето қоймақ
07/24 17:44 0 153
«Серпін» жобасы бойынша ЖОО-ға құжат қабылдау басталды
«Серпін» жобасы бойынша ЖОО-ға құжат қабылдау басталды
07/24 17:24 0 191
25 шілдеде Астананың қай аудандарында ауыз су болмайды?
25 шілдеде Астананың қай аудандарында ауыз су болмайды?
07/24 17:12 0 149
ҚР Дін істері және азаматтық қоғам министрінің кеңесшілері тағайындалды
ҚР Дін істері және азаматтық қоғам министрінің кеңесшілері тағайындалды
07/24 17:10 0 304
БҚО тұрғындары көшеге Жолбарыс батырдың есімін беруге қарсы шықты
БҚО тұрғындары көшеге Жолбарыс батырдың есімін беруге қарсы шықты
07/24 17:10 5 1370
Заңсыз келісімдерге иелік етіп, кісі өлтірді деп айыпталған «Путиннің аспазы»
Заңсыз келісімдерге иелік етіп, кісі өлтірді деп айыпталған «Путиннің аспазы»
«Открытая Россия» қозғалысы   Зерттеу басқармасының орталығы «Путиннің аспазы» деген атпен танымал бизнесмен Евгений Прижогин...
05/11/2017 11:41 1 1688
Android телефондарға арналған «Ораза кестесі» бағдарламасын жүктеп алыңыз
Android телефондарға арналған «Ораза кестесі» бағдарламасын жүктеп алыңыз
Күллі мұсылман үшін қасиетті Рамазан айы да келіп жетті. Сабыр айы рамазан тек ішіп-жеуден емес барша жаман әдеттерден тыйылуды талап етеді.
05/23/2017 16:24 0 5983
Ауруханаға келген жүкті әйелді тексеру барысында медицинада бұрын-соңды болмаған жағдай анықталды
Ауруханаға келген жүкті әйелді тексеру барысында медицинада бұрын-соңды болмаған жағдай анықталды
Жақында Барнаулда бұрын-соңды болмаған жағдай орын алды  деп жазады
05/25/2017 12:11 0 11378
Трамп Америка халқының атынан мұсылмандарды Рамазан айымен құттықтады
Трамп Америка халқының атынан мұсылмандарды Рамазан айымен құттықтады
Дональд Трамп американдықтардың атынан мұсылман қауымын Рамазан айының басталуымен құттықтады. Оның құттықтау сөзі АҚ үйдің ресми сайтында жарияланды деп...
05/27/2017 11:07 7 1149
Мас күйінде көлік айдаған жүргізуші қыз өмірінің быт-шытын шығарды
Мас күйінде көлік айдаған жүргізуші қыз өмірінің быт-шытын шығарды
30 жастағы Сандра Линле Оңтүстік Каролинадағы сұмдық жол апатында аман қалды деп жазады Daily Mail.
05/31/2017 11:43 0 606
Әкесіне ерегесіп 60 см. шашын қиып тастаған әйел адам танымастай өзгерді
Әкесіне ерегесіп 60 см. шашын қиып тастаған әйел адам танымастай өзгерді
Халықтың сөзіне сенер болсақ жаңа шаш үлгісі адамның өміріне үлкен өзгеріс алып келеді. Жаңа өмірге бастама болады. Айтылған сөз қаншалықты шындық? Адам өмірі...
06/06/2017 09:58 0 1327
Масқара! ЭКСПО-ның басталуына санаулы сағат қалғандағы Астананың көрінісі (ФОТО)
Масқара! ЭКСПО-ның басталуына санаулы сағат қалғандағы Астананың көрінісі (ФОТО)
2017 жылдың ең айтулы оқиғалардың бірі  ЭКСПО  Халықаралық көрмесі. Көрменің мемлекет үшін де, Қазақстан тұрғындары үшін де маңызы зор. Бүгін, яғни 9...
06/09/2017 16:18 4 12542
Вокзалдағы оқиға. Студент қыздың сіздерге айтары бар
Вокзалдағы оқиға. Студент қыздың сіздерге айтары бар
Белгісіз қыз бала өзінің басынан өткен әңгімесін баяндап берді.
06/15/2017 11:32 2 6106
НАЗАРБАЕВ: ҚАЙ ЕЛДЕ ТҰРСАҢЫЗДАР ДА, ӘРДАЙЫМ ҚАЗАҚСТАНДЫ ЖҮРЕКТЕРІҢІЗДІҢ ТӨРІНДЕ ҰСТАҢЫЗДАР
НАЗАРБАЕВ: ҚАЙ ЕЛДЕ ТҰРСАҢЫЗДАР ДА, ӘРДАЙЫМ ҚАЗАҚСТАНДЫ ЖҮРЕКТЕРІҢІЗДІҢ ТӨРІНДЕ ҰСТАҢЫЗДАР
Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайына қатысты деп хабарлайды Qamshy.kz Ақорданың ақпаратына сүйеніп.
06/23/2017 17:30 13 1893
Ораза айтта әр мұсылман атқаруы тиіс 6 амал
Ораза айтта әр мұсылман атқаруы тиіс 6 амал
Ораза айт – мейірімділіктің, игіліктің, бірліктің, ізеттіліктің, қайырымдылықтың мерекесі,
06/26/2017 16:20 0 496
Шымкенттегі мұнай қоймасында көз жұмған жұмысшының отбасына өтемақы беріледі
Шымкенттегі мұнай қоймасында көз жұмған жұмысшының отбасына өтемақы беріледі
Шымкентте мұнай сақтау қоймасындағы өртте қаза тапқан жұмысшының отбасына 1 млн. теңге өтемақы беріледі. Бұл туралы «Шымкент мұнай өнімдері» АҚ-ның...
06/27/2017 12:07 0 393
22 жастағы жігіт Өзбекстанның вице-министрі болды
22 жастағы жігіт Өзбекстанның вице-министрі болды
Өзбекстан халықтық білім министрінің орынбасары етіп 22 жастағы Алишер Сайдуллаев сайланды. Бұл туралы Қамшы ақпараттық агенттігі
07/04/2017 10:20 1 316
Мысырда су перісінің қаңқасы табылды
Мысырда су перісінің қаңқасы табылды
Жуырда Мысыр жағалауларының бірінде балық құйрықты әйел тәріздес жаратылыстың қаңқасы табылған, деп хабарлайды
07/12/2017 09:22 3 3019
Оралда саяжайдан 21 жастағы жігіттің мәйіті табылды
Оралда саяжайдан 21 жастағы жігіттің мәйіті табылды
Оралда екінші саяжай қоғамдастығы ауданында 1996 жылғы жігіттің мүрдесі табылды, деп хабарлайды
07/14/2017 14:25 0 99
Әкемнің маған көтерген алғашқы да ақырғы таяғы (мағынасы терең оқиға)
Әкемнің маған көтерген алғашқы да ақырғы таяғы (мағынасы терең оқиға)
Мен он сегіз жаста едім. Былайша айтқанда жігіт болып қалған кезім. Таңертең қой жайып кетіп кешке үйге келсем біздің үйде бір көршілес ағайым отыр екен
07/24/2017 11:54 0 615
Қытай қазағын кім құтқарады?
Панамалық боксшы Головкинді қалай жеңуге болатынын айтты
БҚО тұрғындары көшеге Жолбарыс батырдың есімін беруге қарсы шықты
Ақмолада орын алған оқиғаға қатысты Бас Прокуратура жаңа деректер хабарлады
Ұлыбританиялықтар батқан кемеден төрт тонна алтын тапты
© 2017 «Qamshy.kz» ақпарат агенттігі
Меншік иесі: «Qamshy Media» ЖШС
QNews system, Powered by Attila Group
Біз туралы    Пайдаланушылық келісімі