kk ru en ru ru ru ru ru ru ru en bg kk ru ru kk bg oc fr kk ru ru en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru en ru kk ru bg kk ru ru de ru en zh de kk de zh de ru en en ru fr de kk ru de kk ru de kk ru de kk ru de kk ru de kk ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru hbs_cyr ru ru ru fr ru ru ru ru en en ru ru ru fi ru ru en en fi ru ru ru ru ru ru
ТӨЛЕ БИДІҢ ҚАЗАҚ ТҰРМЫСЫНДАҒЫ ДАУЛАРДЫ ШЕШУДЕГІ РӨЛІ | G-Global
Категория: Человеческий капитал и социальный сектор
Төле би Әлібекұлы - қазақ халқының үлгілі билерінің бірі емес, бірегейі. Яғни, ол сол кездегі қазақтың ғасырлар бойы жинақтаған заңын, әдет-ғұрпын түгендеп, хандық деңгейде қарастырып, заңдық жүйеге ендірген, қоғамда қалыптасқан құқықтық қағидалар мен нормаларды жете білген. Сол замандарда қалыптасқан билік айтудың, даулы істі шешудің негізгі қағидаларын шебер қолданушы ғана емес, сонымен бірге өз заманының ерекшеліктерін ескере отырып, сол қағидалар мен нормаларды өзгеше өрнекпен жаңғыртушы,  жаңалаушы, әрі жалғастарушы, толықтырушы болған кісі. Оның билік шешімдері, айшықты сөздері, нақылдары, қазақ әдет-ғұрып құқығына көптеген жаңалықтар, өзгерістер, толықтырулар әкелді.
Төле шығармашылығындағы және қызметіндегі ең басты ой – ел азаттығы идеясы. Жер дауы, жесір дауы, құн дауы, мал-мүлік дауы – Төле қараған осы бір даулардың қай-қайсысының да шешімі ең алдымен ел азаттығы мақсатын басты және негізгі нысана етіп алғандығын байқау қиын емес. Төле Әлібекұлының азаматтық, әрі би ретіндегі ұстанымы бойынша ел азаттығын толық қамтамасыз етіп алмай өзара дауласу, ішкі алауыздыққа жол беру – құптарлық іс емес. Ел азаттығына қауіп төндірер қатер бар кезде ең алдымен сол қатерді жою керек. Сыртқы жаудың басқыншылық ниетінен және қаупінен арылып алмай өзара дауласуға жол беру – барып тұрған қамсыздық және ел азаттығының басты құндылық екенін естен шығару. Өзара дау, ішкі келіспеушіліктер ата-баба салған жол-жора бойынша шешілуі тиіс, бірақ ел азаттығына төнген қауіп сейілгеннен кейін ғана. Төленің төменде келтіріліп отырған, елге кеңінен танымал шешендік сөздерінің бірі осыны меңзейді.
Демек, жау жағадан алған тұста, оған бірігіп қарсы тұрудың орнына өзара дауға жол беру – ел азаттығына қиянат, нағыз әділетсіздік. Төле осы ойды орынды да орамды жеткізе білген.
Ел азаттығын сақтаудың ең тіке де төте, берік те сенімді жолы – оның бірлігін, ынтымағын, тұтастығын қамтамасыз ету. Төле Әлібекұлының ел бірлігі үшін жатпай-тұрмай еңбек ететіндігі де сондықтан, ел бірлігін өз қызметінің басты бағдары ретінде ұстанатындығы да осымен түсіндіріледі. Төле Әлібекұлының ел арасында кең тараған нақыл сөздерінің бірі де осы ел бірлігін мадақтауға арналған. Көреген би былай деп нақылдайды:
«Жалғанда ойлап тұрсаң бірлік керек,
Бірлікті ойлаған соң тірлік керек.
Ағайынға ала көз бола қалсаң
Аузыңнан несібеңді біреу жемек.» [2]
Төле бидің биліктік шешімдеріндегі өсиет сөздері мен толғау, нақылдарының бір тобы ана мен бала тақырыбына арналған.
Төле өзінің баталары мен нақыл сөздерінде қазақ қоғамында бұрыннан қалыптасқан ана мен бала культін одан әрі бекіте, тереңдете және биіктете беруге күш салғанын байқауға болады.  Қазақ халқы толассыз жаугершілік, шапқыншылық заманын бастан өткізіп жатқанда ұрпақ жалғастығына баса мән беру ұлт үшін өмірлік қажеттілік болатын. Сондықтан да Төле ана мен бала мүддесін, ұрпақтың сақталуы және өсуі мүддесін көзден таса қылмай, оларға қамқоршы бола білді.
Жер-су дауы көшпелі қазақ қоғамына ежелден таныс дәстүрлі даулардың бірі. Мал жайылымы, ел қонысы, құдық, су жағасы үшін туындап жататын таластар дер кезінде өзара бітім мен шешімін таппаса асқынып кетіп, ел бірлігіне сызат түсіруі мүмкін болатын. Сондықтан мұндай дау-дамайларға атақты да белгілі билер шақырылып, оларды уақытысында ауыздықтап тастауға үлкен мән берілетін.
Жер-суға таластан туған қазақ рулары мен тайпалары арасындағы нақты дауларды шешу барысында Төле Әлібекұлы ең басты бағдар есебінде елдің бірлігі мен тыныштығын сақтау, ынтымағын бұзбау, сызат түскен ағайын жарастығы болса оны орнына келтіру сияқты қағидаларды алға ұстағанын байқаймыз. Осы бағыт-бағдар, қағида-құндылықтардың талаптары аумағында биліктік шешімдерін қабылдау үшін Төле би өзінің бар қажыр-қайратын, ақыл-білімін, шешендігі мен шеберлігін пайдалана білді.
Төле Әлібекұлының жер-су дауына байланысты ең әйгілі де халық арасына кең тараған атышулы дауларының бірі – Қасқакөл дауы.
Шынтуайтқа келгенде Қасқакөл дауының бас биі, бас бітімгері Төле де емес, Әйтеке де емес, Орманбет те емес. Нағыз би және бітімдер – Орманбеттің анасы. Орманбеттің анасының үйде отырып айтқан бәтуалы сөзі мен баласына берген ақыл-кеңесі Қасқакөл дауын да дұрыс шешіммен бітіргізді, үш биді де қайта татуластырды.
Ал Төленің би ретіндегі бұл жердегі басты еңбегі – ел бірлігін және тұтастығын сақтауға ұмтылуы, жер үшін таластың ушығып кетуіне жол бермеуі, өз беделі мен шешендігін халық ынтымағын ыдыратпауға жан аямай жұмсауы. Сонымен бірге Төле осы дау барысында елге өнеге боларлықтай көптеген өсиет сөздерді артына қалдырып кетті.
Төле өмірінің соңына қарай отырықшылыққа көшуді уағыздаған қазақтың алғашқы қоғам қайраткерлерінің және ойшылдарының бірі. Төленің көшпелі жұртты отырықшылыққа үндеуі жәйден-жәй емес екендігі белгілі. Отырықшылықты өз халқына үлгі етіп ұсынуы Төлінің өз елінің болашағы үшін көп ойланып, көп толғанып ақырында келген шешімі болса керек. Төле бұл тоқтамға қоғам, мемлекет қайраткері қолына ту ұстаған батыр есебінде ғана емес, сонымен бірге талай дау-дамайға қатысқан би есебінде де келгендігі байқалады. Әсіресе, жер-су дауларының бел ортасында жүріп ол осы даулардан қалай құтылудың да жолын қарастырғаны күмән тудырмайды.
Осылайша, Төле отырықшылыққа көшу, көшпеу жұрт арасындағы жер-су дауларына тоқтау салар бір құрал, бір жол деп санаған секілді.
Көшпелі қазақ қоғамында кең тараған кең тараған даулардың бірі – мал дауы еді. Бағзы заманнан бері мал шаруашылығымен айналысқан халық арасында мал үшін талас-тартыстың молынан орын алуы таңқаларлық жәй болмаса керек. «Мал ашуы – жан ашуы» деп есептейтін қазақ төрт түлік үшін туындаған ерегіс өзара келісім арқылы бітпей жатса, ондай таластарын би алдына дейін барып шешуден еш тайынбайтын.
Қазақ қоғамында мүлік үшін талас та негізінен мал шаруашылығында пайдаланатын немесе мал шаруашылығымен байланысты мүлікке таластан туып жататын. Айталық, малдың терісі үшін, немесе ер-тоқым, қамшы, киіз үй жабдықтары сияқты мүлік түрлері үшін дау-дамай аз болмайтын. Мүлік дауының екінші бір түрі – керуен талаудан бастау алатын даулар еді. Мұндай даулар, әсіресе, жаугершілік замандарда өршіп кететін.
Төле би өз заманындағы ірілі-ұсақты мал-мүлік, керуен дауларының куәгері ғана емес, ең беделді, әрі белді бітімгерлерінің бірі еді. Бұл дауларды шешу барысында Төле ақтық пен әділдік қағидаларын жоғары ұстаумен қатар, мал-мүлік иесінің талабы үдесінен шығуға тырысты, нақақтан біреудің мал-мүлкін ұрлаған немесе иеленген жандардың айыбын беттеріне басып, оларды ел алдында әшкерелеп отырды.
Төле заманындағы мал-мүлік дауларына бірнеше ерекшеліктер тән еді. Бұл ерекшеліктердің негізінде осы кезеңде көрші елдермен болған әскери қақтығыстар жатты. Әсіресе, қазақ-жоңғар арасындағы соғыс қимылдары мал-мүлік дауларын шамадан тыс ушықтарып екі ел арасындағы мұндай талас-тартыстарды шешу бейбіт соттық, жолдан гөрі, көбіне әскери сипат алып кетіп отырды. Бұл дәуірдегі мал-мүлік дауларының тағы бір ерекшелігі – олардың «керуен дауы» нысанын иемденіп, осы нысанда жиі кездесуі еді. Ал, мұндай дауларды шешу оңайға түспейтін. Біріншіден, керуенді талан-таражға түсіргендерді табу және ұстау қиын болса, екіншіден, қолды болған мал-мүлікті қайтару да дауды шешуші билердің беделі мен күшінің жеткілікті дәрежеде болуын талап ететін. Сондықтан мұндай дауларға елге кеңінен танымал, атақты әрі шешімін іске асыруға әлі келетін халық күшіне сүйенген айбарлы билер шақырылатын. Бұл уақыттағы мал-мүлік дауларының тағы бір ерекшелігі олар кейбір жағдайларда әдейі ұрлықтан пайда бола бермейтін. Жаугершілік заманның сипатына сай бұл дау-дамайлар жаудан қайтып алған мал-мүлікті бөлу нәтижесінде, немесе, адасып кеткен төрт түлікті біреудің тауып алуы, екіншісінің танып қалуы сияқты оқиғалар негізінде туындап жататын.
Төле  Әлібекұлы мал-мүлік дауларына жастайынан араласа бастайды. Сондықтан да болар ол мұндай дауларды шешу барысында ертеден қалыптасқан қағидалар мен жол-жораларды кеңінен қолданып, көптеп пайдаланады. Сондай қағиданың бірі «Тапқан қуанады, таныған алады»  деп аталатын және оның мәні – мал-мүлікті тауып алған адам тапқанын өз меншігі қылып ала алмайды. Ол сол мал-мүліктің иесінен сүйінші алуы мүмкін, ал егер иесі дер кезінде табылмай, бірақ кейін, уақыт өте өз мал-мүлкін танып жатса, және олардың шын мәнінде өзінікі екендігін дәлелдей алса, онда оның мал-мүлкі өзіне қайтарылады. Төле шешкен осындай даулардың бірі «бота дауы» деп аталады.
Мал-мүлік ұрлаған адамға Төле мынадай жазалар жүйесін қолданған. Біріншіден, ұрыдан ұрланған мал-мүлікті өндіріп алып, оның ұрлығын ел алдында әшкерелеп, бетіне басқан, сөккен. Мұны ұрының «беті шарық» жазасы деп атауға болады. Бұл  жаза әдетте, «Тапқан қуанады, таныған алады» процедурасын қолданған кезде, тауып алған адам тапқанын жасырып, мал-мүлікті иесіне қайтарғысы келмей «мал-мүлік менікі» деп сіңіргісі келгенде қолданылады. Екіншіден, ұрланған мал-мүлікті иесіне қайтарып, ұрының «енді  ұрламаймын»  деген ел алдында уәдесін алып, оны еңбек етуге мәжбүрлеу. Ұры ел алдында енді адал еңбек жасаймын деп уәде берген. Үшіншіден,  мал – мүлікті қайтарып, оның үстіне ұрыға айып төлету. Төле дәстүрлі «айып» институтын одан әрі тереңдете, байыта түскен. Сөйтіп өз дәуіріне сай оның қолданылу өрісін кеңейткен әрі жаңартқан реформатор билердің бірі. Айталық, ол қанжыға бау ұрлаған ат-шапан айып төлеуі керек деп шешеді. Бұл шешімін «Қанжыға  тон сақтайды, тон жан сақтайды» - деп мәнерлейді. Ал, шідер ұрлаған үш  бесті ат төлеуі тиіс деп шешеді. Бұл  шешімі ел аузында «Шідер – қос, арқаң – дос, тұсау – бос» деген нақыл сөзбен белгілі. Кейін Төле бұл шешімін қайта қарап, тіптен, тұсау ұрлағаннын өзіне  жазаны күшейтеді, енді ұры тұсау ұрлағаны үшін ат бастатқан тоғыз айып төлеуі керек еді. Бұл шешімін ол «тұсау ат сақтайды, ат ер сақтайды, ер ел сақтайды» деп өрнектейді. Әрине, жазаны бұлай қатаңдату жаугершілік заман талабынан туғаны түсінікті болса керек [5].
«Жеті – Жарғы» қазақ қоғамындағы неке қатынастарынын басты қағидасы – жеті атаға дейін қыз алыспау деп бекіткен еді. Әрине, бұл қағида дәл осылай ашықтан – ашық жарияланған  жоқ, дегенмен  осы қағиданың неке саласындағы басты бағдар екендігі «Жеті – Жарғының» А.И.Левшин нұсқасындағы қан тазалығын қызғыштай қорғайтын мына нормасы жеті атаға дейін қыз алыспау принципінің берік қорғаны сияқты еді. «Кровосмещение, - дейді «Жеті Жарғы» бабы – подлежит смертной казни» [6].
«Жеті Жарғыда» соңдай-ақ қалың мал институты да бекітілген еді. Бірақ бұл заңда  қалың малдың мөлшері немесе оның құрамы жәйлі мәселелер арнайы қаралмаған болуы керек. Себебі, мұндай тәптіштеп реттеудің ол кезде аса қажеттілігі де болмаса керек. Құда боламыз деп келіскен екі жақ қалың малдың мөлшері жәйлі өзара біргіп шешіп отырған.
«Жеті Жарғының» бір ерекшелігі – бұл заңда әйел затын сыйлап құрметтеу қажеттілігі құқықтық   талап есебінде бекітілген. «Обидевший женщину, обязан просить у нее прощение, а в случаи отказа в нем платит за бесчестие» [6] - деп жазылған «Жеті – Жарғының» А.И. Левшин түсірген нұсқасында. Қазақ қоғамының ата заңы әйел затын, әсіресе ана тұлғасын арнайы қорғандығы оның келесі бабынан да айқын көрініп тұр. «Сына, осмелившигося злословить или бить отца и мать свою, сажают на черную корову, лицом к хвосту, с навязанным на шею старым войлоком: корову сию водят вокруг аулов и сидящего на ней бьют плетью; а дочь связывается и передавется матери для наказания по ее произволу» [6]
Төле «Жеті – Жарғының» белді де белсенді құрастырушыларынын бірі болғандықтан, аталмыш заңның некеге байланысты нормалары атақты бидің бұл саладағы рухани және идеялық ұстанымын паш еткендей. Шын мәнінде, қолда бар деректер Төленің қыз, келін, әйел, ана атаулыға аса құрметпен, зор мейірім және сүйіспеншілікпен қарағанын көрсетеді. Ел арасына кең тараған «Ананың тікенектей арқасы балаға мамықтай», «Баланың бесігі – кең дүниенің есігі», «Емшегінің сүті кетпесін, бауырынның жылуы кетпесін» сияқты қанатты да нақыл сөздері осының куәгерлері.
Төле би өзінің осындай өсиет сөздерімен, нақты өмір сүру салтымен және үлгісімен әйелге деген құрметті айналасына, бүкіл қоғамдық санаға сіңіре берген іспеттес. Онымен  қоймай, жоғарыда көрсеткеніміздей, өзі қатысып қабылдаған көшпелі қоғамның ата заңына да әйел тұлғасын берік қорғайтын нормалар кіргізуге бар күшін салған.
Жесір дауын шешу барасында Төле ең алдымен екі жас  арасындағы сүйіспеншілік, олардың бір-бірін қалауын және өзара келісімін басты қағида, әрі насына етіп ұстаған арқалы билердің бірі. Ал, егер жастар ата-аналарының келісімінсіз қашып кетіп қосылып жатса, онда Төле Әлібекұлы талапкер үшінші жақтың да, әдетті бұрынырақ атастырып қойған жігіт жағының мал-мүлкін қайтарып беріп, ел арасының бүлінбеуін көзден таса қылмаған.
Яғни, бір-бірін ұнатқан жастардың қосылуына жағдай жасай отырып, мұндай некенің ел арасына іріткі салмай орын алуын қамтамасыз еткен. Және осы жолда өзінің беделін, ұйымдастырушылық қабілетін сонымен бірге тіптен аса қажеттілік туындап жатса өзінің де, ағайын-туғандарының да мал-мүлкін салып жіберуге дайын болған. Үйсінің етікші жігіті мен Әсемхан қызды бір-біріне қосып, жесірін даулаған керей еліне беріп қойған қалың малын өз аулына төлеткен Төленің шешімі осыған куә.
Неке саласы, отбасының өмірі сырттан реттегенге, басқарғанға немесе әмір айтқанға аса көне бермейтін адамаралық қатынастарға жататындықтан Төле мұндай мәлелер бойынша дауды болдырмауға көп күш салғанға ұқсайды. Сондықтан да болар ол шамасы келгенше жесір дауларының алдын алуға тырысады, некелік қатынастардың шиеленісіп, араздыққа алып келер тұстарына жол бермеуге әрекет жасайды. Төленің келін таңдауға жоғары мән беруі, әсіресе, өз балаларын үйлендірер кезде келін таңдауға өзі шығуы немесе ерлі-зайыпты жандардың арасынан келіспеушілік байқаса, ондай кикілжіңдерді басып тастауға өзі араласып отырғаны белгілі.
Қазақ әдет құқығы пайда болып қалыптаса бастаған кезден-ақ оның құрамында адам өмірі мен оның денесінің саулығын қорғауға арналған қағидалар мен нормалар жүйесі түзіле басталады. Бұл нормалар әуелде «қанға - қан, жанға - жан» қағидасы негізінде топтасып, іске асса, бірте-бірте бұл қағиданы «құн төлеу» интитуты ығыстыра бастағанын байқауға болады. Құн төлеудің негізінде адам өлімі үшін немесе адамның денесіне жарақат түсіргені үшін белгілі бір мөлшерде материалдық төлемақы төлеу керек деген ой-сана жатты. Төленің кезінде «Жеті Жарғы» түзілгендіктен, өлім-жарақат даулары да осы «Жеті Жарғыда» көрсетілген нормалар бойынша шешілетін.
Төленің уақытысында «қанға – қан, жанға - жан» принципі әлі де өз күшінде еді. «Құн төлеу» қағидасы сол принциппен қатар жүріп отырған, олар екеуі бірін-бірі толықтырып, бірімен-бірі жарысып, тіптен қақтығысып, қарама-қайшылықта іске асып отырған. Бұлар сол заманның өлім-жарақатқа байланысты басты егіз қағидасы еді. Төле өз заманының баласы ғана емес, осы «Жеті Жарғыны» түзуге қатысқан, оның ең басты авторларының бірі ретінде де осы нормаларды өзінің би ретіндегі қызметінде басшылыққа алып отырғаны аян. Төле «Жеті Жарғы» нормаларының орындаушысы ғана емес, сонымен бірге белсенді уағыздаушыларының бірі болғандығын естен шығармағанымыз дұрыс.
1. Төреқұлұлы Н. Билер сөзі – ақылдың көзі. Алматы: Қазақстан, 1996. 2. Төреқұлұлы Н. Қазақтың жүз шешені. Алматы, 1997. 77 б. 3. Өзбекұлы С. Төле би хақында бірер дерек // Қазақ тілі мен әдебиеті. 1993, №2. 4. Шешендік шиырлары / Құраст. І.Есхожин Алматы: Қайнар, 1993. -48 б. 5. Айткулова Н.Л. Институт «Айып» в обычном праве казахов. Автореферат на соискание ученой степени к.ю.н. Алматы, 2002. 6. Материалы по казахскому обычному праву. Сб. І. Алматы: Жалын, 1998. –с.38. 7. Назарбай Н.Ә. «Береке басы - бірлік» // Егемен Қазақстан, 1993 ж., 28 маусым. 8. Зиманов С.З. Қазақтың ата заңдары және оның бастаулары // Қазақтың ата заңдары. 10 томдық Алматы: Жеті-Жарғы, 2001,1 том, -15, 16 бб.
Проблемы развития и формирования личности в целостном педагогическом процессе
АМАНТАЙ КӘКЕННІҢ СӘКЕН ЖАЙЛЫ ЕҢБЕКТЕРІНЕ ШОЛУ
Лингводидактические основы обучения студентов профессиональному казахскому языку с помощью кредитной технологии.
Комментарии 6 Добавить комментарий
Төле би Әлібекұлының сол замандарда қалыптасқан билік айтудың, даулы істі шешудің негізгі қағидаларын шебер қолданушы ғана емес, сонымен бірге өз заманының ерекшеліктерін ескере отырып, сол қағидалар мен нормаларды өзгеше өрнекпен жаңғыртушы жаңалаушы, әрі жалғастарушы, толықтырушы болғаны жайлы жазылған өзекті мақала.
Мазмұнды, әрі тәрбиелік мәні зор мақала.
Бұл мақалада өсиет сөздер, толғау, нақылдардың маңызы туралы өте жақсы айтылған.
Үлкен тәрбиелік мәні бар мақала.
Мақалада Төле бидің «Жеті Жарғы» нормаларын орындағанымен қатар, өмірде тәжірибеде белсеңді қолданылғаны жайлы жазылғаны өте мәнді.
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
Виртуальный проект IX Астанинского экономического форума
Итоги VII АЭФ и II ВАК
© 2010-2017 Ассоциация "Евразийский экономический клуб ученых"
Attach account from old site
В случае наличия у Вас аккаунта старого сайта, Вы можете использовать его здесь. Таким образом, все публикации данной учетной записи будут перемещены сюда.
Для подтверждения своего согласия, необходимо в меню пользователя выбрать команду «Прикрепить уже существующий аккаунт». Также Вы можете проигнорировать это сообщение, нажав на кнопку «Не показывать это сообщение».
Ошибка. Пожалуйста проверьте введенные данные.
Don't show this dialog
Укажите ваше имя на сайте G-Global.
Укажите пароль, соответствующий вашему имени пользователя.
Для того, чтобы использовать функционал сайта в полном объеме, Вам необходимо зайти с Вашего аккаунта в Facebook. Для этого вам следует нажать кнопку "Продолжить" и заполнить поля "E-mail" (или телефон) а также, "пароль" от Вашего аккаунта в Facebook. Если у Вас нет аккаунта в Facebook, то мы рекомендуем зарегистрироваться. В ином случае Вам будут доступны только функции просмотра контента сайта.