kk en en en en en en en en en en bg kk en en kk en fr en kk ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en en en en en en en en en en en en en en en en kk en de kk fr en de en en fr ru ru ru ru ru de ru ru ru ru de fr ru ru ru de fr en ru en de fr ru ru ru de fr ru ru ru de fr ru ru en en en en en en en en fr en en en en en fr en en en en en en en en fi en en en en fi en en en en en ru
ТЕХНИКАЛЫҚ ОҚУ ОРЫНДАРЫНДА КӘСІБИ ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУДЫҢ ТӘСІЛДЕРІ | G-Global
Қазіргі кезде жаңа  инновациялық  технологиялармен білім  берудің негізгі мақсаты – қоғамның талаптарына сай жеке тұлғаны қалыптастыру. Осы бағытта соңғы жылдары қазақ тілін оқыту әдістемесінде оқыту технологияларының жаңа үлгілері, заман талабына сай әдістемелік амал-тәсілдердің  көптеп  қолданылып  жүргенін білеміз. Сондықтан да жоғары оқу орындарында, яғни біздің арқау етіп отырған техникалық оқу орындарында кәсіби қазақ тілін оқыту барысында студенттерді болашақ өз мамандықтарына сай, яғни болашақ техника мамандарын қазақша кәсіби сөйлеуге үйретуде жүйелілік пен сабақтастық, бірізділікті қалыптастырудың маңызы ерекше деуге болады. Әрине, мамандыққа қатысты тілді меңгеру арнайы алынған бір мәтінді оқытып, аудартып қана қоймай, мәтіндегі тақырыптық сәйкестіктің алынып отырған мамандыққа сай мазмұн түсініктілігін қалыптастырып, мәтінге лексикалық және грамматикалық материалдардың сәйкестілігін басшылыққа алу керек.
Кәсіби тілді меңгертуде сөз тіркестерімен оңтайландырып алынған мамандыққа қатысты мәтіндермен, кәсіби терминдермен, сөздіктермен жұмыс түрлері жүргізіледі. Мамандықтарына байланысты шағын мәтіндер, сұхбаттар құрастыруға, мәтін бойынша сұрақтар дайындауға болады.  Әр тақырыпқа сай сөздік және сөз тіркестері, сұрақтар беріледі.  Әр сабақтан соң, қорытындылау мақсатында мазмұнына сай сұрақтар мен  тапсырмалар беріледі.
Студенттер мәтінмен әртүрлі  жұмыстар істегенде (мәтінді оқу, яғни тізбектей оқу, азат жолдан оқу, жаңа сөздермен сөз тіркестерін құрастыру,  мәтін бойынша сұрақтар дайындау, диалог құрастыру т.б.) байланыстырып сөйлей білуге үйренеді. Мәтін – қашан да тілдік әрекеттің нәтижесі болып табылады. Мәтінде тілдік тұлғалардың бәрі орын алады. Сондықтан, мәтін арқылы  тілдің  фонетикасын,  лексикасын,  грамматикасын  меңгертуде.
а) студенттерді кәсіби мамандығы бойынша тілдесуге үйрету;
ә) мамандыққа байланысты тілдік қатынасқа түсу үшін әр түрлі жағдаяттар құру арқылы тілдік қатынастың қажеттілігін түсіндіру;
б) дұрыс сөйлеу қатысымның түрлерін үйрету.
Сонымен қатар мамандыққа байланысты мәтіндерді меңгерту арқылы студентті болашақ мамандығымен кеңірек таныстыруға мүмкіндік туады. [3,
112б]. Мәтін бойынша тапсырмалар берілді. Ол тапсырмалар студенттердің қазақша сөйлеу тілін дамытуға бағытталады. Олар:
мәтіндегі сөздердің  түсінікті, түсініксіз екендігін сұрау;
мәтіндегі сөздерді лексикалық жақтан түсіндіру;
мәтіндегі сөздердің түбір тұлғасын анықтау;
мәтіндегі сөздерді сөз таптарына  сай талдау;
мәтіндегі сөз тіркестерінің түрлерін ажырату;
мәтіндегі жай сөйлемнің түрлері  мен тыныс белгілерін ажырату;
мәтіндегі құрмалас  сөйлемдердің  жолдары мен компоненттерін талдау;
мәтіндегі сөздердің  орын  тәртібі мен байланысу жолдарын  ажырату;
мәтіндегі қиындау сөздер мен сөйлемдерді қайталатып оқыту;
мәтіндегі қате оқылған объектілерді тыңдап отырған студенттерге түзеттіру;
мәтіннің қысқаша мазмұнын айтқызу;
мәтінді дұрыс  оқуға пайдасы тиетін жаңалық хабарларды оқыту және т.б.
Сонымен, «Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасында» тұлғаның қалыптасуына жағдай жасау арқылы еліміздің ертеңіне жауапты мамандарды тәрбиелеу жолдарының бірі ретінде «… дүниеге жауапкершілікпен қарайтын, инновациялық, шығармашылық ойлауға  дағдыланған, дүниетанымдық мәдениеті жетілген, адамгершілігі мол және білікті мамандардың жаңа ұрпағын қалыптастыру» міндеті қойылған [4]. Бұл үштұғырлы тіл саясатын ұстанып отырған егемен елдің болашақ мамандарының мемлекеттік тілде еркін сөйлеп, оны өзі қызмет ететін салада қолдана алуы олардың кәсіби әлеуетін арттырумен қатар  елжандылық қасиеттерін де қалыптастырудың басты шарты болып табылатынын  танытады.
Біздің азаматтарымыз үнемі ең озық жабдықтармен және ең заманауи өндірістерде  жұмыс  жасау  машығын  меңгеруге  дайын болуға тиіс. Сондай-ақ балаларымыздың, жалпы барлық жеткіншек ұрпақтың функционалдық сауаттылығына да зор көңіл бөлу қажет. Елбасының «…Халықаралық тәжірибеге сүйеніп, жақсы технологияларды әкелу» [5] деген ұстанымы мемлекеттік тілді дамыту бағытында бар мүмкіндіктерді пайдалана отырып, тіл саясатының белгілі бір жүйемен істеліп жатқан іс-шаралары қазақ тілінің мәртебесін нығайтуға бағытталып және тәжірибе жүзінде қолданыс қызметін кеңейтуге қызмет етеді. Жаңа заманның талаптарына орай, интеллектуалдық қабілеті мол мамандарды даярлау міндеті бүгінгі білім жүйесінің басты да негізгі мақсаты екені даусыз. Осы мақсатты іске асыруда студенттерге іскерлік қарым-қатынасты дұрыс оқыту қажеттігі күннен-күнге айқын сезілуде. ЖОО-да оқыту  үдерісінде  Қазақстан Республикасының  бәсекеге қабілетті тілдік тұлғаны қалыптастыруда  тиімді  әдістерді  қолдану.
1. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауы, 14.12.2012. -Астана, Ақорда, -2012. 2. Ф.Ш. Оразбаева. Тілдік қатынас. – Алматы: Сөздік, 2005.-52б 3. Б.Қасым, З.Османова. Кәсіби қазақ тілі.-Алматы, 2010.-112б 4. Қазақстан Республикасының білім беруді дамытудың бағдарламасы. 5. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. -Астана, Ақорда, 2011 жылғы 29 маусым, №110.
Download this publication 216.91Kb
Other publications of the author
TO FORM THE PROFESSIONAL CULTURE OF THE FUTURE SPECIALISTS ON THE BASIS OF PEDAGOGICAL RELATIONS
Комментарии 46 Добавить комментарий
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
да больше бы такого!
It is impossible to say when silk, the product that lends its name to the trade route, came to be traded. And while the main object of travelling the early caravan routes was to buy or sell goods to or from faraway places, silk ended up the most eagerly traded and mysterious item. It was so rare that the Romans could only afford to sew a thin strip onto their togas.
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Стратегически важным проектом также является Западная Европа Западный Китай, который можно также назвать возрождение торговой пути "Великий шелковый путь". Этот путь будет проходить по пяти областям и тем самым даст большой толчок в экономическом подъеме этих регионов. Будут созданы новые рабочие места, откроются множество торговых точек, что в свою очередь значительно изменит экономический потенциал всего южного региона. Если заглянуть в историю, то мы увидим за счет чего в основном существовали древние города Средней Азии и Восточного Туркестана...(Великий шелковый путь), есть возможность восстановить исторически сложившийся экономический потенциал региона...
Тема очень актуальная и дискутабельная. Но я бы хотел сказать, что здесь надо обсуждать не только будущую инфраструктуру вокруг проекта "Западная Европа- Западный Китай", а скорее те проблемы с которыми сталкивается вся туристическая отрасль Казахстана. Ведь есть огромный потенциал ставить те же этноаулы в местах где это позволяет погодные условия, электричество вырабатывать с помощью энергии солнца и ветра и так далее. Поддержка со стороны государства в виде налоговых освобождений на 2 или 3 года с начала проекта, так же способно привлечь инвестиций в эту отрасль, что несомненно снимает и социальное напряжение в регионах, так как идет создание новых рабочих мест для населения. Конечно, другой вопрос, это вопрос сервиса и услуг которые мы сможем оказывать.
The virtual project of the IX Astana Economic Forum
Outcome of the VII AEF and II WAC
Outcome of the VIII AEF
© 2010-2017 Eurasian Economic Club of Scientists Association
Attach account from old site
If you have an account at the old Group-Global site you can attach it to the new site. This action will link all the content you published at the old site to your new account so we highly recommend to do this.
Otherwise just click the "Don't show this dialog" button and this message will never appear again. You can attach your account anytime by selecting the item "Attach account from old site" from the user menu.
Error ataching account. Please recheck the entered data.
Don't show this dialog
Enter your G-Global username.
Enter the password that accompanies your username.
In order to use the functionality of the site in its entirety, you need to login with your account to Facebook. Press the "Continue" button and fill in the "E-mail" (or phone) as well as the "password" for your account to Facebook. If you do not have an account in Facebook, we recommend that you create it. Otherwise, you will only function with viewing web content.