uk ru mk uk en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_lat mk mk en en ru mk en en en en en en mk mk mk hbs_cyr ru ru cs da hu en mk cs cs en cs cs cs cs cs en da cs cs da da en cs en en en cs cs da cs en cs en en cs da da cs cs en en en cs cs da en da cs en cs en en en de cs en da cs en en cs da en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en cs da da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da de en en cs da en en en cs da cs cs en cs cs da en da en en en ru it pt it en mk mk ru hbs_cyr mk hbs_cyr hbs_cyr ru ru mk mk mk mk mk uk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr uk mk ru mk mk mk mk ko mk mk mk mk hbs_cyr mk ru ru mk mk mk mk kk uk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk ru ru hbs_cyr hbs_cyr mk ba mk mk mk mk hbs_cyr mk hbs_cyr mk mk ru mk mk hbs_cyr mk bg mk mk ru kk mk ru hbs_cyr mk hbs_cyr mk mk ru mk tt ru xal ru mk bg uk ru tg ru en mk ru hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk nb uk hbs_cyr mk uk mk en hbs_cyr ru uk hbs_cyr mrj uk ru en mk ru mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr uk mk ru pt en ml mk mk ca en ru en es mk hbs_cyr en mk hbs_cyr mk hbs_cyr mk en da en en uk en ba ru ru mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk ru ru ru mk be it en en uk mk sah hbs_cyr ky ru ru mk en en
Блог на најразновидни теми, меѓу кои стрип, анимација, тековни настани, историја, палеонтологија и интернет, со препораки или кудења на нешта што може да се прочитаат, изгледаат или ислушаат. Другото сè е сеир.
Декамерон: Што може да научиме од историјата за однесувањето на луѓето при епидемии?
Епидемиите може да имаат различни причинители, а историјата ни помага да сфатиме дека им е заедничко тоа што луѓето како колектив имаат одредени шаблони на однесување во такви ситуации. Затоа епидемиолозите не се занимаваат само со биолошките карактеристики на предизвикувачот, дали е бактерија или вирус, како функционора, од каде дошол... туку и со психолошките и социолошките феномени. И затоа може да дадат начелни препораки дури и кога не ги знаат сите информации.
Џовани Бокачо, „Декамерон“ издание од 1988 г.
Погледнете го овој извадок од ,,Декамерон" од Џовани Бокачо во превод на Радмила Угринова Скаловска за црната чума која 1348 година ја зафатила Фиренца.
(Би требало да сте ја читале за лектира во средно.)
И во записот од пред скоро седумсто години ги имаме на увид сите типови човечко однсување кои и денес се проблем: журки, семејни собири, погреби, надрилекари, страв, бес, неразбраност, распад на системот...
Бидејќи немале научно објаснение (тогаш немало модерна наука, денес има луѓе што ја одбиваат и се сведуваат на исто) луѓето се обидувале да си ја објаснат ситуацијата со магиски (хороскопски) или верски објасненија, по структура слични на денешните теории на заговор во кои причината е волја на некоја виша сила (во Средниот век) односно центар на моќ (денес).
Дури и во такви услови, кога не се знае што точно е причината, сепак има простор за разумни одлуки, како карантин - одвојување на болните или потенцијално болните од здравите. Но и луѓе кои од разни причини се спротиставуваат на таквите основни здравствени мерки.
„Таа чума, појавена поради делувањето на небеските тела или поради нашите лоши дела, им ја испрати праведнииот гнев божји на смртните, за да ги поправи и започна неколку години порано во источните страни и покоси безбројни животи, па без запирање се ширеше од место до место кон запад и со себе носеше беда и смрт. И не помогнаа човечкиот разум ни наредбите, според кои службениците определени за тоа, го чистеа градот од секаква нечистотија, а беше забрането влегување во градот за секој што е болен, ни советите како да се дочува здравјето, ни многуте процесии и обреди, ни понизните молитви и вопли на побожните души.“
Луѓето од тоа време не можеле да знаат ниту како болеста настанала ниту зашто се шири, требало да поминат уште 500-600 години за научници да ги осознаат концептите на микроорганизми, пренесување инфекции и методи за борба со нив. Ама како и денес, имало надрилекари кои се обидувале да профитираат од општата несреќа иако немале врска за што се работи.
„А таа болест никаков совет на лекар и никаков лек не можеше да ја излекува. Дури, или природата на болеста беше таква, или неумеењето на надрилекарите (а такви покрај учените се најдоа безброј, и жени и мажи што никогаш немале никаков поим за лекарската наука) не умееше да ја победи со згоден лек...“
Следејќи го здравиот разум дека ако не си во контакт со заразени нема да се заразиш, како и денес, дел од луѓето сметале дека разни форми на карантин се единствено решение, па прибегнувале на самоизолација. Арно ама имало и обратна појава, како нашиве денешни љубители на концерти, журки, кафани и семејни собири:
„Други  беа со спротивно мислење; тврдеа дека е најсигурен лек од тоа зло да се пие многу, да се ужива, да се скита низ градот, пеејќи и шегувајќи се, задоволувајќи си ја секоја желба, да се шегува и да се смее на се она што се случува. Па како што зборуваа, така и правеа секој според своите сили:  дење и ноќе, сега во една крчма, после во друга, пиеја без ред и мерка и го правеа сето тоа уште повеќе по туѓите куќи...“
Голем проблем било што поради огромната смртност не можело да се одржуваат традиционалните семјни и верски обичаи на групно бдеење и собирање нарикачи додека луѓето уште биле на умирање, а и погребите морало да прават со помал обем, со „не повеќе од десет или дваесет соседи“ а „мртовецот не го носеа во црквата што ја определил покојникот пред смртта, туку во најблиската“.
Епидемијата на црна чума од XIV век убила меѓу една третина и една половина од населението на Европа, односно меѓу 70 и 200 милиони луѓе вкуно низ Азија, Европа и Африка. Причинител била бактерија Yersinia pestis која ја пренесувале болви кои ги пренесувале глодари и контакт меѓу заразените луѓе преку ситни капки што се издишуваат и вдишуваат. Постои и денес, ама за разлика од Средниот век имаме медицина засновна на наука и СЗО за коодринирање на меѓинародно ниво, па може да се излечи со антибиотици ако се реагира доволно брзо.
Објавено од Развигор на 10/29/2020 0 коментари
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Филип Стојановски (Filip Stojanovski)
View my complete profile
Razvigor (This blog in English)
Global Voices Author Profile: Filip S.
Филип С. на Глобал војсис на македонски
Линкови преку Стамбл апон
Декамерон: Што може да научиме од историјата за од...
Блогот како медиум (4)
Босна и Херцеговина (1)
Промоција на Македонија (7)
Расипувач на забави (2)
Реклами и пропаганда (15)
Сексови и сексуалности (3)
Слобода на изразување (10)
Ова дело е лиценцирано под Лиценцата Криејтив комонс Наведи извор-Некомерцијално 2.5 Македонија.
Моблог - смешни и др. фотки
Не лути се човече
Вака сум гласал на Кајмакот
Watermark theme. Powered by Blogger.