mk es tr en es en en id en en en en en it de en en en en en en en mk mk en en es mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ca es es en en tr ru es ne en en mk en en en en mk en en en en fa en en en en en en en en en en cs en en en en en en en en en en en en nl en en en en en en en en en en en en en en en es tr en es en en en en en en en pt en en en en en en en en en en en en en fa en en
Резбарство Дел 1 – Whisper
Seeking the extraordinary in everyday life
January 21, 2018April 24, 2018by Vesna
Резбарството е уметност која раскажува приказни со векови. Секој посветен момент, секој потег со длетото во создавањето на оваа уметност има свое значење. Исполнето со љубов и емоции низ рацете на  резбарот, секое парче дрво оживува и ни кажува колку е важно наследството.
Не само што убавината на дрворезите ќе ве остави без здив, туку и ќе ве фасцинира обземајќи ги сите ваши сетила и ќе ве исполни со позитивна енергија. Особено доколку знаете колку време и енергија е неопходно за нешто такво да се создаде.
Постојат фамилии кои го пренесуваат занаетот од генерација на генерација и сè уште создаваат прекрасни креации кои еволуирале низ времето. Сè уште можете да го почувствувате духот на минатото слеано со сегашноста, а резултатите ќе ве воодушеват.
Во овој пост би сакала да ви го доближам овај уметнички израз и воедно кажам по неколку зборови за местата на кои можете да ги видите и ден денес.
Иако резбите се тешки да се сочуваат, за разлика од металот или каменот, постојат многу добро сочувани примероци кои најчесто може да се видат во црквите и манастирите. Резби биле исто така произведувани и за декорација на џамиите, куќите на богатите, како и на сараите.
Најстариот и најзначаен споменик на оваа уметност се наоѓа во Охрид во Галеријата на Икони. Тоа е  скулптурата на Св. Климент Охридски која датира од крајот на XIII или почетокот на XIV век. Последните проучувања покажаа дека скулптурата е создадена од локален резбар, по примерот на постари слични скулптури.
Еден од најзначајните резбарски споменици е единичната врата на црквата Св. Никола Болнички од Охрид. Најстарите врати од овај тип на Балканот се вратите на манастирите Olimpiotis во Tessalia, изработена во 1296 година, вратите на манастирот на Panagios Mavriptis во Костур, датирајќи од крајот на XI и почетокот на XII век. Охридската врата датира од XIV бек, како и вратите на црквата на Рилскиот Манастир во Бугарија. Последните проучувања на вратата покажаа дека има единствена композиција и дистрибуција на мотиви со Источно и Византиско потекло.
Најстариот иконостас во дрворез во Македонија се наоѓа во малата црква Мали Свети Врачи, или позната како Св. Кузман и Дамјан, од истиот период.
Во Македонија среќаваме многу поскромни иконостаси кои што датираат од XVII век. Такви се на пример манастирите во Карпин, Полошки, во близина на Демир Хисар, како и манастирската црква на Св. Никола во Слепче, Прилепско. Во овој период покрај иконостаси исто така се изработувале големи крстови кои се поставувале во горните делови на иконостасот. Иконостасите имале два реда на икони – основните елементи, како и посликовити дизајни.
Уметноста на резбарството во Македонија во текот на XVIII век е под големо влијание на италијанскиот барок, кој преку Света Гора се раширил на остатокот од Балканскиот Полуостров. Иконостасот во манастирот Св. Наум во Охрид претставува врвно уметничко достигнување од почетокот на XVIII век. Тоа е периодот кога резбарските форми добиваат тродимензијален аспект. Друг пример од тој вид може да се види во црквата Св. Димитрија во Битола.
Општиот развој на македонската нација во првите декади на XIX век се почувствува и на полето на оваа уметност. Габаритните иконостаси изработени за катедралните цркви изградени во овај период во Македонија условуваа вработување на повеќе резбари. Најчесто при градбата на една црква се формирале тимови од сите потребни занаети, кои заедно ги завршувале сите фази од изградба и декорирање на црквата.
Петре Филиповски – Гарката, неговиот брат Марко и Макарие Фрчковски од селото Галичник ги изработија иконостасите на црквите Св. Јован Бигорски, Дебарско и Свети Спас во Скопје. Нивниот тим резбари исто така работал на куќите на беговите во Македонија и Призрен, Косово и други околни места.
Манастирот Св. Јован Бигорски е место кое вреди да се посети. Дрвениот иконостас е изработен во периодот од 1830 до 1840 година. Претставува грандиозен пример на македонското резбарство. Како и секогаш,  покрај сцените од стариот и новиот завет, резбарите на иконостасот изработувале свој автопортрет, како нивни потпис.
Истите мајстори работеле и на иконостасот од црквата Свети Спас во Скопје од 1924 до 1929 година. Иконостасот е десет метри долг и шест метри висок. Интересно е да се види дека некои карактери во Библиските сцени се облечени во народни носии од Галичкиот крај. (Родното место на мајсторите).
Тоа беше спектакуларниот подем на резбарството во Македонија. Додека крајот на XIX и почетокот на XX век влегуваме во темен период.
Резбарството денес претставува редок занает кој сѐ уште постои во некои семејства. Но повеќе за тоа во Дел 2.
Како за крај можам само да кажам дека сме среќни што сѐ уште можеме да ги видиме овие ремек дела и се надевам дека сте ги или ќе ги посетите во иднина. Уживајте во фотографиите кои следуваат.
Фотографиите се позајмени од Macedonian Wood-carving од Димитар Чорнаков.
Галичник Иконостас Мали Свети Врачи Манастири Охрид Св. Јован Бигорски Св. Климент Св. Наум Св. Спас Скопје резбарство резбарство во Македонија
Haunted houses in Ohrid
Wood-carving Part 2 – Family that keeps the craft alive
One thought on “Резбарство Дел 1”
Pingback: Резбарство Дел 2 – Семејството што го одржува занаетот во живот – Whisper
Leave a Reply Cancel reply
Enter your comment here...
Fill in your details below or click an icon to log in:
Email (Address never made public)
You are commenting using your WordPress.com account. ( Log Out /  Change )
You are commenting using your Twitter account. ( Log Out /  Change )
You are commenting using your Facebook account. ( Log Out /  Change )
Notify me of new comments via email.
Notify me of new posts via email.
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Hi there, you lovely people! Welcome to my blog. This is a place to find out more about my country Macedonia and the surrounding countries as tourist destinations and places for living, as well as other destinations I'm visiting and things from my everyday life. I love to give tips about the places and bring you closer the hidden gems. Me? I just love to spend time with my family, enjoy traveling and taking photos. I'm crazy about shopping, a big animal lover and a chocolate and ice cream addict... Love to show you all the beauties that I see in everyday life, hoping to intrigue you and leave a mark on this world ;)
View Full Profile →
Subscribe to Blog via Email
Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.
Join 3,534 other followers
Follow Whisper on Facebook
Follow Whisper on Facebook
Follow Whisper on Twitter
Archives Select Month April 2022 September 2021 April 2021 September 2020 March 2020 December 2019 November 2019 March 2019 February 2019 December 2018 November 2018 October 2018 August 2018 July 2018 May 2018 April 2018 March 2018 February 2018 January 2018 December 2017 November 2017
Top Posts & Pages
Smolari Waterfall - hiking through amazing nature
Haunted houses in Ohrid
Chicago Botanic Garden - a paradise for all senses
The Highest Town on the Balkan
15 minutes from the center
Being a Tour Guide - good and bad sides
"One Pearl" - Please
Peshna - the cave where the fantasy and reality collide
Around the oldest lake in Europe
2017 - a year to remember
All rights reserved. No part of this material may be reproduced, distributed, or transmitted without written permission from this site. Excerpts and links may be used with due credit and specific direction to original content.
Create a website or blog at WordPress.com
Join 3,534 other followers
Already have a WordPress.com account? Log in now.