mk en mk mk es ro pt it en uk hbs_lat nl en fr sq el da ne pl nl ar ja eo bn zh it zh id pa es da hbs_lat de fi fa en hi ca kk tr ko bg sv be ur zh or am hu ar my ps hu he en km mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr ru ce mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk hbs_cyr mk mk ru mk ru mk hbs_cyr mk ru mk mk mk hbs_cyr mk mk mk uk ru ru uk ru hbs_cyr hbs_cyr ru mk mk hbs_cyr mk mk hbs_cyr hbs_cyr bg ru mk mn ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_lat en mk mk mk mk mk mk mk ru hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr ru mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk mk mk uk en mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr ru ce mk mk en en en mk
Списоци на затвореници будат сеќавања на Информбирото во бившите југословенски републики · Global Voices на македонски
Ги гледате сите јазици горе? Ние ги преведуваме сториите на Глобал војсис за светските граѓански медиуми да бидат достапни за сите.
Нов Лингва водич за уредници
Формулар за аплицирање за преведувач
Сите теми АфрикаАмерикаАзијаЕвропаСреден ИстокCOVID-19ПолитикаКултураЧовекови праваДигитален активизам
Списоци на затвореници будат сеќавања на Информбирото во бившите југословенски републики
Објавено на 21 февруари 2014 12:35 GMT
Прочитај го овој напис на Español, Português, English
Неодамнешното објавување на списоци на затвореници од Голи Оток, жртви на комунистичките чистки од 1949 до 1956 година, разгореа заспани дебати и отворија некои стари рани низ сите бивши југословански републики.
Голи Оток е хрватски остров користен како затвор во текот на ткн. „Ера на Информбирото“ (анг. “Informbiro era”)- конфликтот меѓу комунистичките раководства на Југославија и Советскиот Сојуз по Втората светска војни. За многу Југословени, „Титовото историско ’Не!‘ за Сталин“ (в. Tito-Stalin split) беше извор на гордост, особено поради тоа што ја зацврсти позицијата на земјата како посредник меѓу Западниот и Источниот Блок. Официјалното објаснение за чистките кои биле дел од овој судир е дека биле насочени кон „просоветските комунисти“. Според жртвите и дисидентите од тоа време, тоа често било изговор на властодржците да им наштетат на оние кои не им се допаѓале од било која причина, така што луѓе со различни политички побуди завршувале во овој логор.
Напуштената зона на затворот на Голи Оток. Фото од Википедија (CC BY-SA).
Во текот на последните два месици од 2013 година, хрватскиот портал „Нови пламен“ објави два списоци составени од УДБА (југословенската Управа на државна безбедност) најдени во хрватскиот Државен архив – списокот со 413 лица (хрватски) кои умреле во логорот и список со сите 16.101 затвореници (хрв.) кои отслужувале затворски казни таму. Вториот линк беше многу споделуван по социјалните мрежи и потоа преку портали за вести на подрачјето на бивша Југославија.
Скан од втората страна на списокот со затвореници од Голи Оток. Прикажани се имиња, датуми на раѓање; кодови за општина, етничка припадност, вид на престап, почеток и крај на престојот во затворот… Објавено од Нови пламен.
Словенечкиот десничарски блогер Павел забележа (на словенечки) дека објавувањето на списоците коинцидира со неодамнешната (9.12.2013) смрт на Јово Капичиќ (на српски) кој наводно бил раководител на Голи Оток. Во интервју дадено во август 2013 година, самиот Капичиќ, кој бил Србин, изјавил (срп.) дека мнозинство од затворениците биле Срби.
Корисникот на твитер @flusteredcooler исто така искоментирал (срп.) за ова прашање. Имено, додека луѓето од разните бивши југословенски републики често тврдат дека нивните сонародници го сочинувале мнозинството од осудениците на Голи Оток, тој забележал:
Legenda kaže da je na Golom Otoku najviše bilo CGoraca?Po spiskovima se može videti da je to bila jugoslavija u malom http://t.co/ZUU9jWyGSQ
— Mockingbird ®™ (@flusteredcooler) January 12, 2014
Легендата вели дека на Голи Оток најмногубројни биле Црногорците? Според списоците може да се види дека тоа била Југославија во мало.
Еден од највозрасните членови на македонската блогосфера и борец од НОБ, Був, на својот блог пренесе објава од Здружението Голи Оток, преку која жртвите на овој прогон препорачуваат внимателност во дискусиите за списоците и нудат консултации од прва рака за сите заинтересирани:
Темата за „голооточаните“, „информбировците“ затвореници што ја издржувале казната во логорот Голи Оток е дел од пошироката историска тема за конфликтот меѓу СССР и СФРЈ. Не може да се зборува за казнениците на Голи Оток, без да се разгледуваат во комлесот на историските збиднувања.
Независно од тоа колку биле свесни/идејно свесни за својот однос кон конкретните настани,учесниците во збиднувањата, што подоцна се нашле на Голи Оток, се учесници во еден политички судир кој има исклучително историско значење, за нив, за нивната земја, за пошироките светски движења.
Ова отклонување го направивме за да обрниме внимание на оние лесно искажани карактеристики што се даваат по повод на објавените списоци за голооточаните/информбировците/ и во други прилики. Без да се има во вид поширокиот контекст на случувањата, може паушално да се кажува сè и сешто. Важноста на историската проблематика бара сериозен пристап.
Здружението Голи Оток, меѓу другото, ја има и таа задача да ја објасни, документира, да ја покаже историската вистина за настаните во кои независно од нивната волја се нашле и овие страдалници, што така строго ги казнила историјата.
Настаните поврзани со ерата на Информбирото имаат оставено длабоки трауми во колективната свест на жителите на бивша Југославија. Дел од тие чувства уметнички се пренесени преку популарните култни филмови „Татко на службен пат“ (1985) од тогаш младиот босански/српски режисер Емир Кустурица и „Среќна Нова ’49“ (1986) од македонскиот режисер Столе Попов.
Источна и Централна Европа
Најнови написи од Источна и Централна Европа
Хрватските граѓани и бизниси искажуваат поддршка за Украина на различни начини
Белорусија  24 март 2022
Росана Алексоска: Руското влијание особено се провлекува во клучни периоди и настани за Северна Македонија
Македонија  18 февруари 2022
„Не го барав тоа“: Четири жени се борат против родовото насилство во Босна и Херцеговина
Босна и Херцеговина  21 јануари 2022
Топ написи од свет
Скопје: Одржан собир за размена на сликички од светското првенство во фудбал
Источна и Централна Европа  30 април 2014
Русија: Секс, жени, Путин и снимки
Русија  14 март 2012
Македонија: Студентски протест заврши со насилство
Источна и Централна Европа  1 април 2009
Автори, ве молиме Најава »
Имејл (Нема да биде јавно видлив) (задолжително)
Претплати се на коментарите на овој пост преку имејл
Сите коментари се модерирани. Не го поставувајте вашиот коментар повеќе од еднаш, бидејќи може да биде идентификуван како спам.
Ве молиме однесувајте се кон другите со почит. Коментарите кои содржат омраза, непристојност и лични напади нема да бидат одобрени.
Лингва водич за преведувачи
Нов Лингва водич за уредници
Што е Глобал војсис?
Формулар за аплицирање за преведувач
Global Voices is supported by the efforts of our volunteer contributors, foundations, donors and mission-related services. For more information please read our Fundraising Ethics Policy.
Special thanks to our many sponsors and funders.
Please support our important work:
Овој сајт е лиценциран под Криејтив комонс - Наведи извор 3.0  Некои права задржани