mk mk mk mk ru mk ru ru mk mk hbs_cyr ru mk mk mk hbs_cyr ru mk ru mk mk ru hbs_cyr ru mk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr mk hbs_cyr ru mk mk mk mk uk ru mk ru uk mk ru mk ru mk ru mk ru mk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk ru mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk cs mk cs hbs_cyr cs mk cs mk cs mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk uk mk ru ru mk mk ru mk mk mk mk mk mk en es ru hbs_cyr ru de fr en mk en en en en
За енергетиката во Македонија: околу природниот гас (1) | МКД.мк
Сателитските снимки покажуваат километарски колони на...
Навалици на руските гранични премини: „Ако билетот сте го...
Пендаровски: Војната во Украина донесе енергетска криза и...
Русија им порача на САД „да го напуштат“ својот „агресивен...
Македонија рано остана со играч помалку, Тодоровски доби...
Свирежи за бугарската химна и бугарските фудбалери (ВИДЕО)
За енергетиката во Македонија: околу природниот гас (1)
Енергетската криза во светот, но и во Република Македонија (РМ), не стивнува иако сме на почеток на летото кога вообичаено има помала потрошувачка на енергија кај нас.
Во овој напис ќе се осврнам главно на природниот гас кој има и ќе има голема улога во вкупниот енергетски биланс кај нас и во светот. Веќе неколку години се одвива голема инвестициска активност во изградба на магистрална гасоводна мрежа низ цела Македонија.
Во јавноста често се употребува зборот плин. Тоа е збор од хрватскиот јазик и има исто значење како и гас. Во поранешна Југославија гасот како гориво првин се појави во Хрватска, а подоцна во Република Македонија транспортиран во плински боци. Зборот плин е особено одомаќинет кај нас во контекст на шпорет на плин, плинска боца, плин како гориво за автомобилите итн.
Денес во Македонија природен гас пристигнува преку еден гасовод од Бугарија (руски гас) граден од 1993 до 1997 година како почетна инвестиција на компанијата Макпетрол. Користењето на гас почна во 1998 година и тоа само од големи потрошувачи во Скопје (мал дел во Куманово и Крива Паланка). Долги години гасоводот беше користен со 10 до 15% од номиналниот капацитет бидејќи не беше изградена дистрибутивна мрежа до потенцијалните потрошувачи. Тоа сигурно се одразува(ше) на цената на гасот и на рентабилноста на гасоводниот систем. Искористеноста на гасоводот порасна на околу 35% по изградбата на „Те-То“, што значи сеуште е доста под номиналниот капацитет. Инаку, капацитетот на гасоводот е 800 милиони нормални метри кубни природен гас годишно.
Значи, природниот гас е стигнат во Скопје пред околу 25 години, но не се направи дистрибутивна мрежа за негово масовно користење. Може да се каже дека досега имавме на располагање гас во изобилие, а градот Скопје сеуште се задушува од загаден воздух, најмногу од системите за греење.
Зошто се чекаше 25 години и сеуште се чека?
Се очекува дека по околу пет (и повеќе) години треба да почне поширока потрошувачка на гасот кај нас, особено во системите за индивидуално и централно греење. Но штета е природниот гас да се користи директно само за греење на простории во кои температурата треба да биде 20 Целзиусови степени. Многу порационално решение е изградба на постројки за комбинирано производство на електрична енергија и топлина, наречени и како постројки со когенерација. Тоа е истовремено производство на електрична и (корисна) топлинска енергија во една постројка. На тој начин се искористува и до 90% од расположивата енергија на гасот, а кај гасните термоцентрали искористеноста е околу 50%.
Таков пример е „Те-То“ во Скопје кое работи веќе десет години, има 220 MW електрична моќност и 160 MW топлинска моќност. Но вакви комбинирани постројки може да бидат и со помал капацитет, на пример за топлификација на помали градови, потоа за вкупни потреби на болници, хотели...
Наскоро треба да биде изградена дистрибутивна гасна мрежа и се очекува помасовна употреба на природниот гас во домаќинствата. Но во моментов не се знаат многу работи како ќе се остварува тоа. За индивидуалните станбени објекти (куќите) решенијата се поедноставни. Кај нив може да се инсталира систем за сопствено централно греење (топловоден котел поврзан со цевководи со грејни тела). Но каков систем да се инсталира во колективните станбени објекти (зградите), дали систем со еден заеднички топловоден котел и заедничка цевководна мрежа за цела зграда или посебни (поединечни) системи со котел во секој стан и одвоена цевководна мрежа? Се наметнуваат технички прашања и за подготовката на топла (санитарна) вода и за користењето на гасот за готвење. Кај постоечките системи за греење и термичките системи во индустријата што користат јаглен, мазут и нафта под итно треба да се изврши замена на горивото со природен гас. Ова е особено важно за урбаните средини заради избегнување на загадување на воздухот.
редовен професор на Машинскиот факултет - Скопје
Дефлексијата во Гешталт-терапијата – зошто...
Пораките од Даути бизнис форумот
Нов Закон за буџет: Oтчетност, дигитализација и...
Како понатаму во свет(от) кој се соочува со...
Проповед за Македонија и нејзината култура
Како да се заузда јавниот долг на Македонија
02 Јули 2022 - 06:35
Ставовите искажани во рубриката Колумни се лични ставови на авторите и не се автоматски и ставови на редакцијата на МКД.мк. Редакцијата на МКД.мк се оградува од ставовите во објавените колумни, а одговорноста за изнесеното во нив е исклучиво на авторот.
БЕГ да ги сторнира августовските зголемени сметки, бара РКЕ
Македонија пред енергетски најтешката зима
Нeуспехот на европската енергетска политика
Премиум германскиот бренд Bаилант отвори претставништво во Македонија
Руско стампедо во Белград, станови се купуваат во кеш
САД и ЕУ до Србија: Објаснете што потпишавте со Русија во...
Дочи: Груби се крие зад фигурата на Ахмети, така ДУИ ќе го...
Свирежи за бугарската химна и бугарските фудбалери (ВИДЕО)
Ракометарот Тот умрел од нагмечување на мозокот поради...
Што се чита во комшии?
Се продава куче, раса бугарски задушничар
Џорџа он мај мајнд
Во шахот не се местат дуели со анални вибратори... веројатно
И Кинез знае да купи играчка за дете
Дефлексијата во Гешталт-терапијата – зошто избегнуваме контакт со околината?
Доколку чувствуваме дека нашиот труд ќе биде награден со успех, ќе ѝ приоѓаме на околината со апетит, доверба и храброст.
Бранко Азески Пораките од Даути бизнис форумот
Од општи формулации кон конкретни разговори.
Фатмир Бесими Нов Закон за буџет: Oтчетност, дигитализација и подобро планирање
„Вчерашниот ден измина, утрешниот допрва доаѓа, го имаме само денес - да започнеме“.
Издавач:  Портал њуз ДОО
02 / 3256-696  •  02 / 3256-956
078 / 219-341  •  078 / 219-342
Сите написи се користат само за лично информирање. Преземање, нивно користење и реемитување се можни само со посебен договор со основачот на порталот.
Designed and developed by