mk mk mk bg mk hbs_cyr uk mk mk mk mk mk mk mk ru ru ru uk mk hbs_cyr hbs_cyr mk ru hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk es es en tr en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk bg mk ru mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk ru mk mk ru ru ru uk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk en fr
Октомври за одговорноста - ПРКОС
Прирачник за слични и различни
Дебата: Дали попреченоста резигнира или мотивира?
Промоција на „Еден мој ден“
Нашево македонско општество боледува од многу модерни и хронични болести: консумеризам, насилство, претеран хедонизам, духовна и материјална немаштија, корупција, разни зависности… Меѓу нив посебно место зазема недостатокот на одговорност. Денес е имено сѐ потешко одговорноста да се лоцира, дефинира и персонализира. Иако е еден од темелните историски и етички поими, таа станува содржински и суштински сѐ понејасна за разбирање и применување.
Веќе долго време живееме во некакви зони на несигурност, расцепканост, индиферентност, лицемерност, површност… Всушност, во кризи од секаков вид. Сведоци сме на заштрашувачки глобални климатски промени и најави за алармантен недостиг на природни енергенси. Во криза се политиката, културата и стопанството. Во криза се мирот и мирољубивите решенија меѓу државите и поединците. Во криза се институциите и образовните модели, идеологијата и моралот, основните човечки вредности и бројните животни правила. Во криза се елементарните хумани интеракции, децениски другарства, роднински врски, долгогодишни соработки.
Верувам секој од вас повремено (ако не често) се замислува: како дојдовме до волку многу вознемирувачки состојби? Дали некои важни инстанци се до толку нес(о)весни за своите постапки, што на штета на мнозинството упорно ги продлабочуваат? Зошто добога живееме во вакви оскудици и недоумици? Па, прашувам гласно: кој е сѐ одговорен за овие ќесати?
Зборот одговорност потекнува од глаголот говори т.е. одговара, што ќе рече дека одговорната особа треба да одговори на некое прашање. Етимологијата поточно доаѓа од латинскиот термин accomtare, на англиски accountability, што треба да се разбере како давање сметка за своите постапки на одреден поединец, на група или на цела општествена заедница. Коренот на зборот е сличен во сите јазици и истата ментална слика важи за сите култури и цивилизации.Значи, одговорноста е состојба за која постои одговор т.е. во која се води сметка зашто е нешто направено.
Одговорноста е имено правна и етичка категорија, која ја рефлектира моралната и правната релација на една индивидуа кон човештвото. Последично, таа подразбира свесен однос на секој поединец кон општествените стандарди без кои ниедна организирана човекова структура не би постоела. Ова следствено значи дека ако нема претходно поставени правила на однесување, тогаш нема ни одговорност. Макар што таа може да биде социјална, семејна, политичка, морална, правна, историска, законска, лична и колективна, сепак сите овие видови на одговорност често се преплетуваат и се преклопуваат.
Поимот одговорност е тесно поврзан со должноста и со слободата. Во современиот етички контекст, одговорноста го зазема местото на должноста.Уште Аристотел знаел дека за своите постапки е одговорен некој што ги направил слободно. За да се разбере подобро врската слобода – одговорност, треба прво и основно да се земе во предвид однесувањето на одредена особа. Ако таа не ги крши општо прифатените норми, тогаш овие две категории се во хармонија. Складноста меѓу индивидуалните права и слободи, како и одговорноста пред законот се впрочем и основите на правната држава. Рамката на денешната административна, кривична и граѓанска одговорност е токму придобивка на еволуцијата на човечката цивилизација.
Ама може ли да се одреди норма за слободата? До кој степен однесувањето и дејствувањето на човекот можат да бидат слободни? Правото (како мерка) на слободата и личната одговорност се едни од најзначајните прашања во историјата на филозофијата. Разни филозофски правци и мислители дале свој придонес во нивното разјаснување. Темата е особено релевантна и актуелна и во нашево време. Контадикторната стварност нуди можност за избор меѓу разни модели на однесување. Па така, правото на слобода денес се третира како шанса секој да ја реализира било која посакувана акција во домен на актуелните прописи, притоа почитувајќи ги правата и слободите на другите.
Објавен : октомври 25, 2021
Прочитај повеќе 25 октомври, 2021
Ирена Апостолова: За попреченоста и духовноста
Прочитај повеќе 25 октомври, 2021
Никола Гелевски за „Цветната дружина“
Прочитај повеќе 25 октомври, 2021
Како да забележите кога некој е осамен и што може да сторите
Ирена Апостолова: За попреченоста и духовноста
Осум начини како да се разладите ова лето
© 2022 ПРКОС. Сите права задржани.
Женевска 27, Скопје 070 393785 prkosime@gmail.com
Explore our amazing causes.
Suspendisse cursus porttitor tortor vel pellentesque. Donec et luctus enim, laoreet condimentum sapien. Mauris sed nisl nunc.