mk ba mk uk mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk mk mk mk mk hbs_cyr mk ru mk mk mk ru mk ru mk mk mk uk mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk hbs_cyr ru ru hbs_cyr ru ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk en ru mk mk mk mk hbs_cyr mk ru en en mk en en en en hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr uk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ce mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk mk mk en sq mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk en en en en ru mk en ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk bg mk mk mk mk mk mk ru mk it mk en ru ru mk ru mk ru mk ru hbs_cyr ru mk mk uk mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr hbs_cyr ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk bg ba mk uk mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk mk mk mk mk hbs_cyr mk ru mk mk mk ru mk ru mk mk mk uk mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk hbs_cyr ru ru hbs_cyr ru ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk en ru mk mk mk mk hbs_cyr mk ru en en mk en en en en hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr uk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ce mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk mk pt en es es tr en en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr mk ru en es es tr en en mk mk en mk mk mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk uk mk hbs_cyr ru mk mk ru mk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr ru en hbs_cyr mk mk uk uk uk hbs_lat mk mk
МИА: Традиционалните производства - мали бизниси и чувари на биодиверзитетот - Slow Food Macedonia - Добра, чиста и правична храна
Историјат на проектот Арка на вкусови
Комисија на Арка на вкусови
Критериуми за вклучување на производ
Maкедонски производи на арката на вкусови
Статии за Арката на вкусови
Што се заштитува со президиумот
Фази во развојот на проектот
Како се мери одржливоста на президиумот
Водич за протокол на президумот
Историјат на проектот Алијанса на готвачи и Слоу Фуд
Статии за Алијансата на готвачи
Како да се воспостави Пазар на фармери
Годишен календар на настани на Слоу Фуд
Што може вие да направите
Gastronomy according to Slow Food
Млеко и млечни производи
Месо и месни производи
Мед и производи од пчели
Стани член на Слоу Фуд
Зошто да се биде волонтер?
Вкучи се во активностите на Слоу Фуд
Поддршка на нашите програми
МЛЕКО 2022: Како да го „биеме“ млекото?
Maкедонското вино на Slow Wine Fair во Болоња, Италија од 27-29.03…
Се основа конвивиумот „Слоу Фуд Охрид“
Излезе вториот број на списанието „Полжавче“
Покана за Slow Wine 2021
АРТ КУЈНА: Тера Мадре Салон дел Густо се враќа во градот
АРТ КУЈНА: Кога ќе наследиш буре со историја
ohridpress.com.mk Oснован конвивиумот Слоу Фуд Охрид
SLOW WINE FAIR: UNA NUOVA GENERAZIONE DI VITICOLTORI IN MACEDONIA DEL…
SLOW WINE FAIR: MACEDONIA HAS A HISTORY OF WINEMAKING THAT STRETCHES…
Методологија на едукацијата во Слоу Фуд
Училишни градини – комплет прирачници за програмата
Стратешки план на Слоу Фуд Македонија 2021-2024
Прес кит за новинари
ИПА – омилениот пивски стил
Филмови за вистината која нема да ви се допадне
Слоу Фуд: Филозофија за добра, чиста и правична храна
Добредојдовте! влезете во вашиот профил
Ја заборавивте лозинката ? Побарајте помош
Лозинка ќе ви биде испратена до вас
Slow Food Macedonia – Добра, чиста и правична храна
Слоу Фуд Младинска Мрежа
Универзитет за гастрономски науки
Историјат на проектот Арка на вкусови
Комисија на Арка на вкусови
Водич на комисијата на Арка на вкусови
Критериуми за вклучување на производ
Maкедонски производи на арката на вкусови
Статии за Арката на вкусови
Историјат на проектот Президиуми
Што се заштитува со президиумот
Фази во развојот на проектот
Како се мери одржливоста на президиумот
Водич за протокол на президумот
Историјат на проектот Алијанса на готвачи и Слоу Фуд
Проекти поддржани од готвачите
Статии за Алијансата на готвачи
Како да се воспостави Пазар на фармери
Останати Слоу Фуд настани
Годишен календар на настани на Слоу Фуд
Храната и климатските промени
Што може вие да направите
Зошто да не поддржите
Зошто се важни пчелите
Gastronomy according to Slow Food
Млеко и млечни производи
Месо и месни производи
Мед и производи од пчели
Стани член на Слоу Фуд
Зошто да се биде волонтер?
Вкучи се во активностите на Слоу Фуд
Поддршка на нашите програми
МИА: Традиционалните производства – мали бизниси и чувари на биодиверзитетот
Скопје, 8 јули 2018  (МИА) – Мoра да разбереме колкаво е значењето на традиционалните производи, да ја подигнеме свеста за нивно зачувување, да ги мотивираме и поттикнеме производителите да соработуваат, да им помогнеме да го трансформираат производството од „правење дома“ во мали бизнис ентитети, а институциите да се потрудат да им ги доближат регулативите и барањата, да им објаснат дека не се баук и повеќе да едуцираат, наместо да казнуваат.
Ова се само некои од пораките што во разговор за МИА ги изнесува претседателката на Слоу фуд Балкан Десислава Димитрова.
Повод за разговорот беше годинашниот „Тера Мадре Балкан“ што се одржа во Брисел и кој сите овие прашања ги отвори директно во Европскиот парламент. Димитрова се осврнува на биодиверзитетот, на предизивиците и проблемите со кои се соочуваат малите, традиционални производители во земјите од Западен Балкан, на флексибилноста на европските регулативи, на „обврските“ на институциите и нивниот пристап,…
Укажува дека улогата на науката и истражувањата е неопходна, посебно како гарант за исполнетите хигиенски услови и безбедноста на храната, но и предупредува на можноста од губење на гастрономскиот идентитет ако продолжи процесот на депопулација од руралните подрачја.
– Имаме прекрасна традиција. Поради социјализмот и сите други претходни случувања, претприемништвото настрада, некаде повеќе, некаде помалку. Една работа е да имаш производство долго 200 години, а сосема друго производство од пет, десет години. Кога почнуваш нешто, нормално е да грешиш. Производителите немаат завршено виши школи за храна, земјоделски или технолошки факултети,… Тоа се луѓе кои прават храна. Затоа, тука е многу важна улогата на инсититуциите – да им објаснат како тоа да биде безбедно. Но, тие не прашуваат како да се направи нешто безбедно, да се прилагоди ХАЦЦП системот на пример, на разумен начин, туку доаѓаат и само велат „тоа немаш, тоа немаш, тоа немаш“,…, објаснува Димитрова.
Тоа, додава, не е правилниот пристап зашто ги демотивира производителите и тие ги доживуваат општите правила (стандарди) на ЕУ како нешто многу страшно.
– А тоа всушност не е страшно зашто правилата, да, се дефинирани, но може да се прилагодуваат, што, пак, бара многу добра подготвеност на институциите. Тие треба да ја разберат различноста на храната. Наместо се да се прави на еден ист, востановен начин, да се зачува разноликоста што е типична и карактеристична за секое подрачје. Ние во Бугарија порано имавме два вида сирење, два вида кашкавал, неколку вида салами и толку. За еден експерт кој работи во институција и е обучен за таков вид производства, еднолични, се што ќе отстапи или ќе излезе од државниот стандард е страшно од две причини: прво, треба да се потруди повеќе, да се помачи, а друго, тоа за него значи и поголема одговорост кон потрошувачите. И за него, во ваков случај, е полесно да забранува, отколку да укаже, да помогне, смета претседателката на Слоу фуд Балкан.
На прашањето кој според неа би бил најдобриот модел на релацијата „производител – институции“ и колку потфрламе тука, без двоумење одговара дека клучна е интеракцијата зашто потполно еднаква одговорност имаат двете страни. Ако тоа (про)функционира, тогаш каква ќе биде политиката на државата или на ЕУ за малите производители и не е толку важна.
– Во нашите земји проблем се институцииите кои се уште имаат менталитет на казнување, а треба да им помагаат на малите производители, да им објаснуваат. Луѓето што прават храна во никој случај не сакаат да ги навредат потрошувачите, но од незнаење, посебно на некои подробности, можно е тоа да го сторат. Ако имаш фарма со 50-на овци и сакаш да правиш сирење, реално, основната одговорност е твоја. Треба да се запознаеш со позиводниот процес, условите кои мора да ги исполнуваш,… Тука, во процесот на учење, е добро да имаш некој што ќе ти помага. Најдобро е тоа да биде регионален компетентен орган на кој ќе можеш да му кажеш што не ти е јасно, експерт за безбедност на храна, и да прашаш, да кажеш дека имаш проблем, како тоа и тоа да го направиш. Ако тој не може да ти одговори, треба заедно да барате решение, вели Димитрова.
Уште еднаш истакнува дека од фармерите не се очекува да имаат факултети за преработка на храна или технологија, но од оние што контролираат, освен завршено високо образование, се очекува и знаење, дека разбрале што учеле.
– Сепак, мора да нагласам дека не се само институциите одговорни. И малите производители треба да разберат дека нештата се случуваат со знаење. Тие не треба да се плашат, а се уште има страв кај нив од стандардите, од казни,… Треба да имаат желба да учат, да се развиваат, да се синхронизираат со барањата на пазарот. Тоа е заемен процес и освен интерактивно, нема како поинаку да се случи. Ако не го развиеме, институциите ќе останат на едниот, производителите на другиот крај. Треба да ги поврземе тие две точки, да ги натераме да соработуваат. Само тогаш ќе имаме успех. Во спротивно, производителите или ќе преминат во сивиот сектор или ќе се откажат, дополнува Димитрова.
Во врска со флексибилноста на ЕУ регулативите нејзиниот став е дециден: ЕУ направи доволно. Регулативите за производство на храна дозволуваат прилагодување на правилата и поради тоа, националното ниво во овој контекст, е најважно. Потоа доаѓа регионалното.
– Имаме уште многу што да сториме дома и тоа зависи од нас самите, од тоа дали и колку ќе сработиме. Нештата треба да се случуваат од долу, нагоре. Во Брисел беше кажано дека Европската комисија предвидува прилагодување, адаптирање на регулативата кон условите во секоја од земјите – членки и кандидати за членство. ЕУ всушност ја дава рамката, а флексибилноста значи од каде до каде можеш да „мрдаш“, да правиш отстапки. Се разбира, на прво место е безбедноста на храната, но има многу голем дијапазон на отстапки. Токму тие треба да се прават во соработка со институциите, со одговорните. На секоја од земјите одделно е да ги спроведе тие отстапки, појаснува претседателката на Слоу фуд Балкан.
Според Димитрова, во земјите од Регионот географската ознака нема улога само да го заштити тоа што го имаме, туку многу често ги „воскреснува“ производите и традицијата кои сме ги заборавиле или напуштиле, а ги имаме, стојат некаде „скриени“ во руралната заедница.
– Сите ние од Западен Балкан делиме заеднички ресурси и предизвици. Географските ознаки се инструмент не само за заштита на нашиот гастрономски идентитет, туку и за креирање сосема поинаков бизнис модел – на мали произодства, наведува Димитрова.
Разговорот се сведе на заклучокот дека зачувувањето на традиционалното производство не е воопшто лесен процес. Бара знаење, постојано учење, користење на науката и истражувањата, како и целосна посветеност, вклученост на институциите.
– Заштитиените преку 300 производи во Арката на вкусови, се многу добар почеток. Секој од нив има потенцијал, но преостанува многу работа. Мора да се заложиме за луѓето кои ја претставуваат нашата храна со достоинство. Се надеваме дека многу скоро домашните производи ќе прераснат во мали бизниси, оцени Десислава Димитрова.
Претходна статијаСилна мрежа на Слоу Фуд Балкан, подготвена за брзи акции
Следна статијаОдржлив рурален развој заснован на локална храна и соработка
СЛИЧНИ СТАТИИПОВЕЌЕ ОД АВТОРОТ
АРТ КУЈНА: Тера Мадре Салон дел Густо се враќа во градот
АРТ КУЈНА: Кога ќе наследиш буре со историја
ohridpress.com.mk Oснован конвивиумот Слоу Фуд Охрид
Бидете дел до Тера Мадре 2022
Регенерирајте. Амбициозната цел на Terra Madre Salone del Gusto 2022 година
Mлечно добредојде во Прилеп
Да ги зачуваме мочуриштата и биволите!
МЛЕКО 2022: Како да го „биеме“ млекото?
„Локалните заедници и заштитените подрачја“ – тема на второто издание на Тера Мадре Беласица
Slow Beer Slow Fish Slow Food Slow Food гостилници Slow Meat Slow Wine Terra Madre Активизам за храна Алијанса на готвачи Арка на вкусови Безбедност на храна Биодиверзитет Брза храна ГМО Гастрономија Глобализација Едукација Екологија Животна средина Заедници Заштитени ознаки на потекло Земјоделска политика Климатски промени Конвивиуми во Македонија Култура на храна Локални семиња Мали производители Мали фармери Млеко Органска храна Пазар на фармери Президиуми Пчели Регулативи за хигиена Рецепти Сигурност на храна Систем на храна Слоу Фуд Травел Слоу Фуд млади Слоу Фуд филозофија Тера Мадре Тера Мадре Македонија Училишни градини Фрлена храна планетата Земја
Што е Слоу Фуд?
Слоу Фуд во Македонија
Слоу Фуд Млади Македонија
Слоу Фуд онлајн продавница
Слоу Фуд Меѓународна организација
СФ Фондација за биодиверзитет
Тера Мадре салоне дел Густо
Универзитет за гастрономски науки
© 2022 Slow Food Macedonia – Сите права се задржани