ru ru mk uk en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk cbk en la it it hu en mk mk ru mk mk mk ru mk mk mk mk en mk mk mk mk mk mk en mk mk lt mk mk en mk mk mk en mk mk mk mk mk hbs_lat mk mk en en ru mk en en en en en en mk mk mk hbs_cyr ru ru cs da de en cs cs en cs cs cs cs cs en da cs cs da da en cs en en en cs cs da cs en cs en en cs da da cs cs en en en fr en mk mk mk da en da cs en cs en en en de cs en da cs en en cs da en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en cs da da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da de en en cs da en en en cs da cs cs en cs cs da en da en en en ru it pt it en mk mk ru hbs_cyr mk hbs_cyr hbs_cyr ru ru mk mk mk mk mk uk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr uk mk ru mk mk mk mk ko mk mk mk mk hbs_cyr mk ru ru mk mk mk mk kk uk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk ru ru hbs_cyr hbs_cyr mk ba mk mk mk mk hbs_cyr mk hbs_cyr mk mk ru mk mk hbs_cyr mk bg mk mk ru kk mk ru hbs_cyr mk hbs_cyr mk mk ru mk tt ru xal ru mk bg uk ru tg ru en mk ru hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk nb uk hbs_cyr mk uk mk en hbs_cyr ru uk hbs_cyr mrj uk ru en mk ru mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr uk mk ru pt en ml mk mk ca en ru en es mk hbs_cyr en mk hbs_cyr mk hbs_cyr mk en da en en uk en ba ru ru mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk ru ru ru mk be it en en uk mk sah hbs_cyr ky ru ru mk en en
Блог на најразновидни теми, меѓу кои стрип, анимација, тековни настани, историја, палеонтологија и интернет, со препораки или кудења на нешта што може да се прочитаат, изгледаат или ислушаат. Другото сè е сеир.
Перу: Ритуалот на „Златна лопата“ на Инките
Ја препорачувам книгата „Земјата на Инките“ (анг. Realm of the Incas, 1963) од Виктор В. вон Хаген, како корисна за сите кои се заинтересирани да сфатат како Инките--последната домородна династија на стариот Перу--успеале да ја создадат, водат и изгубат нивната империја, која ја нарекувале Тавантинсију,  односно „Четирите страни на светот“.
Вон Хаген претставува и интерпретира археолошки и историски докази во споредба со други старовремски и модерни култури на многу пристапен и непретенциозен начин. На пример, извадок од страниците бр. 64-66:
Земјоделството било душата на Царството на Инките, тоа одредувало сè. Годината за селанецот од Андите била поделена на две годишни времиња: влажно и суво. Влажното годишно време почнува во октомври и трае до мај. Сувото годишно време почнува во мај и може да биде многу променливо (затоа Инките биле преокупирани со поклонување на невидливи сили) може да потрае до ноември.
Во есен земјиштето на заедницата се делело рамномерно помеѓу членовите на месната заедница наречена ајљи, односно територијалната единица што го контролирала сопственоста на недвижнините. Прво заеднички ја обработувале  земјата доделена на Инката, односно државното земјиште (дел од данокот во натура, односно работа за владетелот, наречен мита), a потоа земјата на Сонцето, државната религија. Пожнеаните плодови се складирале да бидат на располагање на овие две тела. Според сведоштвата на првите шпански освојувачи, ваквите државни амбари биле преполни со пченка, куиноа, чуњу, чаркуи (сушено месо од лама), риба, јажиња, коноп, волна, памук, сандали и оружје, наредени во корпи, распоредени по посебни складишта според видот на стоката. Така ги видел Франциско де Херез, првиот војник-хроничар на освојувањето од 1533 година. Тој запомнил дека овие складишта биле „наполнети до покривот, како што прават трговците од Фландрија и Медина“.
По завршувањето на работата на овие полиња, селанецот наречен пурик можел да се сврти на сопствените.
Август бил време на орање, а работата во полињата на селаните била, како и сè друго, заедничка. Почнувала со фестивал. Благородниците го сфаќале сериозно и секогаш учествувале. Језуитскиот калуѓер и историчар Падре Кобо запишал:
„Ако самиот Инка или неговиот гувернер или друг високодостоинственик биле присутни, ќе ја почнел работата со златен кол за копање што ќе му го донеле на Инката. Следејќи го неговиот пример сите други функционери и благородници кои го придружувале ќе го стореле истото“.
(Овој концепт не се разликува од денешниот обичај државен функционер да фрли малку земја со позлатена лопата или да постави камен-темелник со златна мистрија.*)
Мажите и жените ораат заедно во поле. Мажите користат ножен плуг, наречен такља.
Жените ги гмечат грутките земја. Уште една жена им носи чича за пиење. Илустрација од
„Првата нова хроника и добро владеење“ (шпан. "El Primer Nueva Corónica Y Buen Gobierno")
на Фелипе Гајман Пома де Ајала (анг. Felipe Guamán Poma de Ayala).
Тие немале плуг како таков, ниту товарни животни. Мажите користеле, а и сè уште користат, такља (кеч. taclla) или ножен плуг, што бил еден дебел кол долг околу 180 cm со врв зацврстен со оган. Понекогаш врвот бил од бронза. Со притисок со рамото и со стапалото на потпирач за нога поставен близу до врвот, такљата се забивала длабоко во почвата. Овој стап за копање, како и сè друго во земјата, бил групна алатка и ретко се користел од само еден човек. Неговите роднини од ајљуто формирале долга линија преку полето што требало да се ора. Со ритмичко пеење „Јаиљи“ (кеч. Jailli, што значи „победа“), „...тие триумфирале врз почвата,“ пишува Гарсијасо „Инките ја орале и ја ваделе нејзината утроба надвор“.
Ayau jailli, ayau jailli
Kayqa thajilla, kayqa suka!
Kayqa maki; Kayqa jumpi!
Оо! Победа, оо! Победуваме,
Еве го стапот за копање, еве ја браздата!
Еве ја потта, еве ја работата!
Мажите работеле назачки, а жените ги следеле свртени кон нив, разбивајќи ги грутките земја со еден вид мотика наречена лампа. Сара (пченка) саделе во септември, а компири кога дождовите почнувале да паѓаат, т.е. меѓу октомври и ноември. По орањето на полињата на Инките, на Сонцето, како и сопствените, потоа ги обработувале полињата на отсутните роднини кои служеле војска, а најпосле на оние кои биле болни или немоќни. Нивниот основен придонес (кој бил дел од нивниот данок) објасник Гарсијасо, бил „работење и култивирање и жнеење на земјиштето на Сонцето и Инката“.
Вон Хаген објаснува дека династијата на Инките ја засновала својата апсолутистичка моќ врз исклучителните организациски вештини и надградба на големите постигнувања на културите кои ги освојувале, како и создавање на религиозен култ на личноста и контрола врз културата преку потхранување на мит дека тие биле единствената сила која носи цивилизација на луѓето кои без нив би биле дивјаци. Нивната империја била социјална држава со ниско ниво на технолошки развој чија официјална идеологија се базирала на догма, групно размислување (страв да му се каже вистината на главниот) и изолационизам (мислеле дека се центар на светот и дека тоа што не е официјална вистина е неважно). Бидејќи биле ултра-конзервативни тие не можеле да се соочат со нови концепти како што е на пример идејата дека може да постојат други цивилизации преку морето.
* Современ пример, од Македонија: Претставници на врховната религиозна власт продаваат златна лопата на аукција при поставување камен-темелник на нова градба. Додека државата е номинално секуларна, политичарите и водачите на верските институции често стекнуваат полза од комбинирање на нивните надлежности. Сите градежни работи финансирани од државата вклучуваат ритуали со давање верски благослов и обврзна фото-сесија за политичарите кои ја фрлаат првата лопата со земја и/или сечат црвена лента.
Објавено од Развигор на 12/21/2012 0 коментари
Пак без панихида за жртвите на „магарешките атентати“?
На денешен ден (не) се одбележува еден од најцрните денови во поновата историја на Штип, кога на 4 декември 1911 година, како последица на таканаречените магарешки атентати животот го изгубиле десетици граѓани, а стотици биле ранети.
Со денешен речник, целта на овие атентати (кои ги опфатиле и Кочани и Дојран) било распирување меѓуетничка и меѓуверска омраза и колеж меѓу населението на Македонија, при што тероризираните муслимани би им се одмаздувале на христијаните, па во настанатиот хаос да интервенираат соседните држави, со краен резултат целосна поделба на Македонија. При тоа, оние што предизвикуваат раздор би станале феудални сопственици кои ќе го приватизираат и „независно“ ќе го владеат тоа што ќе го заграбат од Македонија.
Штип кон крајот на XIX век. Фото: Википедија.
Написот „Магарешки атентати“ на Википедија се повикува на книгата „Предавствата и атентатите во македонската историја“ (2004) од државните историчари Виолета Ачковска и Никола Жежов. Тие укажуваат дека првичен мотив за атентатите бил рекет. Извадок од написот, во книгата видете околу стр. 143:
Како резултат од ваквата терористичка дејност на 4 декември 1911 година во Штип за помалку од еден час биле убиени над 20 христијани, а стотици биле ранети. Во првичните извештаи на кајмакамот на Штип до валијата на Косово актот на насилство на муслиманите врз христијаните го оправдувал со наводно поставената бомба наспроти ѕидот од џамијата при што биле повредени тројца муслимани од кои едниот починал.
Во целиот настан најповеќе настрадале жителите на Штип кои биле целосно невини за какво било учество или согласност со злосторството, туку тоа било инспирирано многу повеќе од желбата да бидат казнети како и да доведе до инцидент. Лем наведува дека по шокантното убиство на шест муслимани близу Килисели, и правните последици и други процеси во Штип, ... минатата година, видните лица од овој град решиле целосно да ги прекинат врските со организацијата на Тодор Александров, одбивајќи дури да даваат придонеси, како порано, во неговите фондови или да ги примаат и разнесуваат неговите емисари кога тие го посетуваат градот. После тоа, Александров ја објавил својата намера да им го доведе умот.
Пред неколку месеци Владата на РМ и политички партии со неколку панихиди му оддадоа почит на организаторот на тие атентати, Тодор Александров. Дури му подигнаа и споменик во Скопје. За жртвите, ни збор. Во ситуација кога толку се нагласува традицијата, помнењето на премрежјата на обичниот народ е парадоксално кусо. Каде сте, штипјани?
Пред некоја година истото прашање го постави Жарко Трајаноски. За жал, во последно време сведоци сме на низа инциденти со слични методи се поттикнува меѓуетничка и меѓуверска омраза и 101 година по овој историски настан. Историјата треба да се учи не како модел за повторување, туку со цел да ги одбегнеме катастрофите од минатото...
Објавено од Развигор на 12/04/2012 0 коментари
Нов вид „руски“ спамови на Твитер
This post is also available in | Овој пост е достапен и на
- македонски преку Блогерај:  Нов вид „руски“ спамови на Твитер
- English on Blogspot: New Kind of "Russian" Spam on Twitter
Наидов на нов вид „руски“ спам, барем според изборот на имиња на испраќачите. Се работи за копии на твит пратен до мене во некој претходен муабет. Претпоставувам дека ова е начин како да направат нивните твитови со меншн да изгледаат полегитимно.
Документирам пред да ги пријавам испраќачите за спам, што веројатно ќе доведе до гасење на тие профили.
Овие постариве дури си имаат и ретвити од нивни „другари“.
Оригиналот на текстот е од RubinBt, од муабет направен 5 дена претходно.
@razvigor Здраво боби беше успешен тролинг проект на твитер заедницата инспириран од поздравот на една селебрити кон својот најголем фан
— Брзи Рабин Рубин (@RubinBt) November 24, 2012
Можеби испраќачот што ги контролира тие профили не знае баш доволно македонски, но идентификувал дека нешто може да се интерпретира како легитимен твит испратен од повеќе луѓе...
Објавено од Развигор на 12/02/2012 0 коментари
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Филип Стојановски (Filip Stojanovski)
View my complete profile
Razvigor (This blog in English)
Global Voices Author Profile: Filip S.
Филип С. на Глобал војсис на македонски
Линкови преку Стамбл апон
Перу: Ритуалот на „Златна лопата“ на Инките
Пак без панихида за жртвите на „магарешките атента...
Нов вид „руски“ спамови на Твитер
Блогот како медиум (4)
Босна и Херцеговина (1)
Промоција на Македонија (7)
Расипувач на забави (2)
Реклами и пропаганда (15)
Сексови и сексуалности (3)
Слобода на изразување (10)
Ова дело е лиценцирано под Лиценцата Криејтив комонс Наведи извор-Некомерцијално 2.5 Македонија.
Моблог - смешни и др. фотки
Не лути се човече
Вака сум гласал на Кајмакот
Watermark theme. Powered by Blogger.