mk en mk mk es uk en sq nl pl pt fr nl ar ro ja el hbs_lat en it eo bn zh it ne da zh id pa es da hbs_lat de fi fa en hi ca kk tr ko bg sv be ur zh or am hu ar my ps hu he en km mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr ru ce mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk hbs_cyr mk mk ru mk ru mk hbs_cyr mk ru mk mk mk hbs_cyr mk mk mk uk ru ru uk ru hbs_cyr hbs_cyr ru mk mk hbs_cyr mk mk hbs_cyr hbs_cyr bg ru mk mn ru mk mk mk mk mk mk mk hbs_lat mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ru hbs_cyr mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk hbs_cyr mk mk uk en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk hbs_cyr ru ce mk mk en en en mk
Аватар: За или против културата и правата на староседелците? · Global Voices на македонски
Ги гледате сите јазици горе? Ние ги преведуваме сториите на Глобал војсис за светските граѓански медиуми да бидат достапни за сите.
Нов Лингва водич за уредници
Формулар за аплицирање за преведувач
Сите теми АфрикаАмерикаАзијаЕвропаСреден ИстокCOVID-19ПолитикаКултураЧовекови праваДигитален активизам
Аватар: За или против културата и правата на староседелците?
Објавено на 5 февруари 2010 13:14 GMT
Прочитај го овој напис на বাংলা, Español, Français, Italiano, 简体中文, 繁體中文, polski, Português, bahasa Indonesia, English
Додека едните сметаат дека визуелно извонредниот Аватар (2009 г.), научно- фантастичниот филм во кој се зборува за целосно неуспешниот обид на луѓето од Земјата да колонизираат друга планета е широко прифатен како сосем антиимперијалистички филм, другите пак сметаат дека- филмот којшто се наоѓа на прво место на киноблагајните на најгледани филмови во историјата –  содржи суптилни облици на расизам кон локалните жители (староседелците).
Авторот на блогот Телеграф (Telegraph), блогерот Вил Хевн, којшто обично пишува за политика, интернет и религија во Велика Британија, го оценува филмот како расистички  и арогантно западно – левичарски филм:
Не би сакал да го уништам заплетот, но еве ви ја кратката содржина:  група на користољубиви луѓе од Земјата ја колонизира далечната планета, која се вика Пандора, со цел да извади огромни количества на скапоцени минерали. Локалните жители на планетата Пандора- високи, сини вонземјани наречени На’ви – живеат на земјишна површина којашто е наменета за експлоатација. Тие не сакаат да се преселат, па затоа луѓето ги напаѓаат.
Но, најскандалозната тема во Аватар е токму главниот лик, младиот хендикепиран Американец, Џек Сали, кој го игра Сем Вортингтон. Пред да им објават војна на племето На’ви, луѓето го испраќаат Сали на планетата (во облик на син аватар), со последна надеж дека ќе  пронајде дипломатско решение. Но, на големо изненадување, тој станува еден од нив – сочуствувајќи со нивната мака, решава да ги предводи во борбата против луѓето од Земјата.
Ваквото одвивање на дејствата го засенува дури и левичарскиот концепт: староседелците На’ви, во филмот, имаат потреба од белиот човек да ги спаси, бидејќи како малку развиена раса, не се доволно интелигентни и не се доволно јаки за да им се спротивстават на непријателите. Со други зборови, сиромашните беспомошни жители, немаат друго решение освен да му веруваат на принципиелниот бел човек кој ќе ги избави од неволја.
Авторот на блогот  Мислиме наместо вас (Thinking for you) – Флорида го дели истото мислење:
Прилично бев шокиран што толку многу луѓе во публиката ја прифатија корпорацијата и карикатурите на војската на САД како непријатели и што буквално аплаудираа на уништувањето на ударната единица. Но можеби јас не сум во право, бидејќи на крајот на краиштата прикажувањето на поразената војска е само измислица, а пораката која останува поврзана со визуелниот спектакл е дека судбината на природата и културата не зависи од исправноста или праведноста, ниту пак од внатрешната сила, туку зависи од дискусиите и интервенцијата на војниците на англоамериканската морнарица. Без разлика дали си предаторско корпоративно претпријатие или храбар син староседелец, не можеш да победиш доколку војникот од англоамериканската морнарица не е на твоја страна. Сето останато е случајност, а спротивставувањето е залудно.
Блогерот пак Ерик Рибеларси со блогот Огнениот колектив: Борба против империјализмот смени го твоето мислење и експериментирај (Fight Imperialism, Rethink and Experiment), не се сложува со горенаведеното:
Јас сметам дека ова е еден детален и убав филм кој ја раскажува приказната за еден бел војник, елитист, кој се бори за империјализмот, кој има за задача да ги проучува и тиранизира староседелците – вонземјаните ( На’ ви ), но тие успеваат да го трансформираат и да го придобијат на нивна страна во борбата против империјализмот.
Блогерката, која и самата има староседелско потекло, во блогот Раскази од Минданаоан (Mindanaoan’ s Narratives) го опишува Аватар како ‘’филм од соништата на активист’’ и го поврзува со проблемите во нејзиниот роден крај, на Филипините:
Филмот исто така ја рефлектира борбата меѓу староседелците и руралните општества  која се одвива во руралните предели на Минданао. Експлоатацијата и и другите ‘проекти за развој’ се поврзани со милитаризацијата и кршењето на човековите права, борба на Лумад против Лумад (староседелци на југот на Филипините).
Блогот на Џордан Пос (Грузија) има различно гледиште:
Споредувањето на расата На’ви со северноамериканските староседелци е срамотно и одвратно. Не затоа што мислам дека постои нешто свето во индијанското искуство, туку затоа што целиот филм е тежок и сентиментален, староседелците На’ви толку беспомошни (или свети), а нивните непријатели од Земјата толку лоши од што ми се слоши. Ова не е раскажување приказнa, ова е држење лекции. И тоа на многу неубедлив начин.
Блогот Поставување погрешни прашања (Asking the Wrong Questions) на Израелецот Абигаил Нусбаум, смета дека филмот воопшто не ги идеализира староседелците:
Кога и самиот уметнички директор на филмот несвесно објаснувајќи за процесот на трансформирање на ликовите во сини вонземјанци, им овозможува на режисерите да раскажуваат приказни кои би се сметале за расистички доколку се работи за луѓе и не сфаќа во што е проблемот и покрај фактот што единствената разлика меѓу тие вонземјани и стереотипните северноамерикански индијанци е токму во нивната сина боја на кожата, тогаш, на сето тоа што еден обичен блогер би можел да додаде?
Етничка припадност и раса
Најнови написи од Северна Америка
Канадска студентка преку ТикТок ги враќа во живот домородните јазици кри и оџибве
Канада  25 септември 2021
Што правеа читателите на „Глобал војсис“ минатата седмица?
Западна Европа  7 јуни 2018
Што правеа читателите на „Глобал војсис“ минатата седмица?
Западна Европа  5 март 2018
Топ написи од свет
Еквадор: Жени и девојки бегалки се занимаваат со сексуална работа
Латинска Америка  17 август 2012
Водич за 2.0 застапување: Алатки за дигитално застапување
Среден Исток и Западна Африка  24 септември 2008
Бугарија, Македонија: Војна за историјата преку блогови
Источна и Централна Европа  11 април 2008
Автори, ве молиме Најава »
Имејл (Нема да биде јавно видлив) (задолжително)
Претплати се на коментарите на овој пост преку имејл
Сите коментари се модерирани. Не го поставувајте вашиот коментар повеќе од еднаш, бидејќи може да биде идентификуван како спам.
Ве молиме однесувајте се кон другите со почит. Коментарите кои содржат омраза, непристојност и лични напади нема да бидат одобрени.
Лингва водич за преведувачи
Нов Лингва водич за уредници
Што е Глобал војсис?
Формулар за аплицирање за преведувач
Global Voices is supported by the efforts of our volunteer contributors, foundations, donors and mission-related services. For more information please read our Fundraising Ethics Policy.
Special thanks to our many sponsors and funders.
Please support our important work:
Овој сајт е лиценциран под Криејтив комонс - Наведи извор 3.0  Некои права задржани