mk ba mk uk mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk mk mk mk mk hbs_cyr mk ru mk mk mk ru mk ru mk mk mk uk mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk hbs_cyr ru ru hbs_cyr ru ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk en ru mk mk mk mk hbs_cyr mk ru en en mk en en en en hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr uk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ce mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk mk mk en sq mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk en en en en ru mk en ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk bg mk mk mk mk mk mk ru mk it mk en ru ru mk ru mk ru mk ru hbs_cyr ru mk mk uk mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr hbs_cyr ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk bg ba mk uk mk hbs_cyr ru hbs_cyr mk mk mk mk mk hbs_cyr mk ru mk mk mk ru mk ru mk mk mk uk mk mk mk mk ru mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk hbs_cyr ru ru hbs_cyr ru ru mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ru mk ru mk mk en ru mk mk mk mk hbs_cyr mk ru en en mk en en en en hbs_cyr mk mk hbs_cyr mk mk mk hbs_cyr uk mk mk mk mk hbs_cyr mk mk mk mk mk mk ce mk mk ru mk ru mk mk mk mk hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr hbs_cyr mk mk en en es es tr en en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk en es es tr en en mk mk en mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk mk uk mk hbs_cyr ru mk mk ru mk hbs_cyr hbs_cyr mk hbs_cyr ru en hbs_cyr mk mk uk uk uk hbs_lat mk mk
Корона кризата не враќа кон основата - Slow Food Macedonia - Добра, чиста и правична храна
Историјат на проектот Арка на вкусови
Комисија на Арка на вкусови
Критериуми за вклучување на производ
Maкедонски производи на арката на вкусови
Статии за Арката на вкусови
Што се заштитува со президиумот
Фази во развојот на проектот
Како се мери одржливоста на президиумот
Водич за протокол на президумот
Историјат на проектот Алијанса на готвачи и Слоу Фуд
Статии за Алијансата на готвачи
Како да се воспостави Пазар на фармери
Годишен календар на настани на Слоу Фуд
Што може вие да направите
Gastronomy according to Slow Food
Млеко и млечни производи
Месо и месни производи
Мед и производи од пчели
Стани член на Слоу Фуд
Зошто да се биде волонтер?
Вкучи се во активностите на Слоу Фуд
Поддршка на нашите програми
МЛЕКО 2022: Како да го „биеме“ млекото?
Maкедонското вино на Slow Wine Fair во Болоња, Италија од 27-29.03…
Се основа конвивиумот „Слоу Фуд Охрид“
Излезе вториот број на списанието „Полжавче“
Покана за Slow Wine 2021
АРТ КУЈНА: Тера Мадре Салон дел Густо се враќа во градот
АРТ КУЈНА: Кога ќе наследиш буре со историја
ohridpress.com.mk Oснован конвивиумот Слоу Фуд Охрид
SLOW WINE FAIR: UNA NUOVA GENERAZIONE DI VITICOLTORI IN MACEDONIA DEL…
SLOW WINE FAIR: MACEDONIA HAS A HISTORY OF WINEMAKING THAT STRETCHES…
Методологија на едукацијата во Слоу Фуд
Училишни градини – комплет прирачници за програмата
Стратешки план на Слоу Фуд Македонија 2021-2024
Прес кит за новинари
ИПА – омилениот пивски стил
Филмови за вистината која нема да ви се допадне
Слоу Фуд: Филозофија за добра, чиста и правична храна
Добредојдовте! влезете во вашиот профил
Ја заборавивте лозинката ? Побарајте помош
Лозинка ќе ви биде испратена до вас
Slow Food Macedonia – Добра, чиста и правична храна
Слоу Фуд Младинска Мрежа
Универзитет за гастрономски науки
Историјат на проектот Арка на вкусови
Комисија на Арка на вкусови
Водич на комисијата на Арка на вкусови
Критериуми за вклучување на производ
Maкедонски производи на арката на вкусови
Статии за Арката на вкусови
Историјат на проектот Президиуми
Што се заштитува со президиумот
Фази во развојот на проектот
Како се мери одржливоста на президиумот
Водич за протокол на президумот
Историјат на проектот Алијанса на готвачи и Слоу Фуд
Проекти поддржани од готвачите
Статии за Алијансата на готвачи
Како да се воспостави Пазар на фармери
Останати Слоу Фуд настани
Годишен календар на настани на Слоу Фуд
Храната и климатските промени
Што може вие да направите
Зошто да не поддржите
Зошто се важни пчелите
Gastronomy according to Slow Food
Млеко и млечни производи
Месо и месни производи
Мед и производи од пчели
Стани член на Слоу Фуд
Зошто да се биде волонтер?
Вкучи се во активностите на Слоу Фуд
Поддршка на нашите програми
Дома Новости Во фокусот
Корона кризата не враќа кон основата
Од мали нозе да учиме што е здрава, природна храна и колку се важни локалните производители © Slow Food архива
Воспоставените училишни градини на територијата на Град Скопје можеби навидум се пусти, но тие трпеливо го чекаат моментот кога учениците повторно ќе се вратат во школските клупи, но и во „училниците на иднината“.
Здрава, избалансирана храна за правилен раст и развој, но и за подобар имунитет – за што поголема отпорност кон болести. Тоа им е најпотребно на децата. Колку е ова битно,изминатиов период нè потсети новата реалност – вирусот КОВИД 19. Корона пандемијата како да нѐ врати кон основата, кон она што значи вистинска вредност.
Витамини, минерали, природни шеќери, вода – се она што е клучно за задоволување на дневните потреби, а го внесуваме токму преку храната, преку овошјето и зеленчукот. Вирусот пред кој клекна целиот свет, наметна многу прашања и отвори куп дилеми, но едно е јасно – дека од мали треба да научиме што е здрава храна, како се произведува, што значи да се биде дел од тој процес и во каква корелација е тој со средината околу нас.
Од мали треба да научиме и да правиме разлика меѓу бојата на индустриски произведениот пипер со оној во селските леи, меѓу хамбургерите и дома подготвените сендвичи со здрави намирници, меѓу цедениот, природен сок и кока-колата.
Треба да научиме што е природен мирис и вкус.
Ваквата определба и мисија ја имаат училишните градини кои полека, но сигурно стануваат дел од нашиот образовен систем. Суптилно, овозможувајќи им на децата во основните и средните школи практично да го продлабочат своето знаење од природните науки, ги доближуваат до земјоделството, до она што подразбира производство на храна, рационално користење на ресурсите и зачувување на животната средина и биодиверзитетот. Но, освен тоа, и физички ги активира без воопшто да почувствуваат: копаат, садат, плеват, кројат. И најважно, се дружат.
Дружењето во време на КОВИД не е препорачливо зашто се коси со неопходното држење дистанца. Сепак, на децата им е неопходна социјализација, а училишните градини токму тоа го нудат. Во нив има доволно простор за соодветна оддалеченост на децата кои во исто време би биле и заедно. Но, моментно, дворовите во школите зјаат празни, зашто такви се протоколите. Зјаат празни и училишните градини, онаму каде што се воспоставени. Се надевам дека ситуацијата  многу скоро ќе се смени на подобро, − вели Сунчица Јовановска, професор и член на Слоу Фуд Водно, дел од тимот кој ја воспостави првата училишна градина во Средното угостителско училиште „Лазар Танев“.
Таа укажува дека училишните градини се предзвик и за учениците и за наставниците. Двете страни учат.
− Многу е важно да се знае дека секој наставник може да учествува во креирањето и одржувањето на градините. Воопшто не мора да предава природни науки. Доволно е, на пример, да постави макар и саксиички или жардиниери со зачини кои децата ќе ги засадат, а потоа и ќе можат да ги собираат и да ги користат во секојдевната исхрана. Во однос на Корона-панедмијата, пак, дополнително би истакнала дека училишните градини поттикнуваат и физичка активност, а сите знаеме дека колку си физички поактивен, толку повеќе придонесуваш за сопственото здравје и имунитет. Не е лошо да се потсетиме и дека секое трето дете последниве години, според статистиката, е со прекумерна тежина што потенцијално значи нарушено здравје, − потенцира Јовановска.
Во овој контекст таа дополнува дека допрва сите ќе увидиме, токму поради Ковидот, колку е, всушност, значајна локалната храна.
Актуелната пандемија до сега во голема мера го смени нашиот досегашен начин на живот и најчесто во негативна насока, но ако се обидеме да погледнеме од друг агол, голем дел од нас ја разбраа потребата за локално производство на храна и нејзин одржлив систем. Во позитивна смисла можеби ова е нашата шанса да направиме повеќе за нашата околина преку преземање конкретни чекори и акции кои се важни и суштински, тука и сега. Таква една иницијатива, почната пред пандемијата, е идејата за училишни градини која треба да опстои и да се поддржи и во вакви услови. Впрочем тоа е одлична шанса децата да поминуваат поголем дел од времето на отворено каде што ќе се здобијат со безброј бенефити: физичка активност, приближување кон природата, практично учење и подобро разбирање на природните процеси. Основната причина, секако, е она што многу недостига кај децата во урбаните средини, а тоа е немањето можност да го видат одблиску производството на храна и да разликуваат природна од процесирана храна. Ова води кон размислувањето за навиките кон храната и развивањето на интересите и вкусовите кај децата, но и зголемување на нивнот интерес кон целиот систем за храна, − потенцира Билјана Митровска од Слоу Фуд млади Македонија.
Училишните градини служати како алатка за сплотување на заедницата, засилувајќи ги врските меѓу активните чинители во нивното создавање и управување, тие претставуваат мултидисциплинарен модел за подобрување на општеството, почнувајќи од унапредување на образовниот систем  © Stock photo
Според Катерина Јордановска, дипломиран инженер агроном, член на Слоу Фуд и еден од креаторите на училишните градини, воспоставените училишни градини на територијата на Град Скопје можеби навидум се пусти, но тие трпеливо го чекаат моментот кога учениците повторно ќе се вратат во школските клупи, но и во „училниците на иднината“.
− Во моментите кога нишките на социумот, вклучително и образовниот процес, се разнишани од ударите на глобалната пандемија, училишните градини се појавуваат како светло на крајот на тунелот. Служејќи како алатка за сплотување на заедницата, засилувајќи ги врските меѓу активните чинители во нивното создавање и управување, тие претставуваат мултидисциплинарен модел за подобрување на општеството, почнувајќи од унапредување на образовниот систем, − вели Јордановска. Зачувувањето на традициите и знаењата од постарите генерации, заштитата на автохтоните сорти и биолошката борба со штетници, промоцијата на консумирање локална и сезонска храна, како и физичките активности на отворено (засадување, плевење, правење леи), − додава Јордановска, се само дел од можностите што ги нудат овие алтернативни училници. Потребата од нивно постоење е од несомнено значење, но должноста да ги поддржиме е наша. Волонтирањето во училишните градини, донацијата на автохтони семиња и материјали кои може да бидат рециклирани во градиви елементи, можеби изгледа безначајно, но е доволен поттик во насока на облагородување на духот на најмладите и нивна едукација.
Несомнено е дека ќе продолжи развивањето на училишните градини во земјава, но со каков интензитет, можеби ќе се знае подобро по корона кризата. Концептот е веќе препознаен и тука нема дилеми. Јасен е и бенефитот од потенцијалната интеракција што ја нудат градините − поврзување на потребите за прехранбени производи во училиштата со локалните производители, што придонесува за социоекономски развој на заедниците.
Пишува: Мирјана Чакарова, Слоу Фуд Водно
Претходна статијаТера Мадре форум: Традиционалното е возможно!
Следна статијаИНОВАТИВНОСТ.МК: Даниела Мандаровска ја прави најубавата “Буковска пипер“, македонски производ што го освојува светот!
СЛИЧНИ СТАТИИПОВЕЌЕ ОД АВТОРОТ
Регенерирајте. Амбициозната цел на Terra Madre Salone del Gusto 2022 година
Mлечно добредојде во Прилеп
„Локалните заедници и заштитените подрачја“ – тема на второто издание на Тера Мадре Беласица
Бидете дел до Тера Мадре 2022
Регенерирајте. Амбициозната цел на Terra Madre Salone del Gusto 2022 година
Mлечно добредојде во Прилеп
Да ги зачуваме мочуриштата и биволите!
МЛЕКО 2022: Како да го „биеме“ млекото?
„Локалните заедници и заштитените подрачја“ – тема на второто издание на Тера Мадре Беласица
Slow Beer Slow Fish Slow Food Slow Food гостилници Slow Meat Slow Wine Terra Madre Активизам за храна Алијанса на готвачи Арка на вкусови Безбедност на храна Биодиверзитет Брза храна ГМО Гастрономија Глобализација Едукација Екологија Животна средина Заедници Заштитени ознаки на потекло Земјоделска политика Климатски промени Конвивиуми во Македонија Култура на храна Локални семиња Мали производители Мали фармери Млеко Органска храна Пазар на фармери Президиуми Пчели Регулативи за хигиена Рецепти Сигурност на храна Систем на храна Слоу Фуд Травел Слоу Фуд млади Слоу Фуд филозофија Тера Мадре Тера Мадре Македонија Училишни градини Фрлена храна планетата Земја
Што е Слоу Фуд?
Слоу Фуд во Македонија
Слоу Фуд Млади Македонија
Слоу Фуд онлајн продавница
Слоу Фуд Меѓународна организација
СФ Фондација за биодиверзитет
Тера Мадре салоне дел Густо
Универзитет за гастрономски науки
© 2022 Slow Food Macedonia – Сите права се задржани