hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy de en sv fr de de fr fr fr sv hy hy hbs_lat de de en en en en fr fr fr bg de de en en en en fr fr fr ka de de en en en en fr fr fr es de zh bn hy hy hy hy
Աստվածաբաններն ու փիլիսոփաները հազարավոր կիլոմետրեր էին անցնում նրա հետ բանավիճելու կամ նրան աշակերտելու համար: Ժամանակակիցները նրան Կլայեցի էին անվանում, որովհետև ապրում էր Հռոմկլա քաղաքում, բայց սերունդների համար նա մնաց այլ անունով՝ Ներսես Շնորհալի:
Բանաստեղծ, երաժիշտ, աստվածաբան, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Ներսես Շնորհալին (Ներսես Դ Կլայեցի) միջնադարյան  Հայաստանի կիլիկյան հոգևոր-մշակութային դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից է:
Եթե մեկ բառով բնորոշելու լինենք Ներսես Շնորհալու գործունեությունը, ասելու ենք՝  Առաջինը: Խնդրեմ. Շնորհալին հայ քնարերգության մեջ առաջին չափածո պատմության, պատմահայրենասիրական ողբի, տիեզերական պոեմի, չափածո ներբողյանի, ուղերձի ու մաղթանքի հեղինակն է: Նա նաև մեր առաջին մանկագիրն է, մանկավարժական-ուսուցողական բանաստեղծության հիմնադիրը: Գրել է չափածո խրատների երկու շարք՝ անձնավորելով հայոց այբուբենի տառերը, ինչպես նաև 300-ից ավելի չափածո հանելուկ-առակներ՝ դառնալով հանելուկի՝  որպես գրական առանձին ժանրի ստեղծողը հայ գրականության մեջ:
Շնորհալու «Վիպասանություն» պոեմը առաջին չափածո պատմագրական երկն է: Պոեմը սիրվել ու տարածվել է  միջնադարում՝ որպես հայոց պատմության և հայրենասիրության ուսուցարան:
Ներսես Շնորհալու «Հիսուս որդի» (1152 թ.) պոեմը Նարեկից հետո եղել է հոգիները բուժող աղոթամատյան:
Շնորհալու գրական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ է «Ողբ Եդեսիո» քնարավիպերգական պոեմը, որտեղ պատկերված են 1144 թ-ին Եդեսիա (կամ Ուռհա) հայաշատ քաղաքի գրավումն ու ավերումը:
Չափածո գործերի զգալի մասը Շնորհալին գրել է հանգերով, ստեղծագործել է հայկական տաղաչափության գրեթե բոլոր տեսակներով, որոնց մի մասի հեղինակն էլ ինքն է: Նա կանոնավորել է հայերենի տաղաչափությունը, բարձրացրել չափագիր խոսքի ռիթմիկ երաժշտական կողմը:
Եփրատի աջ ափին՝ սեպաձև հրվանդանի վրա է գտնվում  Հռոմկլա բերդաքաղաքը: Կաթողիկոս Ներսես Շնորհալու օրոք (1166-1173) Հռոմկլան դարձել է համահայկական մշակութային կենտրոն։ Այնտեղ հավաքվել, բազմացվել և պատկերազարդվել են բազմաթիվ հին ձեռագրեր, ստեղծվել նորերը։ Հռոմկլան հռչակվել է իր ուրույն ու բարձրարվեստ մանրանկարչական դպրոցով, այստեղ է իր շքեղաշուք մատյանները ծաղկել Թորոս Ռոսլինը:
Ներսես Շնորհալին վախճանվել է 1173 թվականի օգոստոսի 13-ին, ամփոփված է Հռոմկլայում, Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում։
Այսքանը, թերևս, հայոց հոգևոր հայրերից մեկի՝  Ներսես Շնորհալու մասին:
Եվ, քանի որ կրթահամալիրում հաջողությամբ իրականացվում են հոգևոր-մշակութային տարատեսակ նախագծեր՝ միանգամայն հնարավոր և իրատեսական է համակրթահամալիրյան մի այսպիսի նախագծի իրականացումը:
Մասնակիցները՝  սեբաստացի տարատարիք սովորողներ, ուսուցիչներ, ծնողներ
ծանոթանալ Ներսես Շնորհալու հոգևոր ժառանգությանը, հաղորդակից դառնալ նրա ստեղծած մշակութային արժեքի ընկալմանը և այն կրելու, պահպանելու, տարածելու անհրաժեշտության գիտակցմանը
Շնորհալու քնարերգությունը՝  որպես ազգային մշակույթի կարևորագույն արժեքի անհրաժեշտության գիտակցմանը
Շնորհալու գործերի միջոցով գեղագիտական ճաշակի ձևավորմանը, քրիստոնեական արժեհամակարգով մարդու ձևավորմանը:
առաջին փուլ կամ մեկնարկ՝  հունիսյան ճամբարի օրերին
երկրորդ փուլ կամ բուն ընթացք՝  սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին՝  Գրաբարի օրեր-Թարգմանչաց տոն (լավ կլինի՝ այն ամբողջությամբ նվիրված լինի Ներսես Շնորհալուն)
երրորդ փուլ կամ ամփոփումը՝  Թարգմանիչ Վարդապետների տոնին՝ «Ներսես Շնորհալի» ուսումնական ժամերգությամբ
Առաջին և երկրորդ փուլերում՝ թեմատիկ ուսումնական նյութերի ուսումնասիրություն, հետազոտություն, հավաքագրում, երրորդ փուլի ավարտին՝ ուսումնական ժամերգություն-համերգ։
Այս մեգանախագիծը, ցանկության դեպքում, կարող  է դառնալ համագործակցային՝  միաժամանակ դառնալով  մայրենիի, հայ գրականության, հայ ժողովրդի պատմության, երգ-երաժշտության, տեխնոլոգիա դասընթացների բաղկացուցիչ։
Մայրենիի, հայ գրականության բաղկացուցիչ
Կրտսեր դպրոցներ - Առավօտ լուսոյ, Առակներ
Միջին և Ավագ դպրոցներ, Քոլեջ - Հավատով խոստովանիմ, Հիսուս որդի
Հոգևոր երգեր, արևագալի ժամերգություններ
Հայ ժողովրդի պատմություն դասընթացի բաղկացուցիչ
Կիլիկյան Հայաստանի մշակույթը․ Ներսես Շնորհալի
Միջնադարյան զարդագրեր. Թորոս Ռոսլին
Ներկայացվող տարիքային և թեմատիկ տարանջատումը, բնականաբար, պայմանական է:
Տիգրան Հայրապետյան գրադարան-Հիսուս որդի, Հաւատով խոստովանիմ, Հանելուկներ
Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան․ Ներսես Շնորհալի
Ուսումնական նյութեր՝ mskh-ի արխիվից
Ներսես Շնորհալու մասին. ձայնահղում
Հատվածներ Թուղթ ընդհանրականից և Աղոթագրքից. տեսահղում
Ներսես  Շնորհալի, հանելուկներ. ձայնահղում
Ներսես Շնորհալի, «Հիսուս որդի». ձայնահղում
«Ներսես Շնորհալի» փաթեթի ստեղծում,  հանրայնացում, տարածում
Ներսես Շնորհալի․ ուսումնական ժամերգություն-համերգ
Արժանին մատուցենք հայոց հոգևոր սյուներից մեկին՝ Ներսես Շնորհալուն։