hy en id hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy de hy hy hy bn hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy fr de hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en de hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en de hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en de hy hy hy hy hy hy en hy hy hy en hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy fr hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy en en hy en hy en en en pl en en en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr hy hy hy en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en hy pt en en en en en en en en en en en en en en
Համո Սահյան – Սվետլանա Մելքումյան
Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր, Ավագ Դպրոց, 12-րդ դասարան
Սպասողներ կան ինչ-որ տեղ դեռ ինձ,
Ինչ-որ տեղ արդեն հեռավոր հուշ եմ:
Մեկի համար դեռ ամռան թեժություն,
Իսկ մեկի համար աշնան մշուշ եմ…
Բայց թե, ի՞նչ արած, ինչքան չլինի,
Ինձ ամենից լավ ես եմ ճանաչում
Եվ ասում եմ, որ բոլորն իմանան.
Ծարավ կալվորի դատարկված կուժ եմ:
Այս բանաստեղծության ասելիքն այն է, որ մենք ամեն մի պատմության մեջ մեր դերն ունենք: Մեկի կյանքում վատն ենք, մեկի կյանքում լավը: Պետք է պարզապես համակերպվել այն մտքի հետ, որ միշտ և բոլոր դեպքերում լավը չենք լինելու:
Վարձն ես հատուցում՝ օրվա արածի:
Նստել են նչանք լուռ, առանց բառի
Եվ փչում են, որ ապուրը սառի:
Նստել են…մենակ ես եմ բացակա:
-Ուշացավ: Ոչինչ: Ուր որ է կգա:
Մեր գերդաստանի պատվիրակն է նա
Ուր սիրտը կուզի, թող այնտեղ գնա,
Նա էլ որ եկավ, նորից կմեռնենք,
Լույս աշխարհում մեզ հիշող չի մնա:
Այս բանաստեղծության ասելիքն այն է, որ կյանքում լինում են տարբեր իրավիճակներ, երբ մենք բացակա ենք, բայց մեզ կա սպասող մեկը,  ով վստահ է, որ մենք ուշացած, բայց կգանք:
Վեր կացել եկել և ծովի վրա
Քնել է ծովը և ի՞նչ իմանա,
Ինձ նման մեկը թռցնել է փորձում:
Արթացավ քամին…ու բան չի հարցնում
Ոչ մութից հոգնած և ոչ էլ ծովից,
Տանում է, ինչպես աղանձը բովից…
Նստել եմ ափին…Եվ ի՞նչ եմ խորհում,
Պետք է որ քամին բացակա լինի:
Այս բանաստեղծության ասելիքն այն էր, որ ծովը սպասում էր քամուն, բայց քամին բացակա էր։ Կյանքում էլ լինում են այդպիսի բաներ, երբ մենք սպասում ենք ինչ-որ մեկին չիմանալով, որ նա բացակա է, չկա։
Կարծում եմ, այս բանաստեծության մեջ Սահյանը կարողացել է միաժամանակ ցույց տալ, ներկայացնել երեք նկար՝ լուսաբաց, կեսօր, մայրամուտ: Սկզբում նկատեցի այն վաղ օրվա սկիզբը, որ լինում է վաղ գարնան ժամանակ, այնուհետև կեսօրի առույգ շարժը, իսկ վերջում աղջամուղջի թեթև ու լուռ պահը:
Այս բանաստեղծություն-նկարի մեջ կարծում եմ վաղ գարուն էր, երբ ամեն ինչ նոր էր կանաչում, որ շունչ էր ստանում բնությունը: Սահյանը նկարագրում էր բոլորին, ովքեր դուրս էին եկել վայելելու գարնան շունչը: Նկարագրում էր հավքերին, սարերին, ձորերին: Նկարագրում էր բնությանը, թե ինչպես է բնությունը սկսում վերածնվել վաղ գարնան շրջանում:
Սահյանը այս բանաստեղծության մեջ կարծես նկարագրեր մի փոքրիկ սարի լանջի վրա գյուղակում կատարվող իրադարձությունները: Թե ինչ են նրանք անում վաղ առավոտյան, միջօրեին, իրիկնաժամին և, թե ինչ լռություն է տիրում գիշերը, որը վերածվում է մենակության: Ինձ ամենից շատ դուր եկավ այս տողը՝ Գիշե՜ր, գիշե՜ր… Մենակություն։ Այս տողը ինձ համար ամենապատկերավորն էր և ես պատկերացրեցի մի լո՜ւռ, աստղայի՜ն գիշեր, որտեղ մենակություն կլինի:
Այս բանաստեղծության պատկերը քամոտ էր: Կարծես, քամի լիներ և աշնան գունավոր տերևները ծառերի վրա խշխշային: Այդ ծառերի մեջ կար մի փոքրի՜կ տերև, որին քամին տանում – բերում էր և հանգիստ չէր տալիս: Ես այս բանաստեղծության մեջ փոքրիկ պայքար տեսա, քամին և փոքրիկ տերևը պայքարում էին: Քամին ուզում էր տեղից շարժել և գցել գետնին փոքրիկ տերևին, սակայն տերևը պայքարում էր և տեղից չէր պոկվում:
Այս բանաստեղծության մեջ ես նկատեցի այն պահը, երբ ամպերը մանուշակագույն երանգ են ստանում և օրը մշուշոտ է լինում: Մի փոքր շփոթված պատկեր էր: Մեկ պատկերացնում էր արրտույտների ուրախ սլվլոցը վաղ առավոտյան, մեկ մշուշոտ աղջամուղջ: Այս բանաստեղծություն – պատկերի մեջ ես նկատեցի թեթև թախիծ և մենակություն: Կարծում եմ, Սահյանը թախիծ և մենակություն է զգացել:
Posted on April 18, 2017April 22, 2017 by svetlanam
Սարերը վեր թռան:                                                                                                               Հավքն արթնացավ ծառին,
Եվ ինձ մի պահ թվաց`
Լույսն ու սարը… հավքն ու ծառը… քարայծն ու քարը… շարունակեք:
Անձրևն ու խոտը…Ջրվեժն ու քարը…Սևանն ու բնությունը…
Լուսաբացին բնության սարսուռը ի՞նչ կարող է խորհրդանշել:
Բնությունը կարող է փշաքաղվել գետի քչքչոցից, ժայռերի արձագանքից և Սևանի պարզությունից:
Քարերի տակ քնած դարերը վեր թռան — պատկերիր այս կտավը:
Հ.Սահյանի նման քո լուսաբացի դրվագներից պատմիր — ստեղծագործական աշխատանք:
Ու փրփրեի ջրի պես:
Քար փշրեի ջրի պես:
Ու մաքրեի ջրի պես:
Քչքչայի սարն ի վար,
Մարգ ջրեի ջրի պես:
Վիզ ծռեի ջրի պես:
Ցող ցրեի ջրի պես:
Թող գեթ մի օր ապրեի,
Բայց ապրեի ջրի պես:
Անձնավորման միջոցով հեղինակը ջրին ի՞նչ մարդկային հատկանիշներ է տվել: Որո՞նց հետ ես համաձայն, որոնց հետ՝ ոչ. հիմնավորիր:
Հեղինակը ջրին սարքել էր մարդ, ով օգնում էր բոլորին: Նա օգնում էր ջրում ծառերը, մարգեր…Ես համաձայն եմ բոլոր հատկանիշների հետ, որով հեղինակը անձնավորեց ջրին, քանի որ ջուրն իրոք օգնում է մարդկանց շատ հարցերում:
Առանձնացրու մի երկտող՝ որպես վերնագիր, և ստեղծագործիր:
Լվանայի քեզ աշխարհ ու մաքրեի ջրի պես…
Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,
Խոտերն ավելի կանաչ են լինում
Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,
Կակաչն ավելի կարմիր է լինում
Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։
Սարերն ավելի բարձր են երևում,
Խոր են երևում ձորերն ավելի,
Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։
Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում
Եվ հավքերը մեր գլխավերևում
Իրար կանչում են ավելի սրտով.
Բարի է լինում արևն ավելի,
Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար
Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու
Հասկանալի եք լինում ավելի…
Այս գունավոր խճանկարից առանձնացրու այն կտորը, որն ամենապարզն ես տեսնում. նկարագրիր այն քո զգացողությամբ:
Սարերն ավելի բարձր են երևում,
Խոր են երևում ձորերն ավելի,
Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։
Ինձ համար այս կտորը ամենապարզ կտորն է, քանի որ սարերը, ձորերը տափաստանները ամենապարզն են լինում ամպրոպից հետո:
Կարո՞ղ ես բացատրել՝ ի՞նչ ազդեցություն ունի Ամպրոպը Բնության վրա, ինչու՞ է Բնությունը փոխվում նրա պատճառով:
Ամպրոպը ուշքի է բերում բնությանը: Թարմացնում է և ամեն ինչ բնության մեջ փոխվում է, թարմանում, պարզանում:
Մարդու կյանքում ի՞նչը կարող է դառնալ Ամպրոպ. հիմնավորիր ասածդ:
Մարդու կյանքում կարող է ամպրոպ դառնալ մեծ հարվածը, մեծ ցավը, քանի որ դա նրան ուշքի կբերի, կթարմացնի և մարդ կսկսի ավելի սառը դատել:
Ես՝ ամպրոպից հետո… — ստեղծագործական աշխատանք:
ԱՅՍ ԻՄ ՀՐԱՇՔ ԱՇԽԱՐՀՆ Է
Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Գլխիվայր են ծառերն աճում,
Դեպի երկինք են շառաչում։
Սարը սարից ամպ է խլում,
Ջուր է խմում ձորը ձորից,
Երկնքի մեջ արտ է ծլում,
Ու երկինք է բուսնում հողից…
Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Շողքը տեր է, շվաքը՝ հյուր։
Առանձնացրու քեզ դուր եկած թարս պատկերը, շարունակիր այն նկարել…
Ինձ շատ դուր եկավ այս թարս պատկերը.
Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Շողքը տեր է, շվաքը՝ հյուր։
Իմ աշխարհի տերն ու հյուրը … — ստեղծագործական աշխատանք
Իմ աշխարհի տերն ու հյուրը…
Ֆիլմեր Համո Սահյանի մասին.
Համո Սահյան. քարափներից երկինք
Համո Սահյան. ԻՆՁ ԿՀԻՇԵՆ ԱՄԵՆ ԱՆԳԱՄ ՕՐԸ ԲԱՑՎԵԼԻՍ…
ՀԱՄՈ ՍԱՀՅԱՆ — ՀԱՅԱԴԱՐԱՆ — Թատրոն 32
Hamo Sahyan — այստեղ հատկապես կտեսնեք այն աշխարհը, ուր պիտի գնանք…
Մեր մեծերը — Համո Սահյան
Ես ֆիլմից իրոք շատ մեծ բավականություն ստացա իզուր չէ, որ ես շատ եմ սիրում Համո Սահյանի բանաստեղծությունները և իր ծննդավայրը: Անկեղծ եմ ասում ես չեմ կարող բառերով նկարագրել, թե ինչքան գեղեցիկ էր նրա ծննդավայրը՝ Լորը: Համո Սահյանը ինչպես միշտ շատ խոհուն էր, մտքերով լի, արտահայտում էր իր զգացմունքները բանաստեղծության տողերով: Այնքան գեղեցիկ էր Լորը: Միգուցէ, եթե ես այնտեղ ծնված լինեի ես էլ բանաստեղծ դառնայի: Լորի բնությունը ստիպում է, ճնշում է քեզ, որ պատմես, գրես ամեն զգացածդ, ամեն հիացմունքդ: Ես բոլորիդ խորհուրդ եմ տալիս, որ նայեք ֆիլմը և անպայման, անխնդիր այցելեք Լոր:
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016 by svetlanam
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016April 15, 2016 by svetlanam
Ամեն առավոտ հուշերս նորից
Ինձ տանում են այն զմրուխտե հեռուն,
Ուր իմ մանկության ոտնատեղերից
Անձրևաջուր է խմում եղջերուն։
Ինձ այն ծաղկաբույր լեռներն են տանում
Այն բարձունքներն են ինձ տանում կրկին,
Ուր մարդն ամպերին վերից է նայում,
Վերից է նայում արծվի ճախրանքին։
Եվ այն տնակն են տանում ինձ դարձյալ,
Որոտանի մոր, բարդու շվաքում,
Որտեղ հանգչում է մի համեստ անցյալ,
Եվ մի փառավոր գալիք է ծաղկում։
Այն նվիրական տնակն են տանում,
Որ հետո այսքան, այսքան մեծացավ,
Ինձ համար աշխարհ դարձավ աշխարհում,
Եվ անեզրական հայրենիք դարձավ։
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016 by svetlanam
Օրը մթնեց, ժամն է արդեն
Իջնում էին խոհուն, խոնարհ
Եվ զուսպ, և հավաք,
Նստում էին մերոնք կարգով՝
Նստում էին և սպասում,
Մինչև բակում Ծաղիկ եզան
Պապը գալիս, սուփրի գլխին
Եվ լցվում էր տունը դաշտի
Ու երբ տատս ձեռքն էր առնում
Եվ սյունն ի վար գլոր-գլոր
Վայելում էր տաք թանապուր,
Հիմա այդ մեծ գերդաստանից
Ես եմ մնում լոկ իբրև հուշ
Օրը մթնեց, ժամն է արդեն
Բանաստեղծություններ փաթեթից հասկանալով կարդալ «Օրը մթնեց» բանաստեղծությունը:
Օրը մթնեց ժամանկն է իրիկնահացի:Բոլորը կարգով նստել են կրտսեր և ավագ:Սպասում են պապին, որ գար: Պապը գալիս էր և նստում շուքով:Բակի բույրը տարածվում էր:Հանում էր տատը իր հին շերեփը բնազդաբար աղմկում էին գդալները:Թանապուրի տաք գոլորշին
Գերանին էր առնում:Վայելում էին բոլորը թանապուրը լավաշով և սամիթով:Աշխատավոր մի գերդաստան էր պարզ ու միմաիտ:Հիմա ես եմ մանցել  այդ գերդաստանից:Օրը մթնեց, արդեն ժամանկն է իրիկնահացի…
3. Փոխիր վերնագիրը՝ պատճառաբանելով:
Ես փոխեցի վերնագիրը այսպես, որովհետև այս բանաստեղծությունը մի պարզ ու միմաիտ գերդաստանի մասին էր:
4. Բացատրիր կաթնահունց, գերդաստան բառերը:
Կաթնահունց-Կաթով հունցած խմորեղեն, կաթնահաց
Գերդաստան-Արյոնակից ազգականների ամբողջությունը, տոհմ
5.Կարդալիս ի՞նչ բանաստեղծություններ հիշեցրեց. համեմատիր:
Ինձ հիշեցրեց ՙ > և   > բանաստեղծությունները, որովհետև Պատրանք և Հորթ բանաստեղծություններում էլի հիշում են ինչ-որ բան:Հորթը բանաստեղծության մեջ հիշում է իր մանկությունը, իսկ այս բանաստեղծության մեջ էլի հիշում է, բայց իր գերդաստանը:Պատրանք Բանաստեղսծությունում հիշում է իր եղբորը և շանը, իսկ այս բանաստեղծությունում հիշում է իր գերդաստանին:
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016 by svetlanam
Ժայռի մեջ մի տուն եմ հիշում,
Ծիծառի մի բույն եմ հիշում,
Թեքված մի մատուռ եմ հիշում
Եվ բերդի տեղահան մի դուռ,
Ավերակ տաճարի մի վեմ
Եվ բեկված մի սյուն եմ հիշում:
Հիշում եմ լքված մի թոնիր՝
Բերանին՝ մամռոտած մի խուփ,
Մասրենու վարսաթափ մի թուփ,
Աշխարհից խռոված մի ցուպ.
Եվ հեռվում ինչ-որ ուշացած
Ձիերի դոփյուն եմ հիշում:
Արևոտ մի սար եմ հիշում,
Սարն ի վար մի բարակ առու՝
Ցորենի կանաչ արտի մեջ,
Առվույտի կապույտ մի ծաղիկ,
Եվ արտի եգրին՝ մենավոր
Մի բարդու շրշյուն եմ հիշում:
1.վեմ- Ապառաժ, ժայռ, քարաժայռ, պարեխ
Ծիծառի մի բույն եմ հիշում.
Ըստ բանաստեղծության Հայաստանը հին է:
3. Լքված Թոնիր-Թոնիր, որը չեն օգտագործում
Մամռոտած խուփ-մամուռով ծածկված մի կափարիչ
Մամռոտած որմ-մամուռով պատված պատ
Խոռոչում մասրենու վարսաթափ թուփ-Խոռոչում մասրենու թուփ,որը էլ չեն խնամում և այն անխնամ է մնացել
Աշխարհի քարերին մաշված,Աշխարհից խռոված  ցուպ-Ձեռնափայտ, որը շատ է օգտագործվել և մաշվել է.
4.Այս բանաստեղծության մեջ արտահայտում է իր հիշողությունը, թե նա ինչ է հիշում հին Հյաստանից:
5. Ըստ բանաստեղծության Հայաստանը հին էր, գեղեցիկ, լքված և հիշողություններով լի:
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016April 15, 2016 by svetlanam
Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են
Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են
Չգիտեմ ինչու է այսպես
Հայաստան ասելիս շրթունքս ճագում է
Հայաստան ասելիս հասակս ծաղկում է
Չգիտեմ ինչու է այսպես
Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են
Հայաստան ասելիս թևերս բացվում են
Չգիտեմ ինչու է այդպես
Հայաստան ասելիս աշխարհն իմ տունն է
Հայաստան ասելիս էլ մահն ու՞մ շունն է
Posted in Համո Սահյան, Uncategorized
Posted on April 15, 2016April 15, 2016 by svetlanam
Օրը թեքվում է դեպի մայրամուտ,
Հովերն են խաղում ձորալանջն ի վար,
Երկարում են խիտ ստվերներն անփույթ
Եվ կամաց-կամաց խառնվում իրար:
Մի հորթ է նստել թեք ձորալանջին,
Թփերում կորած կածանի վրա,
Կարծես քանդակված մի տերև լինի
Մոր լեզվի հետքը ճակատին նրա:
Խոնավ սև ահողն իր խոնավ դնչին,
Թփի տակ նստել, որոճում է լուռ…
Մասրենու մի ոստ կպել է պոչին
Եվ թվում է, թե էլ չի պոկվելու:
Ականջի մեկը կախել է մի քիչ,
Իսկ մեկով ինչ-որ ձայներ է որսում,
Կախ ականջի տակ, կիսախուփ աչքից
Արցունքի բարակ առուն է հոսում
Կանաչ փրփուր է կաթում շրթունքից,
Եվ կանաչել է լեզուն բերանում…
Իսկ աչքից բխած առվի ակունքին
Մի ճանճ է իջել ու չի հեռանում:
Մորթն է թրթռում, երբ ճոճվող թփի
Տերևը  հանկարծ քսվում է նրան,
Եվ թրթռում է մորթի հետ նրբին՝
Ծաղկած մասրենու ստվերը վրան…
Հորովելներ են ոլորվում դաշտին,
Սարերի վրա գառներ են մայում…
Մանկության աչքեր, դուք եք այդ հորթին
Posted in Համո Սահյան
Posted on April 4, 2016 by svetlanam
Website Built with WordPress.com.
Website Built with WordPress.com.
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.
To find out more, including how to control cookies, see here: Cookie Policy
Already have a WordPress.com account? Log in now.