hy hy en hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy en hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
Պարույր Սևակ (1924 թ., գ. Չանախչի, այժմ՝ Զանգակատուն՝ ՀՀ Արարատի մարզում - 1971 թ.  մահացել է ավտովթարից, թաղված է ծննդավայրում՝ իր տնամերձ այգում)` XX դարի 2-րդ կեսի հայ գրականության խոշորագույն ներկայացուցիչներից, որն առանձնանում է խոր փիլիսոփայությամբ տոգորված  նորարարական-մարդագիտական պոեզիայով:
Սևակն իր ողջ ստեղծագործությամբ բացահայտել է ժամանակակից մարդու
Որ սուրբ հողըդ երբեք չզգա
Որ դու ինքդ էլ երբեք չզգաս
Մեր հողը, մեր հայրենին,
– Սև՛ հագիր, սևսիրտ մարե...
Հինավուրց տոհմիկ մի ազգ
– Գարուն ա, ձուն ա արե՜լ...
«Եղեռնի համազանգի» բոլոր ղողանջներն ազգային ողբերգության շարունակությունն են մեկ մարդու ճակատագրի մեջ:
Պոեմի վերջին՝ «Ահագնացող համազանգն» ինքնատիպ ազգահավաքի կոչ է, հայ մարդու նոր ճակատագրի սկիզբ, հայ երգի վերադարձ:
Հայ ժողովրդի հարատևման ու ազգապահպանման հարցերն են Սևակի մաշտոցյան շարքում՝ «Խոսք հավաստիքի» (1961 թ.), «Մայրենի լեզու» (1962 թ.) բանաստեղծություններում ու հատկապես «Եվ այր մի՝ Մաշտոց անուն» (1962 թ.) պոեմում.
Նրանց ծնունդը միշտ էլ թվում է
Եվ հետո մարդկանց դարեր
Բայց նրանք կյանքում միշտ էլ
ծնվում են լոկ այն պատճառով,
Որ անչափ շատ են սպասել նրանց...
Սևակի հայրենասիրական տրամադրությունների վերջին արտահայտությունը «Եռաձայն պատարագ» (1965 թ.) պոեմն է՝ հայոց ամենախոր վերքի ու անփարատելի ցավի եղեռնապատումը:
1969 թ-ին լույս է տեսել Սևակի «Եղիցի լույս» ժողովածուն (տպաքանակը` 1971 թ-ին, հետմահու): Այն հոգևոր մաքրագործման և կատարելության ձգտող անհատի վեճն է ճշմարիտ հավատացյալի տեղը գրաված «բյուրավոր ու բութ, բյուրատեսք ու սուտ» հավատացյալի հետ («Նորօրյա աղոթք», «Առավոտ լուսո», «Լույս զվարթ» և այլն): Անընդհատ լույսի շուրջը պտտվող բանաստեղծի միտքն ի վերջո հայտնագործում է «Լույսի աղբյուրը», որը ելք է մարդուն պաշարած անհույս խավարից, և նա հրամայում է. «Վառեցե՜ք լույսերը»: Բայց ըմբոստությունը կյանքի աղտեղությունների դեմ այս դեպքում դառնում է սոսկ «ճակատամարտ պատի հետ»:
Շարքն ամփոփվում է «Պարապություն» բանաստեղծությամբ: Սա ոչ թե սովորական պարապություն է, այլ մեծ գործից, մեծ պայքարից դուրս մնացած անհատի տառապագին ինքնախոշտանգում.
Աշխարհին, այո՜, մաքրությո՛ւն է պետք՝
Ա՜յն հերոսների տխրունակ տեսքով,
Որոնք մեռնում են... անգործությունից:
Սևակը գրել է նաև գրականագիտական և քննադատական ուսումնասիրություններ, հոդվածներ՝ նվիրված Գրիգոր Նարեկացուն, Մեսրոպ Մաշտոցին, Կոմիտասին, Նահապետ Քուչակին, Պետրոս Դուրյանին, Հովհաննես Թումանյանին, Եղիշե Չարենցին և ուրիշների, կատարել թարգմանություններ:
Սևակի անունով կոչվել են դպրոցներ, փողոցներ ՀՀ քաղաքներում, թաղամաս՝ Երևանում, Արարատի մարզում՝ գյուղ, որի մերձակայքում տեղի է ունեցել ավտովթարը: Զանգակատուն գյուղում գործում է բանաստեղծի տուն-թանգարանը:
1972 թ-ից ամեն տարի հունիսի 17-ին՝ Սևակի մահվան օրը, բանաստեղծի ծննդավայրում անցկացվում է պոեզիայի սևակյան հանդիսություն:
«Մեր արմատները թերևս խորն են ավելի, քան բարձր է մեր սաղարթը»:
«Ապրելու կեսն էլ պատվով մեռնելն է»:
«Գրողի առաջնահերթ պարտականությունը փակագծեր բացելն է և ոչ թե չակերտներ դնելը»:
«Այո՜, մեր նախնիները աշխարհին փոքր ժառանգություն չեն կտակել, բայց մեր ժառանգության մեծագույն գանձը մեր լեզուն է»:
«Ժողովուրդը քեզ (Սևակին) ծնեց մաքառման գնով, ծնեց ժամանակին, որպեսզի քո միջոցով երգեր իր ցավն ու ուրախությունը: Այդպիսի անհատների ժողովուրդը հեշտությամբ չի ծնում և չի կարող հեշտությամբ բաժանվել նրանից...»
Սարգիս Մուրադյան «Պարույր Սևակ» (1996)
«Նրա (Սևակի) քնարերգության մեջ դժվար չէ նկատել գենետիկական ազդակները, որ գալիս են հանճարեղ Նարեկացու փիլիսոփայական խորհրդածություններից, Սայաթ-Նովայի և հայկական միջնադարի մյուս մեծ քնարերգուների տաղերից, Եղիշե Չարենցի նորարարական ստեղծագործություններից: Բայց այնտեղ հնչում են նաև Պուշկինի բանաստեղծական քնարի լարերը, զգացվում է Ուիտմենի բանաստեղծական ազատությունը, տրիբուն Մայակովսկու հասարակական ավանդույթների և Ռիլկեի մտորումների ազդեցությունը: Ոսկու այդ հատիկները նա վերաձուլել է իր աշխատանոցում՝ ստանալով ինքնատիպ բանաստեղծական մի ձուլվածք»:
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 01:34
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.