hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy cs hy hy hy it hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy cs hy hy hy it hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy it en fr hy es en es en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ko hy hy hy hy es en es en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy
Թավրիզը և Բաքվի անհագ ախորժակը - Ազգ
Welcome! մուտք գործել Ձեր հաշիվը
Մոռացե՞լ եք Ձեր գաղտնաբառը։ Օգնություն
ա գաղտնաբառը կլինի էլեկտրոնային փոստով ձեզ.
Դեսպան Գրիգոր Առաքելյանի ՖԲ էջից, —
Բայց  Ատրպատականն ու Թավրիզը  թյուրքական ցեղերի օրրան համարող   կեղծարարները երբևէ մտածե՞լ  են Թավրիզի հին թաղամասերի տեղանունների  ծագումնաբանության և թյուրքերենի հետ դրանց գոյություն չունեցող  կապի մասին։ Համոզված եմ, որ Բաքուն ամեն ինչ կաներ՝ թաքցնելու  այդ մտացածին կապը հերքող բացահայտ փաստերը։ Խոսենք օրինակներով․
Թավրիզի  հնագույն թաղամասերից է, որը սահմանակից է հայաբնակ Լիլավա թաղամասին։ Այն   چَهارْاَنْدابْ [չահարանդաբ]  բառի կրճատ ձևն է, որը կազմված է պարսկերեն  چهار  [չահար]  (չորս) և  آوند آب [ավանդ-աբ]  (ջրաման) բաղադրիչներից։ Ինչպես տեսնում եք, տեղանունը որևէ կապ չունի  թյուրքերենի հետ։
Այդ թաղամասը նույնպես գտնվում է Թավրիզի կենտրոնական հատվածներում և սահմանակցում հայկական թաղամասին։ Ենթադրվում է, որ բառն առաջացել   է պարսկերեն  اهر  [ահր] (ճնճղահաց, ճնճղալեզու ծառատեսակ, որին թավրիզահայերը «ծտի բոմբի»  են անվանում)  և   آب [աբ]  (ջուր) բաղադրիչներից։ Թաղամասն իր անվանումն ստացել է տվյալ վայրում առվակների եզրին առատորեն  աճող  այդ  ծառատեսակի շնորհիվ։
Այս տեղանունն էլ հնարավոր չէ որևէ կերպ կապել թյուրքերենի հետ։
Թավրիզի հյուսիս-արևելյան հատվածում  գտնվող հնագույն թաղամասերից է։ Տեղանունն առաջացել է  պհլ․  bag  «աստված» (այլ ոչ թե այգի)  և biše [vīšak] (անտառ) բաղադրիչներից, որը նշանակում է «Աստվածների վայր»:  Անտառ իմաստով թուրքերեն meşə բառը փոխառություն է պարսկերեն بیشه    [biše] հոմանիշից։
Տեղանունը համեմատելի է  bogestan> bagestan> bistun (Բիսթուն)    بیستون բառի հետ, որը նույնպես  նշանակում է «Աստվածների վայր»։
Այս հնագույն թաղամասը հայտնի  է իր պատմական հուշարձաններով։ Բառի ստուգաբանության մասին կան որոշ ենթադրություններ, սակայն ամենահավանականը կարող է լինել شش   [շեշ]  «վեց»    և  کیل  [քիլ]   «պտույտ» բառերի համակցումից առաջացածը՝ «վեց պտույտ» իմաստով։ Միայն պարսկերեն شش   [շեշ]  «վեց»    թվականի առկայությունը բավարար է փաստելու, որ այս տեղանունը նույնպես որևէ կերպ չի առնչվում  թյուրքերենի հետ։
Մարալան տեղանունը կազմված է  مار   «ՄԱՐ»   (Ատրպատականի  Մեդիա-Մարաստանի    թագավորական ընտանիքի  անվանումը) և   ԱԼԱՆ    آلان  (թաթերենում տեղանուն ցույց տվող վերջածանց)  բաղադրիչներից՝ «Մարաստան» նշանակությամբ։ (Մարալանը ժողովրդական ստուգաբանությամբ հնչում է նաև ՄԱ(Լ)ԱԼԱՆ مال آلان  , իբր «անասուններ վաճառելու վայր») : Թավրիզի տվյալ թաղամասում է գտնվում հայկական «Մարյամ  Նանե» (Մարիամ Աստվածածին) եկեղեցին, որտեղ ավանդաբար կատարվում  է  խաղողօրհնեքի  արարողությունը:
Այս տեղանունը նույնպես կապակցվում  է Մեդիա-Մարաստանի    թագավորական ընտանիքի անվան հետ  և նշանակում է «Մարաց հայրենիք»։
Չուսթ-դուզանը Թավրիզի հյուսիսային թաղամասերից է, որն իր անվանումն ստացել է նշված թաղամասում չուստ (չարոխանման կոշիկ) կարողների շնորհիվ: Հստակ է, որ چوست    [չուսթ]  چست  [չօսթ]   բառն իրանական ծագում ունի: Ընդ որում հայերենում «արագաշարժ» և «հողաթափ» իմաստներով  «չուստ» բառը նույնպես իրանական փոխառություն է և որևէ կապ չունի թյուրքերենի հետ:
Այսպիսով, բառը կազմված է «չուսթ» և «դուզան» բաղադրատարրերից, որի երկրորդ բաղադրիչը  պարսկերեն է և նշանակում է «կարողներ»: Պատկերացրեք, «Չուսթ-դուզան» տեղանվանը  թյուրքական ծագում վերագրելու համար Բաքվից որքա՜ն ջանքեր կպահանջվեին:
Հարկ չհամարեցի անդրադառնալ Թավրիզի այն հնագույն թաղամասերին, որոնց անվանումների ոչ թյուրքական ծագման շուրջ հնարավոր չէ անգամ կեղծ փաստարկներ ներկայացնելու մասին մտածել: Դրանց թվին են պատկանում՝    «Ուղտապան» իմաստով   شتربان [շոթորբան] թաղամասը, (որին թյուրքախոս թավրիզցիները թարգմանաբար “դեվելեր” են կոչում), «երախայրիք» իմաստով نوبر    Նոբար  թաղամասը, «չորս մինարեթ» իմաստով   Չար-մենար՝ چار منار թաղամասը, «կարմրաջուր» նշանակությամբ    سرخاب  [սօրխաբ] թաղամասը և բազմաթիվ այլ տեղանուններ, որոնք որևէ կերպ առնչություն չունեն թյուրքերենի հետ: Ի դեպ, Սորխաբ թաղամասն  իր անվանումն ստացել է Էյնալի սարից հոսող կարմրագույն ջրից։ Ովքեր տեսել են Թավրիզի նկատմամբ տիրական դիրք զբաղեցնող  ԷՅՆԱԼԻ լեռը, նկատած կլինեն դրա առանձնահատուկ կարմիր գույնը:
Մնում է միայն շատ հակիրճ խոսել Թավրիզի երբեմնի ծաղկուն հայկական թաղամասերի՝ Ղալայի ու  Պարնավայի (Լիալավա) մասին:
Ենթադրվում է, որ բնիկ թավրիզահայերը բնակվել են  Բերդաթաղում (Ղալա), որն արաբերեն  قلعه «բերդ» բառի հայերեն տարբերակն է: Իսկ վերաբնակեցված հայերը հիմնականում կենտրոնացել են Պարնավայում (Լիլավա), որը «Պարոն Ավագ»  անվան աղավաղված ձևն է: Թավրիզի այս վերջին թաղամասը նաև կոչվում է Հայաստան: Ի դեպ, Պարնավայի գլխավոր փողոցներից մեկի կառուցապատման հեղինակներից է անվանի ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը, ով 1921-1923 թթ.  բնակվել է Թավրիզում և որպես ճարտարապետ աշխատել քաղաքապետարանում:
Նախորդ հոդվածըԹրամփը լքել է Սպիտակ տունը՝ չսպասելով Բայդենի երդմնակալությանը
Հաջորդ հոդվածըՀայաստանի շախմատի չեմպիոն Սամվել Տեր-Սահակյանը բարելավում է արդյունքները
ՀԱՐԱԿԻՑ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԱՎԵԼԻ ՇԱՏ ՀԵՂԻՆԱԿԻ
Նորից քաղաքական կողմնորոշման հարցը
Պաշտոնական  Բեռլինն իր երկրում արտոնում է «Հայաստանն ահաբեկչական պետություն է» պաստառը
Ժամկետային զինծառայողը, կարծելով հակառակորդ է, կրակահերթ է արձակել ծառայակցի ուղղությամբ
Իշխան Թովմասյան - 01/10/2022
Խոշոր ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում․ կա 5 վիրավոր
Իշխան Թովմասյան - 01/10/2022
33 տարիներ առաջ թեմի վերաբացմամբ կերտված հաղթանակները կրկին կվերադառնան՝ մեր հավատքի և հայրենիքի հանդեպ...
Նաիր Յան - 01/10/2022
Զինծառայողը, ոտնաձայն լսելով, կարծել է, թե թշնամին է, կրակահերթ է բացել ծառայակցի ուղղությամբ
Նաիր Յան - 01/10/2022
Քննարկվել է հայ-ադրբեջանական սահման ԵԱՀԿ ներկայացուցիչներ ուղարկելու հարցը
Նաիր Յան - 01/10/2022
Նա իր հարցազրույցով ապացուցեց, որ Արցախը ճանաչում է Ադրբեջանի կազմում. դավաճանական ինքնախոստովանություն էր
Իշխան Թովմասյան - 01/10/2022
Կոչ ենք անում դադարեցնել սննդի, հագուստի, տեխնիկական միջոցների հավաքագրումներն ու դրամահավաքները
Իշխան Թովմասյան - 01/10/2022
Նաիր Յան - 01/10/2022
Նաիր Յան - 01/10/2022
Ապրիլի 24-ը որպես Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր սահմանելու օրինագիծը Կալիֆորնիայի նահանգապետը ստորագրել է
Նաիր Յան - 01/10/2022
"Վահան Թեքեյան" Սոցիալ-Մշակութային Հիմնադրամ
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։
Կայքի նյութերը տարածելիս հղումը կայքին պարտադիր է։
կապվել մեզ հետ: info@azg.am
© AZG-2022։ Կայքը պատրաստել է Vavati Group ընկերությունը