hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
Արվեստի Աշխարհը: Պրահայի ազգային թատրոն
Պրահայի եւ առհասարակ ողջ Չեխիայի հպարտությունը՝ Ազգային թատրոնը, որը գտնվում է Վլտավա գետի ափին, իր շքեղությամբ զարդարում է  ողջ Պրահան: Այն համարվում  է  չեխական վերածննդի  խորհրդանիշը, որը կառուցվել է  չեխ ժողովրդի հանգանակության շնորհիվ՝ նշանավորելով չեխական դրամատիկական ու երաժշտական արվեստի զարգացման սկիզբը:
Թատրոնի կառուցման պատմությունը լի է դրամատիկ իրադարձություններով: 19-րդ դարը ողջ Եվրոպայի համար անհանգիստ ժամանակաշրջան էր: Ժամանակակից Չեխիայի պատմական շրջանները մտնում էին Ավստրիական կայսրության կազմի մեջ, իսկ պետական լեզուն գերմաներենն էր: Մայրենի չեխերեն լեզվով ներկայացումներ բեմադրելու հնարավորություն չեխերը չունեին: Թատրոնները պատկանում էին ավստրիացիներին, այդ  իսկ  պատճառով պիեսները բեմադրվում էին գերմաներեն կամ իտալերեն:
1844թ. աշնանը չեխ հայրենասերների  համաժողովի  ընթացքում  ծնվում  է  սեփական թատրոն ստեղծելու գաղափարը: Մեկ տարի անց կառավարությունը հավանություն է տալիս թատրոնի կառուցմանը, սակայն  Ավստրիական կայսրությունը ցնցած հեղափոխության հետևանքով թատրոնի կառուցումը հետաձգվում է վեց տարով: 1851թ. պաշտոնապես հայտարարավում է Չեխական ազգային թատրոնի կառուցման նպատակով սկսել դրամահավաք: Գումարի մի մասը տրամադրում է կառավարությունը, մյուս մասը տրամադրում են ազնվականները:
Թատրոնի կառուցման վայրն ընտրվում է  Վլտավա գետի ափամերձ տարածքում, որտեղից հրաշալի տեսարան էր բացվում դեպի Պրահայի դղյակ: Սկզբնական շրջանում կառուցվում է Ժամանակավոր թատրոնը, որին պետք է հաջորդեր ներկայիս թատրոնի նախագծի կառուցումը: Ժամանակավոր թատրոնի կառուցողական աշխատանքներն սկսվում են 1853թ. եւ տևում ինը տարի: Դա մի գեղեցիկ ու կոկիկ շինություն էր՝ 800 տեղով՝ կառուցված Իգնաց Ուլմանի նախագծով:
Ժամանակավոր թատրոնի կառուցմանը զուգահեռ շարունակվում են նոր թատրոնի նախագծի քննարկումները: Այդ ժամանակաշրջանի երիտասարդ ու առաջադեմ մարդիկ  շքեղագույն թատրոն կառուցելու հավակնոտ մտքեր էին հղանում:
1865թ. համաժողովում նրանց հաջողվում է  համոզել կառավարությանը միջոցներ հատկացնել, եւ նոր թատրոնի շենքի նախագծի ընտրության համար հրապարակային մրցույթ է հայտարարվում: Հաղթող է ճանաչվում պրոֆեսոր Յոզեֆ Զիտեկի նախագիծը:
Թատրոնի հիմքի առաջին քարը դրվում է աննախադեպ հանդիսավորությամբ: Միաժամանակ հայտարարվում է պատերի գեղարվեստական ձևավորման մրցույթ: Սլավոնական առասպելաբանության թեմատիկան միաձուլվում  է նեոռենեսանսի դասական մոտիվների հետ՝ ձևավորելով նոր ոճ, որը հետագայում նշանավորվում  է  որպես «Ազգային թատրոնի սերնդի արվեստ»:
Առանձին աշխատանքներ դեռևս շարունակվում էին, սակայն թատրոնն արդեն բացում  է  դռները  Ավստրիայի  թագաժառանգ Ռուդոլֆի առաջ: Թատրոնի առաջին ներկայացումն է դառնում Բեդրժիխ Սմետանի «Լիբուշե» օպերան: Տասնմեկ ներկայացումներից հետո  թատրոնը նորից փակում են, որպեսզի վերջացնեն տանիքի առանձին աշխատանքներ եւ ներկայանալ պրահացիների առաջ ողջ փայլով:
Կառուցելով պղնձե գմբեթը՝ շինարարներն օգտագործում են տաք ածուխ, որը դառնում է հրդեհի պատճառ: Կրակն արագորեն տարածվում է շինհրապարակ՝ ոչնչացնելով նոր կառույցը: Այրվում են թատրոնի բեմն ու հանդիսադահլիճը:
Չեխ ժողովուրդն ընդունում է հրդեհը որպես ազգային ողբերգություն: Վճռականությունը, որով ժողովուրդը  դրամահավաք է սկսում թատրոնը վերականգնելու համար, թույլ է տալիս գրեթե երկու ամսում հավաքել մեկ միլիոնից ավել զլոտի: Թատրոնի վերականգնումից հետո բեմի տակ հայտնվում է նշանավոր «Ազգը՝ ինքն իրեն» գրությունը:
Կառույցի նախկին ճարատարապետը հեռացվում է շինաշխատանքներից, իսկ նրա տեղը զբաղեցնում է Յոզեֆ Շուլցը՝ Զիտեկի աշակերտն ու նրա ոճի հետևորդը: Նա հաջող կերպով մեկ համալիրի մեջ միավորում է Ժամանակավոր թատրոնի հին շենքը, նոր կառույցներն ու թատրոնի հետևի շինությունը: Զիտեկի ոճը վերջինիս աշակերտը տալիս է համալիրի բոլոր երեք կառույցներին, ինչի արդյունքում ստացվում է  շքեղ մի շինություն, որն առանց փոփոխությունների կանգուն է մնում  հարյուր տարի:
Թատրոնի հիմնովին վերանորոգումը, որը տևում է  վեց տարի, իրականացվում է  ի պատիվ թատրոնի հարյուրամյակի եւ ավարտվում 1983թ.: Վերանորոգված թատրոնը արդեն ավանդության համաձայն հանդիսատեսին առաջինը ներկայացնում է «Լիբուշե» օպերան:
Ազգային թատրոնն իր մեջ ամփոփում է Պրահայի ողջ հմայքը, նրա փառքն ու պատմությունը: Հսկայական աստղա-կապույտ գմբեթը պսակում է  ոսկեգույն թագը, որը գրավում է իր յուրահատուկ փայլով: Գլխավոր ճակատը զարդարված է Ապոլլոնի ու մուսաների քանդակներով, իսկ կողային մասերը՝ Հաղթանակի՝ ձի հեծած բրոնզաձույլ թևավոր քանդակներով: Գետի կողմից թատրոնը զարդարված  է Վագների ու Միսլբեկի քանդակներով: Կողային մուտքը զարդարված է  Դրամայի ու Օպերայի ալեգորիաներով:
Նուրբ ոսկեգույն-մոխրագույն երանգները  ներդաշնակում են շրջակա տների հետ, իսկ օվալաձև գմբեթը հանդիսավոր կերպով բարձրացնում է այն վեր՝ ընդգծելով նրա անկրկնելիությունն ու ինքնատիպությունը:
Չեխ ամենահեղինակավոր նկարիչները ջանացել են զարդարել ներքին հարդարանքը աննկարագրելի ճոխությամբ: Գլխավոր սպասասրահը զարդարում է «Ոսկե դար» եռածալ նկարը: Ձևավորման մեջ գերակշռում են հայրենասիրական տեսարաններ: Վարագույրը հիշեցնում է թատրոնի կառուցման պատմությունը, քանի որ նրա վրա պատկերված են շենքի կառուցման վերաբերյալ դրվագներն ու ժողովրդի հանգանակությունը:
Թատրոնի լավագույն տեղերը պատկանում են ժողովրդին: Մորեգույն թավշով պատված օթյակները գտնվում են կողքերում, պատշգամբներն ունեն երեք հարկաշարք: Առաստաղները նկարազարդված են գեղարվեստական ալեգորիաներով եւ լուսավորված են հիասքանչ ջահերով, որոնցից կենտրոնականը կշռում է գրեթե մեկևկես տոննա:
Վերջին վերակառուցումների արդյունքում առանձնացվում  է նոր շինություն, որն առանձնանում է ընդհանուր համալիրից ինչպես իր ոճով, այնպես էլ ներքին հարադարանքով: Դա արդիական ոճով կառուցված Նոր բեմն  է, որտեղ կարելի  է տեսնել երիտասարդ  հեղինակների բեմադրություններ:
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 03:45
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.