hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy de hy hy ceb hy en ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy es es tr en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy es es tr en en hy hy nb hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy en en en
Հանրապետական մեծամասնությունը խորհրդարանում իրականության կեղծված արտացոլումն է | Forrights.am
Հայաստանի հասարակության կյանքում կատարվող փոփոխությունների, ներքաղաքական զարգացումների շուրջ Forrights.am–ը զրուցել է ազգագրագետ Աղասի Թադևոսյանի հետ:
Պարոն Թադևոսյան, Հայաստանում վերջին թեժ իրադարձությունը Երևանի ավագանու ընտրությունն էր: Սա տարբերվում էր մեծ մասշտաբի մեր նախորդ ընտրություններից, որոնք ավարտվում էին ցնցումներով, պարտված քաղաքական ուժի հանրահավաքներով: Ձեր կարծիով, ի՞նչ տեղի ունեցավ սեպտեմբերի 23-ին, դա ի՞նչ էր մեր հասարակության համար:
Ըստ էության, չի կարելի ասել, որ այս ընտրություններն անցնցում էին: Միգուցե հենց ամենամեծ ցնցումն այս ընտրությունների հետ էր կապված, որովհետև ցնցումը տեղի էր ունեցել մինչև այդ: Սա ցնցումների հերթական ալիքն էր: Սա նման էր նրան, որ տեղի է ունենում մեծ երկրաշարժ, հետո այդ երկրաշարժը շարունակվում է մանր ցնցումներով: Նախորդներից հիմնական տարբերությունն այն էր, որ որևէ միջամտություն մարդկանց կամքի վրա տեղի չունեցավ: Մարդիկ ձայն են տվել իրենց նախընտրած ուժին` եղել է իրենց կամքի արտահայտումը, այլ բան է, թե այդ կամքն ինչպես էր ձևավորվել:
Որևէ մեկը` թաղային միջավայրից, թաղային խաժամուժից չէր մտել այդ գործարքի մեջ, իշխանությունը վարչական ռեսուրսը չէր օգտագործել, փող չէր բաժանվել: Նախկին բացասական երևույթներն այս անգամ չկային: Սա փխրուն փոփոխություն է, չի կարելի ասել, որ մեր հասարակությունը միանգամից փոխվեց, ուղղակի իրավիճակն է փոխվել: Ազատ ընտրությունը պետք է դեռ դարձնել մշակույթ: Դա մեծ աշխատանք է, որ պետք է տարվի հասարակության հետ: Իրական քաղաքական ուժ ներկայացնելու հայտ ԵՆ ներկայացրել ուժերը, որոնք ներկայացնում են հասարակության այս կամ այն խավի շահերը, ոչ թե նախկին իշխող կուսակցության նման, որը ներկայացնում էր բացառապես փոքրաթիվ մեծահարուստների բիզնես-շրջանակի շահերը:
Նույն ԲՀԿ-ն և «Լույս» դաշինքը քաղաքական կուսակցություններ չեն: Նրանք միգուցե դեռ կայանալու խնդիր ունեն: Քաղաքական կուսակցությունները դրանք հստակ գաղափարական հստակ հենք ունեցող ուժերն են, որոնք հստակ են ներկայացնում իրենց գաղափարական տեսանկյունը` ծրագրերի միջոցով: Առայժմ մենք այդ տիպի կուսակցական համակարգ չունենք և այդ մեծ տոկոսը ցույց տվեց, թե ինչպես է հասարակությունն իր մեծ քվեն տալիս
Հայաստանում տեղի ունեցող պրոցեսին: Սա ավելի շատ հօգուտ պրոցեսի քվեարկություն էր, քան` հօգուտ ինչ-որ քաղաքական կուսակցության:
Հիմա քաղաքական դաշտում բուռն քննարկվում է արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու հնարավորությունը: Բնական է` հեղափոխության կողմնակիցները և աջակիցները կողմ են դրան, որպեսզի դե ֆակտո իրավիճակը դարձնեն նաև իրավական փաստաթուղթ: Ըստ Ձեզ, բանակցությունները քաղաքական ուժերի միջև ինչպես կավարտվեն և ինչքանով է մեզ պետք ներկա փուլում արտահերթ ընտրություն անցկացնել:
Մենք պետք է նայենք, թե ինչպիսին է մեր իրողությունը: Իրողությունն այն է, որ Հայաստանում իշխանություն զավթած փոքրիկ կլանային կառույցը` ավտորիտար իշխանական համակարգը, որը շատ բնորոշ է հետխորհրդային երկրներին, կորցրեց իշխանությունը համաժողովրդական աջակցության հիմքի վրա ի հայտ եկած քաղաքական առաջնորդի և նրա շուրջ խմբված քաղաքական գործիչների գործունեության շնոհիվ: Իրողությունն այն է, որ եթե նման բան է տեղի ունեցել, ուրեմն էս պրոցեսը պիտի շարունակվի: Իսկ շարունակության համար ունենք հետևյալը:
Կա դրան դիմադրող ուժ, որը Հանրապետական կուսակցությունն է, որը նախկինում ոչ օրինական ձևերով հաջողեցնում էր մեծամասնություն վերցնել, պարզապես զավթել էր իշխանության կառույցները և ինստիտուները: Հիմա այդ ուժը դիմադրում է բնական մի պատճառով, քանի որ իրենք կորցնելու են նախկինում գողացածն ու թալանածը, և այն կարգավիճակը, որն իրենց թույլ էր տալիս այդ արտոնյալ կարգավիճակից հարստանալ: Նրանց իշխանությունը բացառապես պետք էր հարստություն դիզելու և այդ հարստությունը վերարտադրելու, պահպանելու, հավերժ իրենց որդիներին փոխանցելու:
Ես ուզում եմ թարմացնել մեր հիշողությունը: Մենք հիշում ենք, որ վաղ անցյալում հարստացած, 60-ն անցերի սերունդը իշխանությունը փոխանցում էր իրենց զավակներին: Արդեն իրենց զավակները դարձել էին կադաստրի պետ, քաղաքապետ, այս ու այն պաշտոնի էին նշանակվել: Ստեղծվել էր թագավորական-ֆեոդալական իրավիճակ, որը քողարկված էր այս ընտրական մեխանիզմով և տարբեր դեմոկրատական` պառլամենտական, վարչապետական ինստիտուտներով: Էս ուժի մոտիվացիան միայն դա է: Երբ իրենք խոսում են ժողովրդի ու պետության շահերի մասին, դրանք դեմագոգիա են և բոլորը դա հասկանում են:
Հիմա կա նոր առաջնորդի և գործիչների իշխանություն, մարդիկ, որոնց համակրում է հասարակությունը: Նրանք չեն ուզում Հանրապետականի կողմից ձևավորած ավտորիտար իշխանության տիպի իշխանություն:
Սա շատ հստակ ձևակերված հասարակական պահանջ է: Եվ հենց նախկին իշխանության բեկորները, կամ Ռոբերտ Քոչարյանն ուզում են ինչ-որ շարժում անել, առաջնորդը` Փաշինյանը, դիմում է հասարակությանը և հասարակությունը, անկախ նրանից, որ ինքը որոշ քննադատություններ ունի գործող կառավարության հանդեպ, բայց ինքը պաշտպանում է այս պրոցեսը: Դրա վկայությունը ավագանու ընտրությունն էր, և պորցեսի շարունակությունը նոր ազգային ժողովի արտահերթ ընտրությունն է` որպես անհրաժեշտություն:
Աբսուրդ է` Ազգային ժողովում ունենալ այլևս իշխանություն չունեցող կուսակցության իշխանություն` որպես մեծամասնություն, որը սաբոտաժի է ենթարկում Հայաստանում կառավարումը և ընդհանրապես` որոշումների կայացումը: Իրենք միայն մեկ նպատակ ունեն` խանգարել նոր ձևավորվող իշխանությանը: Նպատակն էլ այն է, որ անհաջողության մատնեն այս կառավարության կառավարումը, առաջանա անհաջողություն, և հետ գան իշխանություն` այդ անհաջողությունը շահարկելու միջոցով: Դրանք ուժեր են, որոնք թքած ունեն Հայաստանի ապագայի վրա: Նրանց ընդհանրապես չի հուզում էս պետության ապագան: Իրենց Հայաստանը հետաքրքրում է որպես մի կառույց, որտեղ կարելի է աստղաբաշխական տեմպերով հարստանալ:
Արտահերթ ընտրության գաղափարին որպես հակափաստարկ Հանրապետականներն ասում են, որ այս խորհրդարանը լեգիտիմ է ընտրվել, Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած ԵԼՔ դաշինքը ճանաչել է արդյունքները: Հիմա հարց` դուք ի՞նչ գործ ունեք լեգիտիմ խորհրդարանի հետ:
Կան իրավիճակներ, որոնք փոխում են նախկին քաղաքական իրողությունը: Հայաստանում այլևս արմատականորեն 0000000000000փոխվել է իրադրությունը և այս պահի վիճակով մենք կարիք ունենք նոր ընտրությունների, որպեսզի համոզվենք, թե արդյոք ԱԺ-ում մեծամասնություն կազմող ուժը իրոք վայելում է հասարակության մեծամասնության աջակցությունը:
Բոլորը խորապես համոզված են, որ Հանրապետական կուսակցությունն այլևս չի վայելում հասարակության մեծամասնության վստահությունը և այն, որ ինքն այսօր մեծամասնություն է կազմում խորհրդարանում, դա իրականության կեղծված արտացոլումն է պառլամենտում: Այդ կեղծիքը` ջարդված հայելին, պետք է փոխել: Խորհրդարանը պետք է արտացոլի այն, ինչ այսօր հասարակությունում տեղի է ունեցել և որևէ մեկը չի կարող հաշվի չնստել այն փաստի հետ, որ Հայաստանում տեղի է ունեցել հեղափոխություն: Դա հեղափոխություն է, որովհետև մի տիպի` ավտորիտար հասարակարգից փորձում ենք անցնել ժողովրդավարական տիպի հասարակարգի:
Մեր ժողովրդի մենթալիտետը, պատմական զարգացումը, նիստուկացը օգնո՞ւմ են ժողովրդավարական հասարակարգի անցնելուն, թե ոչ: Մենք պատրա՞ստ ենք որպես հասարակություն այլևս օրենք չխախտել, ծանոթ-բարեկամով գործեր չբռնել:
Մեր մոտեցումն այս հարցին պիտի չլինի էսպես շատ ընդհանրական, որովհետև ժողովրդի մեջ կան շատ տարբեր հատվածներ: Ես կարծում եմ, որ հեղափոխությունը դեռ շարունակվում է, ինքն ուղղակի մի փուլից մտել է մեկ այլ փուլ: Մենք հասարակության մեջ ունենք բավականին լավ արտահայված քաղաքացիական դիրքորոշմամբ հատված, որը հիմնականում կազմված է երիտասարդ մարդկանցից: Դա գլխավորապես ուսանողական երիտասարդությունն է, և նրան հետևող երիտասարդությունը: Հիմա այս հատվածը փորձում է հասարակության մեջ դառնալ առաջնորդողը, օրինակելին և օրինակ ծառայողն ու տարածողը: Եթե նախկինում կառավարող վերնախավում անօրինականության կողմնակիցներն էին, ամեն ինչ անում էին, որպեսզի լինեն մոնոպոլիաներ, անօրեն բնույթի հարստացումներ:
Ընտրությունների շրջանում մարդիկ տեսնում էին, թե ինչպես են կուսակցություները` ՀՀԿ-ն ու ԲՀԿ-ն, փող բաժանելով դառնում մեծամասնություն: Այս անօրինականության գաղափարները տարածվում էր հասարակության մեջ, քանի որ մարդիկ մտածում էին` գոյատևման այլ ստրատեգիա իրենք չունեն: Սա փոխվել է և փոխվել է կառավարող վերնախավը: Այսօրվա իշխանությունն իր օրինակով է ցույց տալիս, որ շարժվում է օրենքով, ինքը չի հարստահարում և չի գողանում պետությունից, վարչապետը էկոնոմ դասի ինքնաթիռով է տեղաշարժվում, փոխվարչապետը հրաժարվում է մի քանի ծառայողական ավտոմեքենաներից: Այս պահին իրենք կարող են ունենալ որոշ սխալներ, բայց բոլորն են հավատում, որ մարդիկ ազնիվ են մոտենում իրենց գործին:
Ձեր կարծիքով, ի՞նչն է պակասում այս իշխանությանը: Տարբեր առիթներով մենք դժգոհություններ ենք լսում: Այսպես ձևակերպենք` այն մեր երազած իշխանությունից ինչո՞վ է տարբերվում ներկայիս իշխանությունը:
Մի քանի բան է պակասում: Նախ` այս պահին պակասում է ոտքերի տակ կայուն հող ունենալը, այսինքն` նաև Ազգային ժողովում ունենալ հենարան: Նախկին իշխանական ուժը բավականին խանգարող գործոն է դարձել: Երկրորդը կադրային խնդիրն է, ինչը նոր կառավարությունը պետք է կարողանա լուծել և ընդգրկել այնպիսի կադրերի, որոնք կերաշխավորեն կառավարման համակարգի պրոֆեսիոնալ գործունեությունը և հաջողությունը: Շատ էական է նաև քաղաքացիական հասարակության և ԶԼՄ-ների զարգացումը: Նրանք պետականաշեն գործընթացներին աջակցում են և մասնակցում: Մենք տեսնում ենք մամուլի տարբեր միջոցներ, որոնք, հասկանալի չէ, թե ինչ աղբյուրներից են սնվում, որովհետև մենք նախկինում գիտեինք, թե այդ ԶԼՄ-ների ֆինանսավորումն ինչպես էր տեղի ունենում: Դա կապված էր տարբեր օլիգարխների հետ, կապում էին կառավարող էլիտայի հետ: Այս խնդիրը լուծել է պետք, քանի որ մեզ անհրաժեշտ է անաչառ մամուլ, որը ոչ թե բանսարկություններով կզբաղվի, այլ կիրականացնի իրավիճակից քննադատական մեկնաբանում: Քննադատությունը շատ կարևոր է, բայց դա պետք է չլինի բանսարկություն և չարախնդություն, ինչը որ այսօր անում է «քննադատական» մամուլը:
Մեզ անհրաժեշտ է, որ իրականությունը հասարակությանը ներկայացվի օբյեկտիվորեն: Կառանձնացնեի նաև ճիշտ տնտեսական քաղաքականությունը, հատկապես ես կարևորում եմ մանր ու միջին ձեռներեցությանն աջակցող քաղաքականությունը, այնպես, որ այդ մարդիկ չնեղանան կառավարությունից: Նրանք վաստակում են ոչ մեծ գումար, ասենք` ամսեկան կարող են 3-ից 5 հազար դոլար եկամուտ ունենալ, կառավարությունը պիտի օրենքներն այնպես շարադրի, որ այդ մարդիկ եկամտի կորուստ չունենան` ինչքան վաստակում էին, գոնե այդքան էլ վաստակեն, եթե ոչ ավելին:
Օրինականություն պետք է մտնի մեր կյանք, բայց այդ օրինականությունը պետք է չհարվածի մարդկանց գրպաններին, ընդհակառակը, այդ օրիանականությունը պիտի օգնի մարդկանց գրպաններում գումարը շատացնելուն:
Հարցազրույցը վարեց Ռոբերտ Անանյանը
Նախորդ նյութըԱյս իշխանության համար նման աղմկահարույց գործի կասեցումը ամոթալի կլինի
Հաջորդ նյութը«Հ1-ն արդեն սովորել է աշխատել որպես «իշխանության խոսափող»»
Նրանք զոհվեցին «Վիլիսի» մեջ, ՀՀ տարածքի հրետակոծման ժամանակ
«Իշխանությունները պատրաստ էին պայմանագիր կնքել մեզ համար աննպաստ պայմաններում՝ 2021-ի առաջին ամիսներին»․ քաղաքագետ
Այս կայքն ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) միջոցով: Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:
2022 © Journalists for Human Rights
Մարտական դիրքում հայտնաբերվել է զինծառայող,դի` հրազենային վիրավորումով
Նրանք զոհվեցին «Վիլիսի» մեջ, ՀՀ տարածքի հրետակոծման ժամանակ
Edit with Live CSS
Write CSS OR LESS and hit save. CTRL + SPACE for auto-complete.