hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
Աննան զգում է ճակատագրի շունչն ամեն քայլափոխին: Մահվան ու ապագայի բացակայության միտքը անընդհատ հետապնդում է նրան. նույնիսկ երազում տեսնում է, թե ինչպես է մահանում ծննդաբերության ժամանակ: Այնուամենայնիվ, ճակատագիրը նրան երկրորդ հնարավորություն է ընձեռում (ինչպես և Վրոնսկուն՝ կրակոցից հետո):
Աննան երազում է անհնարինի մասին. մի տան մեջ ապրել երկու ամենաթանկ մարդկանց՝ Ալեքսեյի ու որդու հետ: Եղբոր՝ Ստիվայի՝ Կարենինից ամուսնալուծության համաձայնություն ստանալու ու երեխային քրոջ խնամքին հանձնելու բոլոր փորձերն ապարդյուն են անցնում: Կարենինը, որպես բարձր հասարակության լիարժեք անդամ, անսասան կերպով հետևում է այդ հասարակության բոլոր օրենքներին՝ այդ թվում ամուսնալուծության վերաբերյալ համընդհանուր կարծիքին: Հեղինակը բացահայտ քննադատության է ենթարկում հին բարքերն ու ամուսնալուծության գործընթացի նման բարդ ու գրեթե անհնարին բնույթը:
Ուշագրավ է վեպում մշտապես առկա ինքնասպանության գաղափարը: Տոլստոյն ինքնասպանության երևույթը ներկայացնում է որպես տառապանքից ազատվելու միջոց: Կյանքին վերջ տալու միտքը վեպի ընթացքում հետապնդում է ոչ միայն գլխավոր հերոսուհուն, այլ նաև մի քանի հիմնական կերպարներին՝ Լևինին, Վրոնսկուն, որը նույնիսկ կրակում է ինքն իր վրա Կարենինի ստորացուցիչ խոսքերը լսելուց հետո: Սակայն կա մեկ տարբերություն. այս երեքից միայն Աննան է համարձակվում իրապես այդ քայլին գնալ՝ դրանով իսկ ապացուցելով, որ հայտնվել է շատ ավելի անելանելի վիճակում: Հերոսուհու հուսահատության վերջին կաթիլն է դառնում Վրոնսկու հանդեպ խանդը. «Ես կպատժեմ նրան»,-որոշում է Աննան:
Խոսելով վեպի կերպարների մասին՝ պետք է նշել, որ դրանցից շատերն իրենց նախատիպերն ունեն: Կոնստանտին Լևինը ռուս իդեալիստի տիպական կերպար է, որի հիմքում ընկած է Տոլստոյի՝ Սոֆյա Բերստի հետ ամուսնությունից առաջ ու հետո ունեցած ապրումները. Տոլստոյն իրեն մեղավոր էր զգում նրա առջև: 18-ամյա Սոֆյայի հետ ամուսնանալուց երկու օր անց 34-ամյա Տոլստոյն իր տատիկին գրած նամակում խոստովանել է, որ նրան մշտապես հետապնդում է իր համար չնախատեսված երջանկություն գողանալու միտքը. նա իրեն արժանի չէր համարում նման աղջկան: Հեղինակի այս ապրումներն արտացոլված են Լևինի և Քիթիի հարաբերություններում:
Աննա Կարենինայի նախատիպի վերաբերյալ գոյություն ունի մի քանի վարկած. առաջինի համաձայն՝ Կարենինայի կերպարի համար հիմք է ծառայել Մարիա Գարտունգը՝ Ա.Ս. Պուշկինի դուստրը, որի հետ Տոլստոյը ծանոթացել է 1868թ.: Մեկ այլ կարծիքի համաձայն՝ Աննայի նախատիպ կարող է լինել նաև իշխանուհի Ալեքսանդրա Օբոլենսկայան (Դյակովան):
Հեղինակի նախնական մտաղհացմամբ վեպի գլխավոր հերոսուհին պետք է լիներ Տատյանա Ստավրովիչը, իսկ ամուսինը՝ Միխայիլ Ստավրովիչը: Վրոնսկու կերպարի սկզբնական անունը Իվան Բալաշև էր: Այս նախնական կերպարները զգալիորեն տարբերվում էին վերջնականներից: Օրինակ՝ Տատյանային նկարագրելիս Տոլստոյը գրել էր. «Նրա հագուստի ու քայլվածքի մեջ ինչ-որ հրահրող ու համարձակ բան կար»:
Ինչ վերաբերում է Վրոնսկու (Իվան Բալաշևի) կերպարին, նրա նախատիպերն են համարվում գրող Ն.Ն. Ռաևսկին և պոետ Ա.Կ. Տոլստոյը: Վրոնսկին ազնվական ծագում ունեցող սպայի տիպական կերպար է: Աչքի է ընկնում իր էներգիայով, բնավորության տոկունությամբ ու փառասիրությամբ: Հասարակության աչքերում հմայիչ այս երիտասարդն առանձնանում էր իր համեստությամբ, քաղաքավարությամբ, հանգիստ խառնվածքով ու արժանապատվությամբ: Միանգամայն այլ Վրոնսկի էր տեսնում Աննան. «Խիստ, բայց մեղմ դիմագծեր, խիստ, բայց հնազանդ աչքեր, որոնք սեր են խնդրում ու սեր արթնացնում»:
Աննայի ու որդու հանդիպումը,
Խոսելով վեպի մյուս գլխավոր գործող անձի՝ Ալեքսեյ Կարենինի (Միխայիլ Ստավրովիչի) մասին, պետք է նշել, որ կերպարի վերջնական ազգանվան հիմքում ընկած է հունարեն «կարեոն» բառը, որը թարգմանաբար նշանակում է «գլուխ»: 1870թ.-ից սկսած Տոլստոյը հունարեն էր սովորում և նույնիսկ բնօրինակով Հոմերոս էր կարդում: Ազգանվան նման ընտրությունը բացատրվում է նրանով, որ Կարենինի կերպարում բանականությունը իշխում է զգացմունքների վրա:
Ըստ «Աննա Կարենինա»-ի առաջնային սյուժեի՝ գլխավոր հերոսուհին ամուսնալուծվում է ու սկսում ապրել սիրեկանի հետ, որից երկու երեխա է ունենում: Սակայն նրանց հանգիստ կյանք չէր սպասվում, քանի որ զույգը «վատ շրջապատ» է ընկնում. հարբեցող արտիստներ, անբան պոետներ: Աննայի նախկին ամուսինը հուսահատության գիրկն է ընկնում ու նույնիսկ սպառնում է սպանել դավաճան կնոջն ու ինքնասպան լինել: Աննան ու Ալեքսեյը վիճում են, վերջինս հեռանում է տանից: Մի քանի օր հետո Նևա գետում գտնում են Աննայի մարմինը:
Այսպիսով, Տոլստոյը բազմիցս փոփոխում է վեպի կերպարային ու սյուժետային տարրերը, ինչի արդյունքում գալիս է մի պահ, երբ հեղինակն արդեն հոգնում է իր իսկ ստեղծագործությունից ու հետաձգում այն ավարտելու գործընթացը: Տոլստոյին նույնիսկ արդեն չէր հուզում «Աննա Կարենինա»-ի հնարավոր հաջողությունը կամ ձախողումը: Ա.Ա. Ֆետին ուղղած նամակում նա գրում է. «Իմ ձանձրալի Աննան հոգնեցրել է ինձ»:
Խնդիր կար նաև վեպի վերջնական տպագրման հետ կապված. հրատարակչության աշխատակիցներին մտահոգում էր գլխավոր հերոսների ֆիզիկական մերձեցման բավականանին անկեղծ տեսարանը:
1875 թ. Տոլստոյը Մ.Ն. Կատկովին ուղարկած նամակում գրում է. «Վերջին գլխում չեմ կարող ոչինչ փոխել: Միակ զենքս վառ ռեալիզմն է, քանի որ չեմ կարող պաթոս կիրառել: Ռեալիզմն այն տարրն է, որի վրա հենվում է ողջ վեպը: Եթե այն կեղծ լինի, այդպիսին կլինի ողջ ստեղծագործությունը»:
«Աննա Կարենինա»-ն դարձավ ժամանակակից ռուս հասարակության վերին խավի արատների մի հայելի: Տոլստոյը ներկայացնում է «հնագույն քաղաքակրթության անկումը»՝ նկատելով ազնվական կյանքում տեղի ունենալիք մոտալուտ փոփոխությունները: Այնուամենայնիվ, նույնիսկ Տոլստոյը չկարողացավ կանխատեսել, թե ինչպիսի կտրուկ արագություն են ստանալու դրանք մոտ կես դար հետո:
Այսպիսով, արտաքուստ «ընտանեկան վեպ» հիշեցնող այս երկում արծարծված են ռուսական հետռեֆորմյան կյանքի սոցիալ-տնտեսական ու գաղափարահոգեբանական ամենաբարդ հարցերը: Աննայի դժբախտ սիրո և կործանման սյուժետային հենքի վրա գրողը քննադատել է վերնախավի կենցաղն ու բարոյական ըմբռնումները, բացահայտել եկեղեցում և դատարանում տիրող կեղծիքն ու ապօրինությունները:
Եթե իր «Պատերազմ ու խաղաղություն»-ը Տոլստոյը որակում է որպես «գիրք անցյալի մասին», ապա «Աննա Կարենինա»-ն անվանում է «վեպ ժամանակակից կյանքի մասին»: Ի տարբերություն առաջինի՝ այս վեպի մեջ ներկայացված չեն պատմական մեծն իրադարձություններ: Փոխարենը, հեղինակն այստեղ բարձրաձայնում (ու անպատասխան է թողնում) այնպիսի թեմաներ, որոնք հոգեհարազատ են ցանկացած ընթերցողին: Ինչպես նշել է Ֆ. Դոստոևսկին, այս վեպում Տոլստոյը «մարդկային հոգին խորը հոգեբանական ուսումնասիրության է ենթարկում»: Այս է պատճառը, որ կենդանի, թեժ ու ավարտուն այս վեպը մշտապես ակտուալ կլինի ցանկացած սերնդի համար:
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 05:11
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.