hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy en hy hy en hy hy en hy hy en hy hy en hy hy en hy hy en hy hy hy hy hy hy hy en hy ru hy fr hy hy hy en hy en hy en en hy en hy en ru hy en hy en en hy es hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy
Դավիթ Գյուրջինյանը՝ հայերենում ամենատարածված սխալների մասին - ՀՀ Լեզվի կոմիտե | Language committee of RA
Լեզվի կոմիտեի նախագահ Դավիթ Գյուրջինյանը «Art 365» կայքի խնդրանքով ներկայացրել է հայերենում ամենատարածված 7 սխալները։ Նյութն ամբողջությամբ՝ ստորև։
Հայերենում տարածված սխալների մասին զրուցել ենք Լեզվի կոմիտեի նախագահ, լեզվաբան Դավիթ Գյուրջինյանի հետ և խնդրել ենք նրան նշել այն հիմնական և ամենատարածված սխալները, որոնք այնքան շատ են առօրյա, գրավոր և բանավոր կիրառության մեջ, որ, ցավոք, ձգտում են դառնալու օրինաչափություն:
1. Խոսել բայի չարչրկումը
Առանձնակի հետևողականությամբ շարունակվում է խոսել բայի չարչրկումը հատկապես սերիալներում։ Գրեթե համատարած ասում են (կամ գոռում) սխալ ձևերը՝ խոսացի, խոսա՛, խոսանք… Այնինչ պիտի ասվեր խոսեցի, խոսի՛ր, խոսենք, ինչպես որ ասում ենք երգեցի, երգի՛ր, երգենք և այլն։ Պարզ է, որ ասել անկանոն բայի ասացի, ասացիր, ասաց, ասա՛ և նման ճիշտ ձևերի ազդեցությամբ են սխալվում (ի դեպ, խոսակցական լեզվում անկանոն այս բայն էլ «կանոնական» ձևերով է ներկայանում՝ ասեցի, ասեցիր, ասեց…)։ Հոնքը շինելու տեղ աչքն են հանում։
2. Կրկին՝ «կրկին անգամ»-ի մասին
Ասում և գրում են կրկին անգամ, երբ կրկին-ի կողքին անգամ-ն ավելորդ է։ Նույնն էլ բազմիցս-ի դեպքում է. –իցս մասնիկն արդեն «անգամ» է նշանակում, ուստի մի «անգամ» էլ չգումարենք։
3. -Ել վերջավորությամբ բայերի պատճառականը
Կանոն է՝ –ել վերջավորությամբ բայերի պատճառականը –եցն ածանցով են կազմում, ինչպես՝ հիշել – հիշեցնել, բայց ականջ են ծակում հիշացնել և նման սխալ ձևերը։ Առավել արտառոց է, երբ –ացն-ի փոխարեն իբր գրական ձևեր են կազմում և գործածում, ինչպես՝ հիմարեցնել։ Վստահ կարող ենք ասել, որ կենդանի խոսքում ոչ մեկը հիմարեցնել չի ասում, այլ բնական ու ճիշտ հիմարացնել։ Հեռուստատեսությամբ այդ ճիշտ ձևը անիմաստ «գրականացվում է»։
4. Թվով 3 մարդ
Հայերեն մտածող մարդու համար արտառոց են թվով 3 մարդ, թվով 15 սեղան բառակապակցությունները, որոնցում ավելորդ է թվով-ը, պիտի ուղղակի ասել 3 մարդ, 15 սեղան։ Տարօրինակ բան. լեզուն ձգտում է սեղմության, խնայողության, ոմանք նոր բեռ են ավելացնում նրա ուսերին՝ դեմ գնալով հայերենի հարազատ լեզվամտածողությանը։
5. Ինչո՞ւմ է խնդիրը
Հայերեն լեզվամտածողությանը խորթ են ինչո՞ւմ է խնդիրը (հարցը, առավելությունը, թերությունը) արտահայտությունը և նրա պատասխանը՝ բանը նրանում է, որ...
Գրաբարաբույր նախդրային կապակցություններ կան՝ ի շահ, ի հիշատակ, ի գիտություն, ի լրումն, ի տես և այլն, որոնք ամենօրյա գործածություն ունեն։ Եվ դա լավ է։ Սակայն մի բայց կա… Ոմանք ոգևորված սրանց ավելացնում են ի շնորհիվ սխալ ձևը։ Շնորհիվ-ը երբևէ ի նախդիրով չի գործածվել, քանի որ դա հակասում է լեզվի օրինաչափություններին (գրաբարում գործիական հոլովաձևի հետ [շնորհ-իւ] ի նախդիր երբեք չի գործածվել)։
Արհեստական է, անբնական (ու սխալ), երբ անձ ցույց տվող գոյականները կապակցում են ով, ում, ովքեր… հարաբերականներով՝ Գուրգենը, ով…, Գուրգենին, ում…, Տղաները, ովքեր… Ավելի «առաջադեմներն» ասում են՝ երկրները, ովքեր…
Հայերեն բնական ու ճիշտ կապակցություններն են՝ Գուրգենը, որ / որը…, Գուրգենին, որին…, Տղաները, որոնք… Չպետք է անհանգստանալ, թե այսպես ասելու դեպքում Գուրգենն ու տղաները կդառնան … իր։ Պետք է անհանգստանալ, որ անբնական ու անճիշտ կապակցությունները սղոցում են լսողների և կարդացողների նյարդերը։
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RAFollow
Բարի գալուստ Հայաստանի Հանրապետության Լեզվի կոմիտեի թվիթերյան պաշտոնական էջ։
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1572468164981424128Retweet on Twitter 1572468164981424128Like on Twitter 15724681649814241282Twitter 1572468164981424128
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
🔷ՀՀ լեզվի կոմիտեն հրապարակել է 2019-2022 թթ. հայաշխարհի լեզվավիճակին վերաբերող տեղեկագիր։
🔶Աշխատանքն անվանվել է «#Հայաստանի, #Արցախի և #Սփյուռքի լեզվական կյանքի ուրվագծային պատկեր»:
🔻Տեղեկագիրը կարող եք կարդալ առցանց կամ ներբեռնել այստեղից՝ http://www.langcom.am
Reply on Twitter 1567060596083884035Retweet on Twitter 1567060596083884035Like on Twitter 1567060596083884035Twitter 1567060596083884035
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1556641320696963072Retweet on Twitter 1556641320696963072Like on Twitter 1556641320696963072Twitter 1556641320696963072
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Աշխատանքային հարաբերություններում անհարկի կիրառվող օտար բառերն ու արտահայտությունները գործածողների «ծուլության» պատճառով ներթափանցում են մայրենի լեզու, ապականում այն։
Reply on Twitter 1553007618628657152Retweet on Twitter 1553007618628657152Like on Twitter 1553007618628657152Twitter 1553007618628657152
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1548994793308655617Retweet on Twitter 1548994793308655617Like on Twitter 1548994793308655617Twitter 1548994793308655617
Եթե ցանկանում եք մեր կողմից պարբերաբար ստանալ ծանուցումներ, կրթական ու այլ պիտանի նյութեր, ապա բաժանորդագրվեք, և մենք կուղարկենք դրանք Ձեր էլեկտրոնային փոստին։
Մենք ակտիվ ենք նաև սոցիալական կայքերում, որտեղ տարածում ենք կոմիտեի մասին այն ամենը, ինչ կգտնեք կայքում։ Հետևե՛ք մեզ առցանց։