hy hy en hy hy hy hy hy hy hy ru hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
առասպելը: Կախարդուհի Մեդեան սիրահարվում է արգոնավորդների առաջնորդ Յասոնին և օգնում նրան ձեռք բերել ոսկե գեղմը: Հանուն նրա Մեդեան լքում է իր հայրենիքը (Կոլխիդան), երես թեքում ընտանիքից ու մեկնում Հունաստան: Եվրիպիդեսը պատկերում է միանգամայն նոր իրադրություն: Մեդեան տեղեկանում է, որ ամուսինը որոշել է լքել իրեն ու ամուսնանալ Կորնթոսի թագավորի դստեր հետ: Յասոնը չի հրաժարվում իր նպատակներից և նույնիսկ փորձում է դրանց մեջ տրամաբանություն տեսնել, այն է` նոր ամուսնությունը նրա զավակների համար կապահովեր բարենորոգ կյանք: Մեդեան վիրավորված է, ցանկանում է անպայման վրեժխնդիր լինել: Որպես խորը փիլիսոփա ու հոգեբան՝ Եվրիպիդեսը մեծ վարպետությամբ է նկարագրում զավակներին սպանել
Էժեն Դելակրուա «Կատաղած Մեդեան»
Եվրիպիդեսի ստեղծագործության մեջ իր ավարտն է գտնում
հունական դիցաբանությունը. նրա ողբերգություններում աստվածների մասնակցությունը հասցված է նվազագույնի: Նրանք կամ գոյություն չունեն, կամ պատկերված են ամենաբացասական կողմերով: «Մեդեայի» հիմքը դիցաբանական է, բայց Եվրիպիդեսը գրեթե վերացրել է առասպելական շղարշը` թողնելով միայն մարդու կենցաղն ու հոգեբանությունը: Արգոնավորդների առաջնորդ Յասոնը` դիցաբանական մեծագույն հերոսներից մեկը, վերածվել է մի սովորական փառասեր տղամարդու: Նա եսասեր է, հոգեպես դատարկ, զուրկ մարդկային արժեքներից: Նա հեշտությամբ լքում իրեն փրկած ու հանուն իրեն բոլորից հրաժարված կնոջը, երբ հասկանում է, որ այլևս ոչինչ չի կարող ստանալ նրանից: Յասոնը սիրում է իր երեխաներին, բայց նույնիսկ այդ սերն այնքան ուժեղ չէր, որ գերազանցեր փառասիրությանը: Նա մտածում էր տոհմի շարունակության, այլ ոչ թե իր երեխաների ճակատագրի մասին: Մեդեան լավ գիտեր ամուսնու խոցելի տեղը և օգտվում է դրանից: Իրոք, Յասոնի կերպարում Եվրիպիդեսը դիցաբանական ոչինչ չի թողել:
Մեդեան սպանում է իր երեխաներին, այնինչ առասպելում այդ ոճրագործությունը կատարում են կորնթոսցիները: Եվրիպիդեսը, կարծես, համարձակվում է ցույց տալ այն, ինչից խուսափել են նախնիները: Այո՛, ամեն ինչ կորցրած, խանդից կուրացած ու վիրավորված կինն ընդունակ է նման ոճրագործության: Եվրիպիդեսը ընտանեկան իրավիճակներն այնպիսի բարձր վարպետությամբ է ներկայացնում, որ շատ հաճախ դժվար է որոշել` բացասակա ՞ն է կերպարը, թե ՞ դրական, կարո ՞ղ է արդարացվել նրա արարքը, թե ՞ ոչ մի արդարացում չունի: Մեծն վարպետը մտածելու առիթ է տալիս ընթերցողին. յուրաքանչյուրն ակամա իրեն կերպարի տեղում է պատկերացնում:
«Մեդեան սպանում է որդուն»
Եվրիպիդեսը միտումնավոր վերցնում է առասպելի այն հատվածը, որտեղ ամենավառ կերպով են ընդգծվում Մեդեայի ու Յասոնի մարդկային հատկանիշները: Կինը վիրավորված է, վրեժով լի և հակառակ բարոյական բոլոր նորմերին` զարհուրելի մի հանցանք է գործում` կարծելով, թե մարդն իրավունք ունի գործել այնպես, ինչպես թելադրում են սեփական կրքերն ու շահերը: Սա ինչ-որ կերպ հիշեցնում սոփեստական աշխարհընկալման սկզբունքը` «Մարդն է ամեն ինչի սահմանը», ինչն, անկասկած, քննադատվում է հեղինակի կողմից:
Ուշագրավ է, որ ողբերգության նախերգանքում Եվրիպիդեսն արդեն լարվածության մթնոլորտ է փոխանցում ընթերցողին, թեև Մեդեայի սպառնալիքները դեռ անորոշ են: Դայակի ու ծառայի խոսակցությունից տեղեկանում ենք հերոսուհու հոգեկան ապրումների մասին: Նրանք երեխաներին զգուշացնում են, որ չմտնեն մոր սենյակ: Մեդեան երգչախմբի առջև խորհում է կնոջ դառը ճակատագրի մասին. «Մենք` կանայքս, այս աշխարհի ամենադժբախտ էակներն ենք»: Կինը պարտավոր էր հավատարիմ մնալ ամուսնուն, իսկ վերջինիս վրա այդ օրենքն այդքան էլ չէր անդրադառնում (այս մտքերը մինչ օրս էլ ակտուալ են): Ողբերգության ավարտին Մեդայի ու երեխաների դիակները երկինք են բարձրանում նրա պապի` Հելիոս աստծո ուղարկած կախարդական կառքով:
«Մեդեան» ամփոփում է Եվրիպիդեսի դրամատուրգիայի գրեթե բոլոր գաղափարներն ու սկզբունքները: Պատահական չէ, որ այս ստեղծագործությունը համարվում է անտիկ գրականության լավագույն նմուշներից մեկը:
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 03:34
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.