hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy ru hy fr hy hy hy en hy en hy en en hy en hy en ru hy en hy en en hy es hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy
Հորդորակ «չ» ածանցով բայերի մասին
«Չ» ածանցն ունեցող բայերը շատ չեն։ Դրանք անորոշ դերբայի ԵԼ մասնիկից առաջ ունեն «չ» ածանցը՝ դիպչել, թռչել, կորչել, կպչել, հանգչել, սառչել, ուռչել, փախչել և այլն։
Այս բայերի գործածության տարածված սխալներ կան: Ի՛նչ սխալներ են դրանք, ինչպե՞ս խուսափել դրանցից։ Ահա մամուլում և բանավոր խոսքում հաճախ հանդիպող սխալների օրինակներ՝ «Գնդակը դիպչել է դարպասաձողին»։ «Նա գնաց օդանավակայան և թռչեց Մոսկվա»։ «Երկու ծայրահեղության արանքում կորչեց բուն խնդիրը»։ «Դժբախտությունը ցավալի կերպով կպչեց ինձ»։ «Մոմը դանդաղ հանգչեց»։ «Վարորդը փորձել է փախնել դեպքի վայրից»։
Սխալներից զերծ մնալու համար պետք է իմանալ, թե ինչպես են կազմվում նշված բայերի ժամանակաձևերը։ Ամենևին բարդ չէ։ Ընդամենը պետք է հիշել, որ դուրս է ընկնում«չ» ածանցը, և այս բառերն ունենում են հետևյալ ձևը.
դիպել է, թռել է, կորել է, կպել է, հանգել է, փախել է(և ոչ՝  դիպչել է, թռչել է, կորչել է, կպչել է, հանգչել է, փախչել է), նույն կերպ նաև հոգնակիում՝ դիպել ենք, կորել ենք, կպել ենք, թռել ենք և այլն (վաղակատար ներկա).
դիպավ, թռավ, կորավ, կպավ, հանգավ, փախավ (և ոչ՝  դիպչեց, թռչեց, կորչեց, կպչեց, հանգչեց, փախչեց) և այլն (անցյալ կատարյալ).
դիպի՛ր, թռի՛ր, կորի՛ր, կպի՛ր, հանգի՛ր, փախի՛ր և այլն (հրամայական եղանակ)։
Ավանդույթի ուժով որոշ դեպքերում պահպանվում է հանգչել բայի  «չ» ածանցը (օրինակ՝ հանգչի՛ր խաղաղությամբ)։
Հակառակ նշված իրողությունների՝ շատերն էլ «չ» ածանցը երբեմն չեն պահում այն դեպքում, երբ դա անհրաժեշտ է։ Այս սխալը հանդիպում է կորչել բայի որոշ ժամանակաձևեր կազմելու ժամանակ։ Օրինակ՝ պետք է լինի կորչում է, կկորչի, պիտի կորչի,այլ ոչ՝ կորում է, կկորի, պիտի կորի։
Սառչել և ուռչել բառերը ևս խոնարհվում են նույն սկզբունքով։ Ընդ որում, սրանց զուգահեռ ունենք սառել և ուռել բառերը։ Ի դեպ, սառա, սառար, սառավ, ուռա, ուռար, ուռավ ձևերը, որոնք մի ժամանակ համարվում էին միակ կանոնականը, այժմ ընկալվում են որպես ոչ գրական՝ բարբառային, խոսակցական։ Այսինքն՝ արդի հայերենում ճիշտ են համարվում սառեցի, սառեցիր, սառեց, ուռեցի, ուռեցիր, ուռեց ձևերը։
Խոսակցական լեզվին բնորոշ են այս շարքի մի քանի բայերի «ն» ածանցով թռՆել, կպՆել, փախՆել տարբերակները, որոնք թեև հանդիպում են նաև գեղարվեստական գրականության մեջ, սակայն գրական լեզվում անհանձնարարելի են։
Նկատի ունենանք, որ մի քանի դեպքում էլ ունենք չ-վ փոփոխությամբ կազմվող ձևեր (թաքչել-թաքնվել, հալչել-հալվել, փլչել-փլվել), որոնցից ներկայումս տարածված և նախընտրելի են երկրորդ տարբերակները (բացառություն է հալչել բայի անկատար ներկա ժամանակաձևը՝ հալչում է, որն արդի հայերենում գործածական է)։
նշված բայերի դիմավոր և անդեմ ձևերը կազմելիս առաջնորդվել վերոհիշյալ կանոններով։
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RAFollow
Բարի գալուստ Հայաստանի Հանրապետության Լեզվի կոմիտեի թվիթերյան պաշտոնական էջ։
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1572468164981424128Retweet on Twitter 1572468164981424128Like on Twitter 15724681649814241282Twitter 1572468164981424128
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
🔷ՀՀ լեզվի կոմիտեն հրապարակել է 2019-2022 թթ. հայաշխարհի լեզվավիճակին վերաբերող տեղեկագիր։
🔶Աշխատանքն անվանվել է «#Հայաստանի, #Արցախի և #Սփյուռքի լեզվական կյանքի ուրվագծային պատկեր»:
🔻Տեղեկագիրը կարող եք կարդալ առցանց կամ ներբեռնել այստեղից՝ http://www.langcom.am
Reply on Twitter 1567060596083884035Retweet on Twitter 1567060596083884035Like on Twitter 1567060596083884035Twitter 1567060596083884035
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1556641320696963072Retweet on Twitter 1556641320696963072Like on Twitter 1556641320696963072Twitter 1556641320696963072
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Աշխատանքային հարաբերություններում անհարկի կիրառվող օտար բառերն ու արտահայտությունները գործածողների «ծուլության» պատճառով ներթափանցում են մայրենի լեզու, ապականում այն։
Reply on Twitter 1553007618628657152Retweet on Twitter 1553007618628657152Like on Twitter 1553007618628657152Twitter 1553007618628657152
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1548994793308655617Retweet on Twitter 1548994793308655617Like on Twitter 1548994793308655617Twitter 1548994793308655617
Եթե ցանկանում եք մեր կողմից պարբերաբար ստանալ ծանուցումներ, կրթական ու այլ պիտանի նյութեր, ապա բաժանորդագրվեք, և մենք կուղարկենք դրանք Ձեր էլեկտրոնային փոստին։
Մենք ակտիվ ենք նաև սոցիալական կայքերում, որտեղ տարածում ենք կոմիտեի մասին այն ամենը, ինչ կգտնեք կայքում։ Հետևե՛ք մեզ առցանց։