hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy es en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy de hy hy hy en hy hy hy fr hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy fr en hy hy
Econews.am | Նախարարը մերժել է Ձորագետի վրա 2 ՓՀԷԿ-երի համար ՋԹ ստացման հայտերը
ՀԲՃ–ն գրել է․ «2020թ-ի փետրվարին այս ընկերությունը նմանատիպ հայտով դիմել էր Բնապահպանության նախարարություն, որին Հայկական բնապահպանական ճակատ կամավորական նախաձեռնությունը ներկայացրել էր իր դիտողությունները։ Անցած տարի ջրօգտագործման թույլտվություն տրամադրելը մերժվեց, իսկ 2021թ-ի նոր հայտում ըստ էության գրեթե փոփոխություններ չկան՝ ինչն էլ տրամաբանորեն ենթադրում է, որ այս հայտը նույնպես պետք է մերժվի։ Ուսումնասիրելով փաստաթղթերն ու նոր ի հայտ եկած հանգամանքները՝ ներկայացնում ենք 2020թ-ի մեր դիտողությունների և առաջարկությունների խմբագրված տարբերակը։
1․ Յուրաքանչյուր ջրավազանային տարածքի համար բնապահպանական թողքի մեծությունը սահմանվում է առանձին` հաշվի առնելով մեթոդիկան և տվյալ գետավազանի հիդրոմորֆոլոգիական, հիդրոաշխարհագրական, հիդրոքիմիական, հիդրոֆիզիկական, բնապահպանական ու այլ առանձնահատկությունները։ Բնապահպանական թողքի մեծությունը հաշվարկելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գետի հիդրոլոգիական ռեժիմը, աշխարհագրական գոտին, որում այն գտնվում է, նրա տնտեսական օգտագործման ձևը և աստիճանը, ջրի քանակական և որակական կազմը և այլ գործոններ: Բնապահպանական թողքը պետք է ապահովի գետի հիդրոմորֆոլոգիական, թթվածնային և ջերմային պայմանները, որոնք էլ ապահովում են ջրային օրգանիզմների գոյատևումը և վերարտադրությունը: Հյուսիսային ջրավազանային տարածքի կառավարման հաստատված պլան մենք չգտանք, որի հետ կարելի էր համեմատություններ անել՝ ինչը շատ խնդրահարույց է։
2․ Կարծում ենք, որ հաշվի առնելով ՓՀԷԿ-երի օգտագործվող ջրաքանակի հսկայական ծավալը (տարեկան 373 մլն խոր/մետր) և գետի մոտ 18 կմ հատվածով ջրերի մի մասի խողովակաշարով հոսելն՝ այս դեպքում կարիք կա ունենալու նաև ջրօգտագործման հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին եզրակացություն, որի պահանջը նշված է ՀՀ կառավարությանը 2003 թվականի մարտի 7-ի 218-Ն որոշման մեջ։ Խնդիրը նրանում է, որ գետերից նման մեծ քանակությամբ ջրառի դեպքում տարվա ջրասակավ ժամանակաշրջանում գետի ջրի քանակի էական նվազման արդյունքում շատ հաճախ ունենում ենք հիդրոմորֆոլոգիական, հիդրոաշխարհագրական, հիդրոքիմիական, հիդրոֆիզիկական և որակական անթույլատրելի փոփոխություններ, որի հետևանքով չի ապահովվում ջրային օրգանիզմների գոյատևումն ու վերարտադրությունը, վատթարանում են գետային էկոհամակարգերի վիճակը։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է, որ հաշվի առնվեն բոլոր այս գործոնները, կատարվեն համապատասխան հաշվարկներն ու ներկայացվեն հավաստի, գիտականորեն հիմնավորված մոդելներ։
3․ Քանի որ ջրառի դեպքում լինելու զգալի ազդեցություն գետային էկոհամակարգերի, լանդշաֆտի, այլ ջրօգտագործողների ու հարակից բնակավայրերի վրա՝ պետք է իրազեկում և քննարկումներ անցկացվեն ազդակիր բոլոր համայնքներում։ Իրավունքի տեսանկյունից անընդունելի է, որ ՋԹ-ի քննարկումներն անց են կացվում Երևանում՝ այն էլ այնպիսի ընթացակարգերով, որոնք գրեթե անհնար են դարձնում տեղի բնակիչների մասնակցությունը։ Ըստ էության այսպիսի իրազեկումներն ու քննարկումները դառնում են անիմաստ, քանի որ գլխավոր շահառուները չունեն որոշումների կայացմանը պատշաճ մասնակցելու հնարավորություններ։ Ինչպես նշել ենք 2-րդ կետում՝ տվյալ դեպքի համար անհրաժեշտ ենք համարում ջրօգտագործման հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության իրականացում։
4․ Ջրառի կետերում պետք է լինեն բնապահպանական թողքի քանակի վերահսկման առցանց համակարգեր, որոնք թույլ կտան պետական լիազոր մարմիններին և շահագրգիռ քաղաքացիներին հետևել այդ թողքի պահպանման պահանջների կատարմանը։ Առանց դրանց տեղադրման պահանջի առկայության որևէ ՓՀԷԿ-ի որևէ գետից ՋԹ տրամադրելն համարում ենք անթույլատրելի։ Անթույլատրելի ենք համարում նաև նոր ՓՀԷԿ-երի որևէ ծրագրի իրականացում՝ քանի դեռ դրանց հզորության վերին սահման է համարվում 30մՎտ-ը նախկին 10մՎտ-ի փոխարեն, որը սահմանվել է 2011թ-ին՝ կառավարության կոռուպցիոն որոշմամբ։ Այս փաստն ըստ էության ապացուցվել է նաև «ՁորաՀԷԿ»-ի մասնավորացման գործընթացի վերաբերյալ հարուցված քրեական գործի ընթացքում։ Մեջբերում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության հաղորդագրությունից․ «Քրեական գործով պարզվել է նաև, որ «Ձորա ՀԷԿ» ՓԲ ընկերության գույքի օտարումից հետո, ՀՀ-ում հիդրոէներգետիկայի զարգացումը խրախուսելու պատրվակով, սակայն փաստացի «Ձորագետ Հիդրո» ՍՊ ընկերության համար արտոնություններ սահմանելու անձնական շահագրգռվածությունից և խմբային շահերից ելնելով, ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանի կողմից ՀՀ կառավարության 08.09.2011թ. նիստում, առանց պատշաճ հիմնավորման, որպես լրացուցիչ հարց ներկայացվել է «Փոքր հիդրոէլեկտրակայանների համար առավելագույն հզորություն սահմանելու վերաբերյալ առաջարկության մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը, որով առաջարկվել է ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովին փոքր ՀԷԿ-երի համար սահմանված 10 Մվտ հզորության փոխարեն առավելագույն հզորություն սահմանել մինչև 30 Մվտ հզորությունը: Ներկայացված նախագիծը քննարկվել և ընդունվել է ՀՀ կառավարության 08.09.2011թ. թիվ N 1300-Ա որոշումը»: Ամբողջական հաղորդագրությունը սա է՝ https://www.ccc.am/hy/1428493746/3/6276
5․ Ձորագետի ավազանում կան նաև այլ ջրօգտագործողներ, որոնք տարբեր նպատակներով ջրառ են կատարում։ Արդյոք հաշվարկվե՞լ է, թե ի՞նչ ազդեցություն կունենա նման քանակության ջրառը մյուս ջրօգտագործողների վրա և արդյոք չի՞ խախտվի նրանց իրավունքները և ջրօգտագործման թույլտվությունների մեջ նշված պայմանները։ Ձորագետի վրա արդեն իսկ կա 4 գործող ՓՀԷԿ, իսկ 5-րդն էլ կառուցման փուլում է։ Գնահատվե՞լ է արդյոք բոլոր այդ ջրօգտագործողների գործունեության կուտակային ազդեցությունը գետի ավազանի, ջրերի որակի կենսաբազմազանության և ջրային էկոհամակարգերի վրա։ Հաշվարկված է արդյո՞ք, թե Ձորագետ գետի քանի տոկոսը կհայտնվի խողովակների մեջ այս բոլոր ծրագրերի իրականություն դառնալուց հետո։
6․ Պարզ չէ, թե արդյոք հայտում հաշվի՞ առնվել են կլիմայական փոփոխությունների հետևանքով ջրային հոսքերի նվազման միտումները ջրառի քանակների ու բնապահպանական թողքերի հաշվարկման ժամանակ և դրանց ազդեցությունը գետային էկոհամակարգերի վրա։
2017թ-ից սկսած արդեն երրորդ անգամ շրջանառության մեջ է դրվել «Նոր կառուցվող փոքր հիդրոէլեկտրակայանների ջրօգտագործման թույլտվությունների հայտերի մերժում նախատեսված՝ Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում գրանցված կամ տարածքին բնորոշ՝ էնդեմիկ ձկնատեսակների ձվադրավայրեր հանդիսացող կամ դերիվացիոն խողովակներով 40 տոկոս և ավելի ծանրաբեռնված գետերի ցանկը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը։ Այդ ցանկում նշված է նաև Ձորագետ գետը։
Եզրակացություն․ հաշվի առնելով վերոնշյալ փաստարկների ամբողջությունը, բազմաթիվ բաց կամ անպատասխան մնացած հարցերը և տարբեր միջոցառումներ կատարելու առաջարկները՝ կարծում ենք, որ ջրօգտագործման թույլտվության հայտը պետք է մերժվի, քանի որ այս պայմաններում հնարավոր չէ ճիշտ գնահատել և հաշվարկել էկոլոգիական ու այլ ազդեցությունների աստիճանը, ինչպես նաև պատշաճ վերահսկել ջրօգտագործման բացասական հետևանքները»։
Լոռվա Ամրոց ՍՊԸ-ն փորձում է շրջանցել օրենքը և Ձորագետի վրա փհէկ կառուցել Խորքային հորից ապօրինաբար ջրառ է կատարել Տեսչական մարմինը կասեցրել է «Եղեգ» ՓՀԷԿ-ի հիդրոտուրբինի շահագործումը Ուշադրություն․ նոր կանոններ՝ Նորաշենի արգելոցի և արգելավայրի տարածքում Եթե անգամ մի վայրում տեսնում եք այդ բույսերը մեծ քանակությամբ, էլի՛, քաղել չի կարելի․․․
Ո՞րն է ամոնիակի արտանետումներով ամենաշատն աղտոտված մարզը 30/Սեպտեմբեր/2022 - 18:21 Մեքենայի մեջ արծվի նմանվող սպանված թռչուն և կզաքիս են հայտնաբերել 30/Սեպտեմբեր/2022 - 12:47 Ահազանգ․ Երևանի կենտրոնում հաստաբուն ծառ են կտրել (ֆոտո) 28/Սեպտեմբեր/2022 - 12:21 Հաշվարկվել է 5.302.860 ՀՀ դրամի չափով շրջակա միջավայրին հասցված վնաս 27/Սեպտեմբեր/2022 - 18:15 Ինչպիսի սեպտեմբեր է սպասվում․ կլիմայական բնութագիրն ու ամսական կանխատեսումը 26/Սեպտեմբեր/2022 - 15:20 Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում 26/Սեպտեմբեր/2022 - 11:22 Փոշեփոթորիկ Երևանում․ օդում փոշու կոնցենտրացիան հսկայական ծավալների է հասնում 26/Սեպտեմբեր/2022 - 10:31 Հաշվարկվում է Ջերմուկում բնությանը հասցված վնասի չափը 20/Սեպտեմբեր/2022 - 16:20 Լոռվա Ամրոց ՍՊԸ-ն փորձում է շրջանցել օրենքը և Ձորագետի վրա փհէկ կառուցել 20/Սեպտեմբեր/2022 - 15:39 Որքան կպահպանվի տաք եղանակը․ կանխատեսում 19/Սեպտեմբեր/2022 - 13:28 FPWC-ն կոչ է անում համաշխարհային բնապահպանական համայնքին դատապարտել ադրբեջանական ագրեսիան 15/Սեպտեմբեր/2022 - 16:42 Բացասական եզրակացություն՝ Գլաձորի հանքի երկրաբանական ուսումնասիրությունների ծրագրին 2/Սեպտեմբեր/2022 - 20:25 Կզովանա․ առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում 2/Սեպտեմբեր/2022 - 15:10 «Բունկայի ընկերները»․ 70 000-ից ավելի մարդ կոչ է անում օգնել Երևանի կենդանաբանական այգու փ... 2/Սեպտեմբեր/2022 - 12:04
«Եթե առյուծ ունեմ, ուրեմն ուժեղ եմ»․ ի՞նչ է սպասվում բանտարկված կենդանիներին /մաս 2/
Առաջին մասը կարդացեք «Հայաստանի անտառներում կարող են կապիկներ հայտնվել․ Lուծումներ փնտրելիս /մաս 1/» հոդվածում։ Նախորդ հոդվածում Արևիկ Մկրտչյանի, Արսեն Գասպարյանի, Ոսկեհատ Գրիգորյանի և Իման Մեմարիանի օգնությամբ քննարկել ենք «Կրկեսն առանց կենդանիների» գաղափարի առաջացման
Հայաստանի անտառներում կարող են կապիկներ հայտնվել․ Lուծումներ փնտրելիս /մաս 1/
Շարունակությունը կարդացեք՝ հաջորդ հոդվածում,որը կհրապարակվի շուտով։ Խնդիրները նրա համար են, որ լուծումները չլինեն սպասված տեղերում։ Հոգեթերապիայի սկզբունքներ Քանի՞ օնլայն պետիցիայի եք հանդիպել համացանցում և քանի՞սն եք ստորագրել՝ վարկյաններ անց մոռանալով այդ մասին․․․ բայց դրանք իրականանալու ունակո
Կոռուպցիոն շղթա, թե՞ փրկօղակ․ ի՞նչ է կատարվում Երևանի կենդանաբանական այգում /մաս 1/
Կարդացեք շուտով՝ Սոված կենդանիների հետքերով․․․ /մաս 2/ «Մենք այն ենք, ինչ մենք ուտում ենք» /մաս 3/ Վերհիշե՛ք՝ միջինում քանի՞ անգամ եք լսել՝ «Կենդանաբանական այգում կենդանիները սոված են, ո՞վ գիտի ինչ են կերակրում, հավանաբար հին-էժան-փչացած սնունդ են տալիս» և այլ խոսակցու
Մեքենայի մեջ արծվի նմանվող սպանված թռչուն և կզաքիս են հայտնաբերել 30.Սեպտեմբեր.2022 | 12:47 Ո՞րն է ամոնիակի արտանետումներով ամենաշատն աղտոտված մարզը 30.Սեպտեմբեր.2022 | 18:21
EcoNews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքը հիմնադրվել է 2012 թվականին։ EecoNews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքի նպատակն է վերհանել ու հանրությանը ներկայացնել մեզ շրջապատող բնապահպահպանական խնդիրները, տեղեկատվական աջակցություն ցուցաբերել բնապահպանական խնդիրներով մտահոգված, հասարակական կամավորական գործունեություն իրականացնող բնապահպանական նախաձեռությունների ներկայացուցիչներին և կազմակերպություններին: Econews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքը, դառնալով այլընտրանք բնապահպանական խնդիրների ուղղությամբ հայալեզու տեղեկատվություն տրամադրող մասնագիտացված լրատվամիջոցների շրջանակներում, իր ընթերցողներին տրամադրում է հավաստի տեղեկատվություն` ներկայացնելով խնդրով հետաքրքրված բոլոր կողմերի կարծիքներն ու մտահոգությունները, լուսաբանում է ոլորտում առկա անցուդարձը և կարևոր իրադարձությունները: Կայքի գործունեության սկզբունքն է տրամադրել անկողմնակալ և չեզոք տեղեկատվություն` պահպանելով բոլոր կողմերի իրավունքները:
+374 98 50 99 39
2012 - 2022 © Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: EcoNews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքի նյութերի օգտագործումն առանց հղման արգելվում է: Հրապարակման հեղինակի կարծիքը ոչ միշտ է համընկնում խմբագրության կարծիքի հետ: Գովազդների բովանդակության համար պատասխանատվությունը գովազդատուներինն է: Website By