hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en fr en de hu en en en sk en it en tr fr hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy en hy en hy en my en nl hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ru nl hy hy hy hy hy hy hy hy hy
Մատինյանի անվան տեսական ֆիզիկայի կենտրոն
Հաշվողական ֆիզիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժին
Իզոտոպների հետազոտության և արտադրության բաժին
ԲՈԿ-ի 024 Ֆիզիկայի մասնագիտական խորհուրդ
ՍԵՄԻՆԱՐ 08 Jan 2022 - 10 Jan 2022
ԿՈՆՖԵՐԱՆՍ 25 Apr 2021 - 25 Apr 2022
Workshop on Geometry, Integrabi ...
ԿՈՆՖԵՐԱՆՍ 20 Sep 2019 - 24 Sep 2019
7th International Symposium on  ...
ԴՊՐՈՑ 01 Aug 2019 - 01 Aug 2019
Supersymmetries and Quantum Sym ...
ԴՊՐՈՑ 11 Jan 2019 - 11 Jan 2019
AR-BRA «Ինչպե՞ս կատարել բացահայտում»
Հուն. 11 | 12 ԱՌ | Ուրբ.
Հուն. 11 | 12 ԱՌ | Ուրբ.
2021-22թթ. ուսումնական տարվա ԱԱԳԼ-ի Մագիստրատուրայի առկա ուս ...
Հուն. 26 | 12 ԱՌ | Երեք.
Երեք առաջարկ հայ գինտականներից պատերազմի ընթացքում
Հուն. 26 | 12 ԱՌ | Երեք.
Տիեզերքից նոր տվյալներ հավաքագրող հայ գիտնականի բացառիկ հայտն ...
Հուն. 22 | 12 ԱՌ | Ուրբ.
Armenian Scientists Submit Proposals For Participation In NAS ...
Հուն. 22 | 12 ԱՌ | Ուրբ.
ՀՀ-ում միջուկային բժշկության զարգացման համար գործարկված արագա ...
Մայիս 04 | 12 ԱՌ | Երեք.
024 մասնագիտական խորհրդի հերթական նիստ (առցանց)- Արիան Զադի ա ...
Դեկ. 02 | 12 ԱՌ | Չոր.
Հուն. 11 | 12 ԱՌ | Ուրբ.
024 մասնագիտական խորհրդի հերթական նիստ (առցանց)- Նիկողոսյան Գ ...
Սեպ. 17 | 12 ԱՌ | Հինգ.
Հանդիպում կոսմոլոգիայի և աստղաֆիզիկայի կենտրոնի աշխատակիցների հետ
Սեպ. 17 | 12 ԱՌ | Հինգ.
Ավելի անվտանգ առցանց միջավայր. նախադպրոցական հաստատություններ ...
Մայիս 04 | 12 ԱՌ | Երեք.
024 մասնագիտական խորհրդի հերթական նիստ (առցանց)- Արիան Զադի ա ...
Սեպ. 01 | 12 ԱՌ | Երեք.
Հայտարարություն գիտկոմի նոր դրամաշնորհ՝ ենթակառուցվածքի, նյու ...
Սեպ. 03 | 12 ԱՌ | Հինգ.
EIF: Ասպիրանտների աջակցության ծրագրի վերջնաժամկետը երկարացվել է
Իզոտոպների հետազոտման և արտադրության բաժանմունք
Կիրառական ֆիզիկայի հետազոտությունների բաժին
Կոսմոլոգիայի և աստղաֆիզիկայի կենտրոն
Հաշվիչ ֆիզիկայի եւ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժին
Մատինյանի անվան տեսական ֆիզիկայի կենտրոն
Քվանտային տեղեկատվական և քվանտային տեխնոլոգիաներ
Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտը (ԵրՖԻ) հիմնադրվել է 1944 թ.-ին, որպես Երևանի պետական համալսարանի մասնաճյուղ՝ Աբրահամ Ալիխանով և Արտեմ Ալիխանյան եղբայրների կողմից։ Ավելի ուշ, Արագած սարի վրա ստեղծվեցին 2 տիեզերական Ճառագայթների կայաններ՝ «Արագած» (3200 մ) և «Նոր Ամբերդ» (2000 մ)։1963 թ.-ին ինստիտուտը տեղափոխվել է Խորհրդային Միության Ատոմային էներգիայի պետական կոմիտեի ենթակայության տակ։ Ինստիտուտի պատմության մեջ կարևոր ուղենիշ հանդիսացավ 6 ԳէՎ էներգիայով էլեկտրոնային սինքրոտրոնի շինարարությունը, որը ավարտվեց 1967 թ.-ին, դառնալով առաջին մասնիկների արագացուցիչը Հայաստանում («ԱՐՈՒՍ»)։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ԵրՖԻ-ը շարունակում է հետազոտությունները բարձր էներգիայի ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի ոլորտներում Հայաստանում և ամբողջ աշխարհում՝ օգտագործելով աշխարհի ամենամեծ արագացուցիչները և տիեզերական ճառագայթների դետեկտորները։ Այժմ ԵրՖԻ-ը ստացել է Ա. Ալիխանյանի անվան ազգային լաբորատորիայի կարգավիճակ։
Գիտական գործունեության համառոտ նկարագիր
Երևանի Ֆիզիկայի ինստիտուտի գլխավոր ձեռքբերումներից դարձան տիեզերական ճառագայթների մեջ պրոտոնների և նեյտրոնների հայտնաբերումը, ինչպես նաև առաջին վկայություններն այն մասին, որ գոյություն ունեն մասնիկներ մյուոնների և պրոտոնների միջև ընկած զանգվածներով։ Արագած սարի վրա՝ 3250 մ ծովի մակերևույթից բարձր, տիեզերական ճառագայթների կայանի հիմնադրումը Հայաստանում մասնիկների ֆիզիկայի զարգացմանը նպաստող քայլերից մեկն էր։ Այս կայանները մինչև այժմ հանդիսանում են ԵրՖի-ի Տիեզերական ճառագայթների բաժնի հետազոտությունների հիմնական բազան։ Վերջին ձեռքբերումներից են սուր ծնկի բացահայտումը սկզբնական միջուկների թեթև բաղադրիչների մեջ, էներգետիկ սպեկտրի նուրբ կազմությունների հետազոտությունները, արևի վրա արագացվող բարձր էներգիայի պրոտոնների գրանցումը և Արագածի Տիեզերական Միջավայրի կենտրոնի ստեղծումը 2000 թ-ին։6 ԳէՎ էլեկտրոնային սինքրոտրոնի կառուցումը ավարտվել է 1967 թ-ին։ 1970-1991 թվականների ընթացքում սինքրոտրոնի էներգիան հասել է մինչև 4,5 ԳէՎ և փորձարարական ֆիզիկայի բաժինը ձեռք է բերել զգալի արդյունքներ, այդ թվում ուսումնասիրել է ֆոտոնների հադրոնիկ հատկությունները միջուկներում π- մեզոնների ֆոտոծնման ռեակցիաներում, նուկլոնային ռեզոնանսների կառուցվածքը բազմաբևեռային գիտափորձերում, միջուկային նյութի կառուցվածքը և հատկությունները, անցումային և կանալացման ճառագայթումների կարևոր հատկությունները։ Այս հաջողությունների շնորհիվ սկսած 1985 թ.-ից Երևանի ֆիզիկայի ֆիզիկոսները հաջողությամբ ընդգրկված են միջազգային մեծ համագործակցությունների մեջ։ԵրՖԻ-ի ավանդական թեմաներից է եղել մասնիկներ գրանցող նոր դետեկտորների ստեղծումը։ Լայն կայծային խցիկները և անցումային ճառագայթման դետեկտորները, որոնք ստեղծվել են ԵրՖԻ–ում, աշխարհում փորձարարական տեխնիկայի մշակման լավ օրինակներ են։ Վերջին տարիներին Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտնականների խմբերը ակտիվորեն մասնակցել են արտերկրում միջանկյալ և բարձր էներգիայի ֆիզիկայի գիտափորձերին (JLab, DESY, CERN-LHC, MAX-lab, MAMI), ուսումնասիրելով մեզոնների և նուկլոնների կառուցվածքը, նուկլոնի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունները, քվարկ-հադրոնային երկակիությունը, կարճ տիրույթի նուկլոն-նուկլոնային փոխհարաբերությունները, քվարկների հադրոնիզացիան միջուկային միջավայրում, ֆիզիկան ստանդարտ մոդելից դուրս, Հիգգս բոզոնի որոնումները, քվարկ-գլյուոնային պլազման, միջուկների և հիպերմիջուկների բաժանումը և տրոհումը և շատ այլ թեմաներ, ինչպես նաև մասնակցել են փորձարարական սարքավորումների կառուցմանը և զարգացրել ծրագրային միջոցներ տվյալների ձեռքբերման և վերլուծության համար։ Տեսական բաժինը ունեցել է խոշոր ձեռքբերումներ հետևյալ ոլորտներում. B-մեզոնի ֆիզիկա, QCD և հարակից ուղղություններ, նեյտրինոյի ֆիզիկա, քվանտային դաշտային տեսութուն, լարային/M-տեսության, ինտեգրվող մոդելներ, վիճակագրական ֆիզիկա, խտացված վիճակ և քվանտային տեղեկատվություն։ Այս արդյունքները միջազգայնորեն ճանաչված են և ունեն բարձր հղելիություն։1980-ականների կեսերին ԵրՖԻ-ում մշակվել է ստերեոսկոպիկ մոտեցման հայեցակարգ գերբարձր էներգիայի գամմա ճառագայթների աստղաֆիզիկայի մեջ՝ օգտագործելով բազմակի պատկերային Չերենկովյան աստղադիտակները (IACT). Այս գաղափարը շատ հաջող իրագործված է IACT համակարգում (HEGRA). Առաջին հաջողությունից հետո, հայ ֆիզիկոսները հաջողությամբ մասնակցել են IACT համակարգերի շահագործման մեջ Կանարյան կղզիներում (Magic) և Նամիբիայում (Hess). Երկար տարիների ընթացքում, ԵրՖԻ Կիրառական ֆիզիկայի բաժանմունքը հաջողությամբ ուսումնասիրում է նոր լայնաշերտ լազերային նյութերի էլեկտրոն-էներգետիկ կառուցվածքը՝ սինքրոտրոնային ճառագայթման սպեկտրի տարբեր շրջաններում։ Այդ հետազոտությունները իրականացվել են DESY-ում և կշարունակվեն MaxLab- II –ում (Շվեդիա)։Ա.Ի. Ալիխանյանի անվան ազգային գիտական լաբորատորիան (Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտ) վերջին տարիներին զգալիորեն ամրապնդել է Հայաստանի գիտության առաջատարի իր կարգավիճակը՝ բարձր գիտական վարկանիշ ունեցող ամսագրերում տարեկան հրատարակում է երկրի ամբողջ գիտական հրատարակումների ավելի քան 30%–ը։ Հայաստանի ամբողջ գիտական արդյունքների վրա կատարված հղումների 70%–ը ըստ Thomson Reuters հեղինակավոր պարբերականի բաժին է ընկնում ինստիտուտի աշխատանքներին։ ԵրՖԻ-ի հոդվածների վրա հղումների քանակի հսկայական առավելությունը բացատրվում է նաև գիտական ամսագրերի առավել բարձր ազդեցության գործոնով, որտեղ ԵրՖԻ-ի գիտնականները հրատարակում են իրենց հետազոտությունների արդյունքները։
Հայաստան Երևան, 0036, Ալիխանյան Եղբայների փողոց, 2
+(374)10 34 15 00
Կայքը պատրաստվեց ԱԱԳԼ-ի ՏՏ և Մեդիա Բաժինների կողմից
Ընտրեք Էլ. Փոստը @yerphi.am @aanl.am