hy en en ca fr en en en fr en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en hy en en fr en en fr fr en ca en en en en en en en en en en en en en en en en en it en en en en en en en en en hy en en en en en en en en en hy en en en en it en fr en sl en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy lb hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en en en en en en en en en es es es sv en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en it en en ar en en en fr en en en
Congress of Local and Regional Authorities
European Court of Human Rights
Steering Committee for Human Rights in the fields of Biomedicine and Health (CDBIO)
Oviedo Convention and its Protocols
Guide for Research Ethics Committee Members
Early intervention on intersex children
Equitable access to vaccine, treatment and equipment
Guide on the decision-making process regarding medical treatment in end-of-life situations
Information brochure on Genetic Tests for Health Purposes
Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներում Հոգեկան առողջության պահպանմանն ուղղված Կամավոր բժշկական միջամտությունների կիրառման Լավագույն փորձի ձեռնարկ
Participation of children in the decision-making
Guide on prohibition on financial gain
Public dialogue on genomic medicine
Action plan for Belarus
ECtHR relevant case law
I. Մարդու իրավունքների և կենսաէթիկայի թեմաներով հանրային բանավեճի ուղեցույց/
IV. Արդյունավետ հանրային բանավեճ/
Արդյունավետություն վարման կարգի միջոցով/
Արդյունավետություն վարման կարգի միջոցով
Հանրային բանավեճի այս փաստաթղթում և Օվիեդոյի կոնվենցիայի 28-րդ հոդվածում «հանրային բանավեճի» համապարփակ գաղափարն օգտագործված է հանրային տիրույթում (այսինքն` ոչ մասնագիտական կոնտեքստում) խորհրդակցական այն շփումները նկարագրելու համար, որոնց միջոցով անհատները և խմբերը կարող են նույնականացնել, բացահայտել և պարզել իրենց տարբեր շահերն այն խնդիրների դեպքում, որոնք ազդում են (կարող են ազդել) նրանց բոլորի վրա: առանցքային սկզբունք է մասնակիցների պետական իշխանությունները, փորձագետնեըր և քաղաքացիները` բոլորն էլ կարող են համարվել հանրային մասնակցային միջոցառման կամ բանավեճի մասնակիցներ: շահերի և ազատությունների հանդեպ հարգանքը` սկզբունք, որն ընկած է նաև մարդու իրավունքների հիմքում: Հանրային բանավեճի միջոցառումների արդյունավետությունը հնարավոր չէ ապահովել զուտ դիզայնի միջոցով, քանի որ պահանջվում է անցկացնել դրանք արդար վարույթի սկզբունքների համաձայն:
Վարույթի միջոցները կարող են օգնել հակակշռել մասնակիցների, այդ թվում` հանրային բանավեճին մասնակցողների և դրանք նախաձեռնողների անձ, ով ստանձնում է հանրային բանավեճի միջոցռման նախաձեռնություն (տես` «հրավիրված/չհրավիրված բանավեճ»):Նախաձեռնողը, սովորաբար, տրամադրում կամ համակարգում է միջոցառման ռեսուրսները և կարող է հանձնարարել մասնագետներին իրենց անունից վարել կամ իրականացնել միջոցառումը: կամ հովանավորողների միջև տարբերությունները կամ անհավասարությունները:
Հանրային բանավեճի միջոցառման ընթացքում պահպանման ենթակա վարման սկզբունքների բացահայտումը կամ սահմանումն օգնում է բարձրացնել թափանցիկությունը և խթանել հաշվետվողականությունը:
Մասնակիցների հանդեպ հարգանքը կարող է պահանջել հատուկ ուշադրություն դարձնել կամ հատուկ քայլեր ձեռնարկել որոշակի խմբերի մասնակցությունը խարախուսելու կամ հնարավոր դարձելու, ինչպես նաև բոլոր, այդ թվում` հակառակ կամ արտասովոր տեսակետեր արտահայտող ձայները հավասարապես լսելի դարձնելու համար: Կարևոր է, որ հանրային բանավեճի կենտրոնում լինի քննարկելիք խնդիրը, ոչ թե այն քննարկող անձը:
Մասնավորապես, անհրաժեշտ է ապահովել հարգանք էթնիկ, մշակութային, կրոնական և սոցիալ-ժողովրդագրական տարբերությունների հանդեպ, ինչպես նաև երաշխավորել բոլոր մասնակիցների կարծիքները հաշվի առնելու հավասար հնարավորություններ: Հարգանք և արդար վերաբերմունք ցուցաբերելը խրախուսում է վստահությունը նախաձեռնության հանդեպ:
Նախագահելը կամ անկախ, անաչառ և հմուտ կերպով վարելը կարող է ապահովել բոլոր մասնակիցներին իրենց ձայները լսելի լինելու հավասար հնարավորություն` նրանց սոցիալական, քաղաքական, կրթական կամ տնտեսական տարբերություններից անկախ:
Տվյալներին և փաստական ապացույցներին զուգահեռ կարևոր պատկերացումներ կարող են հաղորդել անհատների անձնական, վերապրած փորձառությունները: Անհատները կարող են գտնել, որ իրենց անձնական փորձառությունները կարևոր են հանրային բանավեճի համար և ցանկանան կիսվել դրանցով ուրիշների հետ: Կարևոր է, որ բանավեճն ապահովի դա անելու «անվտանգ տարածք»: Կարող է անհրաժեշտ լինի պաշտպանել մասնակիցների անձնական կյանքի գաղտնիությունը, օրինակ` մեդիայի ոտնձգություններից, ապահովելով նրանց անանունությունը: Ամեն դեպքում, դա կարող է լինել անձնական տվյալների պաշտպանության օրենքի պահանջ:
Որոշ անհատների մասնակցությունը կարող է դարձնել նրանց խոցելի, ենթարկի խարանման, խտրականության կամ նույնիսկ ուղղակի վնաս հասցնի: Առանձնակի կարևոր է հաշվի առնել այս հանգամանքը, երբ միջոցառմանը մասնակցում են երեխաներ և երիտասարդներ: Կենսաբժշկական բազմաթիվ նվաճումներ բարձրացնում են խնդիրներ, որոնք անհամաչափ ազդեցություն ունեն տարբեր սեռի, տարիքի և առողջական վիճակ կամ հաշմանդամություն ունեցող անձանց վրա, ինչն առաջացնում է արմատական անհավասարությունների խորացման վտանգ, եթե խոցելի խմբերը չունենան արդար հիմքերով մասնակցել այդ խնդիրների քննարկմանը:
Երբ առաջարկվող միջամտության ազդակիր առանձին խմբերի կամ անհատների մասնակցությունը կարևոր է, սակայն ուղղակի ներգրավումը վտանգում է նրանց անձնական կյանքի գաղտնիությունը` հարկ է դիտարկել մասնակցության այլընտրանքային միջոցներ: Օրինակ, դա հնարավոր է կազմակերպել տեսահղման, վստահելի միջնորդների կամ գրավոր վկայությունների միջոցով: Եթե հատուկ ազդակիր անհատների մասնակցությունը պահանջում է անանունություն, ապա գործընթացի օրինականությունը հնարավոր է ապահովել անկախ երաշխավորության միջոցով:
Անհրաժեշտ է հաշվի առնել հնարավոր հակասությունը թափանցիկության կարևորության և հանրային բանավեճին մասնակցող անհատների անձնական կյանքի գաղտնիությունը պաշտպանելու միջև:
Միգուցե անհրաժեշտ լինի տարբեր խմբերի ներգրավել միամյանցից առանձին, եթե համակարգային կամ պայմանական պատճառներից ելնելով որոշ ենթախմբեր չեն կարող մասնակցել մյուսների հետ հավասար հիմքերով:
«Chatham House Rule» (ստացված տեղեկությունները կարող են հետագայում տարածվել, պայմանով որ տեղեկատվություն տրամադրողի կամ այլ մասնակիցների ինքնությունը կմնա գաղտնի) նման կանոնը կարող է հնարավորություն տալ հանրային բանավեճի մասնակիցներին կարծիքներ արտահայտել չվախենալով բացասական հետևանքներից: Նման կանոն կիրառելը պետք է ի սկզբանե համաձայնեցվի և պատշաճ պահպանվի:
Արդարության կարևոր բաղադրիչ է թափանցիկությունը: Նախաձեռնողները և մասնակիցները պետք է հավասարապես ապահովեն հանրային բանավեճը հովանավորելու կամ դրան մասնակցելու իրենց նպատակների և շահերի, ինչպես նաև ֆինանսավորման աղբյուրների թափանցիկությունը: Նախաձեռնությունների հովանավորների դեպքում` հաշվի առնելով իրենց շահերը, հաճախ նպատակահարմար է զերծ մնալ հանրային բանավեճի միջոցառումները վարելուց կամ իրենց անունից վարելու պարտականությունը վստահել անկախ մասնագետներին:
Վերաբերելի շահերը չեն սահմանափակվում միայն հանրային շահերով: Անհրաժեշտ է նաև հաշվի առնել և հանրայնացնել աձնական շահերը, քանի որ մասնակիցների, փորձագետների կամ շահակիրների թաքնված շահերը կարող են խարխլել վստահությունը և կասկածի տակ դնել հանրային բանավեճի արդյունքների արժանահավատությունը: Քննարկվող հարցում շահեր ունենալը, սակայն, չպետք է խոչընդոտի մասնակցությանը: Ճիշտ հակառակը` դա մասնակցության պատճառ է: Սակայն հանրային շահերին վերաբերվող հարցերում այն չպետք է ենթադրի արտոնյալ ազդեցություն:
Նախաձեռնողները, փորձագետները, հովանավորները և մասնակիցներները պետք է հայտնեն նախաձեռնության կամ դրա արդյունքի հետ փոխկապակցված` իրենց բոլոր շահերի մասին: Սա հնարավոր է անել, երբ առաջին անգամ ներկայանում են մյուսներին կամ, փորձագետների դեպքում, շահերի մասին գրավոր հայտարարության միջոցով:
Կարևոր է, որ մարդիկ անկեղծորեն ու բարեխղճորեն մասնակցեն հանրային բանավեճերին և չփորձեն մանիպուլացնել դրանք հանուն մասնավոր շահերի: Սա առանձնակի կարևոր է, երբ գիտական փաստերի և ապացույցների հարցը հիմնվում է հանրային բանավեճի վրա և օգտագործվում է փորձագետի վկայությունը: Թյուրըմբռնումներից խուսափելու համար ցանկալի է օգտագործել պարզ, ոչ տեխնիկական և ոչ երկիմաստ լեզու: Փորձագիտական ապացույցներ ներկայացնողները պետք է բացատրեն տեխնիկական գիտելիքի բոլոր անորոշությունները և սահամանափակումները: Աղբյուրների հարցում կարևոր է անկեղծությունը: Փորձագետներին հարկ է հիշեցնել գնահատկաններից զերծ մնալու և իրենց անձնական կարծիքները չհայտնելու անհրաժեշտության մասին:
Կարևոր է ապահովել, որ կարևոր ապացույցներն արժանանան պատշաճ ուշադրության և անաչառ ներկայացվի փորձագիտական կարծիքի հակակշիռը:
Փորձագետներին պետք է խնդրել թափանցիկ ներկայացնել վտանգները և հետևանքները, ինչպես նաև գիտելիքի և կանխատեսման սահմանները:
Երբեմն փորձագետների խաչաձև քննությունը կամ իրարամերժ տեսակետեր ունեցող փորձագետների մասնակցությունը կարող ապահովել հավասարակշռություն այնտեղ, ուր քիչ հավանական է անաչառությունը:
I. Մարդու իրավունքների և կենսաէթիկայի թեմաներով հանրային բանավեճի ուղեցույց
II. Հանրային բանավեճի կարիքը
Առողջապահության և կենսաբժշկության հարցերով հանրային բանավեճի կարիքը
Ինչու՞ է այժմ առանձնակի կարևոր հանրային բանավեճը
Հատուկ ուշադրության արժանի հարցե
III. Նախապատրաստություն հանրային բանավեճին
Հանրային բանավեճ նախաձեռնելու պատճառները
Ո՞ւմ է անհրաժեշտ ներգրավել
Ե՞րբ է հանրային բանավեճ նախաձեռնելու նպատակահարմար պահը
IV. Արդյունավետ հանրային բանավեճ
Արդյունավետություն վարման կարգի միջոցով
V. Իմաստալից հանրային բանավեճ
‹ Արդյունավետություն դիզայնի միջոցով V. Իմաստալից հանրային բանավեճ ›
Council of Europe Portal
European Convention on Human Rights
Private office of the Secretary General
Contact for the media
Report fraud & corruption
Avenue de l'Europe F-67075 Strasbourg Cedex, France -
Tel. +33 (0)3 88 41 20 00
Disclaimer - © Council of Europe 2022 - © photo credit - Contact - RSS
Mobile version Desktop version