hy en id hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en en en en en hy en hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en ru en en en en hy hy en hy hy hy hy hy en hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en en en en hy hy en hy hy hy hy hy hy en en hy en hy en en en pl en en en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr hy hy hy en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en hy pt en en en en en en en en en en en en en en
Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր, Ավագ Դպրոց, 12-րդ դասարան
Some people think that a sense of competition should be encouraged in children. Others believe that children who are taught to co-operate rather than compete become more successful adults. And my opinion is that co-operation is better than the competition. When parents encourage competition consequently their children start to see their sisters, brothers, and maybe friends as competitors and I don’t think it’s really good to see your friend as a competitor because you won’t be truly happy with their success and achievements. Besides, when a person sees everyone as a competitor in the future he can’t work in a team with his co-workers because of a sense of competition. Maybe he will be upset because in teamwork everyone gets equal achievement and no one is going to be the first. In my opinion, if you want your children to be successful you should tell them to do their best and be in competition only with themselves.
Այս տարվա ամառային և ձմեռային ճամաբարի ընթացքում մեր ջոկատի ամենասիրելի զբաղմունքը երևի թե եղել է դետեկտիիվ խաղը, որի ընթացքում մենք բացահայտում էինք սպանություններ: Խաղը անգլերեն էր և այն խաղալով, վերլուծելով մենք նաև զարգացնում էինք մեր լսելու, խոսելու հմտությունների, միաժամանակ նաև հաճույքի էինք ստանում: Խաղի մեջ ներառված էր բոլոր նորությունները, կասկածյալներն իրենց ցուցմունքներով, նկարներով: Մեր առաքելությունն էր ուսումնասիրել ամեն բան, վերլուծել և արդյունքում հասկանալ, թե ով է մեղավորը:
Այսպիսի խաղերը շատ հետաքրքիր և տարբերվող են, բացի այդ զարգացնում են մտածողությունը, վերլուծողականությունը: Նաև ոգևորում է այն փաստը, որ մենք այնքան լավ էինք ուսումնասիրել ամեն մի մանրուք, որ ճիշտ ուղու վրա էինք և գտել էինք ճիշտ մեղավորին: Այս խաղի շնորհիվ ճամբարը դարձավ էլ ավելի հետաքրքիր:
Փոթորիկների և ցունամիների հետևանքով առաջացած խոշոր աղետներ
Փոթորկի՝ Մեքսիկական ծոցին մոտենալու ժամանակ տարհանվել են նավթային կայանների անձնակազմները։ Միսիսիպիի ու Ֆլորիդայի ռազմական բազաներից տարհանվել են ինքնաթիռները, երկու նավ հեռացել են նավահանգստից։ Կիրակի օրը՝ 2005 թվականի օգոստոսի 28-ին, Նոր Օռլեանի քաղաքապետը հայտարարել է պարտադիր տարհանում։ Մարդկանց զանգվածային տարհանման պատճառով ավտոմայրուղիներում ձևավորվել են մեծ խցանումներ։ Քաղաքից ու նրա ծայրամասերից հեռացել է ավելի քան մեկ միլիոն մարդ, որ կազմել է տեղի բնակչության շուրջ 80 %-ը։ Խանութների ու բենզալցակայանների դիմաց առաջացել են երկար հերթեր։ Փախստականները փորձել են հավաքել ջրի, պարենամթերքի ու բենզինի պաշար։
800 հազար մարդ մնացել է առանց էլեկտրաէներգիայի ու հեռախոսային կապի։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ զոհերի քանակը կազմել է 1407 մարդ, ըստ ավելի ուշ տվյալների՝ 1600, նրանցից ավելի քան 720-ը՝ Նոր Օռլեանում, դրանից բացի՝ 2005 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով՝ 47 մարդ համարվել է անհետ կորած։ Փրկարարական գործողությունների իրականացման ընթացքում (2005 թվականի սեպտեմբեր) ենթադրություններ են արվել մի քանի հազար կամ տասնյակ հազարավոր զոհերի մասին, սակայն դրանք չեն հաստատվել։
Ջրի տակ անցած Նոր Օռելանը
2. ՀՆԴԿԱԿԱՆ ՕՎԿԻԱՆՈՍԻ 2004 Թ. ՑՈՒՆԱՄԻ
2003 թվականի եվրոպական շոգին գրեթե զուգահեռ Հնդկական օվկիանոսում ցունամի է տեղի ունեցել: 2004 թվականի դեկտեմբերի 26-ի մահացու ալիքը Հնդկական օվկիանոսի պատմության մեջ ամենախոշոր երկրաշարժի հետևանքն էր։ Նրա ուժգնությունը Ռիխտերի սանդղակով կազմել է 9 բալ, ինչի արդյունքում առաջացել է ցունամի, որի բարձրությունը ափամերձ գոտում կազմել է 15 մ, իսկ ցողման գոտում՝ 30 մ։ Երկրաշարժից 1.5 ժամ անց ցունամին հասել է Թաիլանդի ափեր, 2 ժամ անց՝ Շրի Լանկա և Հնդկաստան, և խլել 250.000 մարդու կյանք։ Որոշ վայրերում հաղորդվում էր, որ ալիքների ափին հարվածելիս ալիքները հասել էին 30 ֆուտ (9 մետր) կամ ավելի:
Ինդոնեզիայի պաշտոնյաները գնահատել են, որ միայն այնտեղ զոհվածների թիվն, ի վերջո, գերազանցել է 200,000-ը, մասնավորապես Սումատրայի հյուսիսում գտնվող Աչեհ նահանգում: Հաղորդվում է, որ Շրի Լանկայում և Հնդկաստանում տասնյակ հազարավոր մարդիկ մահացել կամ անհայտ կորել են, նրանց մեծ մասը Հնդկաստանի Անդաման և Նիկոբար կղզիների տարածքից են: Մալդիվյան կղզու ցածրադիր երկիրը հաղորդել է ավելի քան հարյուր զոհի և հսկայական տնտեսական վնասի մասին: Հաղորդվում է, որ տարածաշրջանում հանգստացող մի քանի հազար ոչ ասիացի զբոսաշրջիկներ նույնպես մահացել կամ անհայտ կորել են: Սննդամթերքի, մաքուր ջրի և բուժօգնության պակասը, զուգորդված հսկայական առաջադրանքը, որին բախվում էին օգնության աշխատակիցները, որոնք փորձում էին մատակարարումներ հասցնել որոշ հեռավոր տարածքներ, որտեղ ճանապարհները ավերվել էին կամ այնտեղ մոլեգնում էր քաղաքացիական պատերազմը, ընդլայնեց զոհերի ցուցակը: Երկարաժամկետ շրջակա միջավայրի վնասը նույնպես մեծ էր. Գյուղերը, զբոսաշրջային հանգստավայրերը, գյուղատնտեսական նշանակության հողերը և ձկնորսական տարածքները քանդեցին կամ լցվեցին բեկորներով, մարմիններով և բույսերի սպանությամբ:
3. ԲՀՈԼԱ ՑԻԿԼՈՆ. 1970 ԹՎԱԿԱՆ
Բհոլա արևադարձային ցիկլոնը 20-րդ դարի ամենավատ բնական աղետներից մեկն է։ 1970 թվականի նոյեմբերի 13-ին 15 մ բարձրությամբ ալիքը հարվածել է Արևելյան Պակիստանի կղզիներին և ափերին՝ քշելով ամբողջ բնակավայրերն ու գյուղատնտեսական հողերը: Կարճ ժամանակում մահացել է 500.000 մարդ: Աղետը քաղաքական հետևանքներ է ունեցել. անկարգություններ եղան, որոնց մասնակիցները մեղադրում էին Պակիստանի կառավարությանն անգործության և հետևանքների դանդաղ վերացման մեջ։ Արևելյան Պակիստանի և կենտրոնական կառավարության միջև քաղաքացիական պատերազմ է սկսել, որի արդյունքում հռչակվել է Բանգլադեշի անկախությունը։
Ամենահայտնի բարեգործական միջոցառումներից մեկը Ջորջ Հարիսոնի կազմակերպած համերգն էր. հրավիրելով բազմաթիվ հայտնի կատարողների՝ նա մեկ օրում հավաքել է քառորդ միլիոն դոլար:
4. ՄԵԾ ՓՈԹՈՐԻԿ. 1780 թվական
Մեծ փոթորիկը կամ San Calixto II փոթորիկը մարդկության պատմության մեջ ամենահզոր և մահաբեր արևադարձային ցիկլոնն է: Այն ծագել է 1780 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Կաբո Վերդե կղզիների շրջանում և մոլեգնել մեկ շաբաթ շարունակ: Հոկտեմբերի 10-ին, ժամում 320 կիլոմետր արագությամբ, San Calixto II-ը հարվածել է Բարբադոսին, Մարտինիկային (Փոքր Անթիլյան կղզեխմբի մի կղզյակ), Սենթ Լուչիային (Արևելյան Կարիբյան կղզի) և Սենթ Եվստատիուսին՝ թողնելով հազարավոր մահացածներ ամենուր: Տուժել են Դոմինիկա, Գվադելուպե, Անտիգուա և Սենթ Քիթս կղզիները։ Մեծ փոթորիկն ավերել է ամեն բան՝ սկսած տներից մինչև նավեր. ծանր թնդանոթները լուցկու պես թռչում էին օդում։ Մարդկային զոհերի առումով San Calixto II փոթորիկի բռնկման ժամանակ ընդհանուր առմամբ զոհվել է 27.000 մարդ։
Ծովը բարձրացած փոթորիկը խորտակեց բազմաթիվ նավեր ինչպես նավահանգիստներում, այնպես էլ ափից հեռու:
5. ՍՈՒՊԵՐ ԹԱՅՖՈՒՆ ՅՈԼԱՆԴԱ (Հայյան)
2013 թվականի նոյեմբերի 8-ին սուպերթայֆունը, որն իր հետ տանում էր 315 կմ/ժ արագությամբ քամիներ (որոշ պոռթկումները՝ մինչև 379 կմ/ժ), բարձրացրեց մինչև 5 մետր բարձրությամբ ալիքներ, որոնք հարվածեցին Ֆիլիպիններին։ Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների՝ թայֆունից տուժել է ավելի քան 11 միլիոն մարդ, հիմնականում՝ Ֆիլիպինների և Վիետնամի բնակիչներ։
Posted in English, Uncategorized
Tourism always does a place more harm than good
Posted on April 2, 2022April 4, 2022 by svetlanam
Tourism is actually a very good thing, it has many advantages for the country, if tourism is developed in a given country, then its economy benefits greatly from it. But often tourism does more harm than good. In fact, nature has wonderful places that man has not yet been able to reach, and when that place is discovered by people, it is visited by many tourists, the place is polluted, although before that it was very well preserved. There are many such wonderful places where, just by developing tourism, they start to spoil nature, build hotels nearby, restaurants so that tourists can come and relax even for a few days, so they start earning a lot of money, but as a result nature suffers and it turns from a wonderful place to a landfill.. There are places in nature, wonderful sightseeings that should be enjoyed from afar, because experience shows that people spoil everything around them.
Posted in Հայոց Լեզու, Uncategorized
Ինչպես դառնալ լավատես. թարգմանություն
Posted on March 28, 2022March 31, 2022 by svetlanam
Վերցրեք հաջորդ հինգ րոպեները և պատկերացրեք ձեր ապագան: Ձեր ապագա “ես”-ը իրեն հիանալի է զգում։ Դուք քրտնաջան աշխատել եք և դա իսկապես իր արդյունքն է տվել: Դուք հասել եք այն ամենին, ինչին ցանկանում էիք: Ամեն ինչ ստացվել է հնարավորինս լավագույն ձևով։ Այժմ, ինչպե՞ս եք ձեզ զգում։Անկախ նրանից, թե որքան պայծառ եք պատկերացրել դուք ձեր ապագան, լավատես լինելու շատ պատճառներ կան: Նախ, ապագայի հանդեպ ձեր դրական հեռանկարը կազդի ձեր ներկայի վրա, որը դուք կսկսեք ավելի շատ վայելել : Ոչ միայն ձեր ընկերները կգնահատեն ձեր լավատես աշխարհհայացքը, այլև, հավանաբար, դուք ավելի երկար ժամանակ կսկսեք անցկացնել նրանց հետ` կյանքը վայելելու համար: Առողջական խնդիրներ ունենալու դեպքում լավատես լինելը կօգնի ձեզ վերականգնել։
Այսպիսով, պարզվում է, որ ինքներդ ձեզ ավելի լավատես դարձնելը հնարավոր է և զարմանալիորեն հեշտ: Օրինակ՝ 2011 ուսումնասիրության ժամանակ հետազոտողները համեմատել են մարդկանց մի խմբին, ովքեր ներգրավված են եղել հինգ րոպեանոց մտածողության վարժությունում՝ դրականորեն մտածելով իրենց ապագա «ես»-ի մասին, իսկ մյուս խմբի անդամները պարզապես պատկերացրել են իրենց սովորական ամենօրյա գործունեությունը: «Լավագույն հնարավոր ես» խմբի մասնակիցները զգալիորեն մեծացրել են իրենց լավատեսությունը առաջին օրվանից, իսկ երկու ամբողջական շաբաթից հետո տեսել ամբողջական արդյունք:
Այնուամենայնիվ, տարբեր մեթոդներով և արդյունքների չափորոշիչներով կատարված ուսումնասիրությունների ընթացքում ի հայտ է եկել լավատեսության փոփոխության տարբեր մակարդակներ:Հասկանալու համար, թե արդյոք լավատեսական միջամտությունները, հետազոտողների թիմը վերջերս իրականացրեց մետավերլուծություն. նոր վիճակագրական վերլուծության համար առանձին հրապարակված ուսումնասիրությունների արդյունքների համադրման մեթոդ: Հեղինակներ Ջոն Մալուֆը և Նիկոլա Շուտտեն վերջերս հրապարակել են իրենց արդյունքները “The Journal of Positive psychology” ամսագրում։
Համակարգված որոնելով գիտական գրականության տվյալների շտեմարանները (Google Scholar, Web of Science և այլն), նրանք հայտնաբերել են քսանինը լավատեսության միջամտության ուսումնասիրություններ, որոնք ներառում են լավատեսության չափումներ, մասնակիցների պատահական նշանակում, համեմատության համար (ոչ միջամտության) վերահսկիչ խումբ և արդյունքներ: Այնուհետև նրանք միավորել են քսանինը ուսումնասիրությունների բոլոր մասնակիցներին՝ ընդհանուր 3319-ին, մի խմբի, որը ստացել է լավատեսության ուսուցում և մի խմբի, որը չի ստացել: Նրանց թարմ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ միջամտությունն իսկապես ազդել է մարդկանց լավատեսության վրա. և բարեբախտաբար, փոփոխությունն ակնհայտ էր:Քանի որ, ըստ երևույթին, հնարավոր է մեծացնել լավատեսությունը, ինչու՞ որոշ ուսումնասիրություններ ավելի շատ հաջողություններ արձանագրեցին, քան մյուսները: Հիշու՞մ եք լավագույն հնարավոր ինքնամարզումը: Դե, դա ի վերջո դարձավ ավելի լավ միջամտության մեթոդ, քան մյուսները (օրինակ, օրինակ՝ դրական հոգեբանության տեխնիկան): Մյուս տարրերը, որոնք դերակատարում են ունեցել, դասակարգվում են՝ սկսած լավատեսության գնահատումից մինչև արդյունք (միջամտությունից անմիջապես հետո կամ որոշ ժամանակ անց): Թեև, ինչպես նշում են հեղինակները, նման երկրորդական վերլուծությունները չպետք է դիտվեն որպես պատճառահետևանքային պատճառ: Իրականում, ուսումնասիրությունների շրջանակում նախագծման գործոնները կարող են ի վերջո խառնվել միմյանց հետ՝ պայմանավորված արտաքին փոփոխականներով։ Օրինակ, ամբողջությամբ առցանց արված միջամտությունները ավելի քիչ հաջողակ են եղել, քան այն միջամտությունները, որոնք ներառում են անհատական բաղադրիչ, սակայն քսանինը ուսումնասիրություններից միայն հինգն են ամբողջությամբ առցանց: Այո, մարզումները կարող են օգնել ձեզ ավելի լավատես դառնալ, բայց միջամտության տեսակը և անհատական հարմարեցումը կարևոր են։
Լավատեսության ուսուցման ոլորտում դեռ շատ բան կա սովորելու, օրինակ՝ ինչքա՞ն են տևում ազդեցությունները և ի՞նչը կարող է որոշ մարդկանց ավելի հաջողակ դարձնել դրանից հետո: Բայց լավ նորությունն այն է, որ նույնիսկ եթե դուք սովորաբար վստահ չեք, որ բաժակը կիսով չափ լիքն է, միևնույն է հույս կա ավելի պայծառ հայացքներ զարգացնելու համար: Թերևս առաջին քայլը կլինի ձեր ապագան պատկերացնելը, ավելի լավատես մարդ։
Posted in Պատմություն, Uncategorized
Posted on March 1, 2022March 4, 2022 by svetlanam
Երբ է կնքվել Բեռլինի պայմանագիրը։ (տարի, ամիս, ամսաթիվ)
Բեռլինի պայմանագիրը կնքվել է 1872 թվականին։
2. Ով էր նախագահում Բեռլինի վեհաժողովը։
3. Ով էր Բեռլինի վեհաժողովում հայկական պատվիրակության ղեկավարը։
4. Ինչ է նշանակում հայկական հարց։
Հայկական հարցը Հայաստանի տարածքներին և անկախությանը վերաբերվող հարցն էր։
5. Որ երկու հակամարտող ուժերն էին կռվում իրար դեմ Առաջին համաշխարհային պատերազմում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմում իրար դեմ էին կռվում Քառյակ դաշինքը և Անտանտը։
6. Որոնք էին Քառյակ դաշինքի երկրները։
Քառյակ դաշինքի երկրներն էին` Գերմանիա, Անգլիա, Թուրքիա, Ավստրո-Հունգարիա։
7. Երբ է տեղի ունեցել Բոլշևիկյան հեղափոխությունը Ռուսաստանում։
Բոլշևիկյան հեղափոխությունը տեղի է ունեցել 1917 թվականին։
8. Երբ է տեղի ունեցել Սարի ղամիշի ճակատամարտը։
9. Ինչ պայմանագիր էր Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։
10. Երբ են ստեղծվել Վրաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջին հանրապետությունները։
Հայաստանի առաջին հանրապետությունը ստեղծվել է մայիսի 28-ին, 1918 թվականին։
Ինչպիսի ճակատագիր կունենար Անդրդաշնությունը, եթե չլուծարվեր։
Posted in Հայոց Լեզու, Uncategorized
Posted on February 28, 2022February 28, 2022 by svetlanam
Փոխակերպիր դերբայական դարձվածները երկրորդական նախադասության
1. Երեսնիվայր պառկած էին ընտանիք ու հարազատներ ունեցող ծանոթ ու անծանոթ մարդիկ։ – Ծանոթ ու անծանոթ արդիկ, ովքեր ունեին ընտանիք ու հարազատներ երեսնիվայր պառկած էին։
2. Խեղճացած այս պարոնը միթե երեկ հարթակից հոխորտացողը չէ։ – Խեղճացած այս պարոնը միթե երեկ հարթակից չէր հողոխորտում։
3. Քո որոնածը ես չեմ, անշուշտ: – Ում դու որոնում ես` ես չեմ, անշուշտ։
4. Այս իշխանիկն էլ ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին` նրա արքունիքում պաշտոն ստանալու համար։ – Այս իշխանիկն էլ ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին, որպեսզի նրա արքունիքում պաշտոն ստնանա։
5. Գունավոր բծերով սփռոց հիշեցնող քարտեզի վրա նշված էին պատերազմի ուղիները։ – Քարտեզի վրա, որը գունավոր բծերով սփռոց էր հիշեցնում, նշված էին պատերազմի ուղիները։
6. Ես ուզում եմ ավելի շատ նորածինների լույս աշխարհ գալը: – Ես ուզում եմ, որ ավելի շատ նորածինների լույս աշխարհ գան։
7. Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան` օրվա նորություններն իմանալու։ Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան, որպեսզի օրվա նորություններն իմանա։
8.Խաչքարերի անտառը երևի Վարդանանց նահատկաներն են` քարացումից ասես կենդանացած։ – Խաչքարերի անտառը երևի Վարդնաանց նահատակներն են, որոնք ասես քարացումից են կենդանացել։
9. Արդյոք ինքը հանցանք չի գործում մարդու նկատմամբ` նրան դնելով այդ դժվարին ուղու վրա։ – Արդյոք ինքը հանցանք չի գործում մարդու նկատմամբ, երբ նրան դնում է այդ դժվարին ուղու վրա։
10. հավատքի զգացողությունը նրանց դրդում է աշխարհն ազատել անհավատների տիրապետությունից։ – Հավատքի զգացողությունը նրանց դրդում է, որ աշխարհն ազատեն անհավատների տիրապետությունից։
11. հայկական հեծալզորի ձիերը, վազքի հոտ առնելով, սկսեցին վրնջալ, բորբոքվել։ – Հայկական հեծալզորի ձիերը, երբ վազքի հետ առան, սկսեցին վրնջալ, բորբոքվել։
12. Նա լռությամբ կուլ տվեց իր հասցեին ասված դառը խոսքերը։- Նա լռությամբ կուլ տվեց այն խոսքերը, որ իր հասցեին էին ասվել։
13. Նախքան շարժանկարի ցուցարդվելը բեմադրիչը հանդես եկավ մի ճարտար խոսքով։ – Երբ շարժանկարը պետք է ցուցադրվեր բեմադրիչը հանդես եկավ մի ճարտար խոսքով։
14. Ազգի տունը քանդում է նրան արևելյան և արևմտյան հատվածների բաժանելը։ – Ազգի տունը քանդում է այն, ինչ նրան արևելյան և արևմտյան հատվածների է բաժանում։
15. Օ, հայեր, ձեր արածն ամեն երևակայությունից վեր է։ – Օ, Հայեր, այն ինչ դուք անում եք ամեն երևակայությունից վեր է։
16. Ճշմարտության իր սկզբունքը այս անգամ էլ ամրապնդեց իր ունեցած արիությունը։ – Ճշմարտախոսության իր սկզբունքը այս անգամ էլ ամրապնդեց այն արիությունը, որ նա ուներ։
17. Այդ հուշակոթողին մոտենալիս օդը դառնում է թափանցիկ ու զով։ – Երբ մոտենում ես այդ հուշակոթողին օդը դառնում է թափանցիկ ու զով։
18. Մի առավոտ Անդրանիկը Երվանդին ուղարկեց կայազորի պետի մոտ` իրենց ձիերը տեսնելու։ – Մի առավոտ Անդրանիկը Երվանդին ուղարկեց կայազորի պետի մոտ, որպեսզի տեսնի իրենց ձիերը։
19. Լիովին սթափվեց` տեսնելով Միքայելին։ – Լիովին սթափվեց, երբ տեսավ Միքայելին։
Posted in Խորացված, Uncategorized
6 գիտնականներ, որոնք փոխել են աշխարհը
Posted on February 25, 2022February 26, 2022 by svetlanam
Մարի Սկլոդովսկա-Կյուրին առաջին կին Նոբելյան մրցանակակիրն է
Մարիա Սկլոդովսկան ծնվել է 1867 թվականին աղքատ լեհ ընտանիքում։ Նա և իր քույր Բրոնիսլավան հերթով աշխատում էին, որպեսզի միմյանց օգնեին սովորել. նախ Մարիան մի քանի տարի կառավարիչ էր, իսկ հետո քույրը դարձավ բժիշկ և ապահովեց նրան, երբ նա սովորում էր Սորբոնում: Արդյունքում Մարիան ստացավ միանգամից երկու դիպլոմ՝ ֆիզիկա և մաթեմատիկա առարկաներից։
Նա ամուսնու՝ Պիեռի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության ֆենոմենը, որը հայտնաբերել է ֆիզիկոս Անրի Բեքերելը։ Նրանք փորձերի ընթացքում մշակեցին ութ տոննա ուրանի հանքաքար։ Ի դեպ, «ռադիոակտիվություն» տերմինը հորինել է Մարի Կյուրին։
1903 թվականին Բեքերելը և Կյուրիի ընտանիքը համատեղ արժանացան ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի։ Սկզբում մրցանակային հանձնաժողովը չէր ցանկանում ճանաչել Մերիի արժանիքները, սակայն Պիեռը իմանալով այս մասին, նա պնդեց, որ նրան ընդգրկեն դափնեկիրների ցուցակում։ Այսպիսով, Մարի Կյուրին առաջին կինն էր, ով ստացավ հեղինակավոր մրցանակը: ։
Հետագայում Կյուրիի ընտանիքը հայտնաբերեց երկու նոր քիմիական տարր՝ ռադիումը և պոլոնիումը, որն անվանվեց Լեհաստանի պատվին։ Մարիա Սկլոդովսկա-Կյուրին ամուսնու մահից հետո շարունակեց իր հետազոտությունը և կարողացավ մեկուսացնել մաքուր ռադիումը։ 1911 թվականին նրան շնորհվել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։ Կյուրին դեռևս միակ գիտնականն է (և ոչ միայն կանանց շրջանում), ով ստացել է այս մրցանակը երկու տարբեր անվանակարգերում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մարիան աշխատել է որպես Կարմիր Խաչի ռադիոլոգիայի ծառայության տնօրեն՝ օգնելով վիրավորների համար շարժական ռենտգեն կայաններ ստեղծել։ Նա նաև բժիշկներին սովորեցրել է ռենտգենյան ճառագայթների օգտագործումը: Դրանում նրան օգնեց դուստրը՝ Իրեն Ժոլիո-Կյուրին, ով նույնպես ականավոր քիմիկոս էր և 1935 թվականին ստացել է իր Նոբելյան մրցանակը՝ «նոր ռադիոակտիվ տարրերի սինթեզի համար»։ Բայց Մարիան չապրեց իր դստեր հաղթանակը տեսնելու համար. նա մահացավ քրոնիկ ճառագայթային հիվանդությունից:
2. Մարիա Գյոպերտ-Մայեր – օգնել է երիտասարդ աղջիկ-ֆիզիկոսներին
24 տարեկանում Մարիա Գյոպերտ-Մայերը ֆիզիկայի ատենախոսությունը պաշտպանելով քիմիկոս ամուսնու հետ Գերմանիայից մեկնեց ԱՄՆ, որտեղ 16 տարի պետք է անվճար դասավանդեր ամերիկյան համալսարաններում։ 1946 թվականին նրան հաջողվեց աշխատանք ստանալ որպես ավագ ֆիզիկոս Արգոնի ազգային լաբորատորիայում, որտեղ նա մշակեց միջուկի կեղևի մոդելի տեսությունը և կարողացավ բացատրել ատոմային միջուկների կայունությունը որոշակի քանակությամբ նուկլոններով. այսպես կոչված «կախարդական թվերով».
Այս ժամանակ նաև նման տեսություն առաջ քաշեց գերմանացի ֆիզիկոս Հանս Յենսենը։ Նրանք միասին գրեցին «Միջուկի խեցի մոդելի տարրական տեսություն» գիրքը և ստացան Նոբելյան մրցանակ։ Գյոպերտ-Մեյերը համեստորեն նշել է, որ «այն ստեղծելը երկու անգամ ավելի հետաքրքիր էր, քան դրա համար մրցանակ ստանալը»։
Մարիայի մահից հետո Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերությունը նրա պատվին ստեղծեց մրցանակ, որը տրվում է կին ֆիզիկոսին իր կարիերայի սկզբում։ Այժմ ցանկացած կին կարող է ստանալ գումար և երկրի առաջատար բուհերում դասավանդելու հնարավորություն։
3. Դորոթի Քրուֆութ-Խոջկին – հայտնաբերել է մոլեկուլների կառուցվածքը
Դորոթի Հոջկինը քիմիա է սովորել Օքսֆորդում։ Նա սկսել է հետաքրքրվել այն ժամանակվա նոր գիտությամբ՝ ռենտգենյան բյուրեղագրությամբ: Ռենտգենյան ճառագայթներ փոխանցելով սպիտակուցային բյուրեղների միջով՝ Հոջկինը հաշվարկել է դրանց ներքին կառուցվածքը՝ ատոմների և մոլեկուլների չափը, ձևը և դիրքը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա զբաղվում էր պենիցիլինի ուսումնասիրությամբ. դեղամիջոցի քիմիական կառուցվածքն անհայտ էր, և ոչ ոք նույնիսկ չէր մտածում դրա զանգվածային արտադրության մասին: Սակայն Հոջկինը և գործընկերները վերծանեցին պենիցիլինի կառուցվածքը: Ավելի ուշ նա որոշեց վիտամին B12-ի կառուցվածքը, որը նրա կարիերայի սկզբում գրեթե անհավանական էր թվում: Եվ 30 տարվա հետազոտություններից հետո նրան վերջապես հաջողվեց պարզել ինսուլինի կառուցվածքը։
Ինքը՝ Հոջկինը, 24 տարեկանից տառապում էր ռևմատոիդ արթրիտի ծանր ձևով։ Բայց հիվանդությունը չխանգարեց նրան գտնել իրեն ոչ միայն գիտության մեջ։ Նա ապրել է 45 տարի ամուսնացած աֆրիկացի պատմաբան Թոմաս Հոջկինի հետ (Դորոթին մեծացել է Կահիրեում և մանկուց հնագիտության սիրահար էր) և մեծացրել երեք երեխա։
Նրա համալսարանի պրոֆեսոր Ռոբերտ Ռոբինսոնը, որը նույնպես Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է, հպարտությամբ նշել է, որ իր ուսանողի առաջընթացի շնորհիվ այժմ շատ ավելին կարելի է սովորել մոլեկուլների կառուցվածքի մասին, և քիմիկոսներն այժմ կարող են անել «իրենց իրական գործը՝ նյութերի սինթեզը»: Բայց ոչ միայն նրանց համար. Հոջկինի մեթոդները օգտագործվել են, օրինակ՝ ԴՆԹ-ի կառուցվածքի վերլուծության ժամանակ։
4. Ռիտա Լևի-Մոնտալչինի – կազմակերպել է ստորգետնյա լաբորատորիա իր ննջասենյակում
Ռիտա Լևի-Մոնտալչինին մեծացել է Թուրինում՝ բոհեմական և հարուստ հրեական ընտանիքում։ Մայրը նկարչուհի էր, հայրը՝ ինժեներ և մաթեմատիկոս։ Ռիտան ուներ երկվորյակ քույր՝ Պաոլան։ Չնայած արգելքին՝ Լևին ինքնուրույն պատրաստվեց ընդունելության քննություններին և ընդունվեց Թուրինի համալսարանի բժշկական դպրոցը։ Նա ավարտել է 1936 թվականին և ծրագրել է զբաղվել գիտությամբ:
Բայց Մուսոլինիի «Ռասայական մանիֆեստի» պատճառով, որն արգելում էր հրեաներին գիտությամբ զբաղվել, նա ստիպված էր փորձեր կատարել իր ննջասենյակում. նա այնտեղ սարքավորեց ստորգետնյա լաբորատորիա և ուսումնասիրեց նյարդային մանրաթելերի աճը հավի սաղմերում: Պատերազմից հետո նա շարունակել է աշխատել ԱՄՆ-ում։
Ռիտան հայտնաբերել է, որ նյարդային բջիջները աճում են խթանող նյութի՝ փոքր սպիտակուցի ազդեցության տակ, որը կոչվում է աճի գործոն: Սա շրջել է գիտական ​​հանրության գաղափարը նյարդային բջիջների և, ընդհանրապես, մարմնի մոլեկուլային կարգավորման մասին:
Ռիտա Լևի-Մոնտալչինին՝ անհավանական խարիզմայի տեր կին, երբեք չի դարձել օջախի պահապանը, ինչպես երազում էր նրա հայրը։ Նա չի ամուսնացել և երեխաներ չի ունեցել։ Բայց դա չի խանգարել նրան իր կյանքը համարել հետաքրքիր, հագեցած ու հարուստ «հիանալի հարաբերություններով»։ Լևին ստացել է «բջիջների տիրուհի» մականունը։ Նա ապրել է մինչև 103 տարեկան և ոչ միայն պահպանել է մաքուր միտք և հումորի հիանալի զգացում, այլև մինչև վերջին օրը գիտություն է սովորել։
Լինդա Բաքն առաջինն էր, ով ուսումնասիրեց հոտառությունը
Տարօրինակ կերպով, մինչև վերջերս, հոտառությունը լիովին չուսումնասիրված էր: Միայն 1990-ականներին ամերիկուհի Լինդա Բաքին հաջողվեց այս գիտական ​​դաշտը բացել մարդկության առաջ։ Իր գործընկեր Ռիչարդ Աքսելի հետ նա հայտնաբերել է գեների նոր դաս, որոնք պատասխանատու են քթի լորձաթաղանթի վրա հոտառական ընկալիչների աշխատանքի համար: Նրանք նաև բացատրել են, թե ինչպես է ուղեղը աշխատում, երբ մարդիկ ճանաչում են հոտերը և վերարտադրում դրանք իրենց երևակայության մեջ:
Այս հայտնագործությունները, ըստ գիտնականների, կարող են օգնել ստեղծել կենդանիների սուր զգացողության նման արհեստական ​​բիոսենսորներ, որոնք կարող են ճանաչել պայթուցիկները և թմրանյութերը, որոնել առարկաներ և նույնիսկ ախտորոշել հիվանդություններ:
Բայց ինքը՝ Լինդա Բաքը, կարծում է, որ ամենակարևորն այն է, որ այս ուսումնասիրությունները օգնում են բացահայտել մարդու ուղեղի առեղծվածը։ Նա շարունակում է աշխատել նեյրոֆիզիոլոգիայում և ուսումնասիրում է, թե ինչպես է ուղեղը ճանաչում, հիշում և վերարտադրում տեղեկատվությունը հինգ զգայարաններից:
Էլինոր Օստրոմը տնտեսագիտության ոլորտում մրցանակ ստացած միակ կինն է
Ամերիկացի Էլինոր Օստրոմը միակ կինն է, ով ստացել է տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակ (այլ կերպ ասած՝ սա իրականում Նոբելյան մրցանակ չէ, այլ Ալֆրեդ Նոբելյան հիշատակի մրցանակ, որը սահմանվել է Շվեդիայի պետական ​​բանկի կողմից):
Օստրոմն ուսումնասիրել է բնական ռեսուրսների կառավարումը և ինչպես են մարդիկ փոխազդում էկոհամակարգերի հետ: Նա եկել է այն եզրակացության, որ փոքր տեղական համայնքները ավելի խելամիտ են կառավարում իրենց ռեսուրսները, քան պետությունը, կարող են պահպանել իրենց հավասարակշռությունը և կանխել սպառումը: Նա ձևակերպեց տեղական հարստության կառավարման սկզբունքները, զգուշացնելով, որ չկան ունիվերսալ բաղադրատոմսեր։
Բացի այդ, Օստրոմն առաջիններից էր, ով ուսումնասիրեց տնտեսությունը հասարակական կազմակերպությունների տեսանկյունից և բացահայտեց գիտության նոր շերտ։
Posted in English, Uncategorized
How to survive exam stress…
Posted on February 12, 2022February 14, 2022 by svetlanam
Most students are stressed before exams and it is really difficult to deal with it. We are often stressed because we don’t have enough time to study before the exam and pass it well. I think to avoid kind of situations we need to plan our day, manage time and we can do all things that we plan for the day. Use time correctly and concentrated, don’t waste time on meaningless things, if we do everything in an organized way we will not have a problem with time. It’s very important to do a little every day and not leave everything on the last day, it will be double stress because besides the tension we are interfered by unconfidence too. The second thing that is really important too it’s to eat and sleep in a normal way. If we don’t sleep our 7-8 hours and don’t eat during the day we can’t focus and because of that, we can’t learn. You can do your exercises all day, until 12 p.m. but then you need sleep to have a rest for the next day. Studying productively is also significant because we do it for results, not for pluses that we note at the end of a day.If we do all these things we won’t need to survive exam stress because we won’t have it. We should be organized, sleep and eat well, study productively and be confident in our knowledge.
Posted in Խորացված, Uncategorized
Posted on February 4, 2022February 9, 2022 by svetlanam
Խոսքի զարգացմանն ուղղված աշխատարան
20 րոպեի ընթացքում ձևակերպվում է տաս հարց, որոնք ուղղվելու են խմբի անդամներից մեկին։ Անդամի ընտրությունը որոշվում է խաղ-ընտրության արդյունքում։
Պատասխանողը հարցերին նախապես չի ծանոթանում։
Հարցերը չեն պարունակում մարդու անձնային կյանքը, դրա գաղտնիությունը մերկացնող տարրեր, նման հարցերին կարող է չպատասխանել։
30-40 րոպե- հաղորդումների նկարահանում՝ Ես տեսախցիկի առջև։
Website Built with WordPress.com.
Website Built with WordPress.com.
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.
To find out more, including how to control cookies, see here: Cookie Policy
Already have a WordPress.com account? Log in now.