hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
Արվեստի Աշխարհը: Խորխե Լուիս Բորխես
Խորխե Լուիս Բորխես (1899թ. Բուենոս Այրես - 1986թ. Ժնև)՝ արգենտինացի նշանավոր արձակագիր, պոետ, գրաքննադատ, բանասեր եւ փիլիսոփա:
«Գրադարանային իմ ամբողջ աշխատանքը ես կատարում էի հենց առաջին մեկ ժամվա ընթացքում, որից հետո կամացուկ գնում էի նկուղային գրապահոց, որտեղ մնացած հինգ ժամը կարդում էի ու գրում»:
«Պիեռ Մենարը՝ «Դոն Կիխոտի» հեղինակ»  գրվածքը ինքը Բորխեսը դիտարկում էր որպես միջին որևէ բան էսսեի ու «իսկական պատմվածքի» միջև: Մինչդեռ այստեղ իսկապես կարելի է տեսնել դասական Բորխեսի հայեցակարգը. Մտացածին գրող Պիեռ Մենարը, որը բիբլիոգրաֆիկ տեսանկյունից ներկայացվում է որպես իրական կերպար, փորձում  է գրել «Դոն Կիխոտ»: Նա ամենևին էլ մտադիր չէր մեխանիկորեն արտագրել վեպը; Նրա մտադիր էր գրել այնպես, որպեսզի մի քանի էջեր ամբողջությամբ բառ առ բառ համընկնեին Սերվանտեսի գլուխգործոցի հետ: Մեթոդը հետևյալն էր. «Լավ ուսումնասիրել իսպաներենը, վերածնել իր մեջ կաթոլիկ հավատը, մարտընչել մավրերի կամ թուրքրերի հետ, մոռանալ 1602 – 1918թթ.-ի Եվրոպայի պատմությունը»: Եվ Պիեռ Մենարն իսկապես ստեղծում  է  գրքի այն էջերը, որոնք ամբողջությամբ նման էին բնօրինակին, սակայն, ինչպես պնդում էր Բորխեսը, արտահայտում էին լիովին այլ միտք, ու հենց այդ հակադրության շուրջ էլ ծավալվում է ողջ ստեղծագործությունը, ինչը Բորխեսի համար մտքի խաղի նման մի բան էր:
1938թ. գրադարանի նկուղում ստեղծված հենց այս տեքստից  է հետագայում սկիզբ առնում  գրական մի ամբողջ ուղղություն:
Հետարդիականության համատեքստում պատմվածքը նվիրված  է այն թեմային, որ նոր տեքստեր ստեղծել արդեն անհնար է, տեքստերի քանակն արդեն սահմանափակվել  է, քանի որ դրանք բորոլն արդեն իսկ գրվել են: Բացի այդ, «Դոն  Կիխոտն» ավելի իրական է, քան Պիեռ Մենարը, որը մտացածին կերպար է, այսինքն՝ գրականությունն ավելի իրական է, քան հեղինակը:
Իր այս բացահայտումով Բորխեսը կարծես ստեղծում է տեքստեր ստեղծող անխափան մեքենա՝ «գրող մեքենա», որ հին տեքստերից ստեղծում է նորերը ու դրանով փրկում գրականությունը դանդաղ մահվանից
Նրա այս բացահայտման շնորհիվ քսաներորդ դարում գրականությունը դառնում է անգամ նրանց զբաղմունքը, ովքեր չունեին գրական տաղանդ: Պետք էր ընդամենը լինել ընթերցող: Բորխեսն ինքը ընթերցող ու մատենագետ էր, որն ադ երկու զբաղմունքները դարձնում է գրականություն
1946թ. Արգենտինայում հաստատվում  է նախագահ Պերոնի բռնապետությունը: Բորխեսին անմիջապես վռնդում են գրադարանից, քանի որ նոր վարչակարգը դժգոհ էր նրա գրվածքներից ու հրապարակախոսություններից: 1950թ., Բորխեսին ընտրում են Արգենտինայի գրողների խմբավորման նախագահ, որը վարչակարգի քիչ դիմադրողերից մեկն էր, ուստի այն շուտով լուծարվում է: 1955թ., երբ հեղափոխությունը  տապալում  է  բռնապետությանը,  Բորխեսը նշանակվում է  Ազգային գրադարանի տնօերն, ինչպես նաև որպես անգլիական ու ամերիկյան գրականության պրոֆեսոր աշխատանքի անցնում Բունեոս Այրեսի պետական համալսարանում:
«Փառքը, ինչպես եւ կուրությունը, ինձ մոտ եկավ աստիճանաբար: Ես այն երբեք չեմ փնտրել»:
1930-1940-ականների Բոխեսի գրքերը ձախողվում են: 1936թ. նրա «Հավերժության պատմությունը» գնում  է ընդամենը 37 մարդ: 1950-ականներին Բորխեսը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերում, իսկ 1960-ականներին նա արդեն դասական էր:
Այն ինչին հասավ եվրոպական վեպի զարգացումը, Բորխեսի մոտ բարդեն վերջնականպես ձևավորվել էր ավելի վաղ: Ուստի պատահական չէ, որ 1970-ականներին նրա առաջադրում են Նոբելյան մրցանակի: Բայց մրցանակը նա այդպես էլ չի ստանում Պինոչետի հեղափոխության մասին դրական կարծիք արտահայտելու պատճառով:
1974թ. Բորխեսը թողնում է Ազգային գրադարանի տնօրենի պաշտոնը եւ սկսւոմ մեկուսի կյանքվ ապրել Բուենոս Այրեսի իր փոքրիկ բնակարանում: Միայնակ, համեստ ծերունի, որը, սակայն, այնպիսի գրքերի հեղինակ էր, ինչպիսիք են «Հավերժության պատմությունը» (1936), «Հորինված պատմվածքներ» (1944), «Ալեֆ» (1949), «Նոր հետազոտություններ» (1952), «Արարիչ» (1960), «Բրոուդիի հաղորդագրությունը» (1970), «Ավազի գիրքը» (1975) եւ այլն:
1986թ.  Բորխեսը մահանում  է  լյարդի քաղցկեղից  եւ թաղվում Ժնևում
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 05:46
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.