hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy fr hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en my en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en en en
Խեղաթյուրված փաստեր Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանների մոտ տեղադրված տեղեկատվական վահանակներում — Անի Բլոգ
Հունիսի 20, 2012Ապրիլի 22, 2016 Անի Գասպարյան
Ինչևէ, Մարինե Վահրադյանն անցնում է գործնական քայլերի. նախ պարզում է, որ մշակույթի նախարարությունը AMAP-ի գործընկերն է, որի հետ պայմանագիր կնքելիս տեքստերի հավաքմամբ, մշակմամբ զբաղվող գիտամեթոդական խորհուրդ է կազմվել, որի կազմում են նաև ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը, հայոց պատմության ամբիոնի վարիչ Բաբկեն Հարությունյանը և ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը: Մարինե Վահրադյանն անմիջապես գնում է նրանց մոտ, սակայն պարզվում է, որ նրանք ընդհանրապես տեղյակ չեն, որ նման բան գոյություն ունի:
Այդ ընթացքում նա նամակ է գրում AMAP-ի տնօրեն Ռիչարդ Նային` ճշտելու, թե ի՞նչ աղբյուրներից են վերցրել պատմական տեղեկությունները: Վերջինս էլեկտրոնային փոստով պատասխանում է, թե Հայաստանում հասկացող մասնագետ չկա, մի քանիսն են, որոնց հետ էլ իրենք համագործակցում են, սակայն չի նշում այդ մի քանի «հասկացողների» անունները:
Մարինե Վահրադյանը, պատմաբանների (Էդիկ Մինասյան և Բաբկեն Հարությունյան) հետ միասին հանդիպում է մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանի հետ` նրան ներկայացնելով նաև Ռիչարդ Նայի պատասխանը: «Դա առաջին հերթին երկրի նախագահին և Ձեզ ուղղված վիրավորանք է»,- ասում է նախարարին: Նախարարն այդ խոսքերն իր մոտ նշում է և ընդգծում:
Ինչ վերաբերում է տեքստերի բովանդակությանը, պարզվում է, որ Հասմիկ Պողոսյանն էլ դրանցից տեղյակ չէ: Երախտագիտություն հայտնելով Մարինե Վահրադյանին հայկական հուշարձանների նկատմամբ ունեցած սրտացավ վերաբերմունքի համար` նախարարն անմիջապես կանչում է իր տեղակալ Արևիկ Սամուելյանին և հրահանգում, որ դադարեցնեն պայմանագիրը AMAP-ի հետ,կասեցնեն ֆինանսավորումը, կազմակերպությանը պատասխանատվության ենթարկեն և տեքստերը փոխեն:
«Մենք նախարարի մոտից հանգիստ հեռացանք` մտածելով, որ հրահանգը կկատարվի»,- պատմում է Վահրադյանը:
Սակայն 2011 թ. փետրվարի 22-ին մշակույթի փոխնախարար Արևիկ Սամուելյանը Մարինե Վահրադյանին նամակով տեղեկացնում է. «…Հայկական հուշարձանների ճանաչման ծրագիր» ՀԿ-ի կողմից հուշարձանների տարածքում տեղադրված տեղեկատվական վահանակների տեքստերը վերստին քննարկվելու են բնագավառի անվանի գիտնականների հետ, ինչպես նաև դրանցում առկա սխալներն ու անճշտություններն ուղղելու նպատակով նախարարության համապատասխան ստորաբաժանմանը հանձնարարվել է մանրամասն ուսումնասիրել և շտկել դրանք: Տեղեկացնում ենք նաև, որ այսուհետ տեքստերի ստորին մասում կնշվեն նաև հեղինակների անունները: Իսկ հետագա անճշտությունները բացառելու նպատակով մշակվում է նախարարության և AMAP-ի միջև կնքվելիք բազմալեզու տեղեկատվական վահանակների տեղադրման չափորոշիչների, կարգի և պայմանների վերաբերյալ համաձայնագիր…»:
«Փաստորեն, մեր հանդիպման ժամանակ Արևիկ Սամուելյանին տրված նախարարի չորս հրահանգն էլ չի կատարվել»,- ասում է Մարինե Վահրադյանը:
Պարզաբանելու համար նա հեռախոսազրույց է ունենում Արևիկ Սամուելյանի հետ: Վերջինս հայտնում է, որ նախարարությունն այդքան գումար չունի` ցուցատախտակների տեքստերը փոխելու համար, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ է ողջ ցուցատախտակը քանդել: Ըստ Սամուելյանի` յուրաքանչյուր ցուցատախտակի փոփոխությունը կարժենա մոտ 250 հազար դրամ: «Նախ` հարց է առաջանում` ինչո՞ւ տեղեկատվական ցուցատախտակների գործով պետք է զբաղվի ամերիկյան կազմակերպությունը, եթե մենք ունենք մշակութային համապատասխան կառույցներ, երկրորդ` ինչո՞ւ են դրանք զմռսվել այնպես, որ այլևս տեքստային փոփոխություններ հնարավոր չլինի անել»:
Այդ հարցերի պատասխանները պաշտոնապես չկան, սակայն ենթադրություններ անելը դժվար չէ:
Երբ փորձեցի կապվել AMAP-ի տնօրենի հետ, նրա հայտարարությունների վերաբերյալ պարզաբանումներ ստանալու և երկրի «հասկացող մասնագետների» անունները բացահայտելու նպատակով, կազմակերպության փոխնախագահ Բելլա Կարապետյանը հայտնեց, որ Ռիչարդ Նայը նպատակահարմար չի գտնում տեղեկատվական վահանակների թեմայով որևէ պարզաբանում տալ: Նա նաև տեղեկացրեց, որ այդ ծրագիրն արդեն ավարտվել է:
ՀՀ մշակույթի նախարարությունից էլ հայտնեցին, որ սխալներ պարունակող վահանակները շտկվել են: Սակայն Մարինե Վահրադյանի ընկերներից մեկը` հայագետ Գագիկ Պողոսյանը, պատմում է, որ մոտ 2 շաբաթ առաջ է այցելել մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ, այդ թվում նաև Հաղպատ, Սանահին, Քարահունջ և լուսանկարներ արել: Նրա խոսքով` կեղծ տեղեկությունները դեռ տեղում են:
Ի դեպ, նա նկատել է, որ վահանակների վրա եղած տեղեկությունները ոչ միայն խեղաթյուրված են, այլև խիստ  անգրագետ են և սխալներով, վահանակներից շատերն էլ ունեն տեխնիկական թերություններ, որոնց պատճառով այլևս պիտանի չեն: «Որոշ մասն ապակեպատ է և արդեն կոտրվել է, իսկ, օրինակ, Հաղպատում և Սանահինում տեքստերն օրգանական ապակու տակ են, որոնք արևից տաքանալով` վնասվել են, և որոշ հատվածներ անընթեռնելի են դարձել: Ախթալայում տեքստերի նկարները ջրակայուն ներկից են, սակայն արդեն գունազրկվել ու փոշիացել են, շատ տեղերում էլ վահանակներն այնքան բարձր են դրված, որ հնարավոր չէ կարդալ տեքստը»,- թվարկում է նա,- Ախթալայի վանքի մոտ գտնվող տեղեկատվական վահանակներում էլ ակնհայտ պատմական սխալներ կան ոչ միայն տեքստերի բովանդակության, այլև թարգմանությունների մեջ»:
Դա հաստատեց նաև պատմաբան Վահե Անթանեսյանը, որ ծնունդով Ախթալայից է: Նա նաև նշեց, որ դրա մասին ժամանակին բարձրաձայնել է` նամակ գրելով «Վիվասելլ-ՄՏՍ»-ին:
Գագիկ Պողոսյանը եղել է Սինգապուրում և այցելել բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ, այդ թվում նաև հայկական եկեղեցի, որը համարվում է Սինգապուրի լավագույն հուշարձաններից մեկը: Նա պատմում է, որ պատմական հուշարձանների մոտ դրված են փոքրիկ, պարզ փայտե տուփեր, որոնք պահարանի պես բացվում են, և այցելուները հնարավորություն են ունենում կարդալու սովորական թղթի վրա գրված տեղեկատվությունը և կրկին փակում: «Այդ տեքստերը հարկ եղած դեպքում համապատասխան աշխատակիցները հանում են, փոխում, իսկ մեր դեպքում վահանակներն այնպես են կառուցված, որ այնտեղ այլևս ոչ մի փոփոխություն հնարավոր չլինի անել»,- ընդգծում է նա:
ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանն ինձ հետ զրույցում չթաքցրեց իր վրդովմունքն այդ ամենի վերաբերյալ` նշելով, որ դա ոչ միայն վիրավորական է, այլև պատվեր կատարելու տպավորություն է թողնում: «Ո՞նց կարելի է թույլ տալ, որ օրը ցերեկով «Ադրբեջանի թագավորություն» կեղծիքը մեջտեղ բերվի,-ասաց նա,- չեմ կարծում, որ որևէ հայ պատմաբան նման տեղեկություն տրամադրեր»:
Ինչ վերաբերում է այս ամենը վերահսկող և պատասխանատու մարմիններին, ապա Էդիկ Մինասյանն իրեն վատ է զգում, որ մենք ինքներս մեր հուշարձաններին տեր չենք կանգնում, և ինչ-որ ամերիկյան կազմակերպություններ որոշում են նման հարցերով զբաղվել և իրենք էլ որոշել` ինչն է ճիշտ, ինչը` սխալ:
Հայազգի «ծախու գիտնականը» Երևանում Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ դասախոսություն է կարդացել
Նյու Յորքի նահանգապետը «դաշնակների կողմից ցեղասպանության ենթարկված» ադրբեջանցիների պատվին բանաձև է՞ ընդունել
Հունվարի 12, 2017 Անի Գասպարյան 0
​Եզդի Ուսուբ բեկի մասին գիրքը և Կոմիտասի խեղաթյուրված կենսագրությունը
Նախորդ տարի ամռանը հրապարակված «Կոմիտասի կենսագրությունը կեղծվում է ամենաբարձր մակարդակով» հոդվածում գրել էի, որ մեծ երաժշտագետի...
Հոկտեմբերի 05, 2016 Անի Գասպարյան 0
​Ո՞վ է հայը. «Եթե հայերին առիթ տրվի… նրանք… ամբողջ մոլորակի տերը կդառնան»
Մարդը տվյալ ազգության կրողն է, եթե շաղկապված է այդ ազգի կենսագործունեությանը որպես նրա մի մասնիկ, կրում...
Սեպտեմբերի 07, 2016 Անի Գասպարյան 0
​Յուսուֆ Քարշ. լուսանկարչության հայազգի Ռեմբրանդտը
2000 թ. «Ով ով է» (Who’s Who) հայտնի պարբերականն աշխարհահռչակ հայ լուսանկարիչ Յուսուֆ Քարշին ընդգրկեց աշխարհի...
Ես Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի եմ, ՀԱՅ, որ ուզում է իր հայրենիքում ավելի արժանապատիվ ապրել: Ես սովորական ՄԱՐԴ եմ, որ ուզում է աշխարհն ավելի լուսավոր տեսնել: Ես պարզապես ԿԻՆ եմ, որ ուզում է ավելի լիարժեք ու կայացած լինել: Բայց ես գիտեմ, որ այդ ամենի համար ԵՍ եմ պատասխանատու: Փոխիր ինքդ քեզ, ու աշխարհն անպայման կբարեփոխվի…
Հուլիսի 28, 2016:Գյոյ-ջամին կառուցել է Իրևանի կիսանկախ ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻ սարդար Հուսեյն-Ալի խանը գողմից 1766 թ:
Հունվարի 31, 2014:Շատ ափսոսում եմ որ նման վառ անհատականություն հեռացավ մեզանից: Անդառնալի կորուստ: Չգիտեմ ինչպես արտահայտվեմ, ես իրեն շատ եի սիրում,…
Հունվարի 20, 2014:Ձեր գրառումը տեղ գտավ www.BlogNews.am կայքում: Շնորհակալություն:
Հունվարի 12, 2014:Ինչպես և շաաատ այլ բաներ են կիսատ մնում, Անի ջան:
Հուլիսի 11, 2013:_իրականությունը համապատասխանում է հարյուր տոկոսանոց,Անիի հետբազմաթիվ անգամ փորձել է երկխոսություն կազմակերպել Տեր Շահեի հետ սակայն ինքը դեռ բացասական…
«Նորմալ երկրում երեկվա դեպքերին կհետևեին հրաժարականներ»․ Լարիսա Ալավերդյան
​«Դու լեռներում չես, լեռներն են քո մեջ»․ վերադարձ Գերմանիայից
​«Հենց Հայաստա՛նն է ապրելու տեղ»․ Լիդան կոտրում է կարծրատիպերը
Հակոբ Նազարյան․ վերադարձ Հայաստան՝ շինարարության նորագույն տեխնոլոգիաներով
​Երջանկությունը Դեբետ գյուղում էր. վերադարձ Ֆրանկֆուրտից Լոռի
Repat Armenia Զվարթնոց օդանավակայան Կլոր շենք Հայրենադարձություն