hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy ru hy fr hy hy hy en hy en hy en en hy en hy en ru hy en hy en en hy es hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy
Հայերենի շեշտի մասին - ՀՀ Լեզվի կոմիտե | Language committee of RA
Հայերենի շեշտը կայուն է. սովորաբար շեշտվում է բառի վերջին վանկի ձայնավորը: Այդ շեշտը միևնույն ժամանակ շարժական է, քանի որ նոր վանկ ավելանալու դեպքում շեշտը տեղափոխվում է բառավերջի վանկի վրա։ Այսպես՝ փողո՛ց, փողոցի՛, փողոցայի՛ն և այլն։
Կան բացառություններ: Այսպես՝ գաղտնավանկի դեպքում շեշտն ընկնում է նախավերջին վանկի վրա, օրինակ՝ երբե՛մն, ուրե՛մն, ա՛յժմ։ Չի շեշտվում նաև Ը որոշիչ հոդը. այս դեպքում ևս շեշտն ընկնում է նախավերջին վանկի վրա, օրինակ՝ նկա՛րը, քաղա՛քը, աշտարա՛կը և այլն։ Կան նաև բառեր, որոնցում շեշտվում է ոչ թե վերջին վանկի ձայնավորը, այլ նախավերջին կամ էլ դրան նախորդող վանկինը, օրինակ՝ մի՛գուցե, գրե՛թե, իհա՛րկե, մի՛թե (մի՞թե), ո՛րևէ և այլն։ Այդպես -երորդ ածանցով կազմված դասական թվականների և դերանունների շեշտը բառավերջում չէ, օրինակ՝ հի՛նգերորդ, քսանյո՛թերորդ, ո՛րերորդ, քանի՛երորդ և այլն։
Վերջին շրջանում զանգվածային լրատվության միջոցներով (հեռուստատեսություն, ռադիո) հնչող խոսքում հաճախ են հանդիպում հայերեն բառերը սխալ շեշտադրելու դեպքեր, երբ շեշտում են ոչ թե բառի վերջին վանկի ձայնավորը, այլ շատ հաճախ՝ առաջինը։ Այդ սխալները ուղղակի ականջ են ծակում: Բերենք օրինակներ, որոնք քաղվել են եթերից՝ հաղորդավարների խոսքից, գովազդից.
«Գա՛գիկ (փոխանակ Գագի՛կ), ի՞նչ ես անում»: «Ե՛ղբայր (փոխանակ եղբա՛յր), դու գիտե՞ս՝ ի՛նչ են գողացել»: «Դի՛մավորեք (փոխանակ դիմավորե՛ք) այսօրվա մեր հյուրին»: «Զա՛րմանում եմ (փոխանակ զարմանու՛մ եմ), գիտե՞ս»: «Հայկական բո՛լոր (փոխանակ բոլո՛ր) ալիքները»: «Ո՛ւժեղ (փոխանակ ուժե՛ղ) պայքար է սպասվում»: «Երեկոյի ա՛նակնկալ (փոխանակ անակնկա՛լ) հյուրը»։ «Մեր քաղաքումբնակարանները հա՛մեմատաբար (փոխանակ համեմատաբա՛ր)թանկ են»: «Վայելե՛ք հա՛նքային (փոխանակ հանքայի՛ն) ջրի համը»։ «Ամանորը գա՛լիս է (փոխանակ գալի՛ս է)նվերով»: «Գիշերային գները շա՛հավետ են (փոխանակ շահավե՛տ են)»: «Մա՛նրահատիկ, հա՛մեղ, հյո՛ւթալի…» (փոխանակ մանրահատի՛կ, համե՛ղ, հյութալի՛)։ «Հասանելի է միայն ա՛մենաեռանդուն (փոխանակ ամենաեռանդու՛ն) մասնակցին»:
Բոլոր դեպքերում պետք էր շեշտել բառի վերջին վանկի ձայնավորը։
Ըստ հայերենի կանոնների՝ շեշտվում են կրկնադիր շաղկապները, օրինակ՝ թե՛…, թե՛…, և՛…, և՛…, ո՛չ…, ո՛չ… և այլն։  Եթերից հնչող խոսքում այս շաղկապները շեշտելու փոխարեն սխալմամբ շեշտում են դրանց հաջորդող բառերը՝ ասելով.
«Ոչ կրթակա՛ն, ոչ սոցիալակա՛ն, ոչ տնտեսակա՛ն երաշխիքներ չկան»: «Վիճակախաղին մասնակցում են բոլոր՝ և շահա՛ծ, և չշահա՛ծ տոմսերը»:
Ճիշտ են այս տարբերակները․
«Ո՛չ կրթական, ո՛չ սոցիալական, ո՛չ տնտեսական երաշխիքներ չկան»: «Վիճակախաղին մասնակցում են բոլոր՝ և՛ շահած, և՛ չշահած տոմսերը»:
Արգելական հրամայականի դեպքում շեշտվում է մի մասնիկը՝ «Մի՛ հուշիր, մի՛ հուշիր»: Այնինչ մի հեռուստահաղորդման ժամանակ հաղորդավարն ասում է. «Մի հուշի՛, մի հուշի՛»։
շեշտը դնել բառի վերջին վանկի ձայնավորի վրա (բացառությունները չհաշված)․
կրկնադիր շաղկապների դեպքում շեշտել շաղկապները, ոչ թե դրանց հաջորդող բառերը.
շեշտել հրամայականի արգելական մասնիկը:
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RAFollow
Բարի գալուստ Հայաստանի Հանրապետության Լեզվի կոմիտեի թվիթերյան պաշտոնական էջ։
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1572468164981424128Retweet on Twitter 1572468164981424128Like on Twitter 15724681649814241282Twitter 1572468164981424128
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
🔷ՀՀ լեզվի կոմիտեն հրապարակել է 2019-2022 թթ. հայաշխարհի լեզվավիճակին վերաբերող տեղեկագիր։
🔶Աշխատանքն անվանվել է «#Հայաստանի, #Արցախի և #Սփյուռքի լեզվական կյանքի ուրվագծային պատկեր»:
🔻Տեղեկագիրը կարող եք կարդալ առցանց կամ ներբեռնել այստեղից՝ http://www.langcom.am
Reply on Twitter 1567060596083884035Retweet on Twitter 1567060596083884035Like on Twitter 1567060596083884035Twitter 1567060596083884035
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1556641320696963072Retweet on Twitter 1556641320696963072Like on Twitter 1556641320696963072Twitter 1556641320696963072
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Աշխատանքային հարաբերություններում անհարկի կիրառվող օտար բառերն ու արտահայտությունները գործածողների «ծուլության» պատճառով ներթափանցում են մայրենի լեզու, ապականում այն։
Reply on Twitter 1553007618628657152Retweet on Twitter 1553007618628657152Like on Twitter 1553007618628657152Twitter 1553007618628657152
Լեզվի կոմիտե / Language Committee of RA@LangComArmenia·
Reply on Twitter 1548994793308655617Retweet on Twitter 1548994793308655617Like on Twitter 1548994793308655617Twitter 1548994793308655617
Եթե ցանկանում եք մեր կողմից պարբերաբար ստանալ ծանուցումներ, կրթական ու այլ պիտանի նյութեր, ապա բաժանորդագրվեք, և մենք կուղարկենք դրանք Ձեր էլեկտրոնային փոստին։
Մենք ակտիվ ենք նաև սոցիալական կայքերում, որտեղ տարածում ենք կոմիտեի մասին այն ամենը, ինչ կգտնեք կայքում։ Հետևե՛ք մեզ առցանց։