hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ru hy hy ceb hy en ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy uk hy es es tr en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy es es tr en en hy hy nb hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy en en en
Օրեր առաջ ՀՀ գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը հանդիպեց մի շարք իրավապաշտպանների հետ՝ քննարկելու 2008 թվականի Մարտի 1-ի արյունալի  իրադարձություններով դատապարտված քաղաքական բանտարկյալների գործերի վերանայման հարցը։ Հանդիպման համար առանցքային դեր էր կատարել Մարտի 1-ի գործով դատապարտված Արամ Բարեղամյանի և Մուշեղ Սաղաթելյանի քրեական գործերով նոր երևան եկած հանգամանքների ուսումնասիրությունն ու նոր զարգացումները:
Զրույցի ընթացքում համաձայնություն ձեռք բերվեց, որ ՀՀ դատախազությունը կսկսի Մարտի 1-ի կայացված դատավճիռների բողոքարկման գործընթացը, եթե դրանցում առկա լինեն նոր երևան եկած հանգամանքներ կամ առերևույթ պարունակեն ոչ ճշգրիտ վճիռներ: Հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներն իրենց հերթին հանձն առան աջակցել և Դատախազությանը տրամադրել թեմային վերաբերվող՝ իրենց ձեռքի տակ եղած ողջ տեղեկատվությունը։
Չնայած հանդիպումը նախաձեռնել էին իրավապաշտպաննները, սակայն նրանք բավականին գոհ են հեռացել Դատախազությունից։ Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել քաղբանտարկյալների գործերի ուսումնասիրությունը սկսել Մարտի 1-ով և շարունակել մինչև մեր օրեր։
Հանդիպմանը ներկա իրավապաշտպան Վարդան Հարությունյանը պարզաբանում է՝ Մարտի 1-ն առաջահերթություն են ներկայացրել, քանի որ գործի հետ կապված առկա են արդեն իսկ պատրաստի փաթեթներ և ցուցակներ․
«Անկախ Հայաստանը միշտ ունեցել է քաղբանտարկյալներ, դատական համակարգն այդ խնդրի առաջ կանգնած է եղել։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այսօր մենք քաղբանտարկյալներ և քաղաքական դրդապատճառներով դատապարտված անձիք չունենք, այնուամենայնիվ նախորդ իշխանությունների ժամանակ կատարված անօրեն վճիռները պետք է նոր քննության ենթարկվեն և անմեղ մարդիկ արդարացվեն։ Սկսելու ենք Մարտի 1-ից, բայց նաև հետ ենք գնալու։ Պետք է հիմքը դնենք, մնացածն ինքստինքյան կգնա»,- Forrights-ի հետ զրույցում նշեց իրավապաշտպանը։
«Մենք այսօր օրինական ճանապարհ ենք փնտրում Մարտի 1-ի գործով կատարված ապօրինությունները վերացնելու համար»
ՀԱԿ իրավական հարցերով պատասխանատու Արմեն Խաչատրյանը, ով ևս ներկա էր Գլխավոր դատախազի հետ հանդիպմանը, արդյունավետ աշխատանքի համար երեք տարբերակ առաջարկեց: Նա առանձնացրեց Մուշեղ Սաղաթելյանի և Արամ Բարեղամյանի նախադեպերը, նշելով՝ դատական սխալի հիմքով հնարավոր է բողոքարկել քրեական գործի վարույթները և փուլ առ փուլ հասցնել Վճռաբեկ դատարան.
«Քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 6-րդ մասը հնարավորություն է տալիս առանց ժամկետի սահմանափակման վերաբացել գործը, եթե քննության  ընթացքում խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը և խախտվել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարությունը։ Այս դեպքում օրենքը և իրավունքը հնարավորություն են տալիս արդեն ուժի մեջ մտած դատական ակտերին անդրադառնալ։
Հարյուրավոր մարդկանց ապօրինի բռնել են, ձերբակալել, դատապարտել, և մենք այսօր օրինական ճանապարհ ենք փնտրում այդ ապօրինությունը վերացնելու համար։ Տրամաբանական աբսուրդը կա այստեղ»,- ասում է Խաչատրյանը:
Իրավաբանը փաստում է, որ իրավունքի գերակայության մասով Հայաստանը կունենան մի շարք նախադեպեր դատական համակարգում: Նրա խոսքով, Կառավարությունը կարող էր քաղաքական որոշում կայացնել և այդ գործով բոլոր մարդկանց «անմեղ» հայտարարել, բայց կարևոր համարեց դրան հասնել օրենքի և օրինականության ճանապարհով.
«Սա հենց անցումային արդարադատության գործիքներից մեկն է, որովհետև նախորդ իշխանությունների կողմից կոռումպացված դատական համակարգի պայմաններում բազմաթիվ ապօրինի գործեր են քննվել, որոշումներ են կայացվել և մենք այսօր ստանում ենք մի նախադեպային գործիք, որն ասում է՝ եթե արդարադատության չարաշահում է տեղի ունեցել, ապա անկախ ժամկետից անձը կարող է դիմել դատարանին։  Այս տարիների ընթացքում մենք որևէ արդարացված քաղբանտարկյալ չունենք, ուստի կարծում եմ որ այդ բողոքարկված գործերի մասով ձեռքբերում ենք ունենալու»։
Արամ Բարեղամյանի և Մուշեղ Սաղաթելյանի գործերի վերանայումը կարող է նախադեպ լինեն դատական համակարգում
Քաղաքական գործունեության, ընտրություններին ակտիվ մասնակցության ցուցաբերելու, ընդդիմադիր թեկնածուի գրասենյակներում աշխատելու կամ նրանց կազմակերպած միջոցառումներին մասնակցելու համար, 2008 թվականին մոտ 110 մարդ հայտնվեց կալանավայրերում, դատապարտվեց մեծ պատժաչափով և ծանր հոդվածով։ Նրանց թվում էր 2008 թվականին նախագահի թեկնածու, առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի Հրազդանի նախընտրական շտաբի պետ Արամ Բարեղամյանը և Մուշեղ Սաղաթելյանը:
Դեռ նախորդ տարվա նոյեմբերին Գլխավոր դատախազությունը Մարտի 1֊-ի՝ ուժի մեջ մտած և կատարված դատավճիռների գործերով առաջին անգամ վերանայման վարույթ հարուցելու մասին որոշում կայացրեց․ պատճառը նոր երևան եկած հանգամանքներն էին: Մարտի 1-ի գործով դատապարտված Արամ Բարեղամյանի գործով միակ և առանցքային տուժողը՝ Մալաթիայի նախկին փոխոստիկանապետ Գագիկ Քամալյանը, 10 տարի անց կրկին ցուցմունք էր տվել: Նա Հատուկ քննչական ծառայությանը հայտնել էր, որ 2008 թվականին քննության ընթացքում ճանաչման ներկայացնելիս, ինչպես նաև դատավարական այլ գործողությունների ընթացքում, իրականում համոզված չի եղել, որ հենց Բարեղամյանն է եղել իրեն վնասվածք պատճառողը, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով հաստատել է այդ փաստը:
«Ես միշտ այն կարծիքին եմ եղել, որ այստեղ ընդհանրապես քրեական գործ չկա։ Ոստիկանը, եթե նույնիսկ ցուցմունքը չփոխեր, միևնույն է՝ ուղղակի հրամանով ես դատվելու էի: Առաջ Դատախազություն ընդհանրապես գոյություն չուներ, միայն հրաման էր կատարում Բաղրամյան 26-ից։ Հեղափոխությունից հետո Դատախազությունն էլ ամբողջությամբ մտել է իրավական դաշտ և ես դրական եմ գնահատում այդ հանգամանքը»,- Forrights-ի հետ զրույցում նշեց Բարեղամյանը:
Նա մեղավոր էր ճանաչվել և դատապարտվել 6 տարվա ազատազրկման՝ իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելու և նրան ծանր մարմնական վնասվածք պատճառելու համար։ Արամ Բարեղամյանի գործն արդեն իսկ Վճռաբեկ դատարանում է, փաստաբանի կարիք չի զգում, ասում է՝ հավատով է սպասում արդարությանը:
Մարտի 1-ի գործով դատապարտված Մուշեղ Սաղաթելյանը երկար մարտնչեց հայաստանյան դատական համակարգում, սակայն, արդյունքի չհասնելով, դիմեց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան,  որտեղ գործը լսվեց 10 տարի: 2018 թվականի սեպտեմբերին, ՄԻԵԴ-ը ճանաչեց փաստաբանների կողմից արձանագրած բոլոր խախտումները՝ Կոնվեցիայի 3-րդ հոդված՝ խոշտանգում, 5-րդ հոդված՝ անձեռնամխելիության սկզբունքի խախտում, 6-րդ հոդված՝ արդար դատաքննության սկզբունքի խախտում և հանրահավաքների ազատութան, իրավական պաշտպանության արդյունավետ մեթոդի խախտում:
ՄԻԵԴ որոշումն ուժի մեջ մտավ 2018 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ինչը՝ հիմք ընդունելով որպես նոր հանգամանք, ՀՀ գլխավոր դատախազը Մարտի 1-ի գործով երկրորդ վճռաբեկ բողոքը ներկայացրեց, որը բավարարվեց Վճռաբեկ դատարանի կողմից:
Այս պահին նոր երևան եկած հանգամանքներով միայն Բարեղամյանի և Սաղաթելյանի գործն է ուղարկվել նոր քննության: Ինչպես Forrights-ին հայտնեց Գլխավոր դատախազի խորհրդական Գոռ Աբրահամյանը, ՄԻԵԴ-ի կողմից կայացված որոշումների լույսի ներքո այս պահին ուսումնասիրություններ են կատարվում, որոնց վերաբերյալ կկայացվեն համապատասխան դատական որոշումներ:
Նախորդ նյութը«Մահվան դեպքերն ու խոշտանգումները բանակում» (տեսանյութ)
Հաջորդ նյութըԶինվորին գցել են գետնին ու ոտքերով ծեծել են. հանցագործությունների շղթան Մատաղիսի զորամասում շարունակվում է
Այսօր ավարտվեց իմ պաշտոնավարումը` որպես Հայաստանի Արդարադատության նախարար. Անդրեասյան
«Հայաստանը մեծ արվեստագետ կորցրեց». վերջին մարտերում զոհված 19-ամյա Արենից հուշը նրա գեղանկարներն են
«Դիրք չկա, որ խնդիր չլինի»․ ի՞նչ պայմաններում են քնում զինվորները
Այս կայքն ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) միջոցով: Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:
2022 © Journalists for Human Rights
Փաշինյանը մեկնել է Պրահա․ հանդիպումներ կունենա Էրդողանի և Ալիևի հետ
Այսօր ավարտվեց իմ պաշտոնավարումը` որպես Հայաստանի Արդարադատության նախարար. Անդրեասյան
Edit with Live CSS
Write CSS OR LESS and hit save. CTRL + SPACE for auto-complete.