hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy de hy hy ceb hy en ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ca hy es es tr en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy es es tr en en hy hy nb hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy en en en
Հույժ կարևոր զորամասի լուծարման հետքերով. ո՞ւմ էր դա ձեռնտու | Forrights.am
Լուծարվել է ՀՀ Զինված ուժերի միակ մասնագիտացված ինժեներասակրավորային զորամասը: Forrights.am-ին հայտնի է դարձել, որ լուծարումը լուրջ դժգոհություններ է առաջացրել մի խումբ զինվորականների շրջանում: Իր տեսակով, գործառույթներով ու նշանակությամբ բացառիկ զորամասը գործել է` սկսած 2002 թվականից և տեղակայված է եղել Էջմիածին քաղաքում:
Լուծարման որոշում կայացվել է Պաշտպանության նախկին նախարար Վիգեն Սարգսյանի օրոք: Գործընթացը շարունակել է Դավիթ Տոնոյանը: Զորամասի անձնակազմը 2018 թվականի մարտից մտցվել է խաղաղապահ զորամասի կազմի մեջ, արդյունքում` սակրավորները դադարել են գոյություն ունենալ որպես առանձին զորամիավոր:Ինժեներասակրավորային զորամասի լուծարումից հետո բանակի շարքերը լքել է շուրջ 50 սակրավոր, 70-ի չափով զինծառայող էլ սպասում է ծառայությունից արձակման ՊՆ նախարարի հրամանին: Պրոֆեսիոնալ սակրավորներից շատերը չեն շարունակում ծառայությունը խաղաղապահ զորամասում և լքում են բանակը, իսկ նրանց տեղը համալրում են պատահական մարդիկ:
ինչո՞ւ սակրավորները ծառայությունը չշարունակեցին խաղաղապահ զորամասում
Խաղաղապահ զորամասում ծառայությունը չշարունակելու մի քանի պատճառներ ունեն սակրավոր-մասնագետները: Առաջինն այն է, որ նոր ստորաբաժանումում բավարար թվով սակրավորի հաստիքներ չեն հատկացվել: Մինչդեռ, սկզբում Պաշտպանական գերատեսչությունն այս մարդկանց խոստացել էր, որ որևէ մեկը դուրս չի մնալու, բոլորին տեղավորելու են մոտակա զորամասերում: Փորձառու և պրոֆեսիոնալ սակրավորներին այլ զորամասերում առաջարկել են վարորդի, մեխանիկի աշխատանքներ: Անտեսվել է մասնագիտական պատրաստվածությունը:
Մյուս խնդիրն այն է, որ այս ամառվանից փոխվել է խաղաղապահների տեղակայման վայրը: Զորամասը դուրս է բերվել Երևանից և տեղակայվել մարզերից մեկում: Սակրավորական գումարտակի նախկին զինծառայողների գերակշիռ մասը բնակվել է Արմավիրի, Արարատի մարզերում և Երևանում: Զորամասի` Էջմիածնում գտնվելը սակրավորներին թույլ էր տալիս առանց մեծ ծախսերի ու դժվարությունների հասնել գործի: Հիմա նրանց ճանապարհը երկարել է 50-ից 80 կիլոմետրով: Թե՛ ֆինանսական, թե ժամանակի առումով այլևս անհնար է դարձել առավոտյան ժամը 08:00-ին լինել նոր զորամասում: Բացի այդ, նվազել է բնակարանային վարձի համար պետությունից ստացվող գումարը` 45 000-ից իջնելով 18 000 դրամ:
Մոտ մեկ ամիս առաջ կայացել է հանդիպում`ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանի ու խաղաղապահ զորամասի զինծառայողների միջև, այդ թվում` սակրավորների: Թույլ չտալով որևէ մեկին արտահայտել բողոքը` Արտակ Դավթյանը կոպիտ ու խիստ արհամարհական տոնով է խոսել զինծառայողների հետ. «Ասեց` ա՛յ խոպանչիներ, դուք չլինեք, ուրիշը կլինի: Գենշտաբի պետը ուղղակի հոխորտաց` ես ոնց ուզեմ, էդպես էլ լինելու ա: Չոբանի պես էր խոսում զորքի հետ»:
Զինծառայողները նաև պատմում են, որ դահլիճում հավաքվածները աշխատել են Դավթյանին հարցեր չտալ` լկտի պահվածքի պատճառով` վախեցել են, որ կվիրավորի: Պրոֆեսիոնալ մասնագետների հետ վեճի է բռնվել`արգելելով իրեն հակաճառել:«Մինչև ե՞րբ պիտի մեր երկում հարցերը վախի ու ճնշումների մթնոլորտում լուծվեն, տարիներով կառուցածը փլուզում են ու դրա տեղում ոչինչ չի սարքվում: Պրոֆեսիոնալները գործից դուրս են գալիս` կանաչի վաճառող դառնում, սա հարի՞ր է մեր բանակին ու հայ սպային»,- դժգոհում են զինծառայողները:
Սա լոկ անձնական հարց չէ: Հույժ կարևոր ինժեներասակրավորային այս զորամասի վերացումը լրջորեն վնասելու է բանակի մարտունակությանը: Ոչնչացվում է մի ամբողջ բացառիկ զորատեսակ: Ինժեներասակրավորային զորամասը ականազերծում էր Հայաստանի վտանգավոր տարածքները, ոչնչացնում էր ոչ պիտանի զինամթերքը, վնասազերծում էր պայթյունավտանգ առարկաները: Հատուկ օպերացիաների ժամանակ օգնություն էին խնդրում ինչպես ոստիկանությունը, այնպես էլ Ազգային անվտանգության ծառայությունը: Պատերազմի ժամանակ հետախուզական, հակահետախուզական ուժերի հետ մեկտեղ սակրավորները առաջնագծում տարածք են ազատում զորքերի առաջխաղացման համար:
Պետությունը հսկայական գումարներ է ծախսել ինժեներ-սակրավորներ պատրաստելու վրա: Զինծառայողները վերապատրաստվել են արտասահմանում, մասնակցել մասնագիտական ուսուցումների, մեկնել միջազգային հաստատություններ` գործուղումների:Այսօր մասնագիտական այդ բազան լիկվիդացվում է. «Պաշտպանության նախարարությունը, գլխավոր շտաբը ի՞նչ են մտածում, եթե վաղը, մյուս օրը պատերազմ սկսվի, նորմալ սակրավորներ չենք ունենալու, ո՞վ ա գնալու մինապոլյա զորքի համար ճանապարհ բացի, 18 տարեկան զինվո՞րը, նոր զոհե՞ր ենք ուզում: Մենք` բոլորս շուտով կհամտեսենք այս որոշման դառը պտուղները, բայց արդեն ուշ կլինի»,- զգուշացնում են մասնագետ-սակրավորները:
Պաշտպանության նախարարության հրապարակած բաց տվյալների հաշվարկմամբ`Forrights.am-ը պարզել է, որ 2016 և 2017 թվականներին ՀՀ և Արցախի Զինված ուժերում ականի ու հակատանկային նռնակի պայթյունից մահացել է 6 զինծառայող, վիրավորվել` մոտ 2 տասնյակը:
Ո՞ւմ է ձեռնտու պրոֆեսիոնալ զորամասի վերացումը
Կան հիմքեր պնդելու, որ ինժեներասակրավորային զորամասի փաստացի ոչնչացումը բարձրաստիճան պաշտոնյաներին հավելյալ ֆինանսական եկամուտ է ապահովելու: Գործ ունենք կոռուպցիոն ռիսկի հետ: Այսպիսի համարձակ պնդում ենք անում` հիմնվելով բացառապես փաստերի վրա: Այսպես, 2011 թվականի փետրվարից ինժեներասակրավորային զորամասի գոյությանը զուգահեռ Կառավարության որոշմամբ ստեղծվել է «Հումանիտար ականազերծման և փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը: Այս կառույցը 7 տարի շարունակ գտնվել է իրենց զորամասի տարածքում, ունեցել է մեկ տասնյակի չհասնող աշխատակիցներ և կատարել է խիստ խորհրդանշական գործառույթներ:
Ականազերծման գործը կատարել են զորամասի սակրավոր ծառայողները, ինչի դիմաց աշխատավարձից բացի հավելյալ օրավարձ են ստացել: ՊՈԱԿ-ի գոյությունը ֆիկտիվ բնույթ է կրել: Այն պահից սկսած, երբ սակրավորական գումարտակը մտցվեց խաղաղապահ զորամասի կազմ, «Հումանիտար ականազերծման և փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը դարձավ առանցքային դեր ունեցող կառույց ականազերծման հարցերով: Նախկինում, եթե ականազերծման հանձնարարությունն անմիջապես զորամասին է իջեցվել, հիմա` ՊՈԱԿ-ին, որն իր հերթին այդ գործը հանձնարարում է կատարել խաղաղապահներին միացած սակրավորական զորամասի ծառայողներին:
Դերերի այսպիսի վերաբաշխումը ստորացուցիչ վիճակում է դրել սևագործ ու վտանգավոր աշխատանք կատարող սակրավորներին: Էականորեն նվազել է զինծառայողների ֆինանսավորումը: Մինչև զորամասի լուծարումը սակրավոր-մասնագետները 30 օրով գործուղվում էին ականազերծման աշխատանքների: Ամսական 120 000 դրամ աշխատավարձից զատ ամեն օրվա համար նրանք ստանում էին 1500 դրամ օրավարձ: Այժմ այս գումարը հանվել է սակրավորների աշխատավարձից: ՊՈԱԿ-ի տնօրենը Ռուբեն Առաքելյանն է, որը Դավիթ Տոնոյանի մերձավոր բարեկամն է: 2011 թվականին` Առաքելյանի նշանակման պահին, Տոնոյանը ՊՆ փոխնախարար էր:
Զինծառայողները համոզմունք ունեն, որ Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը նախընտրում է հարստացնել իր մերձավոր բարեկամ Ռուբեն Առաքելյանին ու նրա ՊՈԱԿ-ին` անմարդկային և ստորացված կարգավիճակում թողնելով սակրավորներին: Նախարարից բացի, հատուկ շահագրգռություն ունեն ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետ Արտակ Դավթյանը, ՊՆ Ինժեներական զորքերի վարչության պետ գեներալ Մաթևոսյանը:
Մինչ ինժեներասակրավորային զորամասի կազմալուծումն ու խաղաղապահ գունդ տեղափոխումը, նրա ծառայողները նամակ են ուղարկել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին` խնդրելով կասեցնել բանակի համար խիստ վտանգավոր գործընթացը: Սակայն լուծում չի տրվել:Զինծառայողները Պաշտպանության նախարարությունից և վարչապետից խնդրում և պահանջում են վերականգնել ինժեներասակրավորային զորամասը: Վստահեցնում են, որ պահեստազոր արձակված պրոֆեսիոնալ տղաները պատրաստ են հետ վերադառնալ և հանուն պետության աշխատել նույն ջանասիրությամբ և արդյունավետությամբ, ինչպես`նախկինում:
Նախորդ նյութը11 անձի մեղադրանք է առաջադրվել «Զիբիլիքսի» գործի շրջանակներում
Հաջորդ նյութըՍպանված զինվորին մեղադրում են սեռական բռնությունների և այլ «մահացու մեղքերի» համար, մահացածի լռությունը որպես քննությունը կոծկելու երաշխիք
Ադրբեջանը կրկին խախտել է հրադադարի ռեժիմը
Իշխանասարի մոտ զոհված Գևորգ Հայրապետյանը 4 անչափահաս տղաների հայր էր, և սպասում էր հինգերորդին
«Եռաբլուր»-ի միջադեպի պատասխանատվությունը Փաշինյանն է կրելու, եթե պատժվողներ չլինեն
Այս կայքն ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) միջոցով: Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:
2022 © Journalists for Human Rights
Հայկական Կարմիր խաչի ընկերությունն արձագանքում է ներքին տեղահանված անձանց մարդասիրական կարիքներին
Դատավոր Ալեքսանդր Ազարյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել․ նրա լիազորությունները դադարեցվել են
Edit with Live CSS
Write CSS OR LESS and hit save. CTRL + SPACE for auto-complete.