hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy en hy en en en en hy en en en en en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en
Ի սկզբանե Ապոլլոնը հոտերի պահպանման աստվածն էր, հետո աստիճանաբար դառնում է լույսի աստվածը: Ավելի ուշ նրան սկսեցին համարել գաղթողների, իսկ հետո` արվեստի (հատկապես` պոեզիայի ու երաժշտության) հովանավորը:
Ահա թե ինչու Ապոլլոնը շատ հաճախ պատկերվել է քնարը ձեռքին: Բացի այդ, Ապոլլոնը ապագան կանխատեսող աստված էր, ինչպես նաև մաքրազերծում էր սպանություն կատարած հանցագործներին: Ապոլլոնի մշտական ուղեկիցները ինը չքնաղ մուսաներն էին` Զևսի ու Մնեմոսինեի դուստրերը: Նա առաջնորդում էր մուսաների խմբապարը` իր ոսկեղեն կիթառով նվագակցելով նրանց երգին: Ապոլլոնը մարմնավորում էր Արևը, իսկ նրա քույր Արտեմիսը՝ Լուսինը:
Ապոլլոնը ծնվել է Դելոս կղզում, որտեղ նրա մայրը՝ Լետոն, հայտվնել էր Զևսի կնոջ՝ Հերա աստվածուհու ցասումից փախչելու հետևանքով: Լույսի աստվածը ծնվում է յոթ ամսեկան, ամսվա յոթերորդ օրը: Ապոլլոնի ծնվելու պահին կղզին ամբողջությամբ լուսավորվում ու փայլում է, իսկ կարապները յոթ անգամ շրջապտույտ են կատարում երկնքում՝ փառաբանելով ոսկեգանգուր աստծուն: Լետոն երեխային կրծքով չէր կերակրում՝ փոխարենը նրան սնուցելով նեկտարով ու ամբրոսիայով (հին հունական դիցաբանության մեջ աստվածների քաղցրահամ կերակուրը, որը նրանց երիտասարդություն ու անմահություն էր տալիս): Կրակի ու դարբնության աստված Հեփեստոսը Ապոլլոնի ու Արտեմիսի ծննդյան կապակցությամբ նրանց նետեր է նվիրում:
Ժակ Լուի Դավիդ «Ապոլլոն ու Արտեմիսը նետահարում
Ապոլլոնը շատ արագ էր մեծանում ու ուժ հավաքում: Ծնվելուց ընդամենը 4 օր անց նա կարողանում է սպանել հրեշօձ Պիթոնին, որը շարունակ անհանգստություն էր պատճառում Դելփիքի շրջակայքում ապրող մարդկանց: Հենց այստեղ էլ Ապոլլոնը հիմնում է իր սրբավայրը: Ըստ լեգենդի՝ ի սկզբանե Դելփիքի պատգամախոսարանը պատկանել է ոչ թե Ապոլլոնին, այլ՝ երկրի աստված Գեային, իսկ տաճարի առաջին պատգամախոսը եղել է հավերժահարս Դափնեն: Պիթոնին սպանելուց հետո նա տիրանում է տաճարին: Տաճարը տեղակայված է Պառնաս լեռան հարավային ստորոտին՝ ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա: Հնում լեռան հարավային այդ լանջից բխում էին բազում աղբյուրներ, որոնցից հատկապես նշանավոր էր Կասոտիդա աղբյուրը: Այնտեղ էին աճում նաև «սուրբ դափնիները»:
Ապոլլոնը Կիֆարայով, Կապիտոլիումի թանգարան, Հռոմ
Ապոլլոնը հիմնում է նաև Պյութիական խաղերը՝ նվիրված Պիթոնի դեմ տարած կարևոր հաղթանակին: Յուրաքանչյուրն, ով մուտք էր գործում Ապոլլոնի տաճար, նախապես պետք է լվացվեր Կասոտիդա աղբյուրի ջրերով: Այն համարվում էր սրբազան, որը մաքրում էր տաճարի ծառայողների արատները և որի ջուրը խմում էին Պյութիական խաղերի մասնակիցներն իրենց մրցույթներից առաջ:
Ապոլլոնը կիֆարայով, անտիկ որմնանկար
Ապոլլոնի մի շարք սխրագործություններից կարելի է առանձնացնել հսկա Տիտոսի դեմ պայքարը, որին Հերան կիրք էր ներշնչել Լետոյի հանդեպ՝ շարունակելով վրեժ լուծել Զևսի սիրտը գերելու համար: Տիտոսը փորձում է տիրանալ Լետոյին, սակայն վերջինիս խիզախ զավակները՝ Ապոլոնն ու Արտեմիսը, նետահարում են հսկային: Ապոլլոնը սպանում է նաև Զևսի համախոհներ կիկլոպներին այն բանից հետո, երբ գերագույն աստվածը շանթահարում է Ապոլլոնի ու Կորոնիսի որդուն՝ Ասկլեպիուսին, իսկ նրանց սպանած նետը համաստեղության է վերածում:
Սա, բնականաբար, անպատիժ չի մնում. Զևսը որոշել էր նրան Տարտարոս ուղարկել, սակայն Լետոն խնդրում է այդպես դաժան չվարվել որդու հետ, և գերագույն աստվածը զիջում է: Արդյունքում Զևսը որոշում է որևէ մահկանացուի մոտ մեկ տարվա ծառայության ուղարկել Ապոլլոնին: Վերջինս սկսում է ծառայել որպես հովիվ Թեսալիայի թագավոր Ադմետուսին: Այստեղ Ապոլլոնը կրկնապատկում է թագավորի նախիրն ու Հերակլեսի հետ միասին փրկում է նրա թագուհու կյանքը:
Լույսի ու արվեստների աստվածը մշտապես մասնակցում էր նաև Օլիմպոսի մարտերին՝ կռվելով ընդդեմ հսկաների ու տիտանների: Ապոլլոնը, աստվածների մեծամասնության պես, անտարբեր չի անցնում Տրոյական պատերազմի կողքով՝ օգնություն ցույց տալով տրոյացիներին: Նա անտեսանելի կերպով իր մասնակցությունն է ունենում Պատրոկլեսի ու Հեկտորի, ինչպես նաև Աքիլլեսի ու Պարիսի պայքարին: Քրոջ հետ միասին Ապոլլոնը սպանում է Նիոբեի երեխաներին, քանի որ վերջինս բարկացրել էր Լետոյին՝ պարծենալով, որ նրանից ավելի պտղաբեր է և որ իր երեխաներն ավելի գեղեցիկ են: Երաժշտական մրցույթներից մեկի ժամանակ սատիր ու հովիվ Մարսիուսը հաղթում է Ապոլլոնին: Բարկացած աստվածը որոշում է պատժել սատիրին ու կաշին քերթել վրայից:
Ֆրանչեսկո Ալբանի «Ապոլլոն և Դափնե» 1615-1620թթ.
Բացի դաժան հաշվեհարդարներից, Ապոլլոնը աչքի էր ընկնում նաև բարի արարքներով. նա բուժում ու պաշտպանում էր զանազան հիվանդություններից, առաջիններից էր, ում հաջողվել է աչքի տեսողություն վերականգնել: Ապոլլոնն, իհարկե, մեծն բախտագուշակ էր: Հենց նա է Կասանդրային գուշակության շնորհ տալիս, սակայն վերջինիս կողմից մերժվելուց հետո այնպես է անում, որ Կասանդրայի գուշակություններին ոչ ոք չի հավատում: Ապոլլոնը մեծն երաժիշտ էր, երաժշտության հովանավոր: Նա Հերմեսից կիֆարա (հին հունական լարային կսմիթավոր երաժշտական գործիք) է ստանում՝ փոխարենը բազմաթիվ կովեր տալով նրան: Բոլոր երգիչներն ու երաժիշտները սերում էին Ապոլլոնից ու նրա մուսաներից: Ապոլլոնը նաև գաղութների ու առհասարակ, գաղութացման հովանավորն էր:
Գարնանն ու ամռանը Ապոլլոնն ապրում էր Դելփիքում, իսկ աշնանը գնում իր մոր ծննդավայր՝ Հիպերբորեա: Նա ակտիվ կերպով մասնակցում էր Օլիմպիական խաղերին՝ վազքի մեջ գերազանցելով Հերմեսին, իսկ ձեռքի ուժի մեջ՝ հզոր Արեսին: Կարողանում էր փոխակերպվել բազեի և առյուծի: Նա հաճախ էր սիրահարվում թե՛ աստվածուհիների, թե՛ մահկանացու կանանց, սակայն շատ դեպքերում մերժվում էր: Վերը նշված Կասանդրայի դեպքից բացի հայտնի է նաև հավերժահարս Դափնեի հետ կապված լեգենդը ըստ որի՝ երբ Ապոլլոնը հետապնդում է նրան, Դափնեն օգնություն է աղերսում ու փախչելով՝ վերածվում է դափնու ծառի, որը հետագայում սուրբ ծառ է դառնում Ապոլլոնի համար:
Ապոլլոնին ուղեկցող մշտական ատրիբուտներն էին նետն ու աղեղը, կիֆարան, կնտնտոցը և սուսերը:
Ա.Ռ. Մենգս «Ապոլլոնն ու մուսաները Պառնաս լեռան վրա»
Posted by Արվեստի Աշխարհը at 10:01
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Միքելանջելո Բուոնարոտի (1475-1564թթ.)՝ իտալացի մեծն քանդակագործ, գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պոետ և մտավորական, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագու...
Պիեռ Օգյուստ Ռենուար «Մառլիի անտառը»
Վիկտոր Հյուգո «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը»
«Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) Վիկտոր Հյուգոյի հանրագիտարանն է, ֆրանսիական ռոմանտիզիմի հիմքը: Այս վեպը յուրովի պատմական է, իսկ գաղափ...
Էդուարդ Մանե (1832–1883 թթ.)՝ ֆրանսիացի հայտնի գեղանկարիչ, իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը:  Ծնվել է 1832թ. հունվարի 23-ին Փարիզի...
«Անտիգոնե»՝ Սոֆոկլեսի ամենահայտնի ողբերգություններից մեկը, որն առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 442թ.: Ստեղծագործության հիմքում ընկած է Թ...
Ստենդալ «Կարմիրը և սևը»
Ստենդալը պատկանում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին շրջանին , ում  ստեղծագործությունը Լուսավորությանը XIX դարի ռեալի...
Լուվր՝ աշխարհի խոշորագույն ու ամենահեղինակավոր թանգարաններից մեկը , որը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ Սենա գետի ա...
Միգել դե Սերվանտես «Դոն Կիխոտ»
Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» վեպը հանդիսանում է Արևմտյան Եվրոպայի առաջին մեծածավալ վեպը, որից, ինչպես նշում է Բելինսկին, «...սկ...
Օնորե դը Բալզակ «Շագրենի կաշին»
«Շագրենի կաշին» (1830-1831թթ.)՝ ֆրանսիական դասական ռեալիզմի հիմնադիր Օնորե դը Բալզակի ամենահայտնի վեպերից մեկը: Բալզակը պատմական վեպերի...
« Թշվառները » (1862 թ .) կյանքի խնդիրների ընդգրկումով և սոցիալական քննադատության թափով Վիկտոր Հյուգոյի ամենանշանակալից ...
Արխիվ March (1) January (3) December (1) May (1) April (5) March (2) February (3) January (17) December (2) November (4) October (12) September (9) August (5) July (7) June (19) May (22) April (14) March (12) February (18) January (22) December (3) November (34) October (28) September (55) August (19) July (43) June (25) May (49) March (13) February (9) January (1) December (9) November (14) October (7) September (1) August (67) July (10)
Simple theme. Theme images by gaffera. Powered by Blogger.