hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy de hy hy ceb hy en ko hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy ca hy es es tr en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy es es tr en en hy hy nb hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy en en en
18-ամյա տղայի մոտ իրականացված բուժզննումն արձանագրել էր Տախիկարդիա՝ հաճախասրտություն: Ըստ Վ-ի ծնողների, եթե նորմալ մարդու մոտ սրտի զարկերը 70-80-ն էին, ապա իրենց տղայի մոտ՝ 100 էր: Բայց զինկոմիսարիատի բժիշկը նշանակություն չի տալիս հետազոտության արդյունքներին ու ասում՝ դու առողջ ես, բան չկա, գնում ես բանակ: Բուժզննման թղթերն այդպես էլ չեն տալիս Վ-ին, միայն հետագայում, երբ ծնողները պահանջում են, նրանց է տրամադրվում հետազոտությունների պատճենները։ Վ-ն, ով դպրոցը դեռ նոր էր ավարտել, չէր սպասում, որ այսպես հանկարծակի կզորակոչվի բանակ։
Այդ գիշեր զինկոմիսարիատից տուն է գալիս և ծնողներին պատմում հանձնաժողովի որոշման մասին։ Կեսգիշերանց տղայի հայրն է գնում Մաշտոցի զինվորական կոմիսարիատ, որտեղ նրանից ներողություն են խնդրում, սակայն նշում՝ սենց թե նենց պետք ա ծառայի, ավելի լավ ա շուտ գնա:
Վ․-ի հայրը հետ է գալիս տուն, գիշերով հավաքում տղայի ընկերներին և հարազատներին, բոլորով հրաժեշտ տալիս Վ․-ին և ճանապարհում զինկոմիսարիատ։ Միայն առավոտյան է Վ-ն վիճակահանությանը մասնակցում և հասկանում, որ ծառայության է անցնում Արցախի N զորամասում։
Զինվորական երդման արարողությունը տեղի է ունենում ընդամենը մեկ շաբաթ անց, սակայն Վ․-ն այդպես էլ չի մասնակցում արարողությանը․ զորակոչվելուց մի քանի օր անց շարահրապարակում թուլանում է, գլխապտույտ ունենում և ուշաթափվում։ Նրան տեղափոխում են հոսպիտալ․
«Ինքը հոգեբանորեն շոկի մեջ էր: Անգամ էսօր չի հիշում էդ օրը, էդ ժամանակահատվածից բան չի հիշում, սթրեսի մեջ ա»,- բացատրում է մայրը։
Կազդուրվելուց մոտ 20 օր անց՝ գիշերը Վ-ն դուրս է գալիս, որ գնա զուգարան․ հենց այդ ժամանակ էլ առաջին անգամ արտահայտվում է անմիզապահությունը։ Ամաչում է կատարվածից և որոշում գնալ թաքնվել, սպասել՝ մինչև կչորանա, սակայն քնով է անցնում։
Օրապահը, տեսնելով, որ զինվորը հետ չի գալիս, հրամանատարությանը զգուշացնում է և սկսվում են զորամասով փնտրել: Վ-ին պատի տակ քնած են գտնում, հասկանում, թե ինչ խնդիր է, օգնում են տղային լողանալ և փոխվել, պայմանավորվում՝ կատարվածի մասին ոչ ոք չպետք է իմանա։
«Առավոտ շուտ տղես ինձ ա զանգում ու համարյա լացելով պատմում կատարվածը։ Ասում ա՝ մա՛մ, ես էլ չեմ կարա ստեղ մնամ»,- հուզվելով պատմում է մայրը և չի կարողանում խոսքն ավարտել։ Կնոջ խոսքը շարունակում է ամուսինը․
«Էնքան նեղված էր ձենը, որ հենց հաջորդ օրը գնացինք զորամաս ու մի երկու օրով մեզ հետ մնաց, բայց էդ էլ չօգնեց։ Ամբողջ ձմեռը երեխես թաց վիճակով ման էր գալիս: Համարյա ամեն օր էդ խնդիրն իրա մոտ եղել ա, արդեն ցերեկն էլ չէր կարողանում մեզը պահել: Զորամասում էլ համարյա բոլորը գիտեին, սկսել էին ծաղրել, նեղացնել, չէին շփվում հետը: Եղել ա դեպքեր, որ «կազարմա» ա մտել, տեսել ա ամբողջ անկողինը կոլոլած, գցած ա մի կողմ»։
«4 ամիսների ընթացքում պարբերաբար շատ ուժեղ դողի ու ցնցումների մեջ ա ընկնում՝ էդ նյարդային վիճակից»
Անմիզապահության խնդրի պատճառով, հոգեկան և նյարդային վիճակով պայմանավորված Վ-ի մոտ սկսում է ավելի զգացնել տալ սրտի հետ կապված խնդիրները։ Սիրտը հաճախակի է սկսում ծակել այն աստիճան, որ Վ-ն ուղղակի չոքում է և աշխատում այդ 30 վայրկյանում չշնչել, մինչև սրտի աշխատանքը կկարգավորվի․
«Էս ամբողջ 4 ամիսների ընթացքում պարբերաբար շատ ուժեղ դողի ու ցնցումների մեջ ա ընկնում՝ էդ նյարդային վիճակից: Տանում են բուժկետ, մի հատ վալերյանկա են տալիս ու էլի հետ են բերում: Ստիպված Պաշտպանության նախարարություն դիմում գրեցինք, նոր որոշեցին տանել հոսպիտալ՝ սիրտը ստուգելու: Սպաներից մեկն ասել էր տղիս՝ նայի, որ գնաս հոսպիտալ ու իրենք էլ ասեն՝ բան չկա, ուրեմն իմացի, որ ես քեզ էլ սահմանափակում չեմ դնելու»,- ասում էր Վ-ի հայրը։
Հոսպիտալում մակերեսային զննում իրականացնելուց հետո գրում են՝ զինվորի մոտ ամեն ինչ նորմալ է և հետ ուղարկում զորամաս։ Վ-ի ծնողներին վրդովեցնում է այս փաստը և զինծառայողի հայրն արդեն չորրորդ անգամ է գնում Արցախ, որտեղ հստակ պահանջ է դնում՝ տղային տեղափոխել Երևան և պատշաճ բուժօգնություն տրամադրել։ Հրամանատարությունը խոստանում է ամեն հնարավորն անել, սակայն սկզբնական շրջանում ուղարկում է Ստեփանակերտի հոսպիտալ։ Այդ օրերի ընթացքում Վ-ին ներարկված դեղերի և հաբերի անունները բժիշկներն այդպես էլ չեն ասում Վ-ին։
15 օր անց Վ-ին հայտնում են, որ նրա բուժումն ավարտված է և նրան հետ են տանում զորամաս։ Վ-ն կրկին սթերսի մեջ է ընկնում, խնդրում՝ գոնե այլ զորամաս տանել, սակայն՝ անօգուտ։ Զինծառայողը հենց հոսպիտալում ինքնավնասում է կատարում․
«Համարյա ամբողջ ձեռքը խորը կամ թեթևակի կտրվածքների մեջ էր: Էդ էլ չի հիշում, թե ոնց ա արել: Աֆֆեկտի ազդեցության տակ ա եղել, թե սթրես ա եղել մոտը, չգիտեմ, բայց մինչև էսօր չի հիշում: Հրամանատարությանն ասում ա՝ «բիսեդկայում» եմ վնասել, բայց իրեն տանում են Ռազմական ոստիկանություն: Որոշ ստուգումներ անցնելուց հետո բերում են Երևան»:
Երևան տեղափոխվելու օրից ի վեր նրա մոտ անմիզապահության որևէ դեպք չի գրանցվել
Վ-ի հոր խոսքով, Երևանի հոսպիտալներից մեկում անցկացրած այս 20 օրերի ընթացքում Վ-ի վիճակն ավելի կանոնավորվում է։ Հատկանշական է, որ Երևան տեղափոխվելու օրից ի վեր նրա մոտ անմիզապահության որևէ դեպք չի գրանցվել։
Մինչև զորակոչվելը ծառայությանը բավականին դրական վերաբերող, ընկերասեր և շփվող տղան այսօր կոտրված է, ծնողների խոսքով՝ «դուխաթափ» եղած, հիշողության հետ խնդիրներ ունի, ցրված է և անտրամադիր։
«Իրա հիշողության հետ կապված խնդրին շատ անլուրջ են վերաբերում: Ես իրենց ասում եմ՝ եթե վաղը տղիս հետ տանեն ու զենքի հետ գործ ունենա, ինչ-որ մեկը վնասվի, ո՞վ ա պատասխան տալու: Մարդը գործողություն ա անում ու չի հիշում, դուք բանի տեղ չեք դնում»,- իր մտահոգությունն է հայտնում մայրը։
Այս ամիսների ընթացքում ծնողները պարբերաբար մտածել են, որ տղան որոշակի բաներ է թաքցնում, ինչ-որ խնդիրներ ունի զորամասում, որոնց մասին իրենց չի ասում: Խաչաձև հարցեր են տվել, սակայն Վ-ն կտրուկ հերքել է այլ խնդիրների գոյության մասին, այնուամենայնիվ ծնողների համար անսպասելի էր եղել Վ-ի ինքնավնասման փաստը։ Նրանք մինչ օրս վախ ունեն, որ հնարավոր է երևույթը կրկնվի։
Այս պահին Երևանի հոսպիտալներից մեկում գտնվող Վ-ին բուժող բժիշկ, հոգեբույժ Վահե Հարությունյանը Forrights-ի հետ զրույցում նշեց, որ զինծառայողի վիճակն այս պահին բավարար է․
«Իր մոտ փսիխոզ կամ հոգեկան խանգարում չի, իր անձի մակարդակով խնդիր է, անձնային առանձնահատկությունների և բնավորության, որոնց պետք է տրվի որոշակի որակում։ Իսկ այդ որակումը կարող է լինել անձի ակցենտուացիայից մինչև փսիխապատիայի սահմաններում»,- նշեց հոգեբույժը։
Բանակային ծառայության հետ անհամատեղելի հիվանդությունների ցանկին հնարավոր է ավելանա գիշերամիզությունը
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը պատրաստվում է օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալ: Բանակային ծառայության հետ անհամատեղելի հիվանդությունների ցանկին ավելանալու է գիշերամիզությունը։
«Վերջնական որոշում դրա հետ չկա , քննարկման փուլում է, խոսակցություներ կան, բայց ոչ մի հստակ որոշում չկա, պարզապես քննարկել ենք, բայց որևէ փաստաթուղթ, կամ նախաձեռնություն դրա վերաբերյալ այս պահին չունենք», — Forrights.am -ին ասել էր ՀՀ ՊՆ Մարդու իրավունքների և բարեվարքության կենտրոնի պետ, փոխգնդապետ Ալեքսանդր Ավետիսյանը:
Նախորդ նյութըՎահե Գրիգորյանը չի մասնակցի Ռոբերտ Քոչարյանի և Յուրի Խաչատուրովի դիմումների հիման վրա մի շարք գործերի քննությանը
Հաջորդ նյութըԲԴԽ-ն որոշել է խորհրդի նոր նախագահի ընտրության ժամկետը
Ադրբեջանը կրկին խախտել է հրադադարի ռեժիմը
Իշխանասարի մոտ զոհված Գևորգ Հայրապետյանը 4 անչափահաս տղաների հայր էր, և սպասում էր հինգերորդին
«Եռաբլուր»-ի միջադեպի պատասխանատվությունը Փաշինյանն է կրելու, եթե պատժվողներ չլինեն
Այս կայքն ստեղծվել է «Լրատվության այլընտրանքային ռեսուրսներ» ծրագրի շրջանակներում: Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ` ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) միջոցով: Կայքի բովանդակությունը միմիայն հեղինակներինն է և պարտադիր չէ, որ արտահայտի ԱՄՆ ՄԶԳ կամ ԱՄՆ կառավարության տեսակետները:
2022 © Journalists for Human Rights
Հայկական Կարմիր խաչի ընկերությունն արձագանքում է ներքին տեղահանված անձանց մարդասիրական կարիքներին
Դատավոր Ալեքսանդր Ազարյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել․ նրա լիազորությունները դադարեցվել են
Edit with Live CSS
Write CSS OR LESS and hit save. CTRL + SPACE for auto-complete.