hy fr hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy en hy en hy hy en hy en hy hy en hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy en hy ja de hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy fr nl eu ru de hy oc hy eu hy sv hy hy en hy en hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy pt en en en en en en en en en en en en hy hy en ja hy hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy ja hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy en hy hy hy hy hy hy ja ja ja hy hy ja ja wuu en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy en hy en hy hy hy hy hy hy en hy en hy hy hy hy hy hy hy en hy ja hy hy hy en hy en en hy hy hy hy hy fi hy hy hy en ja hy hy hy hy hy hy ru hy hy hy ja hy hy hy hy hy en hy hy en hy hy en hy hy hy hy hbs_lat en hy hy de hy pl en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy hy hy hy pl hy hy hy hy hy hy hy de cs en cs cs en cs cs da da de cs da en en cs cs cs en en en en en cs da cs en cs en en cs en en en en hy hy da hy hy en hy hy da hy de cs hy hy en hy hy cs hy hy hy hy hy cs hy hy en hy hy hy en hy hy hy en hy de cs da en da cs en en cs cs en en cs cs en da cs en en cs da en hy hy hy
Մի հինգ տարի առաջ ինձ բարկացրել էր որոշ մարդկանց՝ հիմարության մեջ համառելը։ Ես իմ այդ բարկության տվայտանքների մեջ էի, երբ միտքս հանկարծ պայծառացավ ու փառահեղ լեզվական հայտնագործություն արեց։ Այդ պահին նաև Մուսան երկնքից թռավ-եկավ և օգնեց այդ հայտնագործությանը բանաստեղծական շնորհք հագցնելու։ Այսօր ինչ-որ մարդիկ ինձ ստիպեցին հիշել ու դարակներից հանել իմ այդ հայտնագործությունը... Բայց ասե՛ք, որ ես սխալվում եմ ։))))
Հիմարն ու Համառը քույր են և եղբայր:
Եվ համահայր են, և համամայր:
Երկուսն էլ ունեն նույն Հ ոտքերը,
Երկուսն էլ ունեն նույն Մ իրանը,
Երկուսն էլ ունեն նույն վանկ-հասակը,
Երկուսն էլ ունեն նույն ar գլուխը,
Բայց քանի որ ՀԻմարի սեռն ի-գական է,
Որ ուր գտնվում է Հիմարը,
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 12:53 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Արևմտահայերեն երկերի հրատարակության և ավանդական ուղղագրության հարցեր
Խորհրդային շրջանում արևմտահայ հեղինակների երկերը, ինչպես գիտենք, Հայաստանում հրատարակվում էին աբեղյանասևակյան ուղղագրությամբ, իսկ անկախությունից ի վեր միտում կա դրանք հրատարակելու հենց ավանդական ուղղագրությամբ: Ես գտնում եմ, որ, այո՛, գոնե արևմտահայ գրականությունն ու տեքստերը պիտի ավանդական ուղղագրությամբ հրատարակվեն: Բայց կան սրա հետ կապված խնդիրներ: Ես այստեղ կփորձեմ անդրադառնալ դրանց:
Պիտակներ՝ ավանդական ուղղագրություն, Լեզվական, հայերեն, հրատարակություն
Ուղղագրակետադրական կանոններին ու սկզբունքներին հետևելու լավ մոտեցում
Քանի որ մեզանում տարածված է հայերենում առկա վիճելի ուղղագրակետադրական հարցերի քննարկման ժամանակ հիմնվել մեկ-երկու ձեռնարկի (կամ ձեռնարկների մի մասի) վրա՝ անտեսելով մնացածը, այսինքն՝ միայն մեկ կանոն է սովորաբար ներկայացվում իբրև ընդունելի տարբերակ՝ բացառելով ընտրության հնարավորությունը, ես կարծում եմ՝ ճիշտ կլինի, որ մենք այս հարցում որդեգրենք նմանատիպ խնդիրները լուծելու անգլերենի մոտեցումը։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 3:20 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Մի քանի խոսք՝ մեր օրհներգի մասին
Որոշ ժամանակ առաջ մեր պետական օրհներգի մեղեդին էր քննարկվում, և իբրև ամոթ ու խայտառակություն էր համարվում այն, որ այդ մեղեդին նույնանում է մի ռուս կոմպոզիտորի մի ստեղծագործության մի հատվածի մեղեդու հետ, այսինքն՝ ամենայն հավանականությամբ, հենց այդ օտար մեղեդին է գործածվել Նալբանդյանի ստեղծագործության համար, թեև չի բացառվում, որ ընդամենը մեղեդիների համընկման հետ գործ ունենք։ Այսօր քննադատվում են նաև օրհներգի բառերը՝ իբրև պետության օրհներգին չսազող խոսքեր։ Եվ ոմանք կարծում են, որ պետք է մեր օրհներգը փոխվի, քանի որ սա շատ կարևոր է մեր ազգի ու պետության համար։ Ուստի գրածս վերաբերում է բոլոր նրանց, ովքեր մտածում են, թե անհարմար բառերով կամ մեղեդիով օրհներգ փոխելն իրոք շատ կարևոր է լավ պետություն ունենալու համար։
Հիմա մերն էլ, լավն է, թե վատը, պատմություն ունի. այն եղել է մեր առաջին հանրապետության օրհներգը, նրա վերջին բառերը նշանաբանի պես գործածվել են հայերի կողմից նույնիսկ մինչև առաջին հանրապետության հաստատումը։ Այս երգը սփյուռքում երկար տարիներ շարունակել են երգել իբրև Հայաստանի Հանրապետության օրհներգ։ Այս երգը հենց սրանով էլ դառնում է նվիրական, և նրա ո՛չ խոսքերը, ո՛չ էլ օտար մեղեդին բացարձակապես չեն խանգարում մեր պետության կայացմանն ու հզորացմանը։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 3:14 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Ինչպես բացել Ակադեմիայի գրադարանի՝ վերջին օրերին չբացվող գրքերը
Հավանաբար նկատել եք, որ արդեն մեկ շաբաթ է, եթե ոչ՝ ավելի, որ Ակադեմիայի գրադարանի կայքում տեղադրված այն գրքերը, որոնց հասցեները սկսվում են serials.flib.sci.am-ով, չեն բացվում։ Ի՞նչ անել։
Archive.org-ի գրքերի ներկառուցման (embedding) փորձեր
Երկու էջով. հղումը տանում է ընթերցիչի էջ 21։
Պիտակներ՝ archive.org, embedding, ընթերցիչ, ներկառուցում
Մեկ ամիս առաջ թարգմանեցինք-հայացրինք ևս մեկ շատ օգտակար ծրագիր՝ TagSpaces-ը, որն ունի նաև դիտարկիչային հավելված (Ֆայերֆոքսի և Քրոմի համար)։ Անկախ նրանից, թե որ լեզվով կգործածենք TagSpaces-ը՝ այն մեզ՝ գրասերներիս ու ընթերցասերներիս համար պետքական է։ Այն ստեղծված է բոլոր երեք հիմնական օպերացիոն համակարգերի համար, ինչպես նաև Անդրոիդի և Այ-ֆոնի։
Ի՞նչ է TagSpaces-ը։ Առաջին հերթին՝ նիշքակառավարիչ։ Բայց ո՛չ միայն։ Այն նաև խմբագրիչ է, ընթերցիչ, անգամ նվագարկիչ։ Հերթով բացատրեմ այս ծրագրի որոշ հնարավորություններ։
Ծրագրի ներսում ավելացնում ենք մեր համակարգչում գտնվող այն պանակները, որ ցանկանում ենք։ Ենթադրենք՝ ավելացրել ենք մեր գրադարանի մեծ պանակը (օրինակ՝ իմ այդ պանակը 35 գբ ծավալ ունի, և արդեն պարզ է, չէ՞, թե որքան ենթապանակներ ու նիշքեր պիտի ունենա), ավելացրել ենք նաև երաժշտական նիշքեր պարունակող պանակը, նաև նկարների։ Այս բոլոր նիշքերը կարող ենք հեշտությամբ կազմակերպել զանազան գույների և գրություններով պիտակներով (tags)` օրինակ՝ նշելու համար տարբեր ժանրերի գրքերը, արդեն ընթերցվածները կամ ընթերցման ենթակաները և այլն։ Բացի դրանից, կարող ենք, առանց արտաքին ընթերցիչ ծրագիր բացելու, շատ ավելի արագ, կարելի է ասել՝ վայրկենապես, հերթով բացել մեր բոլոր pdf նիշքերը՝ նախադիտման համար։ Նախադիտումն էլ իրականում ամբողջական pdf-ներն է բացում, ոչ թե միայն առաջին էջը։ Իմ համակարգչում TagSpaces-ը pdf նիշքերն ավելի արագ է բացում, քան համապատասխան ընթերցիչ ծրագրերը։ Սա շատ հարմար է, երբ գիրք ես որոնում և միայն նիշքերի վերնագրերով չես հասկանում, թե որն ինչ է։ Ծրագրի ներսում մի կողմում բացվող նիշքերը կարելի է ընդարձակել և նաև մեծ չափով նորմալ դիտել։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 11:04 AM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Գրահավաքը նամակ է ստացել Կառլից, Տականքից, Գրանտակերից, Թուրքերի ջրաղացից և Ադրբեջանցիների ջրաղացից։ Նամակը ներկայացնում ենք առանց կրճատման և խմբագրման՝ համաձայն նամակագիրների խնդրանքի։
Հարգելի Գրահավաք, երկար մտածելուց ու տատամսելուց հետո վերջապես որոշեցինք դիմել Ձեզ, քանի որ տեսանք, որ Դուք անկեղծորեն սիրում եք հայոց բազմադարյան պերճ լեզուն։
Խնդրում ենք օգնել մեզ և դառնալ մեր խոսափողը։ Շատ աննշան հույս ունենք, որ հայերի մի ստվար զանգված միփոքրգուցեայնուամենայնիվ սթափվի և, զարգացնելով իր աղքատիկ երևակայությունը, լեզվական բազմազան հնարքներ գործածի՝ մի քանի չարչրկված ու արդեն մաշմշված հնարքների փոխարեն։
Մենք արդեն զզվել ենք հայ ժողովրդի կողմից դաժան շահագործման ենթարկվելուց ու անվերջ բռնաբարվելուց (ներողություն ճշմարտությունն այսպես անկեղծորեն ներկայացնելու համար)։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 9:57 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Ոսկեբերանը և սև գույնի զգեստները
Համացանցում կան Հովհան Ոսկեբերանի գրաբարյան թարգմանությունների հրատարակությունների թվայնացված բազմաթիվ օրինակներ, հատկապես մեր Ակադեմիայի գրադարանի կայքի շտեմարաններում։ Նրա գործերի՝ համացանցում առկա հայերեն թարգմանությունների ցուցակը կարող եք տեսնել այստեղ։
Ազգությամբ ասորի, բայց հունարենով ստեղծագործած Ոսկեբերանն ապրել է Դ-Ե դարերում, եղել սկզբում Անտիոքի հոգևոր սպասավոր, հետո Կոստանդնուպոլսի արքեպիսկոպոս կամ հայրապետ։ Քարոզել կամ գրել է բազմաթիվ ճառեր, հատկապես սուրբգրային մեկնություններ։ Նրա գործերի մեծ մասը թարգմանվել է հայոց ոսկեդարում՝ առաջին Թարգմանիչների ձեռքով, և այդ թարգմանությունների հայերենն ընտիր է։ Գրաբար սովորել ցանկացողները Ոսկեբերանի երկերի գոնե որոշ հատվածներ պե՛տք է կարդան։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 2:46 AM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ կեղծիք, մտքեր, Ոսկեբերան, վախկոտություն, քրիստոնեություն
Ժողովուրդն իսկապե՞ս արժանի է իր ղեկավարությանը
Գերմանացի ժողովուրդը, ինչպես գիտենք, տվել է մարդկությանը շատ մեծ գիտնականներ, մտածողներ ու մշակույթի անգերազանցելի գործիչներ։ Այս լուսավոր ազգը հանկարծ վարակվեց ֆաշիզմով, և բազմահազար ծառա ֆաշիստները խոշտանգեցին ու սպանեցին բազմամիլիոն մարդկանց։ Ֆաշիստ ծառաները կատարում էին հրամաններ, և նրանց մեջ կային և՛ ի բնե սադիստներ, և՛ մարդատյացներ, և՛ զանազան հոգեկան խանգարումներ ունեցող անհատներ, որոնք լավ պայմաններ էին գտել իրենց էությունը լիովին ու անարգել դրսևորելու համար։ Բայց ահա՛ Հիտլերը պարտվեց, ֆաշիստ պարագլուխներն ու ղեկավարները պատժվեցին։ Ի՞նչ եղավ այն բյուրավոր ծառա ֆաշիստներին, որ սիրով մարդ էին խոշտանգում ու սպանում։ Բոլորին լցրին բանտե՞րը, մեկուսացրի՞ն հասարակությունից, սպանեցի՞ն, ոչնչացրի՞ն։ Ո՛չ։ Նրանք շարունակեցին ապրել ու ծառայել իրենց երկրին ու ժողովրդին, բայց արդեն չունենալով այնպիսի պայմաններ, ուր կարող էին դրսևորել իրենց ցածր կրքերն ու ստոր ցանկությունները։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 4:26 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Շատ եմ հավանում այս հեղինակի գաղափարները...
Հովարդ Զին (Howard Zinn - 1922-2010)
Արդյո՞ք քաղաքացիական անհնազանդությունը միշտ ճիշտ է
Կա մի տարածված փաստարկ ընդդեմ քաղաքացիական անհնազանդության։ Այն հետևյալն է. եթե ես արդարացնեմ քաղաքացիական անհնազանդության քո՛ գործողությունը, արդյո՞ք ստիպված չեմ լինի արդարացնելու ՑԱՆԿԱՑԱԾ մեկի քաղաքացիական անհնազանդությունը։ Եթե ես արդարացնեմ Մարտին Լութեր Քինգի օրինախախտումները, չպիտի՞ արդյոք արդարացնեմ նաև Կու Կլուքս Կլանի անօրինությունները։
Այս փաստարկը ծնունդ է քաղաքացիական անհնազանդության մասին սխալ պատկերացման։ Օրենքի խախտումն անիրավություն գործելու նպատակով (օրինակ՝ երբ Ալաբամայի կառավարիչն արգելում է սևամորթ աշակերտին հանրակրթական դպրոց ընդունվել, կամ գնդապետ Օլիվեր Նորթը զենք է գնում Կենտրոնական Ամերիկայի ահաբեկիչների համար) պաշտպանել չի կարելի։ Անկախ նրանից՝ սևամորթ երեխաներին դպրոցից զրկելն օրինական է (ինչպես էր նախքան 1954-ը), թե անօրինական (ինչպես է 1954-ից հետո), միևնույն է, դա սխալ է։ Գործողության արդարացման փորձաքարը ոչ թե դրա օրինականությունն է, այլ բարոյականությունը։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 2:47 AM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Հնչյունատարբերիչ նշաններն ու հայերեն տառերը
Մի անգամ մեր ընթերցողներից մեկը հարցրեց, թե ինչպես կարելի է բարբառագիտական գրականության մեջ գործածվող հատուկ տարբերիչ (հնչյունատարբերիչ, դիակրիտիկ) նշանները մուտքագրել հայերեն տառերի հետ, և ես պատասխանեցի, որ, ցավոք, չգիտեմ։ Բայց այսօր գիտեմ։ Խոսքն անշուշտ յունիկոդային հայերեն տառերի հետ այդ նշանների գործածության մասին է։ Վերջին շրջանում տպագրված լեզվաբանական այն աշխատությունները կամ բարբառագիտական ժողովածուները, որ ձեռքս ընկել են, գործածում են արդեն դարն անցած և անհանձնարարելի ոչ յունիկոդային տառատեսակներ և հիմնականում միայն երկկետ տարբերիչ նշանը։ Իսկ մենք հիմա ձեզ կբացատրենք, թե ինչպես կարելի է երկկետ, սուղ և որոշ այլ նշաններ դնել անմիջապես հայերեն տառերի վրա (և ոչ թե կողքին)՝ գործածելով յունիկոդային տառատեսակներ։ Թեև յունիկոդային տառատեսակների մեծ մասն էլ կարելի է գործածել սրա համար (ծայրահեղ դեպքում), սակայն լավ արդյունք տալիս են Titus Cyberbit Basic և FMBF Tahoma  տառատեսակները, ինչպես կարող եք տեսնել ներքևում բերված նկարում։ Եթե չունեք այս տառատեսակները, ներբեռնեք յունիկոդային տառատեսակների մեր պատրաստած հավաքածուն այստեղից։
Նշանները գրելու համար պետք է օգտվել բազմաթիվ ծրագրերում գտնվող կամ առանձին ծրագրի տեսքով ներկայացվող գրանշանային աղյուսակներից (Character map) կամ իմանալ տվյալ նշանի յունիկոդային այլագիրը։ Այդ այլագիրը մուտքագրելու համար պետք է հիշել հետևյալ ստեղնային համադրությունները.
(Linux) Ctrl Shift U և այլագիր
(Windows) այլագիր և Alt X
(Macintosh) Option և այլագիր
Առավել հանգամանորեն սա բացատրված է այստեղ՝
Ինչպես մուտքագրել հատուկ գրանշաններ և պատկերակներ
Նկարը, որ դրել ենք, կարող եք ներբեռնել և պահել ձեր համակարգչում։
Նկարում տրված են յունիկոդային անհրաժեշտ այլագրերը, որոնք կարիք չկա ամեն անգամ մուտքագրելու. բավական է, որ մի անգամ ձեզ անհրաժեշտ նշանը մուտքագրեք և այդուհետ կարող եք պարզապես պատճենել այն և գործածել հայերեն տառերի հետ (կամ էլ պատճենեք նկարի տակ մեր մուտքագրածից)։
Իսկ անմիջապես ներքևի աղյուսակում տեսնում եք նույն նշանները՝ հայերեն տառերի հետ, բայց նշանները կարող են աղավաղված կամ դիրքափոխված լինել (կախված ձեր դիտարկիչից և ձեր համակարգչում տեղակայված տառատեսակներից)։ Եթե չեք ցանկանում այլագրեր մուտքագրել, պարզապես պատճենեք ձեզ անհրաժեշտ նշաններն այս աղյուսակից։
ա̇ բ̇ գ̇ դ̇
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 8:48 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ diacritics, գրեր, համակարգիչ, հայերեն, յունիկոդ, նշաններ, տառեր, տարբերիչ նշաններ
Հայերս մի մե՜ծ վախ ունենք, որ դեռ չենք կարողանում հաղթահարել։ Թերևս դա կարելի է կրոնական վախ կոչել։ Գիտացված կրոնական կամ չգիտակցված կրոնական։ Մենք վախենում ենք մտքերից։ Մենք վախենում ենք գաղափարներից։ Չենք վախենում թշնամուց ու մահից։ Չենք վախենում մեղքից ու ստոր արարքներից. գողանում ենք, անիրավում, սպանում, թալանում, կեղծում, շնանում... Ու չենք վախենում։ Իսկ հանկարծ որ մեկն անկեղծորեն արտահայտի մի միտք, որ դուրս է ընդունվածից, մեր կրոնական կամ ազգային պատկերացումներից ու ավանդույթներից, վախենում ենք, վախից ուզում ենք արգելել այդ միտքը, բզկտել, կտրատել, թաքցնել, փակել, ջնջել, վերացնել...
Այս մասին մտածեցի այսօր, երբ Լեռ Կամսարին նվիրված ֆեյսբուքյան էջում կարդացի 1961-ին նրա գրածը Նարեկացու մասին* (https://web.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1209830805724311&id=260317210675680) և ապա աչքի անցկացրի մի երկու մեկնաբանություն։ Կամսարի թոռնուհին (Վանուհի Թովմասյանը) այս գրվածքը հրապարակել է, բայց սրտում վախ ունի և հարցնում է. «Ժողովրդիս ռեակցիան եմ ստուգում, որ հասկանամ՝ նման պամֆլետները դնե՞մ գրքերում, թե՞ ոչ․․․ Ձայն հանեք․․․ Էնպես չլինի, որ հանկարծ ազգիս ինքնասիրությունը վիրավորվի․․․»։ Մեկը պատասխանում է. «Միանշանակ չպետք է ընդունել, սա շաաատ սուբյեկտիվ է, շատերը կարող են Կամսարի այս անբռնազբոս մոտեցումը լրիվ այլ նպատակների ծառայեցնել, կարծում եմ չպետք է թույլ տալ էս միտքը իբրև գործիք ծառայի ոմանց ձեռքին, անկախ Ձեր կամքից ջուր լցնեք հակահայ ու հակաքրիստոնեական ջրաղացին...»։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 2:00 AM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ Լեռ Կամսար, մտքեր
ԿԳՆ-ն և Լեզվի պետական տեսչությունը ժողով գումարեցին և մի շատ կարևոր որոշում ընդունեցին, որը, հուսանք, վերջապես կբարձրացնի ՀՀ քաղաքացիների լեզվիմացության և գրագիտության մակարդակը։ Այսուհետ մեր կրթական համակարգում՝ վարից վեր, այսինքն՝ տարրական դպրոցից մինչև բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, ներդրվելու է լեզուների ուսուցման «Չի՛ կարելի» մեթոդը՝ Գ. Նալբանդյանի հեղինակությամբ։ Ովքեր ծանոթ չեն այս մեթոդին, կարդան «Պարզագույն ճշմարտությունները», որովհետև դրանք չգիտեն ու դրանց չեն հետևում «միայն տգետները»։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 1:49 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Անբան Հուռին գրում է, որ արդեն ինչքան ժամանակ է՝ քունն ու հանգիստը կորցրել է, քանի որ ինչ-որ գրագետներ շուրջ 20 տարի առաջ գնացել, ձեռքից հունական մաստակը տարել են, մնացել է անգործ ու տառապում է։ Ուներ-չուներ, մի զբաղմունք ուներ, այն էլ ձեռքից տարել են վաղուց։ Վերադարձրե՛ք մաստակը Հուռիին, աղաչում է մեր աղջիկը։
Ծամոնն էլ մյուս կողմից է ընկճախտի մեջ ընկել. իրեն դավաճանված է զգում. «Այդքան երկար ու ձիգ տարիներ ես՝ մաքուր, զտարյուն հայս, ծառայեցի իմ ժողովրդին, բայց հանկարծ մի հույն մաստակ, որի դեմ ես ոչինչ չունեի, բնավ չէի ընդդիմանում, որ մերթընդմերթ այստեղ-այնտեղ երևար, եկավ իմ բոլոր իրավունքներն ու պատիվը ձեռքիցս առավ, հիմա ամենուր է՝ խանութներում, հեռուստաէկրաններին, համացանցում, անգամ դպրոցներում... Վերականգնե՛ք իմ ոտնահարված իրավունքները»։
Ժողովո՛ւրդ, պետք է այս երկու դժբախտներին օգնության ձեռք մեկնենք։ Որ ազգովին «կպնենք», մի բան դուրս կգա հաստատ։ Մենք դա բազմիցս ապացուցել ենք։ Մաստակները ամեն տեղից հավաքենք-ճամփենք Հուռիին՝ Լոռվա մարզ, գյուղ Դսեղ։ Իսկ մեր եղբայր Ծամոնին վերականգնենք իր նախկին փառք ու պատվի մեջ. նա դրան արժանի է։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 1:36 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Սիրելի ընթերցողներ, Մի խնդրանքով եմ դիմում ձեզնից նրանց, ովքեր գործածում են Մակինտոշ համակարգիչ և ծանոթ են Ukelele ծրագրին։ Ցավոք, ես OS X ՕՀ-ով աշխատող գործիք չունեմ (ընտանիքումս էլ ոչ ոք չունի), այլապես ոչ մեկիդ չէի հանդգնի անհանգստացնել։ Իմ խնդրանքը կատարելու համար ձեզնից չափազանց քիչ ժամանակ կխլվի։ Եվ սա պետք է անել ո՛չ անձնապես ինձ համար, այլ հայագիտությամբ զբաղվող այն անձանց, ովքեր գործածում են Մակինտոշ տիպի համակարգիչներ։ Ձեզնից ովքեր վաղուց են հետևում մեր բլոգի նյութերին կամ ուշադիր զննել են մեր բլոգը, հիշում են կամ նկատել են, որ մենք երկու տարի առաջ ստեղծել էինք Հյուբշման-Մեյե-Բենվենիստի հնչյունային այբուբենի համար մի ստեղնաշար, որը նույն անգլերեն տարածված ստեղնաշարն է, պարզապես վերին տողը (թվերի մասը) փոխարինված է անհրաժեշտ գրանշաններով, ինչպես տեսնում եք այս նկարում և կարող եք կարդալ մեր հետևյալ գրառման մեջ՝ http://grahavak.blogspot.am/2014/05/blog-post_27.html
(Ընդհանրապես հայերենի տառադարձության և հնչյունային այբուբենների մասին կարող եք կարդալ այստեղ՝ http://grahavak.blogspot.am/2014/05/blog-post_15.html)։
Բայց ես պատրաստել եմ ստեղնաշարը միայն լինուքսյան և ուինդոուսյան համակարգերի համար, ուստի Մակինտոշ գործածողները, ցավոք, չեն կարողանա դրանից օգտվել։ Ուինդոուսյան ստեղնաշարը պատրաստելու համար ես Լինուքսում օգտվեցի (իմ համակարգիչը միայն լինուքսյան բաշխումով է աշխատում) ուինդոուսյան համապատասխան ծրագրից՝ Wine-ի միջոցով, բայց վերջում ստեղծված .klc նիշքը տեղակայման համար անհրաժեշտ գործարկելի նիշքի վերածելու համար դիմեցի ուրիշին, քանի որ իմ լինուքսյան համակարգում դա անել այլևս հնարավոր չէր։ Իսկ Մակինտոշի համար նույն ստեղնաշարը ստեղծել ես չեմ կարող, ուստի դարձյալ պիտի դիմեմ ուրիշների օգնությանը։ Այս ստեղնաշարը չափազանց հեշտացնում է այն մարդկանց աշխատանքը, ովքեր կարիք ունեն հայերեն բառերը ներկայացնելու տառադարձությամբ։ Այսպիսի մի ստեղնաշարի բացակայությունն է, կարծում ենք, ստիպել ստեղծելու հայերենի ուրիշ տառադարձական համակարգեր, որ այսօր լայնորեն գործածվում են, բայց հանձնարարելի չեն այն պարզ պատճառով, որ հակագիտական են։ Օրինակ՝ շատ է տարածվել վերջին տարիներին Ամերիկյան Կոնգրեսի գրադարանի մշակած տառադարձական համակարգը, բայց այն չի ներկայացնում հայերեն յուրաքանչյուր տառ միայն մեկ գրանշանով. սա ոչ ճիշտ մոտեցում է։ Ահա այս պատճառով էլ խիստ ցանկալի է, որ մարդիկ զանազան տառադարձական համակարգեր գործածելու փոխարեն, ունենալով համապատասխան ստեղնաշարը, շարունակեն գործածել արդեն վաղուց հայագիտությանը հայտնի և հարմար Հյուբշման-Մեյե-Բենվենիստի հնչյունային այբուբենը հայերենի համար։ Եթե Ձեզնից որևէ մեկը ժամանակ և ցանկություն ունի Ukelele ծրագրով պատրաստելու այս ստեղնաշարը, ապա անգլերեն ստեղնաշարի վերին տողի գրանշանների յունիկոդային այլագրերը (կոդերը) հետևյալն են.
key { [ 0x1002018, asciitilde ] };
key { [ 0x1000113, 0x1000112 ] };
key { [ 0x100014D, 0x100014C ] };
key { [ 0x1000259, 0x100018E ] };
key { [ 0x1000142, 0x1000141 ] };
key { [ 0x1000121, 0x1000120 ] };
key { [ 0x100010D, 0x100010C ] };
key { [ 0x1000161, 0x1000160 ] };
key { [ 0x100017E, 0x100017D ] };
key { [ 0x10001F0, parenleft ] };
key { [ 0x100030C, parenright ] };
key { [ minus, underscore ] };
key { [ 0x1001E59, 0x1001E58 ] };
Ստեղնաշարի անունը դրել ենք "Armenian (IPA)"։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 8:04 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
1818-ին՝ վրացահայերի հոգևոր առաջնորդ եղած ժամանակ, Ներսես Աշտարակեցին քելեխի մատուցումն արգելել է։ Ասում է՝ եթե ուզում եք ննջեցյալի հիշատակին հացկերույթ կազմակերպել, ապա, ըստ Ավետարանի, միայն աղքատներին ու հաշմանդամներին, օտարականներին, ինչպես նաև նվիրատվությամբ ապրող հոգևորականներին կանչեք։ Իսկ բարեկամներին ու հարևաններին կանչել հացկերույթի կամ նրանց կերակուր բաժանել չի թույլատրվում։ Սա չի թույլատրվում անել նաև յոթին և այլ նմանատիպ առիթներով։
Այս և այլ արգելքներ ամփոփող նրա «Այցելութիւն սգաւորաց» կանոնական գրությունը հետագայում ևս՝ 1847 թ., երբ արդեն նա կաթողիկոս էր, հրատարակվել է առանձին գրքույկով, որն էլ օրերս տեղադրվել է Ազգային ակադեմիայի գրադարանի կայքում։
◈ Այցելութիւն սգաւորաց, Բ տպ., Թիֆլիս, 1847
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 2:30 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ Ներսես Աշտարակեցի, ննջեցյալներ, քելեխ
Մոսկվայում լույս տեսած «Հայ կամաւորներ 1914-1915» ալբոմից որոշ նկարներ
Թիֆլիսում 1916 թ. հրատարակված «Հայ կամաւորներ 1915-1916» ալբոմից առաջ Մոսկվայում հրատարակվել է  «Հայ կամաւորներ 1914-1915» ալբոմը, որից մի քանի նկար զետեղում ենք այստեղ (համացանցում դրանք կարծես թե չկան, եթե մեր աչքից չեն վրիպել)։
Կազմի վրա (նկարը՝ Արշակ Ֆեթվաճյանի) նկատելի են հետևյալ խոսքերը (հետագայի մեր պետական հիմնից).
Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ ʼտի մեռնի
Բայց երանի ով իւր ազգի
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 4:32 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ 1914-1915, ալբոմ, Հայ կամավորներ
Մայրիկիս հայրական տատիկը՝ Շուշանը, Մոկաց Գոմանս գյուղից էր (տեղացիների լեզվով՝ Գյումանց)։ Գաղթել էր 1915 թվականին Անդրանիկի գնդի պաշտպանությամբ, ինչ-որ ժամանակ մնացել Էջմիածնում հավաքված գաղթականների մեջ և այդտեղ էլ՝ ընդհանուր գերեզմաններում, թաղել իր որոշ հարազատների։ Շուշան տատիկը գնաց իր նախնիներին միացավ, երբ ես 7 տարեկան էի։ Այստեղ կներկայացնեմ երկու ոտանավոր-խաղ, որոնք մեզ հիշատակ են մնացել Շուշան տատիկից։ Կարծում եմ՝ սրանք հետաքրքիր կլինեն մեր բանահավաք-ազգագրագետներին։ Շուշան տատիկն իր թոռնիկներին հրավիրում էր մի խաղի՝ «բուճ էնելու», այսինքն՝ ճակատ ճակատի խփելու, հետևյալ շուտասելուկով.
Այս «ճուկ»-ն ասելիս էլ պետք է ճակատը խփել երեխայի ճակատին։ «Բուճ էնել» արտահայտությունը բարբառային բառարաններում վկայված չէ։ Այն նշանակում է «ճակատ ճակատի խփել» հավանաբար մանկական լեզվով։ «Բուճ» բառը գուլպա է նշանակում որոշ բարբառներով, բայց ո՛չ մոկաց բարբառով. մոկսեցիները գուլպային «թաթ» էին ասում, ինչպես վանեցիները։
Արդեն իմ տատիկը՝ Շուշանի հարսը, իր մոկսեցի սկեսուրից սովորել, ապա ինձ՝ իր թոռնուհուն, սովորեցրել է մի ոտանավոր՝ «դանդաղասելուկ», որը կներկայացնեմ ստորև։ Այս ոտանավորը սովորական ոտանավոր չէ. այն արտասանվում է միայն մի գործողության կատարման ժամանակ՝ խառնված երկար մազերը սանրելու։ Տատիկս ոտանավորն արտասանում էր, երբ սանրում էր իմ խառնված երկար մազերը, երբ ես դպրոցական էի։ Տատիկս դրա առաջին երեք տողն արտասանում էր փոքր-ինչ «մաքրված» արտասանությամբ, իսկ ես այն կներկայացնեմ այնպես, ինչպես, կարծում եմ, պիտի արտասաներ մոկսեցի Շուշան տատը։
Օղորմի էն պառվու խոքյո՜ւն,
Չուզեց ուր ջանին արքայութե՜ն,
Ուզեց խառնակ մազին ի՛ստակութե՜ն։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 9:58 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ ազգագրություն, բանահյուսություն, Մոկս, շուտասելուկ, ոտանավոր-խաղ
Հայկական ձայնանիշերով գրքեր համացանցում
For the English variant of the list of downloadable books with Armenian musical notes, please scroll down. The outdated links have been updated!!!
Ներքոբերյալ ցանկը թարմացվել է 2022 թ. հուլ. 9-ին։ Չգործող հին հղումները փոխարինել ենք գործող հղումներով։
Հայկական ձայնագրության համակարգին և դրա համար ստեղծված տառատեսակին (հեղինակ՝ Ռուբեն Թարումյան, պատվիրատու՝ «Վեմ» կրթամշակութային հիմնադրամ) ու ստեղնաշարներին ծանոթանալու համար մի փոքրիկ ուղեցույց ենք գրել, որը կարող եք ներբեռնել «Վեմ» ռադիոկայանի կայքից կամ, եթե այնտեղ եղած հղումները չգործեն, մեր պահոցից՝ ներքոբերյալ հղումներով։
հայերեն տարբերակ (Համառոտ ուղեցույց հայկական ձայնագրության)
ռուսերեն տարբերակ (KpaTkoe pykoBoдcTBo пo apMяHckoй HoToпиcи - Ha pycckoM языke)
անգլերեն տարբերակ (A Brief Guide to Armenian Musical Notation - in English)
Իսկ ստեղնաշարներն ու տառատեսակը ներբեռնեք հետևյալ հղումներով՝
Ուինդոուսի համար (the LimonjianNotation font and a keyboard layout for Windows)
Լինուքսի համար  (the LimonjianNotation font and a keyboard layout for Linux)
Մակի համար (the LimonjianNotation font and a keyboard layout for Mac)
կամ բոլորը միասին՝ այստեղից։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 6:26 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ Armenian Musical Notation, Limonjian, երաժշտություն, Լիմոնճյան, հայկական ձայնագրություն, նոտաներ
«Լեզվի և ոճի հարցեր» հանդեսի հատորների ցանկերը՝ մեկ էջում
• ԼԵԶՎԻ ԵՎ ՈՃԻ ՀԱՐՑԵՐ
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 11:45 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ Լեզվի և ոճի հարցեր, հայերեն
Հ. Աճառյանի «Հայոց պատմության» և «Լիակատար քերականության» բոլոր հատորների ցանկերը՝ մեկ էջում
Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի
◇ Հտ. 4, գիրք Ա
◇ Հտ. 4, գիրք Բ
• Հնդեվրոպական բարբառները և հայերենի դիրքը նրանց միջև
• Միջերկրական կամ եգեյան քաղաքակրթության ազդեցությունը
• Նախահայերեն լեզուն և հախահայերի քաղաքակրթության ուրվագիծը
• Հաթերենի, թրակերենի, փռյուգերենի ու փոքրասիական լեզուների ազդեցությունը հայերենի վրա
• Խալդերենի ազդեցությունը հայերենի վրա
• Միտաներենի ազդեցությունը հայերենի վրա
• Ասուրերենի ազդեցությունը հայերենի վրա
• Հայաստանի այլ բնիկների և կովկասյանների ազդեցությունը հայերենի վրա
• Իրանական ազդեցությունը հայերենի վրա
• Հռովմեական ազդեցությունը հայերենի վրա
• Ասորական ազդեցությունը հայերենի վրա
• Հունական փոխառությունները հայերենում
• Եբրայական փոխառությունները հայերենում
• Գրաբարը խոսակցակա՞ն լեզու էր
• Ե դարի հայերեն բարբառները
• Արաբական փոխառությունները հայերենում
• Վրացերենի ազդեցությունը հայերենի վրա
• Թուրքական փոխառությունները հայերենում
• Եվրոպական փոխառությունները հայերենում և լատինաբան հայերեն
• Հայ բարբառների ծագման ժամանակը
• Աշխարհաբար կամ նոր հայերեն
• Գրապայքար, վերամշակումներ և միության փորձեր
• Նոր եվրոպական լեզուների և ռուսերենի ազդեցությունը հայերենի վրա
Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի
Համեմատությամբ 562 լեզուների. Խմբ.` պրոֆ. Էդ. Աղայան. ՀՍՍՌ ԳԱ Լեզվի ին-տ., Երևան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ.
Հրաչյա Աճառյանը և իր «Լիակատար քերականության ներածությունը»
ԱՌԱՋԻՆ ՄԱՍ - ԼԵԶՎԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ
Գլուխ Ա. Լեզվաբանությունը իբր գիտություն
Գլուխ Բ. Ի՞նչ է լեզուն
Գլուխ Գ. Լեզվի ծագումը
Գլուխ Դ. Լեզվի հոգեբանական կողմը. ներքին լեզու և արտաքին լեզու
Գլուխ Ե. Լեզվի բնախոսական կողմը
Գլուխ Զ. Լեզվի հասարակական կողմը
Գլուխ Է. Լեզվի փոխանցումը
Գլուխ Ը. Լեզվի էվոլյուցիան
Գլուխ Թ. Լեզվի կենսաբանությունը
Գլուխ Ժ. Լեզվի հատկությունները և կատարելությունը
Գլուխ ԺԱ. Օտար ազդեցություններ
Գլուխ ԺԲ. Անհատական կամքը լեզվի մեջ
Գլուխ ԺԳ. Լեզվաբանության բաժինները
ԵՐԿՐՈՐԴ ՄԱՍ - ԼԵԶՈՒՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒԹՅՈՒՆԸ
Գլուխ ԺԴ. Լեզուների ցեղակցությունը
Գլուխ ԺԵ. Լեզուների վիճակագրությունը և դասակարգումը
Գլուխ ԺԶ. Լեզվաընտանիքների բնորոշումը
Գլուխ ԺԷ. Նախալեզուների վերականգնումը
Գլուխ ԺԸ. Ընդհանուր նախալեզու
Առաջին մաս – ԱԾԱԿԱՆ
1. Գլուխ Ա. Ածականը լեզուներում
2. Գլուխ Բ. Ածականի համեմատության աստիճանները
Երկրորդ մաս – ԹՎԱԿԱՆ
1. Գլուխ Ա. Թվականներ
2. Գլուխ Բ. Թվականները հնդեվրոպական լեզուներում
3. Գլուխ Գ. Թվականների տեսակները
4. Հավելված - 1-ից մինչև 10 թվականները 680 լեզուներով
Գլուխ Ա. Դերանունն իբրև խոսքի մաս
5. Շնչավոր և անշունչ սեռ
6. Ներառյալ և բացառյալ դեմք
7. Ներգործական և չեզոք դերանուն
8. Բացարձակ և խոնարհական ձև
Գլուխ Բ. Անձնական դերանուն
1. Անձնական դերանունների թվումը
2. Անձնական դերանունները հնդեվրոպականում
3. Անձնական դերանունները հին հայերենում
4. Անձնական դերանունները միջին հայերենում
5. Անձնական դերանունները բարբառներում
6. Անձնական դերանունները աշխարհաբարում
7. Անձնական դերանունների քաղաքավարական ձևերը
8. Անձնական դերանունները բայի հետ
9. Անձնական դերանունները բայի մեջ
10. Դերանունների սաստկական ձևը
Գլուխ Գ. Անդրադարձ դերանուն և փոխադարձ դերանուն
Գլուխ Դ. Ցուցական դերանուն
1. Ցուցական դերանունը զանազան լեզուներում
2. Ցուցականները հնդեվրոպական լեզուներում
4. Հայերենի ցուցականների բացատրությունը
5. Ցուցականները միջին հայերենում
Գլուխ Ե. Ստացական դերանուն
1. Ստացական դերանունը զանազան լեզուներում
3. Ստացականը հնդեվրոպական լեզվում
4. Ստացականը հին հայերենում
5. Ստացականը միջին հայերենում
8. Ստացական ածականի կապը իր գոյականի հետ
Գլուխ Զ. Հարցական դերանուն
Գլուխ Է. Անորոշ դերանուն
Գլուխ Ը. Հարաբերական դերանուն
1. Հարաբերականը զանազան լեզուներում
2. Հարաբերականը հնդեվրոպական լեզուներում
Գլուխ Թ. Դերանվանական հոլովում
Լիակատար քերականության երրորդ հատորը
Գլուխ Ա. Ձևաբանության վրա ընդհանրապես
Գլուխ Բ. Քերականական կարգեր
Գլուխ Գ. Խոսքի մասեր
Գլուխ Դ. Տոն կամ շեշտ իբրև ձևակ
2. Ձայնդարձը հնդեվրոպական նախալեզվում
3. Ձայնդարձը հնդեվրոպական դուստր լեզուների մեջ
2. Կրկնությունը հնդեվրոպական նախալեզվում
4. Հայերնի կրկնավորների քննությունը
Գլուխ Ը. Մասնիկների և վերջավորությունների գործածության մասին
Գլուխ Թ. Անվանական բուն
Գլուխ ԺԳ. Իգականի կազմությունը
1. Հոլովման և հոլովների մասին ընդհանրապես
3. Հոլովումը հնդեվրոպական նախալեզվում
4. Ձայնդարձը հնդեվրոպական հոլովման մեջ
5. Տոնը հնդեվրոպական հոլովման մեջ
6. Հնդեվրոպական հոլովման ընդհանուր հորինվածությունը և ծագումը
7. Հոլովման տարբեր դրություններ
8. Հոլովման հետագա զարգացումը
Գլուխ ԺԵ. Հոլովումը հայերենում
1. Հնդեվրապական հոլովման ձևափոխությունը հայերենում
2. Ընդհանուր նկատողություններ հոլովման մասին
4. Հայերենի հոլովական դրությունը
5. Հայերենի հոլովման հետագա զարգացումը
6. Հոլովումը միջին հայերենում
10. Հոգնակին միջին հայերենում
11. Հոգնակերտ մասնիկների ծագումը
19. Սղում և ամփոփում հոլովման և ածանցման մեջ
Հտ. 4, գիրք Ա
«Լիակատար քերականության» չորրորդ հատորի Ա գիրքը
Գլուխ Ա. Բայի տարբերացումը գոյականից
Գլուխ Բ. Բայական կարգեր
1. Բայական կարգերի մասին ընդհանրապես
Գլուխ Գ. Բայական բուն
1. Բայական բնի մասին ընդհանրապես
2. Բայական բների կազմությունը
1. Խոնարհումը ընդհանրապես և բայական ձևերի թվումը
2. Բայի տեսակները զանազան լեզուների մեջ
3. Բայական վերջավորությունների ծագումն ու զարգացումը
Գլուխ Ե. Բայը հնդեվրոպական լեզուներում
1. Բայական վերջավորությունները հնդեվրոպականում
2. Ձայնդարձը հնդեվրոպական խոնարհման մեջ
3. Տոնը հնդեվրոպական խոնարհման մեջ
5. Հնդեվրոպական խոնարհման հետագա զարգացումը
Գլուխ Զ. Բայը հայերենում
1. Խոնարհումը հին հայերենում
2. Զարտուղություններ խոնարհման մեջ
5. Անդեմ կամ միադեմ բայեր
6. Հայերենի բայական բների քննությունը և ծագումը
7. Հայերենի խոնարհման քննությունը և ծագումը
8. Անկանոն բայերի բացատրությունը
9. Բայական վերջավորությանց ծագումը
10. Միջին հայերենի խոնարհման քննությունն ու ծագումը
12. Բարբառների խոնարհման քննությունը
Հտ. 4, գիրք Բ
Գլուխ Է. Խոնարհումը աշխարհաբարի մեջ
1. Աշխարհաբարի խոնարհման ընդհանուր նկարագիրը
2. Աշխարհաբարի խոնարհման ծագումն ու զարգացումը
3. Անկանոն և պակասավոր բայերը աշխարհաբարում
Գլուխ Ը. Էական կամ օժանդակ բայ
Գլուխ Թ. Բարդ և բաղադրյալ ժամանակներ
----- 1. Բարդ ժամանակներ
2) Սահմանական ներկայի շարունակականը.
3) Սահմանականի անցյալ անկատարը
4) Սահմանականի անցյալ անկատարի շարունակականը
9) Բարդ հրամայականի անցյալը
----- 2. Բաղադրյալ ժամանակներ
2) Սահմանական անցյալ անկատար
3) Բաղադրյալ անցյալ կատարյալ
5) Բաղադրյալ ապառնի և հարակից ձևեր
Գլուխ Ժ. Թեական և պատմողական եղանակներ
Գլուխ ԺԱ. Բայերի զանազան տեսակներ
11. Օտար (փոխառյալ) բայեր
12. Անսովոր ածանցյալ բայեր
1. Դերբայ և աներևույթ ընդհանրապես
3. Դերբայը հին հայերենում
4. Դերբայը միջին հայերենում
Գլուխ Բ. ՆԱԽԴԻՐ ԵՎ ՆԱԽԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
2) Միջին հայերենի նախադրությունները
4) Թուրքերենից փոխառյալ նախադրություններ
3. Ածականն իբրև մակբայ
4. Մակբայների համեմատության աստիճանները
9. Տեղական մակբայների հոլովական ձևերը
10. Հաստատական և ժխտական մակբայներ
12. Միջին հայերենի մակբայները
14. Թրքերենից փոխառյալ մակբայներ
2. Միջին հայերենի շաղկապները
4. Թրքերենից փոխառյալ շաղկապներ
3. Միջին հայերենի ձայնարկությունները
5. Թրքերենից փոխառյալ ձայնարկությունները
Մասն առաջին - ՁԱՅՆԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆ
Գլուխ Բ. Ձայնական գործարաններ և նրանց գործունեությունը
Գլուխ Գ. Այբուբեն և տառադարձություն
Գլուխ Ե. Ձայնաբանական գործիքներ
Գլուխ Զ. Ձայների դասակարգությունը
Գլուխ Ժ. Հնդեվրոպական նախալեզվի և հայերենի ձայնական դրությունը
Գլուխ ԺԱ. Ձայնախմբեր և վանկ
Գլուխ ԺԲ. Ձայնի բարձրությունը
Գլուխ ԺԳ. Ձայնի ուժգնությունը
Գլուխ ԺԴ. Ձայնի տևողությունը
Գլուխ ԺԵ. Ռիթմ և դադար
Մասն երկրորդ - ՁԱՅՆԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ
Գլուխ ԺԸ. Ձայնական փոփոխություններ
5. Ձայնական օրենքների ժամանակագրությունը
Գլուխ ԺԹ. Ձայնավորների ձայնափոխությունը
Գլուխ Ի. Կիսաձայնների և բաղաձայնների փոփոխությունը
Գլուխ ԻԱ. Հնդեվրոպական լեզուների ձայնափոխությունը
Գլուխ ԻԲ. Հայերենի ձայնափոխությունը
Գլուխ ԻԳ. Անմիջական և նմանողական ձայնափոխություններ
Գլուխ ԻԴ. Արտասանական թերություններ
Հավելված - Հայերեն բառերի տարբեր գրչություններ
[Հտ. 7] Իմաստաբանություն, բառաքննություն, շարահյուսություն
Խմբ.` պրոֆ. Էդ. Աղայան. Երևան, Երևանի համալսարանի հրատ., 2005
Հրաչյա Աճառյանի «Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի» մենագրության «Իմաստաբանություն, Բառաքննություն, Շարահյուսություն» հատորը
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 8:59 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Քաջ Նազար, Ձախորդ Փանոս, Շոր ու Շորշոր... Երևի նաև Ձենով Օհան...
Ուրիշ ի՞նչ ժողովրդական երգիծական կերպար ունենք։ Հիշեցրե՛ք, խնդրում եմ։ Եվ այդ ցանկին ավելացրեք նաև ՑՈԿԼՈԼԱ պատվավոր անունը ։)
Գրահավաքն արդեն մի քանի անգամ մե՜ծ հաճույքով կարդացել է Ցոկլոլայի մասին պատմությունը Մշո հեքիաթների ժողովածուից և ուզում է, որ դուք էլ նույն հաճույքը ստանաք ու այս «նոր» կերպարին ծանոթանաք։ «Ցոկլոլա» բառը նշանակում է երկարասրուն։ Ցոկլոլան երկարոտն, ցնդած, ցրված, դմբո մշեցի մարդ է, որ ամեն ինչ մոռանում է, անգամ իր անունը, իր տան տեղը, հաց ուտելիս էլ շփոթվում գդալի տեղ իր ձեռքն է տանում բերանը, իր շորի փոխարեն կնոջ շորը հագնում-դուրս գնում, դառնում ամենքի ծաղրի առարկա... Մի խոսքով՝ ցրվուկ-ցնդուկ կերպար է։ Ցոկլոլայի մասին պատմությունը հատկապես հաճույքով կկարդան Հայաստանի այն շրջանների բնակիչները, որոնց բարբառները կամ նախկին Մշո բարբառն ու դրա ենթաբարբառներն են՝ գրական լեզվի և այլ բարբառների ազդեցությամբ փոփոխված-պարզեցված, կամ դրանց մոտ բարբառներ են։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 1:23 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ երգիծական կերպար, Ցոկլոլա
Ա. Անտոնյանի կազմած «Գանձարանը»
Մեր այբբենական գրացուցակներում ավելացրել ենք շատ արժեքավոր մի գիրք։ «Գալլիկա» առցանց գրադարանից, ինչպես նաև մեր Ակադեմիայի գրադարանի կայքից կարող եք ներբեռնել Արամ Անտոնյանի կազմած և 1912-ին հրատարակած ժողովածու-դասագիրքը՝ «Գանձարան» անվանմամբ։ Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե գրականության սովորական դասագրքի հետ գործ ունեք։ Բայց առավել ուշադիր ուսումնասիրելով՝ կտեսնեք, որ սա իսկապես գանձարան-հանրագիտարան է, որ ներկայացնում է ոչ միայն հայ և օտար գրողների ու բանաստեղծների երկերից նմուշներ և այս անձանց կենսագրականները՝ լուսանկարներով, այլև ծանոթացնում հայ հրապարակագիրների, գիտնականների ու կարևոր հասարակական գործիչների հետ, որոնց կենսագրականները նույնպես ուղեկցվում են լուսանկարներով։
Խորհուրդ ենք տալիս ներբեռնել այս գիրքը։ Մեր Ակադեմիայի կայքում տեղադրվածը «Գալլիկայի» նույն գիրքն է, այնպես որ որտեղից էլ ներբեռնեք, նույն pdf-ն եք ունենալու։
◈ Գանձարան. բարձրագոյն դասընթացք [դասագիրք], կազմող՝ Անտոնեան Արամ, Կ. Պոլիս, 1912. կամ այստեղ
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 8:46 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ Անտոնեան Արամ, Գանձարան, ժողովածու
Թիֆլիսի Հայոց ազգագրական ընկերության կնիքը
Պետրոս Ադամյանի « Շէքսպիր եւ իւր Համլէթ ողբերգութեան աղբիւրն ու քննադատութիւնները» (Թիֆլիզ, 1887) գրքի տիտղոսաթերթին դրոշմված է Երվանդ Լալայանի՝ 1906-ին Թիֆլիսում ստեղծած Հայոց ազգագրական ընկերության ներքոբերյալ կնիքը։
Հեղինակ՝ Seda Stamboltsyan at 9:29 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Պիտակներ՝ կնիք, Հայոց ազգագրական ընկերություն
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Ժողովածուներ, անհեղինակ երկեր, հանրագիտարաններ, մատենաշարեր
Հայկական ձայնագրություն (նոտագրման համակարգ)
Հայ դասականների գործերը համացանցում
Ձեռնարկներ և աշխատություններ (հայոց լեզու)
Թյուրքական ծագման բառեր արդի հայերենում
ԹՎԱՅՆԱՑՎԱԾ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԱՐԲԵՐԱԿԱՆՆԵՐԸ ՀԱՄԱՑԱՆՑՈՒՄ
ՈՐՈՆՈՒՄ հայերեն բնագրերի առցանց շտեմարաններում
Համացանցում առկա հայերեն ձայնային գրքերի տվյալները հավաքում ենք «Ձայնային գրքեր» կայքում։
CHERRYTREE. հայացված հիանալի խմբագրիչ-նշատետր
FOCUSWRITER. հայացված ծրագիր գրողների համար
CLASSICAL ARMENIAN. Easy Lessons
Սեղմելով նկարի վրա՝ կհայտնվեք մեր մյուս՝ ցավոք հիմնականում լքված բլոգում՝ գրաբարի դասեր անգլիախոսների համար, ովքեր հայերեն չգիտեն։ Առաջին դասերը սովորեցնում են նաև հայոց այբուբենը տառերի թե՛ արևելահայերեն, թե՛ արևմտահայերեն արտասանությամբ։ Դասերին կցված են նաև ձայնային նիշքեր, որոնցում կարելի է լսել դասերում գործածված հայերեն տառերը, բառերն ու նախադասությունները։
Հայերենի դասական տառադարձություն և հնչյունային այբուբեններ
(նիշքը թարմացվել է 07/07/2022-ին)
ՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱՅԻՆ ԱՅԲՈՒԲԵՆԻ ՍՏԵՂՆԱՇԱՐ
Ē Ǝ Ł Č Š Ž ē ō ə ł č š ž ǰ ṙ
Սեղմեք նկարին՝ տեղափոխվելու փոխարկիչի էջ։ Փոխարկիչը ANSI այլագրմամբ ստեղծված հայերեն տեքստերը փոխարկում է յունիկոդի։
Սեղմեք նկարին և կտեղափոխվեք փոխարկիչի էջը՝ ԱՌԱԿ-29 հիմնադրամի կայքում։ Փոխարկիչը հայերեն տեքստերի ուղղագրությունը փոխարկում է աբեղյանասևակյանից ավանդականի և հակառակը։ Փոխարկումից հետո անհրաժեշտ է սրբագրել, քանի որ փոխարկիչը մանր-մունր սխալներ է թույլ տալիս։
Արևմտահայերեն երկերի հրատարակության և ավանդական ու...
Ուղղագրակետադրական կանոններին ու սկզբունքներին հետ...
Մի քանի խոսք՝ մեր օրհներգի մասին
Ինչպես բացել Ակադեմիայի գրադարանի՝ վերջին օրերին չ...
Archive.org-ի գրքերի ներկառուցման (embedding) փորձեր
Ոսկեբերանը և սև գույնի զգեստները
Ժողովուրդն իսկապե՞ս արժանի է իր ղեկավարությանը
Հնչյունատարբերիչ նշաններն ու հայերեն տառերը
Մոսկվայում լույս տեսած «Հայ կամաւորներ 1914-1915» ...
Հայկական ձայնանիշերով գրքեր համացանցում
«Լեզվի և ոճի հարցեր» հանդեսի հատորների ցանկերը՝ մե...
Հ. Աճառյանի «Հայոց պատմության» և «Լիակատար քերական...
Ա. Անտոնյանի կազմած «Գանձարանը»
Թիֆլիսի Հայոց ազգագրական ընկերության կնիքը
«ֆ» տառը (1) 1914-1915 (1) archive.org (1) Armenian Musical Notation (1) CherryTree (1) diacritics (1) embedding (1) Gallica (1) GoldenDict (2) Limonjian (1) pdf (2) pdf-ի տպիչ (1) Ա-Դօ (1) Աբեղյան Մանուկ (2) Ագոնց Ստեփանոս (1) Ազգագրական հանդէս (1) ազգագրություն (3) ազգային բնավորություն (1) ազգեր (1) ալբոմ (1) Ալիշան (1) Ակինեան Ներսէս (1) Ակօս շաբաթաթերթ (1) Աճառյան (3) անգլերեն (1) անմիտներ (1) Անտոնեան Արամ (1) առոգանություն (1) Աստվածաշունչ (1) ավանդական ուղղագրություն (1) ավետարանակ (1) Ավետիս Ահարոնյան (3) արաբերեն (1) արդարություն (1) արևմտահայերեն (2) բանահյուսություն (1) բանաստեղծական (1) Բանբեր Երևանի համալսարանի (1) Բառարան (6) բառեր (3) Բիթլիսի վիլայեթ (1) բնագիր (3) բնագրեր (4) բոտազերծում-մարդացում (1) Գ. Այվազովսկի (3) Գանձարան (1) գիտություն (1) գրաբար (5) գրադարաններ (2) Գրահավաք (1) գրահղումների գրադարան (1) գրապանակ (1) գրեր (3) Գրիգոր Նարեկացի (1) գրքեր (24) դեսից-դենից (2) երաժշտություն (1) երգեր (1) երգիծական կերպար (1) երգիծանք (2) զանազան-զարմանազան (8) զրույց (1) էլ. գիրք (1) ընթացիկ (1) ընթերցիչ (1) թարգմանություն (1) Թիֆլիս (1) Թիֆլիսի նահանգ (1) Թումանյան Հովհաննես (2) թուրքերեն (1) ժողովածու (1) ի նկատի ունենալ (1) Ինճիճեան Ղուկաս (1) Իսահակյան (1) լատիներեն (1) Լեզվական (23) Լեզվի և ոճի հարցեր (1) Լեռ Կամսար (1) Լիմոնճյան (1) լինուքս (7) լուրջգործովզբաղվեք (1) Խենթ (1) ԽՆԴՐԱՆՔ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ (1) Խրիմեան Հայրիկ (2) ծրագրեր (10) կայքեր (11) կեղծիք (6) կենդանիներ (1) կետադրություն (2) կիսվել ինչ-որ բանո՞վ (2) կնիք (1) կողմից (1) Կոմիտաս (2) կոչական (1) համակարգիչ (12) համառոտագրություն (1) համացանց (1) համշենահայերեն (1) հայ ազգ (1) Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն (1) հայ գեներալներ (1) Հայ դասականներ (1) հայ ժողովրդական հեքիաթներ (1) Հայ կամավորներ (1) հայերեն (24) հայերեն այբուբեն (1) հայերենացում (7) հայկական ձայնագրություն (1) հայհոյանք (1) Հայոց ազգագրական ընկերություն (1) հատուկ նշաններ (1) հարցական նշան (1) հեքիաթ (2) ՀՀ ԳԱԱ Հիմնարար գիտական գրադարան (1) հղումներ (1) հմայիլներ (1) հնատիպ գրքեր (1) հնչյունային այբուբեն (2) Հովարդ Զին (1) հունարեն (1) հունարեն հին բոլորգիր (1) հրատարակություն (7) ՁԵՌԱԳՐԵՐ (3) ձեռնարկներ (1) ղփչաղերեն (1) Ճառընտիր (1) ճիշտ ու սխալ (13) մաթեմատիկա (1) մայրապետ (1) մանկական (1) Մատենադարան մանկանց (1) մատենաշար (3) մաքրուհի (1) մեղվագործություն (1) Մոկս (2) Մովսէս Խորենացի (1) մտքեր (6) յունիկոդ (2) ներկառուցում (1) Ներսես Աշտարակեցի (1) Ներսես Շնորհալի (1) նիշքակառավարիչ (1) ննջեցյալներ (1) նշաններ (4) նոտաներ (1) շեշտ (2) շուտասելուկ (1) շուրջգիտություն (1) Ոսկեան Համազասպ (1) Ոսկեբերան (1) ոտանավոր-խաղ (1) Որոնում շտեմարաններում (1) ուղեցույց (1) Չարենց Եղիշե «Երկիր Նաիրի» (1) պանգրամ (1) պատիվ (2) պատկերակներ (1) պատմություն (2) պատվանիշ (1) պարբերականներ (1) պարսկերեն (1) պտղաբուծություն (1) ռազմական (1) ռուսաբանություն (1) ռուսերեն գրքեր (3) ռուսերեն հայագիտական գրքեր (1) Սայաթ-Նովա (1) Սարյան Մարտիրոս (1) Սարուխան Առաքել (1) ստեղնաշար (1) Սրուանձտեանց (1) վախկոտություն (2) վարք սրբոց (1) Տաշեան Յակովբոս (1) տառադարձություն (3) տառատեսակներ (1) տառեր (2) տարբերիչ նշաններ (1) տերմինաբանական տեղեկատու (1) տերմինալ (3) Ցոկլոլա (1) փարիսեցիներ (1) փոխառություններ (2) քաղաքական (3) Քաջունի Մանուէլ (1) քարտեզներ (1) քելեխ (1) քննադատություն (1) քրիստոնեություն (2) օտար բառեր (2) օրհներգ (1) ֆիզիկա (1) ֆուտբոլ (1)
© ԳՐԱՀԱՎԱՔ. © Սեդա Ստամբոլցյան | Կայքի որևէ նյութ գործածելիս մի՛ մոռացեք նշել աղբյուրը ակտիվ հղմամբ. Powered by Blogger.