hy ru en en hy hy hy hy en en en en en pl en en en en fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en ceb hy hy hy ceb es hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy en hy hy en hy hy hy en hy en en en pl en en en en fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en hy hy hy hy hy hy hy en en hy ru en en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy fr fr hy hy en hy en en hy hy hy hy hy hy
ԲԱՍԿԵՐ.Ովքե՞ր են ծագումով | archive2.ankakh.com
Ի՞նչ ակնկալիք ունեք նոր ձևավորվող կառավարությունից: Երկրում սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական վիճակը.
Բասկերը Արևմտյան Եվրոպայի հնագույն ժողովուրդն են: Նրանց գոյությունը տարածաշրջանում ավելի քան երեք հազար տարվա պատմություն ունի: Նրանց թվաքանակը աշխարհում հասնում է մեկ միլիոնի, և այժմ բնակվում են իսպանական Ալավա, Հիպուսկոա, Բիսկայա նահանգներում և ֆրանսիական Նավարայում:
Տեսակով, մշակույթով, լեզվով բասկ ժողովուրդն էապես տարբերվում է Արևմտյան Եվրոպայի մյուս ժողովուրդներից: Որտեղի՞ց են նրանք. տեղաբնա՞կ են, եկվո՞ր… Հարցեր, որ արդեն քանի հարյուրամյակ մտատանջում են ուսումնասիրողներին: Համենայն դեպս, նրանք Եվրոպայի մյուս ժողովուրդներից շատ առաջ զբաղվել են մետաղագործությամբ և ցորեն են աճեցրել:
Բասկերի հայկական ծագման մասին շատ է խոսվել. և դա սոսկ հայկական սնափառության դրսևորում չէ: Այդ մասին առաջինը բարձրաձայնեցին հենց օտարազգի գիտնականները: Դեռևս 1610 թ. իսպանացի պատմաբան Գասպար Էսկոլանոն Վալենսիա քաղաքի մասին իր պատմության մեջ գրում է, որ համաշխարհային ջրհեղեղից հետո ոմն Տուբալի Հայաստանից իր ընտանիքով հաստատվել է Իսպանիայի արևելքում: Ըստ Էսկոլանոյի` հենց հայերն են եղել ներկայիս Իսպանիայի առաջին բնակիչները:
Հոդվածի մեջ, ճիշտ է, Դոջսոնը զերծ է մնացել որևէ բացատրություն կամ եզրահանգում տալուց:
Առհասարակ հայերենի և բասկերենի հարյուրավոր բառեր են համընկնում. ելք, եթե, ժառանգ, մռնչալ, որմ, տեղ, թույլ, լայն, երեք, հաստատուն, գարի, աճել, ընկույզ, հերկել, հորթ, այծ, հոտ, մածուն…
Սակայն Դոջսոնն իր ուսումնասիրության նյութը չզարգացրեց, և թվում էր` գիտական աշխարհը մոռացավ նրա տեսության մասին:
Միայն 1920-ականներին բասկերի հայկական ծագման թեմային անդրադարձավ ազգությամբ բասկ, ակադեմիկոս Բեռնարդո Էստորնես Լասան, որ Վիեննայում ֆրանսերեն լույս ընծայեց բասկ ժողովրդի մասին իր աղմկահարույց աշխատությունը: Ինքը՝ Լասան, իր ուսումնասիրության նյութերը քաղել է մինչ այդ Նավարայում բանահավաքչության աշխատանքներ կատարելիս և հանգել հետաքրքիր եզրահանգման:
Նա իր ուսումնասիրության մեջ շատ ավելի հեռուն գնաց և առաջ քաշեց այն տեսությունը,  որ հայերը հնում վերաբնակեցրել են Ֆրանսիայի Նավարա նահանգը, որտեղից էլ առաջացել է բասկ ժողովուրդը: Նավարայում հայերի առաջին բնակավայրը Լասան համարում է Իսաբա գյուղը: Լասան անգամ հայտնում է առաջին հայի անունը, որ հաստատվել է Նավարայում: Նա Այթորն է, որ իր յոթ զավակներով և ընտանիքով Հայաստանից տեղափոխվել է Նավարա և հաստատվել Իսաբայում` այնտեղ միաժամանակ յոթ բնակավայր հիմնելով: Նա էլ համարվում է բասկ ժողովրդի նախահայրը: Համաձայն Լասայի` հենց Այթորն է Եվրոպա բերել մետաղի մշակման գաղտնիքները և Եվրոպայում մետաղագործության հիմքը դրել: Հետաքրքիր է, որ բասկերենում Իսաբա գյուղի անունը թարգմանվում է հենց «նախնյաց հետք»: Ավելին` մինչ օրս Իսաբայում Էրմինիա անունով ճանապարհ (փողոց) գոյություն ունի, և բասկերի ազգային ավանդույթը պատմում է, որ հենց այդ ճանապարհով է Այթորը եկել Հայաստանից և հաստատվել Նավարայում: Լասան իր աշխատության մեջ բերեց շուրջ 300 բառ, որոնք համընկնում են հայերենում և բասկերենում: Հենց շնորհիվ Լասայի աշխատության հետին պլան մղվեց բասկերի վրացական ծագման մասին տարածված վարկածը: Իսկ այս վարկածի ջատագովների, հիմնական խաղաքարտը բասկյան այբուբենի նմանությունն է վրացական այբուբենին. բասկյան այբուբենը, ինչպես և վրացականը, մեծատառեր չունի:
Գործին խառնվեցին նաև լեզվաբանները: Նրանց ուսումնասիրությունն առավել ցնցող էր. պարզվում է` հին բասկերենում «Այթոր» բառը թարգմանվում է` «Հայա-ից եկածներ»: Բառը կարելի է ստուգաբանել նաև հայերենով` հայի թոռ… Այս վերջին տեսակետն ավելի ուշ առաջ քաշեց գերմանացի տեսաբան և լեզվաբան Յոզեֆ Կարստը:
Բասկյան ավանդույթից պարզում է, որ վերոհիշյալ առեղծվածային Այթորն իսկապես թոռ է ունեցել Պասկամ անունով, որից էլ հնարավոր է՝ առաջացել է բասկ էթնանունը:
Բասկերենում մինչ օրս առկա է «այթորեն սէմէ» արտահայտությունը, որ նշանակում է զտարյուն բասկ: Միգուցե դա կարելի է վերծանել որպես Այթորից սերվա՞ծ, ինչը տառացի համընկնում է արտահայտության բասկերեն իմաստի հետ:
Սակայն սա դեռ հայտնագործության չնչին մասն էր: Կարստը նաև ուսումնասիրողների ուշադրությունը հրավիրեց այն փաստի վրա, որ բասկերն իրենց մարդաբանական տեսակով արմենոիդ են:
Առհասարակ Կարստը, որ լավ ուսումնասիրել էր հայոց լեզուն, կարծում էր, որ հենց հայերենն է հնդեվրոպական մայր լեզուն… Նրա տեսությունը, ինչ խոսք, լուրջ դիմադրության հանդիպեց եվրոպացի այլ ուսումնասիրողների կողմից, և Կարստն այդ պատճառով շատ թշնամիներ վաստակեց:
Ազգությամբ բասկ Էստեբան դե Գարիբայը և Բալթազար դե Էչավեն բասկերի հայկական ծագումը հիմնավորեցին տեղանունների նույնացման փաստերով: Մասնավորապես Բասկոնիայում կա Արաքս գետ, որը ինչպես հայերի, այնպես էլ բասկերի համար սրբազան գետ է համարվում: Բասկերն ունեն նաև իրենց Արարատ սարը` Արալարը:
Սա դեռ բոլորը չէ: Բասկոնիայում կան Աշտարակ (Ֆրանսիայի հարավում), Գորիս, Դեբա (գուցե Դեբե՞դ), Շուբրիա (հիշենք Արմենիա-Շուպրիա), Առան, Կառկառ, Կարբի բնակավայրեր… Սա, ինչ խոսք, չի կարող պատահականության արգասիք լինել:
Ուսումնասիրողներն անգամ Միջերկրական ծովի ափին գտնվող Տարագոնա քաղաքի հիմնադրումը համարում են հայերի գործը: Միգուցե Տարագոնան Տարոնն է, որը հնագույն աղբյուրներում հայտնի է Տարավնա անվամբ:
Վիրաբույժը կասկածվում է հիվանդի մահը անզգուշությամբ առաջացնելու մեջ
Սենթ Լուիսում Լևոն Արոնյանի առաջինը կմրցակիցը Հիկարու Նակամուրյի հետ
Ձերբակալվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարության բաժնի պետը
«Ադրբեջանը չարաչար սխալվեց». Վազգեն Մանուկյան
”CPS OIL CORPORATION” LLC-ը չի բանակցում «Ռոսնեֆտ» ընկերության հետ
Չինարեցի Նարեկը փակեց այն կածանը, որը տուն չվերադարձրեց Կարեն Պետրոսյանին
Համատարած որակյալ կրթությունը պետական անվտանգության երաշխիքներից է
​«Դո՛ւք կգաք կպարապեք, ե՛ս կպարապեմ». Ներքին Կարմիրի դպրոցի տնօրեն
Սփյուռքահայ դիմորդների ընդունելությունը երկարաձգվում է մինչև սեպտեմբերի 30-ը
Նոր հենասյուների տեղադրման աշխատանքների վերաբերյալ
Հայաստանի մանուկները սիրո և հայրենասիրության պատգամ են հղում ԼՂՀ զինվորներին
Ալեքսանդր Բազարչյանը` ՀՀ ԱՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար
Մեր պահանջը ՀՀ կրթական օրենսդրության և պետական քաղաքականության լիարժեք իրագործումն է. Ա. Աշոտյան
Հերթական ձերբակալված ընդդիմադիր գործիչն Ադրբեջանում
Գյումրու ծայրամասային փողոցներն անմխիթար վիճակում են
«Ադրբեջանը չարաչար սխալվեց». Վազգեն Մանուկյան
ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանն «Անկախի» հետ զրույցում անդրադառնում է սահմանային վերջին միջադեպերին, Ռուսաստանի դեմ կիրառվող պատժամիջոցն ...
Թուրքիան նախագահական ընտրությունների շեմին
ԱԳՆ ադրբեջան Ազգային ժողով աժ ԱԻՆ ԱՄՆ ավտոպատահար ավտովթար Արմեն Աշոտյան բանակ բորսա գյումրի գողություն դոլար եղանակը Հայաստանում երկրաշարժ Երևան Երևանի քաղաքապետարան թուրքիա իրան իրավունք իրաք կառավարություն կգն Հայաստան Հայոց ցեղասպանություն Հանրային խորհուրդ հասարակություն Հովիկ Աբրահամյան հրդեհ մշակույթ շախմատ ոստիկանություն Ուկրաինա Չինաստան ՊՆ ռուսաստան Սերժ Սարգսյան Սիրիա սպորտ վրաերթ Տարոն Մարգարյան Տիգրան Սարգսյան ֆուտբոլ ֆրանսիա
Ի՞նչ ակնկալիք ունեք նոր ձևավորվող կառավարությունից: Երկրում սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական վիճակը.
Vsmak.com : yжe и зaбылa coBceM o эToM пpekpacHoM блюдe, oTлич...
cheap mlb jerseys : cheap mlb jerseys “Because the iPad is Carly...
Law News : Magnificent goods from you, man. I’ve unders...
shanghai massage : I like your website content entirely much,can I on...
Grigor Emin-Teryan : Ի դեպ, հոդվածագիրը ոչ թե , այլ Վահան Տերյանի թոռն...
Հասցե: Բաղրամյան 1-ին փակուղի, տուն 9/4
Copyright © 2022 — ankakh.com. All Rights Reserved.
Նյութերը մասնակի կամ ամբողջությամբ մեջբերելիս ակտիվ` հիպերլինքով հղումը Ankakh.com-ին պարտադիր է:
Վիրաբույժը կասկածվում է հիվանդի մահը անզգուշությամբ առաջացնելու մեջ
Ձերբակալվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարության բաժնի պետը
Արդարադատության նախարարության փաստաթղթերը բացահայտում են Թուրքիայի համար քարոզչություն ծավալող ընկերությունների գործունեությունը
Ադրբեջանցու պատճառով ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել Երևանում
​ԱԳ նախարարը կմասնակցի Թուրքիայի նախագահի երդմնակալության արարողությանը