hy en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy hy en en en hy hy nl hy hy hy hy
Սա պատահել է մի երկրում,
որի դարպասները փակ են իմ առաջ,
որի բանալիները ես կորցրել եմ
Իմ մանկությունն ուներ իր հեքիաթը,
իմ հեքիաթն էլ ուներ թագուհի։
Մեծահասակի պես չէր խոսում մեզ հետ․
մեզ հետ խոսում էր միայն մեր լեզվով
և երգում էր մեր երգերը։
Իսկ երբ փողոցից ազդանշան էին տալիս․
կառչում էինք մորաքույր թագուհու շորից
Եվ երբ հեռացավ ձմեռը դաժան
Եվ այն հեքիաթները, որոնց հավատում եմ հիմա,
Դե, էլ ինչո՞ւ եմ պատմում այս ամենը –
կառչում է շորիցդ ու արտասվում է
և չես իմանում ինչ անես հետը․․․
Երբ ծիլը տաք ու քաղցր շարժումնով
Մնացածը, ինչ եղել է հետո՝
դա արդեն ուիշ բան էր։
Բայց այն ժամանակ իսկական տոն էր։
Երբ ձեռքը ռետին ձենոցը հագած
մանկան առաջին ճիչ ու կանչի մեջ
չլսվեց հոգնած ձայնը բժշկի –
և դա էլ տոն էր։
Մնացածը, ինչ եղել է հետո,
դա արդեն ուրիշ բան էր,
բայց դե այդ օրը իսկական տոն էր։
բարձրանում է վեր կապվում ամպերին,
դա նույնպես տոն է։
Մենք անվանում են դրան «երգի տոն»,
բայց այն տոնն է միշտ կենդանի հոգու,
այս մարդիկ նորից կվերադառնան
մեքենաներին հնձող ու ցանող,
իրենց կյանքերին ճշմարիտ կամ ծուռ,
բայց այսօր տոն է։
Հանիր մատանիներդ, եթե ոչ
կկորցնես դրանք և տուր ինձ
տաք, փոքրիկ ափդ և շրջենք
ակացիապատ մարգագետնով, և ժամանակը
սերմերով մեկտեղ կհոսի ներքև,
դեպի ետ, դեպ ետ։
Ետ – դեպի ծով է անձրևը դառնում,
արևը երկնի իրա առաստաղը,
ակացիան դեպի հող է ետ դառնում,
մարդը մանկության նեղ դռան միջով
վերադառնում է դեպի մանկություն
նա ետ է դառնում։
Պարզվում է, որ ես քեզ սիրել եմ դեռ դարեր առաջ։
Իսկ հիմա առդեն ես դառնում եմ տուն,
ես դառնում եմ ետ։
Իսկ էլ հարազատ, դա սև-սպիտակ
մի հին նկար է՝ ազնիվ,
բարյացակամ աշնան թույլ արև,
մայրս, մազերին ճերմակ ժապավեն,
հայրս հոգնած, բայց երիտասարդ, աշխույժ աչքերով,
աղյուսաշեն տան սև ֆոնի վրա,
ես ինքս ճերմակ-ճերմակ շապիկով
քառասուն և մեկ թվի սև ֆոնին՝
երկրորդ ամառվա և երկրորդ կյանքի։
Բայց սա սկիզբ է։ Ինչքան խորանում,
այնքան ավելի կենդանանում է
ամեն ինչ իմ մեջ։
Եվ ահա պապս՝ ծեացած դերձակ,
արագ վերցնելով աղվի եղանը, ասում է տատիս․
գնում եմ ես սև հարյուրակի դեմ,
սև հազարյակի և սև միլիոնի։
Գնում են մարդիկ, և ճամփաները, արահետները,
սպասում են ու կանչում են նրանց։
մանրածառուտ ու անտառահատման տեղերը, որտեղ
ծեր անտառապահը պատառոտվել է 12 արջի
և էլ ուժ չունի տասներեքերորդին պատառոտելու,
ետ, ետ, դեպի ետ։
Ու հիմա արդեն հասկանում եմ ես ձկներին բոլոր,
ես հասկանում եմ ջրախոտերին,
և բնությունն եմ հասկանում արդեն։
Մի քիչ ալարկոտ ու անկարգ մի քիչ,
մի քիչ կենսունակ ու առաջադեմ,
մի քիչ ենք խոսում, քիչ մորուք թողնում –
Դա այդպես, քչփորում ենք օմլեթներ։
Չնայած վաղուց, արդեն մեզ հետ է,
մեզ հետ հիմար է խաղում Համլետը։
Ծիծաղելի հարց։ Ո՞նց պատասխանել
ինչ հհիմարություն ճ լինել-չլինել,
երբ արդեն պարզ է,
Ուրեմն խմենք եթե այդպես է,
գինին կոկորդով թող ներքև գնա
ու երբ դատարկվի լրիվ բաժակդ
այն, որ բռնել ես ձեռքումդ հիմա,
կդառնա հենց քո սեփական գանգը․․․
Գնա ու հիմա քո դրախտի մեջ
թեև հենց ինքդ, մեծդ աստվածդ
Ու իմացիր, որ այնքան էլ վատ չէ
եդեմից հետո՝ մաքրած ու խուզած
գլուխդ լրիվ պաղ ջրում սուզած։
Կկվին լսելը վատ չէ այնքան էլ,
թող դուրս տա դատարկ, լռել չեմ խնդրի,
այնքան բլբլա ու խոսի այնքան,
մինչև շփոթվի ու ձայնը կտրի։
Իմաստուններին լսում եմ սիրով,
հիմարին էլ եմ լսում անկասկած․
և պատվիրան եմ մշակել մի նոր՝
ծեծելը լավ է, քան լինել ծեծված։
Մեղուն թռչում է ուղղաթիռի պես,
արևն հագել է իր դեղին շորը,
․․․կարծես եկել եմ սեփական այգուց
ուր անցկացրել եմ կիրակի օրը։
որդուս շուրթերն են, որ խմում ես,
գիշերն երկար էր գետնատակ ճամփով։
Իսկ երբ բարձրանաս ավելի վերև,
որ իմ թոռների շուրթերն ես խմում․
սպանված, մեռած խեղճ թոռնիկներիս,
չէ՞ որ բոբիկ էին ոտքերը նրանց,
ու արև չկար, որ շոյեր նրանց,
ու հանգած էին աչքերը նրանց։
Երբ որ բարձրանաս գագաթը սարի,
կտեսնես այնտեղ մեկ ուրիշ աղբյուր։
Այն ցավն է, վիշտն է իմ ժողովրդի,
իսկ եթե խմես այդ ցավ-աղբյուրից,
«Գարուն», 1970, N 2
Կայքը գործում է ՀՀ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ։
© 2021 Cultural.am. Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են ՀՀ օրենսդրությամբ: Կայքի հրապարակումների մասնակի կամ ամբողջական օգտագործման ժամանակ հղումը կայքին պարտադիր է: