cy de en en de en en cy en cy en en en en en en cy en cy cy cy cy cy en cy cy cy cy en en en en en en fr en en it en en en en fr it en en en en en cy en en en en en en en en en en en en en en en en en pl fr en en en en en en en fr en it en cy en en en en pl cy en en en en en en en fr en az en en
Tri rhyfeddod Cymru : gwallter
Wales Coast Path day by day
Andrew Green • June 24, 2013 • 0 Comments
Ychydig wythnosau yn ôl daeth gwahoddiad i siarad ar Radio Wales am dri agwedd ar Gymru sydd â lle arbennig yn fy mywyd: tri rhyfeddod Cymru.
I wneud pethau’n waeth doedd bron dim terfynau ar ystyr y gair ‘rhyfeddod’: gallai fod yn lle, yn berson, yn ddigwyddiad, neu unrhyw beth arall.
Panig yw’r ymateb cyntaf sy’n dilyn y fath wahoddiad – haws o lawer ddewis tri chant neu dri deg yn hytrach na dim ond tri – ond, er rhyddhad imi, ffindiais i fod gwahoddedigion eraill eisoes wedi dethol yr esiamplau amlycaf o Gymreictod, fel yr anthem genedlaethol neu emynau Cymreig, mewn rhaglenni cynt.  Felly roedd y ffordd yn glir imi ddewis rhyfeddodau llai amlwg, mwy personol.  Dyma nhw:
Yr athrawon a geisiai ddysgu Cymraeg i fi ac eraill
Dyw e byth yn beth hawdd dysgu unrhyw beth i oedolion.  Yn wahanol i blant, sy’n llyncu gwybodaeth yn reddfol fel sbyngau, dyn ni’n debycach i ddefaid, sy’n gorfod pori’n llafurus am oriau er mwyn tynnu unrhyw faeth o’u bwyd.  Rhaid bod dysgu ieithioedd yn anos byth.  Ond bûm yn ddigon lwcus bod cyfres o athrawon dawnus iawn ‘da fi dros y blynyddoedd: Chris Rees yng Nghaerdydd (tiwtor ffraeth iawn, oedd yn gyfrifol am fabwysiadu methodoleg Wlpan i addysg Cymraeg), Mair Hallows yn Sheffield (unwaith imi sylweddoli ei bod yn bosib mynd i ddosbarthiadau nos Cymraeg yn y ddinas honno), a Steve Morris yn Abertawe.  Dyw fy mhrofiad i ddim yn wahanol i brofiad dysgwyr eraill, mae’n siŵr: heb ein hathrawon talentog ac ymroddgar fyddai dim gobaith ‘da ni feistroli’r iaith.
Siopau coffi Bae Abertawe
Ar un adeg roedd pen gorllewinol Bae Abertawe yn (ddrwg-)enwog am ‘filltir y Mwmbwls’: rhes hir o dafarnau lle byddai ieuenctid Abertawe yn mynd yn feddw ac yn wyllt bob nos Sadwrn.  Erbyn hyn mae’r hen draddodiad hwn yn farw, ac yn lle llawer o’r tafarnau fe welwch chi lu o gaffis a siopau coffi: mwy ohonyn nhw, dywedwn i, nag sydd i’w gweld mewn unrhyw le arall yng Nghymru.  Rhwng Black Pill a Bae Caswell, yn ôl fy nghyfrifiad answyddogol, ceir 19 o gaffis – un bob 400 llath.  Mae’n help, wrth gwrs, fod prom llydan a llwybr troed yn ymylu ar y môr, fel y gall pawb fwynhau loetran a chlebran ar brynhawn heulog (arferiad Eidalaidd, fel perchnogaeth llawer o’r caffis eu hunain).  Anodd credu y gallai hyn ddigwydd yn y brifddinas.  Mae pobl Caerdydd yn rhy brysur yn gwneud busnes ac elw i wastraffu amser yn yfed coffi.  Ond mae pobl Abertawe yn wahanol ac yn fwy hedonistaidd: iddyn nhw mae ymlacio a chymdeithasu yn rhywbeth naturiol, rhybeth i’w drysori.  A dyna pam bod y gymdeithas goffi wedi cydio cymaint yma – arwydd bach ond pwysig o fywyd gwaraidd.
Yr A487 trwy Fwlch Llyn Bach
Wedi croesi’r wlad wag ar y A487 i’r de o’r Cross Foxes a throi’r gornel, fe welwch chi un o’r golygfeydd mwya godidog yng Nghymru, Bwlch Llyn Bach: cwm hir, dwfn tair milltir o hyd rhwng muriau mynyddog, ac, yn y pellter islaw, Llyn Mwyngil yn sgleinio yn haul y prynhawn.  Ond nid yr olygfa mo’r ‘rhyfeddod’.  Y gwir wefr yn y lle yma yw’r teimlad (unigryw yng Nghymru) o fod yn yr awyr, o hedfan, wrth i’r car garlamu lawr y ffordd (glir, gobeithio) rhwng y creigiau tywyll tua’r llyn.
Mantais fawr o’r ffordd hon, wrth gwrs, yw ei bod yn arwain tua Minffordd, man cychwyn y llwybr orau i fyny’r llethr ar y chwith, Cadair Idris – y mynydd mwya arbennig yn y wlad.  Bûm ar un o’i freichiau, Mynydd Moel, y dydd o’r blaen, a digwydd gweld awyrennau chwim yr RAF yn chwyrlïo’n isel, dro ar ôl tro, i lawr y Bwlch uwchben y ffordd, gan droi’n sydyn ar y gwaelod a dilyn yr A487 tua Chorris.
Filed in: cymraeg • Tags: A487, Bwlch Llyn Bach, Cadair Idris, cafes, Chris Rees, coffee shops, dysgu Cymraeg, Llyn Mwyngil, Mair Hallows, Minffordd, Steve Morris, Swansea Bay, Tal y Llyn Lake, Welsh teachers, Welsh tutors, wonders of Wales
Click here to cancel reply.
Name ( required )
Email ( required; will not be published )
« Peter Lord: iconographer / iconoclast
Archives, libraries and the Heritage Lottery Fund »
Friends of the Glynn Vivian
Glynn Vivian Art Gallery
Royal Institution of South Wales
Alyson's Welsh libraries blog
Llyfrgell Genedlaethol Cymru / National Library of Wales
Anglesey Coast Path archaeology archives art artists barddoniaeth Brexit Cadair Idris capitalism Cardiff Carmarthenshire Coast Path cerddi Ceredigion Ceredigion Coast Path democracy digitisation First World War Glynn Vivian Art Gallery Gwent Levels Gwynedd Coast Path knowledge landscape painting Laurence Sterne libraries Llŷn Peninsula London museums North Wales Coast Path oil painting painting paintings Pembrokeshire coast path Pen Llŷn Philip Pullman photography portraits public libraries socialism Swansea Swansea Coast Path Tywyn Wales Wales coast path walking Welsh Government
© 2019 gwallter. Theme by Solostream.