cy es es en es cy cy ca en cy nl en cy su cy en es es eo de cy fr cy jbo cy cy cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr it cy cy cy cy cy en fr cy cy cy fr nl cy cy cy cy cy en fr cy cy cy fr nl cy cy jbo cy cy en fr jbo cy cy cy fr en cy cy cy cy cy cy cy cy nl cy la es cy nb cy en cy ru cy en cy su cy ceb cy cy ca en cy nl en cy su cy su cy es es en es
Hirddydd hâf- neu Alban Hefin | POBL CAERDYDD | #PoblCaerdydd
6 Gwlad actio Adar Gleision Addysg am dram amgen Amgeuddfa Werin Cymru Aneirin Karadog anufudd-dod dinesig Archif Aros mewn Arswyd Arthur Machen Bardd Plant Cymru BBC Cymru BBC Radio Cymru Bluebirds Busnes Cadeirlan LLandaf Caerdydd Calan Gaeaf Canolfan mileniwm Cymru Capel y Crwys Cariad Carwyn Jones chwedl cig clybio Cwis Cwpan y Byd 2013 rygbi'r gynghrair cyfaddawd cyfrwng argraffu Cymraeg Cynghanedd Cŵn Dafydd Huws Datgyfodiad dathlu penblwydd De-Ddwyrain Asia dicter Disgo diwedd y byd Dyddiadur y Dyn Dwad Elyrch ffansin galar Gareth Blayney Gareth Thomas Gary Slaymaker gemwaith Geraint Lewis Gigs good cop bad cop Gulp Guto Pryce Gwesty Nos Da Gwyl 100 Dylan Thomas hanes Cymru Hywel Emrys Iaith John Rea Leighton Andrews Llwyau caru Mabinogi Made in Roath Merêd Evans Mewn Cymeriad Motorpoint Arena New Theatre Nosweithiau mas perfformio perthynas Pobl y Cwm Prifddinas pync RLWC2013 RSPB Ruth Mclees Ryan Davies Rygbi Rygbi'r Cynghrair Santes Dwynwen Sant Ffolant Sant Teilo sector preifat sioeau ysgol siopa Sombis Splott Stadiwm y Mileniwm sylwebu talent teyrngarwch Time Flies traddodiad Y Dinesydd ymchwil Y Meirw Byw ymlacio Ysgolion cynradd
Dyma’r hen enw ar ddiwrnod hira’r flwyddyn – ysytyr ‘alban’ yw’r pwynt uchaf, ac mae ‘hefin’ yr un gair â ‘haf’. (Ystyr Mehefin – yw canol haf). Ystyr y gair Saesneg ‘solstice’ yw ‘yr haul yn sefyll yn llonydd’; ac mi fydd e am rai dyddiau cyn troi yn ôl tua’r gaeaf.
Mae hwn yn ddyddiad pwysig iawn yn astrolegol – pan fo’r haul yn oedi dros drofan Cancer a symud i arwydd Cancer. Eleni bydd hyn yn digwydd am 22.34 ar Fehefin 20fed.
Os cawsoch eich geni ar yr 20fed neu’r 21ain o Fehefin mae pethau mawr yn eich aros mewn bywyd. Mae gyda chi’r nerth i wynebu pob math o anhawsterau, a’u gorchfygu. Mae’r dyddiad hwn hefyd yn argoeli’n dda i bawb sydd am wneud rhywbeth pwysig neu dyngedfennol ar y diwrnod.
Bu’r dyddiad yn bwysig ers bore oes. Ers canrifoedd mae dynion wedi edrych i fyny at yr haul a’r lloer a’r sêr am arweiniad, ysytriwch fel yr adeiladwyd Côr y Cewri (Stonehenge) i sicrhau fod yr haul yn codi rhwng y ddwy garreg fawr yng nghanol y cylch ar adeg Alban Hefin a tharo’r ‘heel stone’ (yr un gair â ‘haul’), a nid dyma’r unig feini o’r oes gerrig lle mae hyn yn digwydd.
Roedd Hirddydd Haf, Gwyl Ifan (dathlwyd diwrnod Ioan Fedyddiwr ar Fehefin 24ain) yn bwysig iawn i’r hen Gymry. Amser i ddathlu fod y cnydau’n tyfu, i ladd gwair ac i fwynhau addewid yr haf. Codwyd y fedwen haf ar noswyl Gwyl Ifan a dawnsio o’i hamgylch am 9 diwrnod.
Arferid cynnau coelcerthi hefyd a syllu i’r fflamau i gael gwybod eich ffortiwn a phwy fyddech chi’n ei briodi.
Yr enw ar St John’s Wort (sy’n adnabyddus erbyn hyn fel llysieuyn meddyginiaethol) yw Llys Ioan ac fe’i rhoddwyd uwchben y drws i ddanfon ysbrydion drwg i ffwrdd, oherwydd ystyriwyd noswyl Gwyl Ifan yn ‘ysbrydnos’, sef noson pan fyddai’r ysbrydion ar gerdded.
sylw ar yr adroddiad yma
© Hawlfraint 2019 POBL CAERDYDD. Cedwir Bob Hawl.