cy en en en ru en en en en de en en en en en en en en pl en en en en en en en en en en en en en en en en en en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en hbs_lat en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en it hbs_lat en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en fi en hbs_lat en en en en en en en en en en en id en en en en de en es es en cy eu et cy cy kw pl es et cy cs cs cy cy es en cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy cy nb cy cy cy ms en cy cy cy kw cy cy cy es en et kw cy kw cy pl es cy cy cy cy es cy cy la en cy cy ms oc en cy cy cy en cy en en en en en en en en en en fr en es es es
Gwybod am eich prostad: Canllaw cyflym. | Prostate Cancer UK
Our Specialist Nurses 0800 074 8383
We use cookies to improve your experience on our website. By continuing to browse this website you accept our cookie policy.
Infographic: What is my risk?
Can I reduce my risk?
Trans women and prostate cancer
Scans to see if your cancer has spread
What do my test results mean?
If your prostate cancer comes back
Your diet and physical activity
Foods to eat or avoid?
How hormone therapy affects you
Living with advanced prostate cancer
Metastatic spinal cord compression (MSCC)
Managing pain in advanced prostate cancer
A-Z of medical words
A black man's risk
'How to manage' guides
Help for your group
Diet and exercise support
Book an awareness talk or stand
Request a talk or stand
Life after prostate cancer diagnosis
Our vice presidents and patrons
What you need to know about prostate cancer
Set up a regular gift
Include a gift in your Will
Download a free Gifts In Wills guide
Other ways to give
Volunteer general interest form
March for men vols
In Memory Office Volunteer
RideLondon Meet and Greet Volunteer
Simmer Down Festival 2018 Events Volunteer
Prostate cancer and your risk
Talking to your doctor
Help spread the word
Jeff Stelling's March for Men
Your Club to Club March
Sign up to March the Month
Create your own poster
Sports and social clubs
Men United Arms landlord of the month
Sign up for the Men United Arms
Movember Centres of Excellence
Our funding process and how to apply
Research revealed terms and conditions
All courses and modules
Courses and upcoming webinars
Best practice active surveillance guideline
Our work with trusts
About prostate cancer >
Gwybod am eich prostad
Gwybod am eich prostad: Canllaw cyflym.
Ar y dudalen hon
Pa newidiadau ddylwn i gadw golwg amdanynt?
Beth yw prostad chwyddedig a prostatitis?
Beth yw canser y prostad?
A wyf mewn perygl o gael canser y prostad?
Beth ddylwn i wneud nesaf?
Dynion yn unig sydd â chwarren brostad. Mae’r chwarren brostad yr un maint â chneuen Ffrengig gan amlaf.  Mae’n gorwedd o dan y bledren ac yn amgylchynu’r tiwb y byddwch yn pasio wrin a semen drwyddo (wrethra). Chwarren yw’r prostad. Ei gwaith pennaf yw cynhyrchu ychydig o’r hylif sy’n cludo sberm (semen).
Beth all fynd o’i le?
Dyma’r prif fathau o broblemau prostad:
prostad chwyddedig – dyma broblem fwyaf cyffredin y prostad
prostatitis – llid neu haint yn y prostad
Mae’r llyfryn hwn yn fersiwn Cymraeg/Saesneg o’n canllaw i ddynion sydd wedi cael diagnosis o ganser y prostad yn ddiweddar. Mae lle ynddo i gofnodi manylion y diagnosis, dewisiadau triniaeth a chysylltiadau allweddol. PDF yw'r fersiwn Cymraeg yn unig.
Pa newidiadau ddylwn i gadw golwg amdanynt?
Os cewch drafferthion wrth basio dŵr, gallai fod yn arwydd o broblem y prostad.
Mae’r symptomau a achosir gan broblemau’r prostad yn cynnwys:
yr angen i basio dŵr yn amlach, yn enwedig yn ystod y nos – er enghraifft, os bydd rhaid ichi wneud hynny’n aml ar ôl i ddwy awr fynd heibio
anhawster wrth gychwyn pasio dŵr
gorfod gwneud ymdrech fawr neu gymryd amser hir i orffen pasio dŵr
wrin yn llifo’n wan pan fyddwch yn pasio dŵr
teimlo na fyddwch wedi gwagio'r bledren yn llwyr
gorfod rhuthro i’r toiled – efallai byddwch yn gollwng wrin cyn cyrraedd yno weithiau
pasio diferion o wrin.
Mae symptomau llai cyffredin yn cynnwys:
poen wrth basio dŵr
anawsterau wrth geisio cael neu gynnal codiad - nid yw hwn yn un o symptomau cyffredin problemau’r prostad ac fe’i achosir gan amlaf gan gyflyrau iechyd eraill
gwaed yn eich wrin neu eich semen.
Mae problemau wrth basio dŵr yn gyffredin ymhlith dynion hŷn, ond nid yw hynny’n golygu fod rhaid ichi eu goddef hwy. Mae dulliau o’u trin neu eich rheoli eich hun.
Siaradwch â’n Nyrsys Arbenigol
Ask all the questions you need answers to, or just talk. Our nurses have time for you.
Llun–Gwener 9am–6pm, a dydd Mercher 10pm–8pm
Beth yw prostad chwyddedig a prostatitis?
Bydd prostad chwyddedig yn gyffredin ymhlith dynion dros 50 oed. Weithiau, fe'i gelwir yn ordyfiant prostatig anfalfaen (BPH) neu chwyddiant prostatig anfalfaen (BPE) . Nid yw’n fath o ganser a gellir ei drin. Mewn rhai achosion, bydd prostad chwyddedig yn gwneud i’r tiwb a ddefnyddiwch i basio dŵr drwyddo gulhau ac arafu neu atal llif yr wrin.
Mae prostatitis yn gyflwr cyffredin. Gall effeithio ar ddynion waeth faint yw eu hoedran, ond mae’n fwy cyffredin ymhlith dynion iau a chanol oed, gan amlaf rhwng 30 a 50 oed. Gellir ei achosi naill ai gan haint neu lid yn y prostad. Nid yw’n fath o ganser.
Gall prostatitis achosi amrywiaeth helaeth o symptomau, a gall dynion arddangos symptomau gwahanol, gan gynnwys y rhai a ddisgrifir uchod.
Efallai bydd yn ddefnyddiol ichi fynd â’r wybodaeth hon gyda chi os byddwch yn mynd i weld eich meddyg teulu ac yn dymuno trafod eich symptomau.
Fe gaiff 1 o bob 8 dyn ganser y prostad
1 in 8 men in the UK will get prostate cancer. See our infographic on prostate cancer risk
Beth yw canser y prostad?
Gall canser y prostad ddatblygu pan fydd celloedd yn y chwarren brostad yn cychwyn tyfu mewn ffordd afreolus. Ym mwyafrif yr achosion, bydd canser y prostad yn datblygu’n araf i gychwyn, ac efallai na wnaiff achosi unrhyw symptomau. Ond caiff rhai dynion ganser y prostad sy’n fwy afreolus. Bydd angen triniaeth i atal neu oedi ei ymlediad y tu allan i’r chwarren brostad.
Beth yw symptomau canser y prostad?
Nid oes gan y rhan fwyaf o ddynion sydd â chanser cynnar y prostad unrhyw symptomau o gwbl. Ond mae gan rai dynion rai o’r symptomau a restrir uchod. Mae symptomau posibl eraill canser y prostad yn cynnwys poen yn eich cefn, eich cluniau neu eich pelfis nad oedd yno'n flaenorol. Gallai'r symptomau eraill hyn gael eu hachosi gan boenau cyffredinol neu gyflyrau eraill megis arthritis. Mae gofyn i’ch meddyg teulu eu harchwilio yn syniad da.
A wyf mewn perygl o gael canser y prostad?
Dim ond dynion a all gael canser y prostad. Mae rhai pethau a all effeithio ar eich perygl o gael canser y prostad.
Oedran: Mae canser y prostad yn effeithio ar ddynion dros 50 oed yn bennaf, a bydd eich risg yn cynyddu wrth ichi heneiddio.
Ethnigrwydd: Yn y DU, mae dynion Affricanaidd Caribïaidd dair gwaith yn fwy tebygol o ddatblygu canser y prostad na dynion gwyn sydd yr un oed â hwy.
Teulu: Rydych ddwywaith a hanner yn fwy tebygol o gael canser y prostad os yw eich tad neu eich brawd wedi cael diagnosis ohonno, o’i gymharu â dyn sydd heb unrhyw berthnasau wedi’u heffeithio.
Diet: Ni ŵyr neb beth yw’r ffordd orau o atal canser y prostad eto, ond gall diet a ffordd o fyw iach fod yn bwysig i ddiogelu rhag y clefyd.
Beth ddylwn i wneud nesaf?
Os oes gennych unrhyw rai o’r symptomau a restrir uchod, efallai byddwch yn dymuno cael cyngor ychwanegol neu archwiliad gan eich meddyg teulu.
Cofiwch, caiff problemau wrth basio dŵr eu hachosi’n aml gan broblemau’r prostad nad ydynt yn ganseraidd, megis prostad chwyddedig yn hytrach na chanser. Os credwch eich bod mewn mwy o berygl o gael canser y prostad, efallai y dymunwch gael rhagor o wybodaeth. Mae gennym ragor o wybodaeth, yn Saesneg, yn ein cyhoeddiadau ac ar ein gwefan, neu gallwch siarad â Nyrsys Arbenigol ein llinell gymorth gyfrinachol. Neu siaradwch â’ch meddyg teulu.
Ble alla i gael rhagor o wybodaeth?
Darllenwch ein taflen Know your prostate:A guide to common prostate problems.
Ffoniwch ein llinell gymorth ar 0800 074 8383 i archebu cyhoeddiadau neu siarad â Nyrs Arbenigol. Ewch i’n gwefan yn prostatecanceruk.org
Gallwch hefyd e-bostio’r nyrsys gan ddefnyddio’r ffurflen gyswllt ar ein gwefan. Ewch i prostatecanceruk.org a chliciwch ar ‘We can help’.
Siaradwch â’n Nyrsys Arbenigol
Mae’r llinell gymorth ar agor Llun–Gwener 9am–6pm, a dydd Mercher 10pm–8pm
*Recordir galwadau at ddibenion hyfforddiant yn unig.
Cedwir cyfrinachedd rhwng galwyr a Prostate Cancer UK.
© Prostate Cancer UK Rhagfyr 2013
Cyfieithiad o fersiwn Ionawr 2013 y bwriedir ei adolygu yn Ionawr 2015.
Know your prostate: A guide to common prostate problems
Know your prostate - explains what the prostate is, what it does and what can go wrong with it.
Order this free publication
Prostate Cancer UK (formerly known as The Prostate Cancer Charity) is a registered charity in England and Wales (1005541) and in Scotland (SC039332). Registered company number 02653887. Registered office: Fourth floor, The Counting House, 53 Tooley Street, London SE1 2QN. VAT Registration Number: 905 9415 18.