en cy en cy en es cy es sv en cy cy cy cy cy cy en cy cy es en ca es es de cy es en de en en cy es en cy jbo cy en en en en en en cy cy es cy en en de cy cy de de de de en en de cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr it cy cy cy cy cy en en cy cy cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr cy cy cy cy cy en cy cy cy cy de cy cy en cy cy cy nl cy en ca en fr ro en cy fr en es cy en en de cy cy de de de de en en de cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr it cy cy cy cy cy en en cy cy cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr cy cy cy cy cy en cy cy cy cy de cy cy en cy cy cy nl cy en ca en fr ro en cy fr en en en en en
Coetmor Hall – Hanes Dyffryn Ogwen
Rhai nodiadau am safleoedd diddorol yn Nyffryn Ogwen gan John Ll. Williams a Lowri W. Williams
On Chwefror 9, 2016Chwefror 21, 2016 By johnllywelynYn Cartrefi, Uncategorized
Ar droad yr ugeinfed ganrif W. J. Parry oedd un o gymeriadau mwyaf blaenllaw Bethesda . Roedd hefyd yn ffigur eithriadol bwysig yn hanes gwleidyddiaeth, enwadaeth ymneilltuol a chysylltiadau diwydiannol Cymru yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Fe’i magwyd yn unig blentyn i chwarelwr cyffredin a gwraig uchelgeisiol o Fôn. Ac yntau’n wyth oed bu farw’r tad ond mynnodd y fam ei addysgu yn Ysgol Llanrwst. Pan oedd yn 22 oed sefydlodd fusnesau fel cyfrifydd ariannol a masnachwr deunyddiau adeiladu ym Methesda. Etholwyd ef yn aelod o’r Bwrdd Lleol yn 1867, ei gam cyntaf i fyd llywodraeth leol. Ef hefyd oedd asiant Stad y Cefnfaes, safle a roddai gryn ddylanwad iddo yn y pentref.
Fel cyfrifydd gallai ei statws proffesiynol agor drysau i gylchoedd mwy dethol na rhai general merchant cyffredin. Yn 1878  priododd am yr eildro â Mary Pugh, merch o gefndir cyfforddus yn Nolgellau, a buont yn byw am gyfnod byr ym Maes y Groes, ger Tal-y-bont. Symudodd y teulu i Coetmor Hall yn 1884. Hwn oedd y tŷ ysblennydd a adeiladodd Parry ar Fryn Crach ger safle hen plasty Coetmor.
Coetmor Hall, mae’r llun drwy garedigrwydd J. Elwyn Hughes
Yr oedd crandrwydd Coetmor Hall yn drawiadol – tŷ eang â saith ystafell wely, parlwr, ystafell fwyta, stydi, swyddfa, ystafell filiards a llety i’r morwynion – a phreifatrwydd yr eiddo wedi ei ddiogelu gan wal uchel. Yno yr oedd y teulu yn croesawu pwysigion y dydd a’u difyrru mewn nosweithiau o adloniant. Coetmor Hall oedd y symbol mwyaf gweledol o drawsnewidiad Parry o blith y werin i’r dosbarth canol uchelgeisiol.
W. J. Parry a’i deulu, mae’r llun drwy garedigrwydd J. Elwyn Hughes
Wedi gyrfa eithriadol a amrywiai o gyflawni’r gwych i’r gwachul bu farw Parry yn hen ŵr siomedig yn 1927. Goroeswyd ef gan ei drydedd wraig, Mary Guy, a bu hi farw yn 1932. Yn dilyn ffrae deuluol ynghylch etifeddiaeth Parry, ac yn dilyn ocsiwn o gynnwys y tŷ, yn gwbl annisgwyl, llosgwyd Coetmor Hall i’r llawr ar Fawrth yr ail 1933. ‘Dy gongl …. gwely im oedd, nid gwâl moch’.
Coetmor Hall ar ôl y tân, mae’r llun drwy garedigrwydd J. Elwyn Hughes
Williams, J. Ll. W. 2009. ‘Portread o fywyd teuluol W. J. Parry, Coetmor Hall, Bethesda’. Trafodion Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon. 70, 85-106.
Gadael Ymateb Diddymu ymateb
Rhowch eich sylw yma...
Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:
E-bost (angenrheidiol) (Nid yw'r cyfeiriad yn cael ei ryddhau)
You are commenting using your WordPress.com account. ( Log Out /  Newid )
You are commenting using your Google account. ( Log Out /  Newid )
You are commenting using your Twitter account. ( Log Out /  Newid )
You are commenting using your Facebook account. ( Log Out /  Newid )
Rhoi gwybod i mi drwy e-bost am sylwadau newydd.
Rhoi gwybod i mi drwy e-bost am unrhyw gofnodion newydd.
Y tŷ â phedwar enw
Arwyn Oliver ar Tollty Hendyrpeg
Melin Cochwillan… ar Chwarel William Williams
Melin Cochwillan… ar Jamaica
Robert Morris ar Stand lefrith Bryn Owen
Fferm Moelyci… ar Castell Penrhyn
Y tŷ â phedwar enw
Arwyn Oliver ar Tollty Hendyrpeg
Melin Cochwillan… ar Chwarel William Williams
Melin Cochwillan… ar Jamaica
Robert Morris ar Stand lefrith Bryn Owen
Fferm Moelyci… ar Castell Penrhyn