cy es es en es cy cy ca en cy nl en cy su cy en en es eo de cy fr cy jbo cy cy cy fr it cy cy jbo cy cy en en cy cy cy fr it cy cy cy cy cy en fr cy cy cy fr nl cy cy cy cy cy en fr cy cy cy fr nl cy cy jbo cy cy en fr jbo cy cy cy cy en cy cy cy cy fy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy is en cy cy nl cy la es cy nb cy cy cy su cy ceb cy cy ca en cy nl en cy su cy su cy es es en es
Y Llyfrgell: Catrin Stewart yn serenu – ddwywaith. | POBL CAERDYDD | #PoblCaerdydd
6 Gwlad actio Adar Gleision Addysg am dram amgen Amgeuddfa Werin Cymru Aneirin Karadog anufudd-dod dinesig Archif Aros mewn Arswyd Arthur Machen Bardd Plant Cymru BBC Cymru BBC Radio Cymru Bluebirds Busnes Cadeirlan LLandaf Caerdydd Calan Gaeaf Canolfan mileniwm Cymru Capel y Crwys Cariad Carwyn Jones chwedl cig clybio Cwis Cwpan y Byd 2013 rygbi'r gynghrair cyfaddawd cyfrwng argraffu Cymraeg Cynghanedd Cŵn Dafydd Huws Datgyfodiad dathlu penblwydd De-Ddwyrain Asia dicter Disgo diwedd y byd Dyddiadur y Dyn Dwad Elyrch ffansin galar Gareth Blayney Gareth Thomas Gary Slaymaker gemwaith Geraint Lewis Gigs good cop bad cop Gulp Guto Pryce Gwesty Nos Da Gwyl 100 Dylan Thomas hanes Cymru Hywel Emrys Iaith John Rea Leighton Andrews Llwyau caru Mabinogi Made in Roath Merêd Evans Mewn Cymeriad Motorpoint Arena New Theatre Nosweithiau mas perfformio perthynas Pobl y Cwm Prifddinas pync RLWC2013 RSPB Ruth Mclees Ryan Davies Rygbi Rygbi'r Cynghrair Santes Dwynwen Sant Ffolant Sant Teilo sector preifat sioeau ysgol siopa Sombis Splott Stadiwm y Mileniwm sylwebu talent teyrngarwch Time Flies traddodiad Y Dinesydd ymchwil Y Meirw Byw ymlacio Ysgolion cynradd
Mae hwn yn un mawr.
Y Llyfrgell, ddim llai, sef ffilm wedi ei gyfarwyddo gan Euros Lyn (Dr Who, Sherlock, Belonging) ar sail y nofel gan Fflur Dafydd (nofel a enillodd i’r awdures Wobr Goffa Daniel Owen yn 2009). A dyma ddiolch i S4C, Ffilm Cymru a llu o gyrff eraill am ei ariannu.
Ddim yn aml y cawn weld cynhyrchu ffilm go iawn, yn Gymraeg. Wedi’r cyfan, sawl ffilm o’r fath a wyddoch chi amdanynt, ers rhyddhau’r un gyntaf (sef y Chwarelwr) yn 1935?
‘Roedd yna rhywfaint o densiwn a nerfusrwydd, felly, ymhlith y criw a aeth i weld noson gynta’r ffilm (yng Nghymru) yn Sinema Baker Street, yn y Fenni, adeg yr Eisteddfod. Pawb, fel petai, yn gobeithio am y gorau – ac yn awyddus i fwynhau’r ffilm a oedd (yn ol Fflur) yn ‘ddadansoddiad’ o’r llyfr.
Eisteddais innau yn eu plith, ar fy soffa symudol awtomatig.
Nawr, gan fy mod yn weddol chafaidd – ac yn un sy’n hollol ddieithr i’n diwylliant lenyddol Cymraeg (y peth olaf i mi ei ddarllen oedd Y Blaned Dirion yn 1968 – chwip o lyfr), nid oeddwn wedi darllen Y Llyfrgell. Beth fydd hwn felly? Drama? Ffilm arswyd? Thriler seicolegol? Stori am drosedd? Rom-com?
‘Dwi dal ddim yn siwr – ond mae’n sicr yn ffilm i’w fwynhau – ac yn un sy’n troi yn eich meddwl yn bell ar ol ei gwylio.
Cryfder amlwg y ffilm (heblaw’r cyfarwyddo crefftus a soffistigedig) yw perfformiad Catrin Stewart (Stella, Dr Who). Hi sy’n chwarae’r ddwy efeilles, Ana a Nan, sy’n ganolog i’r stori. A, iesgob, dyma berfformiad yw hwn! Llwyddodd i gyflwyno’r ddwy chwaer fel dau berson unfath o ran golwg, ond gyda gwahaniaethau bach, cyfrwys a chlyfar, o ran eu cymeriadau. Ychwanegwch at hyn y sgiliau technolegol a lwyddodd i’w dangos hi ar y sgrin ochr-yn-ochr, heb ddangos y gwaith asio, ac mae gennych gynhyrchiad sy’n wledd i’r llygad.
Yn Nan, yn enwedig, cawsom gymeriad rhywiol, savvy a rheibus. Mae’n anodd i mi anghofio’r golygfeydd ohoni yn cerdded, fel cath yn hela, drwy goridorau’r Llyfrgell yn ei sgert ddu, blows coch a’i sodlau uchel du. (A mawr ddiolch i Euros, gyda llaw, am yr olygfa o’r ddwy chwaer yn y bath. Mae negeseuon, fel hyn, am bwysigrwydd glendid personol yn werth eu cael).
A dal i ddatblygu wnaeth cymeriadau Ana a Nan drwy gydol y ffilm. Beth oeddent? Craff? Gwallgof? Drwg? Cyfiawn? Angheuol? Wedi eu niweidio? Ychydig o’r cyfan, efallai. Hollol wych.
Ac wedyn y Llyfrgell ei hunan. Pwy feddyliai fod modd i adeilad fod yn seren mewn ffilm? Fe lwyddodd Euros i rhoi cymeriad a bywyd i’r hen adeilad nad sy’n amlwg (gobeithio) i’r rheini sy’n mynd yno i weithio bob dydd. Fe ddangoswyd i ni sut gall ambell i ystafell gynnig ei hun fel lleoliad perffaith ar gyfer cynnal erchyllterau. Fel sawl adeilad arall yn y byd, mae ‘na ‘stafelloded yn y Llyfrgell Genedlaethol sy’n well i’w hosgoi.
Perffaith, hefyd, oedd Dyfan Dwyfor, fel y swyddog diogelwch haerllug (Dan), sy’n ffond o’i ganabis, ond ddim mor ffond o unrhyw fath o awdurdod. Gyda rol ddigon cymhleth i’w berfformio, fe lwyddodd i droedio’r llwybr cywir rhwng comedi, arswyd ac arwriaeth.
Hilariws iawn oedd Carwyn Glyn, fel y swyddog bach tew, di-glem, a welsom yn mwynhau’r pornograffi a gyhoeddwyd yng nghylchgrawn Lol, yn hapus ddyddiau’r saithdegau.
Tyner oedd perfformiad Sharon Morgan, fel mam Ana a Nan.
A digon cymhleth a throellog oedd y plot a glymai’r holl gymeriadau gyda’i gilydd. Mae angen canolbwyntio, wrth wylio hwn – a chwilio am y cliwiau a fydd yn eich helpu ar hyd y daith i ddatrys cyfrinach y Llyfrgell. Ar adegau, fodd bynnag, (gormod, efallai) mae ‘na ofyn i chi dderbyn sefyllfaeodd sydd rhywfaint yn anghredadwy.
Os oes unrhyw feirniadaeth o bwys, yna (yn anffodus) perfformiad Ryland Teifi (Eben) oedd y man gwan. Goractio oedd ei broblem – gyda symudiadau ac ochneidiau wedi eu gorliwio, ac ystumiau ailadroddus yn gwanhau ei berfformiad – fel gwestai digroeso sy’n gwrthod gadael. ‘Roedd arwyddocad ychwanegol i hyn, yn anffodus, gan fod gymaint o densiwn y ffilm yn troi o gwmpas ei gymeriad.
Er hynny, mae hon yn ffilm sydd, heb unrhyw amheuaeth, yn werth ei gweld. Mae ynddi stori diddorol a pherfformiadau gwych. Mae’n bwydo’r meddwl. Mae’n soffistigedig. Ac mae’n gadael ambell i gwestiwn heb eu hateb – fel y dylai.
Yn wir, ‘rwyf am ei gweld eto, rhag ofn i mi golli ambell i gliw y tro cyntaf.
Naw a hanner allan o ddeg.
Nodyn: Mae’r uchod yn gopi o erthygl a gyhoeddwyd yng nghylchgrawn Golwg yn ddiweddar.
sylw ar yr adroddiad yma
© Hawlfraint 2019 POBL CAERDYDD. Cedwir Bob Hawl.