en en cy cy cy cy cy vi cy cy ast es de cy la war cy bn en en pt cy en de eo en cy en fa en fr cy de ie en en es en cy de de cy de en cy en en en cy en fr cy es de en cy es en en cy de cy cy en cy tr nl en en en id de cy en de ast en de en cy en de es es en sco fr de cy tr en su es en es cy fr cy en es it fr cy cy it en pl en de de nl en en cy en en en fy es de it en en de cy cs cy en en en de en en fr en cy es cy cy es it en cy en en cy cy cy en en de en en es de en ca es en es cy pl de lv sv en sv it en cy cy cy cy de en en en en de de vi en de fr en en fr en cy en en cy nl cy en en en jbo en en en en es de en en en en cy cy cy en en en en en cy en en de en fr cs en en en en es en cy cy cy cy en en en en cy de fi cy fr en eo es en en cy en en cy cy cy cy it cy ca cy cy en de cy de en fa fi de cy fr fy en en cy es en pl en en en en en en cy fy cy de en de cy en cy en en pt sv cy en ca ca en pl en en cy de fy cy cy en cy cy cy en en en de cy cs pl en nb en fi fr cy cy cy en de cy cy en ro de fr fr ca pt ceb cy en en cy en es cy de es ceb en cy cy en en pl en cy de en cy en fr fr de gl fr en fr en cy es en it it en en cy cy en en en nl cy en cy en en fr ia cy de en tr sk en cy es cy fr fr es nl es cy en en en cy hbs_lat de en en tr cy en fy es cy cy en id en fy en cy cy cy cy nl en en en cy en cy es cy en cy cy nl es en cy cy es en en cy en en en en de en cy es fi en it en en en es en pt en en cy ca en nl ca de fi en en mn en et id es en en nl en en cy cy nb fa en nb fr cy fr es fi de ceb cy cy nl cy en hbs_lat ast de la cy lb nl es en en cy ast en fr en de en cy sv en de es de en pt en hu fr de fr cy cy en en cy fi cy en fr pl fi en en cy eo en en fr cy cy cy en es en cy en en cy cy de ca cy ro cy en ku es cy cy en en cy en cy vi en cy en en en en kw en en cs en fr cy de en en en de cy jbo en en cy de de cy hbs_lat en fi cy nl en es es en en cy id tr en it es fr en tr nl cs et en cy en fr la en fa en en en en en es sv en cy en fr da cy nl en fr fr cs cy en es cy de fr it en it en ceb en en en cy en pl en en en es en cy en en jbo de en cy sv de so cy en en en it fr pt en cy en cy cy cy fr lb en en en la ceb cy cy cy en en cy cy en fr cy en it es en en en ca cy ml fr en cy en en es hu cy cy cy cy de en en nl ca ca en ms en en en en en cs cs en de cy de it en cy en en es fa en cy es en cy en en en ceb en de en en en cy en cy cy en fr cy cy en ca es en en es en en cy en en de en en es en en en en en en de es pl pl cy pl cy it de de en sv cy en en nl cy ca en sk cy en da es en en en cy es en cy en de en cy en en es en en cy en nl en en cy nb cy sv nl en en cy cy cy cy en es nl cy pl en en nl en cy lb de cy cy en cy en en en en en en cy fa en en en en ca en da en en en en en nl en fr en cy cy en fy es en en cy cy en cy en it de fr en pnb en cy la cy cy cy cy de de nl cy cy en en de de ca ca sk en cy fr cy fr en en en de cy en en nl en en es en fi cy en en nl sv en es es en en en cy cy en ml fr cy en en fr de es cy en cy cy en cy en en en en cy cy es en en cy cy en cy en cy cy de es en de de cy en en cy en cy es de cy cy cy cy cy uk uk cy cy es en en en en en cy cy es en de cy en en en so en cy en en es cy en ca de en cy fr ms fr ms cy de ro fr cy cy
.This list is public domain, use at your own risk! E&OE
cannwyll,cennad, cyfannu, cynnau, cynnes, cynnig, annwyl, tunnell,
tynnu, punnoedd, cynnil, barrug, sarrug, carreg, cyrraedd, gyrru, difyrru.
ychwanegir sillaf: tôn,tonau; tân,tanau; gwn,gynau (gown);twr,tyrau;
glân,glanach. Un n a geir yn baner,cylchgronau,, chwibanu, crynu,,
glynu, emynau, fyny, pendroni, penderfynu, penyd, gwahanu, terfynu,
annerch,annwyl,tynnu,carreg,corrach. Pan symuder yr acen i sillaf arall,
Eithriad: Mae'r ragacen an- negyddol yn ddigon cryf i gynnal y gytsain
ddwbl: annymunol, annhebyg, annheg, annheilwng, anniben, annifyr,
anniolchgar. Nis dyblir o flaen cysteiniaid, ee anhr- nid annhr
above sea level=uwchben y môr
arum lily=lili'r Pasg, lili'r grog.
bank=mainc,rhes; glan, torlan; traethell;banc, ariandy (n); bancio (v)
barnacle=crâch y môr, cregyn llongau, gwyrain
bilberries : whinberries=llus, llusi, llusi (llysau) duon bach.
bittern=aderyn y bwn, bwm y gors. j
black grouse=grugiar ddu (y rugiar ddu)
blue tit=yswigw, glas bach y wal.
brown hare= ysgyfarnog, sgwarnog, ceinach
buttercup= blodyn melyn, crafanc y fran, blodyn ymenyn.
butterfly=glöyn byw, iâr fach yr haf
caddis fly=pry pric, pryf y gwellt, caesbryf
Canadian canoeing=canwio yn arddull Canada
canterbury bells=clychau'r perthi, clychau'r cawr.
Celtic story cycle=cylch stori Geltaidd
centre=canol, canolfan, canolbwynt (n), canolbwyntio, canoli (v)
chick weed=llysau 'r dom, gwlydd y dom.
chiff-chaff=pia bach, dryw felen.
clematis=barf yr hen wr.
cloak=gorchudd, mantell, clogyn, clog
colt's foot=dail troed yr ebol.
columbine=troed y glomen, blodau'r sipsi.
common sorrel=dail surion bach.
compressed=gwasgwyd (verb), gwasgedig (adj), wedi'w (g)wasgu
controlled release of water=gollwng dwr o dan reolaeth
coot=cotiar, iâr y gors.
cormorant=morfran, mulfran, bilidowcar, llanciau Llandudno, wil wal waliog
corn bunting=bras yr yd.
corn marigold=melyn yr yd, gold yr yd.
corncrake : landrail=rhegen yr yd,rhegen y rhych,sgrech yr yd, sgrech wair.
cotton grass=plu'r gweunydd, sidan y waun
Coutryside Code=Côd Cefn Gwlad)
cowslip=briallu Mair, sawdl y fuwch.
crab apple trees=coed afalau surion (bach).
cuckoo, cog, y gog, y gwcw
cultivated farmland=tir sy'n cael ei drin
daddy long legs=pryf teilwr, jac y baglau, hirheglyn
daffodil=cenhinen Bedr, lili bengam.
death watch beetle=pryf corff
dinghy sailors=hwylwyr cychod bach
dipper : water ouzel, trochwr, aderyn du'r dwr
dog violet=crinllys, sanau'r gwcw, esgid y gog, mill.
dog winkle=gwichydd y cwn
double=dwbl, dyblyg (adj), dyblu, plygu (v)
dragon fly=gwas y neidr, gwachell neidr
dry stone wall=cloddiau cerrig sych
dwelling=anheddfa (pl aneddfaoedd), anheddle (pl aneddleoedd)
earwig=chwilen glust, pryf clust
elaborate=cymhleth, llafurfawr, manwl (adj), manylu (v)
Enclosure Acts=Deddfau Cau Tiroedd
ensign= banerwr (pl banerwyr)
exploit=camp, gorchest (n); ymelwa ar, gweithio (pwll etc)
exploited=heb eu trin yn deg
fabric=adail, adeilad, defnydd, pryd a gwedd
fast flowing (rivers)=(afonydd) chwim
father=arloeswr (the father of...)
fence=ffens,clawdd (n); cau, amgau, ffensio (v)
fieldfare=sogiar, caseg y ddrycin
flatter terrain=tirwedd mwy gwastad
flax (mountain)=llin y mynydd.
force=grym (n), trais (n), gorfodi (v)
forget-me-not=glas y gors, n'ad fi'n angof
foxgloves=bysedd y cwn, bysedd cochion.
frog=broga,llyffant melyn (common frog)
garden warbler=telor y berllan
glow-worm=magïen, tân bach diniwed
gorge=ceunant, hafn (n), safnio, traflyncu (v)
grasshopper=ceiliog y rhedyn, sioncyn y gwair
great crested grebe=yr wyach gopog
greenfly=llysiau,buchod y morgrug, clêr gwyrdd
grey wagtail=y siglen lwyd
grouse=grugiar, iâr y mynydd
hawk : peregrine falcon=hebog, gwalch glas
haws=criafol y moch, crawel y moch
heart urchin=gwelchyn y dwr
hedge sparrow=llwyd y berth (gwrych)
herb robert=llysiau'r llwynog, dail robin, y goesgoch.
hill top fortifications=ceiri ar gopaon y bryniau
hill=bryn (pl bryniau), allt (pl elltydd)
Holyhead to Cardiff cycleway=Lôn Las Cymru
honesty=ceiniog arian, sbectol hen wr.
honeysuckle=gwyddfid, llaeth y gaseg.
horse-fly=cleren lwyd,robin y gyrrwr
hostile=garw (e.g. hostile land), gelyniaethus (e.g. hostile army)
house martin=gwennol y bondo, gwennol y bargod
house sparrow=aderyn y to, llwyd y to
in between=rhwng y ddau
iron age=oes yr haearn
Isle of Wight=Ynys Wyth
kid=myn (i.e. goat kid)
lady bird=buwch fach (goch) gota
lady's smock=blodyn y gog (gwcw).
lakes=llynnoedd (plural has nn)
larkspur : delphinium=llysiau'r hedydd.
lesser celandine=llygad Ebrill, melyn y gwanwyn, milfyw
lily of the valley=lili'r dyffrynnoedd, lili'r maes.
liver fluke=lledod bach yr iau
London pride=balchder Llundain,crib y ceiliog
long tailed tit=yswigw hirgwt, yswigw gyffon hir
love lies bleeding=y galon waedlyd, Mari waedlyd
lower altitudes=is i lawr
marsh marigold=gold y gors, melyn y gors
mat-grass=y gawnen ddu, cawnen ddu
meadow pipit=pibydd y waun, ehedydd bach
meadow sweet=erwain, blodau'r mêl
millions=miliynau (NB single N)
missel thrush= tresglen, bronfraith fawr
mobile phone masts=mastiau ffôn symudol
monkshood : woolf's bane=llyiau'r blaidd, cwcwll y mynach
moor=rhostir, moors=rhostiroedd or moor=gwaun moors=gweunydd
moorhen=iar ddwr. iâr fach yr hesg
narrow gauge railway=rheilffordd lein fach
nasturtium=capan cornicyll, meri a mari
national nature reserve=gwarchodfa nature genedlaethol
nettles=danadl, dynaint, dynad, danadl (dail) poethion, talon poethion
newt (common)=madfall y dwr
nightjar=troellwr, brân y nos
not found=nad yw'n bodoli
oatcake=bara ceirch, teisen geirch
of all standards=o bob safon
old man : southernwood=hen wr, siligabwd
outdoor activities=gweithgareddau awyr agored
ox eyed daisy=llygad llo mawr,llygad y dydd mawr
oyster catcher=pioden fôr, twm pib
pear tree=pren gellyg, pren pêr
peony=rhosyn y mynydd,rhosyn y grog
pied wagtail=brith yr oged,siglen fraith
pink lousewort=melog y cwn pinc
poppy=pabi coch, llygad y bwgan
potatoes=tatws (tatw, tato), cloron
public rights of way=hawliau tramwy cyhoeddus
puffin=aderyn pâl, cornicyll y dwr
purple moor grass=glaswellt y gweunydd
quack=cwac, crachfeddyg (n), cwacian, gwneud swn fel hwyad (v)
quarrel=ymrafael,cweryl,ffrae (n); ymrafael,cweryla,ffraeo (v)
query=cwestiwn, gofyniad (n), gofyn, cwestiynu (v)
question=cwestiwn, gofyniad (n);holi, gofyn (v)
queue=cwt, cynffon, ciw (n);sefyll yn y gwt, sefyll yn y ciw (v)
quicklime=calch brwd, calch poeth
quiver=cawell saethau (n); crynu (v)
quiz=pos, holiad (n); holi (v)
quota=rhan, cyfran, dogn, cwota
ragged robin=blodau'r brain, carpiog y gors, ffrils y merched
rainbow beetle=chwilen yr enfys
red hot poker=lili'r ffagl
redwing=adain goch. asgell goch
reed (sedge) warbler=telor yr hesg,llwyd y gors
regret=gofidio, edifaru (v), gofid (n)
ribbon=hirgul (=oblong or elongated)
ridge=trum, grwn, cefn, crib
right to roam=hawl i grwydro
rights of way=hawliau tramwy
rock pipit=ehedydd y graig
roe=lyrches,ewig, grawn pysgod, gronnell
rose of Sharon=rhosyn Saron
rowan : mountain ash=cerdinen, cerddinen, criafolen
sand martin=gwennol y glennydd
SatNav=offer llywio lloeren, llywiwr lloeren
scabious (field)=penlas, clafrlys, clais
scarlet pimpernel=brythlys,llysau'r cryman, coch yr yd
sea level=lefel y môr
sea urchin=draenog y môr
sea-shore=traeth (sing.) traethau (pl.)
sense of space=synnwyr o le
shallots=sibwn, sibwls, nionod dodwy
shallow sea=môr bas (pl. = moroedd bas)
sheep=dafad (sing) defaid (pl)
shrimp=perdysen, sioni naill ochr
slow worm : blind worm, neidr ddefaid
slows=eirin perthi, eirin duon bach
slug : snail=malwoden, malwen,
snapdragon : antirrhinum=pen ci bach, trwyn y llo
snowdrop=eirlys,blodyn yr eira, cloch maban
sow=hau (v), hwch (n)
sparrow (hedge)=llwyd y berth (gwrych)
sparrow (house)=aderyn y to, llwyd y to
sparrow hawk=curyll glas, gwalch
spoilt for choice=digon o ddewis
spout=pistyll, cataract (n), pistyllio (v)
starling=drudwen, (drydw), aderyn yr eira
steel=dur (n), caledu (v)
stitchwort=llygad madfall, botwm crys, blodau nadredd
stonechat : wheatear=crec yr eithin,tinwen y graig
stream=nant, ffrwd (n), ffrydio, llifo (v)
swedes=rwdins, swêds, erfin (cochion), swejen
swept-back=gwyro at yn ôl
thrush (missel)=tresglen, bronfraith fawr
toadstool=bwyd y boda (barcut), caws llyffant
upper row of rods in wattle fence=bangor; monastery
venus shell=cragen y forwyn
vetch=pys llygod, pys y coed, ffacbys
wallflower=llysiau'r fagwyr, blodau mam-gu
warble fly=pryf gweryd, robin y gyrrwr
water cress=berw'r dwr, berwr y dwr.
water gnat=gwybedyn y dwr, piwiad
water lily=lili'r dwr, alaw
water wagtail=sigl-i-gwt, sigwti fach y dwr
waterboatman=rhwyfwr mawr, ceffyl dwr
wattle=clwyd, pleiden, tagell, ceiliog
weevil=gwiddon, gwyfyn yr yd
whirligig beetle=chwilen bwgan, chwirligwgan
white bedstraw=y friwydden wen
white-water kayaking=caiacio dwr ewynnog
wild arum : cuckoo pint=pidyn y gog
wildlife protection=gwarchod bywyd gwyllt
willow (ozier)=helygen wiail, pren gwyddau bach
wolf=blaidd (m) beiddiast (f)
wood anemone=blodyn y gwynt
wood sage=chwerwlys yr eithin
woodlouse=mochyn y coed, gwrachen y lludw.
woodpecker=cnocell y coed, taradr y coed, tyllwr y coed
woolly hair moss=mwsogl gwlanog
yellow hammer : bunting=melyn yr eithin, y benfelen
yellow pimpernel=gwlydd melyn Mair, melyn y tywydd, seren felen
yellow rattle=pwrs y bugail, clychau'r meirch, pen siarad, pwrs broga, arian côr
yellow tormentil=tresgl y moch melyn
youngest of brood (pig)=cardydwyn
zephyr=awel dyner (o'r gorllewin)