fr tr ceb cy kw ast es cy en cy cy cy fi cy en cy cy cy cy cy fi es es en cy fr en cy cy cy cy cy cy cy cy en
Rhwystrwyd y trenau rhag croesi’r bont ers rhai wythnosau cyn hynny. Felly nid oes modd teithio rhwng Penrhyndeudraeth a Thalsarnau ond drwy ddefnyddio’r ffordd gul droellog drwy Faentwrog,  sy’n ychwanegiad o wyth milltir bob ffordd.
Rydwi’n sicr y byddai trigolion y cylch, y ddwy ochr i’r afon, yn barod ac yn gallu dygymod a’r milltiroedd ychwanegol, pe byddai’r ffordd yn lletach ac yn addas ar gyfer cerbydau llydan. Ond gan fod rhan o’r ffordd hon yn gul a throellog mae llawer iawn o’r trigolion yn pryderu’n fawr ar sawl cyfri. Ar hyn o bryd mae llawer iawn o gerbydau mawr llydan yn gorfod defnyddio’r ffordd hon, mae’r bysiau sy’n cludo teithwyr y trenau(na all bellach groesi’r bont) yn defnyddio’r ffordd hon. Mae loriau trymion yn dal i gario i safle’r bont newydd. Hyn i gyd ar ben y traffig arferol sy’n cynnwys loriau mawr cwmni Gews, loriau cario ceir a phob math o loriau eraill, a buan y gwelwn y loriau cario carafanau i’r meysydd carafanau sydd ar hyd y glannau hyn yn cyrraedd.
Allai’n wir, yn onest ond nodi heb ormodaeth fod y ffordd hon yn tu hwnt o beryglus. O’r herwydd, mae busnesau ar y naill ochr a’r llall i’r afon wedi colli llawer iawn o fusnes. Mae cyfarfodydd cymdeithasol yn cael eu heffeithio gan nad yw pobl yn barod i ddefnyddio’r ffordd hon, ac yn arbennig felly wedi nos ac yn y tywydd garw diweddar. Mae’r effaith ar yr ardal hon yn andwyol.
Cyn i’r gwaith ddechrau ar y bont, fe addawyd gan Gwmni Hochtief y byddid yn codi pont beili fel na fyddai adeiladu’r bont newydd yn effeithio ar y traffig lleol – ar gyfer ceir a faniau bychain ac na fyddai raid defnyddio ffordd Maentwrog. Wedi derbyn y contract, cawsom wybod na fyddai angen am bont beili ac y byddai’r gwaith yn mynd ymlaen drwy godi’r bont tren ac un llwybr traffig ffordd. Tra byddai hyn yn digwydd, fe ellid dal i ddefnyddio’r hen bont ac felly ni fyddid yn amharu ar y traffig.
Cyn cychwyn ar gynllun fel hyn does bosib na wnaeth y cwmni archwiliad manwl o gyflwr y bont? Ychydig ar ôl y Nadolig cawsom ar ddeall fod y coed o dan y tar ar y bont wedi pydru i gyflwr peryglus. Onid ydy hyn yn cyfleu bod rhywun wedi bod yn hynod o esgeulus? Mae yma awgrym, mi gredaf, o geisio torri corneli a hynny ar draul y trigolion lleol. Yn bersonol rydwi’n teimlo’n arbennig o flin.
Cynigiwyd eglurhad – y byddid yn gorffen codi’r rhan gyntaf o’r bont ar gyfer y tren a phont dros dro un llwybr i gerbydau erbyn dechrau Mai. Mae’r cyfnod hwn o orfod defnyddio’r ffordd Maentwrog yn gyfnod llawer iawn rhy hir ac yn gyfnod pan fydd cynyddu eto yn y traffig gyda thymor yr ymwelwyr yn cyrraedd.
Hoffwn awgrymu un o ddau beth: Y gallai’r cwmni godi pont beili mewn cyfnod llawer byrrach – fel ag yr addawyd yn y lle cyntaf. Neu Gan na all y tren ddefnyddio’r bont tren – sydd ag adeiladwaith cryfach o lawer na’r bont i foduron – y gellid ystyried defnyddio’r bont tren ar gyfer traffig ysgafn. Mân newidiadau fyddai eu hangen i’w gwneud yn addas i dderbyn cerbydau.
Site Design: Deudraeth Cyf Supporting Communities