de cy cy en en cy cy cy cy cy en cy cy cy cy cy en nl cs de cy cy cy cy cy cy nb cy cy cy cy cy cy cy cy cy ca cy ceb cy lb cy pl cy cy en cy cy es es es fr es hu en es nl cs de cy cy en cy cy cy cy cy en cy cy cy de cy cy cy cy cy en cy cy cy cy en nl cs de cy cy cy cy cy cy nb cy cy cy cy cy cy cy cy cy ca cy ceb cy cy ceb cy cy fr en
Y Rhufeiniaid 55 – 400 AD
Pethau i’w Gweld a’u Gwneud
Ffilmio yn y Castell
Gweithgareddau Addysgol i Ysgolion
Cysylltiadau Cwricwlwm ac Addysg Uwch
Pethau i’w Gweld a’u Gwneud
Gwybodaeth am y Castell
Hafan > Crwydro’r Castell > Hanes > Y Rhufeiniaid
Y Rhufeiniaid tua 55 OC - tua 400 OC
Yn sgîl tystiolaeth a ddarganfuwyd drwy waith cloddio, mae’n bosibl fod y Llengoedd Rhufeinig wedi cyrraedd yr ardal cyn gynhared â hanner cyntaf teyrnasiad yr Ymerawdwr Nero (O.C. 54-68).
Meddiannwyd de Cymru gan y Rhufeiniaid ar ôl iddynt drechu llwyth rhyfelgar y Silwriaid ac anfon Caradog, arweinydd enwog y llwyth, i alltudiaeth yn Rhufain. Roedd caer gyntaf y Rhufeiniaid, a godwyd yn y safle hwn o bwysigrwydd strategol lle mae’r afon Taf yn llifo i Fôr Hafren, yn bencadlys milwrol a godwyd mewn tiriogaeth nas gorchfygwyd yn llwyr. Roedd eu hamddiffynfeydd yn amgylchynu safle a oedd hyd yn oed yn fwy o faint na’r safle presennol 10 erw o faint, lle codwyd eu barics, eu storfeydd a’u gweithdai pren.
Tua 75 OC, pan roedd gan y Rhufeiniaid rywfaint o reolaeth dros y rhan fwyaf o Gymru, ailadeiladwyd y gaer yng Nghaerdydd ar raddfa lai, ynghyd â chodi gweithdai’r crefftwyr fyddai’n ymgynnull o amgylch unrhyw gaer Rufeinig o amgylch y muriau allanol newydd.
Tua 300 OC, codwyd caer newydd ar y safle, gyda muriau cerrig 10 troedfedd o drwch a ategwyd gan glawdd pridd. Roedd gan ei lleoliad bwysigrwydd strategol newydd fel canolfan morwrol gan amddiffyn yr Ymerodraeth rhag ymosodiadau morwrol gan yr anwariaid o’r gorllewin a’r gogledd. Defnyddiwyd y gaer nes i’r Fyddin Rufeinig ymgilio o’r ardal ddechrau’r 5ed ganrif OC.
Ni wyddys fawr ddim am hanes y castell yn ystod y canrifoedd ar ôl ymadawiad y Rhufeiniaid. Mae’n bosibl am gyfnodau hirion bod ymosodiadau morwrol wedi golygu nad oedd yn bosibl amddiffyn y gaer. Roedd tywysogion brodorol Morgannwg yn meddiannu blaenau’r cymoedd i’r gogledd wrth i fyddin oresgynnol newydd ddod i feddiannu’r gaer adfeiliedig.
Castell Caerdydd Tweets >
Mae'r llwyfan yn barod ar gyfer perfformiad "A Midsummer Night's Dream" gan @TLCMuk heno. Mae tocynnau ar gael o'r… https://t.co/MBZl78S1mN 5 diwrnod ago
Mae'r wythnos braf yn berffaith am A Midsummer Night's Dream yn lleoliad hardd y Castell nos Sadwrn! Tocynnau'n gw… https://t.co/dV9p6kQQut 7 diwrnod ago
Pethau i’w Gweld a’u Gwneud
Gwybodaeth am y Castell
Priodasau a Llogi Lleoliadau
Llogi Corfforaethol a Digwyddiadau
Priodasau a Phartneriaethau Sifil
Ffilmio yn y Castell
Gweithgareddau Addysgol i Ysgolion
Cysylltiadau Cwricwlwm ac Addysg Uwch