cy en cy cy cy de de es fr es cy en de cy sv fr en fy pam ceb fr cy en cy en es en de cy cy cy en cy cy cy cy de en nl nah de cy en cy de es de fr cy it bn cy en cy cy en cy cy jbo cy en nl en en cy ku es de cy de fr fr pt cy nl es cy cy en de cy sv fr en fy pam ceb fr cy en de cy es ceb cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en cy cy en su de cy cy af cy cy en cy en es
Coron yr Eisteddfod i Catrin Dafydd | Eisteddfod Genedlaethol
Skip to main content Skip to secondary menu
Medal Syr Thomas Parry-Williams - er clod
Ymuno â thîm Eisteddfod 2021
Shw'mae Su'mae: Dysgu Cymraeg
Mas ar y Maes
Coron yr Eisteddfod i Catrin Dafydd
Un o feirdd a llenorion ifanc mwyaf cyffrous Cymru yw enillydd Coron Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd eleni.
Mae Catrin Dafydd yn ennill y Goron am gasgliad o gerddi heb fod mewn cynghanedd gyflawn, heb fod dros 250 o linellau, ar y testun Olion. Y beirniaid oedd Christine James, Ifor ap Glyn a Damian Walford Davies, mewn cystadleuaeth a ddenodd 42 o geisiadau.
Llwyddodd 14 o feirdd i gyrraedd dosbarth cyntaf o leiaf un o’r beirniaid, gyda’r tri beirniad yn gytun bod pump yn cyrraedd brig y gystadleuaeth eleni.  Wrth draddodi’r feirniadaeth dywedodd Christine James, “Er nad oeddem fel beirniaid yn gwbl unfryd ynghylch safle pob bardd yn y gystadleuaeth, roeddem yn bur gytun o’r cychwyn ynghylch y goreuon.
Ac er bod “pob un hefyd yn syrthio’n brin o’i safonau uchaf ei hunan ar brydiau”, roedd y beirniaid hefyd yn gytun bod tri o’r pump yn deilwng o’r Goron eleni, gyda chasgliad Yma yn dod i’r brig o drwch blewyn.
“Cymreictod ‘cymysg’ Trelluest (Grangetown) – yr ardal sydd am yr afon â safle’r Eisteddfod eleni – yw testun y casgliad hwn. Ynddo, fe’n cyflwynir trwy gyfres o fologau dramatig i gymuned o gymeriadau a osodwyd ar ‘fap’ o strydoedd lleol
“Gall Yma ganu’n dyner, ond hefyd â’i dafod-yn-y-boch, fel yn y gerdd ‘Jentrifficeshyn’, sy’n codi cwestiynau dilys ynghylch beth yn union sy’n digwydd pan fydd Cymry Cymraeg yn ‘coloneiddio’ rhan o’r ddinas.
“Dyma gasgliad amserol ac apelgar o obeithiol gan fardd sy’n lladmerydd huawdl dros Gymreictod cymysg, byrlymus y brifddinas.”
Yn wreiddiol o Waelod y Garth, graddiodd Catrin Dafydd yn Aberystwyth lle'r oedd hi’n Llywydd UMCA o 2003-2004.  Erbyn hyn mae ‘n byw yng Nghaerdydd, ac yn aelod o dîm ysgrifennu Pobol y Cwm.  Mae’n awdur pum nofel, gyda’r diweddaraf, Gwales, a enillodd Wobr Ffuglen cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn eleni.  Ei nofelau eraill yw Pili Pala, Y Tiwniwr Piano, Random Deaths and Custard a Random Births and Love Hearts.
Bu'n olygydd ar gylchgrawn Tu Chwith a Dim Lol ac yn 2011, roedd ymhlith y beirdd a sefydlodd nosweithiau annibynnol Bragdy'r Beirdd, a bydd hi’n diflannu’n syth ar ôl y seremoni heddiw i baratoi ar gyfer y Siwper Stomp ar lwyfan y Pafiliwn heno, lle bydd yn perfformio gyda gweddill criw’r Bragdy.
Mae'n ymgyrchu gyda Chymdeithas yr Iaith Gymraeg a mudiadau eraill ac yn aelod o'r tîm sy'n hyrwyddo Diwrnod Shw’mae Sumae er mwyn tynnu sylw at y ffaith fod y Gymraeg yn perthyn i bawb yng Nghymru.
Yn Llyfrgell Ganolog Caerdydd y cyfansoddwyd talp helaeth o'r cerddi.  Dymuna Catrin hir oes i'r mannau hynny sydd â'u drysau yn agored i'r cyhoedd: mannau lle mae llyfrau, hanes a chelf ar gael i bawb – yn rhad ac am ddim.
Mae Catrin yn ddiolchgar i’w chariad, Dyfed, am y sgyrsiau, y chwerthin ac am ei hannog i ddal ati gyda cherddi'r Goron yn ystod misoedd oer y gaeaf.
Rhoddir y Goron gan Brifysgol Caerdydd, a daw'r wobr ariannol gan Manon Rhys a Jim Parc Nest, â diolch ac er cof.  Cynlluniwyd a chynhyrchwyd y Goron gan Laura Thomas, Castell-nedd. Mae Laura wedi treulio dros 400 awr yn cynhyrchu coron unigryw sy'n fodern ac eto'n parchu traddodiadau'r Eisteddfod.
Deilliodd ei hysbrydoliaeth ar gyfer y dyluniad o'i thechneg adnabyddus – gwaith parquet – lle mae'n gosod argaenau pren mewn arian pur. Mae'r Goron yn cynnwys dros 600 o argaenau chweochrog, pob un wedi'i hychwanegu â llaw.
Mae’r Goron yn cynnwys pum math o argaenau pren – a dorrwyd yn fanwl gywir – wedi'u gosod â llaw mewn arian sydd wedi'i strwythuro mewn modd geometrig, cyn eu cydosod i greu'r strwythur.  Roedd Laura am i'r Goron adlewyrchu'r defnydd o argaenau cynaliadwy sy'n adleisio datblygiad parhaus technolegau cynaliadwy yn ardal Caerdydd – megis cynhyrchu pŵer sy'n seiliedig ar fio-màs.
Daeth Laura i'r brig mewn cystadleuaeth a gynhaliwyd gan Brifysgol Caerdydd, a ddenodd nifer o ddylunwyr o'r radd flaenaf.
Bydd y cerddi buddugol yn cael eu cyhoeddi ar wefan yr Eisteddfod ar ôl y seremoni, a bydd modd prynu’r Cyfansoddiadau a Beirniadaethau, sy’n cynnwys y feirniadaeth lawn ar gyfer y gystadleuaeth hon ynghyd â manylion enillwyr cystadlaethau cyfansoddi’r Eisteddfod i gyd, yn dilyn Seremoni’r Cadeirio brynhawn Gwener.
Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd ym Mae Caerdydd tan 11 Awst.  Am ragor o wybodaeth ewch ar-lein, www.eisteddfod.cymru.
Derbyniwch y newyddion diweddaraf
Dyluniwyd ac adeiladwyd gan Hoffi.com, gan ddefnyddio Drupal.