en en en en en en en en en en en en en en en cy cy cy cy cy cy en cy cy cy cy de cy cy tr cy cy en de cy fi cy cy sv cy et cy cy cy cy cy ast cy cy la cy cy en cy cy ca cy en nl en en en en
Pam ymweld ag Ynysowen a’r ardaloedd o amgylch?
Mae cyfoeth o hanes diwydiannol a diwylliannol yma
Merthyr Tudful - tref ddiwydiannol fwyaf enwog Cymru, a oedd ar un adeg y ganolfan cynhyrchu haearn fwyaf yn y byd.
Hefyd, yma y tynnodd yr injan stêm gyntaf  (Richard Trevithick) lwyth o haearn 10 tunnell a 70 o deithwyr ar hyd cledrau am 9 milltir o Ferthyr i Abercynon.
Castell Cyfarthfa sydd bellach yn amgueddfa, ac a oedd yn gartref i’r meistri gwaith haearn - y teulu Guest.
Terfysgoedd Merthyr - gwrthryfel yn erbyn y meistri haearn oedd yn cadw’r gweithwyr yn dlawd, mewn cartrefi sâl gyda glanweithdra gwael.  Crogwyd Dic Penderyn yn dilyn y digwyddiadau hyn, am ymosodiad honedig ar swyddog heddlu. Roedd yn ddieuog.
Cyfansoddwr Cymraeg cynhyrchiol a cherddor gwych.
Enwog am ysgrifennu’r dôn a’r geiriau "MYFANWY"
Caiff ei hanes ei anfarwoli yn nofel Jack Jones "Off To Philadelphia In The Morning".
Llancaeach Fawr: maenor  gyda waliau 4 troedfedd o drwch y dywedir y mae bwgan neu ysbryd yn byw ynddo.
Am ragor o wybodaeth ar:
•    Llefydd i ymweld â nhw
•    Ble i fwyta
•    Diwylliant a Threftadaeth
Ewch i wefan Visit Merthyr: www.visitmerthyr.co.uk
Cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol “Fodern” gyntaf yma ym 1861.  Mae’n cael ei chynnal  bob yn ail flwyddyn yn ne a gogledd y wlad.
Bu’n byw yn Aberdâr ac ef oedd arweinydd cyntaf y Blaid Lafur, er ei fod yn dod o’r Alban yn wreiddiol.
Ar ben mwyaf gogleddol y cwm hwn mae Penderyn, sy’n enwog am ei Distyllfa Wisgi - teithiau a sesiynau blasu ar gael!!
Ychydig ymhellach i’r de rhedodd Guto Nyth Bran y filltir 4 munud cyntaf cyn cwympo’n farw wrth gael ei longyfarch.
Adeiladwyd y bont ag un bwa fwyaf yn Ewrop 250 mlynedd yn ôl gan William Edwards (ar ei bedwaredd ymdrech) ac mae’r bont yn dal i sefyll heddiw.  (Mae replica bach i’w weld yn y bwthyn).
Anthem Genedlaethol Cymru:- Hen Wlad Fyn Hadau.
Ysgrifennwyd a chyfansoddwyd gan Evan James a’i fab James James o Bontypridd,  ym 1856.
Mae cerflun i gofio’r ddau ohonynt i’w weld ym Mharc Ynysangharad (Parc Pontypridd)
Geraint Evans a Stuart Burrows - Ganwyd y cantorion opera byd-enwog hyn yn yr ardal hon, a’r canwr pop enwog Tom Jones - cyfoeth o dalent o un ardal fechan.
Dr William Price - y dyn oedd yn gyfrifol am  yr amlosgiad cyntaf, ar ei fab ifanc iawn.  Roedd hefyd yn llysieuwr.
Mae’r  Bathdy Brenhinol ,sy’n cynhyrchu darnau arian y deyrnas, hefyd yn y dref fechan hon.
Cartref castell hanesyddol, gyda thwr y dywedir sy’n gogwyddo mwy na thwr Pisa.
Gyda dyfrffos yn llawn dŵr.
Enillodd statws "Treftadaeth y Byd" yn ddiweddar.
Y Pwll Mawr, pwll glo go iawn, y gallwch fynd i lawr iddo yn y “cawell” a cherdded yn bell o dan y ddaear, ble bu’r glowyr yn cloddio am lo - tipyn o brofiad.
Roedd Aneurin Bevan, sylfaenydd y Gwasanaeth Iechyd Cenedlaethol ym 1948, yn hanu o’r dref hon.
(sleeps up to 5)
Mon-Fri from £60 per night
Fri-Sun from £65 per night