es cy fr cy jbo cy de cy su su cy cy en de es cy cy cy fr en en id ca cy ca en cy en de de it cy cs cy cy es cy cy en cy cy cy it fr en eo en en en cy cy es cy cy cy cy en cy cy ta en en en en cy es pt en cy cy cy ast en nb en en
St Tecwyn, Llandecwyn - Bro Ardudwy
Ffynonellau Hanesyddol St Mihangel Ynys
Cyswllt Teuleuol Kennedy a Onassis
St Ddwywe, Dyffryn + Talybont
St Mair + St Bodfan, Llanaber
St Ioan yr Efengylwr, Abermaw
Sefydlu Eglwys St Ioan
Edrych dros Llandecwyn a’r bae, mae Eglwys St Tecwyn’s Church yn gwasanaethu cymunedau Llandecwyn & Talsarnau.
Mae enw’r Eglwys yn tarddu o St Tecwynm a gredir iddo gyrraedd yma yng Nghymru (ynghyd â St Twrog, sant noddedig eglwys gyfagos Maentwrog yn Plwyf Bro Moelwyn) o Lydaw tua 516 O.C. yng ngosgordd St Cadfan.
Fe ail-adeiladwyd yr Eglwys bron yn yr union safle â’r eglwyss wreiddiol yn 1879, pan fu i bron pob gwrthrych hynafiaethol gael ei ddifrodi, ac eithrio’r basn bach a’r gilfach y safai ynddi i’r Dde o’r allor.
Wrth ail-adeiladu’r Eglwys yn 1879, fe ddarganfuwyd carreg tus 12 troedfedd o ran Ddwyreiniol yr Eglwys tu allan i ganllawiu’r allor, a 3 droedfedd oddi ar y llawr.  Mae’r garreg yn 14 modfedd o hyd gyda lled o 3 modfedd ar un ochr yn lleihau i 2 1/2 ar yr ochr arall, ac yn 2 fodfedd o drwch.  Ar ochr llyfn y garreg mae yna arysgrif a ddehonglwyd gan y diweddar Sir Edward Anwyl:
SCTI TETQUINI PR(ESBTER) I H(O) RI DEI CLARIS (IMI)
Q(UE) DEI S(E)ROI, HELI DIAC(N) I ME FECIT –I–
(CROES) ST TECWYN, HENURIAD (=OFFEIRIAD) I ANRHYDEDDU DUW
AC ARDDERCHOCAF WAS DUW, HELI DIACON A’M GWNAETH.  ABCDEF
DEACON MADE ME. ABCDEF.
Credir mae’r dyddiad oedd yr unfed ganrif ar ddeg.  Saif y garreg yn ddiogel ym mur canoloesol yr Eglwys.  Nodi’r fod y llythrennau yn mân-llythrennog ac heb eu cerfio â chyn, ond wedi eu dynodi gan resi parhaol o ddotiau, a wnaethpwyd mae’n debyg â morthwyl a hoelen.  Roedd ho’n draddodiadol yn Iwerddon, ac o bosib yma yng Nghymru, i gerfio llythrennau’r wyddor Rhufeinig ar gerrig beddau athrawon a chenhadwyr.
Mae’r wybodaeth uchod wedi ei gyfaddasu o nodiadai’r Parchedig G. Chambres, Mor Edrin, Talsarnau ac o erthygl a gynhwysir yng Nghomisiwn Brenhinol ar ‘Golgolofnau Hynafol yng Nghymru’. (Arch. Cambs. 1905 and ib. vi 121)
Am mwy o wybodaeth dilynwch y linciau canlynol:
Gwybodaeth Eglwys St Tecwyn: Cadw
Gwybodaeth Eglwys St Tecwyn: Coflein RCHAMW
Gwybodaeth Porth Mynwent Eglwys: Cadw/Cymru Hanesyddol
Dim mwy o Digwyddiadau Dyfodol
Form action Subscribe Unsubscribe
Gadewch y flwch yma'n wag os da chi'n person:
Ymunwch â ni ar Facebook
© 2018 Bro Ardudwy. Charity 1146546: Worshipping God, Growing the Church, Loving the World Elusen 1146546: Addoli Duw, Tyfu'r Eglwys, Caru'r byd