cy cy sw en cy cy cy cy cy en cy cy en cy en cy en cy en de en cy en cy cy en en cy en fr fr en fr de cy de en id en cy fr cy en cy en cy en cy en cy en cy en cy en cy cy en cy en es nl es en de cy fr en de en cy cy en es en fi en cy en en cy en es en cy en cy en cy fr cy en cy fr en en cy nl cy en cy en cy en cy en cy en cy en en en en en en cy en en en es en cy en cy en cy en en en es en es en cy en cy en cy en cy en cy en cy en cy en en da de fi en es en es fr cy en en en en en cy en es en cy en cy nl en cy en cy de cy en cy en cy it en fr en de cy en cy de cy en en en en en cy en cy en cy en cy en cy en cy it en en cy fr cy fr cy it en en cy fr fr de cy fr cy en en en cy fr cy fr cy fr en fr cy fr et en cy fr de en en fr cy fr en fr en fr en en en cy cy en cy cy cy fr es en en en cy cy en de cy en pl eo cy eo es cy en es es ceb en es cy cy la ceb sv pl cy cy cy es eo en cy cy hbs_lat hbs_lat cy zh cy cy nl de ar arz en az de lt ru sv bg bn bo br hbs_lat ca en mzn hbs_lat da de hi el en eo es et eu fa fi nn fr fy de ja gd lt he hi hbs_lat hu hy it id en is it ja kk ta ko ku it lb lt lv hi en ml mr ms my mzn ne nl nb nb fr pa pnb pt io ro ru bxr jbo en hbs_lat si sk sl sq hbs_lat sv hu ta te en th tr ceb tr oc fy ur uz vi xmf da zh fr zh cs cy cy cy cy cy cy en cy
Gwobr Heddwch Nobel - Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Mae Gwobr Heddwch Nobel (Swedeg, Daneg a Norwyeg: Nobels fredspris) yn un o bum Gwobr Nobel a roddwyd gan y diwydiannwr a'r dyfeisiwr Swedaidd Alfred Nobel. Yn ôl ewyllys Nobel, dylid cyflwyno'r Wobr Heddwch "i'r person sydd wedi gwneud fwyaf neu'r gwaith gorau i hybu brawdgarwch ymysg cenhedloedd, i ddiddymu neu leihau byddinoedd ac am gynnal a hyrwyddo cynghreiriau heddychlon."[1]
Nododd Alfred Nobel y dylai'r wobr gael ei chyflwyno gan bwyllgor o bump o bobl i'w dewis gan Lywodraeth Norwy. Bryd hynny, roedd undeb rhwng Norwy a Sweden, a chyda Sweden yn gyfrifol am yr holl bolisi tramor, teimlai Nobel y byddai'r wobr yn llai tueddol o gael ei ddefnyddio am resymau gwleidyddol pe cawsai ei rhoi gan Norwy. Cyflwynir y Wobr Heddwch yn flynyddol yn Oslo, ym mhresenoldeb y Brenin, ar 10 Rhagfyr (sef dyddiad marwolaeth Nobel). Dyma yw'r unig Wobr Nobel na sydd yn cael ei chyflwyno yn Stockholm. Yn Oslo, cyflwyna Cadeirydd y Pwyllgor Nobel Norwyaidd y Wobr Heddwch Nobel ym mhresenoldeb Brenin Norwy. Yn llygad y cyfryngau' rhyngwladol, derbynia'r enillydd Nobel (neu'r 'Llawryf' fel caiff ei alw weithiau) dri pheth: diploma, medal a dogfen sy'n cadarnhau gwerth y wobr. Cynhelir y Seremoni Gwobr Heddwch Nobel yn Neuadd y Ddinas, Oslo, a'r diwrnod canlynol cynhelir Cyngerdd Gwobr Heddwch Nobel, a ddarlledir i dros 450 miliwn o gartrefi mewn dros 150 o wledydd ledled y byd.
Weithiau, mae'r dewis o enillwyr Gwobr Heddwch Nobel yn ddadleuol, gyda honiadau o duedd gwleidyddol ac nad yw bob adeg yn gysylltiedig â heddwch e.e. cafwyd cryn anniddigrwydd gan bobl megis Mairead Corrigan pan roddwyd y Wobr i Arlywydd yr Unol Daleithiau Barack Obama. Mae'r enillwyr hefyd wedi cynnwys pobl a arferai ddefnyddio trais a therfysgaeth, ond a drodd eu cefn ar drais yn ddiweddarach er mwyn ceisio sicrhau heddwch.
Rhestr o enillwyr Gwobr Nobel am Heddwch[golygu | golygu cod y dudalen]
Dengys y rhestr isod bobl a enillodd Gwobr Nobel am Heddwch, un o'r Gwobrau Nobel:
Jean Henri Dunant, y Swistir am sefydlu'r Groes Goch ac am awgrymu Cytundeb Genefa
Frédéric Passy, Ffrainc am sefydlu a fod yn arlywydd Société Française pour l'arbitrage entre nations.
Élie Ducommun y Swistir a Charles Albert Gobat, ysgrifenyddion mygedol y Permanent International Peace Bureau yn Berne.
Syr William Randal Cremer Y Deyrnas Unedig ysgrifennydd yr International Arbitration League.
Sefydliad y Gyfraith Ryngwladol (Institut de droit international) yn Gent, Gwlad Belg
Bertha Sophie Felicitas Baronin von Suttner, née Iarlles Kinsky von Chinic und Tettau, Awstria, lenor ac arlywydd mygedol y Permanent International Peace Bureau.
Theodore Roosevelt, arlywydd yr Unol Daleithiau am ddraffrtio'r cytundeb heddwch ar ôl y rhyfel rhwng Rwsia a Siapan
Ernesto Teodoro Moneta, yr Eidal, arlywydd y Lombard League of Peace a
Louis Renault, Ffrainc, athro prifysgol ym maes Cyfraith Rhyngwladol
Klas Pontus Arnoldson, Sweden, am sefydlu'r Swedish Peace and Arbitration League a
Fredrik Bajer, Denmarc, arlywydd mygedol y Permanent International Peace Bureau
Auguste Marie Francois Beernaert Gwlad Belg aelod y Cour Internationale d'Arbitrage a
Paul Balluet d'Estournelles de Constant, Baron de Constant de Rebecque Ffrainc, am sefydlu a bod yn arlywydd y French parliamentary group for international arbitration ac am sefydlu'r Comité de défense des intérets nationaux et de conciliation internationale
Bureau International Permanent de la Paix, Berne
Tobias Michael Carel Asser, yr Iseldiroedd, am hyfforddi'r International Conferences of Private Law yn yr Hâg a
Alfred Hermann Fried, Awstria, am sefydlu Die Waffen Nieder
Elihu Root, yr Unol Daleithiau (UDA),
Henri la Fontaine, Gwlad Belg, arlywydd y Permanent International Peace Bureau
Heb ei ddyfarnu oherwydd y Rhyfel Byd Cyntaf
Y Groes Goch Ryngwladol, Geneva
Heb ei ddyfarnu oherwydd y Rhyfel Byd Cyntaf
Woodrow Wilson, UDA, am sefydlu Cynghrair y Cenhedloedd
Léon Victor Auguste Bourgeois, arlywydd Cyngor y Cynghrair y Cenhedloedd
Hjalmar Branting, Sweden, Prif Weinidog, cynrychiolydd Sweden ar Gyngor Cynghrair y Cenhedloedd
Christian Lous Lange, Norwy, ysgrifennydd cyffredin yr Inter-Parliamentary Union
Fridtjof Nansen, Norwy, cynrychiolydd Norwy ar Gynghrair y Cenhedloedd ac am greu Pasbort Nansen i ffoaduriaid.
Syr Austen Chamberlain, DU am Gytundeb Locarno a
Charles Gates Dawes, UDA, am fod yn gadeirydd yr Allied Reparation Commission ac am greu'r Dawes Plan
Aristide Briand, Ffrainc am Gytundeb Locarno a
Gustav Stresemann, yr Almaen am Gytundeb Locarno
Ferdinand Buisson, Ffrainc am sefydlu a gweithio fel arlywydd y League for Human Rights a
Ludwig Quidde, yr Almaen, cynrychiolydd i gynadleddau heddwch niferus
Frank B. Kellogg, UDA am y Briand-Kellogg Pact
Archesgob Lars Olof Nathan (Jonathan) Söderblom, Sweden, arweinydd y mudiad eciwmenaidd
Jane Addams, UDA, arlywydd rhyngwladol y Women's International League for Peace and Freedom a
Nicholas Murray Butler, UDA am hyrwyddo'r Briand-Kellogg Pact
Sir Norman Angell (Ralph Lane), DU, llenor, aelod o Bwyllgor Gweithredol Cynghrair y Cenhedloedd a'r National Peace Council
Arthur Henderson, DU, cadeirydd Disarmament Conference Cynghrair y Cenhedloedd
Carl von Ossietzky, yr Almaen, newyddiadurwr a heddychwr
Carlos Saavedra Lamas, yr Ariannin, arlywydd Cynghrair y Cenhedloedd a chyfryngwr rhwng Paragwâi a Bolifia
Cecil o Chelwood, am sefydlu a bod yn arlywydd yr International Peace Campaign
Nansen International Office For Refugees, Geneva.
Heb ei ddyfarnu oherwydd yr Ail Rhyfel Byd
Heb ei ddyfarnu oherwydd yr Ail Rhyfel Byd
Heb ei ddyfarnu oherwydd yr Ail Rhyfel Byd
Heb ei ddyfarnu oherwydd yr Ail Rhyfel Byd
Heb ei ddyfarnu oherwydd yr Ail Rhyfel Byd
Pwyllgor Rhyngwladol y Groes Goch (gwobrwywyd yn ôl-weithredol ym 1945)
Cordell Hull, UDA am gyd-sefydlu'r Cenhedloedd Unedig
Emily Greene Balch, UDA arlywydd rhyngwladol mygedol y Women's International League for Peace and Freedom a
John R. Mott, UDA, cadeirydd yr International Missionary Council ac arlywydd y World Alliance of Young Men's Christian Associations
The Friends Service Council, UD, a'r American Friends Service Committee, UDA, ar ran Gymdeithas Grefyddol Cyfeillion.
Heb ei ddyfernir am nad oedd ymgeisydd fyw oedd un addas (bu farm Gandhi yn India yn ddiweddar)
Lord John Boyd Orr of Brechin, DU, arlywydd y General Food and Agricultural Organization, arlywydd y National Peace Council ac arlywydd y World Union of Peace Organizations
Ralph Bunche am gyfryngu ym Mhalestina (1948).
Léon Jouhaux, Ffrainc, arlywydd yr International Committee of the European Council, is-arlywydd International Confederation of Free Trade Unions, is-arlywydd World Federation of Trade Unions, aelod o ILO Council, dirprwy i'r Cenhedloedd Unedig
Albert Schweitzer, Ffrainc, am sefydlu'r Lambarene Hospital yn Gabon
Ysgrifennydd gwladol yr Unol Daleithiau George Catlett Marshall am y Marshall Plan
Swyddfa'r United Nations High Commissioner for Refugees
Lester Bowles Pearson, ar y pryd yn Brif Weinidog Canada ac yn arlywydd 7fed sesiwn Cynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig am greu lluoedd heddwch yn ystod Argyfwng Suez.
Georges Pire, Gwlad Belg, arweinydd L'Europe du Coeur au Service du Monde, sefydliad dyngarol ar gyfer ffoaduriaid
Philip Noel-Baker, DU, am ei waith di-flino dros heddwch a chydweithiad rhyngwladol
Albert Lutuli, De Affrica, arlywydd yr ANC (African National Congress)
Dag Hammarskjöld, Sweden, ysgrifennydd cyffredinol y Cenhedloedd Unedig (ar ôl iddo farw).
Linus Carl Pauling, UDA am ei ymgyrch yn erbyn profion arfau atomig
Pwyllgor Rhyngwladol y Groes Goch, Geneva a
League of Red Cross Societies, Geneva.
Martin Luther King Jr, UDA am ei ymgyrch dros hawliau sifil
René Cassin, Ffrainc, arlywydd Llys Ewropeaidd Hawliau Dynol
International Labour Organization (I.L.O.), Geneva.
Norman Borlaug, UDA am ei ymchwyl i'r International Maize and Wheat Improvement Center
Canghellor Willy Brandt, yr Almaen, am Ostpolitik Gorllewin yr Almaen sydd yn dangos agwedd newydd ar gyfer Dwyrain Ewrop a Dwyrain yr Almaen
Ysgrifennydd Gwladol Henry A. Kissinger, UDA a Gweinidog Tramor Le Duc Tho, Fietnam (gwrthododd), am ei waith "for the Vietnam peace accord".
Seán MacBride, Iwerddon, arlywydd yr International Peace Bureau a Chomisiwn Namibia y Cenhedoledd Unedig a
Eisaku Sato, Siapan, Prif Weinidog
Andrei Dmitrievich Sakharov, Undeb Sofietaidd am ei ymgyrch dros hawliau dynol
Betty Williams a Mairead Corrigan am sefydlu Northern Ireland Peace Movement (newidwyd ei enw i Community of Peace People yn ddiweddarach)
Amnesty International, Llundain, am ei ymgyrch yn erbyn artaith
Arlywydd Mohamed Anwar Al-Sadat, yr Aifft a Phrif Weinidog Menachem Begin, Israel am drafodaeth heddwch rhwyng yr Aifft ac Israel
Y Fam Teresa, ymgyrchwraig dros ymwybyddiaeth o dlodi (India)
Adolfo Pérez Esquivel, yr Ariannin dros hawliau dynol
Swyddfa'r United Nations High Commissioner for Refugees
Alva Myrdal, Sweden a Alfonso García Robles, Mecsico, cynrychiolyddion i General Assembly on Disarmament y Cenhedloedd Unedig
Lech Wałęsa, Gwlad Pwyl, am sefydlu Solidarność a'i ymgyrch dros hawliau dynol; arlywydd cyntaf y wlad ar ôl cwymp Comiwnyddiaeth
Esgob Desmond Mpilo Tutu, De Affrica, am ei waith yn erbyn Apartheid
International Physicians for the Prevention of Nuclear War, Boston.
Elie Wiesel, UDA, llenor, a oroesodd yr Holocost
Óscar Arias Sánchez, Costa Rica, am sefydlu trafodaeth heddwch yn America Canolog
Lluoedd heddwch y cenhedloedd unedig, Efrog Newydd
Tenzin Gyatso, y pedwerydd Dalai Lama ar ddeg.
Mikhail Sergeyevich Gorbachev, Arlywydd yr Undeb Sofietaidd am helpu i ddod â'r Rhyfel Oer i ben
Aung San Suu Kyi, Myanmar, arweinydd gwrthblaid ac ymgyrchydd dros hawliau dynol
Y llenor Rigoberta Menchú, Gwatemala, am ei ymgyrch dros hawliau dynol, yn bennaf i bobloedd cynhenid
Arlywydd Nelson Mandela, De Affrica a'r arlywydd blaenorol Frederik Willem de Klerk, De Affrica, "for their work for the peaceful termination of the apartheid regime, and for laying the foundations for a new democratic South Africa"
Yasser Arafat, Cadeirydd y PLO (Palesteina), Shimon Peres, Gweinidog Tramor Israel a Yitzhak Rabin, Prif Weinidog Israel, am ddiweddu'r Oslo peace accords
Joseph Rotblat, Gwlad Pwyl/DU) a'r Pugwash Conferences on Science and World Affairs am eu hymgyrch yn erbyn arfau niwclear
Carlos Felipe Ximenes Belo, Dwyrain Timor, a José Ramos Horta, Dwyrain Timor, am eu gwaith dros ddatrys y gwrthdaro yn Nwyrain Timor
International Campaign to Ban Landmines (ICBL) a Jody Williams am eu hymgyrch ar gyfer gwahardd a chlirio ffrwdrynnau tir
John Hume, DU a David Trimble, DU, am eu gwaith dros ddatrys y gwrthdaro yng Ngogledd Iwerddon
Médecins Sans Frontières, Brwsel
Arlywydd Kim Dae Jung, De Corea am ei waith ar dros ddemocratiaeth a hawliau dyngarol ac yn arbennig am ei ymgyrch ar gyfer perthynas y De gyda Gogledd Corea
Kofi Annan, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Ghana
Jimmy Carter, cyn-Arlywydd yr Unol Daleithiau "for his decades of untiring effort to find peaceful solutions to international conflicts, to advance democracy and human rights, and to promote economic and social development"
Shirin Ebadi, Iran, "am ei waith dros hawliau dyngarol a thros democratiaeth."
Wangari Maathai, Cenia, "am ei chyfraniad i ddatblygiad cynaladwyaeth, democratiaeth a heddwch."
Yr IAEA a Mohamed ElBaradei, Yr Aifft, "am eu hymdrech i atal ynni niwclear rhag cael ei ddefnyddio at amcanion milwrol, a bod ynni niwclear ar gyfer amcanion heddychlon yn cael ei ddefnyddio yn y modd mwyaf diogel posibl."
Muhammad Yunus a Grameen Bank, Bangladesh
Al Gore, cyn-Islywydd yr UDA a'r Intergovernmental Panal on Climate Change o Y Cenhedloedd Unedig
Martti Ahtisaari, cyn-Prif Weinidog y Ffindir
Barack Obama, Arlywydd yr UDA
Liu Xiaobo, Gweriniaeth Pobl Tsieina
Ellen Johnson Sirleaf, arlywydd Liberia; Leymah Gbowee, Liberia; a Tawakkul Karman, Yemen
Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons
Kailash Satyarthi, India a Malala Yousafzai, Pacistan
Tunisian National Dialogue Quartet
Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]
↑ Cyfieithiad o ddetholiad o Ewyllys Alfred Nobel. Adalwyd 25-08-2009
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwobr_Heddwch_Nobel&oldid=6478575"
Rhestrau enillwyr Gwobr Nobel
Golygu cod y dudalen
Lawrlwytho ar ffurf PDF
Beth sy'n cysylltu yma
Gwybodaeth am y dudalen
Cyfeiriwch at yr erthygl hon
Newidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 21 Hydref 2018, am 21:17.
Mae testun y dudalen ar gael dan drwydded Creative Commons Attribution-ShareAlike; gall fod telerau ychwanegol perthnasol. Gweler Telerau Defnyddio'r Drwydded am fanylion pellach.
Golwg drwy'r teclun symudol