de en en ceb fr de cy cy cy es de de de de cy cy cs it es es cy cy de cy en es es cy nl cy cy cy cy cy cy cy cy de cy de sl cy cy cy de cy es cy cy ca cy cy jbo cy cy fr ceb cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en
Sut oedd yr adnoddau'n cael eu rheoli gan y mynachod
Yr Ymddiriedolaeth a Prosiect Ystrad Fflur
Y Ganolfan: Adferiad ac Datblygiad
...a chyhoeddiadau perthnasol eraill y tu allan i’r Prosiect
Cyd-destun Hanesyddol Cymru a’r Byd Ehangach
Cynllunwch eich ymweliad i'r Abaty a thu hwnt
Sut i gyrraedd ac archwilio
Ymweld ag adfeilion yr Abaty
Gweithgareddau yn ar ardal
Pethau i’w wneud yn ystod eich ymweliad
Teithiau cerdded treftadaeth o gwmpas Ystrad Fflur
Taith gerdded ym mynwent y plwyf
Gorffennol y gymuned leol ei hun
Tirweddau Hanesyddol a Naturiol i ymweld â nhw
Tirweddau sy’n gysylltiedig â stori Ystrad Fflur
Tirweddau Hanesyddol a Naturiol i ymweld â nhw
Tirweddau sy’n gysylltiedig â stori Ystrad Fflur
Yr Ysgol Abaty: Ystrad Fflur i blant
Lle gwych i archwilio
Pethau i’w Gwneud yn Ystrad Fflur
Pethau i’w gwneud yn y Dosbarth
Creu llinell amser o’r gorffennol diweddar
Mapio tirwedd Ystrad Fflur
Sut i wneud mapiau o ffotograffau awyr
Cyd-destun Hanesyddol Cymru a’r Byd Ehangach
Ystrad Fflur: Lle hardd llawn hanes
Mae hanes cryno Ystrad Fflur yn dweud wrthym mai safle hen fynachlog Sistersaidd ydyw a oedd o bwysigrwydd dirfawr i Gymru yn ystod yr Oesoedd Canol. Hyd yn oed heddiw mae gan y lle, ei hanes hir a’i dirweddau arwyddocâd mawr i bobl Cymru a’u diwylliant.
Mae adfeilion ei eglwys a rhan o’r clwystai a ddiogelwyd yng ngofal Cadw, asiantaeth dreftadaeth Llywodraeth Cymru, ac mae modd i’r cyhoedd ymweld â nhw. Dyma leoliad Prosiect Ystrad Fflur hefyd lle caiff gwaith ymchwil, cadwraeth a datblygu ei gyflawni gan Ymddiriedolaeth Ystrad Fflur yn dilyn gwaith gan archeolegwyr ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yn Llanbedr Pont Steffan.
Adluniad wedi’i baentio gan Chris Jones-Jenkins o gaeadle cyfan yr Abaty o gyfeiriad y dwyrain fel y byddai wedi edrych tua chanol y drydedd ganrif ar ddeg
Cliciwch am ddelwedd fwy
Mae gan y prosiect ddwy elfen sylfaenol, gysylltiedig: Prosiect Ymchwil Ystrad Fflur, dan gyfarwyddyd yr Athro David Austin, sydd â’r nod o wella ein gwybodaeth am hanes tymor hir y safle ac am ei le yn y dirwedd; a Phrosiect Canolfan Ystrad Fflur, sy’n ceisio adfer a datblygu cyfres o adeiladau hanesyddol rhestredig o’r enw Mynachlog Fawr, a brynwyd gan yr Ymddiriedolaeth ym mis Awst 2016 ac sy’n sefyll i’r de o heneb Cadw.
Saif adfeilion yr Abaty ychydig i’r dwyrain o bentref Pontrhydfendigaid, ger Tregaron yng Ngheredigion, ar ymyl orllewinol Mynyddoedd Cambria yng nghanolbarth Cymru. Cod post: SY25 6ES. Cyfeirnod grid yr Arolwg Ordnans: SN 7467 6569. Prif nodau’r wefan hon yw rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi am gynnydd Prosiect Ystrad Fflur, o safbwynt ymchwil a’r gwaith o ddatblygu’r ganolfan, a’ch cynorthwyo i fwynhau wrth ymweld ag Ystrad Fflur a’i thirwedd.
Dewisodd y Sistersiaid y lle hwn i addoli a chynhemlu Duw oherwydd ei unigrwydd mewn dyffryn caeëdig hardd ym mhlyg y mynyddoedd. Ymddengys hefyd iddo fod yn ddarn hynod sanctaidd o dirwedd sydd, ers yr Oes Efydd, yn fan sy’n ennyn parch neilltuol. Mae’n bosibl bod mynachlog yma hyd yn oed cyn cyfnod y Sistersiaid.
Golygfa o’r awyr (i gyfeiriad y dwyrain), a gofnodwyd gan Dr Toby Driver o Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru, o’r dyffryn ym Mynyddoedd Cambria lle cafodd yr Abaty ei adeiladu maes o law
Cliciwch am ddelwedd fwy
Roedd yr urdd Sistersaidd yn gofyn i’r mynachod ddarparu ar gyfer eu ffordd o fyw trwy wneud gwaith o’u dwylo eu hunain ac roeddent yn ymhél ag adeiladu, ffermio, mwyngloddio, cloddio plwm a rheoli coetiroedd a dŵr, ond roedden nhw hefyd yn arddel y sgiliau tawelach o ysgrifennu a chopïo llawysgrifau.
Yn wir, gweithiwyd yma ar nifer fawr o destunau canolog diwylliant Cymru, yn grefyddol, yn hanesyddol ac yn llenyddol. Roedd y gwaith hwnnw’n cynnwys hanes cyntaf Cymru yn y Gymraeg, straeon y Mabinogion a barddoniaeth Gymreig. Honnir yn gryf fod y bardd enwocaf o holl feirdd oesoedd canol Cymru, Dafydd ap Gwilym, wedi byw, marw a chael ei gladdu yn y gymuned hon o fynachod.
Chwaraeodd yr Abaty ran hefyd mewn digwyddiadau mawr yn ymwneud ag annibyniaeth Cymru yn yr Oesoedd Canol, a oedd â chysylltiadau â phobl bwysig, yn enwedig yr Arglwydd Rhys (Rhys ap Gruffudd) Tywysog y Deheubarth (de-orllewin Cymru), Llywelyn Fawr o Wynedd yn y Gogledd ac Owain Glyndŵr. Pan oedd Ystrad Fflur yn ei hanterth, byddai ymwelwyr wedi gweld adeiladau trawiadol a oedd yn adlewyrchu cyfoeth, arwyddocâd a grym yr Abaty.
Ar ôl i’r Abaty gael ei ddiddymu ym 1539 trowyd ei adfeilion yn blasty, ac yna ddiwedd y 18fed ganrif fe’u trowyd yn ffermdy, sef yr hyn a welwn heddiw.
Gellir parhau i weld effaith yr holl hanes hwn yn y dirwedd heddiw, ac mae’n werth archwilio’r dyffryn prydferth hwn a’i hanes. Dywed ymwelwyr fod hud arbennig yn perthyn i’r lle.
Hawlfraint y dudalen hon: © Ymddiriedolaeth Ystrad Fflur
Yr Ymddiriedolaeth Ystrad Fflur: Y Prosiect Ystrad Fflur
(h) Oni nodir yn wahanol, mae hawlfraint ar y deunydd i gyd ar y wefan hwn yn eiddo i'r Athro David Austin, Cadeirydd,Ymddiriedolaeth Ystrad Fflur.
Dyluniad y wefan gan Martin Crampin,     Datblygiad y wefan gan Technoleg Taliesin Cyf.