en en en en en en en en en en en en en en en en de en hbs_lat en cy en en cy en en cy en en en en en id en en en en de en hbs_lat en cy de cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en en en fr en en
Y Goruchaf Lys - Judicial Committee of the Privy Council (JCPC)
Go to the home page
Go to the sitemap page
Go to the Current cases
Go to the Decided cases
Go to the terms and conditions page
Go to the contact us page
Go to the accessibility statement page
The Judicial Committee of the Privy Council
Judicial Committee of the Privy Council
Ym mis Hydref 2009, disodlwyd Pwyllgor Apeliadol Tŷ'r Arglwyddi fel y llys uchaf yn y Deyrnas Unedig gan y Goruchaf Lys.
Mae 12 Ustus y Goruchaf Lys yn cynnal y safonau uchaf a osodwyd gan y Pwyllgor Apeliadol, ond yn awr maent yn amlwg ar wahân i'r Llywodraeth a'r Senedd.
Mae'r Llys yn gwrando ar apeliadau ar bwyntiau cyfreithiol o'r pwysigrwydd mwyaf i'r cyhoedd y gellir dadlau yn eu cylch, ar gyfer y Deyrnas Unedig i gyd mewn achosion sifil, ac ar gyfer Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon mewn achosion troseddol.
Yn ogystal, mae'n gwrando ar achosion ar faterion datganoli dan Ddeddf yr Alban 1998, Deddf Gogledd Iwerddon 1988 a Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Trosglwyddwyd yr awdurdodaeth hon i'r Goruchaf Lys o Bwyllgor Barnwrol y Cyfrin Gyngor.
Mae'r Goruchaf Lys yn eistedd yng nghyn adeilad Guildhall Middlesex, ar ochr orllewinol Parliament Square.
Mae'r lleoliad newydd hwn yn arwyddocaol iawn o wahanu pwerau'r Deyrnas Unedig, gan gydbwyso'r farnwriaeth a'r corff deddfwriaethol ar draws ehangder Parliament Square, gyda'r adran weithredol (adeilad y Trysorlys) a'r eglwys (Abaty San Steffan) ar y ddwy ochr arall.
Mae'r Goruchaf Lys yn penderfynu ar faterion datganoli hefyd, hynny yw, pa un ai a yw'r awdurdodau datganoledig gweithredol a deddfwriaethol yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon wedi gweithredu neu'n bwriadu gweithredu o fewn eu pwerau, ynteu a ydynt wedi methu cydymffurfio ag unrhyw ddyletswydd arall a orfodwyd arnynt. Gall achosion datganoli gyrraedd y Goruchaf Lys mewn tair ffordd:
Cyfeirio gan rywun sy'n gallu arfer pwerau statudol perthnasol megis y Twrnai Cyffredinol, pa un ai a yw'r mater yn destun ymgyfreitha ai peidio.
Trwy apêl o rai llysoedd uwch yng Nghymru a Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.
Cyfeirio gan lysoedd apêl penodedig.
The Supreme Court website