fi tr ceb cy kw ast es cy en cy cy cy fi cy en cy cy cy cy cy fi de de de es es ms fi de cy en en en cy en cy cy cy cy cy cy en en en en cy en
Hanes Talsarnau Drwy Lygaid Mr Tomi Gwilym Williams
Cyflwyniad Margaret Roberts i'w thad
Thomas Gwilym Williams, 1912 - 1996
Ganwyd Dad ym Mlaenau Ffestiniog ar y 29ain o Chwefror,  1912.  Ymfalchiai yn y ffaith ei fod wedi ei eni ar ddiwrnod naid,  ac mai ef oedd y penshoniar ieuengaf yn yr ardal.   Ymfudodd y teulu i Trefor Place yn y pentref pan oedd yn ieuanc iawn a mynychodd ef a’i frawd Dei ysgol y pentref.  Gadawodd yr ysgol pan oedd yn 14 ac aeth i weithio i chwarael yr Oakeley ym Mlaenau Ffestiniog.  Soniai yn aml am y gymdeithas glos oedd yno ar cystadlu brwd yn y Caban ar amser cinio.  Pan ddaeth y rhyfel  ymunodd a’r Fyddin ac yno y bu hyd  ddiwedd y rhyfel yn 1947.  Ni fyddai  byth yn son am y dyddiau yma a gafodd gymaint o effaith arno.  Cai ei alw yn ‘Chocolate Soldier’ gan ei gyd filwyr gan y byddai yn ffeirio ei sigarets am siocled, roedd yn well ganddo focs o siocled na’r cinio gorau ac fe fwytaodd bwysi yn ystod ei oes.
Tra yn y Fyddin cyfarfu a Mam a oedd yn hanu o’r East End yn Llundain ac yno y gwnaethant briodi  yn 1944 cyn symud i Dalsarnau pan oeddwn ychydig fisoedd oed yn 1946.  Ganwyd Gwynfor, fy mrawd, yn 1949 ac roedd y teulu bach yn gyflawn.   Aeth Dad i weithio ar Reilffordd y Cambrian wedi dychwelyd o’r Fyddin ac yno y bu nes iddo ymddeol.
Ymhel  a Hanes Cymru a hanes lleol oedd ei brif ddiddordeb wedi ymddeol  a daeth sawl myfyriwr o Goleg Harlech i Cilfor i’w holi wrth ymchwilio i ddeunydd ar gyfer eu traethawd hir.  Roedd wrth ei fodd yn cyfarfod y gwahanol gymeriadau o’r gymdeithas a ddeuai ato ar yr aelwyd.
Ei ddiddordeb arall oedd garddio.  I ni, y teulu,  mor ffodus oeddem  o gael  llysiau ffres o’r ardd a physgod o’r traeth.  Cariai sachau o wymon i fyny’r rhiw i’r ardd, oedd oddi tan Bryn Awel (cyn ail wneud y ffordd),  a byddai wrth ei fodd yn taro sgwrs hefo pwy bynnag oedd yn mynd heibio.
Rhaid yw son am ei gariad at blant. ‘Roedd ganddo ffordd arbennig o hwyliog o gwmpas unrhyw blentyn ac amynedd di-ben-draw.  ‘Roedd ar ben ei ddigon pan anwyd Meinir, y cyntaf o’i wyresau, ac roedd fel brenin wrth ei gwthio yn ei phram o gwmpas y lle.  ‘Roedd ei gwpan yn llawn pan anwyd Gwion, Caryl a Geraint, colled fawr i’r gor-wyrion oedd na chawsant gyfarfod eu hen Daid.
Cafodd Dad bleser mawr yn ysgrifennu’r hanes yma, gobeithio y cewch chwithau yr un boddhad yn ei ddarllen.
Site Design: Deudraeth Cyf Supporting Communities