cy en en en en en de cy cy cy kw cy es cy es cy fr cy cy en kw cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy cy cy sv cy en en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en cy fr cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en cy pl cy cy cy cy cy cy cy en cy en cy en en cy en cy cy cy en cy cy cy cy cy cy cy en en
Hawliau Cyfreithiol Gofalwyr a'r Perthynas Agosaf - Metal Health Wales
Promoting Choice in Mental Health
This website is managed by
Beth yw afiechyd meddwl difrifol?
Meddygol a Ffurfiau Eraill o Driniaeth
Timau Iechyd Meddwl Cymunedol Yng Nghymru
Hawliau Cyfreithiol Gofalwyr a’r Perthynas Agosaf
Materion Cyfreithiol Ac Eraill
Derbyn Cleifion i’r Ysbyty a’u Rhyddhau
Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant
Hawliau Cyfreithiol Gofalwyr a’r Perthynas Agosaf
Ers 6ed Ebrill 2016, cyfunwyd hawliau cyfreithiol gofalwyr di-dâl a’u hymestyn drwy gyflwyno darn o ddeddfwriaeth newydd sydd yn berthnasol i ofalwyr yng Nghymru;
Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014
Mae’r ddeddf hon yn disodli’r holl ddeddfwriaeth gofal cymdeithasol a oedd yn cynnwys hawliau gofalwyr yng Nghymru. Dyma’r tro cyntaf y mae Cymru  wedi cael deddfwriaeth gofal cymdeithasol sydd ar wahân yn llwyr i’r hyn sydd yng ngweddill y  DU.
Sut y mae’r Ddeddf yn diffinio gofalwr?
Roedd deddfwriaeth flaenorol yn disgrifio gofalwr fel rhywun sydd yn darparu “swm sylweddol o ofal yn rheolaidd”, ac roedd hyn yn cael ei ddiffinio fel isafswm o 35 awr yr wythnos.
O dan y Ddeddf newydd, mae gofalwr yn cael  ei ddiffinio fel; ‘person sydd yn darparu neu’n bwriadu darparu gofal i oedolyn neu blentyn anabl.’ Nid oes rhaid i ofalwyr i brofi eu bod   yn darparu neu’n bwriadu darparu symiau sylweddol o ofal yn rheolaidd.
Mae’r Ddeddf yn pwysleisio gwneud darpariaeth i wella  lles gofalwyr sydd angen cefnogaeth ac yn diffinio ‘lles’ fel y categorïau canlynol:-
Lles corfforol ac iechyd meddwl ac emosiynol
Yn cael eu diogelu rhag camdriniaeth ac esgeulustod
Addysg, hyfforddiant a hamdden
Perthnasau domestig, teuluol a phersonol
Gwneud cyfraniad i gymdeithas
Lles economaidd a chymdeithasol
Rheolaeth dros fywyd o ddydd i ddydd
Yn cymryd rhan mewn gwaith
Mae darpariaeth ar gyfer asesiadau gofalwyr yn cyfuno’r tair Deddf Gofalwyr blaenorol. Os ymddengys i awdurdod lleol fod gofalwyr angen cymorth, mae yna ddyletswydd arnynt i gynnal asesiad.  Nid oes ots beth yw’r cymorth sydd yn cael ei roi neu’r adnoddau ariannol  sydd gan y gofalwr neu’r unigolyn sydd yn cael ei ofalu. Rhaid i awdurdodau lleol:-
Cynnig asesiad pan ymddengys i’r awdurdod lleol fod y gofalwr yn meddu ar anghenion cymorth
Asesu a yw’r gofalwr yn meddu ar anghenion ar gyfer cymorth (neu’n debygol o feddu ar y fath anghenion yn y dyfodol), ac os felly, beth fydd yr anghenion hynny
Mae’r angen am ofal ‘cyson a sylweddol’ wedi ei ddileu, yn union fel yr angen i’r gofalwr i ‘wneud cais’ am asesiad. Rhaid i asesiadau gynnwys:-
A yw’r gofalwr yn medru/fodlon parhau i ofalu
Y canlyniadau y mae’r gofalwr am sicrhau o ran bywyd o ddydd i ddydd,
P’un ai yw’r gofalwr yn gweithio a/neu’n dymuno cymryd rhan mewn addysg, hyfforddiant a gweithgareddau hamdden
Mae yna ddyletswydd ar Awdurdoda Lleol i ddiwallu’r anghenion sydd wedi eu nod drwy gyfrwng asesiad (pan fydd gofalwr yn cael ei ystyried yn gymwys).
Rhaid i’r asesiad fod yn gymesur â’r anghenion a’r amgylchiadau, ond fel isafswm, rhaid cofnodi’r data craidd ac ystyried y pum elfen er mwyn cadarnhau a ydynt yn gymwys. Mae ond angen gwybodaeth lawn pan fydd anghenion y gofalwr yn cael eu hystyried yn rhai cymwys, ac mae hyn yn arwain at gynllun gofal a chymorth neu gynllun cymorth ar gyfer y gofalwr.
Mae canllaw ar gyfer sicrhau asesiadau gofalwyr yng Nghymru ar gael yma: http://www.carersuk.org/wales/help-and-advice/factsheets-carers-wales/getting-an-assessment-in-wales
Mae’r Ddeddf yn manylu’r meini prawf o ran cymhwyster er mwyn helpu cadarnhau pwy sydd yn gyfrifol am gynnig cymorth ac ar ba pwynt y mae’r awdurdod lleol yn meddu ar ddyletswydd gyfreithiol er mwyn darparu/trefnu cymorth/darpariaeth gofal.
Y ddyletswydd i ddarparu gofal a chymorth i unigolion  mewn angen
Pan fydd awdurdod lleol yn penderfynu fod y gofalwr yn cwrdd â’r meini prawf o ran cymhwyster, mae dyletswydd ar yr awdurdod lleol i:-
Cadarnhau beth y mae modd ei wneud er mwyn diwallu anghenion y gofalwr
Penderfynu a fydd yn codi tâl a beth fydd y gost ar gyfer darparu’r cymorth.
Rhaid i’r awdurdod lleol i ystyried hefyd a fydd y gofalwr yn elwa o wasanaethau neu wybodaeth, cyngor a chymorth ataliol neu wasanaethau eraill sydd o bosib ar gael yn y gymuned leol.
Darllenwch mwy am gyfrifoldebau’r Awdurdod Lleol
Mae’r fersiwn hawdd ei darllen ar gael yma; http://gov.wales/docs/dhss/publications/141117acteasyen.pdf
Mae’r Ddeddf lawn ar gael yma; http://www.legislation.gov.uk/anaw/2014/4/pdfs/anaw_20140004_en.pdf
Mae gwybodaeth ar gyfer staff y Trydydd Sector a gwasanaethau cymdeithasol – sydd yn ymwneud yn benodol â gofalwyr iechyd meddwl – ar gael o;
Hawliau Perthynas Agosaf o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl
Cynllunio Gofal a Thriniaeth
Strategaeth Gofalwyr yng Nghymru
Hawliau Cyfreithiol Gofalwyr a’r Perthynas Agosaf
Po fwyaf yw eich salwch iechyd meddwl, yna byddwch yn aros yn fwy hir am ofal, yn ôl adroddiad beirniadol newydd gan yr elusen Rethink Mental Illness
Tri Bwrdd Iechyd yn methu â chyrraedd targedau iechyd meddwl y GIG
Adroddiad Stonewall yn datgelu sgil-effeithiau iechyd meddwl gwahaniaethu ar iechyd pobl LGBT
Anrhydedd Cynnwys y Cyhoedd ar gyfer NCMH-PÂR
“Mwy na dwy filiwn o bobl yn y DU yn gorfod cyfyngu eu gwaith yn sgil iechyd meddwl gwael, gyda llawer yn mynd i ddyled yn sgil hyn”