cy cy cy en de fr de cy cy de cy war cy en en en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy cy de en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy cy cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy en cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en cy cy cy es cy cy cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy cy cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy en cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy es cy en cy en cy cy cy es cy cy cy en cy cy cy cy cy fy cy cy cy cy en cy cy cy cy cy es cy en cy en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en en en es cy en war es es cy en en cy en pl cy en en de cy en fr en en en en cy cy de cy cy cy sl cy cy cy ro ro cy en es en cy cy cy fr en cy sv en cy fr ro en cy fr en es es fi cy cy it cy cy cy cy en en cy cy it cy jbo cy cy en cy cy fr it cy cy cy cy fr cy cy fr cy cy cy cy cy en fr cy cy cy fr nl cy cy jbo en en en
Y Papur Gwyrdd | Gwefan Gymraeg i'r ymgyrch byd-eang i barchu'r Ddaear – yr unig blaned sydd gennym.
Clymblaid y cyfoethogion a’r gwadwyr newid hinsawdd – sut i ffrwyno Trump a ‘gwleidyddiaeth ysgytwad’
No is Not Enough: Defeating the News Shock Politics, Naomi Klein (Allen Lane)
“Ni ddaw henaint ei hunan” …na newid hinsawdd ’chwaith, mae’n ymddangos. Yn hytrach, fel mae Naomi Klein yn dadlau yn ei llyfr mwya’ diweddar No Is Not Enough: Defeating the New Shock Politics (Allen Lane 2017), fe ddaw gyda, ac, yn wir, fe gaiff ei alluogi gan gymysgedd pwerus o dueddiadau a gysylltir gyda thwf byd-eang neo-ryddfrydiaeth.
Fel newyddiadurwr, awdur ac ymgyrchydd, mae Naomi Klein wedi ymchwilio i ac ysgrifennu am y tueddiadau hyn, a’u canlyniadau a’u perthynas i dŵf grym gwleidyddol neo-ryddfrydiaeth ers y 1970au – gan dynnu sylw at ei ymosodiadau ar y sector cyhoeddus a’i gefnogaeth ddi-gwestiwn i gorfforaethau elw-ganolig yn cael gweithredu heb unrhyw reoleiddio allanol.
Mae’r llyfr hwn yn dod â gwaith blaenorol Klein ynghyd i esbonio cynnydd y rhaglen neo-ryddfrydol – sef trwy dŵf superbrands byd-eang, gwadu newid hinsawdd, gwthio cyfoeth preifat i’r sector cyhoeddus a’r defnydd cynyddol o’r hyn mae hi’n cyfeirio ati fel ‘dysgeidiaeth ergydio’ (shock doctrine) i danseilio prosesau gwleidyddol.
Mae llawer o’r llyfr yn ymwneud ag esbonio tŵf ac ethol Donald Trump i Arlywyddiaeth yr UD: mae’n disgrifio creu superbrand Trump, sy’n gwerthu delwedd yn hytrach na chynnyrch ac yn y broses sy’ ddim yn petruso rhag allforio swyddi a damsang ar hawliau’r gweithwyr; mae’n dyrannu ymdeimlad Trump o hawl bersonol (yn gyfartal dros gyrff menywod ac adnoddau’r blaned) yn seiliedig ar ei gyfoeth anferth; ac mae’n pwyntio at ganlyniadau anorfod ei arlywyddiaeth – dadreoleiddio i gefnogi tŵf corfforaethau byd-eang a gwneud hyd yn fwy cyfoethog elit byd-eang sydd eisoes yn gyfoethog y tu hwnt i ddychymyg.
Ond mae gan Klein bryderon y tu hwnt i gipiad Trump o Arlywyddiaeth yr UD: ‘Er mor eithafol ydyw, mae Trump yn llai o wyriad nag o ganlyniad rhesymegol – pastiche o fwy neu lai’r cyfan o dueddiadau’r hanner canrif mwya’ diweddar’ (t.9).
Yn ei phennod yn ffocysu’n benodol ar newid hinsawdd a’r bygythiad amgylcheddol a gynigir gan apwyntiadau a gweithgareddau Trump, mae Klein yn dadlau bod gwadwyr newid hinsawdd yn amddiffyn ar-y-cyd eu goruchafiaeth economaidd a’r prosiect neo-ryddfrydol a’i creodd ac sy’n ei gynnal. ‘Mae gan gynhesu byd-eang ganlyniadau radical cynyddol wirioneddol. Os ydyw’n wir – ac mae’n amlwg ei fod – yna does dim modd i’r dosbarth oligarchaidd barhau i redeg yn wyllt heb reolau’ (t.83).
Yna, mae Klein yn troi i ystyried y dulliau a ddefnyddiwyd i gyflwyno egwyddorion neo-ryddfrydol i sefydliadau’r gwladwriaethau democrataidd, dulliau y cyfeiria atynt fel y ‘wleidyddiaeth ysgytwad’ newydd. Dadleua fod y chwalfa feddyliol sy’n dilyn unrhyw drychineb mawr – yn cael ei hachosi gan ddigwyddiadau economaidd, cymdeithasol neu amgylcheddol – yn creu amgylchiadau lle gall mesurau gael eu gweithredu i danseilio gwasanaethau cymdeithasol, creu mantais i gorfforaethau byd-eang a gwneud yr elit sydd eisoes yn gyfoethog hyd yn oed yn fwy cyfoethog, wrth ddiddymu rheoliadau sy’n gwarchod yr amgylchedd, gweithwyr a chymunedau.
Yn adran ola’r llyfr, mae Klein yn troi at y cwestiwn o beth y gellir ei wneud i atal y wleidyddiaeth ergydio hon gyda’i ehangu neo-ryddfrydol canlynol. Fel y cyhoedda’i theitl, dywed Naomi Klein, No is Not Enough. Ei dadl yw bod rhaid i’r gwrthwynebiad gynnig gweledigaeth newydd o sut y gellir trefnu cymdeithas. Mae hi’n cydnabod nad oes ond ychydig o gof yng nghymdeithasau’r Gorllewin o unrhyw fath o system economaidd ar wahân i rai sy’n hybu elw tymor-byr a chyfoeth personol wedi’i adeiladu ar dŵf economaidd parhaus – ‘system sy’n cymryd yn ddiddiwedd o drysor naturiol y ddaear, heb amddiffyn cylchoedd adferol, wrth dalu sylw peryglus o fach at ble y taflwn lygredd’ (t.240).
Ond mae’n mynnu bod dyfodol gwahanol yn bosibl. Heb smalio bod ganddi weledigaeth gynhwysfawr o’r dyfodol hwnnw, mae’n terfynu trwy gynnig rhai enghreifftiau sy’n dangos ffordd ymlaen: un ohonynt yw’r mudiad yn Standing Rock i wrthsefyll pibell olew’r Dakota Access ar draws tir llwythol y Sioux; un arall yw The Leap Manifesto, ‘platfform heb blaid’ a gynhyrchwyd gan arweinwyr grwpiau amrywiol (amgylcheddol, undebau llafur, cymunedau brodorol, ffeministiaid) o ar draws Canada.
Mae Klein ymhell o gynnig ffordd glir ymlaen, ond mae dwy egwyddor ar gyfer gweithredu yn sefyll allan: yn gyntaf, dylai gweithredu ddod â chymunedau amrywiol ynghyd i gydweithredu yn lle cystadlu – hawliau menywod, hawliau gweithwyr, cymunedau brodorol ac ati – gan gydnabod bod eu pryderon yn perthyn i’w gilydd; ac yn ail, dylai gweithredu ddechrau gyda gwerthoedd, nid polisïau, gan gydnabod ‘yr angen i symud o system sy’n seiliedig ar gymryd diddiwedd – o’r ddaear ac oddi wrth ein gilydd – at ddiwylliant wedi’i seilio ar ofalu, yr egwyddor wrth i ni gymryd, ein bod hefyd yn gofalu ac yn rhoi yn ôl’ (t.241).
Crêd Klein fod ‘digywilydd-dra coup corfforaethol [Trump]’ wedi gwneud gweithredu dros newid systemig yn angenrheidiol ac ar ddigwydd.
Gobeithio’n wir bod seiliau mor gadarn i’w hoptimistiaeth ynglŷn â’r gweithredu ag sydd i’w dadansoddiad o’r bygythiadau amrywiol.
Tagged amgylchedd, climate change, corfforaethau byd-eang, cyfoethogion, Cynhesu Byd-eang, Dakota Access, Dinas Efrog Newydd, Donald Trump, gwleidyddiaeth ysgytwad, Katrina New Orleans, Naomi Klein, Neo-ryddfrydiaeth, newid hinsawdd, Standing Rock, The Leap Manifesto
Diolch am gael ein hatgoffa am gyflwr ein planed – er Brexit
Llongyfarchiadau i gylchgrawn llenyddol O’r Pedwar Gwynt am gyhoeddi erthyglau gwerthfawr ar bwnc cyflwr ein planed – sef pwnc a guddiwyd, ers Mehefin 23, 2016, dan don dywyll Brexit (O’r Pedwar Gwynt, Gwanwyn 2018).
Nid awgrymu ydyn ni nad yw pwnc Brexit yn bwnc mawr ei hun – mae troi cefn ar barhau i gyd-lunio dyfodol gwaraidd fel aelodau o Senedd yr Undeb Ewropeaidd ymysg y pynciau mwyaf ers yr ail ryfel byd – ond bod colli golwg ar bwysigrwydd cyflwr y Ddaear gyfystyr â hunanladdiad.
Cyfraniad Angharad Penrhyn Jones i’r rhifyn yw adroddiad ar ymweliad y darlledwr amgylcheddol enwog Bruce Parry (e.e., cyfres Tribe, BBC Wales a Discovery) â sinema’r Magic Lantern ym mhentref Tywyn, Meirionnydd. Yno ydoedd i gyflwyno’i ffilm Tawai: A Voice from the Forest am ymateb llwyth y Penang yn Ba’ Puak, Borneo, wrth iddynt golli eu cynefin yn y coedwigoedd.
Cylchgrawn O’r Pedwar Gwynt, rhifyn y Gwanwyn, 2018
Darllenwn y cafodd ei groesawu’n gynnes iawn gan gynulleidfa niferus ac edmygus. Medd Angharad,  ‘.. yr argraff a gefais oedd bod y gynulleidfa – nifer yn gwisgo cotiau Patagonia, fel petaent wedi piciad draw i Dywyn ar y ffordd i Siberia – wedi tynnu eu hetiau beirniadol, fel petaen nhw’n barod i gusanu traed y dyn ar y llwyfan … wrth i’r goleuadau bylu, roedd awyrgylch ddefosiynol, bron, yn yr hen theatr yn Nhywyn.’
Ffilm yw Tawai sy’n codi cwestiynau am ein hymateb ni fel Gorllewinwyr i ddioddefaint pobloedd frodorol, a bu cwestiynu miniog ar Bruce Parry yn y drafodaeth a’i dilynodd. Ond cododd yr ymateb i’r gwahoddiad i ddod â’r noson i ben gydag ‘un cwestiwn sydyn arall’ dipyn o sioc, sef, ‘What do we do about the problem of capitalism?’
Medd Angharad: ‘… efallai mai hwn oedd y cwestiwn pwysicaf oll. Beth wnawn ni ynghylch yr uniongredaeth hon yn y Gorllewin, y ffydd led-grefyddol yn y drefn gyfalafol, neo-ryddfrydol sydd ohoni – trefn sy’n llyncu adnoddau’r byd fel rhyw anghenfil na ellir ei fodloni, trefn sy’n llwyddo i draflyncu unrhyw wrthsafiad?’
Ffrwyth astudiaeth ddwys ar bwnc y Ddaear yw erthygl yr Athro Emeritws R. Gareth Wyn Jones, sef Ynni, gwaith a chymhlethdod, sy’n seiliedig ar ddarlith Edward Lhuwyd a gyflwynwyd ganddo ym Mangor yn Nhachwedd 2017. (Sylwer bod y cylchgrawn hefyd yn cynnwys cyfweliad rhwng Cynog Dafis a’r Athro, sef Y Saith Chwyldro.)
Yn ei eiriau’i hun, mae’r Athro’n cyflwyno, ‘dehongliad o hanes bywyd ar ein planed dros 4.5 biliwn blwyddyn ei bodolaeth, gan dynnu sylw arbennig at rai cyfnewidiadau sylfaenol yn  yr atmosffer a’r lithosffer. Gwnaf hyn yn nhermau’r berthynas sydd rhwng ynni a’r gallu a ddaw yn ei sgil i gyflawni gwaith.’
Gan dderbyn ei fod yn ymdrin ‘â chynfas eithriadol o eang’, mae’r Athro’n trafod chwe chwyldro ynni ffurfiannol yn hanes y Ddaear. Ceir ganddo grynhoad ar sut mae ffrwyno ffynhonnell newydd o ynni nid yn unig yn creu’r potensial o gyflawni gwaith ychwanegol, ond bod hyn, hefyd, yn arwain at greu cymhlethdod materol ac, yn ein byd presennol, at gynhyrchu cymhlethdod cymdeithasol cynyddol.
Yn rhifyn Haf O’r Pedwar Gwynt, bwriedir cyflwyno ail erthygl gan yr Athro fydd yn edrych ar y chwe chwyldro hanesyddol yn nhermau eu cyfraniad i ‘natur heriol y seithfed chwyldro’ sy’n wynebu’n byd cyfoes ni.
Yn oes Donald Trump a’r Gwadwyr Newid Hinsawdd asgell-dde, talwn sylw i esboniad Gareth Wyn Jones o’r hyn sy’n digwydd: ‘Effeithiwyd yn ddwys ar ecoleg y blaned gan achosi, mewn perthynas ag ynni, ganlyniadau niweidiol allyriadau nwy carbon deuocsid a ryddheir o losgi’r holl danwydd ffosil. O ganlyniad, newidiwyd cydbwysedd mewnlif ac all-lif ynni’r haul, sy’n golygu bod mwy a mwy o’i wres yn cronni yn y moroedd a’r awyr.’
Ie, er y gwadu – a’r anwybyddu – croeso i ‘Oes y Seithfed Chwyldro’, oes cynhesu byd-eang.
Diolch, eto, i gylchgrawn O’r Pedwar Gwynt. Gweler,   am fwy o wybodaeth.
Tagged amgylchedd, Angharad Penrhyn Jones, Athro R Gareth Wyn Jones, Bruce Parry, Cynhesu Byd-eang, ecoleg, Edward Lhuwyd, Gwyddoniaeth, newid hinsawdd, O'r Pedwar Gwynt, Tawai A Voice from the Forest, Tribe, Tywyn Meirionydd, Y Blaned, Y Saith Chwyldro, Ynni
Taith Ewropeaidd y dylwn fod yn rhan ohoni – i drechu tlodi
Posted on Ebrill 24, 2018 | Rhowch sylw
Ers troi’n wefan yn unig, mae’r Papur Gwyrdd wedi canolbwyntio mwy na’r hen gylchgrawn papur ar bynciau’n ymwneud yn benodol â’r amgylchedd, fel cynhesu byd-eang a newid hinsawdd.
Ond mae pryderon mawr eraill yn hawlio’n sylw hefyd – megis y bygythiad i ddemocratiaeth yn yr Unol Daleithiau wedi ethol Donald Trump yn Arlywydd, y trafferthion difrifol sy’n wynebu pobl y Deyrnas Gyfunol wrth i’n gwledydd gael eu rhwygo o’r Undeb Ewropeaidd, a’r gagendor cynyddol rhwng y lleiafrif bach hynod gyfoethog a’r mwyafrif mawr o bobl y byd sy’n diodde’ o ddiffyg swyddi, tlodi ariannol ac afiechyd.
Felly, da gennym gyhoeddi’r post hwn ar ddydd all fod yn arwyddocaol iawn yn y frwydr i gau’r bwlch rhwng y cyfoethogion a’r difreintiedig.
Yn gynt heddiw, sef dydd Mawrth, Ebrill 24, o flaen ein Senedd Ewropeaidd ym Mrwsel, lansiwyd yr hyn y cyfeirir ato fel Taith Isafswm Incwm Ewrop.
Lansio Taith Isafswm Incwm sylfaenol, warantedig ger Senedd yr Undeb Ewropeaidd ym Mrwsel. Llun: Rhwydwaith EMI
Yn dathlu’r lansiad oedd Marianne Thyssen, Comisiynydd Cyflogaeth a Materion Cymdeithasol yr Undeb, Mairead McGuinness, Is-lywydd Senedd Ewrop, cryn nifer o Aelodau Seneddol Ewrop – gan gynnwys Jill Evans, Plaid Cymru – ynghyd â chynrychiolwyr mudiadau sifil a chrefyddol.
Wedi ei threfnu gan ymgyrchwyr gwrth-dlodi’r Rhwydwaith Ewropeaidd dros Isafswm Incwm (EMIN), nod y daith draws-Ewropeaidd hon yw codi ymwybyddiaeth o’r angen am gynlluniau Isafswm Incwm warantedig fel ffordd hanfodol o daclo tlodi – er enghraifft, wrth helpu cymaint o’n cyd-ddinasyddion sy’n ddi-waith neu sy’n derbyn cyflogau isel, bratiog fel rhan o realiti bywyd.
Ar y daith, dros gyfnod o 64 diwrnod, bydd dau o fysiau’n ymweld â 32 gwlad – gan gynnwys Ynys Môn yng Nghymru (ar eu ffordd i Iwerddon) – gyda dros 1,000 o wirfoddolwyr yn cyflwyno 120 o raglenni esboniadol.
Wrth ymweld â dinasoedd mawrion a phentrefi bychain, bydd yr ymgyrchwyr yn egluro pam mae angen i lywodraethau gwledydd yr Undeb fabwysiadu cynlluniau newydd i sicrhau Isafswm Incwm sylfaenol i bobl sy’n wynebu tlodi bob dydd. Ac, yn y broses, eu gobaith yw rhoi hwb i bawb sy’n dyheu am Ewrop wir gymunedol ei natur.
Tipyn o ganu wrth ddanfon y bysiau ar eu teithiau ledled Ewrop, gan gynnwys Cymru. Llun: Rhwydwaith EMIN.
Wrth gefnogi’r daith, dywed Jill Evans: ‘Gall cynlluniau Isafswm Incwm helpu atal tlodi gan alluogi pobl i gymryd rhan mewn cymdeithas beth bynnag eu hamgylchiadau, a chreu cymdeithas fwy cyfartal.
‘Gyda chyflogau yn methu’n llwyr â chadw i fyny gyda chwyddiant, gallai Isafswm Incwm Sylfaenol helpu codi pobl allan o dlodi. Mae hyn yn unol â pholisïau Plaid Cymru i drawsnewid Cymru.
‘Ond yn anad dim, mae hyn yn gydnabyddiaeth hanfodol o’r angen i fuddsoddi mewn pobl er mwyn eu galluogi i ryddhau eu potensial a gwneud cyfraniad llawn i gymdeithas.’
Ym marn gwefan Y Papur Gwyrdd, dyma’r math o ymgyrch ysbrydoledig, Ewrop-gyfan, y dylwn fynnu bod yn rhan ohono – nid cael ein gwthio gan Brexitiaid Prydain Fach i droi cefn arno. Cyd-weithio rhyngwladol yw gobaith y byd, nid ymrannu a chystadlu.
Cyhoeddwyd yn Tlodi, Uncategorized
Tagged EMIN, Emin Tour, European Parliament, European Union, Isafswm Incwm, Minimum Income, Poverty, Senedd Ewrop, Taith EMIN, Tlodi, Undeb Ewropeaidd
Cyfle i siarad am ddau o Gymry fu’n ceisio gwarchod y Ddaear – yn lleol ac yn fyd-eang
Posted on Mawrth 11, 2018 | Rhowch sylw
Nid yn aml dros y blynyddoedd y cawsom wahoddiadau i annerch grwpiau o bobl ar bwnc peryglon cynhesu byd-eang. (Dim digon o jôcs, efallai?)
Rhag imi greu camargraff, bu Charlotte a minnau yn fwy na hapus i ledaenu’r neges trwy hen gylchgrawn Y Papur Gwyrdd a’r wefan hon yn unig.
Ond, roedd hi’n beth braf ac annisgwyl iawn bod 2018 wedi dechrau gyda gwahoddiadau i annerch dwywaith yn barod, sef ym misoedd Ionawr a Chwefror.
Roedd yr achlysuron hynny wedi rhoi cyfle i ni gyfeirio at ddau o Gymry sydd wedi gwneud cyfraniadau nodedig ym maes yr amgylchedd, yn lleol ac yn fyd-eang. Dau, hefyd, oedd wedi bod o gymorth mawr i’r Papur Gwyrdd.
Hysbyseb cwmni Abaca yng nghylchgrawn Y Papur Gwyrdd
Ym mis Ionawr, cawsom gyfle i son am Rhiannon Rowley, yn wreiddiol o Randirmwyn. Siarad oeddwn yn neuadd Capel y Triniti yn Sgeti, Abertawe ar ôl derbyn cais gan aelodau Cymdeithas Ceredigion a Thŷ’r Cymry i son yn benodol am ‘Y Papur Gwyrdd’.
Roeddem wedi dod i wybod am Rhiannon am ddau reswm: yn gyntaf, roedd hi’n hybu gweithgarwch mudiad cymunedol Trefi Trawsnewid yng ngorllewin Cymru, ac, yn ail, hi oedd – ac yw – pennaeth cwmni Abaca Organic. Dyma gwmni sy’n cynhyrchu matresi gwely o wlân organig Cymreig mewn ffatri yn Nhŷ Croes, Rhydaman.
O ran Y Papur Gwyrdd, bu Rhiannon yn hysbysebu ei chwmni ymhob rhifyn ond dau o’r cylchgrawn rhwng 2007 a 2012. Roedd hynny’n golygu cyfraniad gwerthfawr i gyfrifon y fenter. Rydym yn falch i atgynhyrchu’r hysbyseb honno gan egluro bod Abaca yn dal i ffynnu.
Yna, ym mis Chwefror, cawsom gyfle i son am John Houghton, yn wreiddiol o Ddiserth ger Y Rhyl. Y tro hwn, roeddwn yn annerch aelodau o Gyfundeb Annibynwyr Gorllewin Morgannwg yng nghapel Hermon, Brynaman. Y pwnc y gofynnwyd i ni drafod oedd ‘Yr Amgylchedd a’r Capeli’.
Cawsom gyfle, felly, i son am yr Athro Syr John Houghton – Cristion sydd hefyd yn wyddonydd o ddylanwad byd-eang. Wedi bod yn Athro Ffiseg Atmosfferig ym Mhrifysgol Rhydychen – gan rybuddio am fygythiad cynhesu byd-eang – bu’n un o gadeiryddion paneli newid hinsawdd y Cenhedloedd Unedig.
Yr Athro Syr John Houghton
Enillodd Gwobr Nobel yn 2007 gyda nifer o’i gyd-wyddonwyr, a hynny ar y cyd gydag Al Gore.
O ran Y Papur Gwyrdd, bu Syr John yn barod iawn i gael ei holi gennym ac i gyhoeddi ei rybuddion am fygythiad newid hinsawdd yn rhifyn arloesol y cylchgrawn a sawl rhifyn arall. Rydym yn falch i gyhoeddi llun ohono. Mae’n ein hatgoffa am y gwyddonydd-o-Gymro hwn fu ymysg y mwyaf blaenllaw yn rhyngwladol fu’n pwyso arnom i fynnu ffrwyno cynhesu’r Ddaear.
Diolch i Rhiannon ac i Syr John am eu gwaith – ac am y cyfleoedd gwerthfawr rydyn ni wedi cael eleni nid yn unig i ysgrifennu ond i siarad, hefyd, amdanynt.
Cyhoeddwyd yn Addysg Amgylcheddol
Tagged Abaca Organics, Al Gore, amgylchedd, Cenhedloedd Unedig, Cymdeithas Ceredigion Abertawe, Cynhesu Byd-eang, Hermon Brynaman, matresi gwely gwlan, newid hinsawdd, Rhiannon Rowley, Syr John Houghton, Undeb yr Annibynwyr
Argyfwng y Ddaear – cyflwyniad theatrig ergydiol Cwmni Pendraw
Posted on Ionawr 31, 2018 | Rhowch sylw
Arwydd gobeithiol oedd hi i garedigion y Ddaear pan gafodd cytundeb ei lofnodi gan tua 200 o wledydd yn 2016, dan arweiniad gwaraidd y Cenhedloedd Unedig, i weithredu ar frys i geisio ffrwyno bygythiad cynhesu byd-eang.
Serch hynny, roedd pawb yn deall mai’r dasg fyddai sicrhau bod ein gwleidyddion yn cadw at eu haddewidion. Ganddyn nhw, wedi’r cyfan, mae’r gallu i weithredu polisïau i warchod y plethiad rhwng systemau naturiol y Ddaear sy’n ein cynnal – yn cynnal dynoliaeth a’r myrdd o ffurfiau bywyd eraill, hefyd. Ond sut mae gwneud hynny?
Mae angen dychymyg i lunio ffyrdd newydd o wthio pwnc i ben blaenoriaethau gwleidyddion a’i gadw yno. Yn sicr, dylai fod gan y celfyddydau ran amlwg i sicrhau hynny. Yng Nghymru, fel ymhob man arall.
Angharad Jenkins a Wyn Bowen Harries yn perfformio yn sioe deithiol ‘2071’ am fygythiad cynhesu byd-eang
Felly, roedd Charlotte a minnau’n falch iawn i fod yn bresennol neithiwr ar gyfer cyflwyniad aml-gyfrwng gafaelgar Cwmni Pendraw ar bwnc yr argyfwng amgylcheddol, a hynny yng nghanolfan gelfyddydol Volcano yma yn Abertawe.
Roedd y sioe – dan y teitl (anghynorthwyol!) ‘2071’ – yn asiad effeithiol o sgiliau actio a chyfarwyddo Wyn Bowen Harries, dawn gerddorol Angharad Jenkins a Gwilym Bowen Rhys, ynghyd â fideo o olygfeydd trawiadol. A neges werthfawr y cyfan oedd yr angen i bawb ohonom i beidio â gadael i’n gwleidyddion golli golwg ar weithredu polisïau i warchod y Ddaear, ein hunig gartref planedol.
Mae Cwmni Pendraw yn gwmni sydd wedi’i sefydlu’n benodol i gyflwyno pynciau hanes a gwyddoniaeth ac maen nhw i’w llongyfarch ar y weledigaeth honno.
Mae’r ‘2071’ Cymraeg – sydd yn dal ar daith ledled Cymru – yn gyfieithiad ac yn addasiad o gyflwyniad (gyda’r teitl anghynorthwyol hwnnw!) a wnaed gan wyddonydd newid hinsawdd arbenigol, yr Athro Chris Rapley, gyda’r dramodydd Duncan Macmillan, yn theatr y Royal Court yn Llundain yn 2014.
Bu’r  Athro’n disgrifio’r datblygiadau peryglus amrywiol sy’n cynyddu ar draws y Ddaear yn sgil cynhesu byd-eang. Yn ychwanegol, roedd yn holi sut fyd y byddai ei wyres yn ei etifeddu.
Tasg nid hawdd oedd gan Wyn Bowen Harries, mewn gwirionedd – sef o gadw sylw’r gynulleidfa wrth gyflwyno darlith. Ond fe wnaeth hynny’n llwyddiannus trwy ei brofiad a’i ddoniau fel actor. Bu’n sefyll ar ei draed, am un peth, yn wahanol i’r Athro Rapley oedd ar ei eistedd am y cyfan o’i gyflwyniad yntau yn y Royal Court.
(Mewn cromfachau, diddorol yw darllen am berfformiad arall ar yr un pwnc yn y Royal Court, ddwy flynedd ynghynt. Roedd sioe’r gwyddonydd Stephen Emmott yn llawer llai gobeithiol nag un Rapley.)
Braf dyfynnu’r triawd fu o flaen y gynulleidfa, ar lafar ac ar gân, yn esbonio pa mor agos at eu calonnau yw pwnc gwarchod y Ddaear:
Wyn Bowen Harries: “Er mai pwnc dwys sydd yma, mae’r cynnwys ynghylch yr her sy’n wynebu dynoliaeth yn gadarnhaol. Rwy’n gobeithio y bydd y modd yr ydym yn cyfleu’r ffeithiau, ynghyd â’n cyfuniad o ddelweddau a cherddoriaeth, yn rhoi cyfle unigryw i bobl ystyried pwnc sydd yn berthnasol i bob un ohonom.”
Angharad Jenkins: “Dwi wrth fy modd i fod yn rhan o’r cynhyrchiad pwysig yma. Mae newid hinsawdd a dyfodol ein planed yn rhywbeth sy’n effeithio arnom i gyd.”
Gwilym Bowen Rhys: “Pan glywais am broject 2071, roeddwn yn awyddus i gymryd rhan. Mae newid hinsawdd yn bwnc sydd werth ei drafod mewn unrhyw gyfrwng ac ar unrhyw gyfle. Roedd yn ymddangos i mi fod cyfle yma i sgwennu caneuon newydd sy’n trafod y pwnc, a’u rhannu efo cynulleidfaoedd newydd.”
Ie, llongyfarchiadau i Gwmni Pendraw am ein sbarduno ninnau’r Cymry Cymraeg i gael gair gyda’n gwleidyddion ar bwnc mor bwysig â hwn, a cheisio’n bersonol i adael ôl-troed llai niweidiol ar y Ddaear.
Cyhoeddwyd yn Addysg Amgylcheddol, Gwyddoniaeth, Newid Hinsawdd, Uncategorized
Tagged 2071, amgylchedd, Cwmni Pendraw, cyflwyniad theatr, Cynhesu Byd-eang, newid hinsawdd, Volcano Abertawe
Ffilm newydd Al Gore yn bortread pwerus o’r ymdrechion i warchod y blaned
Posted on Rhagfyr 21, 2017 | Rhowch sylw
Ar y wefan hon ar Orffennaf 31 eleni, roeddem wedi sôn am ffilm newydd Al Gore, An Inconvenient Sequel, sef yr olynydd i An Inconvenient Truth brofodd mor ddylanwadol ar bwnc argyfwng y Ddaear yn 2006.
Fe gyfeirion ni at adolygiad o’r ffilm newydd yn rhifyn Gorffennaf 30 yr Observer gan y newyddiadurwraig flaenllaw o Gaerdydd, Carole Cadwalladr. Annog pawb ohonom i weld y ffilm oedd hi.
Fe ddaeth â’i sylwadau i ben gyda’r geiriau hyn: ‘Brexit, Trump, newid hinsawdd, cynhyrchwyr olew, arian tywyll, dylanwad Rwsiaidd, ymosodiad chwyrn ar ffeithiau, tystiolaeth, newyddiaduraeth, gwyddoniaeth, mae’r cyfan yn gysylltiedig. Gofynnwch Al Gore … I ddeall y realiti newydd yr ydym yn byw ynddo, rhaid i chi wylio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.’
Al Gore yn yr India, yn trafod effeithiau cynhesu byd-eang yn ystod ffilmio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.
Erbyn hyn, o ddilyn ei chyngor a gwylio’r ffilm, rydym yn falch i gytuno gyda Carole Cadwaladr bod hon yn ffilm werthfawr arall gan gyn-Is Arlywydd  America sy’n esbonio’n effeithiol pa mor ddifrifol yw bygythiad cynhesu byd-eang.
Yn gefndir i’r ffilm mae darnau o sgyrsiau gan Gore i grwpiau rhyngwladol o Ymgyrchwyr I Ffrwyno Newid Hinsawdd.
Digon gwir, dyw hynny ddim yn swnio’n ddiddorol iawn!
Ond yn plethu trwy’r cyfan ceir braslun gafaelgar o ffeithiau cynhesu byd-eang, enghreifftiau brawychus o dywydd eithafol, toddiant iâ’r pegynau, a chodiadau yn  lefel y môr, ynghyd a chipolwg ar nifer o ymdrechion cymunedol i warchod a gweithredu. Mae’r cyfan yn arwain at drafodaethau’r gwleidyddion y tu-ôl-i’r-llenni yng Nghynhadledd Newid Hinsawdd Paris ym mis Rhagfyr 2015 – yn arbennig amharodrwydd India i droi cefn ar losgi carbon.
Daw’r i ffilm i ben gyda chytundeb annisgwyl-o-unol arweinwyr y gwledydd ym Mharis i geisio torri allyriadau carbon. Eu nod, meddant, oedd cyfyngu codiad tymheredd y Ddaear i lai na 2˚C o gymharu â dechrau’r Oes Ddiwydiannol.
Diweddglo trawiadol o gyffroes i’r ffilm, felly, i ysbrydoli pawb? Wel, nage. Daw’r ffilm i ben gyda datganiadau moel am ethol Donald Trump yn Arlywydd yr Unol Daleithiau yn 2016 gan dynnu’r wlad honno allan o Gytundeb Paris yn 2017.
Siom, felly, i Al Gore sydd wedi treulio rhan mor fawr o’i fywyd yn ceisio atal y corfforaethau carbon rhag difrodi’r Ddaear. A her i bawb oedd yn credu bod Cytundeb Paris yn golygu y gallwn ymlacio a gadael i’r drefn edrych ar ôl y blaned ar ein rhan.
I’r gwrthwyneb, yn sydyn fe welwn fod yr asgell dde eithafol wleidyddol wrthi – yn arbennig yn America – yn troi’r cloc yn ôl, yn gwanhau mesurau i warchod y Ddaear, gan wadu cynhesu byd-eang.
Felly, yn fwy o lawer nac y byddai Al Gore wedi dymuno, galwad i weithredu gydag ymroddiad newydd yw An Inconvenient Sequel:Truth to Power. Ewch ati i’w gwylio. (Blue Ray, HD Digidol, DVD a thrwy archebu ar eich teledu.)
Tagged Al Gore, Cynhadledd Paris, Cynhesu Byd-eang, Donald Trump
Holl-bwysigrwydd Bonn – er absenoldeb y Gwadwr Newid Hinsawdd Trump
Posted on Tachwedd 7, 2017 | Rhowch sylw
DIOLCH  i’r Cenhedloedd Unedig am y Gynhadledd Newid Hinsawdd sy’n cychwyn yn ninas Bonn yn yr Almaen heddiw – er yn gynhadledd gyda gwacter maint eliffant yn yr ystafell oherwydd absenoldeb yr Arlywydd Donald J Trump sy’n gwadu newid hinsawdd.
Dyma gyfarfod ar bwnc anferth o bwysig sy’n ein hatgoffa o’r cyd-destun hinsawdd i’r cyfan o’n bywydau – gan gynnwys i’r gwallgofrwydd gwleidyddol  sy’n cynnal rhyfeloedd ledled y Ddaear ar hyn o bryd gan chwalu bywydau miliynau o deuluoedd.
Ond, er bydd swyddogion llywodraeth America yn dal yn bresennol ar  ymylon y gynhadledd, bydd gwrthwynebiad Arlywydd yr Unol Daleithiau yn rhwym o effeithio ar ymateb rhai gwledydd. Gobeithio nid gormod.
Ar ddydd cyntaf Cynhadledd Newid Hinsawdd Bonn, Patricia Espinosa ar flaen criw o feicwyr ar ran COP23 gyda chynrychiolwyr yr Almaen a Fiji ar bob ochr iddi.
Nod y gynhadledd yw sicrhau gwireddu ar frys addewidion y 169 o lywodraethau – gan gynnwys yr Unol Daleithiau dan arweiniad goleuedig y cyn-Arlywydd Barack Obama – sydd wedi llofnodi Cytundeb Newid Hinsawdd Paris 2015. Addawodd y llywodraethau fynd ati i gyfyngu ar yr allyriadau CO2 sy’n codi trwy weithgarwch dynol i’r atmosffer er mwyn ffrwyno cynhesu byd-eang.
Os na lwyddir gyda’r nod honno, does dim amheuaeth ymysg gwyddonwyr y bydd miliynau mwy o bobl yn dioddef. Heb ots am na gwlad na diwylliant na hil na chrefydd na chryfder lluoedd arfog, mae hynny’n rhwym o ddigwydd wrth i  ganlyniadau enbyd newid hinsawdd ehangu ar garlam ar draws ein planed (ond gyda’r cyfoethog yn amddiffyn eu hunain, bid siwr).
Pobl ifanc yn cefnogi’r ymdrechion i warchod y Ddaear trwy Gynhadledd Bonn.
Wrth agor y gynhadledd heddiw, roedd Ysgrifennydd Gweithredol y Gynhadledd, Patricia Espinosa wedi atgoffa pawb o ba mor dyngedfennol yw hi fod llywodraethau’r byd yn gweithredu ar frys:
“Dyma’r 23ain Cynhadledd COP,” meddai, “ond dydyn ni erioed wedi cwrdd gydag ymdeimlad mor gryf o argyfwng. Mae miliynau o bobl o gwmpas y byd wedi diodde – ac yn dal i ddioddef – yn sgil digwyddiadau tywydd eithafol.
“Rydym yn tosturio wrthyn nhw, am eu teuluoedd, a’u dioddefaint.
“Ond y gwir yw mai efallai dim ond y cychwyn yw hwn – rhagflas o’r hyn sydd i ddod.
“Fel dywedodd Asiantaeth Meteoroleg y Byd ond ychydig ddyddiau yn ôl, mae’n debyg y bydd 2017 ymysg y tair blynedd poethaf i’w chofnodi.”
Roedd cyfeiriad Patricia Espinosa at adroddiad gwyddonwyr y WMO yn adlewyrchu cymaint o fraw sydd ymysg doethion y byd ar bwnc newid hinsawdd bellach.
Datgelodd y WMO mai 2016 oedd y flwyddyn boethaf i’w chofnodi, gyda lefel y CO2 yn yr atmosffer wedi codi i bwynt uchel newydd yn dilyn cynnydd oedd yn 50% yn fwy na chyfartaledd y 10 mlynedd diwethaf. Ar 403 darn y filiwn, mae CO2 yn yr awyr ar y lefel uchaf ers cyfnod y Pliocene, 3-5 miliwn o flynyddoedd yn ôl, pan oedd lefel y môr hyd at 20 medr yn uwch na heddiw. (Ac mae presenoldeb mwy o nwy methan yn yr atmosffer yn ffactor fwy peryglus eto fel nwy tŷ gwydr.) Parhau i ddarllen →
Cyhoeddwyd yn Newid Hinsawdd, Uncategorized
Tagged amgylchedd, Bonn COP23 Conference, Cenhedloedd Unedig, climate change, Cynhadledd COP23 Bonn, Cynhesu Byd-eang, Donald Trump, environment, Global Warming, gorymdaith hinsawdd, newid hinsawdd, Paris Conference, United States, Unol Daleithiau
Llongyfarchiadau – gan gynnwys un i BBC Llundain am ymddiheurio …
Posted on Hydref 29, 2017 | Rhowch sylw
Llongyfarchiadau i S4C am ddarlledu cyfres hynod ddiddorol a phwysig ‘Her yr Hinsawdd’ dros yr wythnosau diwethaf. Gyda’r arbennigwr yr Athro Siwan Davies, Prifysgol Abertawe, yn cyflwyno, roedd yn dda cael y ffeithiau gwyddonol am y bygythiad sy’n ein wynebu.
Llongyfarchiadau, hefyd, i gylchgrawn Barn (Hydref) am erthygl Hywel Griffiths ar y cysylltiad rhwng y corwyntoedd diweddar a newid hinsawdd. Cyfeiriodd yntau, hefyd, at y cyd-destun bygythiol,gan ychwanegu’r cyngor ymarferol hwn ‘ … mae modd lleihau’r risg a pharatoi trwy newid meddylfryd ym maes cynllunio yn benodol. Mae hynny’n wir hyd yn oed mewn dinasoedd mawr fel Houston, a adeiladwyd ar dir a adferwyd yn wreiddiol o wlyptir corsiog.’
Ac, o’r diwedd, llongyfarchiadau i’r BBC canolog yn Llundain am ymddiheurio am roi rhwydd hynt i’r Arglwydd Nigel Lawson wadu Cynhesu Byd-eang eto fyth ar raglen radio Today. Mae’r BBC wedi derbyn, wedi ton o brotest, bod eu methiant i gywiro honiad hollol anghywir Lawson nad yw’r atmosffer wedi cynhesu dros y 10 mlynedd diwethaf yn fethiant newyddiadurol y mae ganddynt gywilydd amdano.
Cyhoeddwyd yn Addysg Amgylcheddol, Newyddiaduraeth, Uncategorized
Tagged BBC Llundain, Cylchgrawn Barn, Cynhesu Byd-eang, Gwyddoniaeth, S4C, Teledu, Ymddiheuriad BBC
Yn nhawelwch llygad y storm – angen ysbryd Dartington a Schumacher
Posted on Medi 11, 2017 | 1 Sylw
Wrth i ni ysgrifennu’r geiriau hyn, mae Corwynt anhygoel Irma yn rhuo trwy Florida, Corwynt enbyd Harvey newydd dawelu yn Texas a Louisiana, Corwynt bygythiol Jose yn ffurfio yn y Caribi – a dros 40 miliwn o bobl yn diodde’ yn sgil stormydd glaw a llifogydd anferth yn Nepal, Bangladash a’r India, lle mae dros 1,300 o bobl wedi marw.
Ond, medd swyddogion Llywodraeth yr Unol Daleithiau, peth ‘gwleidyddol’ yw i wyddonwyr America rybuddio mai dyma sydd i’w disgwyl o ganlyniad i effeithiau amrywiol cynhesu byd-eang a newid hinsawdd.
Yr eironi yw bod y swyddogion hynny a’u nod ar wireddu gobaith yr Arlywydd Trump o dorri ar yr arian sydd ar gael i gynnal a chadw a chryfhau amddiffynfeydd llifogydd.
Yn nhawelwch llygad y storm, cymerwn y cyfle i son am bobl gallach o lawer sydd wedi bod yn son ers cryn amser am amgenach a doethach ffordd i drin ein planed na’r Gwadwyr Trumpaidd.
Wrth aros am y newyddion terfynol ar ddifrod y chwalfa bresennol, dyma’ch gwahodd i ymuno â ni wrth ymweld â dau sefydliad sydd wedi bod yn flaenllaw yn y ‘mudiad gwyrdd’ ers llawer blwyddyn, sef Dartington Hall a Schumacher College.
Dartington Hall ger Totnes yn Nyfnaint.
Wedi teithio ar y trên o Abertawe oeddem, ryw bythefnos yn ôl, am wyliau bach yn nhref fach Totnes yn Nyfnaint. Tref gyda hen, hen hanes yw Totnes ynghanol dyffryn pert Afon Dart, rai milltiroedd o Dartmouth a’r môr. Ond roeddem yn gwybod am Totnes, hefyd, fel y dref gyntaf yng ngwledydd Prydain i ennill y teitl o fod yn Dre’ Trawsnewid / Transition Town, hynny yn 2005.
Ar sail syniadau’r mudiad hwnnw, mae pobl Totnes wedi bod yn gweithredu cynllun datblygu i geisio sicrhau bod eu cymuned yn aros yn llewyrchus wrth ddelio gyda lleihad adnoddau’r Ddaear ac effeithiau niweidiol newid hinsawdd. Cynllun, mewn geiriau eraill, i leihau eu hôl-troed ar y blaned wrth gryfhau mentrau lleol.
Felly, ar un bore hynod braf, fe droesom ni’n dau at lwybr ar lan Afon Dart gan ddechrau cerdded o hen bont Totnes i Dartington Hall. Ar y daith, daethom ar draws gored gydag Archimedes Screw yn cynhyrchu trydan glân –  un o’r mentrau sy’n adlewyrchu blaenoriaethau pobl y fro.
Wedi gadael yr afon a dringo’r llethrau trwy erddi coediog a blodeuog godidog yr ystâd, daethom i Dartington Hall ei hun. A, rhaid cyfaddef, cawsom ein swyno. Teuluoedd yn joio picnics ar y gwair. Ambell i berson ynghanol ymarferion Tai Chi. Eraill yn ymarfer gwacáu gwydrau o gwrw lleol. Miwsig yn atsain wrth i offerynwyr ymarfer ar gyfer cyngerdd yn y neuadd fawr.
Coleg Schumacher ger pentref Dartington, Dyfnaint.
Yn yr ystafell groeso, cawsom ddysgu am hanes Dartington ers iddi ddod yn ganolfan i’r celfyddydau yn y 1920au. O’r cychwyn, bu’n denu artistiaid, athronwyr, llenorion, cerddorion a phenseiri o’r radd flaenaf o bob man yn y byd.
Roedd Dartington yn ffrwythlon mewn sawl cyfeiriad gan arloesi ym meysydd amaethyddiaeth, coedwigaeth, addysg a chrefftau. Ac roedd parchu’r greadigaeth yn ganolog i’w ethos. Ym 1991, sefydlwyd Coleg Schumacher ar Ystad Dartington yn benodol er mwyn astudio a hyrwyddo syniadau E.F.Schumacher, athronydd ‘Small is Beautiful.’ Mae’r cyn-bennaeth Satish Kumar, sylfaenydd cylchgrawn Resurgence yn dal i ddarlithio yno o dro i dro, ac arweinwyr amgylcheddol fel Vandana Shiva yn ymweld o’r India.
Gyda hynny mewn golwg, aethom ymlaen o’r Plasty ei hun i gerdded i’r Coleg, gan basio gerddi llysiau a ffrwythau a ffarm organig ar y ffordd. A, chwarae teg, fel dau ddieithryn yn cyrraedd heb wahoddiad, cawsom groeso cynnes. Bellach mae’r coleg yn denu myfyrwyr o bell ac agos – roedd y person cyntaf gwrddon ni ymysg sawl un o Brazil – gan gynnig Graddau Meistr mewn pynciau ecolegol mewn perthynas gyda Phrifysgol Plymouth.
Ac wedi galw yn y pentref i weld creadigaethau crefftwyr dawnus The Shops at Dartington, nôl a ni adref i’n gwesty yn Totnes. Deg milltir o gerdded iachus, braf yn Nyffryn Dart –  dydd o ysbrydoliaeth dan ddylanwad cenedlaethau o bobl sy’n caru’r Ddaear ac yn gosod cyd-fyw fel cyfeillion yn ganolog i fywydau dynolryw.
A’r neges yn llygad y storm? Os ydym i atal dinistr y corfforaethau cyfalafol pwerus a’u pwyslais ar fasnach ac elw, bydd angen llawer mwy o ysbryd Dartington a Choleg Schumacher yn ein plith.
Cyhoeddwyd yn Addysg Amgylcheddol, Uncategorized
Tagged Asia floods, Bangladesh, Capitalism, climate change, Dartington Hall, E F Schumacher, Florida, Global Warming, Hurrican Harvey, Hurrican Jose, Hurricane Irma, Inda, Louisiana, Nepal, Resurgence, Satish Kuma, Schumacher Colleg, Texas, Totnes, Trump, United States, Vandana Shiva
Yn y sinemau o18 Awst ymlaen: ‘An Inconvenient Sequel,Truth to Power’ – ffilm newydd Al Gore
Posted on Gorffennaf 31, 2017 | Rhowch sylw
Pan fydd haneswyr y dyfodol yn adrodd sut yr achubwyd y Ddaear rhag bygythiad enfawr cynhesu byd-eang – fe welwch fod awel fach optimistaidd yn fy nghyffwrdd ar y funud, wn i ddim pam – bydd enw’r cyn-Is Arlywydd Americanaidd, Al Gore, ymysg yr uchaf ar eu rhestr o’r bobl berswadiodd dynoliaeth i osgoi’r dibyn amgylcheddol.
Mae hi’n 10 mlynedd bellach ers i luoedd ledled y byd gael eu syfrdanu gan ei ffilm, An Inconvenient Truth. Yn seiliedig ar ddarlith gyda sleidiau yr oedd Al Gore wedi bod yn ei chyflwyno ar bum cyfandir, doedd fawr neb yn disgwyl pa mor ddylanwadol y byddai’r ffilm wrth bwyntio at y peryglon mawr oedd yn wynebu’r blaned gan gynhesu byd-eang. Gan gynnwys Gore ei hun.
Ond dyna a fu. Roedd grym y ffeithiau am gynhesu byd-eang yn An Inconvenient Truth wedi ysbrydoli ton o weithgarwch rhyngwladol i leihau’r allyriadau nwyon oedd yn achosi ac yn gwaethygu newid hinsawdd (gyda Chytundeb Hinsawdd Paris, 2015, yn ganlyniad).
Al Gore, cyn-Is Arlywydd America: Bu’n annog pobl i ymygyrchu dros leihau allyriadau carbon am dros ddegawd.
Yn rhifyn cyfredol yr Observer (30.07.2017), mae’r newyddiadurwraig o Gaerdydd, Carole Cadwalladr, yn olrhain nid yn unig llwyddiant annisgwyl y ffilm, ond sut mae Al Gore wedi parhau heb arafu dim a’i genhadaeth i achub y byd.
Wrth wneud hynny, mae hi’n dangos sut mae Gore wedi gorfod gwrthsefyll corfforaethau ynni rhyngwladol sydd wedi  taflu arian yn gynyddol i geisio rhwystro twf y mudiadau amgylcheddol.
Gan adlewyrchu neges Naomi Klein yn ei llyfr This Changes Everything: Climate Change v Capitalism (Simon & Schuster, 2014), a Naomi Oreskes a Erik M. Conway yn Merchants of Doubt (Bloomsbury, 20010), mae Gore yn colbio’r cyfalafwyr rhyngwladol wrth siarad gyda Cadwalladr:
“Mae’r rhai sydd a gafael ar symiau mawr o arian a phwer noeth wedi gallu tanseilio pob rheswm a ffaith yn ystod [y prosesau] o lunio penderfyniadau cyhoeddus,” meddai.
“Y brodyr Koch yw noddwyr mwyaf gwadu newid hinsawdd. Ac er bod ExxonMobil yn honni eu bod wedi peidio, dydyn nhw ddim. Maen nhw wedi rhoi chwarter biliwn o ddoleri i grwpiau gwadu newid hinsawdd. Mae’n glir eu bod yn ceisio anablu ein gallu i ymateb i’r bygythiad hwn i’n bodolaeth.”
Ag yntau’n dal i annerch cyfarfodydd ac i siarad gydag arweinwyr gwleidyddol ledled y blaned, mae Al Gore hefyd wedi gweld yr angen i droi at ffilm eto er mwyn ceisio atal cryfder newydd y gwadwyr dan arweiniad Donald Trump. Yn wir, bu raid ail-olygu diwedd ei ffilm newydd wedi i Trump dynnu’r Unol Daleithiau allan o Gytundeb Hinsawdd Paris.
O 18 Awst ymlaen, bydd ffilm newydd Al Gore i’w gweld mewn sinemau ymhobman: An Inconvenient Sequel: Truth to Power.
Ar derfyn ei herthygl yn yr Observer, mae Carole Cadwalladr yn ein hannog bawb ohonom i fynd i weld ffilm: “Brexit, Trump, newid hinsawdd, cynhyrchwyr olew, arian tywyll, dylanwad Rwsiaidd, ymosodiad chwyrn ar ffeithiau, tystiolaeth, newyddiaduraeth, gwyddoniaeth, mae’r cyfan yn gysylltiedig. Gofynnwch Al Gore … I ddeall y realiti newydd yr ydym yn byw ynddo, rhaid i chi wylio An Inconvenient Sequel: Truth to Power.”
… Ac o son am ddathlu 10 mlwyddiant An Inconvenient Truth, cafodd cylchgrawn Y Papur Gwyrdd ei lansio 10 mlynedd yn ol hefyd,  mewn cyfarfod cyhoeddus ar faes Eisteddfod Genedlaethol Sir y Fflint yn 2007. Ie, dyna ganlyniad bach arall  i ffilm Al Gore!
Cyhoeddwyd yn Newid Hinsawdd, Newyddiaduraeth, Pobl a Byd, Uncategorized
Tagged Al Gore, An Inconvenient Sequel, An Inconventient Truth, Carole Cadwalladr, climate change, Cytundeb Hinsawdd Paris, Donald Trump, Global Warming, Naomi Klein, Paris Climate Treaty
Cyfeillion y Ddaear Cymru
WWF : World Wildlife Foundation
Climate Brief: Clear on climate
IPCC: Crynodeb o Adroddiad Mawrth 2014
National Academy of Sciences (UDA): Datganiad Newid Hinsawdd 2014
Royal Society (DG): Communique Newid Hinsawdd 2015
Dechrau gwefan newydd Y Papur Gwyrdd yn 2012
Clymblaid y cyfoethogion a’r gwadwyr newid hinsawdd – sut i ffrwyno Trump a ‘gwleidyddiaeth ysgytwad’
Diolch am gael ein hatgoffa am gyflwr ein planed – er Brexit
Taith Ewropeaidd y dylwn fod yn rhan ohoni – i drechu tlodi
Cyfle i siarad am ddau o Gymry fu’n ceisio gwarchod y Ddaear – yn lleol ac yn fyd-eang
Argyfwng y Ddaear – cyflwyniad theatrig ergydiol Cwmni Pendraw
Marconatrix ar Yn nhawelwch llygad y storm…
Wilias ar Gobaith am gychwyn newydd…
Dylan ar BBC yn hybu’r Gwadw…
Dylan ar Campws Caniwt neu Campws …
Dylan ar Campws Caniwt neu Campws …