en en cy cy en cy cy cy cy en cy nds cy cy cy cy cy cy cy cy en cy cy cy cy cy en en cy de cy en cy gd en cy cy cs cy cy en cy su en nds cy eo cy en cy en nds pl cy cy cy cy en cy en de en it cy en en en en cy en en en en cy en en en kw en cy en en en en en de es en hu cy cy cy cy cy en cy cy cy en cy cy cy cy en en en en kw en en
Ai ohonot dy hun yr wyt ti’n dweud hyn, ai ynteu eraill a ddywedodd hyn wrthyt amdanaf fi.
“Wyt ti’n gofyn ohonot ti dy hun,” meddai Iesu, “Neu ai eraill sydd wedi dweud hyn amdana i?”
Digon yw dweud mai mewn ateb i gwestiwn gan Pilat a gofynnwyd hwn gan Iesu Grist.
Beth oedd cwestiwn Pilat? Ai ti yw brenin yr Iddewon?
Ac mae ateb Iesu Grist ar ffurf cwestiwn fel cleddyf i’r galon.
Gofyn o brofiad wyt ti neu ail adrodd beth mae pobl eraill yn dweud?
Fe adawn ni Pilat a dod atom ni heddiw a dweud fod cwestiwn Iesu Grist yn gwestiwn i bawb ohonom ni.
I ni’n canu emyn Ann Griffiths -
“Wele’n sefyll rhwng y myrtwydd wrthrych teilwng o’m holl fryd.”
Ac mae Crist yn gofyn i ni “Pwy sy’n dweud hyn - Ann Griffiths yn unig neu chi a fi? Hynny yw - ydy e’n brofiad i ni? Ydyn ni’n meddwl beth i ni’n dweud? Oes yna angerdd darganfyddiad  personol y tu ôl i’n canu? Neu canu profiad rhywun arall i ni?
Pryd i ni’n gweddio Gweddi’r Arglwydd yfe gweddi’r genau neu weddi’r galon yw e? y geiriau “Gwneler dy ewyllys” – “Megis yn y nef felly ar y ddaear hefyd” ydy ni’n meddwl hynny?
Beth yw sail ein bywyd crefyddol – meddyliau pobl eraill am Grist neu profiad personol o Grist byw?
Yr emynydd sydd yn dweud
“N’ad im fodloni ar ryw rith O grefydd, heb ei grym,
Ond gwir adnabod Iesu Grist Yn fywyd annwyl im.”
Gwae i ni rhag cael ffurf duwioldeb a gwadu ei allu.
Beth yw’r arwyddion mai crefydd ail law yw ein crefydd ni?
Popeth arall yn dod gyntaf ac addoli yn olaf.
Y Salmydd sy’n dweud (Llawenychais pan ddywedant wrthyf awn i
Dŷ yr Arglwydd”   Dyletwswydd nid llawenydd.
Gwaith, pleser – ddim yn colli rhain ond cwrdd a chwrdd gweddi – optional extras
Arglwyddiaethu nid gwasanaethu – lording it over others not building up the body of Christ. Limits set – accommodating religion to worldly life style.
Pam mae bobl yn fodlon ar y grefydd ail law yma?
Ni’n gwybod yn iawn beth ddigwydd – dim cael ein cario i ffwrdd.
Edward Gibbon yn sôn am ei ddarlithydd William Law y mystic “Had not Law’s vigorous mind been clouded by enthusiasm, he might be ranked with the most agreeable writers of his time”
Geiriau’r dyn nad oedd wedi gweld y Crist byw am y dyn a oedd wedi ei weld. Rhywbeth tawel, llai peryglus, rhywbeth nad sy’n tarfu, dyna’r grefydd ail law.
I became a catholioc and left it to the Church to do everything for me. Once a year I go to Mass. Haws – no real commitment.
Ond nid dyna nodyn y Testament Newydd.
Gwrandewch ar y gwahaniaeth
Paul – “Ni a wn i bwy y credais”
Pedr  - “ Nid dilyn chwedlau wedi eu dyfeisio’n gyfrwys yr oeddem ….. yn hytrach yr oeddem wedi ei weld a’n llygaid ein hunain yn ei fawredd.
Ioan – “Yr hyn yr ydym wedi ei glywed, yr hyn yr ydym wedi ei weld a’n llygaid, yr hyn yr edrychasom arno, ac a deimlodd ein dwylo, ynglŷn â gair y bywyd, dyna’r hyn yr ydym yn ei gyhoeddi”
Dyna’n credentials. Profiad personol
Ai dyna i ni am? Gall neb didwyll bod yn fodlon ar grefydd ail law.
Pam? O mae e’n afreal.
Ai adrodd profiad dynion a menywod eraill i ni – and they don’t ring true.
“Cymer f’aur a’r da sydd im
Mi ni fynnwn atal dim.”
Mae hwn yn gallu’n gwneud ni i deimlo’n anghyffyrddus. I ni’n gwario gymaint ar bleser – gwneud ein gwallt, ysmygu ac yn y blaen – ac i ni’n gwario cyn lleied ar yr Achos. Ni ddim yn rhoi ystyried i’r hyn i ni’n canu – “Arglwydd mae yn nosi” – mae hwn yn cael ei ganu ar ddiwedd oedfa brynhawn weithiau yng nghanol yr haf a’r haul yn tywynnu!
Voltaire yn cerddded gyda’i ffrind yn Paris – gorymdaith crefyddol yn mynd heibio gan gario’r groes. Voltaire yn codi het. “What” meddai ffrind “Have you found God too?” “We salute.” Medde Voltaire, “But we do not speak” Saluto heb dystiolaeth. Heddi mae llawer yn cydnabod Crist heb gael perthynas personol.
Ar drugaredd amheuon. Pan ddaw’r stormydd – dyna’r prawf.
“Daw dydd o brysur bwyso  Ar grefydd cyn bo hir
Ceir gweld pwy sydd â sylwedd   A phwy sydd heb y gwir.
O Dduw rho im adnabod   Ar f’’ysbryd ôl dy law
Cans dyna’r nod a’r ddelw  Arddelir ddydd a ddaw”
Mae rhai, ar ôl colli un annwyl byth yn y cwrdd wedyn. Ail law.
Y bardd Thomas Hardy yn cerdded yn y caeau un noson aeafol – y byd yn llwyd ag oer a marw – ei galon yn drwm – yn sydyn dyma fronfraeth yn torri mas i ganu mewn coeden uwch ei ben a Hardyu yn cael ei synnu. Dyma sgrifennodd e
“I could think there trembled through
His happy good night air
Some blessed hope whereof he knew
And I was unaware.”
“Myfi a glywais a’m clustiau sôn amdanat ond yn awr fy llygaid a’th welodd di.” Job.
“You can never give another person that which you have found, but you can make him homesick for what you have.” Oswald Chambers.
Anodd ei gyfleu i eraill – caught not taught
Saint Bernard – methu cyfleu ei ffydd i eraill
“Ah this, nor tongue nor pen can show;
The love of Jesus what it is
None but his loved ones know.”
Beth yw enfys “laws of refraction of light”
Beth yw cusan? “The approach of two pairs of lips with reciprocal transmission of molecules and carbon dioxide”
- nid yw hwnna yn cyfleu gogoniant yr enfys neu yn wir beth yw cusan.
The apostle Paul in F.W.H. Myers’ great poem after trying to tell men about Jesus Christ breaks out desperately
“Oh, could I tell ye surely would believe it
Oh could I only say what I have seen
How could I tell or how can you receive it
How, till he bringeth you where I have been.”
Simon medde Andreas “rwyf wedi darganfod y Crist – tyred a gwęl
y Wraig o Samaria. Dewch a gwelwch.
Sut i ni’n mynd i gael profiad personol?
Trwy ddal ati i ganlyn
Mae’r brenin yn y blaen.
Cadwch ar y llwybr.
Arglwydd Iesu dysg i’m gerdded - dal ati i gerdded
A’th ganlyn wnaf bob dydd yn well ac nid o hirbell mwyach.
Drwy ddal ati i geisio
Drwy ddal ati i garu
Love is of God and everyone that loveth is born of God and knoweth God.
Cariad yw’r ffordd brenhinol i brofiad o’r Crist byw.
“Fy Arglwydd a’m Duw” Tomos
Dilynwch gariad yn daer oherwydd DUW CARIAD YW
Iesu annwyl rwy’n dy garu ac yn torri’r blwch i gyd
When I feel the touch of your hand upon my life,
it causes me to sing that I love you Lord.
FI sy’n dweud – dyma FY mhrofiad
A man with experience is never at the mercy of a man with an argument.