cy de pt ceb cy cy cy en su it cy en es es en es fr ast eo cy cy cy en ba bar en cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy cy en en en it ca br fr en en de ga ga en fr cs de en cy en en en en ca br en en ga en sv cs en en cy en en en en en en en ca br it ga ga en ga ga fr en cs fr en cy it en en en cs ga fr en en de en cy fr en cs en en cs en ga ga fr en en fr en cy fr de cs fr ro en fr en ga en de cs fr en cy en en cs fr en ceb fr ga ga fr en en fr en cy en en cs en de br en de en en hu ga cy cy cy cy es en cs ga en en kv cs en en de ga ga en en cy cy en en ga es en en cy en en en cs en de en br br en br br en en en cs en it tr ga qu fr en cs de de pt cy cy en en cs fr de en en sw en nl cs en en fr br de en de cy fr en cy cy ro en diq cy en en en cs tl en en en en en pt ga en it yo ga en en de cy cy fr en cy cy fr en en en it ga ga ga en en cy en fr it cy cy de en en cy fr en cy de en cy cy cy en ro en id fr de en en fr hbs_lat en is fr sk ga ga fr fr ga de fr en cy ca en hu cy cy fr ce cs de en cy cy cy fr de en ms fr ms en br fr en en en fr en en en en it cy th en ga ga en en en ga gd en cy
Hanes | Gŵyl Ban Geltaidd
23 - 28 o Ebrill, 2019
Cafwyd y syniad o gynnal Gŵyl Geltaidd yn nechrau 1970. Ffurfiwyd pwyllgor yn Killarney i edrych ar y posibilrwydd o drefnu Gŵyl yn y gwanwyn. Cafwyd sawl cynnig, gan gynnwys digwyddiad Geltaidd gan Con O Connaill. Dewisiwyd “Gŵyl Gerdd Bach” (y cyfansoddwr) gan y pwyllgor, ond penderfynnodd Con O Connaill fynd ymlaen i geisio trefnu Gŵyl Geltaidd ar ei liwt ei hun.
Ym Mai 1971 cynhaliwyd yr ŵyl geltaidd gyntaf, yr “Wythnos Ban Geltaidd”. Yr unig gyfrannogwyr o du allan i Iwerddon oedd dau o Gymru ( Meredydd a Phyllis Evans), a phump o Lydaw ( grwp Les Tregerez ac Alan Stivell).
Yn dilyn Gŵyl 1971, ar ôl awgrymiad gan Meredydd Evans, daeth Con O Connaill drosodd i’r Eisteddfod Genedlaethol i sefydlu cysylltiadau. Yn dilyn hyn ymwelodd â’r gwledydd celtaidd eraill gan sefydlu cysylltiadau ym mhob un, a’r cysylltiadau yma ffurfiodd gnewllyn y pwyllgorau. Mewn canlyniad daeth cynrychiolwyr o’r Alban, Llydaw, Cymru, Iwerddon, Cernyw ac Ynys Manaw i gymryd rhan yng Ngŵyl 1972.
Yn ystod Gŵyl Pan Geltaidd 1972 cafwyd cyfarfod ble y penderfynwyd sefydlu strwythur a gofynnwyd i Con O Connaill gynhyrchu drafft o gyfansoddiad a’i anfon i bawb oedd yn bresennol. Y bwriad oedd i bawb astudio a gweithio ar y drafft cyn Gŵyl 1973.
Cafodd y cyfansoddiad ei fabwysiadu mewn cyfarfod yn ystod y Gŵyl Pan Geltaidd 1973 ac yn fuan wedyn sefydlwyd chwe pwyllgor cenedlaethol yn cynrychioli diddordebau eu gwledydd.
Cynhaliwyd yr ŵyl yn Killarney tan 1990 pan benderfynnwyd newid lleoliad gan fod y gefnogaeth yn dechrau pallu. Cynhaliwyd yr ŵyl yn Galway (1991-1994), Tralee (1995-96), Ennis (1997) a wedyn dychwelyd i Tralee (1998- 2000). Ni allwyd cynnal Gŵyl yn 2001 oherwydd y clefyd traed a’r genau. Bu’r ŵyl yn Kilkenny (2002-2003), Tralee (2004 – 2005) a Letterkenny (2006 a 2007).
Y prif nôd yn ôl cyfansoddiad yr Ŵyl Ban Geltaidd yw i hyrwyddo a meithrin ieithoedd, diwylliant, cerddoriaeth, canu a chwaraeon Celtaidd, ac i annog cyfnewid gwybodaeth a thwristiaeth traws - Geltaidd yn y gwledydd Alba, Breizh, Cymru, Éire, Kernow a Mannin.
Llywyddion yr Ŵyl ers 1979
Enillwyr Cystadleuaeth Cân Geltaidd ers 1971
Joint winner: Iris Williams
Cuain Baile 'na Cuairte
Thoir dhom do Lamh
Nid Llwynog Oedd Yr Haul
Man Aonar le no Smuaintean
Urnuigh a Bhan Thigreach
Gwerz Maro Paotr Anst
'M' londrainn air Chuairt
Soilse geala na cathrach
Cân I'r Ynys Werdd
Art Ó Dufaigh/Sean Ó hEanaí
Rachael Cans tir Kemmyn
Elin Flur a'r Moniars
Deirdre Níi Chinnéide le Fraoch
Ta me caillte go deo
Ynyr Roberts & Brigyn
Hal – An – Tow
P adraig Seoighe & Niall Teague
© 2019 Gŵyl Ban Geltaidd - Gwefan gan Delwedd