pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt gl en en ru ru en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en gl pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca en es ms pt pt pt en fr hu es sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca fr fr pt gl gl sv gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt en fr en en en es pt en ja pt es gl nb pt pt pt ja pt pt gl en de pt pt pt ca pt pt pt en pt gl pt gl pt gl es gl gl pt pt it en en en en en en pt gl pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt en pt pt pt pt pt en pt pt pt pt pt en en pt pt gl en en en en gl en en en en pt
Homenaxe a Jean-Paul Sartre (I) - Palavra Comum
Palavra Comum - Revista galega de artes e letras
Crítica literária Xesús González Gómez
Un dato curioso. No número 5 de Grial (xullo-agosto-setembro 1964), Alfonso Álvarez Gándara fai unha crónica duns actos en Madrid realizados por mozos galegos que ben traballaban na capital do Estado ou ben nela estaban a estudar. Un deses mozos, Manuel Pais Antiqueira, que estaba a estudar filosofía, deu unha conferencia titulada Catro ensaístas galegos de hoxe (Piñeiro, García-Sabell, Fernández de la Vega e Rof Carballo). Pais Antiqueira, segundo noticias, fidedignas, un dos discípulos predilectos de José Luis López Aranguren, no número anterior da revista publicara un traballiño sobre outro dos «totems» filosóficos de Grial (e de García-Sabell): Xavier Zubiri –Pais, polo que escribe, maniféstase como un zubiriano case que feroz (2). Nesa conferencia, o meu profesor –porque foi profesor meu, de latín e grego no preuniversitario; foi el quen nun afastado 1969 me falou dun tal Agustín García Calvo–, afirmaba que se a xeración destes catro ensaístas fora influída por Heidegger; o «totem» da nova xeración era outro: Jean-Paul Sartre (tamén é curioso que no número seguinte García-Sabell publicara o seu traballo sobre Sartre: quería arredar a influencia do filósofo francés sobre a nova xeración? Chi lo sa). Mais continuemos con Sartre. Outro dos «filósofos» que escribiron en Grial foi Xosé Manteiga Pedrares, máis ben zubiriano, pero… no número 23 (xaneiro-febreiro-marzo 1969) da revista, Manteiga fai a recensión do libro de García-Sabell Tres síntomas de Europa, publicado pola Revista de Occidente. Neste libro recollíanse, traducidos ao español, tres traballos do doutor compostelán: «James Joyce ou a loita pola comunicación total», «Van Gogh i a dimensión antropolóxica da pintura contemporánea» –ambos aparecidos en Ensaios I, Vigo, Galaxia, 1963– e «Sartre. Notas previas». Nesta recensión, Manteiga afirma que «deixando aparte os dous primeiros ensaios, verdadeiramente esceicionais, vou dicir algo en col do terceiro». Segundo Manteiga, o ensaio é brillante, diagnostica a «agonía (neste caso no senso usual da verba) desta doutrina europea do noso tempo. […] pero, ó meu modo de ver, o autor déixase levar por un certo prexuicio antisartrián. […] A interpretación de García-Sabell […] amosa unha certa cegueira prá captación da dimensión ética do eisistencialismo de Sartre: a opción radical de Sartre pola liberdade, a denuncia de tódalas tiranías, a loita pola liberación de tódolos oprimidos, sexan os obreiros, os negros, os países coloniales ou as mulleres en moitas sociedades; a defensa da subxetividade individual contra tódolos determinismos obxetivistas. A derradeira mostra do que digo é a polémica de Sartre contra o estroituralismo deshumanizante». E continúa Manteiga: «Polo que se refire á aititude de Sartre diante da concesión do premio Nóbel, coido que se trata dunha opción moi seria e nada arbitraria. Sartre refuga o premio Nóbel por diversas razós», unha delas porque considera que é unha institución occidental e compromete ao autor que o acepta, e como cre na confrontación das culturas (continúa Manteiga) laméntase de que non lle fora concedido o Nóbel a Sholokhov ou a Neruda antes de que a Pasternak, etc. E xa cara ao final da súa recensión afirma: «Coido que a súa valoración de Sartre terá de ser revisada porque se inclina demasiado da banda negativa. Eu non son sartrián, nin, polo tanto, eisistencialista e penso que o eisistencialismo, efeitivamente, como doutrina de moda, esmorece, pero no intre de facer balance coido que hai que concederlle máis valores positivos dos que neste ensaio se lle conceden». En fin, que a honra (sic) de Sartre, e mesmo do existencialismo, aínda que o existencialismo non é só Sartre (véxanse os excelentes traballos de Herbert Marcuse: «La lucha contra el liberalismo en la concepción totalitaria del estado», in La sociedad opresiva, Caracas, Tiempo Nuevo, 1970, pp. 89-132.; e «Existencialismo. Comentarios a L’être et le néant de Jean-Paul Sartre», in Ética de la Revolución, Madrid, Taurus Ediciones, pp. 55-94), foi salvada na revista Grial pola….socialdemocracia. digo pola socialdemocracia porque Manteiga Pedrares foi fundador do Partido Galego Socialdemócrata.
Evidentemente, hai outros traballos publicados en Grial que fan referencia, máis ben indirectamente e mesmo por «ausencia», a Sartre, mais non se trata de relacionalos todos, pero sinalemos que no número 25, xullo-agosto-setembro 1969, Cosme Barreiros, é dicir, Francisco Fernández del Riego, un dos co-directores da revista (o outro era Ramón Piñeiro) traduce un texto de Jean-Paul Sartre, «Un análise do teatro burgués» –como non teño este número da revista, non podo dicir de que texto de Sartre se trata, xa que con ese título non aparece ningún no volume que recolle a maioría dos textos de Sartre sobre teatro: Un théâtre de situations, París, Gallimard, 1973. Lembremos, ademais, que o mesmo Fernández del Riego traduciu ao galego A puta respetuosa, obra teatral que foi montada, segundo Manuel Lourenzo e Francisco Pillado, Dicionário do teatro galego, en 1968 polo Teatro Popular Galego, de Vigo: infelizmente, esta tradución nunca viu lume. Outras obras de Jean-Paul Sartre publicadas en galego son as seguintes: O Paredón (Le mur), publicada por Xerais e traducida por Xosé María Proupín Fernández (o de tradución é un dicir; segundo os citados Lourenzo & Pillado, Proupín tamén traducira a obra teatral Ca porta pechada, tradución que foi lida na Coruña en 1980), A engrenaxe, traducida por Xoán Fuentes Castro e publicada por Laiovento. Esta mesma editorial publicou a primeira obra teatral de Sartre que subiu a un escenario comercial, As Moscas, en versión de Xosé Manuel Beiras, e a novela (sic) autobiográfica, As palabras, en versión, de Dulce Mª Fernández Graña & François Davo (versión, por outra parte, excelente). Finalmente, Edicións Sotelo Blanco publicou, en versión de Francisco Sampedro, O existencialismo é un humanismo. Poden existir máis traducións de textos sartreanos, mais non se trata o presente texto, precisamente, nin dunha tese nin dunha tesiña.
En fin, acabemos coas curiosidades, porque non me vou eu enguedellar agora e aquí co filósofo francés, do que só me interesan, maiormente, As palabras e os seus excelentes textos (infelizmente inacabados) sobre Mallarmé, e algunha cousa máis. Outra cousa é a súa posición ética, a pesar dos graves erros de apreciación que cometeu nun momento ou outro.
(1) Se ben no 2003 se publicou un libro homenaxe a García-Sabell, Medicina e humanismo, compilado por Darío Villanueva e Marcelino Agís Villaverde, foi deses libros que non saen do ámbito dunha elite da elite, e mentres está nos limbos o Xornal (diario) que levou o doutor compostelán durante un tempo e do que deu catro entregas (parciais) na revista Grial nos anos que van de 1966 a 1976. Que o xornal debeu ser continuo, demóstrao, en certa maneira, esta anotación do 25-IX-1966: «Iste Xornal axúdame a coñecerme mellor a min mesmo, o perigo das Memorias é o de vivir con vistas ó que nelas se vai poñer. A mín non me sucede tal cousa. Durante o día apenas si relembro, moi fuxidiamente, o coaderno de notas. En troques, pola noite, ou de mañá –agora estou escribindo no mencer con frío na habitación, e fora o lene murmurio da chuvia– de mañá, digo atopo a solución de certos problemas profesionales, ou acado a esaita perspetitiva das miñas valoracións humáns, no intre de depositalas nistas follas do Xornal. Bo exercicio de autocoñecemento» (Grial nº 19). En verdade, que este diario continúe inédito doce [trece, ou máis, cando isto se «publique», engádega de maio de 2016] anos despois da norte do seu autor, di ben pouco a favor dos nosos hábitos culturais, editoriais e, xa que logo, políticos.
(2) Non coñecemos máis textos de Pais Antiqueira que este dedicado a Zubiri («Carta de Madrid»), a recensión do libro de George E. Wellwarth, The theater of protest and paradox (Grial nº 6, xullo-agosto-setembro 1964), libro que sería editado en español en 1966, pola Editorial Lumen de Barcelona, e unha recensión do libro de poemas Canta de lonxe o corazón do tempo, de Manuel Casado Nieto (Vigo, Editorial Galaxia, 1969), publicada no número 27 de Grial (xaneiro-febreiro-marzo 1970) e asinada coas iniciais M. P. A. Tamén foi tradutor ao español de diversas novelas de Eric Ambler, que, inicialmente, publicara a Editorial Verón, de Barcelona, e que logo reeditaron tanto a Editorial Bruguera como a Editorial Montesinos e algunha máis. A Editorial Verón fora dirixida nun tempo por Basilio Losada, e nela tiñan que aparecer dous libros, que nunca viron lume, de Xosé Luís Méndez Ferrín. País Antiqueira, que durante moitos anos exercera de docente no ensino privado en Barcelona, acabou sendo catedrático de filosofía nun instituto público da Cidade Condal.
NOTA DE PALAVRA COMUM: a foto de Jean-Paul Sartre procede da Wikipédia.
You might also like
* Poesia Steven Seidenberg Tiago Alves Costa Tradução
4 poemas de Steven Seidenberg
* Crónicas Ernesto Salgado Areias
Galego, memória e afeto (I) | Ernesto Salgado Areias
* Entrevistas Sara F. Costa Tiago Alves Costa Tradução
Entrevista | Sara F. Costa e Poética Não Oficial – Poesia Chinesa Contemporânea: “A poesia deve ser indócil, insubmissa até perante a própria linguagem”
More from Crítica literária
Craveirinha: o poeta que gostava de música
Posted On 4 Outubro, 2021 Hirondina Joshua 0
Craveirinha: o poeta que gostava de música: Crítica literária e diálogo poético sobre a obra de José Craveirinha, por Hirondina …
Chá para o nevoeiro ou O CALOR DEPOIS DO GELO
Posted On 2 Setembro, 2021 Hirondina Joshua 0
Chá para o nevoeiro ou O CALOR DEPOIS DO GELO: Diálogo sobre o livro de José Pinto (Editora Urutau, 2021), …
10 poemas do livro “Enfermaria” de Ana Paula Jardim
30 Setembro, 2022 0
APRENDIZAGEM | Artur Alonso Novelhe
27 Setembro, 2022 0
Projecto Planta I Malvada Associação Artística
16 Setembro, 2022 0
Adeus, ti, Ponte Nafonso I por Ramón Blanco
6 Setembro, 2022 0
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
O tempo das “Não-Coisas”. E o uso excessivo das redes sociais segundo Byung-Chul Han
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
Subscrever Blog via email
Indique o seu endereço de email para subscrever este site e receber notificações de novos artigos por email.
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.