gl gl gl gl fr gl gl fr gl gl en gl gl gl gl gl gl gl fi gl gl pt gl en gl es sv ca es pt br fr gl pt gl lt gl ca en eu en it gl gl gl it en gl sv gl gl gl gl es de gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en sv en sv fr de de gl gl gl gl gl gl gl es gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl pt en ca gl gl pt
Vieiros: Galiza Hoxe - Colombia, entre a vida e a morte
Domingo, 02 de outubro de 2022
No mes de agosto estiven en Colombia. Fun aló para un traballo académico na Universidade Javeriana de Bogotá; unha universidade dos xesuítas cun enorme campus de dezasete facultades e preto de 30.000 alumnos, que é con razón das tres máis importantes do país. Houbo ben máis nesta viaxe; a experiencia foi rica e intensa, unha inmersión na realidade deste país cunha situación ben máis positiva do que ten fama fóra, aínda que teña moita xente na miseria.
A universidade: calidade e liberdade
O traballo académico foi a participación no tribunal dunha Tese de Doutoramento en Teoloxía e dar un curso de posgrao en Teoloxía, xunto cunhas conferencias na Universidade Javeriana e outras na mesma cidade: na Universidad de La Salle e nun encontro de Pastoral Universitaria na Conferencia Episcopal Colombiana. Un programa moi apertado, algún día case esgotador; pero un traballo moi grato no que quedamos mutuamente contentos eles –tal como me dixeron e me escribiron logo- e máis eu. Particularmente, o curso sobre experiencia de Deus e discurso sobre Deus, o encontro cos profesores do Seminario de Relixións comparadas e co grupo de Ecoteoloxía -que traballaran un vello texto meu-, e unha conferencia aberta para toda a xente de dentro e fora da universidade que levaba por título: “Unha espiritualidade ecolóxica que chama a unha nova maneira de concibir a Deus e ao Mundo e a nosa relación con ambos”. Tamén tiven un gratísimo encontro coas mulleres do grupo “Teoloxía e xénero”, moitas delas docentes na Universidade Javeriana.
A eucaristía nun barrio de Bogotá: o Deus de vida e os ídolos de morte
Non estiven só no ámbito universitario, tamén fixen algo de turismo e compartín a vida de dous dos barrios máis pobres de Bogotá: Eldorado e Guacamayas. Neles participei nas celebracións dominicais das súas comunidades parroquiais.
Na parroquia de Santa Edit Stein, en Guacamayas, no sur-oriente de Bogotá, presidín a eucaristía e escoitei a Pedro -o seu párroco, moi querido pola comunidade- de recentes “balaceras” entre grupos de rapaces novos, con varias mortes. Foi unha das eucaristías máis vivas da miña vida; moita xente, e unha participación moi activa. Certamente, non é o mesmo en tódalas igrexas. Alí fixemos xuntos a reflexión sobre a Palabra de Deus que escoitamos: as verbas de Xesús aos discípulos de se tamén eles querían irse, e de Pedro dicíndolle que onde ían ir atopar unhas palabras de vida como as súas (Xn 6, 60-69); e o fermoso texto da xuntanza de Xosué co pobo en Xiquem. El dilles: “Escollede hoxe a quen queredes servir...”. E o pobo responde: “Lonxe de nós arredármonos do Señor para  servir a outros deuses... o noso Deus sacounos da escravitude de Exipto” (Jos 24, 1-18).
A xente logo comprendeu e manifestou de viva voz a contraposición actualizada entre o Deus de vida e os deuses de morte (a violencia, a avaricia polos cartos, a insolidariedade...) Eles comprenderan moi ben o que afogaba as súas vidas e o que lles podía dar vida: a violencia de cada día, fundada sobre todo no feito de que valen máis os cartos que as vidas dos pobres, a corrupción política, social e mesmo relixiosa... e os valores de Xesús. A violencia fixo que Colombia gañara a triste fama de ser dos países máis violentos do mundo; aínda que no presente as cousas non están tan mal como hai vinte anos.
Medellín, de cidade cercada polo horror á unha nova primavera
Tamén estiven uns días en Medellín para dar unha conferencia sobre espiritualidade e mística hoxe e participar nunha mesa redonda interrelixiosa. A conferencia e a mesa redonda foron no centro xesuíta “Fe y Culturas”, pero estaba organizada pola Fundación zen “Montaña de silencio”. Foi un encontro gratísimo cunha numerosa e variada concorrencia; o mesmo director do centro dixo alí que nunca tiveran tal cheo. Fórame recoller na véspera ao aeroporto de Rionegro o P. Guillermo, abade do convento benedictino de Guatapé, na selva; ía acompañado do P. Eduardo, un monxe vinculado á comunidade, pero que leva máis de vinte anos de anacoreta, no bosque; con eles compartín un día magnífico.
Medellín  é a segunda cidade do país; na terra dos “paisas”. Ten fama de ser a máis católica de Colombia, poboada por xente boa e tan relixiosa que da o 80% dos curas e monxas colombianos. Sen embargo, a súa sona fóra non é precisamente de cidade da paz, senón de violenta e moi perigosa. Pero as cousas foran cambiando nos últimos tempos. Cos fermosos versos de Ron Ridell -un poeta neozelandés que foi parar a Medellín e me regalou un poemario-: “En los calabozos del desespero,/ de súbito hay aire nuevo./ Las palomas emprenden vuelo día y noche,/ llenando los cielos de fina luz”(El milagro de Medellín y otros poemas).
Juan Felipe Jaramillo, monxe zen co que trabei amizade, dicíame que Medellín, a “cidade da eterna primavera”, amable e podente, foi tamén “a cidade do terror”, pola guerra cega declarada hai vinte anos polos cárteles da droga en loita contra o estado. Sumábase a eles o conflicto armado entre a guerrilla (FARC, ELN…), o exército e o movemento paramilitar (Autodefensas Unidas de Colombia), apoiado polas forzas do estado e unha parte da cidadanía; este multiplicaba a violencia con máis bombas, secuestros, destrucción....
A comezos da década actual, con Alvaro Uribe na presidencia, o alcalde de Medellín era Luís Pérez, un afín seu “recordado como exemplo de corrupción”. Afortunadamente, a este corrupto rexedor sucedeuno Sergio Fajardo, un político independente que viña da universidade e conseguira unificar a moitos sectores da cidade. Con el baixaron as estatísticas de violencia, medrando a paz e o progreso na cidade; sobre todo para os sectores máis pobres. Propuxo un novo modelo de administración comprometida coa cidade, libre de corrupción e convencida da necesidade de educar e elevar o nivel cultural dos seus habitantes. “No seu período, a cidade cambia de cara”; máis que pola magnitude das obras externas, moi importante, porque “comeza a sentir un gran alivio”. “O que onte era feo, temible, desagradable, lugar de tránsito limitado, hoxe é un sitio apracible, fermoso, que convoca ao encontro, á tranquilidade e ao goce”, dime Juan Felipe.
Con todo, Medellín e o país enteiro necesitan “coidado, tino, sabedoría e menos garrote e mentiras”, como me dicía tamén o meu “paisa”. Alí, como aquí e por todo o mundo, imponse unha política pacífica, honrada e intelixente; fiel á Vida.
É preciso que te rexistres para poder participar en Vieiros. Desde a páxina de entrada podes crear o teu Vieiros.
Se xa tes o teu nome en Vieiros, podes acceder dende aquí:
A RAG presenta un recurso contra o decretazo Edición xeral
No 25 de xullo, "que a fogueira do esprito siga quentando as vosas vidas" Edición xeral
Os recortes da Xunta en materia de prevención de incendios poñen en perigo os montes Edición xeral
Opinión, Columnas, Galerías, Últimas, Escáneres, Anteriores, FAQ, Buscador
Máis Alá, Fwwwrando, Galego.org, GZ-Deportiva, Canal Verde, Lusofonía, Irimia, Cartafol, Murguía
Chat, Foros, Chatrevistas, Postais, Conversas, Open Vieiros
Barcelona, Bos Aires, Euskadi, Venezuela, Irlanda
Día das Letras, Creación, Informativos, Dossiers, XGN07, 1 de abril
RSS | Que é Vieiros? | Que é o RSS? | Creative Commons | Publicidade | Director | O equipo | Contacto