gl gl gl gl gl gl gl en gl en en pt es tr en pt lt gl en pt es tr en pt ca gl de gl it gl es gl en en gl gl gl gl gl gl gl en gl en en gl de gl it gl es gl en en gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl lt gl gl pt gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it gl gl en gl gl de gl it gl es en gl gl pt gl
Recomendacións para o abonado da viña - Campo Galego
Enrique García-Escudero Domínguez, Xefe do Servizo de Investigación e Desenvolvemento Tecnolóxico Agroalimentario da Rioxa, ofrece unhas recomendacións prácticas para o abonado da vide
Desde o punto de vista nutricional, considéranse elementos esenciais para a vide o nitróxeno (N), fósforo (P), potasio (K), calcio (Ca), Magnesio (Mg) e xofre (S) entre os macroelementos, e molidbeno (Mo), cobre (Cu), manganeso (Mn), boro (B), zinc (Zn), ferro (Fe) e cloro (Cl) dentro dos oligoelementos.
-O nitróxeno mellora o crecemento e a capacidade produtiva da cepa, favorecendo o desborre, a taxa de callado e o proceso de indución floral.
-O fósforo participa nos sistemas de almacenamento e transferencia de enerxía e azucres. É considerado como factor de crecemento de gromos e raíces. Unha boa alimentación de P pode frear a absorción excesiva de N, mellorando a resistencia ás enfermidades e á seca.
-O potasio, elemento de gran mobilidade, desenvolve un papel destacado na síntese, traslocación e acumulación de azucres nos bagos e partes vivaces. Intervén na neutralización dos ácidos orgánicos, xogando un importante protagonismo na acidez e o pH do mosto e do viño. Participa na economía da auga, favorecendo a súa absorción polas raíces e controlando os mecanismos de apertura e peche de estomas.
-O calcio participa na activación de encimas do metabolismo de glúcidos e proteínas, e mantén o equilibrio acedo-base.
-O magnesio favorece o transporte e acumulación de azucres. Xunto a K e Ca, contribúe ao mantemento do balance iónico celular e á neutralización dos ácidos orgánicos da uva e do mosto.
-O manganeso inflúe positivamente na fertilidade das xemas, na taxa de callado e na síntese de clorofila. En certas rexións vitícolas, asóciase ao bouquet do viño.
-O boro favorece os fenómenos de fecundación e de callado, e intervén no transporte de azucres.
-O zinc mostra un efecto positivo no callado, a maduración e o agostamento.
Exportacións e ritmo de absorción:
Desde un punto de vista nutricional, a vide caracterízase por un ritmo regular de absorción de elementos minerais ao longo do ciclo, ausencia de períodos críticos e por unhas necesidades relativamente moderadas de elementos. Para centrar as necesidades da vide, a táboa 26.2 reflicte as exportacións medias dos principais macroelementos (kg/ha), expresadas como composición mineral dos órganos renovables da planta, é dicir, de follas, acios e bacelos.
As exportacións consideradas poden verse incrementadas nun 10-15% en concepto do material vexetal exportado non presente no momento de vendima (despunte, desnete, esfollado, etc.) e dos elementos que participan das reservas de troncos e raíces.
A absorción mineral da vide abarca fundamentalmente o período comprendido entre a agromada e o envero. Practicamente o 100% de N e K, e máis do 90% de P, foron absorbidos no envero. As necesidades máis importantes xorden de forma graduada durante o período de crecemento activo, coincidindo co desenvolvemento do bago na súa Fase I, e no caso do K durante a maduración, cando os acios e bagos convértense nos principais sumidoiros.
A redistribución das reservas acumuladas nas partes vivaces, aínda que non chega a compensar as necesidades da planta, xoga un papel moi importante no balance nutricional, sobre todo en dúas fases do ciclo anual: o inicio de crecemento, especialmente para N, e durante o desenvolvemento dos bagos, sobre todo ao longo da Fase III, maduración.
Entre os desequilibrios nutricionais máis relevantes no viñedo, destacaremos:
-Exceso de nitróxeno: No marco dunha viticultura de calidade, o exceso de N converteuse nun dos seus maiores inconvenientes. A consecuencia principal do exceso de nitróxeno é o aumento do vigor. Tal circunstancia supón unha mellora da fertilidade das xemas e un aumento do peso do bago e do acio, o que unido á tentación de aumentar a carga en poda como consecuencia do incremento do vigor, elevan considerablemente os rendementos.
Doutra banda, conduce a unha deterioración do microclima de follas e acios, e á estimulación do crecemento vexetativo, dificultando así os procesos de agostamento e maduración da uva, con consecuencias negativas na calidade. A asociación dun mal microclima e o aumento do peso e a compacidad de acios, potencian o desenvolvemento da podremia do acio (Botritis) e dificulta o seu tratamento.
Así mesmo, como efectos negativos que se derivan do exceso de nitróxeno, tamén podemos citar: o corremento en variedades sensibles a este accidente, a clorose, o aumento do risco de carencia de potasio e das necesidades de auga, a presenza no viño dun maior contido de compostos non desexables para a saúde (carbamato de etilo, aminas biógenas, etc.), e a alteración das calidades organolépticas dos viños.
-Alimentación potásica elevada: Nos últimos anos, os enólogos mostraron a súa preocupación pola diminución da acidez e o aumento do pH nos viños. Entre os argumentos que se esgrimen para xustificar este problema, cítase a intensificación da nutrición de potasio. A insuficiente acidez conduce a viños “planos”, sensibles a oxidacións e precipitacións, con escasa valoración organoléptica, obrigando a desenvolver unha importante enoloxía correctiva. Os aportes xenerosos deste elemento no abonado da viña contribuíron, sen dúbida, a agravar o problema.
Con todo, sería insuficiente xustificación se non se tivesen en conta outros factores culturais que, relacionados coa maior ou menor absorción de potasio, teñen unha clara incidencia na acidez: fertilidade do chan, utilización da rega, capacidade selectiva de absorción de potasio dos diferentes portainxertos, diferente aptitude das variedades para acumular e traslocar potasio, altas densidades de plantación ou técnicas de mantemento de chan que facilitan a instalación superficial do sistema radicular (aplicación de herbicidas).
-Deficiencia de magnesio: Como circunstancias que favorecen unha insuficiente alimentación de Mg pódense considerar a súa falta de restitución pola diminución do aporte de materia orgánica, a ausencia deste elemento nos plans de abonado, e todas aquelas situacións que favorezan a alimentación excesiva de potasio, co que mantén un evidente antagonismo: inadecuada elección de variedades e portainxertos, fertilización abundante de potasio, e boa dispoñibilidade de auga (rega e/ou precipitacións). A carencia de magnesio entraña unha diminución do rendemento e da síntese de azucres, así como riscos de “desecamento de raspón”. Este accidente, do cal non se coñece con exactitude as razóns que o provocan, mellora coa aplicación foliar de magnesio durante o envero.
-Carencia de oligoelementos: No noso viñedo non é raro detectar deficiencias de Fe, Mn, B e mesmo Zn, dada a dependencia de dispoñibilidade destes elementos respecto do pH máis ben básico dos chans dedicados ao cultivo da vide. As toxicidades por microelementos son menos frecuentes e danse máis en solos de reacción aceda, caso dos de Galicia.
En termos xerais, a fertilización do viñedo resulta complexa, tendo en conta da ampla gama de factores da produción vitícola (medio, planta e técnicas de cultivo) con incidencia na nutrición mineral, e a consideración xeral do viñedo como un cultivo de secaño, perenne e leñoso, características que limitan o desenvolvemento e a resposta do abonado.
1) Abonado de plantación
-Abonado orgánico: A aplicación de 25 t/ha dun esterco tradicional, distribuído superficialmente e enterrado mediante labores superficiais, podería ser unha referencia a ter en conta. Cando concorren circunstancias tales como niveis elevados de MO, condicións favorables para a súa mineralización e aplicación de MO pouco estable e de relación Carbono/Nitróxeno baixa, que supoñen unha importante dispoñibilidade de nitróxeno, é aconsellable suprimir o aporte de materia organica, ou reducir a dose a niveis de 10 t/ha, cunha materia orgánica de relación C/N elevada.
-Abonado mineral: Unha proposta xeral para o abonado mineral de fondo pode responder aos seguintes intervalos: 100-400 kg P2O5/ha, 200-600 kg K2O/ha e 50-150 kg MgO/ha. Os niveis máis elevados correspóndense con
solos pouco fértiles e/ou de textura arxilosa. No caso concreto do potasio, as cantidades deberán reducirse en chans ricos neste elemento, soltos, de reacción aceda e sempre que se prevexa unha situación favorable para a carencia de magnesio (antagonismo).
O nitróxeno non se aconsella no abonado de plantación, para evitar posibles perdas e os efectos negativos que se deducen do exceso de vigor en plantacións novas (mal agostamento e desequilibrio entre parte aérea e sistema radicular).
Con respecto á aplicación dos abonos minerais, se se realiza subsolado como labor preparatorio do terreo, distribúense en superficie e entérranse cun labor superficial; se pola contra practícase un labor de desfonde, os abonos repártense en superficie e incorpóranse en profundidade. No caso de que o cultivo anterior fose viña, e esta non manifestase síntomas de desequilibrios nutricionais e fose obxecto habitualmente dun achegue regular de abonos orgánicos e minerais, poderíase prescindir da fertilización de fondo.
Aínda que a maior parte dos chans dedicados ao cultivo da vide presentan valores de pH máis ben alcalinos, -non así no caso de Galicia- en ocasións requírense emendas de tipo mineral (“encalado”) para a corrección do baixo pH que caracteriza aos chans acedos (pH<6). Para iso, pódense realizar achegues entre 2.000 kg CAO/ha en chans areosos e 6.000 kg CAO/ha en solos moi arxilosos. No caso de chans “sódicos”, aportes de MO, xofre e xeso poden ser aconsellables.
2) Abonado de mantemento
Á hora de estimar a dose de abonado, é importante ter en conta o obxectivo da explotación vitícola (calidade versus cantidade), o balance nutricional, os factores con incidencia na nutrición, así como os métodos que nos permiten valorar o nivel de nutrición. A análise e o diagnóstico foliar tomaron protagonismo á hora de detectar desequilibrios nutricionais e racionalizar a fertilización. A nosa proposta metodolóxica pasa pola toma de mostras durante o envero, recollendo follas opostas ao segundo acio e analizando limbos e/ou pecíolos, segundo o fin que se persiga. Desde as nosas experiencias na variedade Tempranillo, a táboa 26.3 achéganos aos valores medios de macroelementos (% sms) e oligoelementos (ppm) en limbo e pecíolo durante o envero.
1) Abonado orgánico: En termos xerais, a achega de 10 t/ha dun esterco clásico, satisfai as necesidades e as perdas de materia orgánica anuais, que se estiman entre 300 e 1.200 kg/ha, segundo as condicións naturais e de cultivo. A incorporación das vides de poda pode chegar a compensar preto do 40% da perda anual de materia orgánica, achegando nas nosas condicións de cultivo un valor fertilizante medio por hectárea de: 7 kg N, 2 kg P2O5, 8 kg K2O, 9 kg CAO e 2 kg MgO. Non deixa de ser frecuente diferir no tempo e no espazo os aportes de MO, utilizando emendas orgánicas de estabilidade media-alta, aplicadas preferentemente en superficie, con suficiente antelación e enterradas mediante labores superficiais.
Á parte da utilización de estercos tradicionais, pódese optar por unha ampla gama de especialidades comerciais con base moi diversa, sen esquecer outras fontes de materia orgánica como o son as cortizas, a palla, os restos vexetais e os subproductos da vide, utilizando bacelos e bagazos, ben sexa incorporados directamente ou compostados previamente. O compost urbano e os lodos de depuradora, non atopan suficiente acomodo no cultivo da vide. Correctores biolóxicos e acedos húmicos e fúlvicos completan este apartado, contribuíndo a mellorar a actividade biolóxica do chan e a absorción de nutrintes.
2) Abonado con nitróxeno: É quizais o elemento máis cuestionado nos plans de fertilización do viñedo. Por unha banda, os efectos negativos que se derivan dunha alimentación nitrogenada xenerosa conduciron nalgunhas ocasións á súa redución e mesmo eliminación en viñedos de calidade, a excepción feita da observación dun vigor insuficiente das plantas ou de problemas de fermentación por baixos contidos de nitróxeno en mosto. Doutra banda, cando os niveis de MO e as condicións para a súa mineralización son axeitados, danse circunstancias favorables para compensar os requirimentos da viña con aportes moderados de nitróxeno.
En termos xerais, a estimación da cantidade de nitróxeno a aportar basearíase na consideración do vigor actual e do desexado, que resulta na práctica o mellor método de valoración da fertilización nitroxenada, do rendemento, da pluviometría e do tipo de chan, circunstancias estas últimas que condicionan en gran medida a maior ou menor cantidade de nitróxeno en forma NO3 coa que se pode contar e/ou lavar. En condicións medias, as achegas de nitróxeno situaríanse entre 30- 40 kg/ha. En viñedos de elevados rendementos ou naqueles dedicados á produción de uva de mesa, cabería multiplicar case por dous o intervalo superior.
Con respecto á aplicación de nitróxeno, elemento móbil e facilmente lavado, resultaría unha práctica axeitada realizar a súa achega en solitario durante o período de primavera-verao (desborre-postcallado), de forma fraccionada e superficialmente, utilizando en cada caso aqueles abonos nitroxenados máis adecuados en función das súas características e data de aplicación. Se o viticultor opta pola utilización conxunta de nitróxeno, fósforo e potasio, ben sexa como mestura de abonos simples ou con abonos complexos, a aplicación debe atrasarse o máis posible dentro do inverno.
3) Abonado con fósforo: As moderadas necesidades que a vide ten de fósforo, fixeron que o seu aporte se centre case exclusivamente nas súas exportacións. Neste sentido, podemos falar duns aportes de 20-30 kg P2O5/ha, aínda que será necesario considerar as frecuentes inmovilizacións deste elemento no chan e os baixos coeficientes de utilización de abonos que achega este elemento, polo que estas recomendacións poderían ser incrementadas en porcentaxes en torno ao 25%, procurando adaptarse na mellor medida posible ás formulacións comerciais presentes no mercado. Ademais da presenza de fósforo en diferentes abonos complexos e órgano-minerais, os abonos fosfatados simples máis utilizados son os superfosfatos. Considerando a pouca mobilidade do fósforo e a súa baixa solubilidade, convén que a aplicación de abonos que incorporan fósforo realícese de forma temperá e localizada.
4) Abonado con potasio e magnesio: Tendo en conta o marcado antagonismo entre potasio e magnesio, é aconsellable expor simultaneamente o abonado destes dous elementos. O diagnóstico peciolar a través da relación K/Mg (2-8) e a consideración no chan das relacións K/CIC (2-4%) e K/Mg (0,3), convertéronse en ferramentas útiles para dirixir a súa fertilización. Como pauta xeral, podiamos falar dun aporte de potasio equivalente a 60-100 kg K2O/ha, segundo tipo de chan (lavado; retrogradación), volume de colleita ou risco de provocar deficiencias de magnesio. En uva de mesa, estas cantidades poden chegar a duplicarse. Pola súa banda, as referencias para o magnesio situaríanse nos 15-30 kg MgO/ha, gardando aproximadamente unha relación K:Mg de 3:1 para evitar desequilibrios entre ambos os elementos.
A aplicación de potasio e magnesio responde a criterios considerados para o fósforo. No caso do potasio, os abonos simples máis utilizados son cloruro potásico e sulfato potásico. Este último abono recoméndase en chans salinos, pouco profundos e soltos, e en achegues masivos, tardíos e localizados. O abono con magnesio máis estendido é o sulfato magnésico. Tanto para un elemento como para outro, existen abonos complexos e unha ampla gama de abonos que os conteñen na súa formulación e composición.
5) Microelementos: Os aportes ao chan de microelementos son escasos e redúcense case exclusivamente á aplicación de ferro en forma de quelatos. A aplicación foliar de sales solubles dos devanditos micronutrientes, é a opción máis habitual para compensar o seu consumo ou emendar posibles desequilibrios.
A modo de referencia, e tendo en conta as consideracións realizadas ao longo da exposición anterior, a táboa 26.4 recolle recomendacións medias de abonado de mantemento en viñedo, en función ao rendemento.
6) Fertirrigación: Até datas recentes, a condición de secaño que caracterizou ao viñedo español e as limitacións legais sobre a utilización da rega, limitaron o uso da fertirrigación. De cara ao futuro, a fertirrigación alcanzará un importante protagonismo no cultivo da vide. Abonda con considerar as máis de 300.000 ha de viñedo en regadío, actualmente existentes.
NOTA: Resumo do libro “Guía Práctica de la Fertilización Racional de los Cultivos en España” editado polo Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño. Descarga aquí o artigo completo
Ir a los comentarios
Claves para facer un correcto balance de nitróxeno nas terras e pradeiras
Incertidume e prezos desorbitados nos fertilizantes: Causas e previsións
“Optimizar o manexo do xurro reduce custos e mellora a nutrición dos cultivos”
‘Calcimer’, única emenda cálcico magnésica extraida directamente do mar
Multicote™ Agri e CoteN-Mix™, unha nutrición precisa para árbores forestais
Gandeiros de Galicia e Asturias coñecen os beneficios de cruzar a raza holstein
“O éxito de Delagro nesta campaña foi ter produtos en tempo e forma para todos os socios”
Sogrape, o maior grupo vitícola portugués, aposta polas cubertas vexetais de Fertiprado para mellorar os seus viñedos
Deixa unha resposta Cancelar a resposta
O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *
Seleccione o tempo na sua localidade
Selecciona provincia A Coruña Lugo Ourense Pontevedra Selecciona poblaciónAbegondoAmesArangaAresArteixoArzúaBaña, ABergondoBetanzosBoimortoBoiroBoqueixónBriónCabana de BergantiñosCabanasCamariñasCambreCapela, ACarballoCariñoCarnotaCarralCedeiraCeeCercedaCerdidoCesurasCoirósCorcubiónCoristancoCoruña, ACulleredoCurtisDodroDumbríaFeneFerrolFisterraFradesIrixoaLaracha, ALaxeLousameMalpica de BergantiñosMañónMazaricosMelideMesíaMiñoMoecheMonferoMugardosMurosMuxíaNarónNedaNegreiraNoiaOleirosOrdesOrosoOrtigueiraOutesOza dos RíosPadernePadrónPino, OPobra do Caramiñal, APontecesoPontedeumePontes de García Rodríguez, AsPorto do SonRianxoRibeiraRoisSadaSan SadurniñoSanta CombaSantiago de CompostelaSantisoSobradoSomozas, AsTeoToquesTordoiaTouroTrazoVal do DubraValdoviñoVedraVilarmaiorVilasantarVimianzoZas Selecciona poblaciónAbadínAlfozAntas de UllaBaleiraBarallaBarreirosBecerreáBegonteBóvedaBurelaCarballedoCastro de ReiCastroverdeCervantesCervoChantadaCorgo, OCospeitoFolgoso do CourelFonsagrada, AFozFriolGuitirizGuntínIncio, OLáncaraLourenzáLugoMeiraMondoñedoMonforte de LemosMonterrosoMurasNavia de SuarnaNegueira de MuñizNogais, AsOurolOuteiro de ReiPalas de ReiPantónParadelaPáramo, OPastoriza, APedrafita do CebreiroPobra do Brollón, APolPontenova, APortomarínQuirogaRábadeRibadeoRibas de SilRibeira de PiquínRiotortoSamosSarriaSaviñao, OSoberTaboadaTrabadaTriacastelaValadouro, OVicedo, OVilalbaViveiroXermadeXove Selecciona poblaciónAllarizAmoeiroArnoia, AAviónBaltarBandeBaños de MolgasBarbadásBarco de Valdeorras, OBeadeBearizBlancos, OsBoborásBola, ABolo, OCalvos de RandínCarballeda de AviaCarballeda de ValdeorrasCarballiño, OCartelleCastrelo de MiñoCastrelo do ValCastro CaldelasCelanovaCenlleChandrexa de QueixaColesCortegadaCualedroEntrimoEsgosGomesendeGudiña, AIrixo, OLaroucoLazaLeiroLobeiraLobiosMacedaManzanedaMasideMelónMerca, AMezquita, AMontederramoMonterreiMuíñosNogueira de RamuínOímbraOurensePaderne de AllarizPadrendaParada de SilPereiro de Aguiar, OPeroxa, APetínPiñorPobra de Trives, APontedevaPorqueiraPunxínQuintela de LeiradoRairiz de VeigaRamirásRibadaviaRiósRúa, ARubiáSan AmaroSan Cibrao das ViñasSan Cristovo de CeaSandiásSan Xoán de RíoSarreausTaboadelaTeixeira, AToénTrasmirasVeiga, AVereaVerínViana do BoloVilamarínVilamartín de ValdeorrasVilar de BarrioVilar de SantosVilardevósVilariño de ConsoXinzo de LimiaXunqueira de AmbíaXunqueira de Espadanedo Selecciona poblaciónAgoladaArboBaionaBarroBueuCaldas de ReisCambadosCampo LameiroCangasCañiza, ACatoiraCerdedoCotobadeCoveloCrecenteCuntisDozónEstrada, AForcareiFornelos de MontesGondomarGrove, OGuarda, AIlla de Arousa, ALalínLama, AMarínMeañoMeisMoañaMondarizMondariz-BalnearioMorañaMosNeves, AsNigránOiaPazos de BorbénPoioPonteareasPonte CaldelasPontecesuresPontevedraPorriño, OPortasRedondelaRibadumiaRodeiroRosal, OSalceda de CaselasSalvaterra de MiñoSanxenxoSilledaSoutomaiorTomiñoTuiValgaVigoVilaboaVila de CrucesVilagarcía de ArousaVilanova de Arousa
Entrepinares rompe o mercado do leite en Galicia cun prezo base de 57 céntimos en outubro
Axudas asociadas para as ganderías de vacún de leite, carne e caprino – ovino
SAT Sabadelle, unha gandería que moxe en robot e non dá silo de millo ás vacas
Agricultura actualiza o Sigpac coas novas rexións de pago da PAC de cada parcela agrícola
A Xunta convoca 6 millóns en axudas para instalacións e equipamentos das cooperativas agrarias
Convocatoria de axudas para a dixitalización e innovación na industria forestal - madeira de Galicia
Axudas para a adquisición de maquinaria en réxime asociativo
Xornada sobre o cultivo de chícharo bravo en Galicia 21/10 - 21/10
“Os viños de Beade chegan a American Airlines e a Air Canada”
Franco Basalo, unha adega que culmina a tradición familiar no sector vinícola
“En Valdeorras logramos un viño expectacular coa variedade Brancellao”
Responsable do tratamento: Campo Galego Comunicación SCP. Finalidade dos datos: a información que nos proporcionas usaremos para responder á túa consulta, contactar contigo e enviarche os datos que solicites. A lexitimación é o consentimento da persoa que solicita a información. O destinatario destes datos é o persoal de Campo Galego Comunicación SCP. Pode exercitar os seus dereitos de acceso, rectificación, eliminación e outros dereitos contactando connosco. Podes consultar máis información sobre a nosa Política de privacidade aquíligazón á política de privacidade
Acepto a política de privacidade y Cookies
Acepto o tratamento dos meus datos persoales para recibir periódicamente o boletín de novas.
Aviso Legal | Política de privacidade | Desenvolve Invbit a partir do tema NewsPlus.
Solicitamos o seu permiso para obter datos estadísticos da súa navegación nesta esta web, en cumprimiento do Real Decreto-ley 13/2012. Si continúa navegando consideramos que acepta o uso das cookies. OK | Máis información