gl gl gl en es es gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl gl it gl it it gl gl it gl fr en it gl sl gl gl es it gl gl gl it es pt gl it gl rm es gl co gl gl gl gl it it gl gl es gl gl gl nl gl gl it it es gl gl gl it it gl gl gl es sv gl gl it it pt en es pt gl it it pt es gl gl fr fr gl it fr gl eu fr it gl gl en gl gl gl gl gl pt gl pt en ca gl gl pt
Vieiros: Galiza Hoxe - Córsega
Vieiros de meu (ou rexistrate)
Selecciona outra ficha: Crimea Baviera Alsacia Escocia Gales Saapmi Sardeña Países Cataláns Moravia País Vasco Cornualles Córsega Frisia Bretaña Flandres
En 1755 declarouse independente e en 1769 foi anexionada por Francia. Dous séculos despois, coa chegada dos pieds-noirs, o movemento de liberación en Córsega reaxe definitivamente.
O movemento de liberación corso actual remóntase a finais da década de 1950. O pobo maniféstase en masa en contra da creación por parte de Francia dun centro de experimentación nuclear perto da capital histórica, Corti.
A cidadanía rebélase por completo a principios dos 60 ante o que considera unha nova invasión francesa: a chegada dos pieds-noirs (pés negros), colonos galos en Alxeria aos que o Goberno da República financiou a súa "recolocación" na illa logo da independencia alxerina en 1962. Moitos destes fixéronse con adegas e fixeron grandes fortunas froito da produción vinícola.
Historicamente, Córsega estivo baixo o dominio de varias potencias mediterráneas, principalmente dos xenoveses co Renacemento. A rebelión contra o pésimo Goberno de Xénova en 1729 levou a un período turbulento, durante o que se orixinou o concepto de vendetta, que culminou co estabelecemento da República corsa polo líder nacionalista Pasquale Paoli.
Córsega foi anexionada por Francia en 1769, o mesmo ano en que naceu na illa un corso ilustre, para uns, e un traidor á patria, para outros: Napoleón Bonaparte. O que cos anos se convertería en emperador de Francia e o heroe nacional corso coñécense en xullo de 1790.
O primeiro, xacobino, e o segundo, máis próximo ás teses dos xirondinos, rachan relacións en 1793. Bonaparte ten que fuxir de Córsega, e logo dunha breve estancia no continente, desembarca en Aiacciu coa armada republicana francesa co fin de acabar coa revolta dos partisanos de Paoli.
O francés impúxose como única lingua oficial en todos os ámbitos da Administración. O corsu sobreviviu como lingua oral e prohibiuse o italiano. Porén, non foi até principios do S.XX, cando se fixo obrigatorio o francés nas escolas, que a lingua propia do país comezou a declinar.
Aínda que o seu uso pouco a pouco se normaliza na educación, na actualidade cada vez menos mozos e mozas teñen o corso como primeira lingua (ou o ligur, en Bonifaziu). Ademais, a tendencia é a usar o francés en ámbitos formais e o idioma propio, na casa e noutras relacións sociais.
O corso está estreitamente emparentado co toscano. Fálase en todo o territorio e mais na illa da Madalena, ao noroeste de Sardeña. Os habitantes de Córsega que non usan o corso son franceses chegados do continente ou pieds-noirs. Os oriúndos do país fálano ou sábeno falar, e o seu uso converteuse nun símbolo de identidade fronte ao colonialismo francés. Continuar lendo: Tralo ronsel de Pasquale Paoli
Corsica suprana (Haute-Corse, en fr.) e Corsica suttana (Corse-du-sud, en fr.)
Aiacciu (administrativa), Corti (histórica)
Bastia, Calvi (N.); Portivechju, Sartè (S.)
ESTADO AO QUE PERTENCE:
Colectividade Territorial (dende 1992; máis autonomía ca Bretaña ou ca Alsacia)
Consello Executivo, Asemblea e Consello económico, social e cultural (consultivo)
Stéphane Bouillon, prefecto (gobernador do Goberno francés)
Ange Santin : Pte. do C. Executivo (UMP)
PNC (Partido da Nación Corsa)
ANC-Corsica (Alianza Nacional Corsa)
A Manca (A Esquerda)
Unione Naziunale (CNI/PNC/A Chjama Naziunale, coalición na Asemblea rota)
Corsica Libera Nova organización do independentismo unido
FLNC (Fronte de Liberación Nacional Corsa): Organización armada, cualificada por Francia como grupo terrorista
Utità Naziunale: Portal corso sobre a Loita de Liberación Nacional
CAR Cumitatu Contr’à a Ripressione
Turismo, gandaría (queixo de ovella), agro (cítricos, viño, olivas)
François Alfonsi, fundador do PNC (Córsega)
"Insultan o pobo corso e non o podemos denunciar porque 'non existe' como tal"
Europa, Terra de Pobos: Córsega
Tralo ronsel de Pasquale Paoli
13:35 13/05/2009 - En 1755 declarouse independente e en 1769 foi anexionada por Francia. Dous séculos despois, coa chegada dos pieds-noirs,...
Ver Córsega nun mapa máis grande
corsu, francés (oficial), ligur (en Bonifaziu, no extremo sur)
Frequenza Mora (emisión rexional da canle France 3; uso limitado do corso)
Alta Frequenza (40 h semanais en corso)
Voce Nustrale (emisora coop. en corso)
Scorsu (íntegro en corso, sen web)
U Ribombu (parte en francés)
Corse Matin | Journal de la Course (só algún artigo e noticia en corso)
France 3 Corse (emisións en corso limitadas, con boas audiencias)
CENTROS E INSTITUCIÓNS CULTURAIS:
Accademia Corsa: Asoc. cultural (1964)
Inter Romania: Centro Cultural da Univ.
Museu di a Corsica: Museo Antropolóxico
Parcu di Corsica (Parque Natural)
Golfo di Porto (Patrimonio da Humanid.)
HIMNO: Diu vi Salvi Regina
Todos os vídeos |
Fontes e máis información:
Citizendium | Enciclopedia Galega Universal | Encyclopædia Britannica | Eurolang | Eurominority | Europeana | Linguamón | Món Divers | Unión Europea | Wikipedia
Opinión, Columnas, Galerías, Últimas, Escáneres, Anteriores, FAQ, Buscador
Máis Alá, Fwwwrando, Galego.org, GZ-Deportiva, Canal Verde, Lusofonía, Irimia, Cartafol, Murguía
Chat, Foros, Chatrevistas, Postais, Conversas, Open Vieiros
Barcelona, Bos Aires, Euskadi, Venezuela, Irlanda
Día das Letras, Creación, Informativos, Dossiers, XGN07, 1 de abril
RSS | Que é Vieiros? | Que é o RSS? | Creative Commons | Publicidade | Director | O equipo | Contacto