gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt gl en en ru ru en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca en es ms pt pt pt en fr hu es sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca fr gl pt gl ca gl gl gl gl la gl gl gl es gl gl gl es gl ca es gl en de en en en ca gl en ja ca es gl ja ca gl pt ja ca ca gl en ja gl pt gl zh es pt gl en pt gl pt gl pt gl es gl gl pt pt it en en en en en en pt gl pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt en pt pt pt pt pt en pt pt pt pt pt en en pt pt gl en en en en gl en en en en pt
Outra luz máis alá do resplandor das horas. Discurso práctico de pintura realista - Palavra Comum
Palavra Comum - Revista galega de artes e letras
Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Os irmáns Santilari volven ofrecer o seu traballo ao público barcelonés. Vendo as pezas colgadas na histórica galería Artur Ramon asombra pensar nas horas de traballo que hai nun debuxo de 35×41 cm ou nun óleo de 41×60 cm. Oficio de artesáns.
Josep e Pere Santilari son xemelgos, comparten o mesmo obradoiro e mesmo pintan cadros a medias. Agora presentan L’Altra Llum, unha nova colección de 40 pezas, entre debuxos e óleos, que certifican a plenitude e estado de fecundidade destes dous artistas. Os temas abordados demostran a continuidade da súa pescuda.
Os bodegóns, certeiras impresións de luz, seguen a estética directamente chegada desde o ascetismo dun Sánchez Cotán ou dun Zurbarán (practicarán o sufismo estes dous irmáns?). A frugalidade colorista aplícase a naturas mortas de rabiosa actualidade: bolsas de plástico, embutidos ao baleiro, bandexas de aluminio; todo comprado no supermercado da esquina. Unha provocación elaborada desde o máis ortodoxo figurativismo; un neo-realismo pictórico moi atractivo. Para chegar á obra final os Santilari usan a fotografía como recurso do que extraer referentes de luz sobre os que investigar, para traballar semanas e evitar que as froitas podrezan ou que o pan vire azul co balor. A luz é o eixe de produción, a ditadora do traballo, a mestra que lles di cando remataron a obra. Pero o seu realismo non é fotográfico, é luminoso. A fotografía e o vídeo si que confeccionan bodegóns realistas e adaptados a estes tempos, naturas mortas sometidas ás máis novas tecnoloxías, como proban os traballos de Ori Gersht ou de Sam Taylor-Wood.
Tamén nesta ocasión os artistas de Montgat mostran paisaxes, case sempre veduta de Barcelona, matizadas pola luz, pola man de Pere, polas horas de traballo. E figura. Case todas as figuras de Josep repiten modelo e buscan a combinación dun nu clásico cos elementos de comunicación actuais: computadores portátiles, teléfonos móbiles, e-books.
Entre as ilusionadoras novidades apreciadas en L’Altra Llum resaltan as vanitas, tema de inspiración barroca, aquí outra volta actualizado. Segundo confesión de Josep Santilari, comezaron a facer as vanitas hai pouco máis dun ano. Para narrar o tempus fugit e a inconsistencia do ser humano, xunto coa caveira, os xemelgos colocan noces, referencias obvias ao cerebro, dados precisos para consentir o azar, moedas da venalidade, teléfonos móbiles e seus cargadores como a presente dependencia da comunicación e da tecnoloxía efémera.
Nas exposicións anteriores os Santilari xa apostaban por mirar aos artistas barrocos (Caravaggio, Zurbarán) ou Goya. Daquela os fondos das pezas tiñan cores claros ou directamente eran brancos, limpos, só habitados por algunha sombra; brancos zurbarán. Agora, en plena madurez creadora, os que pintan coa axuda de fotografías, de pé cos lenzos e papeis sobre cabaletes, descubriron os fondos escuros e a luz tensa e enfocada ao primeiro plano. Están un paso máis aló, superaron a luz das cousas, universal e das horas de dedicación, e chegaron con indagación á luminosidade que xeran os obxectos mesmos, a luz de dentro cara fóra: L’Altra Llum.
El Cuadro, David Trueba (2013)
David Trueba, escritor e director de cine, coñeceu aos irmáns Santilari con motivo da publicación da súa primeira novela, Saber perder. A imaxe para a portada foina atopar nunha pintura de Josep Santilari: SMS: posar-li memòria al temps, 2005. Logo despois, sorprendido do traballo artesanal dos xemelgos propúxolles filmar a xestación dunha das súas obras. Escolleron Ell@, de Josep. O resultado é o magnífico documental El Cuadro, filmado ao longo de máis do ano que o artista precisou para rematar a peza de 175×185 cm. que retrata unha muller núa reclinada nun sofá, pensativa, e acompañada polo móbil e mais polo computador (terá esta pintura a concepción doutra vanitas?). A claridade entra pola esquerda, intensa e clara, e deixa o fondo na penumbra. O David Trueba ía cada tantos meses ao obradoiro de Montgat e filmaba o que Josep estivese pintando. Diante da cámara vaise plasmando a meticulosidade e dedicación dos Santilari: o debuxo e a cuadriculación da tea, a pintura dos fondos, das roupas e, finalmente, as tonalidades do corpo da modelo (todo un blues cadencioso de regueifa salferida); e tamén as súas reflexións sobre arte, a importancia do deseño, a creatividade pictórica. Na presentación oficial do documental acontecida no Museu Nacional D’Art de Catalunya (MNAC), David Trueba, coa súa retranca, ironizou (sobre o destino final da tela) que ás veces hai pinturas que teñen mala sorte e rematan colgadas nas salas dalgún museo. El Cuadro é un monumento á pintura, aos tempos sen tempo, á cultura, á vida. Os Santilari xa teñen, e ben merecido, o seu Sol do marmeleiro. A pintura Ell@ está agora na galería Artur Ramon.
Pódese dicir que a pintura propiamente dita, a pintura como manifestación artística autónoma, non comeza ata que a prioridade esencial do artista-artesán foi a luz. E iso acontece a finais do cinquecento coa obra de Caravaggio e seguidores (Gentileschi, Ribera, Rembrandt). Antes o prioritario foran os volumes ben perfilados (románico) e os xogos xeométricos dunha perspectiva tramposa cos seus puntos de fuga e liñas de simetría (gótico, renacemento). A pintura alcanza a maioría de idade no momento en que quen pinta se libera da obriga de mostrar o contorno, de explicitar que os corpos e os obxectos están enteiros, e dedica as súas destrezas a plasmar as tonalidades da luz sobre as superficies. E os Santilari levan anos iluminados por eses focos, faros guieiros da Pintura. A luz, reveladora do acto pictórico, luz/sombra, ingredientes dos séculos e das pinceladas, caprichosas aliadas da transcendencia artística. Os Santilari, refractarios á voráxine da sociedade actual, nadadores de fondo e contracorrente nas augas anti-modas, deixan pegada no parnaso artístico. Cómpre lembrar que na vila de Barcelona a mestría de artistas como Tàpies xunto coa oposición á ditadura vetaron expresións realistas durante décadas.
Nos anos 70 escribiu Octavio Paz: “ninguna pintura puede contar porque ninguna transcurre. La pintura nos enfrenta a realidades definitivas (…) En los cuadros las cosas están, no pasan (…) La pintura construye presencias.” (Mono gramático, 1974). Paz tamén escribía das obras que co tempo crearían os Santilari.
É lícito ser pintores realistas? É lícito despois das vangardas rachadoras, suxestivas doutros ollares? Os Santilari traballan sobre a realidade, o mundo visible e cotián, oito horas diarias coma calquera artesán. Labouran xuntos nun piso de Montgat, un lugar común, nada bohemio, nada romántico. Os dous son patróns de si propios, sen oficiais nin aprendices. E fan pintura e deseño realistas, do cotío de hogano. Por que non? Se non é lícita esta pintura outras disciplinas tampouco o serán. En tal caso non debe aceptarse outra fotografía artística que non sexa a fotografía experimental, cuestionando así a apaixonante fotografía de Outumuro, a de Avedon, por non falar das polémicas e millonarias pezas de Hirst e demais artistas mediáticos.
ata o 25 de abril de 2015
(Galiza-Catalunha) Nado en Caroi, Cotobade, en 1949. Profesor de Ensino Secundario, e de Cultura e Lingua Galegas (Proxecto Galauda). Autor do libro de relatos "E agora pasa un tren" (Biblos) e coautor de traballos de historia e antropoloxía: "América, América" (Roure), "Galicia a lo claro" (Popular), "El Islam en las Aulas" (Icària), entre outros. Membro de Furafollas Agrupación Teatral.
You might also like
* Crítica de arte Lito Caramés
Fotografías emblemáticas de Bill Brandt | Lito Caramés
* Crítica de arte Fotografia Lito Caramés
Bleda e Rosa: a fotografía entre a paisaxe e a memoria | Lito Caramés
* Crítica de arte Fotografia Lito Caramés
Els català, unha heteroxénea familia de fotógrafos | Lito Caramés
More from Crítica de arte
NOVAS VELLAS MARXES: Afra Torrado, multidescendencia do eu | Emma Pedreira
Posted On 23 Junho, 2022 Palavra Comum 0
Proxecto Nómades: mostra "Mete coitelo, bota tripas", de Afra Torrado; crítica realizada por Emma Pedreira.
A “maraña” de lorena conde | Antonio Seijas
Posted On 25 Maio, 2022 Palavra Comum 0
A maraña que habita dentro do cranio de Lorena Conde quédanos parcialmente exposta na mostra que forma parte do proxecto Nómades: …
10 poemas do livro “Enfermaria” de Ana Paula Jardim
30 Setembro, 2022 0
APRENDIZAGEM | Artur Alonso Novelhe
27 Setembro, 2022 0
Projecto Planta I Malvada Associação Artística
16 Setembro, 2022 0
Adeus, ti, Ponte Nafonso I por Ramón Blanco
6 Setembro, 2022 0
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
O tempo das “Não-Coisas”. E o uso excessivo das redes sociais segundo Byung-Chul Han
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Subscrever Blog via email
Indique o seu endereço de email para subscrever este site e receber notificações de novos artigos por email.
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.