pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt gl en en ru ru en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca en es ms pt pt pt en fr hu es sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl fr gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en gl gl en eo ca gl gl en es es gl ca es es gl en en es pt es oc pt pt pt en pt gl pt gl pt gl fr gl gl pt pt it en en en en en en pt gl pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt en pt pt pt pt pt en pt pt pt pt pt en en pt pt gl en en en en gl en en en en pt
Que foi daquel soño? - Palavra Comum
Palavra Comum - Revista galega de artes e letras
Crónicas História Política Xulio Ríos
Dicía Yuri Andropov (1914-1984), o principal valedor de Mijaíl Gorbachov (1931) nas mais altas instancias do PCUS nos anos oitenta, que os dirixentes soviéticos coñecían mal a sociedade na que vivían. Dicíao el e debía saber do que falaba pois estaba á fronte do KGB desde 1967. Aínda así, daquela ninguén se imaxinaba que a problemática situación xeral procedería definila como unha crise do sistema. O 25 de xaneiro de 1991, a dimisión de Gorbachov oficializou a liquidación plena da URSS.
O brezhnevismo impuxera a parálise xustamente nos anos en que mais era necesario iniciar reformas. Foi a reacción conservadora ao intento de Jruschov (1894-1971) de reformar o modelo autoritario. Daquela, o Politburó apenas podía reunirse 15-20 minutos para que Leonid Ilich (1906-1982) non se cansara en exceso. O proceso deteriorouse aínda máis coa elección de Konstantín Chernenko (1911-1985), evidenciando que ata un enfermo terminal podía chegar ao cume da pirámide sen que ninguén ousase contradicilo. Pero a pesar da xerontocracia, aínda entre os mais ambiciosos se pensaba na viabilidade incontestada da reforma dun sistema que tamén afogaría a propia perestroika, presentada nos seus inicios como unha continuación do proceso iniciado no XX Congreso. A finais dos anos oitenta, o crecemento estancouse e o nivel de vida mantívose nas cotas mais baixas coñecidas ata entón. Mesmo valéndose da acreditada vocación verticalista no exercicio do poder, o resultado dos esforzos de reforma era nulo ante a incapacidade de mover nada nas estruturas do Partido e a administración.
Conta Gorbachov nas súas Memorias que avanzada a perestroika, aínda que se continuou insistindo na preservación da sociedade socialista, a concepción do socialismo experimentou unha transformación profunda e formulouse a pregunta de ata que punto respondía a ese concepto o modelo configurado na URSS nos anos trinta. Todo entón foi sometido a dura crítica para sentar as bases dun novo modelo, evolucionando da ditadura á democracia do proletariado e facer posible a democracia nun sistema unipartidista.
Ollando cara atrás, se algo sobresae nese período é a subestimación dos factores que actuaban en contra dos reformistas e do calado dos problemas a resolver. Nin sequera os economistas mais sobrios e prudentes chegaran a tempo á conclusión certeira de que non farían falta nin dous nin tres anos senón entre quince e vinte como pouco para crear unha estrutura enteiramente nova que permitira á economía alcanzar o nivel dos países industriais desenvolvidos. Estaban todos moi lonxe de facerse unha idea real das dimensións do problema que se fora xestando. Andropov sabía de que falaba pero eran tantas as parcelas mantidas informativamente baixo sete chaves que resultaba complexo acadar unha perspectiva xeral. A reforma simultánea de todos os aspectos sobreestimou tamén tanto as capacidades do PCUS como as propias posibilidades e a madurez cívica.
No eido das nacionalidades, a perestroika propoñía un modelo para transformar un Estado hipercentralizado nunha federación real ou nunha confederación. O empeño non foi desbaratado polos bálticos e as declaracións de soberanía de diferentes repúblicas nin o estoupido de conflitos étnicos senón pola declaración de independencia de Rusia, cun Boris Ieltsin (1931-1999) disposto a liquidar a URSS ou aquelo que sucedera a vella Unión con tal de desfacerse de Gorbachov e impoñer a axenda requirida polas grandes potencias de Occidente, incluída a prohibición do propio PCUS.
Cabe lembrar que nos primeiros anos que seguiron á Revolución de Outubro houbo na URSS máis de cinco mil distritos nacionais. Ata as mais pequenas minorías puideron conservar os seus idiomas, os seus usos e costumes e as súas culturas. Foi Stalin quen produciu un cambio brusco neste panorama, transformando na práctica a URSS nun Estado unitario hipercentralizado pese a manter formalmente os principios fundadores. Gorbachov defendeu que en ningunha parte o problema nacional podería se resolver pola forza.
Nas citadas memorias, o valedor da perestroika confesa que non se meditaran suficientemente ata as súas últimas consecuencias un conxunto de cuestións importantes. Sen entrar a considerar o papel das potencias externas, que o houbo e non foi naturalmente a favor dunha reformulación do modelo, as causas principais da desfeita non foron esas intrigas xeopolíticas senón as taras sistémicas.
Non existen modelos universais cos que calquera país pode resolver os seus problemas. E o abandono dos antigos modelos por mor da súa ineficacia non significa que se diga adeus a determinados ideais senón que, fuxindo do dogmatismo, ábrense perspectivas necesarias de emancipación do pensamento para arbitrar outras propostas que transcendan o “mal menor” do mundo presente. Ese camiño prosegue e dificilmente concluirá algún día.
Nota: Xulio Ríos en 1992 publicou Que foi daquel soño?, unha viaxe pola URSS da perestroika e a glasnost.
(Galiza) Director do IGADI e Director do Observatorio da Política China.
You might also like
Crítica de arte Fotografia Ilustração Lito Caramés Xulio Ríos
Insurreccións: as emocións colectivas e a estética da rebeldía
O escudo sirio de Erdoĝan, por Roberto Mansilla
Trump e o “efecto Huntington”, por Roberto Mansilla
Adeus, ti, Ponte Nafonso I por Ramón Blanco
Posted On 6 Setembro, 2022 Palavra Comum 0
"En la ingeniería civil la seguridad estructural está en lo más profundo de su identidad, por lo que no puede admitir …
Abraço ibérico | Ernesto Salgado Areias
Posted On 19 Março, 2021 Palavra Comum 0
Foto: Excerto da obra de Oliveira Martins   Na “História da Civilização Ibérica” (1879), o autor Oliveira Martins, numa abordagem sobre a …
10 poemas do livro “Enfermaria” de Ana Paula Jardim
30 Setembro, 2022 0
APRENDIZAGEM | Artur Alonso Novelhe
27 Setembro, 2022 0
Projecto Planta I Malvada Associação Artística
16 Setembro, 2022 0
Carta aberta à Europa I Chus Pato
25 Agosto, 2022 0
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
O tempo das “Não-Coisas”. E o uso excessivo das redes sociais segundo Byung-Chul Han
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Subscrever Blog via email
Indique o seu endereço de email para subscrever este site e receber notificações de novos artigos por email.
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.