gl en es en gl gl uk es pt en pt en gl es ca gl id es gl pt gl en en eu gl lt pt gl en gl gl gl es en en es es es gl gl gl en es es gl pl pt pt es en pt gl en en gl eu pt en en gl it gl gl nl gl lt es gl gl gl pt gl hu es es en gl gl uk es en es gl gl es gl it gl es pt en pt gl gl es pt es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl en es sv es fr es de gl de es gl it gl pt es en en pt es en sv pt es es fr en es gl de en es gl de lt es uk en es es gl sv pt es en fr lt gl uk de lt es uk de es gl gl es gl gl es es gl es gl gl es en gl es en gl es en gl es gl gl es en gl gl es pt en pt fr es gl ca en gl es gl gl gl es gl gl es gl it gl nb gl en
Algúns politólogos gostan de afirmar que a Unión Europea rematou cos conflitos a grande escala na vella Europa. Seguro? O problema desta afirmación é o concepto mesmo de “vella Europa”. Ate onde chega? Ate as fronteiras da Unión Europea? E que ocorre cos seus veciños? O benestar non é tan sinxelo nos estados que se sitúan xusto no límite, é dicir, nos Balcáns, no Cáucaso, no Mar Negro. Alí é onde se localizan os conflitos conxelados.
Transnístria, Abecásia, Osétia do Sur ou Nagorno-Karabakh son estados pantasma secesionistas enquistados nalgunhas das antigas repúblicas da Unión Soviética. Ningún membro da comunidade internacional recoñeceu a súa soberanía, nin sequera Rusia, que os emprega para desestabilizar o que antes foran os seus dominios. Pero o certo é que estes catro enclaves son independentes de facto dende 1991, e contan con milicias armadas propias que defenden a impermeabilidade das súas fronteiras.
Cada unha ten a súa propia problemática. Nagorno-Karabakh, por exemplo, é un enclave de poboación armenia situado dentro das fronteiras de Acerbaixán. Alí viven unhas 150.000 persoas nuns 4.400 quilómetros cadrados, unha superficie equivalente á provincia de Pontevedra. Este territorio foi a causa do enfrontamento bélico a comezos dos noventa entre Armenia, o socio preferente dos Estados Unidos na rexión, e Acerbaixán, un dos estados petroleiros do Mar Caspio. A guerra freouse cara 1994 sen que houbese ningún acordo de paz definitivo e dende aquela mantense o status quo: Nagorno-Karabakh funciona de xeito autónomo fronte a Acerbaixán, grazas en boa parte aos investimentos económicos dos armenios.
Os conflitos de Abecásia e de Osétia do Sur non enfrontan a dous estados rivais senon a un estado descolonizado, Xeorxia, fronte á influencia da súa vella metrópole, Rusia. As minorías étnicas de abecásios e osetos non recoñecen a soberanía xeorxiana e reciben apoio económico e militar ruso por manter a secesión. Dese xeito, o goberno xeorxiano nin controla nin pode entrar nestes territorios, e ás veces mesmo ten que facer fronte a intercambios de disparos na fronteira, como ocorreu no caso de Abecásia hai poucos anos. A negociación está bloqueada, polo que a estratexia actual de Saakashivili, o presidente xeorxiano, é crear gobernos locais que sigan as súas directrices. A idea, aplicada en Osetia do Sur, tenta oponer estas elites afíns ás que declararon unilateralmente a independencia co apoio ruso.
O terceiro conflito, o de Transdnístria, debería ser o máis sinxelo de solucionar, pero falta vontade. Este estado pantasma abrangue todo o territorio moldavo alén do río Dniestre, uns 3.500 quilómetros cadrados. Alí non hai ningunha minoría étnica que reivindique a súa soberanía, é só unha franxa controlada polas mafias do contrabando transfronterizo, por onde cruzan cara occidente os tráfico ilegais, de drogas ou de persoas. É, polo tanto, un conflito máis ben económico e estratéxico. A independencia de facto Transdnístria está garantida pola presenza militar rusa, e aínda que Rusia estaría disposta a aceptar a reincorpoción deste territorio a Moldavia, non acepta retirar as tropas, unha esixencia innegociábel para a Unión Europea e os Estados Unidos.
Nestes tres casos, a poboación civil non ten moitas posibilidades para intervir e converterse nun actor do conflicto, máis aló de aliñarse nalgúns dos bandos existentes, que responden a intereses alleos ao territorio en si mesmo. Dende 1991, a data na que estouparon estes conflitos, xa vai unha xeración enteira que non coñeceu outro presente.
O “limes” da Unión Europea
Os enfrontamentos bélicos nestes territorios freáronse na primeira metade dos anos noventa e dende aquela non houbo novidades. En termos xeoestratéxicos, manter estes conflitos conxelados é unha demostración de forza política pola banda dos dous verdadeiros contendentes: dunha banda o proxecto euroatlántico que asimilou a Unión Europea, doutra, o proxecto euroasiático ruso. O que está en xogo non é tanto o control sobre as poboacións, que non deixan de ser ferramentas nas mans duns ou doutros, senon o control dos recursos. Quen controle estes territorios controlará o fluxo dos recursos. Uns queren dirixilos cara occidente, cara o Atlántico, e outros queren manter a súa orientación actual, cara Moscú.
A solución máis aceptada é a reincorporación destes territorios aos estados nos que se ubican. Mais ningún dos actores quere avanzar nesa dirección. Todos gañan algo coa situación actual. As potencias internacionais manteñen a posición, e se non gañan explicitamente, cando menos evitan que gañen os rivais. Mentres, os gobernos autónomos fan caixa. O risco actual atópase en que, en caso dun desequilibrio, recorreríase ás armas. E ninguén quere contar cadáveres.
Detrás destes conflitos agáchase o concepto do “limes”, no sentido que tiña no Imperio Romano. Os Balcáns, Bielorrusia, Ucraína, Moldavia, Turquía e o Cáucaso son o “limes” da Unión Europea, o espazo que a separa do seu rival xeoestratéxico: a Rusia de Putin. Comentei catro das zonas de fricción, pero hai outras. Tamén está Kosovo, en Serbia. Alí levan case dez anos á deriva dende a guerra da OTAN contra a Iugoslavia de Milosevic. E a George Bush non se lle ocorreu nada mellor que prometerlles a independencia unilateral, coma se só con iso xa foran esvaecer os seus problemas. Gran estratega o Bush Jr., futuro ex presidente dos Estados Unidos, cun amplo legado de conflitos sen resolver detrás. Tamén esta Chipre, dividido aínda agora entre a zona grega e a zona turca. Irreconciliabeis, aínda que Chipre forme parte da UE. Dende Bruxelas critican á diplomacia rusa, pero está claro que eles tamén teñen as súas lacras.
ue Mundo guerra Iván Villarmea xeopolítica
Fallece un operario tras precipitarse desde el tejado de una nave en O Porriño
Un anciano mata a otro en un geriátrico en Barcelona
Zahara: "La valentía para escribir 'Puta' me llegó tras un año yendo a terapia"
Evacuados en helicóptero por Gardacostas dos tripulantes de sendas embarcaciones
Fallece un peatón atropellado en Neda
El Híper Froiz de Carril das Flores es el supermercado más barato de la ciudad de Lugo
Vivir en un portal: "Si me diesen la Risga, me iría a una pensión y no dormiría en la calle"
Casetas casi al precio de un piso
Muere en el Hula uno de los dos heridos en un accidente registrado en Abadín
Olvidan en un bus escolar de Meira a un niño de 4 años al llevarlo al colegio
Fallece un operario tras precipitarse desde el tejado de una nave en O Porriño
Un anciano mata a otro en un geriátrico en Barcelona
Zahara: "La valentía para escribir 'Puta' me llegó tras un año yendo a terapia"
Marta Sánchez Gento 05/oct./22
Evacuados en helicóptero por Gardacostas dos tripulantes de sendas embarcaciones
Fallece un peatón atropellado en Neda
Un adolescente de 15 años años roba un Maserati y muere tras chocar a 130 kilómetros por hora
Brasil elegirá entre Lula y Bolsonaro tras una primera vuelta más ajustada de lo previsto
Al menos 125 muertos tras unos disturbios en un partido de fútbol en Indonesia
Zelenski anuncia que solicitará con urgencia la entrada de Ucrania en la Otan
Suben a 25 los muertos en el ataque ruso a un convoy humanitario en Zaporiyia
Salen a la luz conversaciones de soldados rusos: "Nos dieron orden de matar a todos"
Una mujer es hospitalizada después de que su perro le defecase en la boca
EE UU llama a sus ciudadanos a abandonar "de inmediato" Rusia