gl gl gl gl en es pt en es en pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl eo gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl gl es pt es es en en gl de de de en en en en fr fr fr fr it de en en en en fr fr fr gl en gl gl es gl de en pt gl es es gl gl gl ca gl en gl gl ast gl gl es gl gl it gl gl gl gl fr gl gl gl es es it gl gl sv fi gl es gl ca gl gl it lt gl gl es ca es es es es es en gl es gl gl es lt hbs_lat es gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl it gl pt en gl gl lt gl es pt gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl de gl gl gl gl en es gl es en gl ru gl es fr gl gl en es es gl it gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl de es gl gl gl es gl eo fr pt gl eu es gl gl gl gl gl gl gl gl gl eo gl gl gl gl gl gl gl gl gl fr gl gl es gl gl gl gl gl hu it gl es es gl es es es gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl eu gl gl gl gl gl gl gl gl en gl en
José Rodriguez Mourelo | Álbum de Galicia | Consello da Cultura Galega
Neste pequeno vídeo, a presidenta do Consello da Cultura Galega explica algunhas das claves das súas ideas para a cultura de Galicia, o seu futuro e a súa herdanza.
2022 - Florencio Delgado Gurriarán
2020 - Ricardo Carballo Calero
2018 – María Victoria Moreno
2020 – Domingo de Andrade
Día da Ciencia en Galego
Centenario de Emilia Pardo Bazán
Centenario de Isaac Díaz Pardo
Día internacional do libro infantil e xuvenil 2020
Encontros monográficos co patrimonio cultural
Na voz da obra
O deporte galego fala galego
O fío de Penélope
Os instrumentos musicais na tradición galega
Os profetas do Pórtico e a cultura galega
Trinta anos do audiovisual galego
Paz-Andrade e a lingua portuguesa
Observatorio da Cultura Galega
Arquivo da Emigración galega
Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos
Centro de Documentación Sociolíngüística de Galicia
Arquivo Sonoro de Galicia
A Saia. Publicacións Periódicas Feministas
Céltiga. Revista da emigración
Repertorio da prensa da emigración
Repertorio da prensa da emigración
Francisco Fernández del Riego. Correspondente para América
Mapa Sonoro de Galicia
Coordinadora galega de normalización e dinamización
Obras impresas e dixitais
Recursos e obras de referencia
Diccionario de termos escénicos
Os instrumentos musicais na tradición galega
Coñece a cultura galega
Loia. Guía aberta á lingua galega
Historias de ida e volta
As escolas da emigración
Mapa sonoro de Galicia
Os instrumentos musicais na tradición galega
Os profetas do Pórtico da gloria e a cultura galega
30 anos de audiovisual galego
No bico un cantar
Leme. A cultura galega na túa man
A máquina do tempo
Mapa sonoro de Galicia
Roteiros da cultura galega
As escolas da emigración
Mapa de Equipamentos culturais
Setestrelo: divulgación da ciencia
Kit de normalización lingüística
Guía de linguaxe non sexista
Que é o Álbum de Galicia
Que é o Álbum de Galicia
O Álbum de Galicia é unha colección dixital de biografías de persoas que destacaron en moi diversos ámbitos: desde a sociedade, a ciencia, a cultura ou a empresa. O obxectivo do Consello da Cultura Galega é dar visibilidade e perspectiva de conxunto ás numerosas mulleres e homes, xa finados, que contribuíron de maneira significativa á sociedade galega ao longo da súa Historia. En moitos casos, seguen a ser grandes descoñecidos para o público de todas as idades, de dentro e de fóra do país.
As biografías do Álbum de Galicia están enriquecidas con material documental, referencias bibliográficas e contidos multimedia que permiten coñecer a obra das persoas divulgadas, pero tamén a produción intelectual existente sobre elas. Textos e materiais están producidos por expertos e son unha fonte rigorosa para acceder á vida e obra destes persoeiros. Ademais, o Álbum de Galicia permite explorar a presenza das persoas biografadas nos fondos documentais dixitalizados do Consello da Cultura Galega. O Álbum de Galicia é, xa que logo, o punto de acceso que ofrece a entidade para coñecer toda a súa produción divulgativa e investigadora ao redor de cada unha das figuras.
O Álbum de Galicia é o resultado da unificación das coleccións biográficas temáticas do CCG, que desde o ano 2005 teñen publicado álbums ao redor da muller, a ciencia ou a emigración, entre outros. Non están aínda nin todos nin todas os que son. Nesta nova etapa, o Álbum de Galicia ampliará gradualmente o número de biografías, diversificando temática e cronoloxicamente o repertorio. O Consello da Cultura Galega anima a cidadáns e colectivos a remitir suxestións de figuras do pasado –contemporáneo ou anterior- que consideren de interese para seren difundidas a través desta ferramenta e, deste xeito, mellorar o seu coñecemento público. O CCG encargará a diferentes expertos a elaboración dos perfís biográficos co obxectivo de facer medrar esta galería de vidas que paga a pena coñecer.
Lugo, 1857 - Madrid, 1932
Autoría: Manuel R. Bermejo Patiño
Autoría: Xosé Ramón Fandiño
Eminente figura da ciencia española de entre séculos
Iniciouse como estudante na súa cidade natal e proseguiu os estudos na Universidade de Santiago, na que se matriculou en 1871, logrou o grao de bacharel e entrou en contacto co mundo da química da man do profesor Antonio Casares. En 1872 trasladouse a Madrid para estudar Química na Facultade de Ciencias, onde foi alumno dos mestres Soler, Bonet e Sáenz Díaz. Rematados os estudos, entre 1876 e 1878 exerceu como profesor auxiliar interino de Ciencias no Instituto de Lugo, pero en 1879 volve a Madrid para ampliar e completar a súa formación coa pretensión de dedicarse integramente ao mundo universitario. Asentado en Madrid, durante 10 anos foi profesor da Institución Libre de Enseñanza (ILE) e na Escola preparatoria de Enxeñeiros e Arquitectos, participou activamente en foros nos que se debatían ideas sobre o pensamento científico moderno e colaborou con moito éxito en importantes revistas científicas (Revista de España, Revista Europea, Revista Contemporánea, Boletín Institución Libre de Enseñanza, España Moderna, etc.), o que lle permitiu entrar en contacto coa actividade científica que nese momento se facía en Europa, asistir a congresos científicos e internacionais, acceder e colaborar en París e Xenebra nos laboratorios das principais personalidades do mundo da ciencia e establecer relacións que tan útiles lle resultarían cando se fundou a Junta para Ampliación de Estudios. En 1900 logrou a cátedra de Química Orgánica e Inorgánica na Escola de Artes e Industrias de Madrid.
Discípulo e logo amigo de González Linares e Calderón Arana, compañeiro e moi amigo de Rodríguez Carracido e de Fages, partillou con eles as ideas científicas máis progresistas da súa época. Viviu moi estreitamente vinculado á ILE e durante toda a súa vida foi un militante defensor do evolucionismo e das ideas positivistas de Spencer. A este respecto é de salientar a conferencia que pronunciou o 22 de novembro de 1880 no Ateneo de Madrid co título de Desenvolvimiento de la idea del cosmos en el siglo XIX, ou o discurso de ingreso na Real Academia das Ciencias, Acción educadora de la Ciencia (1903), ambas, primeiras aproximacións á historiografía da ciencia en España nos séculos XVIII e XIX, nas que lle dedica unha especial atención aos científicos galegos Casiano de Prado, José Cornide, Jacobo María de Parga e ao matemático José Rodríguez González.
Membro da maioría das Academias nacionais e de moitas internacionais, incluso moito antes de ser catedrático, Rodríguez Mourelo foi unha celebridade internacional, que en Xenebra, París ou en Londres entablou relacións con Marignae, Gräbe, Guye, Sarasin, Berthelot, Le Chatelier, Vernenit, Haller, Matignon, Monreu, Urbain, Delêpine, Sabatier, Bêhal, etc., publicou nas máis prestixiosas revistas científicas (sirvan de exemplo as súas 16 notas sobre investigacións dos sulfuros fosforescentes nos Compte-Rendus da AC de París, entre 1897 e 1900). En 1929, con motivo da súa xubilación, a Real Sociedade de Física e Química dedicoulle unha homenaxe na que se presentaron 46 traballos, 13 deles de químicos estranxeiros, colegas e amigos seus. Formou parte do Comité Internacional para a publicación das Táboas Físico-Químicas e pertenceu a diversas corporacións científicas: numerario da Real Academia de Ciencias de Madrid, á que legou a súa biblioteca particular, membro de honor da Sociedade Química de Francia e da de Polonia, membro da Sociedade de Física e Historia Natural de Xenebra, etc. Dadas as súas afeccións literarias e culturais estivo moi ligado ao mundo intelectual e cultivou a amizade e compartiu inquietudes con Ramón y Cajal, Echegaray, Emilia Pardo Bazán, etc., e como a súa esposa, Fanny Garrido, muller de fascinante beleza e culta escritora galega, autora das novelas Escaramuzas e La madre de Paco Pardo, foi membro correspondente da Real Academia Galega.
Investigación química: publicou 16 traballos no Compte Rendues, 12 traballos en An. Qím. sobre o tema da fosforescencia dos sulfuros metálicos e uns 30 na Revista de la Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales, sobre temas diversos.
Investigación histórica: publicou 6 traballos sobre este tema en revistas como Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos. Algún traballo sobre temas galegos, como Don Fernando de Sande y Lago. Biografía de este notable alquista gallego.
Investigacións diversas publicadas en distintas revistas da época. De entre elas destacar, pola súa relación con Galicia: “Noticias de varios terremotos sentidos en Galicia durante el mes de abril de 1910”, Boletín de la Sociedad Española de Historia Natural, T. 10 (1910).
Libros ou folletos sobre temas de ciencia:
Aínda que nunca escribise un libro de Química, si que publicou algunhas monografías e folletos sobre temas de especialista: RODRIGUEZ MOURELO, J. : La materia radiante, Madrid, 1882; Lecciones experimentales de Química, El Heraldo Gallego, Lugo, 1883; La radiofonía, Madrid, 1887; La noción del cuerpo simple en la Química moderna, Madrid, 1900; Claves para la resolución de problemas en el laboratorio de Química, Madrid, 1890; Condición de los niños labradores en Galicia, Información Oficial, Madrid, 1892; Apuntes sobre algunos descubrimientos científicos realizados por los españoles en América. El Centenario, T. IV, Madrid.
Conferencias e discursos. Extraordinario conferenciante, pronunciou numerosísimos discursos e conferencias, nas que decote afloraba a súa extensa formación científica e humanista. Moitas foron logo editadas como libros ou folletos.
Traballos na prensa. A súa formación humanística levouno a publicar, tanto na prensa diaria coma nos semanarios, traballos sobre ciencia, literatura, arte e incluso críticas musicais. Os seus traballos pódense atopar en: La llustración Gallega y Asturiana, La llustración Española y Americana, Los lunes deEl Imparcial, La naturaleza, La Revista de España, La Revista Europea, La Revista Contemporánea, etc.
Recensión de artigos científicos estranxeiros. Na revista Novedades científicas, en 1880, comentou máis de 60 estudos científicos, algúns verdadeiros traballos de revisión actualizada do tema; a modo de exemplo citemos: La volatilidad del ácido sulfúrico concentrado a la temperatura ordinaria e Los nuevos cuerpos simples.
CID FEIJOO, C. (s. d.): Rodríguez Mourelo, José, Gran Enciclopedia Gallega, Santiago-Xixón; T. XXVII.
COUCEIRO FREIJOMIL, A. (1951). Diccionario bio-bibliográfico de autores gallegos, Santiago: Editorial Bibliófilos Gallegos.
GURRIARÁN, Ricardo (2006): Ciencia e conciencia na Universidade de Santiago (1990-1940). Do influxo institucionosta e a JAE á depuración do profesorado, Santiago: Universidade.
HAUSER, E. (1933): Don José Rodríguez Mourelo, An. Quím.
PORTO UCHA, A. (1986). La Institución Libre de Enseñanza en Galicia, Sada-A Coruña: Ediciós do Castro.
Como citar: Bermejo Patiño, Manuel R. : Fandiño, Xosé Ramón : José Rodriguez Mourelo. Publicado o 28/6/2013 no Álbum de Galicia (Consello da Cultura Galega) http://consellodacultura.gal/album-de-galicia/detalle.php?persoa=22204. Recuperado o 02/10/2022
Concepto actual del cosmos
RODRÍGUEZ MOURELO, J. (1880): Concepto actual del cosmos: memoria leída en el Ateneo Científico, Literario y Artístico de Madrid ... con motivo de la exposición del tema de la Sección de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales, Madrid: Librería de Fernando Fé.
O Consello da Cultura Galega é unha institución estatutaria creada polo Estatuto de Autonomía de Galicia para promover e difundir a lingua e a cultura galega e asesorar ás Administracións neses ámbitos
Pazo de Raxoi, 2 andar
15705 Santiago de Compostela
Radiodifusión galega na emigración
Repertorio da prensa da emigración
Mapa sonoro de Galicia
Epistolario Rosalía de Castro
Fondo Fundación Luís Seoane
Fondo Fundación Otero Pedrayo
Información sobre o persoal
Consello da Cultura Galega. 2016