es id es gl es de gl gl es es es gl es gl en gl es pt gl gl es gl es es es es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl en pt ja fr fr gl es pt en es gl gl gl es ca gl es en sv en en en en es en es
Las Olas de Loñoa - Pereiro de Aguiar | Turismo
Ruta “Os muíños do río Loña”
Paseo alrededor del embalse de Cachamuíña
Ruta Cultural Cachamuíña – Lamela
Ruta “Sicenata – Castelo de Parada”
Ruta “dos picos de Covas e Triós”
standard-title Las Olas de Loñoa
LAS OLAS DE LOÑOA
Extracción e limpeza do barro
Nos meses de Xullo e Agosto era cando se acudía ás “barreiras” para facer a extracción da materia prima.
A extracción facíase mediante perforacións de planta rectangular de 1,5 x 1 metro de boca que podían chagar ós 7 ou 8 metros de profundidade ata acadar a “vena do barro”, a cal se seguía en catro direccións radiais mediante galerías (”capillas”) que se facían circulares á par da extracción, con dous metros de altura e outros 2 ou 3 de diámetro.
Un pozo podía ter catro galerías, “as pernas do pozo”, que ás veces había que “pontear” con dous troncos, “alzapremos”, e unha táboa horizontal enriba.
Para traballar na barreira reuníanse catro alfareiros, “socios”, e cada un facía a súa función na tarea da extracción. Ó final repartíanse entre eles o barro conseguido, o cal xa iban acumulando en catro montóns.
Dous alfareiros traballaban no pozo, un extraendo o barro e o outro introducindo o barro en cestos que entre os outros dous alfareiros subirían á superficie por medio do “sarillo”, un torno montado sobre dúas ramas fortes no cal se enrolaba a corda (”sedeño”) que suxeitaba o cesto.
Extraían dúas clases de barro: un “máis gordo” e outro máis débil ou “farola”. Ademáis había outro barro que non servía para fabricar as pezas, chamado “barro tazar”.
Os montóns de barro quedaban varios días ao sol e á chuvia e era cortado e removido de cando en vez cunha azada para que se fora “curtindo”.
Transportaban nun carro os montóns de barro, cada alfareiro para o seu “maseiro”, situado nun terreno da casa (antigamente había un lugar comunal destinado a este almacenamento en Loñoá, “a aira do barro”).
Unha vez por semana levaban o barro ao lugar de traballo, que estaba no baixo da casa ou na cociña, e aqui tiñan que “cundilo” ou “apisoalo” para eliminar os grumos e areas, sobre unhas pedras planas no chan do taller, mezclando os dous barros, “o gordo” e a “farola”.
Logo engadíase auga e comezábase a “cundir” pisándoo coas “chancas de cundir”, que son uns zocos vellos. Cunha pá, córtase o barro en pequenos anacos e amontoase. Despóis de realizalo tres veces, considérase que o barro xa está “ben cundido” listo para o traballo.
Os diferentes tipos de olas
Elaboración e cocción das olas
A estrutura do Torno ou Roda é moi sinxela. O seu eixo está suxeito a unha táboa chamada “xugo”. Esta táboa servirá. O eixo do torno entra nunha escoitadura que leva o xugo, e por fora se péchase cun pau.
Para reducir o desgaste do eixo, envólvese un coiro de becerro ou grasa de porco.
A roda inferior coñécese co nome de “o campo”, por debaixo de esta roda o eixo segue por unha punta. A cabeza da roda é de madeira de Carballo e a inferior pode ser de Castiñeiro.
O traballo co torno extendíase durante casi todo o ano, algúns oleiros tiñan o torno nas súas cociñas para poder traballar nos meses de inverno.
A ELABORACIÓN DUNHA VASILLA
1. “Pitar o barro”: Cortar o trozo de barro necesario para traballar ese día e golpealo coa fouze de pitar ata deixalo ben desmenuzado e formar “o bolo do barro”.
2. “Bregar o barro”: O alfareiro colle a cantidade que considere necesaria para a construcción dun cacharro, esta masa de barros recibe o nome de “fondo”. Antes de poñer o fondo na roda brégase entre as mans ata que o barro adquire unha consistencia uniforme.
3. “Apretar o barro”: apretar o barro coas mans molladas no “cacho de auga”, comprimese o “fondo” para centralo.
4. Baixar o fondo: comprímese o fondo cara abaixo coas bonecas, e se a vasilla é pequena comprímese cos índices.
5. Furar o fondo: cos índices ábrese ata levar o barro ó borde da roda.
6. Subir o barro: elévase o fondo estirándoo para comezar así a súa forma, mediante os dedos. Este proceso lévase a cobo ata que o barro tupa.
7. Darlle forma: primero comézase dándolle forma ó pescozo e, unha vez que xa esté definido, pasase a dar forma o corpo ou barriga.
8. Facer e pegar a asa: faise un rolo de barro que se vai aplastando suavemente coas mans. A asa pégase por arriba da vasilla.
E xa estaría terminada a peza.
9. Os cacharros terminados eran colocados en estantes nunha parede da habitación de traballo ou na cociña.
10. Enfornar: Dispoñer as vasillas no forno deixando tres camiños entre elas para o lume e orientando a boca das mesmas cara a parte posterior do forno.
Unha vez que se cargaba o forno pechábase a boca e comezábase a cocer o barro con toxos e xestas, unha vez que todas as vasillas tiñan unha cor esbrancuxada pasábase a lume intenso. Cando se consideraba que a fase de cocción estaba terminada introdúcíanse unha ou dúas gavelas de toxos, e pechábase a boca con terra. Un día despóis retirábanse do forno as vasillas, de cada fornada saían 24 docenas de olas “comparadas”.
Distribución e venda das olas
En moi poucas ocasión eran os propios oleiros os que realizaban as vendas polas feiras e aldeas, existían unhas mulleres do propio pobo coñecidas como “as regateiras” que compraban a producción e despóis adicábanse á venda. O oleiro facía tantos lotes como compradores e regateiras había.
O finalizar a coción facían acto de presencia “as regateiras” e o alfareiro facía tantos ”lotes” como compradoras había para despois sortealos. Cada lote estaba formado por “dúas dúcias” de pezas grandes e de pezas pequenas a outra, “as regateiras” cambiaban pezas a súa conveniencia. Nos “lotes” nunca entraban nin as grandes “cántaras ni os ”barreñons” que acostumaban a encargalos directamente os compradores
Co seu «lote» de » louza», a » regateira» facía un » feixe» convenientemente disposto. Para preparar o » feixe» comezaba por envolver en saco, ou » fato», catro ondas ben » encarrilladas» e envoltas en palla, e unha máis no medio. Ataba o saco polos seus catro extremos e cruzáballe unha corda por encima. á mesma corda ían enlazando os pescozos de máis «ondas», que dispoñía ben envoltas en palla en torno ao saco que facía de centro do » feixe», ata chegar a unha ducia. Sobre as «ondas» suxeitaba 4 » xarros grandes» e despois 4 » xarros medianos e finalmente 4 » gouxos» que enlazaba co asa.
A » regateira» transportaba o » feixe» apoiándoo ao tempo nas súas costas, que cubría cun saco enrolado ou » folleiro» e sobre a cabeza, na que levaba unha » rolla».
Co seu lote de loza, a regateira recorría os diferentes pobos, como a de Luintra, A Peroxa, San Ciprián, Melias, Moreiras, Velle e outros moitos.
Se á regateira lle sobraba mercancía porque a feira fora mala, á volta pasaba por lugares de montaña, e facía o troco de olas por alimentos.
Plza. do Concello, 1 32710 O Pereiro de Aguiar Ourense
Este sitio web utiliza cookies para mejorar su experiencia. Asumiremos que está de acuerdo con esto, pero puede optar por no participar si lo desea./Este sitio web utiliza cookies para mellorar a súa experiencia. Supoñeremos que estás de acordo con isto, pero podes optar por non participar se o desexas.
Privacy & Cookies Policy
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are as essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.