gl fr fr fr en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl es es gl gl gl gl gl en es es gl gl gl en pt ca gl en es pt en fa tr en
A importancia da transferencia de tecnoloxía para “valorizar a actividade científica” e de divulgación para “transmitila á sociedade” son as premisas destacadas pola RAGC nos seus premios anuais | ragc
Bioloxía e Ciencias da Saúde
Matemáticas, Física e Ciencias da Computación
Á Transferencia de Tecnoloxía de Galicia
Discursos de Inauguración de Curso
A importancia da transferencia de tecnoloxía para “valorizar a actividade científica” e de divulgación para “transmitila á sociedade” son as premisas destacadas pola RAGC nos seus premios anuais
by Eva Fernández | Xuñ 30, 2021 | Noticias, Novas
Os gañadores agradeceron os recoñecementos que se converten en estímulos para seguir traballando en prol da ciencia
A Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) celebrou hoxe no Pazo de San Roque de Santiago o acto de entrega dos Premios á Transferencia de Tecnoloxía en Galicia 2021, o Premio de Xornalismo Científico Celia Brañas 2021, e o Premio RAGC de Divulgación Científica 2021, convocados coa colaboración da Axencia Galega de Innovación (Gain) da Xunta de Galicia.
O evento, presidido polo presidente da RAGC, Juan Lema Rodicio, contou coa asistencia de numerosos académicos como a secretaria da institución, Pilar Bermejo, o académico da sección de Bioloxía e Ciencias da Saúde, Ángel Carracedo, ou o responsable de publicacións e relacións sociais da Academia, Fernando Pérez González; así como a directora de Gain, Patricia Argerey; o reitor da Universidade da Coruña (UDC), Julio Abalde; e o delegado institucional do Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) en Galicia, Antonio De Ron Pedreira; entre outras autoridades.
Manuel Lemos: “É imprescindible transferir o coñecemento á sociedade, o que implica dedicarlle recursos de forma estable no tempo, fomentar as vocacións científicas entre mozas e mozos e ofrecerlles unha carreira investigadora clara”
Os Premios á Transferencia de Teconoloxía en Galicia 2021 comprenden tres categorías premiadas con 6.000 euros cada unha delas. O premio “Francisco Guitián Ojea” a un traballo de investigación aplicada recaeu nun proxecto titulado “Utilización de proteínas da parede celular bacteriana como base para a formulación de vacinas de subunidades con aplicación en acuicultura”.
O traballo foi realizado por sete investigadores das universidades de Santiago e A Coruña: Manuel Luis Lemos Ramos, do Instituto de Acuicultura da Universidade de Santiago (USC); Carlos Jiménez González, Facultade de Ciencias da Universidade da Coruña (UDC); Miguel Balado Dacosta, do Instituto de Acuicultura da Universidade de Santiago (USC); Katherine Valderrama Pereira, do Centro de Investigacións Científicas Avanzadas (CICA) da UDC; Antón Vila Sanjurjo, Facultade de Ciencias da UDC; Diego Rey Varela, do Instituto de Acuicultura da Universidade de Santiago (USC); e Jaime Rodríguez González, do Centro de Investigacións Científicas Avanzadas (CICA) da UDC. O xurado valorou a calidade da investigación e a importancia da temática de técnicas de bioloxía molecular para a produción de novas vacinas cara a prevención de enfermidades de peixes en acuicultura mariña.
Recolleu o premio en nome do equipo o investigador Manuel Lemos que asegurou que o premio será sen dúbida “un enorme estímulo” para seguir traballando nesta liña de desenvelvemento de novas vacinas para peixes de cultivo, utilizando ferramentas da bioloxía molecular e a química estrutural. Sinalou que ven o premio como un recoñecemento á investigación pluridisciplinar, á colaboración entre grupos e á investigación básica como cimentación sobre a que se asenta a investigación aplicada. “É imprescindible transferir o coñecemento á sociedade, o que implica dedicarlle recursos de forma estable no tempo, fomentar as vocacións científicas entre mozas e mozos e ofrecerlles unha carreira investigadora clara e estable” –destacou–.
Dificultades para conciliar e falta de relevo xeracional, eivas actuais do traballo investigador
O premio “Fernando Calvet Prats” a un caso de éxito de transferencia de tecnoloxía dun grupo de investigación foi para o proxecto “BIOFAST – Biomaterial para rexeneración ósea” do grupo de investigación de Novos Materiais do Centro de Investigación en Tecnoloxías, Enerxía e Procesos Industriais (CINTECX) da Universidade de Vigo (UVigo). Este equipo está formado polos investigadores Pío Manuel González Fernández, Julia Serra Rodríguez e Stefano Chiussi. O xurado valorou o desenvolvemento e transferencia dun produto biomédico innovador cunha excelente aplicación en traumatoloxía, odontoloxía e maxilofacial. Asistiu ao acto a recoller a distinción en nome do equipo o investigador da Universidade de Vigo (UVigo) Pío González. Para falar da historia de Biofast, proxectouse un breve vídeo. A continuación, Pío González apuntou que para este grupo de investigación é unha enorme satisfacción que os seus resultados científicos poidan redundar nun beneficio directo para a saúde e o benestar das persoas e, desta forma, retornar á sociedade parte da inversión en I+D a lo longo destes anos. Pero o investigador tamén quixo sinalar algunha eida da ciencia, e polo tanto, da sociedade, como por exemplo que varias investigadoras xa non traballen no proxecto por dificultades para conciliar a vida familiar e laboral. Outras das deficiencias que puxo enriba da mesa foi a dificultade de reter talento, como asegurou acontece co seu grupo de investigación que está en “vías de extinción” pola falta de relevo xeracional.
Alice, tecnoloxía pioneira de recoñecemento facial
O premio “Ricardo Bescansa Martínez” a un caso de éxito de implantación de tecnoloxía transferida foi para a posta en marcha da spin-off Alice Biometrics S.L. –www.alicebiometrics.com–, xurdida da colaboración co Centro Tecnológico de Telecomunicaciones de Galicia –Gradiant–. O xurado valorou especialmente o carácter innovador da tecnoloxía de identificación de identidade no proceso de rexistro dixital e o éxito temperá no mercado. Por parte de Alice, recolleu o premio o cofundador e CTO Esteban Vázquez Fernández que agradeceu en nome de todo o equipo de Alice distinción para un camiño de moitas persoas e equipos de traballo que acompañaron o desenvolvemento, desde Galicia, dunha tecnoloxía de recoñecemento facial pioneira que senta as bases do que hoxe é Alice.
“Cando comezamos a andaina de Alice como plataforma de verificación de identidade, fai agora dous anos, éramos un pequeno equipo de oito persoas. Agora somos case unha vintena, dando servicio a máis dunha vintena de clientes e cunha previsión de seguir crecendo nos próximos meses, multiplicando os miles de verificacións de identidade diarias que xa estamos a facer, e contribuindo a seguir abrindo novos camiños para esta tecnoloxía que algúns de nós vimos nacer e medrar e que hoxe recibe este recoñecemento” –indicou–.
Alberto Quian: “Grazas a todas e todos os científicos que durante anos me proporcionaron un coñecemento extraordinario e impagable sobre o mundo que habito”
Tamén se entregou o Premio de Xornalismo Científico Celia Brañas 2021, que na súa sexta edición foi para a peza xornalística titulada “Ciclodextrina: la conexión entre “El Señor de los Anillos’ y la pandemia de covid-19”, do xornalista Alberto Quian (Vigo, 1976), publicada o 19 de agosto de 2020 nodiario dixital El Salto. O xurado tivo en conta neste traballo xornalístico, publicado nun medio nativo dixital, a oportunidade de facer coincidir unha investigación galega sobre a covid cun libro e triloxía cinematográfica de éxito como “El Señor de los Anillos”, o que lle engade atractivo didáctico, no marco dun xornalismo slow. Alberto Quian recibirá de premio unha dotación de 3.000 euros que irá acompañada dun diploma acreditativo. O gañador acudiu ao acto a recoller o seu premio.
Alberto Quian deu as grazas ao equipo de investigadores do Departamento de Física Aplicada e do CiQUS da Universidade de Santiago de Compostela que asinaron o traballo do que saíu a súa reportaxe. “É un inmenso orgullo recibir este recoñecemento, máis nun ano tan sumamente dramático no humano pero tamén apaixonante, intenso e extraordinario no científico. Por desgraza, foi grazas á pandemia da covid-19 que demos un paso de xigante para dignificar o xornalismo científico e poñelo no lugar que lle corresponde” –argumentou–.
E continuou expoñendo que actualmente hai outra pandemia, a da desinformación, para a que tamén se necesitan vacinas. “Non é casual que a palabra que máis usamos para falar das redes sociais sexa viral, unha proba clara da natureza infecciosa destes espazos para a comunicación das masas. Investigadores e xornalistas temos a obriga de deseñar e distribuír vacinas contra a mentira viral” –destacou–.
Malia vivir en Madrid desde hai trece anos, Quian sempre mantivo a súa mirada xornalística sobre Galicia, tentando dar a coñecer ao público a vasta produción científica que se fai, teimando en mostrar que temos científicos na vangarda en distintos eidos, como a investigación mariña, a forestal, a xenética, ou a química computacional, campo de traballo do que saíu este artigo premiado. “Grazas a todas e todos os científicos que durante anos me proporcionaron un coñecemento extraordinario e impagable sobre o mundo que habito” –sentenciou–.
Manuel Cruz: “Ás veces semella que non vivimos os mellores tempos para a investigación, e especialmente para a investigación agraria e forestal, minusvalorada en ocasións polos plans orzamentarios e fora do foco da sociedade”
Ademais, o xurado decidiu outorgar un accésit deste premio ao segundo traballo mellor valorado, a peza xornalística titulada “Investigación fronte a praga da rata toupa”, do xornalista Manuel Cruz Rodríguez (O Barco de Valdeorras,1974), emitido o 10 de abril de 2021 no programa Labranza da CRTVG. O xurado valorou que é unha peza xornalística que pon o foco nun problema que afecta economicamente á realidade galega e achega como se está a abordar desde un punto de vista científico para darlle solución. Manuel Cruz recibirá de premio unha dotación de 1.000 euros, tamén acompañado dun diploma acreditativo. O premiado asistiu ao evento a recoller a seu premio. Enlace: http://www.crtvg.es/tvg/a-carta/labranza-1583-investigacion-fronte-a-praga-da-rata-toupa-arnigal-cultivos-4929962?t=4.
Na súa intervención, Manuel Cruz falou dos inicios de O Agro, actual programa A Labranza, espazos que naceron nos inicios de TVG, destinados á xente do sector agrario, para servir na transmisión de coñecementos e na divulgación de novas técnicas que axudasen nas tarefas diarias do campo. Recoñeceu que un dos aspectos que máis lle chamou a atención cando comezou a traballar neste programa foi a historia da investigación e a formación do sector agroforestal galego. “Fronte a imaxe que unha parte ten do sector primario como atrasado e inmobilista, ao rebufo das innovacións das cidades, descubrín a través de figuras como as de Cruz Gallástegui ou Rof Codina, a mellora da Raza Rubia Galega e o desenvolvemento pioneiro de millos híbridos, a Granxa experimental da Coruña, antecedente do actual Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, o Centro de Investigacións Forestais de Lourizán, a Estación Fitopatolóxica do Areeiro, a Misión Biolóxica de Galicia, o traballo pioneiro da Universidade, primeiro en Santiago e despois en Lugo, no desenvolvemento do coñecemento aplicado á agricultura, a gandería e ao monte” –explicou–.
Agradeceu a colaboración nesta reportaxe audiovisual ao grupo de Neuroanatomía da Facultade de Veterinaria do Campus Terra de Lugo da Universidade de Santiago, que está a desenvolver unha estratexia para combater a praga da rata toupa, un roedor subterráneo que está a ocasionar moitas perdas en distintas zonas agrogandeiras da montaña luguesa, un traballo innovador e respectuoso co medio ambiente baseado no emprego de sinais químicos que axuden ao control deste roedor. “Ás veces semella que non vivimos os mellores tempos para a investigación, e especialmente para a investigación agraria e forestal, minusvalorada en ocasións polos plans orzamentarios e fora do foco da sociedade. Pero fronte este panorama, teño a constancia de que o espírito de investigadores como os deste grupo seguirá loitando por aportarlle un futuro mellor á nosa terra a través do desenvolvemento científico” –explicou–.
Ramón Núñez Centella: “Grazas a todas e todos os científicos que durante anos me proporcionaron un coñecemento extraordinario e impagable sobre o mundo que habito”
Finalmente, o Premio RAGC de Divulgación Científica 2021 foi para o divulgador científico Ramón Núñez Centella (A Coruña, 1946), considerado o promotor da nova museoloxía científica en España e artífice dos tres museos científicos coruñeses de titularidade municipal –Casa das Ciencias, Domus (Casa do Home) e Aquarium Finisterrae (Casa dos Peixes)–, creados e financiados polo Concello da Coruña.
A Academia recoñece con esta concesión a súa “ampla e frutífera” traxectoria no eido da divulgación científica en Galicia, e en particular, o seu traballo pioneiro na creación de museos de carácter científico na comunidade galega e noutras rexións de España “o que o converten nunha figura senlleira da divulgación da ciencia, merecedor do premio”. Núñez Centella asistiu ao acto a recoller a distinción. Neste recoñecemento ao seu labor de divulgador científico, Centella agradeceu a RAGC o premio. Indicou que os investigadores son, e merecen selo, una categoría de vangarda no colectivo científico, pero salientou que a ciencia non pode avanzar de xeito equilibrado sen o apoio da sociedade que a sustenta. “Os divulgadores teñen un papel substancial no progreso da ciencia e, por iso, no progreso da humanidade. A cultura científica é o único que pode permitir ás persoas vivir en equilibrio coa súa contorna natural e tecnolóxica” –manifestou–.
No peche do acto, Juan Lema felicitou aos premiados e destacou a importancia da transferencia de tecnoloxía para “valorizar a actividade científica” e de divulgación para “transmitir á sociedade os valores e as capacidades da ciencia”. Pola súa parte, Patricia Argerey destacou na clausura que, entre os aspectos positivos derivados da pandemia, atópase a sensibilización da sociedade sobre a importancia da investigación, un ámbito no que a comunicación da ciencia, que recoñecen estes galardóns, desempeña un papel fundamental. Así mesmo, destacou a capacidade de resposta do Sistema Galego de Innovación, que volcou todos os seus esforzos en atopar solucións, especialmente a colaboración entre axentes para innovar, un factor que foi identificado precisamente como unha das fortalezas da nosa rexión no Regional Innovation Scoreboard 2021. Finalmente, a directora de Gain felicitou aos premiados e agradeceu a colaboración da RAGC no labor de estímulo e fomento da transferencia do coñecemento e da comunicación da ciencia, dúas pezas clave no progreso económico e social de Galicia.
O Día da Ciencia en Galicia celébrase o 6 de outubro en Santiago cun acto dedicado á figura de Juan Rof Codina, impulsor da veterinaria en Galicia e España
A RAGC recoñece a traxectoria de cinco científicas e científicos galegos coas Medallas de Investigación 2022
Carmen Álvarez Lorenzo aborda a importancia dos medicamentos personalizados no seu ingreso como académica numeraria da RAGC
Ángel Carracedo, Premio Otero Pedrayo 2022
Éxito da charla e visita guiada ao fondo Rof Codina
I Ciclo de Conferencias Científicas Aida Fernández Ríos
Gañadores dos Premios de Investigación Ernesto Viéitez 2020 da RAGC
Categorías Seleccionar categoría Foto album gal Novas
Real Academia Galega de Ciencias
15782, Santiago de Compostela, A Coruña
De luns a venres, de 9:00 a 14:00 horas e de 16:00 a 18:00 horas.
Todos os dereitos reservados: Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) ®