gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt gl en en ru ru en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca en es ms pt pt pt en fr hu es sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca eo gl ca gl ca gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl lt gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca en en en en en ca gl en ja ca es gl ja ca gl pt ja ca ca gl en ja gl pt gl zh es pt gl en pt gl pt gl pt gl es gl gl pt pt it en en en en en en pt gl pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt en pt pt pt pt pt en pt pt pt pt pt en en pt pt gl en en en en gl en en en en pt
A precisión dun soño: Zona, de Nuno Moreira - Palavra Comum
Palavra Comum - Revista galega de artes e letras
Crítica de arte Fotografia Lito Caramés
As sombras dan esplendor á fotografía. ZONA, o novo traballo de Nuno Moreira, vén sendo a precisión dun soño.
A fotografía, esa disciplina tan nova se se compara co debuxo ou coa pintura, xurdiu para copiar a realidade, para dar fe de fisionomías, paisaxes, estampas urbanas. Pero logo transcendeu o rol reprodutor e apostou pola creatividade, a imaxe descoñecida, o instante inmóbil; por buscar a novidade nos encadres, exposicións e velocidades. Fotografía é unha verba composta de dous vocábulos gregos e vén querendo significar: describir a luz. Comprende o espazo que cabe na cativa fiestra da máquina de retratar, o velado espazo onde as tebras esculpen volumes de luz sobre mármores de sombra.
As instantáneas de ZONA, o libro que vén de publicar Nuno Moreira (Lisboa, 1982) son imaxes en branco e negro. E tamén en 3D, polo efecto dese negro que dá volume, por esa luz enfocada en dermes e superficies que esculpe os sentidos. Cada fotografía de ZONA propende os interrogantes ocultos na luz, incrustados na escuridade. Imaxes creativas, inquietantes. Esta serie bebe da tradición retratística, occidental e oriental. Algunhas das instantáneas lembran os claroscuros de Hosoe, outro admirador de Antoni Gaudí. Desde a visión occidental as fotografías de ZONA están inzadas de baleiros. Non son tal. Moreira non sabe que é o horror vacui; pouco lle importa. Os pretendidos baleiros son escuridades que reflicten, espellos de alma para teimas, para incertezas.
A Moreira non lle pon medo a soidade dun corpo fronte á negritude. Tampouco teme a verdade que discorre polas veas da madeira que conforman unha mesa. Moreira limítase a angazar o karesansui con esmero e símbolos, con intención e método.
As instantáneas de ZONA son enigmáticas; regresan dunha noite antiga.
ZONA, un libro de espazos para a intimidade
En ZONA (2015) Nuno Moreira enfía as nosas memorias, asalta as brasas que carrexamos de brinquedos infantís, de lecturas, de amores; golpea as nosas lembranzas con suxestivas imaxes de rexistros inconscientes, alí onde non temos defensas. Ao pé da madalena de Proust. ZONA baséase no espazo interior do autor, nas zonas mentais onde o subconsciente tropeza con simbolismos, con categorías estéticas. Por iso é unha obra de arte. ZONA é a precisión dun soño. Non é, por contra, un libro de historias a contar ao pé do lume nas morosas noites de inverno. O autor narra pensamentos, espazos que se reservan aos recunchos non visibles do cotián. Moreira bota man da imaxinación para elaborar un discurso coherente –enfiado coas hedonistas verbas de Peixoto–, que viaxa no transporte do voyeurismo e que ambiciona apelar á inventiva da persoa lectora e transportala ao país das palabras e da imaxe cinemática; a outra realidade que excede obxectos captados pola pequena fiestra da cámara. Outros mundos que se intúen polas voltas de altares ou lupanares. ZONA é, de momento, o último traballo de Nuno Moreira, continuación doutros anteriores como State of Mind (2010-2013).
As fotografías de ZONA mostran corpos, mobles, arquitectura espida –sempre interiores, sempre enmarcados no negro luminoso–, para en realidade confesar pesadelos, estados de ánimo que Nuno Moreira retén nas superficies físicas coas que tropeza a luz, coas que brincan as sombras. As súas estadías no Xapón aproxímano a manifestacións estéticas desa cultura oriental, pois o corpo das modelos que velan nas instantáneas conduce a escenas de teatro nô, o teatro clásico xaponés onde os actores non levan maquillaxe. As imaxes de ZONA tamén son iso: valentes; esencialismos.
ZONA é un libro de artista editado cun esmero especial. Sincero, sensual. O deseñador gráfico que é Nuno Moreira investiu moitos esforzos tamén na consecución do resultado final: o xogo de follas brancas e follas negras, distintos tipos de papel, a alternancia de fotografías e escritos de Peixoto nos tres idiomas, as cubertas grises de austeridade eremita. ZONA é un libro manual. Manual no sentido orixinario da verba: ten o tamaño dunha man estendida. Dicía Alberto Giacometti –o escultor que reducía as súas figuras á mínima expresión corporal– que desde tempos prehistóricos as pezas de arte eran manuais, pequenas, transportables. ZONA bebe da historia da arte, por iso ten o tamaño que ten. Un feixe de impresións máxicas.
aves de doce voar.
Na súa formación Nuno Moreira casou co cinema. A sétima arte motiva a creación de Moreira en ZONA. A imaxe na que as tesoiras están a punto de seccionar a lingua leva de contado a Buñuel e as súas fantasías recollidas en O Can Andaluz; e a Man Ray no óvalo da face que se mostra/elide após dos carnosos labios. Noutros casos é unha lembranza, un decorado xeral que anima a imaxinar a Nuno con ollares reflexivos, ansias intimistas e mesmo inquietantes a modo dun Bergman. Contemplando unha e outra vez as fotografías de ZONA, repasando a serie de primeirísimos planos, de faces e paredes, de mesas lacadas, de obxectos cotiáns, ao final do percorrido queda un sabor oriental, aroma a sushi, textura de fideo de arroz; unha atmosfera interior, velada, que (salvando as cores) fai choscadelas co filme Fa yeung nin wa (Desexando amar, 2000), de Wong Kar-Wai.
As imaxes de ZONA esvaen o tempo.
Não sei se é sonho, se realidade / Se uma mistura de sonho e vida
Din os expertos que o ouro –mormente o pan de ouro– dá unha luminosidade soberbia, que potencia calquera espazo por pouca luz que ilumine un lugar. Os monxes bizantinos, antes de elaborar unha icona nova na que porían pan de ouro de fondo para informar de que a figura sacra que ían pintar residía noutra dimensión, pasaban un tempo de preparación con xexúns e dietas especiais, dispóndose para a comunicación cos seres sagrados.
Nuno Moreira instala nas fotografías de ZONA fondos negros. Potentes, lumínicos. Non se trata de negro negador. É negro resplandecente. Usa os negros nas súas fotografías como os monxes empregaban o pan de ouro. Nuno Moreira un asceta penitente, zen ou franciscano, na consecución da icona moderna que é a súa obra: a fotografía.
Coas instantáneas de ZONA estaría ben contento Junichirô Tanizaki, o escritor xaponés que dedicou ensaios a gabar a sombra. Alá polos anos 30 do pasado século, Tanizaki –xa daquela– laiábase da aposta que no seu país se estaba a facer polas tecnoloxías occidentais, mormente polo que máis deploraba: a iluminación eléctrica. A excesiva iluminación eléctrica. No seu libro Eloxio da sombra, Tanizaki fártase de enumerar os ámbitos da vida cotiá xaponesa onde a escasa iluminación proporciona misterio, atractivo, fantasía. A súa pluma poética canta as excelencias dun mosteiro preto de Kyoto, dun restaurante onde comer misho supón un acto de fe. Agora estaría encantado de coñecer un occidental, un portugués que vive no seu país e que aprecia as sombras, que interioriza o sabi, a fraxilidade, o efémero; a beleza de que nada é para sempre, nin perfecto.
Cada fotografía un ritual, un verso.
Hai moitas sombras en ZONA. Son sombras que acompañan a Nuno Moreira, que medran na mochila que –coma todos– carga o retratista consigo. Sombras que lle chegan desde os lenzos de Caravaggio –corpos brancos e fondos negros; tenebrismo–, desde as leccións de Rembrandt, desde os martirios de L’Espagnoletto. Hai sombras que estenden os seus mantos desde o Chiado e desde a Alfama, entre queixas de fado e peiteo de guitarra portuguesa, sombras nos ollares de quen senta na Brasileira e risca os máis saudosos versos: Nun meio-dia de fim de Primavera / tive un sonho como uma fotografia.
ZONA é o traballo dun artesán. Cómpre moito oficio para apostar pola escuridade, polas sombras, e non temer os espesos silencios que berran desde o fondo das luminosas negritudes que definen o delicado ollar do fotógrafo. Se non fose pedantería mesmo veñen ganas de emular a José Saramago e dicir de Nuno Moreira o que el dixo hai anos de Gonçalo Tavares (cando este último tiña a idade actual de Nuno): Não tem o direito de (fotografar) tão bem apenas aos 35 anos: dá vontade de lhe bater!
(Galiza-Catalunha) Nado en Caroi, Cotobade, en 1949. Profesor de Ensino Secundario, e de Cultura e Lingua Galegas (Proxecto Galauda). Autor do libro de relatos "E agora pasa un tren" (Biblos) e coautor de traballos de historia e antropoloxía: "América, América" (Roure), "Galicia a lo claro" (Popular), "El Islam en las Aulas" (Icària), entre outros. Membro de Furafollas Agrupación Teatral.
You might also like
* Crítica de arte Lito Caramés
Fotografías emblemáticas de Bill Brandt | Lito Caramés
* Crítica de arte Fotografia Lito Caramés
Bleda e Rosa: a fotografía entre a paisaxe e a memoria | Lito Caramés
* Crítica de arte Fotografia Lito Caramés
Els català, unha heteroxénea familia de fotógrafos | Lito Caramés
More from Crítica de arte
NOVAS VELLAS MARXES: Afra Torrado, multidescendencia do eu | Emma Pedreira
Posted On 23 Junho, 2022 Palavra Comum 0
Proxecto Nómades: mostra "Mete coitelo, bota tripas", de Afra Torrado; crítica realizada por Emma Pedreira.
A “maraña” de lorena conde | Antonio Seijas
Posted On 25 Maio, 2022 Palavra Comum 0
A maraña que habita dentro do cranio de Lorena Conde quédanos parcialmente exposta na mostra que forma parte do proxecto Nómades: …
10 poemas do livro “Enfermaria” de Ana Paula Jardim
30 Setembro, 2022 0
APRENDIZAGEM | Artur Alonso Novelhe
27 Setembro, 2022 0
Projecto Planta I Malvada Associação Artística
16 Setembro, 2022 0
Adeus, ti, Ponte Nafonso I por Ramón Blanco
6 Setembro, 2022 0
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
O tempo das “Não-Coisas”. E o uso excessivo das redes sociais segundo Byung-Chul Han
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
Subscrever Blog via email
Indique o seu endereço de email para subscrever este site e receber notificações de novos artigos por email.
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.