gl gl es gl gl gl it en gl gl gl gl gl en gl it pt gl gl gl es pt en es pt fr es pt gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl id gl pt gl gl gl gl en gl gl gl en gl en gl gl gl en es en gl gl en gl en gl en pt gl gl it nl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl gl es gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl en gl es gl es es en en es gl gl gl en gl gl gl en en gl gl gl en gl
O Castelo Pequeno (A Mezquita), un dos castros máis grandes de Galicia e cun monumental sistema defensivo
O Concello iniciaba no 2017 un proxecto de investigación e posta en valor deste xacemento no marco do cal se incluían tres novas sondaxes a primeiros de xuño no Castro Grande, outro xacemento moi próximo
7 de Xuño de 2021
Material medieval, pero tamén cerámica da Idade do Ferro, de hai uns 2.200 anos. Eran os restos arqueolóxicos que sacaba a luz o equipo de arqueólogos de A Citania nas tres sondaxes que realizaban ao longo da primeira semana de xuño xusto aos pés do miradoiro do Castelo Grande en Santigoso (A Mezquita). Sen embargo, non se localizaban estruturas. “Queríamos comprobar se este era un castelo medieval, pero algúns dos restos lévannos á Idade de Ferro, polo tanto este lugar ten ocupación anterior”, comenta o director do equipo, o arqueólogo Israel Picón.
Esta intervención enmárcase nun proxecto máis amplo de investigación e de posta en valor do patrimonio da Mezquita, promovido dende o Concello e que se iniciaba no 2017 . “O alcalde encargounos unha intervención no Castelo Pequeno (moi próximo ao Castelo Grande), como xacemento senlleiro do municipio e da comarca. Cando viñemos aquí quedamos impresionados, non coñeciamos a zona e moito menos un castro destas características, que é algo pouco habitual. Destaca, sobre todo, pola situación a uns 1.200 m de altura, pola monumentalidade e polo dominio visual e da contorna”, asegura Picón.
Ante isto o equipo de A Citania Arqueoloxía plantexáballe ao rexedor da Mezquita, Rafael Pérez, que antes dunha actuación directa no castro, se desenvolvese unha prospección arqueolóxica do municipio. E por aí se empezou no mesmo 2017. “Penso que tivemos bastante éxito nos traballos de prospección, nos que incorporamos, entre outros elementos, un par de petróglifos e o propio Castelo Pequeno, que só estaba recollido como unha referencia de posible lugar ocupacional medieval, con material cerámico en superficie, pero carecía de protección, non tiña ficha, algo que nos sorprendeu moitísimo. Nós catalogamos este xacemento, aparte doutros elementos como o petróglifo do Castelo Grande, e tamén solicitamos a eliminación dunha mámoa, porque entendemos que é simplemente un afloramento”, explica Israel Picón.
O director da intervención arqueolóxica, Irsael Picón.
Tamén se fixo recolleita de patrimonio inmaterial, xunto cun traballo con tecnoloxía LIDAR e con foto aérea, así como unha prospección intensiva do propio Castelo Pequeno. A partir deses datos actualizouse a información deste asentamento, cuxa superficie se sitúa en 12,5 hectáres (duplicando á que se lle asignaba en referencias anteriores), “falamos dun poboado monumental”, din os investigadores. Os novos datos permitiron deseñar unha nova intervención, xa no 2019, cunha serie de sondaxes deste castro dirixidas principalmente a estudar o seu sistema defensivo con murallas, unha sucesión de foxos e pedras fincadas. Así mesmo realizábanse dúas catas na parte superior ou croa. “Recollimos material da Idade do Ferro, o que nos veu a confirmar a hipótese máis sinxela de todas as que había: que era  un castro, fundamentalmente da segunda Idade do Ferro, con ocupación máis ou menos na romanización”, destaca o director da campaña.
No verán do 2020 o equipo de Citania Arqueoloxía facía unha nova intervención na parte máis sur das murallas, onde detectaba un sistema construtivo totalmente diferente. Había pedra seca e a muralla reducíase moitísimo, “con 3,4 m, fronte aos 5,50 m do outro lado, e nin sequera estaba cimentada no substrato. Iso chamounos moito a atención e pensamos que podería ter sido feita noutro momento histórico”, conta Israel Picón. E alí mesmo descubrían “unha fogueira in situ, no substrato, que foi moi interesante. Collemos mostras para datar por radiocarbono e deunos que o material era da Idade do Ferro, aproximadamente do século IV, antes de Cristo. Axudáronnos moito neste labor Josefa Rey Castiñeira, da Universidade de Santiago, María Martín Seijo e Andrés Teira”, destaca o arqueólogo. Ademais na zona norte do xacemento verificaban a existencia dun foxo escavado no substrato.
E, noutra das catas, xa na zona habitacional saltaba a sorpresa. Aparecía “trigo e centeo, dunha cronoloxía moi antiga e mesturados con feces de roedores. É un momento no que empezan a xogar, a experimentar esta técnica, isto resulta sumamente interesante porque dicíase que era só dende a romanización”, resalta Picón.
O alcalde da Mezquita, Rafael Pérez.
“Dámoslle moitísimo valor a este achádego, son grans que, segundo os datos técnicos e científicos, son os máis antigos da península ibérica, con 2.500 anos. E isto coincide ademais co feito de que no Concello temos un proxecto en mente para poñer en valor as terras para sementar centeo e crear un pan da zona, polo que este é un dato importantísimo para seguir tirando do carro e demandando ás administracións que están por riba do Concello para pedirlles apoios”, asegura o alcalde da Mezquita, Rafael Pérez.
Neste ano 2021 o foco poñíase no Castelo Grande, moi preto do Castelo Pequeno e a maior altura, tratando de datar a súa ocupación e buscando posibles relacións entre ambos xacementos. A actuación contaba con financiamento do Agader e desenvolvíase na primeira de semana de xuño. O equipo que dirixía Israel Picón estaba formado por Eduardo Velázquez (arqueólogo), María Méndez (debuxante), Aldara Rico (restauradora) e Miguel Losada (auxiliar).
O equipo de A Citania que realizaba as sondaxes arqueolóxicas no Castelo Grande (Santigoso, A Mezquita).
E darlle continuidade a este proxecto cunha nova campaña o vindeiro ano, novamente, no Castelo Pequeno. Así o adianta o alcalde da Mezquita. “Pretendemos poñer en valor isto porque se trata do terceiro castro máis grande de Galicia e que sexa un gran descoñecido tampouco é moi normal. Queremos que se coñeza, poñelo no mapa, que se saiba está na Mezquita, e que incluso posúe características que non ten ningún outro castro e que mesmo sorprenden aos arqueológos”, sinala Rafael Pérez.
Fotos: Carlos G. Hervella
Detalle do sistema defensivo do Castelo Pequeno (Santigoso, A Mezquita).
a citania arqueoloxía A Mezquita Castelo Grande castelo pequeno Castro catas centeo fogueira idade do ferro murallas pedras fincadas restos santigoso sistema defensivo sondaxes trigo xacemento
7 de Xuño de 2021
Penas do Castelo en Salcedo (A Pobra do Brollón), un castro inexpugnable e dos máis antigos de Galicia
21 de Setembro de 2022
A 2ª fase de rehabilitación do entorno do Castro terá unha axuda de 168.792 euros do Ministerio de Transportes
19 de Setembro de 2022
O achado dun forno cerámico romano abre unha nova porta ao pasado imperial de Larouco
16 de Setembro de 2022
A IV Subida a Valdeorras, entre Viloira e Santigoso (O Barco), quenta motores
13 de Setembro de 2022
Ramiro Fernández, veciño de Pradomao (Parada de Sil), cumpre 100 anos
2 de Outubro de 2022
O valdeorrés Agustín González “Adas”, Distinción ao Mérito Deportivo 2022
2 de Outubro de 2022
Un escape de gas no centro do Barco mobiliza aos servizos de emerxencias
2 de Outubro de 2022
Malestar veciñal polo mal olor na desembocadura do río Cigüeño, no Malecón do Barco
2 de Outubro de 2022
O 6º Gran Premio de Montaña A Rúa reúne a 133 participantes
2 de Outubro de 2022
A empresa con sede en Valdeorras SPEDION aposta pola dixitalización no sector do transporte
8 de Xullo de 2020
Un local barquense únese ás asociacións de salas de concertos estatais para solicitar medidas mentres dure o cese de actividade
23 de Marzo de 2020
As ocas, de paseo polo casco vello do Barco
23 de Decembro de 2019
A provincia de Ourense ten 204 pacientes ingresados por coronavirus, 20 deles no Hospital de Valdeorras
16 de Abril de 2020
O desfile do Domingo Gordo en Viana do Bolo, en fotos
24 de Febreiro de 2020
Find us on Facebook
SUBSCRÍBETE AO XORNAL O SIL
© Copyright 2022, Todos los derechos reservados
Back to top button
Usamos cookies no noso sitio web para proporcionarlle a experiencia máis relevante lembrando as súas preferencias e repetindo visitas. Ao facer clic en "Aceptar", acepta o uso de TODAS as cookies.
Visión xeral da privacidade
Este sitio web usa cookies para mellorar a súa experiencia ao navegar polo sitio web. Destas cookies, as cookies que se clasifican como necesarias almacénanse no seu navegador, xa que son esenciais para o funcionamento das funcionalidades básicas do sitio web. Tamén empregamos cookies de terceiros que nos axudan a analizar e comprender como usa este sitio web. Estas cookies gardaranse no seu navegador só co seu consentimento. Tamén ten a opción de optar por non recibir estas cookies. Pero a desactivación dalgunhas destas cookies pode afectar a súa experiencia de navegación.
As cookies necesarias son absolutamente esenciais para que o sitio web funcione correctamente. Esta categoría só inclúe cookies que garanten as funcionalidades básicas e as funcións de seguridade do sitio web. Estas cookies non almacenan ningunha información persoal.