gl gl gl en en en gl gl gl gl ast gl gl gl gl gl gl gl ca es gl gl pt gl gl pt pt pt pt gl en pt pt gl en es en gl gl gl gl gl es gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt en pt pt en pt pt pt pt pt es pt pt pt gl de gl gl gl gl de gl pt gl ja ru id en en en ru bo en en de gl gl gl gl gl gl en gl lt pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl it gl gl gl fr en es en es
“Kosi ewe, kosi orisa” (Sen folla non hai orixá): experiencias ecolóxicas nun candreiro terreiro | AmbientalMENTEsustentable
Atallo ao contido da páxina
Vol. 02 Núm. 020 (2015)
Verônica Maria da Silva Gomes+−
Universidade de Brasília -DF
Vol. 02 Núm. 020 (2015), Educación ambiental, saberes tradicionais/alternativos, páxinas 1857-1877
Enviado: Jun 12, 2016 Publicado: Dec 14, 2015
Dereitos de autoría Como citar Artigos máis lidos do mesmo autor/a(s)
Esta acción de etno-investigación tivo lugar en Ilè Àè Opó Osogunlade (Ilê Axé Opô Oxogum Ladê), un Candomblé terreiro da nación Ketu - situado no estado de Sergipe, no nordeste de Brasil, dirixido por Babalaxé Reginaldo Daniel Flores (Ogun Tóòrikpe), sacerdote de Ogum. A investigación investigou as posibles relacións entre a visión do mundo africano, as súas prácticas culturais e as bases e prácticas da educación ambiental, así como as formas de producir e compartir coñecemento no mencionado terreiro. Como estratexia para a construción colectiva do coñecemento, a investigación tivo como obxectivo permitir experiencias pedagóxicas nese terreiro a través de 03 talleres (taller de diagnóstico / taller de natureza orixinal / taller de educación ambiental) e 02 entrevistas con sacerdotes representantes da nación Ketu en Brasil, que articulou os principios da educación ambiental e os principios / valores da Ketu Nation Candomblé. O suxeito investigador colectivo optou por un método de intervención colectiva, impregnado pola dimensión afectiva, baseado nos principios da investigación etnográfica e inspirado nas técnicas de toma de decisións, que asociaron investigadores e actores sociais nun procedemento conxunto para transformar unha realidade e un coñecemento determinados. compartir entre unha tradición cultural (terreiro de candomblé ketu) e o coñecemento académico, reafirmando así a importancia dun diálogo intercultural de coñecemento.
etno-búsqueda-acción, candomblé ketu, educación ambiental, sagrado, transdisciplinaridade
BÂ, Amadou Hampaté, A tradição viva. Disponível em http://www.casadasafricas.org.br/wp/wp-content/uploads/2011/08/A-tradicao-viva.pdf , acesso em 25 de março de 2014.
BARROS, José Flávio Pessoa de. O Segredo das Folhas – sistema de classificação de Vegetais no Candomblé Jeje-Nagô do Brasil. Rio de Janeiro: Pallas, UERJ, 1993, 164 p.
BARBIER, René. A Pesquisa-Ação. Brasília: Líber Livro Editora, 2007.
BOTELHO, Denise. Educação e Orixá: processos educativos no Ile Axé Iya Mi Agba. Tese (Doutorado em Educação) São Paulo: Faculdade de Educação da Universidade de São Paulo -FEUSP, 2005.
BRANDÃO, Carlos Rodrigues. Identidade e Etnia:
construção da pessoa e resistência cultural.
São Paulo: Brasiliense, 1986.
CAMPBELL, J. As máscaras de Deus. Trad. De Carmen Fischer. São Paulo: Pallas Athena.
CANDAU, Vera Maria. Educação Intercultural no contexto brasileiro : questões e desafios.PUC- Rio: Nova América, 2003, mimeo.
CATALÃO, Vera Lessa & RODRIGUES, Maria do Socorro (orgs.). Água como matriz ecopedagógica – um projeto a muitas mãos. Brasília: Edição do autor – Departamento de Ecologia Humana e Educação Ambiental, UnB, 2006.
DELORIA JR., Vine. 1994. God is Red: A native view of religion. Golden, CO: Fulcrum Publishing, 1994.
JACOBI, Pedro Roberto. Educação Ambiental: o desafio da construção de um pensamento crítico, complexo e reflexivo. In: Educação e Pesquisa – Revista da Universidade de São Paulo. São Paulo: USP, maio-agosto, ano/vol. 31, numero 002, pp. 233-250, 2005.
KORTE, Gustavo. Metodologia e Transdisciplinaridade. Disponível em: www.gustavokorte.com.br/publicacoes/metodologia.transdisciplinar. Acesso em 09/06/2012.
LITTLE, Paul E. 2001. Amazonia: territorial struggles on perennial frontiers.
LUZ, Marco Aurélio. Agadá – dinâmica da civilização africano-brasileira. Bahia: Edufba, 2000.
MACEDO, Roberto Sidnei. Etnopesquisa Crítica, Etnopesquisa-Formação. Rasília, Liber libro Editora.2.ed., 2010.
MORIN, Edgar. Saberes Globais, Saberes Locais – o olhar transdisciplinar. Rio de Janeiro: Garamond, 2004.
MOURÃO, Laís. Atitude transdisciplinar – Pertecimento. Anais do II Congresso Mundial de Transdisciplinaridade, Vitória / ES, julho, 2005. Apoio Fundação de Empreendimentos Científicos e Tecnológicos – FINATEC – BRASÍLIA/DF. Disponível em: http://www.cetrans.com.br/artigos/Lais_Mourao.pdf . Acesso em março de 2012.
NICOLESCU, Basarab. (1999) O manifesto da transdisciplinaridade. São Paulo:TRIOM.
PETROVICH, Carlos R.; MACHADO, Vanda. Irê Ayó: mitos afro-brasileiros. Salvador:EDUFBA. 2004.
PRETTO, N. D. L. & SERPA, L. F. P (orgs.). Expressões de Sabedoria: educação, vida e saberes – Mãe Stella de Oxóssi, Juvany Viana. Salvador: EDUFBA, 2002.
SANTOS, Boaventura Sousa & MENEZES, Maria Paula (orgs.). Epistemologias do Sul. Coimbra: Almedina / CES, 2009.
SANTOS, Deoscóredes Maximiliano dos. História de um terreiro nagô. São Paulo: Max Limonad Ltda., 1988.
SANTOS, Juana Elbein dos. Os Nagô e a Morte: Pàdè, Asèsè e o culto Égun na Bahia. Petrópolis: Vozes, 1977.
Aviso de dereitos de autoría
Os traballos publicados nesta revista están baixo unha licenza Creative Commons Recoñecemento-CompartirIgual 4.0 Internacional.
Os autores ceden o dereito da primeira publicación á revista ambientalMENTEsustentable, que poderá publicar en calquera lingua e soporte, divulgar e distribuír o seu contido total ou parcial por todos os medios tecnoloxicamente dispoñibles e a través de repositorios.
Permitese e anímase aos autores a difundir os artigos aceptados para a súa publicación nos sitios web persoais ou institucionais, antes e despois da súa publicación, sempre que se indique claramente que o traballo pertence a esta revista e se proporcionen os datos bibliográficos completos xunto co acceso ao documento.
da Silva Gomes, V. M., & Lessa Catalão, V. M. (2015). “Kosi ewe, kosi orisa” (Sen folla non hai orixá): experiencias ecolóxicas nun candreiro terreiro. AmbientalMENTEsustentable, 02(020), 1857-1877. https://doi.org/10.17979/ams.2015.02.020.1703
Outros formatos de citación
Os datos de descarga aínda non están dispoñibles.
Idioma / Language / Langage Galego
Máis vistos | Máis descargados
(234) Educación ambiental: sobre o colapso e a esperanza
(214) Voos e desembarques nas xanelas existenciais da Educación...
(153) A economía circular como filosofía da economía verde e...
(135) A educación ambiental no Brasil: diferentes perspectivas...
(131) As cunchas de mexillón como residuo: unha mirada dende o...
(147) Educación ambiental: sobre o colapso e a esperanza
(121) Xestión participativa dos Recursos Naturais no...
(104) Voos e desembarques nas xanelas existenciais da Educación...
(98) “Kosi ewe, kosi orisa” (Sen folla non hai orixá):...
(95) Diagnóstico e estudo da dinámica socioambiental do parque...
ISSN 1887-2417 ISSN-e 2386-4362
Contacto principal ambientalmente.revista@udc.gal Contacto de soporte ambientalmente.revista@udc.gal