gl az es es fr fr gl eu hbs_lat de pt gl lt es gl gl gl es gl es gl gl gl gl gl gl eo gl gl gl gl fr gl gl es es es es gl gl gl en en gl es en es en es fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl en it gl fr gl gl en gl es es en pt gl it gl en es es gl en gl es gl es es es gl es es es en pt gl hu az gl es eo gl es az es es fr fr gl eu hbs_lat de pt gl lt es gl gl gl es gl es gl gl gl gl gl gl eo gl gl gl gl fr gl gl es es es es gl gl gl en en gl es en es en es fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl en it gl fr gl gl en gl es es en pt gl it gl en es es gl en gl es gl es es es gl es es es en pt gl hu az gl es gl gl gl es es en es es gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl lt gl gl gl es es es es lt es war es es gl gl es es es es es en es es az lt gl gl gl gl gl es gl it gl gl ceb gl gl es es es gl ca es es gl es gl ca es es es pt gl pt es es es gl gl es gl es de nl en es gl en id gl it en en es es es es es gl gl es es lt en es es es gl ca en es es en gl es es it es
Trinta retratos de noite e néboa do Marzo de 1972 - La Opinión de A Coruña
Sociedad Gran Coruña A Coruña Galicia Deportes Opinión Más noticias Economía Caso Abierto Cultura
O fotoxornalista Xurxo Lobato inmortaliza aos heroes do Día da Clase Obreira Galega
Retrato de Rafa Pillado por Xurxo Lobato César Galdo
a coruña | 19·08·22 | 04:01
Noticia guardada en tu perfil
No 10 de marzo de 1972, a policía franquista asasinaba a dous traballadores do naval en Ferrol. Disparos lanzados contra a clase obreira, disparos como últimas poutadas da ditadura. Disparos transformados nunha maior resistencia de Galicia, nunha loita constante pola democracia. Dous días despois, a profesora Ánxeles Penas entraba na súa clase do Instituto de Monelos (A Coruña) e explicaba o acontecido aos seus alumnos. Entre eles atopábase un Xurxo Lobato de 16 anos: “Rachábase o manto de silencio e terxiversación sobre os feitos do Dez de Marzo, onde os titulares da prensa afirmaban que a policía disparara pola provocación dos obreiros... e as palabras da profesora avivaron aínda máis a miña conciencia democrática”.
Encarna Puentes, no retrato de Xurxo Lobato César Galdo / Entremedias
Medio século despois daquel día de sangue inmortalizado no poema de Uxío Novoneyra, os sobrevivintes colocáronse ante o obxectivo de Lobato para protagonizar a súa mostra Rostros da Memoria. Ferrol 1972. A través de 30 retratos de noite e néboa, aparecen os protagonistas do xa chamado Día da Clase Obreira Galega que quedan vivos: Rafael Pillado, Sari Alabau, Fina Varela, Fina Piñón, Encarna Puentes, Alfonso Tellado, Francisco Rodríguez, Suso Díaz, Torregrosa... Nestra mostra financiada pola Mancomunidade de Ferrol e que pasará polos nove concellos da ría, Lobato quixo “transmitir na expresión facial o drama dunha xente que viviu a represión, a tortura, as multas, a prisión”. E lanzoulles a indicación: “Pensade en Marzo de 1972”.
Os heroes do Marzo de 1972, xunto co fotógrafo Xurxo Lobato, no centro, e o alcalde de Fene entre a exposición. | // CÉSAR GALDO César Galdo
Rafael Pillado, artífice deste proxecto con Lobato a través de Fuco Buxán e Memoria Histórica Democrática, repasou a súa vida en cinco segundos: “Eu non era unha persoa que pasaba por alí, en 1966 fun elexido xurado de empresa no estaleiro de Ferrol, participei nas protestas previas de Pysbe e a Peninsular Maderera, logramos que a xente de obras civís se quedase en Bazán a través dunha manifestación de 8.000 persoas para evitar que se subcontratasen empresas vinculadas a Franco... ata chegar a 1972”. Alma das CCOO da época e do Partido Comunista en Galicia, recorda que “o réxime intentou varrernos a todos como recoñeceu o capitán da policía en Barcelona, e atopouse con esa protesta pola mellora do convenio do naval que acabou cos asasinatos de Amador Rey e Daniel Niebla”.
Todas esas vivencias aparecen no rostro en branco e negro de Pillado ante Lobato: “Saio moi serio na foto porque recordo que empecei a coñecer á miña filla con seis anos, porque cando tiña dous eu entrei no cárcere” (nunha das súas numerosas estadías en prisión como membro do PCE).
De todos modos, os protagonistas recordan aqueles tempos como “un período intenso pero de gran satistacción, con felicidade a pesar das tensións e dos costes familiares... porque entre as detencións e as agresións ías abrindo camiño”. Pillado rememora a “Aneiros, Riobóo, Amor, Filgueiras, Paco Balón... e a gran folga de setembro do 72 en Vigo”.
Os retratos foron ideados por Lobato “dando protagonismo ás caras e eliminando calquera distracción, cun fondo negro”. A fotografía en branco e negro “emprégase para engadir dramatismo neste caso, para que nos centremos na expresión”. O fotoxornalista recorda, por exemplo, “cando quedei con Ignacio Fernández Toxo en Santiago, cando se puxo ante a cámara e lle pedín que pensase no 72 cría que el ía a chorar... el era dos máis novos no Dez de Marzo, un aprendiz dos estaleiros”. Tamén Suso Díaz, pai da vicepresidenta do Goberno Yolanda Díaz, recalcoulle que “houbo xente moi torturada”.
A exposición continúa os Rostros da Memoria xa iniciados en 2007, naquela ocasión cos primeiros represaliados do franquismo “tanto pola súa actividade política como por ser familiares de activistas”. No pasado decembro, Pillado chamou a Lobato para pedirlle unha aportación cultural ao 50 aniversario do Dez de Marzo (como a composición musical de Juan Durán). E o fotoxornalista decidiu sacar adiante estes 30 retratos (sete deles de mulleres). “Fixemos un traballo de investigación para localizalos a todos, e retratalos en fotos de 70 centímetros integradas en paneis de dous metros de altura”, engade Lobato. E logrou o seu obxectivo: “Impactar para chegar ao corazón”.
Unha homenaxe en vida
Segundo Lobato, “quixemos facer unha homenaxe a estas persoas para evitar o descoñecemento da historia”. Homes e mulleres avanzan na exposición itinerante, agora ante o concello de Fene, como se revivisen a manifestación do 72. “A democracia non chegou por unha decisión do rei Juan Carlos senón porque foi conquistada a través da loita social”, explica o autor.
Pillado recorda que en outubro chega a película 10 de Marzo. E continúa a súa batalla co mesotelioma que padece por traballar co amianto no naval: “O 18 de novembro haberá unha homenaxe ás vítimas do amianto, e eu teño o xuízo contra Navantia o 20 de setembro para superar o teito económico que dá a empresa aos afectados”. Cristina Almeida irá de testemuña.
Diego Epifanio: “Nuestra ilusión es ser el mejor equipo posible y no renunciar a nada”
Noticia guardada en tu perfil
La jueza trunca el intento del Estado de limitar la causa penal contra Adif
X. A. Taboada / M. Fontán
Noticia guardada en tu perfil
Pesca arma su recurso contra el veto de la UE con la falta de datos económicos
Noticia guardada en tu perfil
Rey traslada a Sánchez su petición de traer la Agencia de Inteligencia Artificial
Noticia guardada en tu perfil
Otras webs de Prensa Ibérica Media
El Periódico de Aragón
El Periódico de Catalunya
El Periódico de España
El Periódico de Extremadura
La Crónica de Badajoz
La Opinión A Coruña
La Opinión de Murcia
La Opinión de Málaga
La Opinión de Zamora
© La Opinión de La Coruña, S.L.
Todos los derechos reservados
Política de privacidad y cookies
Facebook Twitter Linkedin Whatsapp Telegram Correo electrónico