gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt gl en en ru ru en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca en es ms pt pt pt en fr hu es sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt oc gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es it it it el gl gl es it it fr gl gl gl gl gl it gl en fr en en en es pt en de pt pt gl ca pt pt gl nb pt pt pt en ja pt pt pt de es pt gl en pt gl pt gl pt gl es gl gl pt pt it en en en en en en pt gl pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt en pt pt pt pt pt en pt pt pt pt pt en en pt pt gl en en en en gl en en en en pt
Dúas recensións italianas de Il Grifone, de Alfredo Conde - Palavra Comum
Palavra Comum - Revista galega de artes e letras
Crítica literária Tradução Xesús González Gómez
En 1989, en Editori Reunitti, é dicir, a editorial do Partido Comunista Italiano, apareceu, traducida por G. Tavani, a novela de Alfredo Conde Xa vai o griffón no vento, co título de Il Grifone. Hoxe entregamos a tradución de dúas recensión italianas que coñecemos da novela. A primeira foi publicada no xornal milanés Corriere della sera, o xornal de máis tiraxe e (uns 500.000 exemplares en 2010) e venda de Italia. O comentario vai asinado por Sergio Perosa, autor coñecido, sobre todo, polos seus estudos sobre literatura norteamericana. Apareceu a recensión o domingo 10 de decembro de 1989, na páxina 5 de Corriere cultura, a 6 columnas (o Corriere… é un xornal de grande formato) e como ilustración un gravado que reproducía un autodafé da Inquisición española en Valladolid, en 1559.
GALICIA, A LENDA DO VALENTE INQUISIDOR
Pola expansión romana primeiro, logo polas emigracións bárbaras, os celtas foron empurrados cara ao estremo noroccidental de Europa. Os residuos daquela antiga civilización están todos hoxe alí, asomados ou enraizados ás beiras do océano. En case todos eles existe o nome fatídico: Fisterre, Land’s End, mais os propios países vense e séntense como fins da terra e do mundo. Forman entre si como aneis dunha última correa, porque nesa condición marxinal ficaron veciños e vinculados polo mar e tamén polo nome: Galicia, Gales, Galway (na Irlanda occidental).
Os contactos, as relacións, as posíbeis axudas realizábanse absolutamente polo mar. Se a atracción do baleiro e do descoñecido do océano é para eles irresistíbel igualmente forte é o chamamento do centro de Europa perdido, das máis maduras civilizacións que se desenvolveron: Francia, Italia. Como os habitantes, tamén a súa antiga lingua levou unha dura vida: esquecida, conculcada mesmo ao punto de extinguirse, revivida de cando en vez por paixóns políticas ou nacionalismos literarios.
Este decorado, que resumín moi sumariamente, é parte da fascinación que atravesa o libro de Alfredo Conde, Il Griffone, escrito nun galego que se sinte constantemente redescuberto e reinventado, e optimamente traducido ao italiano por Giuseppe Tavani, que evidentemente refinou o carácter primario do desafío lingüístico do orixinal.
A novela gañou case todos os premios que se podían gañar en España. Bañado dunha fonda e melancólica paixón pola terra de Galicia, que se estende sobre o océano –Alfredo Conde está tamén comprometido politicamente na rexión agora autónoma–, é, como case sempre nestes casos, moi coñecedor das técnicas experimentais de composición. Aquí opera a atracción de Europa, a contrarrestar a dos extremos confíns.
Constrúese todo sobre explícitos e procurados paralelismos desde a dupla trama. Nos capítulos impares no centro da narración está un escritor galego contemporáneo, a quen se lle secou a vea narrativa e que se reduce a vender a súa verborrea nas universidades, e tamén a efémeras aventuras con estudantes que pode recadar. Nos capítulos pares desenvólvese, por outra parte, a historia dun Visitador do Santo Oficio enviado a Galicia a finais do 1500 para reprimir o comercio clandestino de libros prohibidos, mais dos que el, valente erudito, secretamente asegura a supervivencia.
Un vai de Galicia a Aix-en-Provence, mais revive o sentido da súa experiencia e albisca a posibilidade de volver a escribir cando regrese á patria; o outro desenvolve a súa misión en Galicia, acaba implicado no desastre da Armada Invencíbel (que desde a Coruña se despraza no seu último desafortunado salto cara a Inglaterra), mais evoca a súa historia en Aix, onde se refuxia cando é descuberto a súa traizón, e onde o deterán os esbirros de Filipe II.
Mais o procedemento do libro é «de espello» e os paralelismos non acaban aquí. Inquisidor e escritor achan ambos no amor da muller o sentido dun posíbel equilibrio na vida; ambos, visceralmente atraídos pola propia terra e polos propios lugares, teñen momentos de exaltación e de purificación –como verdadeiras e propias «epifanías»– en contacto co límpido fluír das correntes e das augas, en Provenza como en Galicia.
Acontece que o informe das últimas horas e do suplicio do Visitador cae, por azar, nas mans do escritor, e delíñase un ulterior encontro ou enredo entre as dúas vivencias. A do Visitador é no fondo o personaxe que o outro albisca na figura elusiva do mítico Grifón que dá título ao libro, e a súa historia, diversa e complexa, pode ser a que o outro non consegue escribir, mais que na reencontrada paz talvez agora, a posteriori, reescribiu.
No último xogo de espellos da novela, personaxe e autor parecen perseguirse, a historia imposíbel de escribir vai, non obstante, escribindo todo, baixo a miseria do vivir é sempre posíbel a faísca que redime ou simplemente reordena a pobreza das nosas existencias. O home é como a terra e a lingua, resiste e vive alén da humillación e o desalento. Atopa sempre vivencias que pode representar, historias ás que dar unha voz.
Pagine 254, lire 24.000.
* * * *
A outra recensión da novela de Conde que coñecemos vai asinada por Bruna Cordati, profesora e crítica literaria habitual de L’Unità, daquela órgano do Partido Comunista Italiano, e onde apareceu a súa recensión, unha semana despois que a de Sergio Perosa, é dicir, o 17 de decembro de 1989. Como curiosidade, lembremos aos lectores que hoxe, desde o 2002, este xornal xa non pertence PCI, partido que desapareceu para se converter no Partido Democrático. Este partido, no 2002, e despois de case dous anos sen publicar o xornal, vendeuno e nestes momentos está en mans privadas, aínda que a súa liña editorial defende as posicións deste partido e continúa a ser un xornal fundamentalmente de esquerdas, mantendo na portada aquilo de: «Fundado por Antonio Gramsci». A recensión de Bruna Cordati, como comprobará o lector, é escéptica e irónica, e dá a impresión de que non acredita moito no que está a ler, e que fai a recensión porque, ao cabo, a editorial que publica o libro e o xornal no que ela escribe, son do mesmo grupo editor.
Á PROCURA DA TRAMA
p. 254. Lire 24.000
A novela componse de dezasete capítulos e inmediatamente no segundo capítulo –se non o leramos xa na tampa onde todos se esforzan en tronzar calquera pracer de descuberta– sabemos que os protagonistas son dous e ocupan alternativamente os capítulos pares e impares. Están afastados por moitos séculos de historia: o primeiro –que ten, como se pode albiscar, un capítulo máis á súa disposición– é un contemporáneo visiting profesor na universidade de Aix-en-Provence; o segundo é pola contra un representante do Santo Oficio que no século dezaseis vai de «visitador», é dicir inquisidor, a Galicia.
Como se pode ver, os dous protagonistas están unidos polo título da súa misión; mais só aparentemente, porque o propio verbo «visitar» ten no caso do prelado un significado moito máis grave. Ora ben, aínda que afastados no plano temporal, ambos están ligados no plano espacial por unha especie de chassé-croisé [cruce]: un cumpre, con efecto, a súa misión en Aix e a conta en Santiago, o outro realízaa en Galicia e cóntaa en Aix-en-Provence.
Mediocramente compracidos por esta combinación, que semella suxerir durante demasiado tempo unha identidade ou un intercambio entre os dous personaxes, proseguimos non obstante a lectura do texto polo interese que suscita a nacionalidade lingüística do autor, galego, escritor en lingua galega.
O relato que se desenvolve nos capítulos impares constrúe un personaxe de intelectual-escritor indeciso e esaxerado, despreocupado na acción, problemático e delicado no pensamento. Ten a súa capacidade creadora bloqueada, non consegue escribir unha novela que ten en mente e que se lle presenta na forma do mítico Grifón, unha figura que, pensa, reúne en si os aspectos ambiguos e sublimes da inspiración poética. Este protagonista consegue vender fume cos seus discursos aos xoves alumnos cheos de admiración e ás señoras de idade: consegue desafogar a súa excepcional exuberancia sexual –que unida á melancolía e o pesimismo lembra, afastadamente e menos corrosivo, un personaxe que amamos desde Herzog–, mais non logra escribir. O lector comeza neste punto a recoñecer o mecanismo que conducirá a comprender, no derradeiro capítulo, que encontrou a inspiración e que a novela foi escrita.
Nos capítulos pares vaise construíndo a figura do Inquisidor, un prelado ilustrado e sen prexuízos, defensor dos libros que debe queimar, capaz de amor e de xenerosidade; moitas das súas características lembran difusamente a Guillerme de Baskerville, privado do claro riso con que é iluminado polo narrador. Del, da súa tráxica norte –estrangulación logo de tortura– virá ao indeciso escritor a forza de escribir –de ter escrito– na novela do Grifón; ao recuperar afortunadamente un texto que relata a morte do Inquisidor e se revela o nome e o signo do milagre acontecido e da renovación da arte.
L’Unita. Giornali di Partito Comunista Italiano
17 de decembro de 1989
You might also like
* Crítica literária Hirondina Joshua Maribel Úbeda Poesia
Craveirinha: o poeta que gostava de música
* Crítica literária Hirondina Joshua Poesia
Chá para o nevoeiro ou O CALOR DEPOIS DO GELO
* Crónicas Ernesto Salgado Areias
Galego, memória e afeto (I) | Ernesto Salgado Areias
More from Crítica literária
Ana Maria Oliveira sobre “Sangue, suor lágrimas” de Cecília Barreira
Posted On 29 Julho, 2021 Palavra Comum 0
Em "Sangue, suor lágrimas", Cecília Barreira, desmonta com perícia, os estratagemas de uma sociedade minada pela cobiça e instrumentalização das …
Efectos secundarios da confusión de corpos e palabras nas fronteiras I Carmen Villar a partir de “Diario dos mapas”, de Almudena Otero Villena
Posted On 20 Julho, 2021 Palavra Comum 0
Talvez sexa esaxerado dicir que vivimos nunha sociedade de tránsito. Non obstante, penso que é prerrogativa daqueles cuxo periplo vital …
10 poemas do livro “Enfermaria” de Ana Paula Jardim
30 Setembro, 2022 0
APRENDIZAGEM | Artur Alonso Novelhe
27 Setembro, 2022 0
Projecto Planta I Malvada Associação Artística
16 Setembro, 2022 0
Adeus, ti, Ponte Nafonso I por Ramón Blanco
6 Setembro, 2022 0
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
O tempo das “Não-Coisas”. E o uso excessivo das redes sociais segundo Byung-Chul Han
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Entrevista | Luís Osório: “Os artistas, pela primeira vez desde há pelo menos três séculos, não estão na vanguarda do pensamento”
Afonso Cruz, uma escolha fresca e proteica
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
Escrever o cansaço incansável: Žižek Vai ao Ginásio
GALEGO-PORTUGUÊS – da teoria à prática
Subscrever Blog via email
Indique o seu endereço de email para subscrever este site e receber notificações de novos artigos por email.
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.