langs: es es gl gl en id es gl en gl es pt es de es es gl es es en fr fr es es en es es ca fr es es en en ca ca ca es es en en it eu ca es es en en es ca ca es es en fr lt es it pt it pt gl gl gl fr ca ca lt es es en es fr lt es es eo gl nn lt es es pt es nn lt es es es es ru lt es es jbo es es lt es es es es en lt es es gl es ca lt es es gl ca ca lt es es gl th en en fr en es gl gl es es es es gl es es ca fr es es es pl ca ca es es pt gl ca id es es es ca ca gl es es es pt en nl es nl fr fr gl fr gl eo gl nn es es es gl es nl gl pt es es gl es ceb gl gl es es gl zh es ca eo es es gl en gl ca es es es gl gl gl en es en es en es en en es en en gl es

text:
Trasteros Embalajes Guardamuebles Mini almacenes Asociaciones Mudanzas Construcción y diseño de trasteros Aparcamientos
Página principal Añadir empresa (gratis) Buscar Buscar en categorias Buscar en localizaciones ¿Que es el Self storage? Panel de control Escribenos Sitemap
Alquiler de trasteros en Carabanchel, Madrid. Trasteros, taqullas y minialmencenes desde 1 m2.
Avenida de Pedro Díez, 28
Alquiler de trasteros, guardamuebles, taquillas o mini almacenes.
Carrer de Violant d'Hongria Reina d'Aragó, 55
Alquiler de trasteros self-storage en Barcelona Les Corts.
Carretera Sabadell, 259 Nave 3
Carrer Benidorm, 4 43205 REUS Tarragona España
Alquiler de trasteros self-storage en Reus.
1 2 3 4 5
Buscar en las localizaciones Galicia
Buscar dentro de los resultados:
Carretera Vella do Madrid, 152
EspacioVigo ofrece trasteros y mini-almacenes a particulares y autónomos.
Poligono Industrial de Pocomaco - Parcela D-25 A
Gil Stauffer, mudanzas nacionales e internacionales, guardamuebles y transporte.
Rúa Edison, 14 Polígono de La Grela
Alquiler de trasteros en A Coruña.
Calle Severo Ochoa , 35 - Poligono industrial A Grela
Mudanzas Hércules S.L., es una empresa gallega con delegaciones en toda la comunidad y en Madrid.
Mudanzas Organero, empresa de mudanzas en Vigo.
Calle de Segundo Corralon Veramar, parcela E-35 Polígono de Pocomaco
Te lo Guardo es una nueva empresa dedicada a la solución de los problemas de espacio.
Maria de los Angeles de la Gandara, 45 Poligono del Tambre
15890 Santiago de Compostela
Trasteros Santiago es una empresa que ofrece soluciones de almacenaje en Santiago de Compostela.
Avenida Aeropuerto, 92 Nave 10
Somos una empresa que ofrece soluciones de almacenaje en Vigo
Soluciones de almacenaje en Vigo al mejor precio.
Resultados 1 - 9 de 9
Mudanzas y Transportes TSR
Avenida de Chinales, 63
Mudanzas y transportes TSR.
Calle Antonio de Cabezón, 83
Coordinamos su mudanza local, nacional o Internacional puerta a puerta.
Mudanzas López S.A. es una empresa de mudanzas Nacionales e Internacionales.
Avenida de La Prensa, 13
Venta de cajas de cartón, packs para mudanzas y accesorios de embalajes.
Calle Joanot Martorell, 21
Alquiler de minialmacenes y trasteros.
Alquiler de trasteros en A Coruña.
(1757 visitas desde 08-24-2015 01:58)
Santa Cruz de Tenerife
Trasteros Tenerife es una empresa de servicio que abre sus puertas al público en general en el 2012.
(2212 visitas desde 03-03-2013 06:12)
Kubico System S.L. es una empresa especializada en el sector del Self Storage urbano.
(714 visitas desde 11-06-2014 09:56)
BzzzBox ofrece trasteros y sistemas de almacenaje tanto a empresas como a particulares.
(1919 visitas desde 06-19-2011 12:00)
7710 Sant Lluis - Menorca
Disponemos de unidades individuales que van desde 1 m2 hasta 16 m2.
(3385 visitas desde 06-18-2011 11:00)
© Copyright 2012-2019 TodoTrasteros - Todos los derechos reservados.


document_lang: gl

langs: es lt oc en es lt gl gl es es es es ia it ca es gl en it en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en es es ia es it gl es gl gl es es gl lt uz es pt gl en gl lt oc en es

text:
Red Wine Leather Book Nec...
Ethnic Book Necklace | Mi...
Green Book Necklace | Min...
Red Leather Book Necklace...
Taller Julio 2017 en “Que lío de hilo”
Sétima Feira Xuño 2017
Marmolado, Ebru o Suminagashi
10 Ideas de bodas originales
© 2018 Wild Marmelo | Diseñado por: Theme Freesia | Hecho por: WordPress


langs: en en en en gl it en la gl vo es es es es lt gl en gl nl nl gl es nl nl es es en gl es es es gl gl an en en gl an es en gl gl en en gl gl de en gl gl en gl gl gl gl

text:
BEDROOM TALES IV | SORA Magazine
Compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en WhatsApp (Se abre en una ventana nueva)
Enviar isto a unha amizade (Se abre en una ventana nueva)
in collaboration with Raffaele Santillo
soramagazine © 2014-2019 | Termos e condicións
Enviar a este enderezo Nome O teu enderezo de correo-e Cancelar
A entrada non se enviou - comproba os teus enderezos de correo electrónico!
Fallou a verificación do correo-e, téntao outra vez
Sentímolo, o teu blog non pode compartir artigos por correo electrónico.


langs: en en en en gl it en la gl vo es es es es lt gl en fi en es en gl es es es en gl es es es gl gl gl en id en gl en en en an en en en gl en de en gl en gl gl gl gl

text:
HOTEL TENENBAUM | SORA Magazine
Dirección de arte: Sabela Nieto
Compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en WhatsApp (Se abre en una ventana nueva)
Enviar isto a unha amizade (Se abre en una ventana nueva)
STROLL IN THE SUNSHINE
soramagazine © 2014-2019 | Termos e condicións
Enviar a este enderezo Nome O teu enderezo de correo-e Cancelar
A entrada non se enviou - comproba os teus enderezos de correo electrónico!
Fallou a verificación do correo-e, téntao outra vez
Sentímolo, o teu blog non pode compartir artigos por correo electrónico.


langs: en en en en gl it en la gl vo es es es es lt gl en it en fr gl es en en en en en en en en en de en en gl es es es gl gl an en en gl an es en gl gl en en gl gl de en gl gl en gl gl gl gl

text:
BETWEEN DOGS & WOLVES | SORA Magazine
No one could see me sleeping,
They saw I was – exhausted.
And because in daylight brightness,
There were dreams before my eyes,
Oh, Night, now I lie here . Restless.
And like a sad shade, breathless,
Over sleeping friends I rise.
Compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en WhatsApp (Se abre en una ventana nueva)
Enviar isto a unha amizade (Se abre en una ventana nueva)
in collaboration with Raffaele Santillo
soramagazine © 2014-2019 | Termos e condicións
Enviar a este enderezo Nome O teu enderezo de correo-e Cancelar
A entrada non se enviou - comproba os teus enderezos de correo electrónico!
Fallou a verificación do correo-e, téntao outra vez
Sentímolo, o teu blog non pode compartir artigos por correo electrónico.


langs: en en en en gl it en la gl vo es es es es lt gl en gl en es it en gl es es es gl gl gl pl en it gl it nl it gl sv it an en it it gl en gl gl gl gl

text:
CARTILLA ABC | SORA Magazine
Compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en WhatsApp (Se abre en una ventana nueva)
Enviar isto a unha amizade (Se abre en una ventana nueva)
SWIC / TJADO / JEPARDS
soramagazine © 2014-2019 | Termos e condicións
Enviar a este enderezo Nome O teu enderezo de correo-e Cancelar
A entrada non se enviou - comproba os teus enderezos de correo electrónico!
Fallou a verificación do correo-e, téntao outra vez
Sentímolo, o teu blog non pode compartir artigos por correo electrónico.


langs: en en en en gl it en la gl vo es es es es lt gl en it en en gl en gl es es es gl gl vi en nl en gl en nl en gl en nl en gl en fr en gl en gl gl gl gl

text:
THE MEANIES + MONEY FOR ROPE | SORA Magazine
Compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Feixe clic para compartir en WhatsApp (Se abre en una ventana nueva)
Enviar isto a unha amizade (Se abre en una ventana nueva)
TRAVEL DIARIES – PORTO
TRAVEL DIARIES – COVA DE LOBO
TRAVEL DIARIES – GRACIELA IN PARIS
soramagazine © 2014-2019 | Termos e condicións
Enviar a este enderezo Nome O teu enderezo de correo-e Cancelar
A entrada non se enviou - comproba os teus enderezos de correo electrónico!
Fallou a verificación do correo-e, téntao outra vez
Sentímolo, o teu blog non pode compartir artigos por correo electrónico.


langs: es lt oc en es lt gl gl es es es es ia it ca es gl en es en en fr en en sv en en sv es es ia es it gl es gl gl es es gl lt uz es pt gl en gl lt oc en es

text:
Handmade Notebook | Viva ...
Remarkable Women: 5 Who S...
Taller Julio 2017 en “Que lío de hilo”
Marmolado, Ebru o Suminagashi
10 Ideas de bodas originales
© 2018 Wild Marmelo | Diseñado por: Theme Freesia | Hecho por: WordPress


langs: es lt oc en es lt gl gl es es es es ia it ca es gl en pt pt gl ca es es ca es es ia es it gl es gl gl es es gl lt uz es pt gl en gl lt oc en es

text:
Ferias Archives - Wild Marmelo
Ferias Artesanía, Galicia calidade, Pontevedra, Sétima Feira
El pasado 10 de Junio tuvimos la suerte de poder participar en la última edición antes de verano de Sétima Feira, en la Plaza de Abastos de Pontevedra, un mercado que ofrece a artistas, creadores emergentes y pequeños comercios vinculados al arte y el diseño un lugar donde mostrar y vender sus obras. 2017 es…
Taller Julio 2017 en “Que lío de hilo”
Sétima Feira Xuño 2017
Marmolado, Ebru o Suminagashi
10 Ideas de bodas originales
© 2018 Wild Marmelo | Diseñado por: Theme Freesia | Hecho por: WordPress


langs: es es

text: Comentarios en: Otorga CEE registro como partido a Rectitud, Esperanza Demócrata


langs: gl es

text: Comentarios en: IMPULSARÁN CEE Y EMPRESARIOS CULTURA DEMOCRÁTICA


text: Comentarios en: IVONNE ÁLVAREZ SE REÚNE CON MUJERES EMPRENDEDORAS


text: Comentarios en: Difunde CEE Proceso Técnico Operativo del SIPRE


langs: gl ru en es ca gl es es gl gl es en it es gl es es gl gl pl es es gl es gl it ca gl es la gl es gl es gl es gl es en es ru sv es de ceb gl

text:
Restaurante Ribadomar | Comer en Cambados
Lenguado fileteado con salsa de zamburiñas
Merluza con almejas o ribadomar
Chuletón de ternera estilo aldea
Perdiz a la cazadora en temporada
Nuestra Tarta de Almendras
Horario de verano (hasta el 25 de Agosto incluido)
13:30 a 16:00 y 21:00 a 23:30
Mediodía 13:30 a 16:00
Viernes y Sábados 20:30 a 23:00
C/ Valle Inclán, 17
RIBADOMAR SL 2018 | Aviso Legal y Política de Privacidad | Política de cookies


langs: es es es es gl es

text:
Planta De Llenado En Galicia GASFER - Gasfervigo- Amoníaco, Gas Refigerante, Gas Indrustial
Aviso legal | Política de privacidad | Política de cookies | Mapa del sitio


langs: fr es gl es gl ca fr es es es gl gl gl en ru gl es es en es es en en es es en en es es en en es es en en es es en en es es en en gl es en en es es en en gl es en en gl es en en gl es en en gl gl en en gl es en en pt es en en gl es en en gl es en en gl es en en gl es en en gl es en en hi es es da gl en en gl es

text:
— Main Menu —Inicio Quiénes somos Noticias GALs Boletines Publicaciones Artículos de opinión Buenas Prácticas Eventos Enlaces Contacto
LISTADO DE SOCIOS DE REDER
CASTILLA Y LEÓN   CASTILLA LA MANCHA   GALICIA COMUNIDAD VALENCIANA ANDALUCIA MADRID MURCIA
La zona 7 tiene en el turismo de los municipios costeros y en la agricultura de regadío a la principal base de su economía. No obstante, hay que destacar la actividad industrial que se desarrolla principalmente en las comarcas de la Vall d’Albaida y La Safor y la Ribera Alta,...
Grupo de Desarrollo Rural RURALTER-LEADER Zona 6
La zona 6 está compuesta por un total de 35 municipios distribuidos en una superficie de 2.146 kilómetros cuadrados. El número de habitantes supera las 40.000 personas, con una densidad media de 19 por kilómetro. Las señas de identidad de estas comarcas se manifiestan en su...
Asociación del Llano de Chiva a La Plana de Utiel
La zona 5 engloba a las comarcas de La Hoya de Buñol-Chiva y de Requena-Utiel. Éstas están ubicadas en los piedemontes de la Comunidad Valenciana en su tránsito hacia la meseta poseyendo y destacan por su heterogeneidad patrimonial tanto en el ámbito natural, con parajes d...
Asociación para el Desarrollo Rural Valencia Interior
Integrado por los municipios de las comarcas naturales de Rincón de Ademúz, los Serranos, Camp del Turia y Camp del Morvedre del interior de la provincia de Valencia, la zona 4 de la Comunidad Valencia se erige como un área con vocación medioambiental. A pesar de ello, toda la...
Posted On 29 Nov 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación RURALTER Castellón Sur
Un patrimonio lleno de naturaleza y gastronomía. La zona 3 de las áreas rurales de la Comunidad Valenciana, situada al oeste, cuenta con un eje medioambiental que la hace única en España. Esta naturaleza está organizada a partir del valle del río Palancia y el río Mijares de...
Posted On 29 Nov 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación de Desarrollo Local Deloa, GDR 31
La Asociación de Desarrollo Local DELOA está constituída por entidades públicas y colectivos privados para el desarrollo sostenible del ámbito territorial de las Comarcas de Barbanza, Sar, Noia y del Ayuntamiento de Muros. Tierras de Rosalía de Castro, de Castelao, de Manuel...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación Costa Noroeste, GDR 30
La asociación se constituyó con la finalidad de ser el núcleo de integración y representación dos diferentes agentes territoriales, institucionales, sociales y económicos, tanto públicos como privados, interesados en promover el desarrollo de su territorio de actuación, para...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación Euroeume, GDR 29
EuroEume es una asociación sin ánimo de lucro, declarada de interés público, en la que pueden participar todas las entidades jurídicas y personas físicas interesadas en el desarrollo integral de su área de actuación, que abarca los municipios de Cabanas, A Capela, Moeche,...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación de Desenvolvemento Rural Mariñas-Betanzos, GDR 28
La Asociación de Desarrollo Rural Mariñas – Betanzos se constituyó en julio de 2008 como GDR con la finalidad de ser el núcleo de integración y representación de los diferentes agentes territoriales, institucionales, sociales y económicos, tanto públicos como privados,...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación de Desenvolvemento Comarca de Ordes (Asdecomor), GDR 27
La Asociación de Desarrollo Comarca de Ordes nació en 2001 para gestionar las iniciativas y programas de desarrollo rural, siendo seleccionada para la gestión de la Iniciativa Comunitaria Leader + del periodo 2000-2006. Actualmente es a entidad colaboradora de AGADER para la...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación para o Desenvolvemento da Comarca de Bergantiños, GDR 26
El GDR 26 es una entidad sin ánimo de lucro integrada por un conjunto representativo de las instituciones y los agentes socioeconómicos de la Comarca de Bergantiños. Fue creada en el años 2001 para concurrir a la iniciativa comunitaria Leader + y, posteriormente, a los programas...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación Costa da Morte, GDR 25
El ámbito geográfico de actuación del GDR 25 está formado por las comarcas de Fisterra y Terra de Soneira, y por los concellos (municipios) de Carnota y Mazaricos. Todos estos pertencen a zona denominada Costa da Morte. Analizando el territorio podemos decir que existe una...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación Terras de Compostela, GDR 24
La asociación Terras de Compostela se contituyó en 2008 con la finalidad de integrar los diferentes agentes territoriales, institucionales y sociales, tanto públicos como privados, interesados en promover el desarrollo de su territorio de actuación.  Entre sus objetivos está el...
Posted On 23 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Grupo de Desenvolvemento Rural Ulla Tambre Mandeo, GDR 23
El territorio de aplicación del GDR UTM 23 comprende diez ayuntamientos (Arzúa, Boimorto, Curtis, Melide, O Pino, Santiso, Sobrado de los Monjes, Toques, Touro y Vilasantar) del extremo suroriental de la provincia de La Coruña.   Es un territorio que está vertebrado alrededor de...
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Grupo de Desenvolvemento Rural O Salnés 21
El Grupo de Desenvolvemento Rural O Salnés (GDR 21) es una asociación sin ánimo de lucro constituida por el conjunto de entidades, públicas y privadas, de los ámbitos social, cultural, vecinal, medioambiental y profesional de la comarca de O Salnés, en la provincia de Pontevedra....
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Grupo de Desenvolvemento Rural Ulla-Umia-Lérez, GDR 20
El Grupo de Desenvolvemento Rural Ulla-Umia-Lérez, o GDR 20, se fundó en agosto de 2008 y desarrolla su función en el territorio comprendido por los concellos o municipios pontevedreses de Caldas de Reis, Catoira, Cerdedo, Cuntis, A Estrada, Forcarei, Moraña, Portas, Pontecesures...
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación de Desenvolvemento Rural Pontevedra-Morrazo, GDR 19
El GDR Pontevedra-Morrazo se constituye en septiembre de 2008 como asociación sin ánimo de lucro que pretende servir de núcleo de convergencia y representación de agentes sociales y entidades jurídicas e institucionales, tanto públicas cómo personales, interesadas en el...
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociación Grupo Desenvolvemento Rural MAIV-Baixo Miño, GDR 18
El territorio donde trabaja este GDR está localizado en el área suroccidental de Galicia, dentro de la provincia de Pontevedra. Está conformado por 15 concellos, que son: Baiona, Fornelos de Montes, Gondomar, A Guarda, Mos, Nigrán, Oia, Pazos de Borbén, O Porriño, Redondela, O...
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
Asociaciación Miño-Ulla GDR 7
Datos de contacto del GDR: Trva. Galicia, s/n (edif. Multiusos, 3ª pl.) Chantada – LUGO Tel.: 982 462 197
Posted On 22 Ago 2011
, By RAULREDER GUTIERREZ
RED ESTATAL DE DESARROLLO RURAL – REDER
C/ Pasión, 13 2º Izq.
Tlf. 983 11 71 76
Fax. 983 30 40 24
© 2018 Red Estatal de Desarrollo Rural, Reder – REDER - Todos los derechos reservados


langs: pt en vi gl id en gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl es en gl gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Allium schmitzii, no teito da Galiza | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
No pasado ano, achegueime ao L.I.C. da Pena Trevinca na procura do narciso das rochas (Narcissus rupicola), especie escasa, incluso na súa distribución coñecida, e que na Galiza aparecería nas serras estremas ourensás, no Xurés e na Trevinca. Os blocos graníticos da Serra da Trevinca, moito menos coñecidos que a vertente de lousa de Carballeda de Valdeorras, forman un continuo montañoso único co veciño Parque Natural do Lago de Sanabria, que aínda que zamorano, fala galego polos catro costados, e que tan só divide, nalgún lugar onde a divisoria está clara, o pequeno curso do Bibei, río que podería cruzarse dun chimpo nesta proximidade do seu nacemento.
Foi esta visita, realizada para atopar este pequeno narciso, e que non tería continuidade en principio, a que me fixo ollar estas terras doutra maneira. Aquí e acolá, en pequenos traxectos aparecían diante dos meus ollos plantas que non coñecía como os paxariños vermellos (Linaria aeruginea) ou plantas que noutras serras eran escasas e aquí se amosaban abondosas, tanto en pasteiros alpinos como nos extensos bosques de cerquiño (Quercus pyrenaica) de todo o macizo granítico de Trevinca-Sanabria.  Si un pode namorarse dun lugar e da soberbia natureza do mesmo, foi o que me aconteceu a min con estas terras, e achegueime durante o resto do ano cunha periodicidade semanal, para comproba-las mudanzas da flora alpina galega ao longo de todo un ano.
Foi nunha destas visitas cando, nunha repisa granítica, arredor dos 1.100m.s.n.m., ollei un grupo de allos silvestres que non se atopaban no resto da serra. A súa aparencia podería semellarse ao ceboliño silvestre (Allium schoenoprasum L.), pero había certas diferenzas apreciables nunha primeira ollada. Si en A.schoenoprasum o aspecto xeral da planta semellaba forte, e as súas inflorescencias eran densas e globosas; fronte iso, nestas plantas da Trevinca, os talos amosábanse caedizos e febles, cecais polo seu longo talo, e as inflorescencias apreciábanse laxas e claramente menos floridas, así como dunha coloración máis clara, esbrancuxada.
Aínda algúns, á vista dos longos pedicelos florais, poderían falar do escasísimo Allium schoenoprasum var. duriminum, variedade citada por Coutinho para o norte de Portugal e logo validada por Pastor & Valdés (aínda que agora Flora Ibérica lle quitase relevancia ao atoparse plantas desta variedade mesturadas con exemplares da variedade nominal nas mesmas poboacións), e que se caracterizarían polos pedicelos florais máis longos que os tépalos. Pero tamén neste caso, as chaves clasificatorias destes autores descartarían a hipótese, ao non axustarse a relación estame/tépalo (visible nas fotos anteriores de flores de A.schmitzii e A.schoenoprasum respectivamente) coa especie, e polo tanto coa variedade concreta, indicando tamén que nos atopamos fronte Allium schmitzii.
Sería pois, este ceboliño, unha nova especie para a flora galega, ao non ser citada con anterioridade no noso País. Allium schmitzii é unha especie cunha distribución moi escasa e dispersa, restrinxida a diversos puntos da Península Ibérica, con poboacións coñecidas de pequeno tamaño. Esta dispersión e escaseza, fai que este endemismo peninsular apareza clasificado coma vulnerable, na lista vermella da IUCN, organismo internacional que se adica á clasificación das especies ameazadas.
De seguro que Natureza Dixital voltará nos seus artigos a falar das especies atopadas no L.I.C. de Pena Trevinca e do seu veciño Parque Natural do Lago de Sanabria e arredores, como así farei co sinalado  Narcissus rupicola ou a Linaria aeruginea. É este un macizo montañoso de gran extensión e que acubilla a maior densidade de lagoas glaciares da Península Ibérica, sendo as máis coñecidas a galega Lagoa da Serpe ou a sanabresa Lago de Sanabria. Algo que xunto ás altitudes dos seus montes (que superan os 2.000m nalgúns casos) e o substrato granítico da maior parte da súa extensión, fan deste espazo, un lugar único para o estudo das especies alpinas. A vertente sanabresa atópase ben protexida coa declaración de Parque Natural, pero na ourensá, a minería (sobre todo a da pizarra en Carballeda de Valdeorras) e a elevada densidade de encoros (Viana do Bolo e A Veiga) fixeron que na Galiza, este espazo non pasase da consideración de Lugar de Importancia Comunitaria, cando os valores naturais, daríanlle sen dúbida outra catalogación e un maior grado de protección ambiental.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Allium schmitzii // Allium schmitzii, Sanabria, Trevinca // Marzo 19, 2015
← Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Son os cantís da Serra da Capelada, cos 611m de altitude da Vixía da Herbeira, os de maior altura da Europa continental (incidindo no de continental, xa que hainos maiores nalgunha illa norueguesa). A cabalo entre os concellos coruñeses de Cedeira e Cariño, nas ladeiras destes impresionantes cantís, atópase unha das nosas plantas de máis escasa distribución, a Centaurea borjae, que só foi atopada, ate o de agora, neste lugar ou no veciño Cabo Prior (Ferrol).
Nos pasteiros dos altos da  Capelada, a miúdo en fendas rochosas, atopamos no mes de xuño unhas pequenas plantas, que apenas levantan 4cm do chan. O seu pequeño porte, fai que pasen desapercibidas para os moitos visitantes que chegan á Vixía da Herbeira ou a Santo André de Teixido, tanto para admirar o porte dos seus cantís, coma para ofrecerse ó santo milagreiro con tradición pre-cristiá de antigos ritos pagás (aquel que non vai de vivo, xa se sabe…).
A Centaurea borjae é porén, un endemismo da provincia da Coruña, que ao igual que a outra centaurea coruñesa, a Centaurea ultreiae, da que xa falaramos neste blog, é exclusiva de afloramentos rochosos ultrabásicos, escasos nunha terra que como a Galiza, é granítica na súa maior parte. No aspecto físico, estas dúas plantas presentan moitas similitudes, atopándose as diferenzas, na cor das brácteas ou dos capítulos florais, dun rosa avermellado uniforme na Centaurea borjae ou amarelos na Centaurea ultreiae (con individuos rosa ou laranxa da escasa variedade bazarensis).
Esta centaurea atópase en grave risco de desaparecer, sendo unha das poucas plantas galegas que se atopa catalogada como “en perigo de extinción” a nivel global pola UICN. Pero non é tan só polo carácter exclusivo do seu asentamento sobre rochas ultrabásicas, senón tamén, pola dificultade que presenta a Centaurea borjae para producir sementes viables. Cunhas flores abondosas (70-80 por capítulo) pero limitantes para os polinizadores, xa que teñen uns 13mm de tubo floral, poucos insectos dispoñen de trompa capaz de penetrar nas flores fértiles, que son as do centro do capítulo floral. Só algunha especie de abellón do xénero Bombus (na foto Bombus pascuorum), poden fertilizar estas plantas. Porén, son os rizomas destas, os que dan lugar á maior parte da expansión da Centaurea borjae, de aí o limitado das súas poboacións, de varios centos de exemplares en cada un dos diferentes núcleos poboacionais.
Polo momento na Galiza aínda non se estableceu ningún plano de seguimento ou protección das especies que, como o caso da Centaurea borjae, atópanse en serio risco de desaparecer. A pesares da súa inclusión no catálogo da UICN, na Directiva Hábitats  da Unión Europea, da Lista Vermella da Flora Vascular Española ou do Catálogo Galego de Especies Ameazadas, a supervivencia desta escasa especie aínda está pendente da elaboración dalgún plano específico ou da inclusión das súas pequenas poboacións nun novo marco legal, idóneo para a súa conservación, que é o establecemento de “microrreservas” para a especie, nas que se garanta o futuro da nosa Centaurea borjae.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Centaurea borjae, Centaureas, Endemismos / en perigo, Plantas // A Coruña, Cariño, Cedeira, Centaurea borjae, galiza, Serra da Capelada // Xuño 26, 2012
← Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Non quixera dar lugar a equívocos ós visitantes desta web, polo que cómpre unha pequena explicación. Xa van aló 10 anos dende a aparición desta páxina (2001) que tivo, cando menos, tres reestruturacións. Este proxecto persoal, comezou como un modesto xornal de información ambiental, no que, ó longo de case que 6 anos, e con varias colaboracións (Manu Polo, Íñigo Pulgar, Marcos Caruncho ou Pablo García), informamos, a traveso do xornal propiamente dito, ou do blogue asociado (Augas abaixo), da actualidade ambiental na Galiza. Logo disto, produciuse un parón de dous anos pola falla de colaboracións e outros proxectos persoais nos que eu mesmo andaba embarcado, e unha nova andaina xa ligada a fotografías persoais do autor, que durou pouco tempo. Logo destas etapas veu a actual, que agardo sexa a definitiva.
O meu nome é Xermán García Romai. Aínda que nacín en 1972 en Ribeira (A Coruña), xa vai por 10 anos que vivo en Santiago de Compostela. Non son especialista na materia, no senso de que a miña educación universitaria non pasa pola bioloxía. Estudei Xornalismo na USC e Dereito na UNED, sendo o estudo da natureza e a súa fotografía, máis un pasatempo, aínda que lle dedique moitas horas, que unha area disciplinar da miña educación académica. Diría que son, como aqueles naturalistas de séculos pasados, un curioso que simplemente intenta dar resposta a todo aquilo que nos arrodea, comezando polas relacións que se dan no medio natural e o coñecemento das especies.
No momento actual, e xa asumido o novo papel a xogar con esta páxina, decidín uns puntos básicos de partida para esta nova andaina de Natureza Dixital:
–        O coñecemento das especies, en especial as máis ameazadas: Nesta andaina de Natureza Dixital, pretendo achegar ó público xeral ó coñecemento das especies galegas, tanto animais coma vexetais, especialmente no tocante a especies ameazadas. Debera ser a administración a que se encargase disto pero, a educación ambiental non vai neste país máis aló que poñer paneis informativos nos que se faga un compendio de especies presentes no lugar. Existe unha máxima que di: “para protexer é preciso coñecer”. Natureza Dixital pretende achegar estes coñecementos ó público galego, tanto ó iniciado coma ó non iniciado na materia, empregando atractivas imaxes e unha linguaxe accesible para calquera persoa, fuxindo de tecnicismos pero respectando, ó mesmo tempo, o rigor científico. Que non pense o lector (ou a lectora) que este vai ser un lugar de referencia para clasificar especies. Natureza dixital non é unha guía de campo, non pretendo dar claves para distinguir especies, senón achegalas dende unha óptica persoal ou de actualidade. Para iso, axúntanse en cada entrada ligazóns concretas onde afondar máis no coñecemento destas especies.
–        O galego como lingua: Para os naturalistas galegos é moi difícil atopar traballos de bioloxía en galego, xa non digamos para o público xeral. Polo que moitos de nós vémonos obrigados a aprende-los nomes das nosas especies en español ou na súa nomenclatura científica (latín). A ausencia de guías de campo en galego ou, salvo excepcións, de baixa calidade (en ilustracións ou falla de nomes vernáculos), fai que teñamos que recorrer en demasiadas ocasións a guías en lingua española ou inglesa. Por iso, dende Natureza Dixital, pretendo dar a coñecer os nomes vernáculos das especies que nos arrodean, empregando, cando exista dito nome, a nomenclatura galega, e de non se-lo caso (pola súa inexistencia), empregarei a científica.
Un saúdo e agardo que Natureza Dixital cumpra as túas expectativas.
Enderezo de contacto: info(arroba)naturezadixital.com
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: pt en vi gl id en gl gl pt gl gl gl gl gl gl pt en gl gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Non tódalas especies ameazadas atópanse en listados oficiais. Huperzia selago (L.) Bernh. ex Schrank & C.F.P. Mart.,  é a designación dun fento propio da alta montaña, escaso en toda a Península Ibérica (agás unha pequena área do Pirineo Catalán), onde só aparece nas zonas montañosas do norte, e moito máis escaso aínda na Galiza, onde aparece, sempre en pequeno número de exemplares, en tan só catro poboacións. O desaparecido Francisco X. Sóñora, nun traballo publicado en 1992 (“Notas Pteridológicas de Galicia – IV”, “Acta Botánica Malacitana nº17”), recollía dúas novas poboacións para a especie, nas Pontes e en Viveiro (confirmación dunha vella cita de Merino), que xunto coas descritas anteriormente na Capelada (Soñora F.X. & Ortiz S. -1988) e Os Ancares (Reinoso J. & Rodríguez Oubiña – 1987) constituían a totalidade das poboacións coñecidas desta especie na Galiza.
O brión dereito (que aínda que estemos falando dun fento, a súa similitude cun brión, fai que sexa coñecido con este nome), é pois, un dos fentos máis escasos e ameazados na Galiza. Polo que atopalo e fotografalo no seu hábitat natural era un dos obxectivos que me marcara nas miñas visitas á fermosa Serra da Capelada, cos seus cantís costeiros máis altos da Europa Continental. Foi o meu amigo Rafael López Loureiro, entusiasta cronista da Capelada, quen dera con esta poboación citada por Sóñora nun dos lugares máis descoñecidos da Serra, e quen me achegou as instrucións precisas para atopala.
Aproveitando os primeiros claros do ano, foi no aínda frío mes de febreiro cando me acheguei ao lugar. Logo dunha subida a un dos cumios da serra, con algún chuvasco polo medio, o sol decidiuse a saír xusto no momento que me atopaba fronte a un pequeno grupiño deses fentos. Medraban nas fendas ou xusto sobre as rochas ultrabásicas, onde cunha pequena superficie de substrato (os chamados chans esqueléticos) retido por pequenas herbáceas, medraba esta escasa planta, sempre nas zonas máis húmidas e protexidas dos rochedos, con orientación norte, como a maior parte dos fentos galegos.
Moi similar ao licopodio das brañas (Lycopodiella inundata), Hupercia selago non ten partes postradas, senón que as caules son todas ergueitas, de maior tamaño (ate 15cm neste lugar) e cunha feitura máis forte. Atopábase nese momento en plena fase fértil, podéndose olla-los esporanxios (na axila das follas), algúns deles xa abertos e expulsando esporas para completa-lo seu ciclo vital. Estes esporanxios, similares á vaíña dunha leguminosa formaban dúas valvas que abrían en plena maduración, para deixar que o vento, nunha zona alta e exposta da serra, fixera logo o traballo da dispersión das esporas, agardando atopar un lugar óptimo para poder reproducirse.
A Huperzia selago, a pesares da súa escaseza no noso territorio e o perigo da súa desaparición a curto prazo, non ten nengunha figura de protección legal, nin tan sequera aparece rexistrada no Catálogo Galego de Especies Ameazadas. O obxectivo inicial na creación deste catálogo galego está lonxe de ser cumprido. Non é ser unha simple lista nominal de especies ameazadas, debe completarse con plans específicos de xestión e protección destas especies, algo que está, seis anos despois da súa elaboración, moi lonxe de cumprirse. Así tamén, exemplos como o deste escaso fento (protexido noutras Comunidades Autónomas do norte peninsular), que nin tan sequera figura neste catálogo é unha mostra de que esta suposta figura de protección non vai máis aló da “intención de…”. Un pequeno listado (con apenas un 3% da flora galega incluída) como obxectivo de dicir que “imos protexer”, sen complementarse con figuras reais de protección desas especies ameazadas. Polo que non só esta especie (non incluída) senón tamén especies que figuran no catálogo, atópanse hoxe moi lonxe, non tan só de frear o seu grao de ameaza actual, senón que puideran desaparecer para sempre antes de que se establezan plans de conservación efectivos.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Huperzia selago // brión dereito, Cariño, Cedeira, galiza, Huperzia selago, Serra da Capelada // Outubro 13, 2013
← Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: pt en vi gl id en gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en pt gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Logo das orquídeas, teño un grande interese en outras familias e xéneros botánicos, como é o caso da familia Amaryllidaceae (Amarilidáceas) e especificamente do xénero Narcissus (Narcisos). Hai varias especies espalladas en maior ou menor medida pola nosa xeografía, coñecidas e fotografadas por min, pero este narciso presenta unha floración moi curta no tempo e aparece en lugares afastados de Compostela, a miña cidade de residencia. Precisaba procurar tempo libre e decidirme a visitar, ou ben a Rede Natura de Pena Trevinca ou o límite entre o Parque Natural da Baixa Limia -Serra do Xurés e o Parque Nacional da Peneda – Gerês, durante os primeiros días do mes de abril, o período de floración deste fermoso narciso. Decidinme pois, fai escasos anos. E decidinme por me achegar á vertente vianesa do Macizo da Pena Trevinca, onde nas parede pulidas de rocha granítica, estaba citada xa a especie.
Hai varios xeitos de chegar á parroquia de Pradorramisquedo, que aínda que pertencente ao concello de Viana do Bolo, atópase entre os concellos de Pías e Porto, da comarca zamorana de Sanabria que, na súa parte coñecida como Alta Sanabria, o galego segue a ser empregado a cotío, sendo a lingua vehicular da poboación. O xeito máis rápido para chegar ao lugar para alguén que veña dende o outro curruncho do país é, saíndo da autovía das Rías Baixas (A52) na Mezquita e collendo a estrada que conduce de Vilavella a Porto de Sanabria. Logo de internarnos en terras zamoranas polo concello de Pías, e xa pasado o poboado da central eléctrica de San Sebastián (xa novamente na Galiza administrativa) e varios bosques de cerquiños (Quercus pyrenaica Willd. ), atopamos, ao pé do macizo granítico e á beira do río Bibei, o pobo de Pradorramisquedo onde, nas súas proximidades e, sobre as súas moles graníticas podemos achar esta pequena planta.
Áchase Pradorramisquedo a unha altitude próxima aos 1.000m.s.n.m. , rodeado das penas do Macizo de Trevinca por un lado, polo río Bibei por outro e, polas alturas, a carón da estrada que sube serpeando cara Porto, outra mole, desta vez non de granito senón de cemento, trátase do encoro de San Sebastián, un xigante que si un día cedese, como aconteceu con outro preto do lugar, levaría as ducias de casas do pobo vianés por diante, xa que estas atópanse baixo o seu nivel. Asemade, aínda estando o lugar no espazo incluído na Rede Natura  correspondente a Pena Trevinca, e lindeiro co “Parque Natural del Lago de Sanabria y alrededores” (xestionado por Castela e León) posúe unha canteira de granito, localizada a carón do pobo e do propio río Bibei. Aló, tanto na canteira como nas súas proximidades, aproveitando as fendas e os poucos asentamentos con terra nas superficies pulidas da rocha (chans esqueléticos), aparece o narciso das rochas.
O xénero Narcissus caracterízase pola presenza nas súas flores de tépalos, que é a denominación daquelas partes da flor, que ao non haber diferenzas apreciables entre si, non poden chamarse pétalos ou sépalos (non hai cáliz e corola diferenciables nestas plantas); e que contan tamén, entre os tépalos e os estames cuns apéndices pechados de xeito circular, que pola súa feitura foilles dado o nome de coroas, existentes e tamén característicos nos narcisos. No caso do narciso das rochas, a súa coroa pode apreciarse a simple vista moito máis curta que os tépalos, caso que só se da noutro narciso no país, o Narcissus tazetta L., especie que aparece na costa galega e que ten varias flores por escapo. O Narcissus rupicola só ten unha flor por escapo agás nalgúns exemplares de Trevinca, que polo azar da xenética presentan dúas flores por escapo, polo que non procuraría, eu polo menos, nesta característica física dalgúns individuos, descoñecida para a especie, unha nova variedade.
Das diversas especies de narciso que podemos atopar na Galiza, tres delas atópanse catalogadas pola súa escaseza e/ou área restrinxida de ocupación, sendo todas endemismos, ben ibéricos, ben do noroeste peninsular. Así pois, Narcissus asturiensis (Jordan) Pugsley, Narcissus cyclamineus D.C. ou Narcissus pseudonarcissus L. subsp. nobilis (Haw.) A.Fernández ; aparecen no Catálogo Galego de Especies Ameazadas na categoría de “Vulnerables”. Pero este catálogo, como figura que en teoría trata de protexer ás especies en perigo de desaparición, esquece ao narciso galego máis escaso e polo tanto máis ameazado, o Narcissus rupicola Dufour, o narciso das rochas. Podería pensarse que non figura na lista das especies a protexer porqué é unha especie abondosa en outras xeografías, e a Galiza sería o seu límite de distribución. Mais, si é ben certo o segundo punto, o referido á súa distribución, o primeiro suposto é errado. O narciso das rochas é unha especie endémica do centro da Península Ibérica, que só aparece, de xeito descontinuo e non abondoso, en serras de compoñente granítica, a certa altitude (1.000-1.500m.s.n.m.).
Seguindo os criterios da IUCN, organización internacional que vela pola conservación da biodiversidade mundial, a especie debera estar protexida na categoría de vulnerable a nivel local, dada a súa escasa distribución, número de exemplares e illamento entre si das diferentes poboacións. Criterios estes que pasaron sempre desapercibidos para as autoridades galegas competentes na materia, que na única actualización do Catálogo Galego de Especies Ameazadas (2011) só incorporaron unha única especie vexetal na categoría de vulnerable, o Quercus lusitanica Lam., e tan só a poboación coñecida do Monte Pindo (enténdese que se fai por si aparecesen outras nalgures), deixando en suspenso a posible incorporación de especies que, coma o narciso das rochas, fosen merecedoras da súa protección, ou cando menos, da súa incorporación a este escaso catálogo oficial cuxa presenza nel, non é garante de protección ningunha, como estamos a ver en demasiados casos.
Temos claro que non será nun futuro próximo cando outras especies como este narciso entren no Catálogo Galego de Especies Ameazadas, polo que agardamos que aparezan nos vindeiros anos novas poboacións desta escasa especie vexetal, ou cando menos, que os escasos individuos que aparecen no país, manteñan a súa presenza neses dous lugares tan afastados. É posible que a poboación galego-portuguesa do Xurés-Gerês se manteña, ao estar situada nun lugar afastado e protexido entre Ourense e Tras-Os-Montes, con un Parque Natural dun lado e o único Parque Nacional de Portugal do outro, pero circunstancias como os incendios forestais, e a súa alta incidencia na zona, poden poñer en perigo a súa supervivencia. Xa na poboación da que falamos hoxe, a de Pena Trevinca, non só os incendios forestais, senón a propia canteira de granito, fan perigar estas pequenas e fermosas plantas, as máis descoñecidas dos narcisos galegos.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Narcissus rupicola // galiza, narcissus rupicola, Pena Trevinca, viana do bolo // Xaneiro 23, 2017
← Allium schmitzii, no teito da Galiza
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en pt gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Cando falamos de novas incorporacións á flora dun territorio, débese a dúas causas. Ou ben á acción humana na súa interacción co medio, dispersando sementes de especies alóctonas. Ou tamén, pero con menor frecuencia, a que unha especie formase parte da flora dese lugar pero non fose catalogada con anterioridade pola falla de estudos botánicos rigorosos. Ese segundo caso é o que nos ocupa. Pola súa situación e distribución no territorio galego, Digitalis thapsi L.  puido pasar desapercibida para a ciencia ate os nosos días, ante a falla de estudios botánicos nesa zona, estremeira con Zamora e Trás-os-Montes, lugares nos que está catalogada a especie, aínda que ben ao sur, na área próxima ao río Douro.
O estalote marelo ou pegañento (Digitalis thapsi) é unha especie similar aos coñecidos como croques, estalotes ou dedaleiras (Digitalis purpurea), que aparecen por toda a nosa xeografía. As principaís diferenzas atópanse na súa aparición en fendas graníticas, en troques de lugares frescos, nun tamaño máis pequeno, na feitura ovalada ou lanceolada das follas, que lle dan unha aparencia máis estilizada e, sobor de todo, a estar totalmente recuberta de pelos glandulosos, dunha secreción marela, o que lle outorga esa coloración e ese tacto pegañento tan característico.
Foi no Concello de A Mezquita (Ourense), a 1.000 m.s.n.m., onde atopei a primeira das poboacións galegas da especie. Ao voltar das veciñas terras transmontanas, uns pequenos estalotes, de tons marelos, chamaron a miña atención, polo que detiven o coche. Logo de achegarme, decateime de que non se trataba da especie común na nosa terra, Digitalis purpurea, senón que podía tratarse doutra especie. Un rápido exame, permitía comprobar que estes pequenos estalotes, que medraban directamente sobre fendas ou mesmo sobre os escasos chans, chamados esqueléticos, que aparecen sobre rochas graníticas, tiñan certas peculiaridades.
Uns días despois, decidín recoller, de camiño ao lugar, un estalote común e facer unha comparativa in-situ entre ámbalas dúas especies. Aínda que na localización non aparecía, si era doado atopar estalotes coas características de Digitalis purpurea, a menos de un quilómetro de distancia. Postas unha especie a carón da outra, as  diferenzas facíanse máis evidentes. O maior tamaño da planta e follas no estalote común. A súa cor, que ía dende o verde escuro de D. purpurea ao verde pistacho de D. thapsi. O tacto suave das pilosidades de Digitalis purpurea fronte ao pegañento, semellante ao visgo, de Digitalis thapsi.
Estes pelos glandulosos, son empregados pola planta  para protexerse dos pulgóns e outras pragas que si lle afectan a outras especies. Semella, por estudos realizados en plantas do centro-occidente da Península Ibérica, de onde se supón que é endémica, que as propiedades tóxicas da Digitalis purpurea, empregadas para afeccións cardíacas, multiplícanse no caso desta nova especie galega, especialmente nesas secrecións. Pero aínda que evidentes ao tacto, non é senón con varios aumentos ópticos, como podemos visualizar estes pelos glandulosos que cobren ao estalote marelo na súa totalidade.
Nun principio semellaba que non aparecía máis que esta pequena poboación da Mezquita, composta por uns trinta exemplares nun lugar claramente afectado por incendios forestais reiterados, e separada do groso poboacional da especie, que se atopa no sistema central ibérico. Pero xa foron atopadas por min varias poboacións máis desta nova especie galega, a escasos quilómetros do lugar, en rochedos graníticos do L.I.C. de Pena Trevinca, a altitudes entre os 1.200 e 1.500m.s.n.m., sendo neste lugar que atópase mellor conservada a especie.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Digitalis thapsi // A Mezquita, Digitalis thapsi, galiza, Ourense, Pena Trevinca // Xullo 6, 2014
← Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten. Allium schmitzii, no teito da Galiza →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl en gl en pt gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
A miña procura de orquídeas silvestres na Galiza (levo atopado xa 53 especies, das 39 que se coñecían ate o de agora) hai algunhas que, ou ben non eran tratadas como especies diferenzadas, ou ben non se coñecía a súa presenza na Galiza. O caso da Dactylorhiza cantabrica entra no primeiro dos supostos. O Courel conta con máis de 1.500 especies de plantas das aproximadamente 3.000 especies que podemos atopar na Galiza. Así tamén, a maior parte das orquídeas silvestres galegas, podémolas atopar nesta serra, que ate o de agora non conta con nengún tipo de protección, máis aló de que algunha parte do seu territorio apareza incluída na Rede Natura, instrumento de conservación que na Galiza non ten máis que o nome, xa que non se aplican medidas de protección reais de nengún tipo. Entre estas orquídeas podemos atopa-los únicos reductos da Dactylorhiza cantabrica, endémica desta serra, ou as recentes descobertas persoais (2013) de Androrchis olbiensis ou Androrchis langei (que comentarei en vindeiros artigos e que aparecen tamén noutras localidades galegas).
Pero vaiamos por partes. Non é obxecto desta páxina facer un artigo de consulta científica, senón tratar de achegar a calquera persoa interesada as características diferenciais das especies citadas, algo vedado ate o de agora para a consulta na rede. Os estudos cromosomáticos do profesor danés, distinguen estas especies, pero é preciso diferencialas visualmente no campo. Verei pois de, a traveso de imaxes de tres especies próximas (estudadas no traballo de Pedersen), chegar a algunha conclusión que permita ao naturalista ou interesado no mundo das orquídeas distinguir a flor do Courel nunha primeira ollada. Para iso achegarémonos á Dactylorhiza sambucina da localidade asturiana de Somiedu, ou ás Dactylorhiza insularis do Courel.
Arredor dos 1.000 – 1.200m.s.n.m. atopei tanto as D.cantabrica  do Courel como as D.sambucina de Somiedu (Asturies), que ilustran o artigo. A pesares disto, as orquídeas asturianas, en disposición similar sobre pasteiros alpinos, aparecían un mes antes (primeiros de maio) de que as galegas fixeran o propio. Tamén aparecían mesturados exemplares de flor vermella con exemplares de flor amarela (a única cor das flores do Courel). A lonxitude do talo das Dactylorhiza sambucina asturianas, era non só moito menor, senón algo máis groso, dando un aspecto máis macizo á planta. O labelo, finamente irregular nos seus bordes, tamén se apreciaba diferente do case que romo das flores courelás. Pero era, sobre todo, o aspecto do esporón o que realmente marcaba a diferenza.
Detalles dos esporóns de Dactylorhiza cantabrica, Dactylorhiza sambucina e Dactylorhiza insularis respectivamente:
Dactylorhiza cantabrica conta cun esporón pequeno (arredor de 11mm), recto, enchido e redondeado no ápice, que vira cara abaixo, moi semellante ao da veciña Dactylorhiza insularis que ilustra unha das imaxes superiores. No caso da Dactylorhiza sambucina (coa que era confundida ate o de agora) o esporón, é moito máis longo (arredor de 15mm), oblícuo, e cónico ou recto no seu ápice. Pero non só o esporón fai á Dactylorhiza cantabrica semellante a D.insularis, tamén o labelo máis redondeado e talo máis longo, son características comúns, que fan aproximar esta especie, tanto á Dactylorhiza sambucina, con deseño macular e das follas moi similar, como a Dactylorhiza insularis, aínda que con claras marcas diferenciais, a medio camiño entre unha e outra especie.
A flor do Courel foi xa incluída na Lista Vermella da Flora Vascular Española (2010) na categoría de vulnerable. Non así no catálogo galego, que só tivo unha actualización dende o 2007. Na Galiza tamén podemos atopa-la Dactylorhiza sambucina. A pesares da escasa distribución das dúas especies, D.sambucina aparece en menor número de exemplares tan só na Serra dos Ancares, onde se poden apreciar tamén as diferenzas entre ámbalas dúas especies. Foi tratar de procura-la especie nominal, e diferenzala da nova especie galega, o que me levou a fotografa-las plantas asturianas. Así coma no caso doutras orquídeas, o seu estudo, levoume ao centro de Portugal ou a Irlanda. Pero eses son casos que seguro tratarei polo miúdo en futuras entradas desta web.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Dactylorhiza cantabrica // asturies, courel, Dactylorhiza cantabrica, Dactylorhiza insularis, Dactylorhiza sambucina, galiza, somiedu // Novembro 17, 2013
← Huperzia selago, o brión dereito da Capelada Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en pt gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
A finais do pasado mes de abril, achegueime a Monforte de Lemos, para revisa-las Anacamptis morio desa localización e comprobar, como así foi, que tratábase de Anacamptis morio subsp. picta, que semella ser a subespecie que se pode atopar en toda a Galiza. Pero non vou falar desta especie, relativamente ben distribuída na nosa xeografía, alomenos nesta ocasión, senón da descoberta que realicei tras fotografar esta especie. O meu amigo e naturalista chairego Xosé Otero, foi quen me dera esta localización, engadindo mesmamente que nas proximidades destas orquídeas podería atopar algún exemplar de Serapias lingua con claro hipocromatismo floral (ausencia de pigmentación nas súas flores). Polo que, tras concluí-lo meu traballo fotográfico coas Anacamptis, procurei na zona exemplares brancos de Serapias lingua, esa abondosa orquídea galega. A miña sorpresa non foi atoparme con exemplares hipocromáticos de Serapias lingua, senón dar con outra especie nova de orquídea para o norte da Península Ibérica, a Serapias strictiflora Welw. ex Veiga.
Foi a feitura estreita do epiquilo a que me chamou a atención nun primeiro momento, xa que ningún dos múltiples exemplares desta poboación chegaba aos 4,5mm de anchura, dentro do asignado para esta especie na chave de Flora Ibérica. Incluso algún exemplar, como o da fotografía, ten unha anchura de epiquilo menor que a descrita para a especie (2mm). Logo, unha medición do labelo (fotografía superior), confirmou outros aspectos propios de Serapias strictiflora: hipoquilo 6x7mm, epiquilo 2x13mm, e un marcado sulco ou canle dividindo a caiosidade do labelo, algo tamén propio desta nova especie galega.
Xa determinada a especie, na miña casa e a traveso de medicións de varios exemplares depositados logo no SANT-Herbarium, aínda tiña dúbidas en relación a outras dúas especies de Serapias que tampouco aparecen na Galiza, neste caso trataríase da Serapias gregaria e Serapias stenopetala. No primeiro caso, na Guía das Orquídeas de Europa de Pierre Delforge dicíase que os exemplares atopados fora do sur da Península Ibérica, nomeadamente no sur de Francia, non eran Serapias strictiflora, senón Serapias gregaria, algo que as medicións das plantas galegas desmentían. Tamén, e xa que moitos dos exemplares localizados tiñan o epiquilo dunha cor moi clara, algo característico de Serapias stenopetala, dubidei con esa outra especie, pero tanto as medicións como as anotacións sobre a existencia ou non de Serapias stenopetala de Flora Ibérica, determinaban con claridade que estábamos ante Serapias strictiflora
Polo tanto atopámonos non só cunha nova localización desta especie para a Galiza, senón cunha novidade para a flora do norte peninsular. Serapias strictiflora (chamada así pola feitura estreita e o pequeno tamaño das súas flores en relación a outras serapias) é un endemismo ibérico, só coñecido (ate o de agora) no sur da Península, que acadaría no seu extremo norte as proximidades de Lisboa (sendo Portugal o país con maior distribución da especie), e a provincia andaluza de Málaga sería o lugar máis ao leste da súa distribución coñecida.
Serapias strictiflora foi ate ben pouco tempo considerada non unha especie, senón un híbrido de Serapias lingua e Serapias parviflora, especies propias da flora galega. O nome actual deste híbrido é Serapias x todaroi, atopado tamén por min mesmo na nosa terra, en lugares coma Corrubedo, onde son abondosas estas dúas especies. A posibilidade da hibridación foi descartada cando se lle deu rango de especie a Serapias strictiflora, que mantén unhas características propias en todo o seu ámeto de distribución, e que non corresponden coas dos exemplares híbridos localizados na Galiza. Outro punto a ter en conta á hora de desbota-lo híbrido, foi que no lugar do achádego non aparecese xunto coas abondosas Serapias strictiflora, ningún exemplar das outras dúas especies (S.lingua ou S.parviflora), como si acontece no caso da frecuente hibridación.
Así pois, atopámonos ante a descoberta dunha nova especie de orquídea para a Galiza, e que coma sempre acontece, foi a casualidade e a curiosidade do autor, a que levou a clasificala dentro do abano das abondosas orquídeas galegas. Serapias strictiflora convértese pois na cuarta especie do xénero descrita no noso país, logo de Serapias cordigera, Serapias lingua e Serapias parviflora. Polo momento só foi localizada esta poboación monfortina, pero os centos de exemplares da especie non fan prever (alomenos a curto prazo) a súa desaparición.
Agradecementos: ao amigo chairego Xosé Otero pola localización, e aos amigos portugueses Alberto Cabral e Joaquim Pessoa polos comentarios sobre a súa identificación.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Serapias strictiflora // Galicia, galiza, Monforte, Serapias strictiflora // Xullo 13, 2013
← Isoetes fluitans, o fento da auga Huperzia selago, o brión dereito da Capelada →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl es gl gl gl gl gl en gl gl en pt gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Una das tarefas marcadas neste blogue é de tentar substituí-lo traballo que debera ser feito polas administracións públicas. O de achegar a un público xenérico aquelas especies descoñecidas e que cómpre protexer. Algo para o que é fundamental o seu coñecemento e divulgación. Este é o caso da escasa Euphorbia uliginosa, unha pequena planta que somentes podemos atopar no suroeste de Portugal e nalgunhas poboacións do noroeste galego, sempre en escaso número. Coma decote acontece con estas raras especies, non é factible facer unha procura na rede de imaxes da planta, pouco coñecida e cecais polas mesmas razóns, pouco fotografada, agás no caso do marabilloso portal portugués Flora-on, da Sociedade Portuguesa de Botánica.
O xénero Euphorbia está composto por varias decenas de especies (só na Península Ibérica) algunha das cales é considerada herba ruín, por invadi-los cultivos. Coñecidas popularmente como leiteiriñas, pola presenza dun látex branco ao seren tronzadas, tamén son inconfundibles pola súa inflorescencia (semellante a un agrupamento de follas), chamada ciatio, e que posúe varias flores masculinas dun só estame e unha feminina, que adoita aparecer antes.
A Euphorbia uliginosa, aparece illadamente na Galiza en brañas das comarcas do Xallas e Bergantiños, aínda que foi atopada, tamén en escaso número, preto da lagoa de Riocaldo, no concello lucense de Begonte. As súas escasas poboacións e o perigo ao que están sometidos os seus hábitats, fan deste endemismo galego-portugués obxecto da súa protección polo que figura catalogada en “Perigo de Extinción” no Catálogo Galego de Especies Ameazadas e en “Perigo Crítico” no “Atlas y Libro Rojo de la Flora Vascular Amenazada de España”.
Esta pequena leiteiriña, que só aparece en brañas do interior, caracterízase polos seus froitos recubertos de espunllas ou verrugas, e as súas follas con serraduras, que a diferenza doutras plantas do xénero Euphorbia, non forman roseta. As plantas galegas posúen talos glabros, non así as portuguesas que teñen talos pilosos na súa maior parte. A denominación “uliginosa” presente no seu nome científico, determina o hábitat húmido no que aparece esta planta.
A maior parte dos lugares onde aparece esta leiteiriña das brañas atópanse protexidos, baixo a denominación de L.I.C. (Lugar de Interese Comunitario). Pero a pesares de gozar desta ambigua denominación xurídica, e de figurar no Catálogo Galego de Especies Ameazadas, a súa protección non é efectiva. Actividades extractivas (caso de Riocaldo), desecación de humidais para transformalos en pastos ou cultivos, ou a crecente eucaliptización das brañas galegas, coma no caso das Brañas Rubias en Coristanco (o lugar onde se realizaron estas fotografías), poñen en serio perigo a supervivencia desta especie, ao mudaren as condicións óptimas para o seu crecemento e polinización, que lembremos, aparece tan só en pequenas brañas húmidas do noroeste galego e suroeste portugués.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Endemismos / en perigo, Euphorbia uliginosa, Euphorbias (Leiteiriñas) // A Coruña, Bergantiños, Coristanco, Euphorbia uliginosa, galiza, Leiteiriña das Brañas, Lugo, Portugal, Riocaldo, Xallas // Xaneiro 23, 2013
← Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata Isoetes fluitans, o fento da auga →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


text:
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
Foi no mes de maio do ano pasado cando me despracei en dúas ocasións ó Parque Natural da Serra da Enciña da Lastra, en Rubiá (Ourense), lindeiro con terras Bercianas. A miña intención era fotografar orquídeas que na Galiza só se poden atopar nestas latitudes, grazas ós afloramentos calíos que deron lugar a estes montes. Pero, tanto a situación climática como xeolóxica desta serra, fixeron que os meus ollos se encheran de fascinación observando unha morea de plantas de orixe mediterránea ou endémicas do lugar, como a Petrocoptis grandiflora.
Cando falamos de especies endémicas, estámonos a referir, no caso de plantas, a aquelas que só medran nese lugar concreto. Así pois, unha serie de condicionantes (climáticos, xeolóxicos…) fan que unha planta quede reducida a unha extensión de terreo que pode ser grande ou pequena, dependendo de si os requirimentos que precisa a especie son os maioritarios nesa superficie (Europa, Península Ibérica, Galiza…) ou quedan reducidos a pequenas illas de territorio que compren as características específicas que precisa. Nese segundo suposto, xa non só estaríamos a falar dunha especie endémica, senón tamén escasa ou en perigo de desaparecer. Este é o caso da Petrocoptis grandiflora. Unha planta que medra unicamente nos cantís calíos da Serra da Enciña da Lastra (Ourense) e noutras máis pequenas poboacións dos Montes Aquilianos, no Bierzo, separadas tan só polo encoro de Penarubia, no río Sil.
A Petrocoptis grandiflora, atópase catalogada como “vulnerable” na “Lista Roja de la Flora Vascular Española” e “en perigo de extinción” no “Catálogo Galego de Especies Ameazadas”. As súas poboacións, amais de estaren restrinxidas a este pequeno espazo, foron case que esquilmadas polas actividades extractivas de rocha calcaria para a fabricación do cal, que tiveron lugar durante centos de anos na zona, e que aínda se están a facer na banda berciana da súa distribución, afectando gravemente ás paredes calcarias que dan acubillo á especie.
O xénero Petrocoptis ou das plantas que nacen en fendas rochosas (do grego Pétros = pedra e Kóptô = cortar, separar) está composto por 9 especies endémicas da Península Ibérica, presentes normalmente en hábitats de alta montaña. Pero é posiblemente a especie grandiflora (nomeada así polo maior tamaño do cálice) a que medra a menor altitude, entre 500 e 800m exclusivamente, tendo as súas flores unha cor púrpura característica, diferente de outras especies próximas xeográficamente.
A Petrocoptis grandiflora, como moitas plantas en perigo, precisa dunhas condicións moi rigorosas para a súa supervivencia. Non se trata tan só, da existencia de afloramentos calíos e paredes verticais. O maior problema que presenta a especie é que as sementes logren asentarse sobre fendas destas paredes onde poidan xerminar. Sen dúbida ningunha, o futuro da Petrocoptis grandiflora, tan escasa e localizada, pasa polo control das actividades humanas que a poidan poñer en perigo, como poden se-la escalada, a recolección de exemplares ou a xa referida extracción de mineral para a fabricación de cal. Algo que parece estar controlado dende a declaración da Serra da Enciña da Lastra como Parque Natural.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Endemismos / en perigo, Outras plantas, Petrocoptis grandiflora, Plantas // galiza, Ourense, Petrocoptis grandiflora, Serra da Enciña da Lastra // Febreiro 25, 2012
← Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata) Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


text:
Unha esperanza para a píllara das dunas | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
A finais dos anos oitenta e principios dos noventa, unha pequena limícola estaba a piques de desaparecer como reprodutora das nosas costas, sendo Galiza o único lugar de cría do noroeste peninsular. Tratábase da protagonista da anotación de hoxe, a píllara das dunas ou píllara papuda (Charadrius alexandrinus). A pesares de estar incluída no “Catálogo Galego de Especies Ameazadas” na categoría de “vulnerable”, na actualidade a poboación reprodutora desta especie está aumentando paseniñamente, grazas entre outras cousas, a plans de seguimento e protección dos seus niños, e comeza a ocupar outras zonas de cría, como puidemos comprobar neste ano 2011, onde nos sorprendeu un intento de cría nunhas instalacións portuarias.
A píllara das dunas é unha especie adaptada á vida nas praias e zonas dunares, que consegue o seu alimento de macroinvertebrados que pode cazar seguindo a liña da marea, como a maior parte das limícolas. O seu ciclo vital complétase, sobor de todo, nos meses estivais que é cando nacen os seus poliños nas praias galegas. Un momento e un lugar pouco axeitados para a súa supervivencia, xa que entra en conflito con outro habitante estival das praias, o ser humano.
Costumes que en principio pódennos parecer “inocuas” para o medio, como toma-lo sol nunha praia ou solta-los cans dando un paseo, son realmente agresivas para especies como a píllara das dunas, especialmente no momento que trata de sacar adiante unha niñada. A píllara adoita poñer os seus ovos nunha pequena cunca, escavada directamente na area, e que, xunto coa cor mimética dos seus ovos, pasa inadvertida a calquera camiñante. Mesmamente, tamén os seus polos son nidífugos (abandonan o niño no intre de nacer), polo que atópanse indefensos ante o ataque de calquera animal. Isto, xunto coa perda de calor (tanto dos ovos como dos polos) si son abandonados longo tempo polos seus pais, provoca a perda de moitas postas e a morte de moitos poliños. Ante estes problemas a píllara das dunas só ten dous mecanismos de defensa, a camuflaxe dos seus niños e das súas crías (que permanecen quedas no chan ante un perigo) e o tratar de chamar a atención do depredador para afastalo do niño, facéndose os pais os feridos (arrastrando unha ala ou todo o corpo polo chan) e piando fortemente para que os sigamos.
Pero estas “armas defensivas” non son suficientes para conseguir o efecto desexado. Na maior parte das ocasións, os bañistas non lles prestan atención a esas pequenas aves desesperadas, ou os cans atrapan á píllara que trata de afastalos dos seus polos. Esas foron realmente as causas que provocaron a desaparición case total da píllara das dunas como reprodutora nas nosas costas, pero… a que se debe a súa reaparición? Principalmente ó acoutamento de areas de cría ou directamente dos seus niños, mediante sinalización e outros sistemas, como gaiolas que permiten a entrada ou saída das píllaras pero non dos seus depredadores, e sobre todo, o respecto pola maior parte de bañistas e propietarios de cans dunhas mínimas normas de convivencia con estas pequenas aves ó seren informados da súa existencia no lugar.
Durante o mes de abril, puiden comprobar, xunto con Antonio Parada Mariño, como ademais dun aumento das postas en lugares como a praia da Tasca (Aguiño), unha parella tentaba criar nun lugar pouco común, un descampado asfaltado dentro das instalacións portuarias de Aguiño, no Concello de Ribeira. Durante varios días puidemos ollar como unha parella de píllaras das dunas permanecían no solar (anexo á lonxa), e incluso chegaron a facer unha cunca para depositar os seus ovos. Este intento por parte das píllaras non chegou a saír adiante por mor dunha verbena que se celebrou no lugar neses días, pero foi interesante comprobar como unha parella desta especie trataba de aclimatarse a un lugar tan inesperado como este e que puido converterse  nun novo espazo e unha nova esperanza para a cría da píllara das dunas.
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Aves, Charadrius alexandrinus, Endemismos / en perigo // Aguiño, barbanza, charadrius alexandrinus, chorlitejo patinegro, Corrubedo, píllara das dunas, píllara papuda, Ribeira // Outubro 2, 2011
← Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook:


langs: gl en vi gl id en gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl es pt gl gl pt es pt gl pt es gl gl gl gl gl pt gl gl gl es pt gl gl gl es pt gl en es

text:
Alcaraván, a galiña das dunas | Natureza Dixital
Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Retallos de natureza en formato dixital. Por Xermán García Romai. ©Tódalas fotografías están rexistradas.
O alcaraván (Burhinus oedicnemus) é un ave de costumes esteparios, polo que, dadas as características do seu hábitat, non son moitos os lugares axeitados para a súa cría na nosa terra. Porén esta especie está catalogada como “en perigo de extinción”, no “Catálogo Galego de Especies Ameazadas”. Na Galiza, só lugares como Corrubedo, a Terra Chá ou a Limia, son empregados por un escaso número de parellas para nidificar.
Esta ave, de gran tamaño (39-45cm), e de costumes corredoras (non adoita voar, aínda que o fai moi ben), é de aspecto similar a unha galiña, algo que a levou, en lugares como Corrubedo, a ser coñecida como “galiña das dunas” ou “galo das dunas”, en tempos nos que era unha especie abondosa e polo tanto coñecida polos veciños do lugar. Agora, contando cun xa escaso número de parellas reprodutoras (7-12), e con costumes mais ben crepusculares, só os máis vellos do lugar coñecen ó alcaraván, que nos seus tempos foi numeroso e peza de caza, e hoxe é emblema do Parque Natural de Corrubedo.
Pese a ser unha limícola, o alcaraván, non adoita comer á beira das masas de auga, senón que se alimenta de invertebrados ou pequenos vertebrados terrestres, que vai seguindo polas chairas nas que habita.
A galiña das dunas pasa inadvertida para a maior parte da poboación dos lugares nos que vive polas súas características crípticas, que non só afectan ás súas cores pardas, senón que traslada tamén ós seus polos e ovos. A súa técnica consiste en manterse queda para confundirse coa contorna, cando é adulta; facer un oco sen ningún tipo de adorno para depositar uns ovos totalmente miméticos no caso das postas; ou que os seus poliños (que son nidífugos), aparte de ter unha coloración máis críptica, se cabe, que os adultos, déitanse no chán para pasar totalmente desapercibidos.
No resto da Península Ibérica a especie está catalogada como “de interese especial”, xa que as súas poboacións mantéñense estables. Pero na Galiza o alcaraván estivo a piques de extinguirse, como reprodutora, por completo nas décadas dos 80-90, mantendo nos invernos unha poboación algo máis numerosa. É unha especie de conduta tímida, que para criar non soporta a incomodidade das actividades humanas, e os seus lugares de descanso foron sometidos a unha grande presión, sobre todo agraria (Terra Chá e Limia) ou extractiva (Corrubedo). Nos últimos anos semella que a especie está tendo unha lixeira recuperación, pero debemos estar atentos ó seu futuro.
*(As imaxes foron feitas en Corrubedo e Lanzarote, tomáronse medidas para que a posta non fora afectada, e o polo foi fotografado no momento previo ó seu anelamento científico).
Fotos e textos de Xermán García Romai – Natureza Dixital © Tódolos dereitos reservados.
Posted by: Xermán García Romai // Aves, Burhinus oedicnemus, Endemismos / en perigo // alcaraván, Burhinus oedicnemus, Corrubedo, galiña das dunas, Limia, Terra Chá // Setembro 5, 2011
← Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica →
Narcissus rupicola Dufour., o narciso das rochas
Allium schmitzii, no teito da Galiza
Estalote marelo (Digitalis thapsi L.), unha nova especie para a flora galega
Na procura das aberiotas da raia: 2 – Romulea ramiflora Ten.
Na procura das aberiotas da raia: 1 – Romulea columnae Sebast. & Mauri
A flor do Courel (Dactylorhiza cantabrica H.A. Pedersen) un endemismo galego
Huperzia selago, o brión dereito da Capelada
Orquídeas galegas: Serapias strictiflora Welw. ex Veiga, unha nova especie para a flora galega
Isoetes fluitans, o fento da auga
Euphorbia uliginosa, a leiteiriña das brañas
Orquídeas galegas, o lene feitizo da Listera ovata
Centaurea borjae, entre o ceo e o mar
Xacinto das uvas (Muscari neglectum), unha sorpresa na costa galega
Gagea nevadensis, unha planta alpina na comarca de Compostela
Petrocoptis grandiflora, un endemismo da Serra da Enciña da Lastra
Na procura do licopodio das brañas (Lycopodiella inundata)
Os equisetos, uns fósiles vivos
A orquídea xigante (Barlia robertiana), entre a esperanza e a extinción
Rela (Hyla arborea) a ra trepadora galega
As últimas Omphalodes littoralis do Barbanza
Unha esperanza para a píllara das dunas
Localizada a primeira poboación continental de Linaria arenaria da Península Ibérica
Alcaraván, a galiña das dunas
Nova localización para o afroixón (Narcissus asturiensis) no Barbanza
Centaurea ultreiae, o segredo do Monte Castelo
Actualizacións diarias no Facebook: