langs: gl en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl pt es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl pt gl nl gl pt gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Unha tribo á intemperie - Revista Luzes
Foron dende sempre os grandes esquecidos. Para eles non houbo rescates públicos nin tarxetas black. Quizais porque nunca cotizaron en bolsa. A chamada Lei de Dependencia entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2007. Botou a andar co pecado orixinario da preguiza e máis tarde foi vítima de todo o cortexo de indulxencias que trouxo da man a crise económica. Os orzamentos van por un lado e os dereitos polo outro. A mocidade emigra (outra vez), as mulleres traballan fóra da casa (tamén) e as demografías alertan con melodía de serea: sos. Máis do 23% dos empadroados en Galicia atravesou xa a fráxil barreira dos 65. Médralle o tellado á pirámide.  E o último reconto fala xa de máis de 94.000 dependentes de diferentes graos. Unha silandeira tribo que, coma o vello coronel, agarda quen lle escriba.
Enferma de soidade, Xenoveva Florentina Espiñeira, 83 anos, arrastra os pés polos rueiros de Valdarís (Curtis) no seu paseo íntimo e matutino. Dende hai máis de cinco anos reside soa e solitaria nunha vivenda de ladrillo recebado que o seu fillo Angelito foi construíndo para ela nunha zona afastada da aldea. A casa vella de pedra quedou de corte para os animais. É un mércores de outono e o frío adormece os pés. Dan ganas de abrir a porta por ver se entra algo de calor.
A menos de dous quilómetros, na aldea de Riba de Mirás, vivía Consuelo González, de 91 anos. Ela tivo que pechar as contras da súa casa tras unha fractura de cadeira. Cada día percorría con axilidade o treito que a separaba de Xenoveva e espantaban xuntas o silencio esbardallando ao pé da cociña de ferro. «Ata que unha tarde, polo día de Santiago, caín e un veciño que ía polas vacas atopoume e chamou a ambulancia. Pasei horas deitada, berrando, e ninguén me escoitaba».
Despois dunha longa e accidentada peregrinación, ten praza dende hai un ano na residencia concertada que Xeriatros xestiona en Santiago, de tons amarelos e intensa claridade que magoa os seus ollos doridos polas cataratas e o glaucoma. «Con esta xa levo catro. Estiven primeiro na de Vilasantar, despois Melide, na Ribeira e agora aquí». Aínda que pareza incomprensible, no baremo fixado pola administración a proximidade xeográfica non obtén ningunha prioridade á hora de adxudicar destino, como se fose un antollo esta nosa cultura de querenza polas distancias familiares.«Podes limitar xeograficamente a solicitude, pero sempre che van pasar por diante os que están máis graves ca ti e cada día incorpóranse á lista novos demandantes», recoñece con realismo Berta Conde, coordinadora de Servizos Sociais de Teo.
«É máis», asegura Marta Capeáns, hoxe presidenta do Colexio de Traballadores Sociais de Galicia e que durante anos exerceu no concello de Negreira, «xa che advirten de que se non queres agardar tres anos por praza amplíes o ámbito a toda Galicia. E así acabas atopando anciáns dunha aldea de Negreira en residencias de Ferrol ou de Burela aos que ningúen vai visitar, polo que o sentimento de desenraizamento é aínda moito maior».
A de Consuelo é unha vida de caseteira, de novela triste e de resistencia rural. A súa historia recorda moito á daquela avó Josefa, a quen Saramago dedicou en 1968 unha das máis fermosas cartas xamais escritas por ningúen. «Quedei en estado do fillo da casa na que servía, que se encaprichou de min. Foi por non facerlle caso a miña nai que me dixo: ‘Cando el entre por unha porta ti sales pola outra’. Cando lle contei o que me pasara morreu esa mesma noite porque ela padecía moito do corazón. Dixéranos o médico: ‘Non lle deades disghustos’. E claro, tiven que marchar da casa pola deshonra e ir por fóra ao xornal. Despois tamén me tocou coidar dos netos. Sempre lles digo que se criaron nos arredores mentres eu traballaba», chancea referíndose ás marxes que os labradores deixaban sen arar nos extremos das leiras.
Hoxe, cada visita que recibe Consuelo na residencia convértese nunha oportunidade para implorar e recriminar ausencias: «É moi triste estar co alleo e non cos da miña casta. Ti pola miña pagha non me levabas pá casa?». Pero a pregunta adoita quedar no aire. A pagha é, no seu caso, unha pensión da Agraria de 631 euros, da que Xeriatros desconta o 75% e a Xunta subvenciona o resto ata completar a tarifa, que supera os 1.600 euros. O pouco que lle queda váiselle na medicación e nas facturas da casa. Tendo en conta que en Galicia hai menos de tres prazas en residencias por cada cen habitantes maiores de 65 —unha porcentaxe baixísima comparada coa doutras comunidades veciñas—, Consuelo podería mesmo considerarse unha afortunada. Pero ela, allea a todos eses datos, prosegue co lamento do seu porvir mentres empurra o andador polos corredores do moderno edificio: «Pobres dos que temos que vir para as residencias».
Consuelo vive nunha residencia de Xeriatros. Ten unha pensión da Agraria, da que a empresa lle desconta o 75%. A Xunta subvenciona o resto até completar a tarifa, que supera os 1.600 euros. O pouco que lle queda vaise en medicamentos
Este verán a Xunta empezou a enviar ás casas as cartas certificadas cos recortes. Case todos os maiores que viñan percibindo unha axuda pública para sufragar parte do custo dunha praza en residencia privada viron reducida esta prestación ao redor dun 50% con base nunha nova fórmula de cálculo que ten en conta o patrimonio, incluída a vivenda habitual. «Aquí en Galicia o modelo de cartos públicos derivados ao sector privado en residencias foi fomentado pola propia Administración dende sempre. Por iso hai moita xente que tiña concedida esa axuda que agora se reformula á baixa e que teñen que asumir dun día para o outro as familias. Hai casos en que se reduciu a achega da Xunta de 800 euros ata os 400, cando as tarifas rara vez baixan dos 1.500 euros mensuais. Por iso moitos viñeron ao Concello para pedir traslado a unha residencia pública. Pero a reasignación vai ser realmente difícil, pois as listas de espera para centros públicos están saturadas», explica Berta Conde, que xestiona as solicitudes dos afectados do municipio de Teo.
Foi a última coitelada á lei a cara descuberta. Un paquete de medidas antidéficit aprobado polo Goberno central, vía decreto, que incluía unha reforma substancial do modelo de dependencia. Ademais, os coidadores familiares perderon as cotizacións á Seguridade Social, eliminouse a retroactividade no pagamento, as prestacións minguaron un 15%, e o Estado reduciu a mínimos a súa achega ás comunidades autónomas. Tras a intervención de Rajoy no Congreso anunciando todos estes recortes, a ovación dos deputados da bancada amiga prolongouse durante máis dun minuto.
No tempo dos avós, ninguén pensaba na posibilidade de ter que ir para o asilo. Era unha saída impropia á que só recorrían os máis desherdados. Nas casas había tropa. E mulleres que os atendían. Esa responsabilidade que se asumía sen máis foi recoñecida na Lei de Dependencia cunha prestación económica para o familiar que se encargaba dos coidados na propia casa hipotecando o futuro laboral. As primeiras vítimas da tesoira.
En Galicia hai máis de 80.000 fogares con algunha persoa dependente. Dende 2009 non se volveu conceder ningunha libranza por coidados no ámbito familiar,
agás para os dependentes menores de idade. Aos que a tiñan aprobada aplicóuselles unha primeira redución do 15% e suprimíuselles a cotización á Seguridade Social. Nunha conferencia de prensa recente preguntáronlle á conselleira de Benestar polos últimos recortes en dependencia e Beatriz Mato definiu estas axudas a coidadores familiares como «paguitas». «A paga é diñeiro que entra nunha familia e para min o máis importante é que sexa para o dependente e non para a familia», aclarou para xustificar a supresión da axuda.
«Non cuestionamos que se profesionalice o coidado dos maiores porque estamos de acordo en que ningúen ten por que hipotecar a súa vida coidando do avó», di Berta Conde. «A contradición vén de eliminar esas paguitas ás que se refire a conselleira, pero sen poñer a funcionar unha carteira de servizos alternativa que libere os familiares desa carga».
«O traballo social, dende sempre, evitou institucionalizar xente porque sabemos que todos queremos vivir na casa», agrega Marta Capeáns, «pero a Xunta dende hai cinco anos prima os servizos institucionalizados en vez das axudas a coidadores familiares, que saían moito máis baratos, pois traballan 24 horas ao día e sen ningún dereito laboral. Non che din que non a poidas pedir, pero as solicitudes quedan amoreadas nunha caixa sen resposta. É unha forma silandeira de recortar. A Administración xoga con aquilo de ‘Total, iso xa o ides facer porque o levades facendo sempre’».
Se á dependencia houbese que debuxarlle unha cara —tería evidentemente rostro feminino—, poderiamos perfectamente empregar un retrato de Hortensia, de 65 anos, aínda que poña reparos á hora de saír na foto. Leva os últimos vinte anos, un terzo da súa vida, dedicada a atender familiares dependentes. Pero ela quítalle importancia. «A culpa foi miña por casar para a casa», comenta arroibada. Primeiro foron os seus sogros, despois dúas tías solteiras do marido e agora a súa propia nai. O home tamén require atencións dende hai moito tempo polos efectos dun ictus. E a súa única filla —«O único do que teño orgullo»— tivo que emigrar a Irlanda para traballar como bióloga mariña porque aquí, aínda co mar bruando a cada canto, éralle imposible saír adiante. Ese xesto de comprensión e tristura sobre un pequeno corpo de incansable vontade e fortaleza fan de Hortensia unha muller de ferro. «Un tractor da Ebro», bromea nun dos escasos momentos de risa terapéutica, sabedora de que a súa vida ofrece escasos argumentos para a comicidade.
«Houbo un tempo en que tiven tres encamados», conta Hortensia. «Ningún me colleu chagas pero aquilo foi un inferno. Durmía coa porta aberta e ás veces, entre un e outro, tirábame no piso para estirar o lombo. Era coma unha enfermeira de planta. Aparecía un problema e eu argallaba unha solución. Ata lles cheguei a curar feridas coa auga da burga de Pontevea. Claro, agora teño a musculatura toda arruinada e os pés desfeitos de forzalos. Pero o que máis doeu foi non poder acompañar a rapaza cando foi o do seu doutoramento». Á súa casa de Cepeda (Teo) o recorte tamén acaba de chegar, poucos días antes de que Mariano Rajoy defendese unha vez máis a recuperación económica de España diante do G-20. Tiña unha prestación de 420 euros, que quedará reducida este mes de decembro a 200 euros. «Nestes casos hai moitísimas cousas que non entran polo seguro, camas ortopédicas, tacatás, pomadas para as feridas, xampús que son carísimos, a miña propia cotización… Eu desfixérame de todos os animais e non me chegaban os cartos a nada, pero cando me veu aprobada a axuda puiden facerme con estas cousas e pagarlle a unha veciña que me vén botar unha man dous días á semana. Agora con isto métenme un bo pau e non sei que vou facer», lamenta Hortensia diante de Berta, a traballadora social, coa tranquilidade coa que tivo que afrontar cada un dos paus que lle deu a vida. Razóns do poder que o corazón non entende.
Moitas familias atrasan mentres poden o ingreso nunha residencia, conscientes de que unha ampla maioría de anciáns rexeita para si ese último destino vital. «Eu sempre vin as residencias coma as antesalas da morte. E, cojones, é o que é. O lugar ao que vas antes de palmar». Ese receo institucional tan común e instalado na nosa cultura é o que explica que Miguel, 44 anos, leve máis de cinco anos da súa vida dedicado ao coidado de seu pai, hemipléxico dende os 65 por causa dun ictus. Tomamos un café nun breve descanso da súa rutina diaria, de camiño á praza de abastos de Santiago, antes de poñerse co xantar. O reloxo marca as súas obrigas como coidador. Combates cotiáns aos que se enfronta practicamente só. «Cámbiache a vida dun día para o outro. Rexeitei moitos traballos, non podo saír máis ca un par de días ao ano coa moza… Claro que penso ás veces na solución da residencia, aínda que custa moitísimo dar o paso. Evidentemente, non vou seguir así toda a vida e estou nunha idade en que ou arre ou xo. Fódeme porque é meu pai, pero teño que vivir. Xa renunciei a demasiadas cousas». Mentres non dá definitivamente ese delicado paso, todos os días ao caer a tarde, Miguel e mailo seu pai continúan sorteando con vontade de ferro todos os obstáculos visibles e invisibles que impón o feito de saír tomar unha cervexa ao café Bendaña, dos poucos que nesta zona de Santiago fan doado o acceso para a cadeira de rodas. É o único contacto deste secretario xudicial xubilado co mundo exterior.
Baseada na novela gráfica de Paco Roca, a película de animación Engurras afonda na vellez e na enfermidade de alzhéimer con poesía, honradez e sorprendente realismo. Parte do son ambiente gravárono no Asilo de las Hermanitas de los Ancianos Desamparados, en San Marcos (Santiago), no que reside Pura L., de 92, dende hai dous anos.
Viúva dende os trinta, Pura sacou dous fillos adiante moendo améndoa para elaborar as tortas de Santiago que despois se comían nos mellores restaurantes da cidade. «El Vilas, el Camilo, el Trinidad… Los surtía a todos. También mandaba para Barcelona, para Canarias y para toda España. Gracias a las tartas hice mucho dinero y a mis hijos no les faltó nunca de nada. Y yo fui independiente, que es una cosa muy bonita. Todavía tengo en casa la cruz con la que marcaba
el dibujo en la harina».
A independencia, esa aliada feiticeira que vai e vén ata que un día se perde para sempre entre as multitudes, é unha palabra se cadra aínda máis fermosa pronunciada nos beizos carmín de Pura «Ni loca me imaginé acabar aquí. Pero tiene que ser, porque mi hija también tiene derecho a vivir su vida. Al principio lo pasé muy mal. Es muy duro pasar de estar en tu casa a verte en este lugar». E engade con bágoas nos ollos e sobrecolledora lucidez: «Me vine aquí a morir. Y mientras, me dedico a vegetar». Ao fondo do corredor un grupo de residentes entoan un cántico que fala de El Señor lideradas por unha das relixiosas. «Yo creo en Dios, pero no en las monjas ni en los curas», puntualiza subindo o ton mentres me belisca na perna. Pequenas rebelións coas que se entretén no medio de tanta doutrina.
A residencia acolle 200 anciáns, as mulleres na ala norte e os homes na ala sur. Só comparten a igrexa, que ocupa un lugar destacado no corazón do edificio. Cada un achega a súa pensión, sexa grande ou pequena, porque aínda que a congregación naceu coa vocación de atender os casos máis necesitados, a diario chaman á porta familias acomodadas coma a de Pura que non teñen tempo nin paciencia para agardar por valoracións nin burocracias administrativas, que prolongan durante anos o acceso a un servizo que normalmente xa se precisa cando se solicita. «Si te enseño la libreta de la lista de espera te asustarías», asegura a madre superiora, mentres se queixa do intenso traballo que impón a falta de vocacións.
Os orzamentos do Estado para dependencia en 2015 (1.177 millóns de euros) impoñen de novo os recortes aplicados nos exercicios anteriores, malia que a partir do ano que vén a lei prevé a cobertura para miles de novos beneficiarios, os dependentes moderados. Pola contra, nos presupostos aumentan este ano os recursos destinados a organizacións e entidades sen ánimo de lucro. «Volvemos ao vello modelo de beneficiencia, anterior ás primeiras leis de servizos sociais», denuncia Marta Capeáns. Comedores económicos, programas de voluntariado e acompañamento a citas médicas, bancos de alimentos, teleasistencia, colectas solidarias para un guindastre ou unha cadeira de rodas… A asistencia a anciáns en apuros forma parte do día a
día de asociacións coma Cáritas e a Cruz Vermella, que dan cobertura a unha ampla e fráxil capa social á que non chega a Administración.
«E realmente é recoñecido así pola propia Administración», di María Casais, traballadora de Agadea, a Asociación Galega de Axuda aos Enfermos con Alzhéimer, «e por iso recibimos subvencións públicas. A Administración non pode chegar a todos os lados». Na sala anexa, Anxos e María fan terapia conxunta con Noelia, a psicóloga do centro. Procedentes de Laraño e da Estrada, o alzhéimer das súas respectivas nais xuntounas hai anos neste local do barrio santiagués dos Salgueiriños e converteunas en amigas insospeitadas compartindo certa nostalxia polo pasado, que por veces parece desdobrarse cara á liña do futuro.
Anxos sente aínda o inmenso baleiro da morte, que petou na súa porta hai tan só dúas semanas. Na casa viven cinco persoas, dez mans que lle axudaron todos os días durante os dez anos que se prolongou a enfermidade da avoa. Nunca solicitou axudas públicas pois recoñece, con inusual honestidade, que non as necesitaron. Había posibles. Pero agora precisa a
terapia da palabra para superar a perda. O problema de María é distinto. Nun requintado galego con acento gaucho revelador dun pasado emigrante, explica que está completamente soa e vivindo da pequena pensión que lle foi recoñecida á nai en virtude dun convenio bilateral entre España e a Arxentina. Vai xa para un ano que solicitou praza pública nunha residencia de maiores da zona de Santiago. «Eu tamén enfermei e entón dei o paso porque me dixeron que ultimamente é tanta a lista de espera que hai que agardar anos porque só collen as persoas cando xa están encamadas». As dúas pagan unha cota de socias para acudir á sede de Agadea, que atende uns 200 usuarios da zona de Compostela e que hoxe funciona como punto de encontro e centro de día para as familias que conviven con demencias coma a do alzhéimer.
Aquel BOE de 14 de decembro de 2006, aprobado polas Cortes e sancionado polo Rei, estaba cargado de boas palabras, de históricos e necesarios recoñecementos. A Lei de promoción da autonomía persoal e de atención ás persoas en situación de dependencia era ambiciosa e exemplar en moitos aspectos. Pero oito anos máis tarde a lei vai achicándose riscada e borranchada vía real decreto. A Xunta anuncia este ano a creación de 150 novas prazas públicas en residencias, claramente insuficientes para dar resposta a unha lista de espera que supera as 8.000 solicitudes. E ninguén perde a compostura porque no último rexistro oficial figuren 53.252 usuarios coa prestación xa recoñecida pero 16.735 —case un terzo do total— habiten o limbo da espera e 2.000 aínda non fosen valorados. Sen contar os que morren a diario sen chegaren a ser atendidos. Coidados paliativos para unha xeración de resistentes que naceron en chans de terra, administraron toda clase de carestías e alimentaron cos seus brazos o moderno estado de benestar.
Unha das conversas de vellos de Castelao escenificaba moi ben a histórica controversia entre as axendas políticas e o mundo da verdade da xente. E mantén aínda, Cousas da vida, plena vixencia:
—Os números non enganan.
—Pero poden enganar os que os fan.
E os que os fan non permiten ollar o horizonte sen certo pouso de fatalidade. Quizais asumindo que aínda toca pasar algunha noite máis á intemperie.
Gustouche este artigo? Asegura a continuidade do xornalismo que conta, págalle un café a un xornalista!
Artigo anteriorO ensino público, en estado de excepción
Seguinte artigoLevanta e anda
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


document_lang: gl

langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl pt gl es gl gl pt es gl gl es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Rosario Sarmiento, Author at Revista Luzes
A exposición Territorios de intimidade. Artistas galegas baixo o franquismo 1940-1975, constitúe un paso máis no traballo de investigación que levo desenvol... [...]
Mulleres do silencio plantéxase como unha relectura actualizada da exposición A Arte Inexistente (1995) desde a perspectiva do tempo transcorrido e situándon... [...]
Artes plásticasLuzes 37Luzes 56ReportaxesRepública
O berro animalista de Lino Lago
Un pequeno cadro ao comezo da exposición que Lino Lago (Redondela, 1973) inaugurou recentemente no Museo MAC da Coruña resume para el cales son os eixes funda... [...]
Comisaria e crítica de arte. Especialista en coleccionismo e na arte da muller en Galicia. Directora da colección de arte de A Banca, 1998-2014. Comisariou exposicións de artistas como: Yves Saint Laurent, Eduardo Chillida, Leiro, Kounnelis, Tarsila do Amaral, Tamara de Lempicka, Diego Rivera, Frida Khalo, Maruja Mallo, Urbano Lugrís...
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl gl gl es gl gl gl es gl pt gl es gl es gl es gl en gl es gl en es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Arturo Lezcano, Author at Revista Luzes
Un país dentro doutro país
Un xogo de contrastes librábase en Galicia no último lustro do século, un lugar que comezaba a ser xerontolóxico gobernado por un señor que comezaba a ser ... [...]
Moito se repiten os chistiños sobre Pablo Casado e Albert Rivera, convertidos en memes que os fan pasar por xemelgos, tanto dá Hernández e Fernández, Zipi e... [...]
Brasil: o conto do lobo
Dilma Rousseff foi destituída tras un impeachment que non pecha a fenda política no Brasil.  Sete preguntas e respostas a unha crise que deixa unha polarizac... [...]
O rei do taboleiro
A Michel Temer seica lle esvarou o dedo no whatsapp aquel día de abril pasado no que «por descoido» mandou a un grupo de deputados amigos un discurso de 14 m... [...]
Aquí un amigoLuzes 33-34Opinión
Haití. Vudú, o soporte espiritual dun pobo
«En Haití hai un 80% de católicos, un 20% de protestantes e un 100% de devotos do vudú». O aserto, de tan repetido, é case lei nun país influenciado ata ... [...]
O eterno país do futuro
Un pote a rebordar de caldo fervendo, un ferrari sen rodas, unha burbulla a tremelicar no medio dun vendaval. O Brasil recibe tantas comparacións como análise... [...]
Arturo Lezcano. Ferrol, 1976. Fíxose xornalista en Compostela, pasou varias etapas en Londres, traballou en medios galegos e de Madrid e viaxou todo o que puido, ata que no inicio de 2006 decidiu arriscar e facer o que sempre soñara: mudarse a América Latina para ser freelance. Tivo durante cinco anos e medio a súa base en Bos Aires e agora cumpre tres no Río de Xaneiro, e nese tempo non deixou de percorrer o continente para contar historias en xornais, revistas, radios e televisións internacionais. Cando para de chover, volta á súa casa da Coruña.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: eu en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl es gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Xosé Manuel Aldea, Author at Revista Luzes
7 estralos: Que vai ser da industria cultural?
Sete preguntas e sete respostas  sobre o actual estado  da industria cultural galega 1. Idioma e cultura. A crise permanente? Ou iso parece. Xa desde princip... [...]
Xosé Manuel Aldea Moscoso (31-12-1964) é actualmente o director e socio fundador da editorial e consultoría cultural Ouvirmos e desde o 2013 dirixe e coordina Culturgal, feira das industrias culturais galegas. Na súa traxectoria coma editor á fronte de Ouvirmos ten recibido diversos recoñecementos coma o Premio da Crítica de Galicia pola colección A Tiracolo no 2008 e o Premio á Mellor iniciativa editorial da Asociación Galega de Editores pola colección de Fotobiografías Sonoras no 2009. Fundou o xornal 'Novas da Galiza', do que foi o seu primeiro director e participou na creación da primeira distribuidora dixital de produtos musicais galegos 'Lonxa Cultural'. Na actualidade forma parte das directivas de varias asociacións gremiais e ocupa a vicepresidencia da Asociación Galega de Editores e mais da Asociación Galega de Empresas Musicais.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: gl en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Xosé A. Gaciño, Author at Revista Luzes
Sentado no seu lugar de vicepresidente, enfrascado no exame de voluminosos expedientes e deixando ao seu carón un libro aberto boca abaixo, como para que se le... [...]
O ciclo do eterno retorno
O nacionalismo galego vive como nun perpetuo proceso constituínte, no que se alternan ciclicamente —o ciclo do eterno retorno— a laboriosa construción da ... [...]
Xornalista xubilado en Sevilla desde o primeiro día do 2011. Traballara en Galicia desde abril do 1972 até setembro do 1988: dez anos en El Ideal Gallego, cinco en La Voz de Galicia, e apenas un no desaparecido Diario de Galicia, ademais de intentos suicidas tipo Man Común e colaboracións dentro e fora de Galicia. Antes do 72, sobreviviu en Madrid en diversos traballos precarios, dos que recorda con especial cariño Diario SP e Triunfo. De febreiro do 89 ao 31 de decembro do 2010, redactor de Canal Sur Televisión, sen perder o contacto con Galicia en medios que pasaron do papel ao dixital e algúns á nada. Coautor tamén dalgúns libros xornalísticos, o primeiro, Informe dunha frustración, con Manuel Rivas. Nacido en Cádiz, os seus pais eran de Porto do Son e os seus fillos naceron na Coruña.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl pt fr es gl gl es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
David Reinero, Author at Revista Luzes
Angrois: a culpa é sempre do condutor?
Hai dous anos xa do accidente da curva da Grandeira e aínda quedan moitas incógnitas por despexar. Á espera aínda de xuízo, os feitos agardan que se diluc... [...]
7 EstralosEN ABERTOLuzes 19-20Política
Angrois, un crime socialista ou liberal
Hai por tras dalgunhas valoracións que se fan sobre a culpabilidade do accidente de tren de Angrois un aquel de maniqueísmo de tertuliano. Ou a culpa é da pe... [...]
Ás CeibasEN ABERTOLuzes 27Opinión
Nigrán, 1979. Xornalista dos de pirámide invertida e datos máis que de anécdotas e declaracións. Especializado en política e infraestruturas, fixo de todo en Atlántico Diario, o departamento de comunicación da Consellería de Política Territorial, Xornal de Galicia e El País. Colaborador do Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional (IGADI) e de Praza Pública, para a que escribiu Angrois, o AVE en anacos (Praza/Meubook, 2014), co que gañou o premio de xornalismo Xosé Aurelio Carracedo da Deputación de Ourense.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl es gl es gl es es gl gl pt gl gl gl gl

text:
Vanesa Jiménez, Author at Revista Luzes
O sábado 21 de xullo de 2018 subiu ao escenario do auditorio dun hotel de Madrid, alzou os brazos, estirou o dedo índice da man esquerda e deixou claro que o ... [...]
Sempre foi unha fraude
Cristina Cifuentes viña da casa co sorriso posto. Entre gripes e festas de gardar, a instigadora da «folga á xaponesa» para o 8m —en Xapón non teñen nin... [...]
Aquí un amigoLuzes 55OpiniónPolítica
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl nl gl nl gl ca gl nl gl en gl nl gl es nl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Fran P. Lorenzo, Author at Revista Luzes
Debates intrépidos: Cal é o futuro do BNG?
Os malos resultados do BNG nas últimas eleccións xerais reavivaron o debate sobre o camiño que esta organización política debe tomar. A reconfiguración da... [...]
Sinfonía de extrarradio: Coia, polígono aberto
Cada condutor ten unha teoría propia sobre como transitar polas rotondas. Máis aínda en Vigo, onde o tráfico é un magma veloz, que fagocita os inexpertos, ... [...]
Sen amor e sen perdón
Se fose certo que nacemos no intre da concepción, á par do estourido orgásmico de papá e mamá, a biografía de Antonio María Rouco Varela comeza cunha men... [...]
Fran P. Lorenzo (Vigo, 1973) é xornalista. Estudou no Instituto Santa Irene de Vigo e pertence á primeira promoción de profesionais do xornalismo formados na universidade galega. Dedícase á información cultural nas páxinas de El Correo Gallego. Traballou para os dous diarios en lingua galega (O Correo Galego e Galicia Hoxe) e participou na fundación e posta en marcha do dixital Dioivo (2012-2013). Posgrao en xestión cultural pola Universitat Oberta de Catalunya, mantén o blog Un país en lata (unpaisenlata.wordpress.com). En 2014 recibiu o XXXIII Premio Blanco Amor pola súa primeira novela Cabalos e lobos (Xerais, 2015).
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt pt gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl nl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Eu antes molaba. Crónicas do acenocumarol - Revista Luzes
Marta Veiga IzaguirreEN ABERTOLuzes 39Reportaxes
Fumei o último cigarro na porta de Urxencias da Residencia de Lugo un 4 de outubro de 2006. Véspera de San Froilán. Catro da tarde. Ofelia, a médica de cabeceira, detectara un fallo vascular no meu brazo esquerdo. A tal hora aínda contaba con que me dese tempo a facer unha entrevista ás seis. Botei as patronais ingresada —tocaban Barricada e Josele Santiago— e de baixa ata decembro. Son cousas que pasan. Un ducados negro, a cabicha no cinceiro e, de súpeto, es outra persoa. Unha enferma crónica.
Ola, son Marta. Ata o cigarro aquel fatídico era unha moza case despreocupada de 27 anos; agora son unha señora do Sintrom. Malia os oito anos e pico que levo sen fumar xurarei perante quen faga falla que me atopaba moito mellor cando lle metía ao peito un paquete de tabaco cada día. Non me doía nada. Estaba máis delgada e tiña pelazo.
Así é todo, é de xustiza recoñecer que nunca pertencerei a un colectivo tan numeroso coma o das señoras e os señores do Sintrom. O Sergas apunta que somos 66.000 en Galicia e, segundo os datos do último Día do Paciente Anticoagulado —que se celebra (é un dicir) o 18 de novembro—, no estado español hai un millón. As outras entidades das que teño carné —o CD Lugo, o Rácing de Santander, a biblioteca, a USC— non terán xamais tantos clientes.
As do Sintrom ulímonos, recoñecémos e respectámos. Tu quoque, pitiño? (As señoras de Lugo chámante pitiño se tes menos de sesenta anos). Comparamos as pautas, competimos por ver quen
está máis mala e ten máis propensión a encherse de negróns, ao tempo que narramos historias desacougantes de sangrados de nariz e xiringas de heparina. Non é chufarme se digo que teño feito dobrar o xeonllo a máis dunha.
Na imaxe da dereita, un
reunidos na sala de espera
Seguro que Pepe está a botarlle un ollo a El Progreso. É dos que chega cedo ao centro de saúde e agarda alí ata que lle sacan un papeliño coas instrucións para tomar as pastillas durante semanas. Como sucede con moitos lectores de prensa local que pasan dos setenta, empeza polas esquelas. «Hoxe van cinco máis novos ca min», di, non satisfeito, pero case. A Pepe puxéronlle unha válvula hai «unha chea de anos» e no lote veu o Sintrom. «Ca!!! Aínda hoxe non che me gusta nadiña».
Por que ese rexeitamento a un medicamento que vén presentado como unha inofensiva pílula branca?
A pregunta non pretende ser retórica. O Sintrom é o nome comercial do acenocuramol, un anticoagulante oral que fai máis lixeiro o sangue. Receitáse nalgúns casos de cardiopatías ou cando unha síndrome de tipo autoinmume converte o teu corpo nun inimigo que te pode bombardear con tromboses arteriais de repetición, que vén ser o que me sucede a min. En principio, o conto é tomar un comprimido —ou medio ou un cuarto— sempre á mesma hora e «facer vida normal». Si, ho. Normal.
A Pepe non lle importa madrugar —«Os vellos xa pouco durmimos», asegura—, pero si que se confesa amolado por ter que estar a facer probas para saber do seu INR (International Normalized Ratio), un indicador que avalía a tendencia do sangue a callar. Preferiría darlle dúas voltas ao parque da Milagrosa ou ver a Mariló Montero no televisor.
«Estamos a intoxicar a poboación», confesa algún médico.
Os sesenta e moitos mil do Sintrom temos que someternos a análises periódicas. Pícante nun dedo
—non doe—, collen unha pinga de sangue nun aparatiño e dánche como resultado un número que, para ser ben, ten que estar entre 2 e 3. O meu, con iso de que son especial, vai de 2,5 a 3,5. Se estás moi por debaixo de 2, risco trombótico. Se estás moi por riba de 4, risco de hemorraxia. Eu tiven unha vez un control case de 7. Unha festa.
Os resultados son analizados na unidade de Hematoloxía do hospital e remitidos de volta ao centro de saúde, onde son impresos e entregados ao paciente. En papel e na man. Con sorte, unha hora e media ou dúas horas despois da proba. Teño teimado algunha vez pola posibilidade de recibilos por e-mail, mensaxe de texto ou WhatsApp, pero polo de agora é unha loita perdida.
En outubro de 2011 eu mesma editei unha información de teletipo que anunciaba o substituto do acenocumarol: unha droga bautizada como «dabigatran» que se comercializa baixo o nome de Pradaxa. «Velaí vén o fármaco que xubilará o Sintrom!». Tres anos despois, e malia ter firmes defensores como o cardiólogo do Complexo Hospitalario de Santiago José Ramón González Juanatey, o dos pacientes anticoagulados con fármacos de nova xeración é coma o dos unicornios. Aínda non vin ningún.
O Pradaxa é unha medicación cara —ata 47 veces máis có Sintrom, sinalan algunhas fontes—, pero como vantaxes achega unha moi gorentosa, xa que non hai que facer case controis porque é máis eficaz á hora de manter o INR.
Co Sintrom, se a cousa vai controlada, volves en catro semanas, pero pobre de ti que se descontrole, que é mellor levar o saco de durmir ao ambulatorio. E que non persista. «Vas ter que ir ao HULA». Renxer de dentes. Porque no hospital non hai punción dixital, senón que extraen o sangue do brazo, como nunha análise convencional. Ao HULA hai que ir no bus urbano, unha peripecia que para os máis maiores supuxo un pequeno trauma cando comezou a funcionar o novo Hospital Universitario Lucus Augusti na parroquia de San Cibrao. «Un taxi pode costar trece euros. A ver
que xubilado se permite ese dispendio».
O Sintrom descontrólase un mundo. Cando estás polimedicada. Se tes un catarro. Ou unha diarrea.
Ou simplemente porque fixo calor e comiches ensalada catro ou cinco días seguidos e tomaches unhas cervexas (sen alcol, claro).
E logo están as nabizas.
Pasada a Feira de Santos, adoitan tolear os INR todos. E xa sabes o que toca: «Comeu vostede moitas nabizas? Ceou caldo?».
O aparatiño que mide a tendencia do teu sangue a coagularse
As enfermeiras son o principal contacto do paciente anticoagulado co mundo sanitario. Comprensivas, procuran ser flexibles e son conscientes de que, novembro entrado, incorpóranse na dieta habitual o caldo de nabizas e as castañas, dous produtos que alteran os efectos do Sintrom.
«Pero, que é comer moitas nabizas en Lugo?», preguntábase unha destas sanitarias case para si, mais en voz alta. «Para miña nai, o normal é tomar caldo ao mediodía e á noite. E non o toma á mañá por iso de que lle dixeron que necesita o leite para os ósos».
As verduras de folla verde teñen moita vitamina K, que é antagonista do Sintrom. Esa é a explicación (case) científica. «Cando llelo dicimos, ás veces se quitan da verdura de todo. E iso tampouco é, porque o que fai falta é unha alimentación variada e constante».
Maruja é unha paciente modélica. Das que levan anotada na pauta que tal día empezou a tomar paracetamol porque lle doía a ciática e que lle receitaron tres gramos diarios, un gramo cada oito horas, durante unha semana. Das que chama por teléfono ao número de emerxencias, que todos os anticoagulados levamos na pauta, se lle sangra unha enxiva ou levou un moquetón ao saír da ducha.
Pasa dos oitenta. É viúva, moi independente e vai soa facer as análises, pero as súas fillas están á espreita. Ao principio do Sintrom, hai como dez ou doce anos, foi das que deixou de comer o caldo. Mais como lle «sabe moito», consultoulle ao médico de familia, quen lle aconsellou equilibrio na mesa e que non vivise «agoniada» por unha vida sen nabizas.
Pero non todos os pacientes son como Pepe ou Maruja. O Colexio de Enfermaría de Lugo publicou en 2012 un informe sobre o perfil dos usuarios de Sintrom nos centros de saúde, que os enfermeiros José Ángel González Corredoira, María Jesús Fuentes Castiñeira, Inés Rivas Fernández e Sonia Gallego Rivas realizaron no ambulatorio de Abadín.
O principal contacto do anticoagulado coa contorna sanitaria
Desta investigación despréndese que o Sintrom precisa en seis meses uns once controis, que son satisfactorios en moi poucas ocasións. E, asemade, que os pacientes se ven con severas dificultades para ocuparse dos cambios de medicación, aínda que acaben desenvolvendo unha sorte de obsesión por tomar a pílula sempre á mesma hora: nin minuto arriba nin minuto embaixo.
De teimas pode falar longo Reme, filla dunha señora do Sintrom de case noventa anos. Á nai de Reme pódenlle os nervios á noite antes de ir facer o control e non dorme. «Para unha muller tan anciá, cambia moito o conto durmir unha noite ou non facelo», incide. «Ademais, xa que non teñen que vir en xaxún, tampouco entendo por que nos fan estar aquí tan cedo. Sobre todo no inverno, aínda noite, móvea da casa co frío que vai e o tempo que lle leva». Con tan cedo refírese a antes das nove e media, que é a hora tope nalgúns dos centros de saúde de Lugo.
O bosquexo que se tira do estudo do Colexio de Enfermaría fala de que o paciente do Sintrom é unha persoa de 75 anos e medio, que non ten coidador ou que ten un coidador familiar. Alguén a quen lle prepara a comida outra persoa, pero que ten conta da súa propia medicación. Presenta hipertensión e fibrilación auricular e, tres de cada dez, conviven con tres ou máis patoloxías. Oito de cada dez toman cando menos tres medicamentos ao día.
Segundo o portal web do anticoagulado, a combinación máis habitual de polimedicación é Sintrom, antihipertensivos e estatinas para controlar o colesterol. Confeso que teño tomado todo iso e máis. Hormona tiroidea e tamén antitiroideos, as mesmas pílulas para o rego sanguíneo dos avós, antirreumáticos como colchicina e metotrexato, tramadol, paracetamol, ferro, ácido fólico, betabloqueantes e ansiolíticos… e ata un tratamento de iodo radiactivo. Como a canción aquela de Reincidentes: «Drogar a los viejos todos los días en la Seguridad Social». Agora, a vella son eu.
Bernardino Pardo, médico de familia na parroquia luguesa de Nadela, alerta contra a «hipermedicalización»; sobre todo, das persoas maiores. E achega unha cita de Carmen Martín Gaite para defender a súa postura: «A vida non ten tratamento».
Pardo explica que hai dous tipos de pacientes; os que nunca queren fármacos e os que sempre
procuran outra pílula máis. «As menciñas solucionan problemas puntuais, pero someten as persoas a unha servidume», sostén. E engade que loitar contra a inercia de receitar certo tipo de fármacos é como facelo «contra muíños de vento».
Conta este facultativo que tempo atrás intentouse abordar a realidade do paciente multitratado. «Considerábase multitratado aquel a quen lle prescribían cinco ou máis fármacos distintos ao día. Había unha porcentaxe tan alta da poboación que tomaba máis de cinco menciñas ao día que foron subindo o límite ata chegar a doce», relata. «Non prosperou moito a iniciativa».
Bernardino Pardo emprega como exemplos as «leas» que ten con algunha paciente de 84 para que deixe a pastilla do colesterol ou anciáns demenciados e encamados, con Sintrom e o parche de rivastigmina. «Cando hai dor hai que tratala. E un enfermo de disnea, se ten que tomar cinco medicamentos, pois ten que tomalos, pero a partir de certas idades o principal factor de risco é a propia idade e eu son da idea de facer a vida máis doada».
«Estamos intoxicando a poboación —afirma—, cando ao mellor o que precisan non é un composto químico, senón sentirse acompañados, comprendidos, camiñar un pouco», no canto de asistir a como «o seu mundo se derruba», malia seren eles «duros coma croios» e dar sobrevivido «de mala maneira».
Unha hipótese confirmada ao cento por cento en cada sala de espera é que os enfermos non queremos que nos reñan. Non hai nada peor a que nos culpabilicen das doenzas sen máis. Concorda o doutor Pardo e sinala que os máis vellos senten que xa levan abondas rifas sobre o lombo: «Rífanlles na casa, na televisión e rífanlles os políticos corruptos que lles din que viviron por riba das súas posibilidades».
Os velorios e os ambulatorios levan décadas incorporados aos espazos de lecer. E non só no ámbito rural. «Xa hai ben anos daquela viñeta de Forges, coas dúas vellas do rosario, na que lle pregunta unha a outra: ‘Que poñen esta tarde?’. E responde: ‘No cine ou no ambulatorio?’», rememora Pardo. O centro de saúde é un lugar de encontro, con calefacción, e onde hai xente e xente en situación de espera e presta para unha parrafada.
Falouse moito estas semanas de atrás de Teresa Romero e de Excálibur. Porén, hei apuntar que Pablo Iglesias non foi aínda trending topic na Atención Primaria do Sergas. Iso si, non desbotaría eu a posibilidade de que a tertulia do Sintrom, con experiencia probada en arranxar o mundo, acabe por constituírse en Círculo un día calquera.
Será difícil no meu ambulatorio, onde hai unhas semanas que rachou a comunidade dos anticoagulados, a irmandade dos pacientes de Sintrom dos centros de saúde da Praza de Ferrol e da Milagrosa. Fomos os derradeiros da primeira descentralización —do hospital ao centro de saúde— e vén de chegarnos a segunda: no ambulatorio xa non temos a nosa sala de espera nin un cuarto con carteliño só para nós. Agora, cada enfermeiro encárgase do cupo de anticoagulados do seu médico de cabeceira e faise máis complicado coincidir. Maruja e Pepe, por exemplo, contrólanse na Milagrosa. Dalgún xeito, esta novidade déixanos orfos do sentimento de pertenza a algo tan grande e tan antigo como as ringleiras interminables da vella Residencia, onde comezou todo.
Ao principio é traumático. Sábeo Adela, de 82 anos e que toma Sintrom desde hai catro semanas. Foi ao centro de saúde da Pontenova, onde vive, a tomar a tensión e a enfermeira escoitou algo fóra de lugar, unha arritmia. De alí, ao cardiólogo, ao hospital, onde lle deron a nova. «A xente tenlle tanta manía ao Sintrom que me desgustei moito».
Cóntolle que tamén me pasou a min. Que botei unha boa choromicada, con impos, saloucos e mocos, cando Chus, unha das enfermeiras de Hematoloxía, me trouxo a primeira pauta do Sintrom un día de verán de 2007. Xa me dixera máis dun especialista que tería que anticoagularme de por vida. Non foi unha sorpresa. Fora aquela mañá facer unha proba de inicio de tratamento. Sabía ao que ía cando regresei ao mediodía. Chus acolleume no colo e deixoume desafogar. Non foi a derradeira vez que me viu chorar e non sei se saberá o agradecida que lle estou.
Adela está máis tranquila. Quizais porque ela xa era enferma crónica antes do Sintrom. Leva ben as recomendacións. «Dinche que teñas coidado de non cortarte, pero xa ninguén se corta á mantenta». Recoñezo que é afoutada, porque a miña relación cos coitelos —sen ser nunca moi íntima— cambiou moito a peor desde que sei que unha apacible sesión de cociña pode rematar con máis sangue ca unha peli de Tarantino.
Como Adela, moitos dos anticoagulados lugueses contánche sen darse importacia que eles seguen a partir na leña ou a meter a carne na máquina de facer os chourizos. A min dánme arrepíos. Suor fría. Teño pesadelos. Sempre fun unha frouxa.
O Sintrom volve algunhas cousas moi espectaculares. Unha pequena ferida ao lavares os dentes ou o típico golpe cando estás a facer a cama tornan en drama, pero nada comparado coas regras. E non só polo visible, senón tamén polas dores, xa que unha das moitas drogas que interactúan cos anticoagulantes é o ibuprofeno. Sete anos e medio de martirios menstruais despois, o meu médico de cabeceira actual vén de dicirme que non sexa brutiña e, se rabeo coa dor de ovarios, que lle tome un espidifén, que por un de ando en vez non vai pasar nada.
Cambiar de médico de familia, ao igual que cadrar probas e citas antes das viaxes ou ter que pedirlles permiso a media ducia de señores para cousas como quedar embarazada, é un dos grandes temores de toda paciente crónica. Un día chegas á consulta e a persoa que está diante de ti, cunha bata branca, é descoñecida. Le o teu historial, groso coma un libro de George R.R. Martin e con material para unha tempada de House, e fai a pregunta: «E como é que tomas Sintrom se es tan nova?».
Ti case que te avergonzas. «Eu antes molaba, doutor. En serio. Metíame nos pogos sen miramentos e non coñecía o mundo fascinante das medias de compresión».
Artigo anterior«A conciliación é unha auténtica tomadura de pelo» Carolina del Olmo
Seguinte artigoO home que rematou o policía cun martelo
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl es gl es gl gl gl es gl gl gl es gl gl gl es gl gl gl es gl es es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Antón Losada, Author at Revista Luzes
Se non me queda máis remedio que aturar un xenro no futuro, quero que sexa como Alberto Núñez Feijóo, igual que o queren a maioría absoluta das nais e pais... [...]
Memorias dun neno antinuclear
A finais da década dos setenta, no concello de Xove, parroquia de Xuances, a falta dunha, aconteceron dúas milagres. Resumindo un conto moi longo: os de sempr... [...]
Mariano Rajoy tiña un plan… e funcionoulle
As enquisas fallaron porque seguramente nunca houbo tantos indecisos. Eran máis ben votantes populares, e tamén algo socialistas, que calaban a boca para que ... [...]
Achegarse até unha urna o 20D pode acabar sendo recompensado cun plus de penosidade, ou algo parecido, se temos que seguir atravesando esta xungla demoscópica... [...]
Mariano ten un plan (e o peor é que lle pode funcionar)
Se vostede figura entre os que calculaban que a Mariano Rajoy estas eleccións municipais e autonómicas lle importaban moito e lle quitaban o sono, saiba que... [...]
Vive tempo e próspero
A lóxica é o principio da sabedoría, non o seu fin. Así era Mr. Spock. Dicía esas cousas abraiantes e misteriosas que cando es neno non entendes de todo e ... [...]
Son mariñano da mariña de Lugo, de Non Xove Nuclear. Autor dePiratas de lo público. Profesor titular de Ciencia Política da USC, doutor europeo en Dereito, máster en Xestión Pública pola UAB. Ex secretario xeral da vicepresidencia da Xunta e ex secretario xeral de Relacións Institucionais. Comentarista e analista na Ser, Cuatro, El Periódico e eldiario.es. Antes na TVE, TVG e El País.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es pt es gl gl gl es gl es gl es gl en gl es gl en es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Nacho Carretero, Author at Revista Luzes
Somos do clube dos galegos
Se ten que ver con Galicia, funciona. É así desde hai uns anos no xornalismo, na publicidade, no marketing, no humor, na ficción e na cultura en xeral. O gal... [...]
«Os contrabandistas son a xente máis honrada que existe». Esta afirmación, realizada por Manuel Díaz González, Ligero, tras saír elixido alcalde da Guard... [...]
Cen días de horror
Entre abril e xullo do ano 1994 ocorreron moitas cousas. O coche de Ayrton Senna fallou letalmente, deuse á fuga Luis Roldán, Mandela gañou as primeiras elec... [...]
Non sempre foi así. Non sempre houbo tensión en Palestina. E é importante telo en conta porque é necesario coñecer como se chegou á situación actual pa... [...]
A Coruña, 1981. Xornalista afincado en Madrid onde traballa coma freelance. Deu os seus primeiros pasos en Radio Coruña Cadena SER para logo probar sorte no periodismo deportivo en Radio Nacional de España e Marca. Decepcionado coa experiencia, marchou a Madrid a cursar dous posgraos en xornalismo e comezou a traballar para o grupo Vocento. Dende hai dous anos traballa pola súa conta colaborando para diversos medios, entre eles o suplemento XL Semanal, o magazine Jot Down ou a revista Yorokobu. Ten, ademais, un espazo semanal todos os martes no programa La Ventana de A Coruña da Cadena SER.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl en cs en gl pt en gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Paula Regueira Leal, Author at Revista Luzes
Hai once anos cheguei a Vigo desde o norte da illa indonesia de Xava canda outros seis compatriotas. Nunca fora mariñeiro. A miña familia e mais eu traballaba... [...]
Naceu na Coruña un luns do 85. Estudou Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela e máster da Unión Europea na UPV. Correspondente para a Axencia EFE en Filipinas, Portugal e Indonesia durante seis anos. Cursa Dereito na Universitat de Barcelona.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt pt pt gl gl nl pt gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Seguinte artigoMaternosofía de gardería
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Anxo Lugilde, Author at Revista Luzes
A CRTVG, o ABC falado
Son as 10. Comeza na radio pública o ABC falado da noite. Se en Galicia houbese un espazo de sátira política como Polònia ou Vaya Semanita así podería arr... [...]
Debates intrépidos: Cal é o futuro do BNG?
Os malos resultados do BNG nas últimas eleccións xerais reavivaron o debate sobre o camiño que esta organización política debe tomar. A reconfiguración da... [...]
Mareas, revolución nos concellos?
Con Podemos e AGE e sen o BNG, as novas candidaturas cidadás teñen a oportunidade de facerse cun espazo que nas europeas acadou na Galicia urbana o 23% dos vo... [...]
Lugo, 1970. Son galego de Galeusca. Vivín en Barcelona ata os doce anos. Logo fun estudar Xornalismo a Bilbao. Despois fixen Políticas e o doutoramento en Historia Contemporánea, en Santiago. En 1990 empecei a traballar en La Voz de Galicia de Ferrol. Entón quería ser como Manolo Rivas e O bonsai atlánticoera a miña biblia de Jorgito O Inglés. Escribo en La Vanguardia e en El Progreso/Diario de Pontevedra e, ás veces, na Visão. Falo na Radio Galega e na TVG. Teño sido moitas veces enviado especial a Bos Aires e Lisboa.deral de Radiovoz y adxunto ao conselleiro delegado de La Voz de Galicia.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt gl pt gl gl gl pt gl es pt gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Manuel Casal Lodeiro, Author at Revista Luzes
O presente non será permanente
A práctica totalidade das políticas públicas deseñadas e postas en marcha na actualidade aséntanse sobre unha falacia lóxica: considerar que, mutatis muta... [...]
Debates intrépidos: implantar a renda básica?
A renda básica podería ser un xeito de rematar coa pobreza. Mais a posibilidade de facela realidade xera diversos debates, mesmo dentro da esquerda. Desde a... [...]
Manuel Casal Lodeiro (Barakaldo, 1970). Consultor de Internet e activista. Cofundador da asociación Véspera de Nada por unha Galiza sen petróleo, participou en Decrecimientos: Lo que hay que cambiar en la vida cotidiana (2010), 15-M: O pobo indignado (2011), a Guía para o descenso enerxético (2013) e O fim do petróleo (2014). Coordina a revista 15/15\15 e, tras Nosotros, los detritívoros (2014), vén de publicar A esquerda ante o colapso da civilización industrial.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl pt es gl gl en gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Xurxo Souto, Author at Revista Luzes
Radio Océano, éxito e óxido
Atlantismo, estética (e ética) abisal que enfeitiza de vez a quen teña a sorte de bater coas súas brétemas. Por iso Radio Océano, cíclico reencontro, ten... [...]
O día que ardeu o mar
Din que A Coruña é fermosa. Concordo. Mais tamén é un entorno punki onde, a golpe de catástrofe ambiental, os seus habitantes temos contemplado os máis al... [...]
Ksal, o pintor do mar que triunfou en Terranova
Saúde e océano! Antes da exposición «Trinta cadros de José Casal Cerqueira, Ksal» na Casa Arines do Instituto Camões, fóra do amor da súa familia, en ... [...]
Dos fillos dos punkis e o festival total
Os concertos de galpón do tempo do bravú foron escola xeracional para grandes eventos contemporáneos. Encontros sonoros cargados de creatividade que converte... [...]
París vs. Panorama 48 horas de tráiler e megaorquestra
As festas acábanse, dicían os agoiros dos oitenta. Somos un pobo de artistas. Cando parecía que os músicos ían ser definitivamente defenestrados do palco, ... [...]
Xurxo Souto, A Coruña 1966. Músico e escritor, licenciado en Filoloxía Clásica. Dende moi rapaz, como é lóxico, sentiu querenza polo campo da festa. Atracción amplificada en clave xenética cando descubriu que o seu avó, o saxofonista Manuel Eiroa, fora un dos fundadores da orquestra Satélites. No traballoDo apolíneo e do dionisíaco, incluído no libro Fumareu (Xerais, 1995), interpreta a festa da aldea, dun xeito global, seguindo a proposta de A orixe da traxedia clásica do filósofo Friedrich Nietzsche . No ano 2010 desenvolveu esta tese até o mango como comisario da exposición A Ritmo de Orquestra, creada para o FIOU (Festival Internacional de Orquestras de Ourense).
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl ca es ca gl pt ca gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Manuel Darriba, Author at Revista Luzes
A vida plural de José Antonio
Os gardas civís da foto descoñecen un dato que para  o caso é irrelevante: o home que están a desaloxar, activista da Plataforma Sarriana polo Río, é un ... [...]
Sarria, 1973. Estudou Xornalismo na Complutense e Filosofía na UNED. Traballa como escritor, guionista e xornalista autónomo. Iniciou a súa carreira en El Progreso de Lugo e ten colaborado en medios como El Mundo, Expansión, a Axencia Galega de Noticias, o magazine galego GPS, a revista colombiana El Malpensante e a edición galega de El País. Mantivo unha columna semanal de opinión no extinto De Luns a Venres. No 2013 recibiu o premio Fernández del Riego de xornalismo. A súa obra literaria abrangue prosa e poesía, con varios títulos premiados e traducidos ao castelán. A súa novela máis recente, O bosque é grande e profundo (Xerais), recibiu unha calorosa acollida da crítica. Escribe guions para cine e televisión e dirixiu documentais como Pacios. As fotos da memoria, exhibido en festivais internacionais e en distribución na Rede.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: gl en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl pt es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl nl pt gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
A noite que vén - Revista Luzes
Unha pantasma percorre Europa e ameaza con facerse forte en Francia da man da Fronte Nacional. A formación de Marine Le Pen centra os focos impulsada por un discurso sinxelo e directo que apela aos instintos máis primarios daqueles que máis están a sentir os golpes da crise. Fala de liberdade, independencia e orgullo perdido fronte a Bruxelas. Populismo e nacionalismo van unidos nun discurso por veces antisistema no que se agocha unha xenofobia que xa prendeu nunha parte da sociedade e, sobre todo, nalgunhas actitudes dos dous grandes partidos. Está por ver se o que por agora só é ruído acaba plasmado nas urnas ou se, polo contrario, Francia fai gala da seu tradicional inmobilismo e constata o vello dito: non hai solución porque nunca houbo problema.
Porque esa é unha das característica da formación: a absoluta devoción pola líder. A fronte xira en torno a Marine Le Pen, que non ten escano nin na Asemblea Nacional nin no Senado, cámaras onde a formación tampouco dispón de grupo propio fóra dun par de deputados —como Marion Maréchal-Le Pen, sobriña de Marine— no espazo dos non adscritos. «Non é democrático que o 20% do electorado francés non teña representación», láiase Launay cando se lle pregunta por ese desfase entre o que din as enquisas e a presenza efectiva do seu partido. Por iso son tan importantes as próximas citas electorais. A ultradereita gala lidera por primeira vez as preferencias dos franceses de cara ás europeas de marzo cun 25% de intención de voto. Para os comicios locais de maio as sondaxes outórganlle un respaldo do 24%.
As dificultades que afrontaba a FN para a súa implantación semellan cousa do pasado. Desde que Marine Le Pen está á cabeza —xaneiro de 2011—, conseguiu triplicar o número de militantes até os arredor de 70.000 cos que conta agora. Un bo exemplo é Dijon, unha cidade de provincias, algo máis de 150.000 habitantes e capital da Borgoña, unha das máis ricas de Francia, onde a taxa de paro está un punto por debaixo da nacional, no 10,5%. As próximas non serán as primeiras municipais nas que a fronte presente candidato, pero si nas que estea sustentada por unha representación permanente. É un sinal de «normalización», explica Edouard Cavin. Será candidato á alcaldía a piques de cumprir os 24. Licenciado en Económicas e cun máster en Inglaterra, leva a empresa familiar. Fabrica toneis para o viño, a principal industria da rexión. Acaba de chegar de China nunha viaxe de negocios subitamente interrompida polo pasamento de seu pai, militante histórico da FN desde a época do fundador, Jean Marie Le Pen, en 1972.
—Resulta estraño ver alguén tan novo liderando a candidatura dun partido coma este.
—Non o é. A FN preocúpase polo presente e o futuro de Francia, que son os mozos. Cada vez máis mozos se achegan a nós.
O partido conta na Côte-d’Or con preto dun milleiro de militantes e simpatizantes declarados. Lentes negras de pasta segundo a moda, americana axustada, vaqueiros e camisa branca, Edouard Cavin non refusa ningún tema durante a conversa pero mide cada unha das súas palabras. «Non me considero de ultradereita. Creo que a dicotomía esquerda/dereita é cousa do pasado, non se axusta á realidade», sostén. Para el, militar na FN foi algo «natural», pero recoñece que agora é «máis fácil». «Xa non hai desconfianza, dicimos cousas que a xente normal pensa, falamos da Francia real e dos seus problemas, non coma outros».
Na sede hai outros tres colaboradores pero nin rastro dos ameazadores cabezas rapadas asociados ás formacións de ultradereita. «Dinse moitas cousas de nós e moi poucas certas», asegura Launay, quen se apresura a desvincularse doutras organizacións ultradereitistas europeas como o caso de Amencer Dourado en Grecia. «A FN respecta escrupulosamente a lei e condena toda forma de violencia, cousa que non se pode dicir por exemplo da extrema esquerda». Segue o guión ao pé da letra: a moderación, aínda que esta se esvaeza ao escarvar un pouco nas súas propostas.
Nese cambio de rexistro —e tamén de percepción por parte de certos sectores sociais—, ten moito que ver o traballo de Marine Le Pen nos últimos anos, empeñada en apartar o sambenito que soportaban as siglas desde tempos do seu pai. A líder marca o discurso. Fala duro e trata de evitar estridencias, pasando por alto os temas máis espiñentos. Non sempre o consegue, pois a natureza manda. Foi a única política gala que case non se pronunciou sobre a expulsión de Leonarda Dibrani, a moza de quince anos que foi buscar a policía ao colexio, a mediados do mes pasado, para metela nun avión con destino a Kosovo. Sobre o caso que abriu una perigosa fenda no Goberno de François Hollande, Le Pen só dixo que «se cumprira a lei». Pero engadiu: «Leonarda e a súa familia non teñen nada que facer en Francia». Unha mensaxe que estendeu ao resto de inmigrantes ilegais e especialmente aos xitanos, convertidos en culpables de moitos dos supostos males a combater. Igual opina Cavin, aínda que vai un pouco máis aló: «Mire, [o dos Dibrani] é un caso illado. Fíxose o que se tiña que facer. O resto non é máis que un debate para evitar falar do paro, a suba de impostos…», advirte. «Pero está ben que caian as caretas e algúns se decaten do problema migratorio». A Fronte Nacional séntese aí sustentada por boa parte da opinión pública. Segundo as sondaxes, tres cuartas partes dos franceses estaban de acordo coa expulsión dos Dibrani. A última, realizada por BVA entre o 24 e 25 de outubro, sinalaba que a inmigración ocupa xa o terceiro posto nas preocupacións dos franceses cun 19%, dez puntos máis que hai un ano. Ben alimentado, o racismo medra.
O ideario da FN é unha mestura de populismo económico cunhas pingas de aroma antisistema e unha gran dose de nacionalismo. «Nós queremos que Francia recupere a súa liberdade, que agora está fortemente ameazada», sinala Cavin.
—De onde procede tal ameaza?
—Fundamentalmente, da actual Unión Europea, os seus cómplices no sistema político e a presión migratoria que soportamos.
O programa da FN, a grandes trazos, redúcese a tres puntos: peche de fronteiras comerciais «para evitar os danos da nosa industria e os nosos salarios»; volta ao franco e referendo para saír da UE, «un goberno de burócratas que só protexe os bancos e esmaga a cidadanía»; e limitar ao mínimo o fluxo migratorio. «Por suposto que non somos xenófobos», subliña Cavin. «Estamos a favor de que veña xente que contribúa, formada —aquí faille un curioso xesto ao reporteiro—, pero é indubidable que xogaron coa inmigración con fines electorais (o PSF) e económicos (a UMP) para provocar a baixada dos salarios do traballador francés». «Non estamos contra Europa, estamos por unha Europa das nacións», argumenta. A máxima é «Francia primeiro».
Até o momento, o gran triunfo da FN foi contaxiar os partidos maioritarios co seu discurso de rexeitamento cara o outro. Nos últimos tempos foi o propio Goberno de Hollande, co seu ministro do Interior, Manuel Valls, á cabeza, o encargado de premer a tecla da xenofobia. Unha manobra calcada á de Nicolas Sarkozy cando termaba da mesma carteira con Chirac en 2005. Dous anos despois, coa promesa de man dura contra a delincuencia e a inmigración, gañou a presidencia. Valls é agora o ministro máis popular. Iso si, ten mellor acollida entre a dereita que entre a esquerda. Pola contra, Hollande é xa o presidente máis impopular desde 1996. Con Sarkozy amagando a volta, non poucos ven un duelo entre este e mais Valls en 2017. «Será como elixir entre a peste e o cólera», di Michaël Belney, un mozo duns trinta anos que traballa de pintor.
Na liorta en torno aos inmigrantes —aberta polo propio Valls tras o verán cunhas declaracións nas que cargaba contra os xitanos romaneses, uns 17.000 en Francia—, tamén terza a UMP. Especialmente a parte máis dura, encabezada polo seu presidente, Jean-Françoise Copé, que propuxo sacar o país de Schengen e endurecer os xa ríxidos requisitos para acceder á residencia legal ou cidadanía.
Mentres, que hai da Francia da liberdade, a igualdade e a fraternidade? «Existe, pero só para os franceses e cada vez menos», explica tallante Aïcha Elms. Licenciada e con máster na busca de traballo, non aforra cualificativos negativos para referirse á FN, pero tampouco para os dous principais partidos, aos que culpa de que o discurso do primeiro cope os xornais. Esta é unha idea estendida entre os analistas de rúa e tamén de despacho. Tras a elección en Brignoles, o historiador e especialista na extrema dereita Nicolas Lebourg sinalou en Le Monde que a FN «está sobredimensionada», pois recolle apoios «en zonas moi determinadas do nordeste e o sueste de Francia, moi castigadas e que usan o partido como protesta». Aínda así, coida que a súa naturalización como partido de segunda quenda «é só unha hipótese».
Hollande vén de aprobar 15.000 millóns de euros en recortes para 2014. Os maiores da historia da V República. «A xente sabe que falar de inmigración e delincuencia é unha cortina de fume para agochar a marcha do paro e a economía», advirte Michel F., un enxeñeiro que bordea os cincuenta. «Antes de vir tiña curiosidade e botei unha ollada ao programa da fronte», di mentres sostén unha copa de viño. «É unha auténtica tolemia. Agora, tamén digo una cousa, é unha mensaxe simple e directa. O obxectivo, por dicilo de forma rápida, é a xente con menos educación». Na súa opinión a meirande parte dos franceses «nin sabe o que di a FN, máis aló do tema migratorio».
Os caladoiros onde os de Le Pen pescan máis da metade do seu electorado son o rural e a periferia das grandes cidades, como París, Lyon e, especialmente, Marsella, moi azoutadas polo paro e inseguridade. Aí a criminalización da inmigración xa deu réditos electorais. Nestas zonas é probable que a fronte acade un bo número de concellos e consellos departamentais. Brignoles é precisamente unha pequena localidade preto de Marsella. 17.000 habitantes, unha forte presión migratoria e moi golpeada pola crise, que arrasou a industria local. Até a vitoria da FN estaba gobernada polos comunistas en alianza co PS. A anterior conselleira xeral, tamén candidata, nin sequera pasou á segunda volta.
«Brignoles é un símbolo moi importante porque por primeira vez os indecisos optaron por nós», sinala Edouard Cavin quen, ao mirar para a casa, non descarta forzar unha segunda volta tamén en Dijon, aínda que non ten enquisas nas que soster a súa aseveración. «É unha sensación», matiza. Na dobre quenda do sistema electoral está a chave. Unha reacción xeral contra a ultradereita pode salvar os resultados na segunda volta. En vilas coma Dijon, feudo socialista e cun alcalde bastante popular, François Rebsamen, que nas anteriores municipais acadou na primeira quenda o 56,17% dos sufraxios, todo son incógnitas.
«A xente está farta dos impostos e non ve solución ao paro: quere culpables», explica Denis Deschamps, un xubilado que prefire falar de viños e comida que de política. «O franceses somos orgullosos, por iso algúns atopan cousas boas no que di a FN, especialmente cando fala de economía e inseguridade. O outro (a inmigración) fai ruído, pero unha cousa é dicir que apoias o que di e outra, moi distinta, votala para que vaia gobernar algún día», subliña.
Dise que en política as eleccións se gañan ou se perden no terreo da economía. Aí, o PS de Hollande perde enteiros acotío. A ultradereita sábeo e aproveita ese caldo de cultivo para resucitar vellos e vergoñentos argumentos. «Non se preocupen, Francia non se converterá nunha aldea de Astérix», cre Deschamps. Veremos.
Gustouche este artigo? Asegura a continuidade do xornalismo que conta, págalle un café a un xornalista!
Artigo anteriorA vida plural de José Antonio
Seguinte artigoDebates intrépidos: seguridade ou liberdade?
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es es es gl th en es gl en es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Eliseo Fernández, Author at Revista Luzes
Proletarios galegos en Lisboa: a batalla de Monsanto
Non é un un feito moi coñecido, pero os protagonistas das primeiras folgas que se rexistraron en Portugal foron aqueles emigrantes que saíron de Galicia para... [...]
Hildegart, a muller moderna
A memoria daquela nena prodixio asasinada pola súa nai perviviu moito tempo despois da súa morte, un 9 de xuño de 1933. A Hildegart Rodríguez Carballeira le... [...]
Eliseo Fernández (Ferrol, 1967). Licenciado en Documentación. Profesionalmente traballa como bibliotecario e é ademáis investigador especializado na historia do movemento obreiro e do anarquismo en Galicia. Sobre estes temas ten publicados os librosJosé López Bouza: do anarquismo ao republicanismo,Obreirismo ferrolán, Unha bibliteca obreira: o Centro Obrero de Cultura y Beneficencia, O anarquismo na Galiza: apuntes para unha enciclopedia e O movemento libertario en Galicia (1936-1976) (estes últimos en colaboración con outros autores). Foi membro do Comité Científico do Congreso da Memoria (Narón, 2003) e do Congreso da Guerrilla (A Coruña, 2009), integrante do Consello Asesor do Proxecto de Investigación Interuniversitario “As vítimas, os nomes, as voces, os lugares” e actualmente é presidente do Ateneo Ferrolán.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt gl gl war pt gl pt gl pt gl gl pt gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Brais Romero, Author at Revista Luzes
«Hai moitos filmes por facer,
O Centro Galego de Artes da Imaxe homenaxeu este pasado febreiro ao director Pedro Costa (1959, Lisboa), director de filmes coma O Quarto da Vanda ou Juventude ... [...]
Oito anos despois, a crise e os estamentos corruptos do poder seguen a golpear duramente a unha cidadanía con cada vez menos liberdades. O cine non é alleo a ... [...]
Ferrol, 1990. Comecei a escribir no 2009 sobre cine nun blog propio e desde aquela non parei. Despois de varios anos de andainas entre xornais, blogs e televisións, acabei no meu fogar xuntando letras para todo aquel disposto a lelas. Entre texto e texto, trato de comezar a miña tese doutoral sobre cinema galego. Incluso cando non falo de cine, estou a falar del.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl en gl en fr es en gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Manuel Álvarez, Author at Revista Luzes
A Guarda (Pontevedra), 1954. Fotógrafo autodidacta. Numerosas exposicións de fotografía en Galicia e Suíza. Coordinador cultural da Sociedade A Nosa Galiza de Xenebra e Centros Galegos de Suíza durante máis de vintecinco anos. Colaborador gráfico en Xenebra do Théâtre du Galpon e Collectif Graphique Avanti!.Publicación do libro Gameleiros, retratos de mariñeiros de pesca baixura da Guarda, textos de Miro Villar, en Edicións Xerais (1999). Co-dirección e realización da longametraxe Une histoire seule (Xurxo Chirro, Aguinaldo Fructuoso, 2013). Como funcionario internacional, de xaneiro 1989 a marzo de 2014, traballou para a Axencia da ONU para os Refuxiados (ACNUR). Emigrante, dende 1979 reside en Xenebra, Suíza.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl en en en gl en gl en gl gl en gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Héctor Juanatey, Author at Revista Luzes
Era unha vila de hortas e agora o barrio máis afectado polo desemprego e os desafiuzamentos de Burgos. A poboación do distrito obreiro de Gamonal levantouse e... [...]
«Durmiamos, espertamos». Así se proxectaba o movemento que xurdiu o 15 de maio de 2011 logo dunha multitudinaria manifestación que percorreu Madrid ata a P... [...]
Compostela, 1987. Licenciouse en Xornalismo na Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidad de Santiago de Compostela. Aprendeu xornalismo local en La Voz de Galicia e logo traballou en Público, La Sexta, e foi redactor fundacional deeldiario.es. Na actualidade é freelance. Colabora en medios como Praza.com, Público.es, Playground Magazine e eldiario.es. O seu primeiro libro publicase en febreiro de 2014, Dajla. Apuntes desde o Sahara, sobre a súa experiencia nunha viaxe aos campamentos refuxiados saharauís.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
María Golpe, Author at Revista Luzes
Irlanda, a fin dun reino de tristuras
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es pt es gl en gl es es gl es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Carmen Rodeja, Author at Revista Luzes
David Álvarez. O heroe esquecido
A de David Álvarez é a memoria de todo un século. Conversar con el é desentrañar algúns dos feitos que marcaron a nosa historia recente. A represión da g... [...]
Como atopamos o guerrilleiro de Dios?
Pola fría precisión da autopsia sabemos como era Dios: «Pelo castaño ensortijado, nariz regular, boca pequeña, ojos claros, sin ninguna otra señal o cicat... [...]
Carmen García-Rodeja. Nacida en Lugo en 1957. Profesora de Xeografia e Historia en ensino secundario, Traballou con fontes orais en diferentes campos, presentado comunicaciones en congresos sobre temas de: Emigración e xénero: La mujer emigrante gallega en América latina, Mayagüez (Porto Rico); La emigración gallega a través de las escritoras Carmen Kruckemberg y Pura Vázquez, Guadalajara (México) ou Mujeres inmigrantes gallegas en los Estados Unidos en Bayamón (Porto Rico). Como membro da A.R.M.H. (Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica) ten colaborado na documentación de varias fosas, realizado a organización de diferentes actos: entrega de restos despois da exhumación e informes antropoloxico-forense, actos de recoñecemento de represaliados do franquismo ou homenaxes.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt gl pt gl gl pt gl gl pt gl gl gl gl

text:
Xurxo Diz Pico, Author at Revista Luzes
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: pt en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl pt pt en gl gl pt gl gl nl gl pt gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Manifesto [55] A distopía da pataca - Revista Luzes
Naquel ano de 2018 multiplicábanse os sinais desacougantes dun «lento afundimento» de Galicia. ¶ Segundo todos os indicadores, o país atlántico achegábase cada vez máis á condición de «xacemento catastrófico». ¶ Mais non era visto así por moita da propia xente galega. ¶ Esa é unha das características dos lentos afundimentos e dos xacementos catastróficos. ¶ Que non se deixan ver doadamente dende dentro da deriva. Por dicilo ao xeito popular fisterrán, hai que «meterse fóra» para velos. ¶ Existen na percepción biolóxica os chamados «estándares base cambiantes»: un irse afacendo á degradación, de tal xeito que perdemos a memoria ecolóxica. ¶ Ademais, non faltan os que pensan, contra o que diga a lei da gravidade, que se unha pedra ou unha sociedade caen é porque elixen caer, nun liberal e até festeiro derrubamento. ¶ Mais de súpeto hai algo que abanea todo o escenario de cartón pedra e non hai propaganda nin miraxe que impida ver a catástrofe. ¶ Aturamos o afundimento do sistema financeiro galego, o espolio das entidades do aforro popular. ¶ Aturamos a enxurrada contra o idioma galego no sistema educativo. ¶ Aturamos a maior recuada demográfica de Europa. ¶ Aturamos a desfeita ecolóxica, a invasión da nosa natureza polo Partido Único do Eucalipto. ¶ Todo era distopía en Galicia. Mesmo a única alternativa de futuro era medieval: a vella peregrinación á necrópole de Compostela. ¶ Até que se foi espallando a noticia sísmica de que Galicia ficaba sen patacas de seu. A peste dunha couza que se virou imparábel por ineficacia. Por non pór a tempo unha verdadeira emerxencia. ¶ Unha Galicia sen leiras de patacas no século XXI? ¶ Isto é caer máis aló do fondo. ¶ «Cando os animais falaban…». Así comezaban os contos populares. Daquela Galicia de 2018 ficará un arrinque narrativo de terra de terror: «Cando en Galicia se perderon as patacas…».
Seguinte artigoA vida nova do Vigo vello
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl gl gl es gl en es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Agustín Fernández Paz, Author at Revista Luzes
O motivo que me levou a escribir este texto non foron os datos publicados en decembro polo Instituto Galego de Estatística (IGE) referidos ao coñecemento e us... [...]
Os espazos do desexo
Percorrer coa memoria as librarías que frecuentei é un xeito indirecto de revisar a miña relación cos libros. Unha relación apaixonada, á que lle veñen b... [...]
Profesor ligado aos movementos de renovación do ensino e á normalización do idioma, é unha das figuras máis destacadas da literatura galega contemporánea. Entre outros moitos, recibiu o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil en 2007. A maior parte da súa obra está traducida a todas as linguas ibéricas, coreano, árabe e francés.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl pt gl pt gl gl it pt gl en gl pt gl en gl pt gl gl pt gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Miguel Pardo, Author at Revista Luzes
A piques de se cumprir o seu segundo cabodano, a figura do mellor goleador galego da historia emerxe como a dun futbolista único e irrepetible no campo e fóra... [...]
Luís Suárez: menos ouro e máis balón
O barrio coruñés de Monte Alto foi o berce dun dos mellores futbolistas da historia. Un mito en Italia esquecido de máis en España, onde apenas o recordan c... [...]
Verónica Boquete: nunca en fóra de xogo
«Que o fútbol sexa o deporte rei é unha carga». A carga que leva ao lombo quen disputa a Liga de Campións cun dos mellores equipos de Europa, acumula títu... [...]
A Coruña, 1980. Xornalista coruñés con raíces no Ortegal. Licenciado en Periodismo na USC, co último ano cursado na Universitat Autònoma de Barcelona. Comecei a traballar en La Opinión de A Coruña, pasando despois algún tempo polo xornalismo deportivo antes de incorporarme ao gratuíto LV. De luns a venres desde a súa fundación. Logo traballei tamén no falecido Xornal de Galicia, desde os seus inicios ata o seu pasamento, e agora fágoo en Praza Pública. Colaborei en varios medios como Expansión ou La Región Internacional —este último durante a miña estadía en Londres— e participo nalgún faladoiro sobre deportes na radio.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl gl es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Emilio Garrido, Author at Revista Luzes
Agora que se cumpren as datas é cando dou a coñecer a miña historia. Non porque pense que poida ter algunha transcendencia —aquí, coma en Lugo, nunca pasa... [...]
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es gl es gl pt es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Adrián Vilas, Author at Revista Luzes
A finais dos 70 percorreu Escocia buscando pezas para a colección do National Piping Centre porque «daquela só había un Museo da Gaita, e estaba en Ingl... [...]
Pontevedra, 1989. A Universidade de Santiago deume o título de xornalista, pero aínda me queda moito para poder gañalo. Dende aquela escribín, locutei e deambulei tentando darlle voz a historias que precisaban ser contadas, sen deixar de lado a miña paixón pola natureza. Tras pasar pola Radio Galega, establecinme en Inglaterra, onde dirixín o meu primeiro documental, en colaboración coa BBC.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl es en es es pt gl es gl gl es gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Anibal Malvar, Author at Revista Luzes
Viñeron do espacio exterior. Tanto Soraya Sáenz de Santamaría como Susana Díaz son dous experimentos cibernéticos  enviados a España desde a afastada gal... [...]
34 maneiras de morrer en Madrid
1. Desde abaixo —Chamamos ao teléfono da Esperanza? O que pregunta non se refire á famosa ONG. No barrio madrileño da Concepción, na Conce, o teléfono ... [...]
Aníbal Malvar é xornalista e escritor, por esa orde. En Galiza, traballou en El Correo Gallego, El Mundo e numerosas revistas e panfletos de toda caste. En 2000 emigrou a Madrid para incorporarse como reporteiro ao suplemento Crónica de El Mundo, ata que un día lle retiraron a placa e a pistola (emprego e soldo) por insubordinación e saiu voluntariamente do xornal de Pedro J. Despois seguiu insubordinándose en Público (papel e máis tarde dixital), El Confidencial e Cuarto Poder. Como escritor, publicou Soño do violinista (Ed. Coordenadas, 1990), Un home que xaceu aquí (Sotelo Blanco, 1993), A man dereita(Sotelo Blanco, 1994), Unha noite con Carla (Xerais, 1995), Á de mosca (Xerais, 1998) e (esta en castelán) La balada de los miserables (Akal, 2012).
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl fr gl fr gl gl fr gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Néstor Barreira, Author at Revista Luzes
A Olga Rodríguez, como a Jon Sistiaga, Carlos Hernández ou o malogrado ferrolán José Couso, a tribo de informadores que estivo en Iraq, non lle gustan moito... [...]
Fillo de galegos, nacido na emigración da Barcelona de 1970. Foi o Director de Informativos Tele 5 en Galicia de 1998 a 2003 (onde cubríu a castástrofe do Prestige, Premio Ondas a Informativos Tele5). Anteriormente colaborou na Axencia EFE, nos informativos da TVG, e pasouse ao entretemento en programas para Antena 3, Telemadrid, Tele 5, Cuatro e as TDT,s . Agora é o Subdirector dos Programas de Actualidade en Tele 5. Licenciado en C.C. da Información pola Complutense e MBA en Empresas de Televisión pola Universidade de Salamanca.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: gl en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl pt es gl gl nl pt pt gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Manifesto [Luzes 54]: Cando andan as gaiolas tras dos paxaros - Revista Luzes
No labirinto da atención primaria
Unha mirada poética sobre Belgrado
Homeland: Poden os estadounidenses odiaren os EUA?
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl nl gl nl gl pt gl nl gl pt nl gl gl gl pt gl gl gl gl

text:
Mercedes Monmany, Author at Revista Luzes
Un dos escritores e intelectuais europeos máis respectados e escoitados dos nosos días, Claudio Magris (Trieste, 1939), xermanista de formación e autor dunh... [...]
«A única solución para Europa é un estado forte, federal e respectado» Claudio Magris
Un dos escritores e intelectuais europeos máis respectados e escoitados dos nosos días, Claudio Magris (Trieste, 1939), xermanista de formación e autor dunha... [...]
Barcelona, 1957. Crítica literaria e ensaísta especializada en literatura contemporánea, e europea en particular. Foi editora, asesora de publicacións e grandes festivais literarios, crítica literaria nos principais periódicos e revistas españolas, e forma parte actualmente de diversos consellos de redacción de revistas culturais. Organizadora de numerosos ciclos e encontros, comisaria de exposicións antolóxcas sobre grandes escritores universais (como, por exemplo, o Premio Nobel de Literatura Isaac Bashevis Singer ou o francés Jules Verne), traduciu tamén autores como Leonardo Sciascia, Attilio Bertolucci, Francis Ponge e Philippe Jaccottet. É directora das coleccións de poesía e de ensaio literario "La Rama Dorada", da editorial Huerga & Fierro, e da colección "Los Papeles de Sefarad", da Editorial Errata Naturae. Escribe semanalmente sobre literaturas estranxeiras no suplemento ABC Cultural do diario ABC, e colabora de forma habitual nas revistas Letras Libres, Revista de Libros, Turia eVanguardia Dossier. É xurado de diversos premios literarios.
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados


langs: en en gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl pt pt pt en gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en ca gl en gl gl pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl tr es tr gl es es tr gl es ca gl tr uk es gl tr gl pt es tr es es tr gl gl pt gl gl gl gl

text:
Elise Gazengel, Author at Revista Luzes
Foi o máis dereitista da esquerda francesa, o máis catalán dos políticos galos… e o máis francés dos opinadores cataláns. Manuel Valls é o home das m... [...]
Inés Arrimadas é unha trintañeira calquera. Ou case. Destas mulleres do século XXI que puido estudar, viaxar, mudarse a unha gran cidade e atopar un traball... [...]
Aquí un amigoLuzes 53OpiniónPolítica
«O Estado español non ten os instrumentos para evitar que o pobo de Cataluña vote»
Gabriel Rufián: «Os medios de comunicación son os tanques do século XXI»
Desde que foi elixido deputado encabezando as listas de ERC no Congreso, Gabriel Rufián (1982, Santa Coloma de Gramanet) non pasa desapercibido. «Son o que vo... [...]
Gabriel Rufián: «Los medios de comunicación son los tanques del siglo XXI»
Desde que fue elegido diputado encabezando las listas de ERC en el Congreso, Gabriel Rufián (1982, Santa Coloma de Gramenet) no pasa desapercibido. «Soy lo qu... [...]
Onde podo atopar Luzes?
Este proxecto recibiu unha axuda do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte.
Revista Luzes 2015. Todos os dereitos reservados