langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt es oc gl en gl pt pt en de en en en en gl en fr pt pt pt de pt pt gl ml pt pt gl en zh es pt pt zh gl en gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Paxaros no deserto - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Afundía o fociño no alpiste, mentres ollaba con desconfianza ao camareiro. –Diría que estes graos están abondo salgados!- Cuspía pequenas frangullas sobre a cunca da que era contrario a sacar a faciana. -Seica non sabedes descansar nin en festas? Todo se vos vai en gañar cartos!- Aseguraba volto sobre a barra, á que permanecía fortemente anexionado, grazas a uns brazos endurecidos polo traballo, e a unhas mans non menos contundentes que se aferraban ao extremo metálico, co brillante dourado dos anos relucindo entre a penumbra da estancia. -Esta cousa non a come nin mariasantísima!- Comía emporcando o rostro con fruición e miraba a indiferenza do camareiro, que a uns metros de distancia, fregaba con insistencia obsesiva unha copa apenas saída do lavalouzas. -Pensades que somos bestas. Que habemos achegarnos aquí por calquera merda, só porque non temos onde ir? Pois sabede que eu teño casa, que non me dades nada que eu non poda conseguir aló, da miña muller, que cociña ben mellor ca ti e que esa fulana que chamades cociñeira. Si, ti, porcona, que non lavaches as mans dende que te trouxo o teu chulo por unha orella, hai xa vinte anos- Deixou de falar, por un instante, tan só para coller aire e tragar a masa informe que rebulía, abalada polos recorrentes movementos da lingua que procuraba buscarse un oco para emitir sons recoñecibles entre toda aquela maseira. -Oes ti. Hasme poñer outro viño! Tinto, si. Este que me puxeches antes, xa queceu e non hai quen o trague.- O camareiro, consciente que a espera aínda ía ser longa, accedeu a poñerlle outro viño, afastándose deseguido ao lugar que ocupaba, para realizar a idéntica tarefa. Fóra facía frío e caía unha auganeve en diagonal, procedente do nordeste. As luces penduradas na noite sobre a estrada, loitando por prevalecer, inducían a cuestionar a conveniencia da festa. O murmurio dun vehículo íase facendo máis perceptible a medida que andaban os persistentes segundos do inverno. O ruído da freada silenciou ao comedor de alpiste e freou a actividade do camareiro, que, ofrecendo a ollada á fiestra empanada, viron as luces dun coche fronte ao establecemento. As portas abríronse e pecháronse de seguido e uns pasos húmidos e pastosos dirixíronse ás carreiras até a porta do bar. Os brazos inertes dun chuvasqueiro fluían entre a tormenta, caendo pesadamente no momento no que o impetrante accedeu ao interior. –Oes ti, pasmón! Seica os teus pais non che ensinaron a poñer ben o chuvasqueiro.- Falou o comedor de alpiste, provocando un silencio que o camareiro, na súa natural indiferenza, procurou non romper. –Teñen que desculpar, pero ando buscando unha estación de servizo. Hai uns trinta quilómetros que quedei na reserva. O GPS do coche indícame que neste lugar hai unha gasolineira, pero só hai este bar. Poderíanme indicar onde podo atopala.- Calquera dos dous homes podería terlle indicado ao descoñecido que detrás mesmo do bar había un surtidor de diesel, tanto para maquinaria agrícola como para outros vehículos de tracción. Poderían chamar incluso polo dono do mesmo, que adormecía na casa, ao quente, mentres os clientes se ausentaban para satisfacer outros compromisos. Poderían, incluso, ofrecerlle un paraugas para realizar o traxecto, de escasos cincuenta metros, que o separaban do ansiado combustible. Pero preferiron que o silencio gobernase a estancia. –Ben, eu vou, logo. A ver se ides mamar ti e esta merda de viño que serves, mamalón!- entorpeceu a calma o comedor de alpiste para saír fóra, apartando ao estraño dun empurrón. O camareiro, pola súa banda, deixouse caer nunha banqueta permitindo a fuxida, de entre os beizos, dun salouco. –Desculpe, non sei se entendeu a miña demanda?- Rompeu a falar o estraño. –Ben sei, ben sei. Tómelle unha cunquiña. De tapa temos lura á romana, tortilla, orella, macarróns con tomate e paella. Se prefire algo frío, temos lacón, chourizo ou queixo.- Absorto na resposta o estraño virouse cara o exterior sinalando o coche aínda aceso e cun aceno mostrou o seu destino máis inmediato. –Non se preocupe, Ô! Total, co gasoil que lle queda non ha chegar moito máis aló do acceso á autoestrada, e con esta choiva, ningunha grúa se vai achegar por vostede até mañá pola mañá. Chame por teléfono a quen queira e sente, á primeira convido eu.
Artigo do autor, quem facilitou o mesmo para Palavra comum. Fora publicado inicialmente no número 40 da revista Atenea, no início de 2011.
A fotografia do autor foi feita por Nelson Silva no 2009.
* Alfredo Ferreiro Crítica literária Ilustração Narrativa Referências literárias
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
* Narrativa Xavier Frias Conde
O porquê não se importa
* Aida Saco Beiroa Alfredo Ferreiro Ilustração Letras Música Narrativa
Vencedores no Certame de Narrações Breves Manuel Murguia de Arteijo
More from Alberte Momán Noval
Erótica, de Alberte Momán
Posted On 8 Dezembro, 2016 Alberte Momán Noval 0
Erótica (PDF), de Alberte Momán Naval, é mais uma obra anteriormente publicada na Arcosonline, um projeto digital de Victor Domingos.
O desexo, pintura e poesía (II)
Posted On 25 Abril, 2016 Francisco Souto 0
Estase a realizar unha exposición colectiva dos pintores Xulio Maside, Xoán Pardiñas e Fernando Riveiro (no Pazo da Cultura de …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


document_lang: gl

langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt ca gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it gl en de en en en es gl en eo pt es gl la pt gl pt fr gl gl pt en fr pt pt pt als pt pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Visión de xénero na crítica literaria galega feita na Galiza - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crítica literária Verónica Martínez Delgado
Lonxe de ser pesimista, só quero que reflexionemos sobre a necesidade de realizar estudos dende unha perspectiva de xénero, dentro da crítica literaria galega na Galiza.
Toda a sociedade está a contribuír na transmisión de normas discriminatorias, cheas de prexuízos, que impiden acadar a igualdade de oportunidades. Por iso, esta, até hoxe, minoría consciente, estamos a traballar a través de moitos campos, temas, con diferentes ferramentas de intervención, que nos posibiliten a inclusión sistemática de mulleres en espazos vetados para elas, e ir camiñando con pasos firmes cara a igualdade.
Cada tímido proceso que realicemos dende unha perspectiva de xénero, suma, posibilitando perspectivas multiposicionais simultáneas que evidencien a inoperatividade dos procesos de monolitización do (anti)pensamento redutor patriarcal. Por tanto, de novo alentar a toda a sociedade para dar pasos cara adiante e na mesma dirección como os que hoxe estamos dando aquí.
Depois desta pequena introdución, centro o discurso. O tema que me corresponde apenas presentar é Literatura galega: identidade, alteridade e exilio. Visión de xénero na crítica literaria galega.
Para poder desenvolver esta pequena e humilde disertación, púxenme en contacto cos máis coñecidos e recoñecidos críticos e críticas literarias deste país, para tirar unha visión máis profesional e plural sobre o tema (1). Coas súas respostas a un pequeno inquérito e as miñas propias conclusións, espero poder dar un pouco de luz sobre este tema.
Comezo reflexionando sobre isto: que é a crítica literaria?
Consiste nun exercicio de análise e valoración razoada dunha obra literaria, nun medio de comunicación actual. Cabe distinguila da historia da literatura, que realiza unha crítica e valoración moi a posteriori e, frecuentemente, de forma máis documentada e ecléctica.
Existen dous grandes xéneros de crítica literaria: a que propón como proxecto o rigor metodolóxico e científico e aqueloutra que establece a propia subxectividade ou o seu carácter polémico ou informativo.
Na enquisa realizada, parto da base de que existe un sistema literario galego, cunha compoñente importante na crítica literaria.
Segundo esta premisa recollo a opinión, daqueles que tiveron a ben responder á miña demanda, sobre que opinión lles merece a crítica galega, entendida como tal, a feita en galego sobre libros escritos nesta lingua.
Concordan, na súa maioría, en que a crítica profesional e científica como tal, non se exerce de maneira efectiva no noso país, na “súa función selectiva e dialéctica”, en palabras de Ana Salgado, para que sexa un terreo que propicie verdadeiramente a discusión, quizais, e nin sempre, fóra do ámbito estritamente académico. Inciden en que non se leva a cabo unha crítica negativa en case ningún caso, só pequenas apoloxías dos libros criticados e/ou haxiografías dos propios e propias escritores e escritoras. Diferencian, moi acertadamente, entre crítica académica e a situada nas marxes.
En canto á visibilidade dentro do entorno dos mass media e publicacións especializadas, en canto a calidade, repercusión na sociedade, etc, comentan que resulta difícil medir o impacto real da crítica galega, xa que está moi dirixida a un público concreto, mais a invisibilización e invisibilidade da literatura leva asociada a invisibilización e invisibilidade, aínda maiores, do discurso crítico arredor dela. Existen poucos espazos para a crítica e estes son maioritariamente hexemónicos e patriacais. Así, finalmente, os lectores podemos rematar por confundir a calidade coa cantidade de laudatios que reciba un escritor e como apuntaba Mario Regueira, se cadra, só nos está a manifestar cal é a súa rede social.
Tamén existe unha literatura de xénero feita por mulleres que manifestan abertamente un compromiso feminista reflectido nas súas obras. Pregunto ás críticas e aos críticos: Como consideran o comportamento da crítica fronte a este tipo de obras e autoras? Como está a ser o tratamento destas obras? Existe un diferente tratamento destas obras segundo a crítica sexa realizada por mulleres ou homes?
As respostas apuntan cara a que “o patriarcado non pesa máis nin menos que no resto dos planos sociais, a cultura, non é algo que realmente nos faga libres da discriminación coa que as mulleres e os nosos discursos vivimos todos os días”, como afirma nese senso Ana Salgado.
Eli Ríos apunta: “se a obra mantén intactos os canons patriarcais e non resalta demasiado o “feminismo” os críticos deciden publicitala para demostrar que as mulleres temos cabida tamén na literatura galega, non acontecería o mesmo se fose abertamente feminista”.
Para rematar insisto en se existe unha distinta visibilización da crítica feita por mulleres e aqueloutra feita por homes, ou un tratamento diferente feito polos lectores. E se consideran que se trasladan os preconceptos da sociedade ás distintas interpretacións das obras realizadas por homes e mulleres.
Concordamos en que existe, desde o momento en que a meirande parte da pouca prensa que crea espazos para a literatura, os elixidos para facer crítica son homes. Os medios, ademais, están dirixidos por homes, e reflicten a mentalidade machista dominante na sociedade, cando non a promoven. Por tanto, existe unha tendencia a interpretar de forma distinta o valor do traballo feito por un home e o feito por unha muller.
Ramón Nicolás súmase ao destacar que a aparición da plataforma de crítica literaria A Sega é a manifestación máis clara, pertinente e iluminadora desa diferenza e afirma: “penso que cumpriría unha maior presenza de críticas neste país que abordasen o que se publica con criterio e honestidade, e o criterio, cando menos, sempre debería ser plural, aberto, argumentado e sen estridencias. O exemplo da páxina A Sega paréceme moi interesante, por exemplo”.
Como conclusión, resumo as ideas xerais arredor da crítica literaria galega realizada por mulleres fronte á feita por homes:
– Confróntase a existencia da crítica moi ligada ao entorno e ás filias e fobias dos críticos e críticas xunto coas súas relacións persoais.
– Faise referencia á escasa presenza dunha crítica académica fronte á apuntada como “crítica de novidades” moito máis lixeira, en canto a contido, e cun ton marcadamente publicitario e, polo tanto, laudatorio.
– Por outra parte semella que aumentan os espazos críticos na rede fronte a unha realidade que pecha xornais e suplementos específicos.
– Salientar que falamos de literatura nun país e nunha realidade lingüística concretas. Por unha parte un país onde apenas se le e onde o idioma está absolutamente minorizado. Neste contexto, a repercusión tanto da mensaxe literaria como da crítica é moi reducida.
– En canto ao xénero existe unha reprodución na arte das dinámicas sociais existentes, non é especificamente abordada dado o posible descoñecemento da temática feminista ou o desinterese e rexeitamento que esta xera.
– Na crítica non se pode falar dunha mala acollida das obras que tratan as cuestións de xénero, e si, se cadra, dun “machismo brando” sempre situado dentro do contexto da sociedade patricarcal que relega á muller a ocupar espazos menos visibles.
– Por outra banda, salientar a aparición de crítica específica trala presenza de A Sega, que vén cubrir un baleiro no que se refire ao tratamento da literatura de xénero.
– Malia que se teñen dado pasos para mellorar, por medio da literatura, a visibilidade dun discurso feminista, a lousa do patriarcado continúa a frear eses mínimos avances. Dentro incluso das mentes máis manifestamente progresistas, fica aínda un pouso de machismo que se manifesta normalizado na actitude mostrada habitualmente tanto por homes como por mulleres. Somos tamén todos e todas nós a primeira barreira que debemos superar no camiño para acadar unha sociedade máis libre e igualitaria.
Queixas Zas, Mercedes (1999): Breve historia da literatura galega. Promocións culturais galegas: Vigo.
Tarrío Varela, Anxo (1994) Literatura galega, Aportacións a unha historia crítica. Xerais: Vigo.
VV. AA. (2003): Lingua e literatura II. Rodeira: A Coruña.
(1) Das e dos 34 críticos literarias/os galegas/os coas/os que me puxen en contacto, os e as informantes que tiveron a ben responder á miña enquisa foron: Montse Dopico, Xosé Manuel Eyré, Ramón Nicolás, Mario Regueira, Eli Ríos, Ana Salgado e Susana Sánchez Arins.
Licenciada en Historia da Arte en 1998 pola Universidade de Santiago de Compostela. Participou en diversas publicacións periódicas como Madrygal, Revista de Estudos Galegos, Dorna, Ólisbos, Festa da Palabra Silenciada, Arraianos, Olga, e en diversos recitais, conferencias, cursos, obradoiros e congresos, sempre relacionados coa poesía e a literatura galegas. Forma parte tamén da Plataforma de Crítica Literaria A Sega e Grupo Bilbao de Madrid. A súa obra foi estudada nos ensaios Ferroláns na historia da literatura galega, de Henrique Dacosta, e Letras de Cal na produción poética galega dúas 90, de Miguel Louzao Outeiro. Recentemente publicouse ou traballo de fin de grao "Verónica Martínez Delgado: unha poeta do século XXI nas marxes do sistema", de Lidia Gladys Cagiao Conde.
You might also like
* Letras Poesia Verónica Martínez Delgado
“O único lugar onde ficar inmóbil”, por Verónica Martínez Delgado
Crónicas Tradução Xesús González Gómez
A guerra de España: escritores e escritura nos Estados Unidos, por Robert Sayre
More from Crítica literária
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
Posted On 3 Janeiro, 2019 Alfredo Ferreiro 0
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo). Palestra de Alfredo Ferreiro Salgueiro na mesa "Reflexões …
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia
Posted On 3 Abril, 2018 Alfredo Ferreiro 0
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia: Todos o poemas do livro de Luís Serguilha semelham um único objeto mutante, …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: es gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt fr gl it gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl en de en en en en gl en fr pt pt pt de pt pt gl fr pt pt gl en oc pt pt gl fr en pt gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Cuestión de couzas - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Perdera a conta dos anos que botou pechada na casa sen querer ver a ninguén, onde se recluíu por propia vontade, unha tarde de primavera. Para ser exactos, un 16 de maio, de 1970, ás sete en punto da tarde, e brillando o sol. Afundíraselle o mundo ao redor… Entón deixou de crer no amor. Incluso colleulle xenreira ao ramo inocentes de perfumada lilas, que el lle enviaba cada mañá…
O noivo, que era moi esperado aquela tarde na casa, non se presentou a pedirlles aos pais, que aínda vivían e eran moi clásicos, a man da súa única filla.
A mesa isabelina de caoba do comedor, cuberta cun mantel de liño antigo e encaixes, a mellor vaixela, os cubertos de prata, a elegante cristalería (o champán arrefriándose), o novo e vistoso uniforme da doncela; e as delicadas viandas, que se encargaron para a ocasión, evidenciaron tamaño desplante…
Celia, conmocionada, non volveu ter noticias de Roman…
Todo nel, ata o nome, era falso. Unha gran mentira.
Dende aquela tarde non quixo ver a ninguén, e menos que a ninguén, ás amigas íntimas… Vestida de loito, mergullouse nun pozo de aflición.
Gardaba no seu armario unha caixa… O que contiña, non se atrevera a mostrarllo nin sequera á nai. Dáballe reparo… Evidenciaba aínda máis a burla del…
Pechada na súa alcoba, pensaba furiosa no falso prometido… E asaltada por contraditorios sentimentos, abría a caixa con mans trementes, para contemplar, hipnótica, o seu traxe de noiva; logo vertía unha man de lágrimas, sobre a nube de branco organdí, que ano tras ano foi perdendo a brancura orixinal; amarelecendo, ata acabar rillado polo escote por unhas cantas couzas…
Corenta anos despois, Celia e a caixa, aínda seguían alí.
Contemplar o traxe de noiva de ninguén converteuse nun doloroso e imprescindible ritual… O reseco organdí non era máis ca un amarelo e acartonado cadáver… Co tempo, as couzas, multiplicándose, roían sen descanso a que no seu día fora delicada tea. O que quedaba daquel traxe de voda alimentaba a súa pena. Celia compracíase envolvéndose nun reseso e estéril papel de dor.
Casualmente escoitouno na radio, que acendía en moi contadas ocasións.
“A temperatura no exterior é de 32 graos, os ceos limpos. Hoxe, a noite de san Xoán, entre outras moitas cousas, promete luz e estrelas!” –dicía a voz da locutora.
Pareceulle que a través das ondas, aquela voz falaba só para ela…
“Teño que atreverme… –pensaba- Hoxe é un bo día para me desfacer da tristeza… Achegareime á praia, onde ás doce da noite, en medio da alegría xeral, prenderanse centos de lumes. Escollerei o que arda mellor, para botar nel, toda a miña pena. Ah! Tamén a caixa! Non quero vela máis”.
Con sixilo e pasos inseguros, a caixa baixo o brazo, baixou as escaleiras do antigo e señorial edificio, herdado dos pais. Nos relanzos había pouca luz.
Tropezou… A caixa caeulle e abriuse…
As couzas, liberadas, cheas de optimismo, foron pousar na súa cabeza gris.
O mellor don con que fun bendicida ao nacer foi cunha sede infinita de libros. O gusto por respiralos e lelos, tan pronto aprendín a ler. Poeta e narradora, dedícome a crear universos que conxugan o realismo e a maxia.
You might also like
* Alfredo Ferreiro Crítica literária Ilustração Narrativa Referências literárias
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
* Narrativa Xavier Frias Conde
O porquê não se importa
* Aida Saco Beiroa Alfredo Ferreiro Ilustração Letras Música Narrativa
Vencedores no Certame de Narrações Breves Manuel Murguia de Arteijo
More from Chelo Suárez
O gato de Hilario
Posted On 3 Julho, 2017 Chelo Suárez 0
Hilario volveu de América máis pobre que marchara. Para disimular a súa frustración, presumía diante dos colegas de ter vivido …
Emulando a Juan Eduardo Cirlot
Posted On 28 Maio, 2017 Chelo Suárez 0
Recreando ao meu admirado poeta Juan Eduardo Cirlot. Meu pranto Meu pranto é a cruz que me condena, meu pranto vai pola xustiza …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt ca es pt gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en fr en pt pt oc pt pt pt es gl gl pt en fr pt pt pt als pt pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Transmigrantes, por María Alonso - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crítica literária Ensaio María Alonso
Souben que a miña tese obtivera o premio extraordinario de doutoramento da Universidade de Vigo mentres limpaba un retrete como housekeeper dun grande hotel a través dun dos tres contratos zero-hours que tiña naquel momento. Esta imaxe, dunha beleza dramática case kafkiana, representa moi ben a natureza do texto que, daquela, xa estaba a escribir nas poucas horas que tiña libres namentres intentaba triunfar na vida a mil cincocentos setenta e seis quilómetros da miña casa. Do meu fogar, quero dicir, porque a casa a leva unha ás costas.
Transmigrantes, fillas da precariedade é un ensaio que intenta explicar o devir dun grupo moi concreto de persoas de entre trinta e corenta anos que, durante a década da mal chamada ‘crise’ non foi quen de se asimilar no tecido laboral do país de orixe, e que ve na emigración un modo de supervivencia. Este colectivo, ao que me refiro como o ‘precariado transmigrante’ caracterízase por ter unha importante bagaxe formativa pero que, en canto cruza a fronteira, sofre unha depreciación como capital humano. Trátase da mesma depreciación que forza a súa saída. Esta xeración non é unha xeración perdida; senón que é a xeración das oportunidades perdidas para o país que as e os expulsa.
Non se pode dicir que non hai información sobre esta nova diáspora. Españoles por el Mundo ou Callejeros Viajeros son probabelmente dous dos mellores exemplos de programas de televisión que amosan a cara máis amable desta nova migración. Pero este tipo de programas non fan máis que desvirtuar a realidade dun fenómeno ao suxerir que quen emigra o fai porque quere, non porque non ten outra opción, e que o éxito está a esperar por nós alén das nosas fronteiras. E isto non sempre é así. Hai unha cara B desta nova diáspora que non queda recollida en moitas ocasións nos medios de comunicación. Cantas housekeepers ou kitchen porters saen nestes programas? Moi poucas, por non dicir ningunha. Esta versión idealizada que nos chega converte a nova emigración nun espectáculo e non nunha denuncia. Así o están a deixar de manifesto as ficcións culturais que, dende este colectivo de precariado transmigrante na diáspora, están a saír á luz pouco a pouco e que funcionan como contra-discurso a este tipo de programas que desvirtúan unha realidade non sempre tan amable. O documental No Cow on the Ice, do galego Eloy Domínguez Serén, é un bo exemplo do xeito no que a nova diáspora denuncia a situación de precariedade que vén padecendo. Transmigrantes, fillas da precariedade tamén aspira a converterse nun texto de denuncia a través do cal se deixa de manifesto a situación pola que este colectivo ten que pasar durante estes anos de escaseza.
Durante os últimos anos, téñense publicado datos que suxiren que a emigración ten causado a perda de máis dun millón de habitantes no estado español e, polo menos, un de cada cinco destas novas e novos emigrados é galego. A última cifra feita pública indica que o número de galegas no exterior xa supera o medio millón. O Reino Unido tense convertido no destino dunha gran maioría deste novo colectivo migrante. Por exemplo, o consulado español en Edimburgo afirma que hai máis de vinte e cinco mil españois rexistrados xa ben como residentes temporais ou permanentes na súa base de datos. Pero este número non representa, nin de lonxe, a realidade da situación, xa que a gran maioría do precariado transmigrante non se rexistra. Isto pode acontecer por diferentes motivos, incluído o feito de moitas persoas consideraren a súa situación como algo temporal, dada a precariedade laboral que padecen, ou simplemente para non perder dereitos básicos no país de orixe unha vez que volvan.
A maioría destas novas e novos emigrantes non ve a migración como un fenómeno natural, probablemente porque xa non se lembra do noso pasado máis próximo. Isto sabémolo ben as e os galegos: quen non ten ou coñece a alguén que teña un familiar en América Latina, Suíza ou Alemaña? E agora, quen non ten un amigo ou unha compañeira da carreira en Londres, Berlín ou mesmo Nova York? Para calquera persoa migrante, a alienación tanto do país de orixe coma do de acollida convértese nunha carga difícil de levar; mesmo hoxe en día, a pesares das novas tecnoloxías que nos permiten estar ‘aquí’ e ‘alí’. Esta ansiedade ontolóxica é tan familiar para as e os galegos que até temos unha palabra para a describir: ‘saudade’. Manuel Forcadela, no seu libro Dama saudade e cabaleiro sombra, considera a saudade coma o construto cultural dunha comunidade e dunha época en particular de crise económica e inestabilidade política, facendo referencia á España de posguerra e aos corenta anos de ditadura. Seguindo esta liña de investigación, Transmigrantes, fillas da precariedade suxire que a nova diáspora galega tamén está condicionada por elementos similares, mais a situación, tanto histórica como económica, é diferente, polo que é necesario postular un paradigma alternativo para achegarse a este fenómeno do precariado transmigrante. No libro considérase á e ao novo transmigrante como un suxeito político que reinterpreta as metáforas e estereotipos existentes arredor da emigración como manifestación da súa revolta.
A falta de distancia histórica non invalida este achegamento ao que está a acontecer nestes momentos cunha xeración transterritorializada. Xa están a xurdir ficcións culturais como contra-discurso, o que significa que hai unha conciencia clara da necesidade de deixar plasmada esta angustia vital a través das artes. Transmigrantes, fillas da precariedade aspira a formar parte deste corpus. Despois dunha introdución á diáspora clásica galega, achégome ao fenómeno do precariado transmigrante actual tendo en conta as dinámicas políticas e en materia laboral que lle deron pé. A teoría poscolonial e da subalternidade axúdanme a postular esta achega alternativa á intramigración europea. Fágoo porque, como digo ao principio do libro, teño medo, “medo a quedar fóra para sempre, e por iso necesito falar alto e claro para canalizar de xeito produtivo esta angustia existencial que fai que me sinta viaxeira no tempo, xa que a miña é unha xeración que padece de anacronismo. Así é, somos reloxos dixitais nunha película de gladiadores romanos. Estamos fóra de lugar e, por iso, fuximos vagando polo mundo como se fósemos protagonistas dun poema épico propio que escribimos con cada contrato precario que asinamos. Agora ben, que non nolo quiten, que non nos quiten o dereito ao pateo.”
Se queres coñecer máis acerca do libro, podes descargar aquí un fragmento.
Se queres mercalo, podes facelo a través da tenda online de Axóuxere.
You might also like
* Tiago Alves Costa
A sociedade do escândalo – notas sobre a obra de Byung-Chul Han
* Alfredo Ferreiro Ensaio Letras Luís Osório Luísa Monteiro Maria Oliveira Poesia
Maria Oliveira, Luís Osório e Luísa Monteiro no Raias Poéticas 2018
* Cinema Ensaio Estela Pan Vázquez Letras
A morte de Marguerite Duras
More from Crítica literária
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
Posted On 3 Janeiro, 2019 Alfredo Ferreiro 0
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo). Palestra de Alfredo Ferreiro Salgueiro na mesa "Reflexões …
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia
Posted On 3 Abril, 2018 Alfredo Ferreiro 0
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia: Todos o poemas do livro de Luís Serguilha semelham um único objeto mutante, …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca oc gl ca gl ca gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl es gl gl gl es gl gl gl gl it gl gl gl gl es gl pt gl gl gl gl gl gl gl ca es de gl en fr en en en ca gl en de ca es pt fr pt es pt fr ca gl pt en fa gl ca gl fr gl pt gl en es pt pt pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Insurreccións: as emocións colectivas e a estética da rebeldía - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crítica de arte Fotografia Ilustração Lito Caramés Xulio Ríos
O filósofo Georges Didi-Huberman é o responsable da exposición Insurreccións. Unha análise do tratamento estético que diferentes formas de arte acaban dando á rebeldía social. Unha viaxe polos xestos, verbas, accións e reaccións encol da sublevación. As testemuñas de revoltas pasadas teñen algún valor social?
A poética e a estética da rebeldía
No intre de escribir estas liñas –marzo de 2016– unha trece mil persoas que foxen dos desastres da guerra atópanse detidos en Idomeni, norte de Grecia. Toda a Europa oficial, por medio da voz oportunista e covarde dos seus dirixentes (a Historia non nos aprende que unha soa covardía política págase moi cara nun prazo máis ou menos longo?), nega a estas persoas a hospitalidade mínima que esixe o máis elemental sentido ético e que ditan as normas do dereito internacional. Cal é o destino dos pobos cando se comeza a confundir o estranxeiro co inimigo? (G. Didi-Huberman, filósofo e comisario)
Con estas verbas tan claras e tan acusadoras comeza Georges Didi-Huberman o texto que inclúe o catálogo da exposición temporal Insurreccións, que vén de abrirse no Museu Nacional D’Art de Catalunya (MNAC). Esta mostra é especial, tanto pola súa xénese como pola súa evolución ao longo dos meses. A idea nace do centro de imaxe Jeu de Paume de París, o famoso Xogo de Pelota onde se xestou a Revolución Francesa e onde estivo, durante décadas do século XX, o museo do Impresionismo. Alí, comisariada polo filósofo e historiador da arte Georges Didi-Huberman, aparece a mediados do ano pasado Soulévements: est une exposition transdisciplinaire sur le thème des émotions collectives, des événements politiques en tant qu’ils supposent des mouvements de foules en lutte, segundo proclama o propio comisario. O centro de imaxe Jeu de Paume como tal non ten fondos documentais, non é un museo ao uso, por tanto organiza exposicións con materiais foráneos, e onde a imaxe –pictórica, audiovisual, deseñada– ten o protagonismo.
A outra orixinalidade de Insurreccións (Soulévements) vén dada polo percorrido que fará fóra de París e polos compromisos de varias entidades de diferentes estados. A carón de Jeu de Paume, Insurreccións está co-organizada polo Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC), polo Museo da Universidad Nacional Tres de Febrero (MUNTREF) de Bos Aires, polo Museo Universitario de Arte Contemporánea (MUAC) de México, e pola Galerie de l’UQAM-Université du Québec, de Montreal. Cal son as razóns desta colaboración entre entidades museísticas tan dispares e tan afastadas unhas das outras? Pois que ese será o periplo que fará Soulévements ao longo duns dous anos. A iso cómpre engadir que cada entidade organizadora da mostra adaptará, na súa cidade, a exposición ás realidades sociais e políticas do territorio onde se atope. Unha boa parte das obras que se puideron ver en Jeu de Paume xa quedaron en París, e cada museo engadirá unha boa porcentaxe de pezas que só se verán –segundo onde se radique a exposición– en Bos Aires, México ou Montreal. O mesmo acontece agora con Insurreccións en Barcelona.
Cada vez que se erga un muro sempre haberá xente “levantada” para “saltar os valados”, é dicir, para atravesar as fronteiras. Aínda que sexa “imaxinando”. Como se inventar imaxes contribuíse –unhas veces modestamente, outras poderosamente– á reinvención das nosas esperanzas políticas. (Didi-Haberman, comisario)
A primeira escala de Soulévements é en Barcelona, no MNAC. Na presentación da mostra, tanto o director do MNAC, Pepe Serra, a directora do Jeu de Paume, Marta Gili, como o comisario, non dubidaron en afirmar que tiveron que repensar a tradución de Soulévements, pois a correspondencia máis directa de tal substantivo vén sendo “alzamento”. Pero esa verba en España ten funestas connotacións franquistas; así que entre outras posibilidades escolleron Insurreccións. Hai agora nas salas de exposicións temporais do MNAC unhas 300 obras, correspondentes a unhas 100 autorías diferentes. E, como di o comisario, é unha mostra transdisciplinar, que mestura medios e técnicas tan diversas como a pintura, os gravados, a escultura, os deseños, as fotografías, os carteis, os filmes e a documentación escrita.
Desas 300 pezas, 90 son as que o MNAC engadiu a Soulévements na súa etapa barcelonesa. Ditas obras fan referencia a rebeldías do século XIX, á Guerra Civil e á loita antifranquista, e proveñen a meirande parte das coleccións do propio MNAC, e algunhas outras do Arxiu Fotogràfic de Barcelona e mais do Arxiu Nacional de Catalunya. Para esta adaptación á realidade e ao pasado desta sociedade, Didi-Huberman contou coa colaboración de Francesc Quilez, coordinador de coleccións e conservador xefe do Gabinete de Deseños e Gravados do MNAC. Quilez é comisario da exposición Ramon Casas, la Modernitat Anhelada, que naceu nos museos de Sitges e agora se pode ver en Madrid.
A hipótese que o comisario Didi-Huberman propón nesta mostra non é facer un percorrido testemuñal polas loitas contemporáneas que se teñen producido en todos os continentes. Máis bem, trátase de observar as axitacións sociais e políticas, as revoltas, as insubmisións ao poder, e buscar as imaxes coas que os artistas representan a rebeldía. O comisario buscou, por tanto, a estética da revolta, as plasmacións poéticas que a creatividade e o paso do tempo vai deixando das revolucións. Didi-Huberman, ao explicar que é Insurreccións, botou man dunhas palabras de Victor Hugo, o grande escritor romántico francés, que definía insurrección como “unha tempestade de liberdade. Un vento que se esparexe”. E máis adiante, no percorrido polas salas, e ante as imaxes, citou unhas verbas do poeta Baudelaire referíndose á revolución: Un homme libre est plus beau que le marbre.
Outra reflexión á que tamén convida a presencia de Insurreccións no MNAC, vén provocada pola “oportunidade” da mesma. Na presentación, Pepe Serra, o director do MNAC, afirmou como un dos obxectivos dese museo: El museu s’ha de convertir en un lloc que participi dels fenòmens del seu temps; ha de generar debat i discusió. Quizais dentro desa filosofía, o MNAC acolle unha exposición de reflexión estética que vén de París, pensada e organizada desde a capital francesa, aínda que se reserve unha parte para mostrar imaxes dos diferentes lugares polos que vai peregrinar Soulévements. Pero non se agacha a coincidencia que se produce entre a situación política que algúns partidos políticos (e unha parte importante da sociedade catalá) están a xerar e o concepto de Insurrección. A inauguración desta exposición temporal fíxose –curiosamente– o 23 de febreiro. Todo isto só son casualidades?
Na presentación de Insurreccións preguntáronlle ao comisario por que non había ningunha imaxe das mobilizacións do 15 M. E Didi-Huberman comentou que non buscaba facer unha nómina de revoltas para deixar testemuña de cada unha delas, e que do 15 M non atopara imaxes icónicas que lle parecesen esteticamente sobresaíntes. Georges Didi-Huberman é un filósofo e historiador da arte moi recoñecido na actualidade. Á marxe de ser comisario de exposicións, é un gran teórico, sendo o tema dos seus estudos e reflexións a imaxe. Nos seus libros mira de combinar a interpretación das imaxes que concede a historia da arte coa que fai a psicanálise. Entre os seus traballos publicados e traducidos ao español destacan: Cuando las imágenes tocan lo real, Atlas, ¿Cómo llevar el mundo a cuestas?, Ante el tiempo, La invención de la histeria, Ser cráneo, etc.
Català Pic. Aixafem el feixisme, 1936
As xestualidades intensas que dan comezo ás resistencias
Cada vez que me enfronto a un proxecto novo, desde hai anos, sempre parto del. Goya marca o comezo do pensamento moderno na relación entre arte e política. A partir de Goya a imaxinación adopta unha función política. A imaxe adquire unha función crítica. (Didi-Huberman, comisario)
Para mostrar de xeito eficiente a hipótese da que arrinca o comisario para Insurreccións (a lóxica estética e poética que albergan certas manifestacións sociais), Didi-Huberman estrutura a exposición en cinco apartados diferentes. Ao comezo organízanse as imaxes “por elementos”; os elementos físicos que metaforicamente son identificados cun levantamento, cunha revolta: o vento que arremuíña obxectos, unha tempestade, bandeiras voando,… Neste comezo moitas das imaxes son deseños, estudos para obras definitivas. A destacar entre elas a fotografía de Pere Català Pic, Aixafem el feixisme (1936): nun chan empedrado atópase unha cruz gamada, mentres unha espardeña (que semella vir voando) está a punto de pisar ese símbolo nazi. Esta fotografía é unha verdadeira icona das campañas do Govern de la Generalitat de Catalunya contra o “alzamiento” dos militares africanos contra a II República.
O segundo apartado, “por xestos”, xa entra en materia. Cando se quere iniciar unha acción, xa cotiá, xa de insubmisión, o primeiro é o movemento, os xestos. Erguer os brazos, saltar, abrir a boca, son xestualidades que preceden outros momentos da acción. Entre moita imaxe evocadora e provocadora de rebeldías sociais merecen ser citadas cinco obras de Julio González, o grande escultor, da serie Montserrat e que forman parte dos estudos preparatorios que González fixo para a súa famosa Montserrat, a escultura de muller campesiña que o escultor confeccionou para que estivese presente no Pavillón da II República na Exposición Internacional de París, 1937, e que é símbolo da resistencia da poboación civil fronte ao fascismo. En Insurreccións está Cap de Montserrat cridant (1936), un bronce con toda a forza do xesto, da voz que non sae, pero que se adiviña. E tamén están a Mà esquerra aixecada e a Mà dreta aixecada (1942) que falan por si soas –que tanto lembran algunha das mans que Picasso pintou no Guernica– e que poden ilustrar un conflito latinoamericano, como un asiático ou de calquera dos outros continentes. A xestualidade universal. E tamén entre os xestos hai uns cantos carteis de propaganda da Guerra Civil Española. Un deles é La Defensa de Madrid (1937), de Juan José Moreno Llebra; a forza e o dinamismo dun home rexeitando as tropas fascistas.
Julio González. Man esquerda levantada, 1942
Poetas e panfletos: as verbas berradas na rebeldía
O terceiro apartado é tamén o seguinte paso na execución dunha acción: “por palabras”. Palabras exclamadas, ditas, berradas; palabras para cantar, discutir, imprimir, transmitir a mensaxe que se quere proclamar, que se pretende converter en chama para a sublevación. Por iso os poetas moitas veces están por diante das mobilizacións sociais. A forza que pode chegar a ter un poema ou unha canción son incalculables. As notas de Grândola Vila Morena na voz de Zeca Afonso foron o lóstrego que iluminou a Revolução dos Cravos. Para ilustrar esas verbas que acompañan os xestos, que son un paso máis alá dentro da acción, hai moitas imaxes agora no Palau Nacional de Montjuïc, sede do MNAC. Así, a foto de Joan Andreu Puig, Miting de cloenda de la Setmana de Solidaritat de Catalunya amb Madrid (praza Monumental de Barcelona, 1937), reflicte á perfección o significado das verbas: as verbas que está a dicir La Pasionaria na súa alocución a tanta xente que enche a praza de touros, as verbas dos grandes carteis que se poden ler (Catalans! Ajudeu Madrid). Outro tanto acontece na imaxe de Pilar Aymerich, Miting de la CNT a Montjuïc (1977) –o fondo da imaxe é prcisamente o Palau Nacional, é dicir o MNAC–. Este mitin, histórico, celebrado no ano 1977, xuntou multitudes, e tivo como gran novidade que foi o primeiro acto público da ex-ministra republicana Federica Montseny en España, despois da Guerra Civil, evidentemente. Seguindo coas palabras, o comisario, no seu artigo, emocional e reivindicativo, dentro do catálogo de Insurreccións, bota man do uso da palabra cantada nos cárceres como signo de resistencia, de liberación. E lembra que no flamenco hai un “palo” que nace nas prisións, chamado carceleras. E o propio Didi-Huberman cita a letra dunha das carceleras: A mí me metieron en un calabozo / donde yo no veía ni la luz del día, / gritando yo me alumbraba / con el lucerito que yo encendía.
Quizais como resumo dos xestos e das palabras como elementos fundamentais nas insurreccións, sexa doado citar a acción dun coñecido cineasta alemán, Harun Farocki, cando, para protestar polas atrocidades que EEUU estaba a facer co napalm en Vietnam, filmou, en 1969, Nicht löschbares Feuer (Lume inextinguible). Na cinta de 25 minutos o cineasta le a testemuña dunha sobrevivente da guerra do Vietnam; logo fai un monólogo mirando a cámara: Como mostrarlles a vostedes a acción do napalm? E como mostrarlles as feridas causadas polo napalm? Se lles mostramos os efectos do napalm nas vítimas, pecharán os ollos. Primeiro pecharán os ollos ante as imaxes. Logo pecharán os ollos ante a lembranza das imaxes. Logo despois pecharán os ollos ante os propios feitos. Logo pecharán os ollos ante a relación deses feitos. Entón, en silencio, Farocki agarra un cigarro acendido do cinceiro que hai na mesa e, mentres a cámara pecha o plano sobre os seus brazos, apaga completamente o cigarro sobre a pel do dorso do seu antebrazo esquerdo. Mentres tal cousa fai, unha voz en off explica que o cigarro arde a 500ºC, mentres que o napalm arde a 3000ºC. Logo segue un documental sobre o uso e os efectos do napalm sobre as persoas e mais o medio. A potencia comunicativa da combinación de palabra e xesto. Farocki dicía: unha imaxe nunca é inocente.
Korda. El Quijote de la Farola, Plaza de la Revolución, Habana 1959
Das verbas aos feitos. Conflitos
Que nos subleva? Son unha serie de forzas: psíquicas, corporais, sociais. Con elas transformamos a inmobilidade en movemento, o abatemento en enerxía, a submisión en revolta, a renuncia en alegría. As insurreccións prodúcense con xestos: os brazos érguense, os corazóns latexan rápido, os corpos despréganse, as bocas libéranse. Tampouco se dan sen pensamentos, que a miúdo se converten en frases: a xente reflexiona, expresa, discute,… (Didi-Huberman, comisario)
Na boa lóxica inconformista, o proceso segue o seu curso e alcánzase o intre de pasar das palabras aos feitos. O desexo de ser libre, berrado, exclamado, desemboca en folgas, manifestacións e outros actos máis contundentes, como barricadas. Contra estas accións, conflitos manifestos, acostuma haber a represión das forzas da orde do sistema, que se nega a ceder ás demandas dos sublevados. O cuarto apartado de Insurreccións leva por título Por conflitos. Neste apartado as imaxes son duras: algúns dos gravados de Goya para Los Desastres de la Guerra, e tamén unha serie de gravados de autor descoñecido, que se conservan no MNAC, e que levan por título Los Horrores de Tarragona (1811-1814) e que reproducen as violencias represivas das tropas francesas na vila de Tarragona durante a Guerra da Independencia. Son escenas de asasinatos de poboación civil, desarmada, polas rúas máis céntricas de Tarraco e dentro de edificios públicos. Todos os gravados levan unha lenda onde explican o feito ilustrado e o lugar e data do acontecido. Un deles, por exemplo, reza: Doncella que prefiere la muerte antes que ceder al torpe deseo de su enemigo en el presbiterio de la catedral la noche del 28 de junio de 1811. Os gravados de Tarragona non teñen a excelencia das pezas de Goya, pero demostran mestría no tratamento do claroscuro e do equilibrio das composicións.
As ilustracións de conflitos circulan por fotografías anónimas e de autores coñecidos, mormente a través de fotografías. Así hai algunhas da Comuna de París de 1871 (non esquecer que algunhas desas fotografías de asembleas e xuntanzas –das primeiras fotografías que se tiraban en exteriores– serviron meses despois para que a policía identificase os revolucionarios, os detivese e executase a centos deles), outras da Setmana Tràgica (1909), de Frederic Ballell, unha de Pérez de Rozas do enterro de Durruti (1936), e por suposto fotografías das manifestacións antifranquistas e máis da represión policial ás mesmas. Especial relevancia teñen as que fixo Manel Armengol o día 1 de febreiro de 1976.
María Kourkouta. Idomeni. 2016
O desexo é indestrutible. Testemuñas e resistencias
E que teñen que ver estas fotografías coas insurreccións, tema desta exposición? Non hai que mirar só as imaxes e o que representan, senón entender que as imaxes son actos, como as palabras. E para este anónimo autor, que seguramente morreu nese campo, a súa esperanza era que esas fotografías chegasen a nós algún día. Fíxoas non para el, senón para nós, e iso é insurrección. (Didi-Huberman, comentario a fotos do campo de Auschwitz).
Como é ben sabido, as rebelións non sempre triunfan. Son moitos os casos nos que rematan coas represións e mortes das persoas que buscan a liberdade. Nestes casos de derrota momentánea hai un desexo de perpetuar a memoria do ideal enarborado, das persoas loitadoras. Esas testemuñas de tantas e tantas resistencias enchen a última sección da exposición: Desexos. Desexos que non se borran, que non desaparecen. Pódese tratar das marchas todos os xoves das nais e avoas da Plaza de Mayo, de Bos Aires, da rebeldía mostrada ano tras ano e mes tras mes en Gaza contra as tropas israelís. Aínda está no MACBA a exposición de Miralda MADEINUSA que, entre outras moitas performances súas –en plena rúa–, ofrece unha titulada Santa Comida e que consiste basicamente na representación de 7 divindades iorubas levadas polos escravos a América, e os seus atributos, entre eles os alimentos. As tales divindades seguiron sendo adoradas polas africanas e africanos en América, pero baixo os disfraz dun santo católico. Outro xeito de resistencia.
Aquí hai imaxes moi diversas, mais todas van encamiñadas a demostrar iso: a necesidade de perpetuar as memorias, de manter a chama dos ideais non alcanzados. Así, móstranse deseños preparatorios que Joan Miró fixo para a súa obra –un tríptico excelente– L’esperança del Condemnat a mort, unha homenaxe particular ao xove anarquista Salvador Puig Antich, executado polo franquismo en 1974. Cal é a esperanza do que morre? Tamén están nesta última sección catro fotografías diminutas de 1944, en branco e negro, tomadas por algún prisioneiro do campo de exterminio de Auschwitz e nas que se ve a un grupo de mulleres empurradas cara a cámara de gas e logo a cremación posterior dos corpos xa gaseados. A persoa anónima que conseguiu (a saber como) tirar esas fotos, probablemente formaba parte dun sonderkommando, que axudaba nos traballos de levar as persoas á cámara de gas, aínda sendo xudía. Esa persoa, que colaboraba nesa tarefa tan espantosa, para que fixo as fotografías? Para deixar constancia do que alí acontecía, para transmitir o horror. Segundo Didi-Huberman iso tamén é insurrección.
Castelao. Paraíso feixista. 1948
(Xulio Ríos -a quen agradecemos a súa amabilidade- facilitounos a versión do texto en chinés para o galego:
“O paraíso do fascista.
Eles alardean da prosperidade e o florecemento, fanfurriñan sobre a tranquilidade e a felicidade. Eles establecen o paraíso seu na terra, no que non hai amor nin sorriso, tampouco flores nin luz, por non falar de cantos de adultos e risas de nenos; aquí só quedan morte e tristeza.)
Castelao. Derradeira lección do mestre. 1948
A barbarie reflectida nos álbums de Castelao
Moitas son as testemuñas da barbarie nos guerras e conflitos. Moitas das creacións sobre a violencia e sobre a derrota poderíanse engadir ao último apartado de Insurreccións. E tamén a pregunta de para que?, para que deixar imaxes, relatos do acontecido? Que ben entran aquí os cadernos de estampas de Castelao, tanto Atila en Galicia como Galicia Mártir. Na liña dos gravados de Goya están deseños como Todo pola Patria, a relixión e a familia, ou Esta door non se cura con resiñación, ou A derradeira lección do mestre.
Sobre as estampas de Castelao, Juan Prados –investigador– brinda en exclusiva o seguinte texto que el mesmo titulou: Os Deseños negros de Castelao traducidos ao chinés:
‘A investigación para escribir a biografía do pintor José Luís Rey Vila “SIM”, aportou datos descoñecidos deste artista. A súa obra foi a máxima expresión artística da Guerra Civil Española ata a chegada do Guernica, de Picasso. O seguimento da produción artística de Rey Vila permitiu descubrir que os seus álbums –realizados a pé de rúa en Barcelona– foron reeditados en Shanghai en 1938, cos seus textos traducidos ao chinés, polo escritor, tradutor e loitador contra o imperialismo, Ba-Gin (nome oficial Li Yaotang). Para informar dos feitos acontecidos durante a Guerra Civil Española, o activista Ba-Gin escolleu dous artistas: a Rey Vila e a Alfonso Rodríguez Castelao. Do médico de Rianxo seleccionou dous dos seus cadernos negros: “Galicia mártir” e “Atila en Galicia”. Na Biblioteca Pública Arús (Barcelona) atopamos esta edición dos cadernos traducidos por Ba-Gin ao chinés cun curioso título en italiano: “Il Sagne di Spagna”, e datados en 1948. A difusión desta obra foi decisiva para coñecer fóra de España e Europa as pinturas e os debuxos de Alfonso Rodríguez Castelao, para min o verdadeiro fundador do nacionalismo político galego.’
Juan Prados Tizón (Mugardos, 1943) é un investigador que, facendo parella con Jaume Rodón (Valls, 1944), leva publicado importantes traballos. Un deles é a publicación Eugenio R. Serrano de Casanova nedense universal, onde demostran que Serrano de Casanova foi o creador da primeira Exposición Universal que se fixo en España, a de Barcelona no 1888. Segundo o libro, este home de Neda converteuse nun experto en Exposicións Universais, pois asistiu a moitas delas. Como empresario propúxolle ao Concello de Barcelona celebrar na cidade unha Exposición Universal, ao modo doutras capitais. E aceptaron. Serrano de Casanova corría con todo o financiamento e gastos da organización. Adecuouse todo o que hoxe é o Parc de la Ciutadella para acoller os pavillóns, e o coñecido Arc de Triomf ergueuse para albergar os despachos de venda de entradas. Cando os popes da cidade (entre eles Francesc Rius i Taulet, alcalde) viron a importancia do acontecemento, decidiron que non podían deixalo nas mans dun galego, dunha persoa de fóra. E así retirárono do proxecto e seguiron pola súa conta. Esta parella de estudosos tamén veñen de alumar unha nova publicación: Biografía de la Lamprea, un exhaustivo traballo histórico e gastronómico sobre ese manxar mariño de primavera.
ata o 21 de maio de 2017
(Galiza-Catalunha) Nado en Caroi, Cotobade, en 1949. Profesor de Ensino Secundario, e de Cultura e Lingua Galegas (Proxecto Galauda). Autor do libro de relatos "E agora pasa un tren" (Biblos) e coautor de traballos de historia e antropoloxía: "América, América" (Roure), "Galicia a lo claro" (Popular), "El Islam en las Aulas" (Icària), entre outros. Membro de Furafollas Agrupación Teatral.
You might also like
* Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
* Artur Alonso Novelhe Fotografia Poesia
* Crítica de arte Escultura Lito Caramés
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
More from Crítica de arte
Irmáns Santilari, ourives con lapis e con pincel. Teatro das Vaidades
Posted On 10 Maio, 2018 Lito Caramés 0
Irmáns Santilari, ourives con lapis e con pincel. Teatro das Vaidades: Pere e Josep Santilari presentan obras na galería Artur …
Pamen Pereira: tempos imaxinarios e vanitas
Posted On 1 Março, 2018 Lito Caramés 0
Pamen Pereira: tempos imaxinarios e vanitas Cal é o resultado de xuntar nunha peza artística pedras e andoriñas? Na galería de …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
26 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies