langs: es gl gl gl gl gl gl gl es en es gl gl gl gl gl es en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl es en gl es gl pt gl gl es en gl pt gl pt pt gl gl pt pt gl gl pt gl es es pt pt pt es es pt gl gl pt gl gl gl gl gl gl

text:
Democracia e educación | Sarmiento
A relación entre filosofía e educación comeza co nacemento da primeira. Para moitos só se pode falar sensu strictu de filosofía logo da aparición da “filosofía académica”, é dicir, da sistematización por parte de Platón dun corpus de coñecementos e sobre todo duns determinados procedementos para acceder ao saber, que podían ser ensinados a un grupo de estudantes. A filosofía nace logo como educación. Por iso non debería causarnos estrañeza que o filósofo pragmatista estadounidense John Dewey afirme neste libro que comentamos que “a filosofía é a teoría da educación como práctica intencionalmente dirixida” (páx. 518). Porén, se aceptamos que a teoría da educación contemporaneamente pertence ao ámbito do que chamamos “pedagoxía”, o que si nos debería sorprender é comprobar a distancia que se ten producido hoxe entre esta e a filosofía. É certo que nos estudos de Pedagoxía ten existido, quizais con máis forza no pasado, unha materia chamada “Filosofía da Educación” mais tamén o é que, moi especialmente a partir da segunda metade do pasado século, se ten aberto unha fenda entre ambos os dous campos, o da filosofía (e aquí por “filosofía” enténdese de novo “filosofía académica”, é dicir, a que predomina no ámbito das Facultades de Filosofía) e o da pedagoxía, particularmente por certa crecente desconfianza por parte da primeira respecto dos vieiros que ao parecer ten seguido a segunda. E dicimos “ao parecer” porque na nosa opinión hai nesa desconfianza máis prexuízos infundados ca motivos ben informados. Pois ben, abondaría cunha lectura esixente desta obra de John Dewey, publicada por vez primeira hai pouco máis de cen anos, para que esa desconfianza se disipase. De aí, pois, que lle concedamos todo o seu valor a esta nova edición amplamente anotada, a primeira nun pulcro e coidado galego, que ademais forma parte da prestixiada colección de “Clásicos do Pensamento Universal”, que se impulsa desde a Universidade de Santiago.
Mais o valor actual que cabe atribuír a este texto non reside tan só na ocasión que brinda para desfacer moitos equívocos respecto do antipedagoxismo hoxe tan de moda (e non só, por certo, nas ringleiras dos filósofos). Tamén no espazo propio da pedagoxía as reflexións do filósofo norteamericano manteñen plena vixencia. Por desgraza, cabería dicir. Porque o que expón Dewey a través das máis das cincocentas páxinas de prosa clara e precisa (modelo do filosofar anglosaxón, lonxe das escuridades de certa tradición continental europea) é unha proposta de cambio das prácticas escolares que na súa opinión (unha opinión sempre minuciosamente argumentada) resulta imprescindible para que esas prácticas se acomoden ás esixencias dunha sociedade democrática. Cen anos despois, o lector poderá comprobar que a escola que hoxe temos se segue asemellando moito á vella escola que o filósofo quería reformar e moi pouco a que el quería crear. E que por certo chegou a poñer en práctica porque, como o profesor Antón Costa expón no seu documentadísimo prólogo (máis ben un extenso estudo introdutorio, páxs. 15 ‒ 99), Dewey non se limitou a teorizar sobre o cambio educativo senón que el mesmo liderou, ou cando menos inspirou, o movemento de “project-method” (anticipo da actual “pedagoxía por proxectos”) que acadou unha importante implantación en sectores escolares dos Estados Unidos e que mantén a súa influencia nos movementos máis renovadores do profesorado norteamericano. E mesmo, como o propio Antón Costa salienta, pode ser considerado un “dos teóricos fundadores do campo do currículo” (páx. 63) e unha das figuras impulsoras do pensamento renovador da chamada “Escola Nova”, cuxo influxo chega ata os nosos días, á marxe de que se poida compartir ou non a rotunda afirmación de que, segundo “unha valoración xeral”, “Dewey foi o maior pedagogo do século XX” (páx. 64). En calquera caso, a “desgraciada” vixencia de Democracia e educación derívase de comprobar como moitas das inercias e as malas prácticas que o filósofo denunciaba continúan hoxe, e que os esforzos renovadores aos que el contribuíu non foron abondos para cambiar ese estado das cousas. Cando lemos (páx, 414) a súa crítica da solución habitual (a acumulación cuantitativa de contidos) á disputa por procurar un lugar no currículo a novas materias, e como ese amoreamento produce logo como reacción o retorno ao vello currículo das “tres Erres”, sen forzar as cousas podemos ver aí unha anticipación do Back to the basic reaganiano, máis tarde imitado por Bush fillo, e que entre nós en boa medida foi reivindicado polos ideólogos das leis contrarreformistas do PP.
Un argumento favorito do “antipedagoxismo” de hoxe é criticar os procedementos metodolóxicos dos movementos de renovación pedagóxica, que en España apoiaron a implantación da finalmente fracasada LOXSE, por confundir a aprendizaxe dos valores democráticos coas prácticas democráticas, baixo o suposto de que na relación profesorado – alumnado non é nin posible nin desexable a relación horizontal que caracterizaría as prácticas democráticas. O texto de Dewey proporciona unha boa refutación desta falacia. En primeiro lugar, o que este proclama, e será un dos leitmotivs esenciais da súa obra, é que non hai verdadeira aprendizaxe se a información non está asociada cunha práctica que lle dea sentido. Así que pretender que os nenos e nenas memoricen unha lista de “valores democráticos” nun contexto autoritario que os nega é apostar por un fracaso seguro. O que encerra a falacia é, naturalmente, unha confusión da obvia necesidade do exercicio da autoridade por parte do docente coa exclusión da participación activa do alumnado na dimensión que en cada caso sexa posible (ademais da paralela confusión ou interesado silenciamento de que a propia práctica democrática non exclúe o exercicio da autoridade). Unha participación que, segundo Dewey, en todo caso será imprescindible para evitar unha aprendizaxe mecánica e rutineira, carente de auténtica significación. Neste punto, tampouco nos parecería forzado ver na concepción da aprendizaxe de Dewey unha anticipación da noción de aprendizaxe significativa de Ausubel.
Mais entremos xa na descrición dos principais riscos que caracterizan a concepción educativa de John Dewey, de acordo co que se expón neste texto (que non é o único que dedicou a temas educativos mais si habitualmente sinalado como o principal e máis influente de cantos escribiu). Se a educación, considerada de maneira xeral como o adestramento das novas xeracións nos valores e destrezas das xeracións adultas, é unha constante de todas as sociedades humanas, pola contra a escolarización e a sistematización dunha educación formal serían xa características exclusivas de sociedades cuxa complexidade fai imposible “transmitir todos os seus recursos e logros” mediante procedementos informais (páx. 118). O que non significa que estes procedementos desaparezan nesas sociedades complexas. De feito Dewey dirá que “un dos maiores problemas que a filosofía da educación debe enfrontar” será xustamente lograr un equilibrio entre “as formas de educación informal e formal” (páx. 119). E aquí aparece xa unha das críticas que o filósofo máis reiterará contra as prácticas habituais da educación escolar (isto é, formal): o perigo principal que axexa á escola é a desconexión da relación coa vida social, que pola contra sempre está presente nos procesos de adestramento informal ou “incidental” como el os chama (fronte ao carácter “intencional” da educación formal). En efecto, como unha e outra vez leremos ao longo de Democracia e educación, ese perigo tense convertido na gran eiva da educación contemporánea: non se educa para adquirir saberes conectados coas experiencias vitais dos educandos e en consecuencia estes perciben que eses saberes, que son obrigados a aprenderen nas aulas, teñen un valor exclusivamente autorreferencial, porque o tal valor desaparece unha vez que as abandonan.
En consecuencia, unha das teimas do autor será manter o vínculo entre a escola e o medio social, porque a educación na escola non pode constituír un fin en si mesmo senón un instrumento para facilitar o acceso das novas xeracións a ese medio social nas condicións máis favorables. As funcións da escola, por esa razón, serán dividir en partes simplificadas a complexidade das estruturas civilizatorias das sociedades desenvolvidas para permitir que esa complexidade vaia sendo asimilada de maneira gradual; en segundo lugar, nese labor de simplificación o sistema escolar debe eliminar os elementos inútiles ou innecesarios para facilitar a adquisición de hábitos eficaces e especialmente valiosos; e, finalmente, debe aspirar a equilibrar os distintos grupos sociais existentes para ofrecer oportunidades de aprendizaxe análogas a todos os individuos, sen importar a súa procedencia (páxs. 133 – 134). Aquí aparece unha concepción do sistema de escolarización como factor de compensación das diferencias sociais, unha idea clave tamén en relación coa súa concepción da democracia que, lonxe dos enfoques liberal individualistas (malia ser el un dos representantes máis acreditados do liberalismo político), se inclina cara ao que poderiamos chamar unha “democracia social” (no prólogo, o profesor Antón Costa expón o achegamento inicial de Dewey ás posicións socialistas e mesmo ao socialismo revolucionario, mais logo de varias visitas á URSS, e especialmente tras o acceso ao poder de Stalin, trocarase nun crítico do modelo comunista).
Para fundamentar a súa propia concepción educativa, Dewey comeza por denunciar os que poderíamos denominar fundamentos antropolóxicos e psicolóxicos errados. No tocante aos primeiros, oponse á concepción de raizame hobbesiana que interpreta a natureza do ser humano como esencialmente egoísta, segundo a cal a reorientación da conduta cara a comportamentos sociais e solidarios só podería conseguirse mediante o emprego dunha coerción exterior. Esta é a xustificación -implícita ou explícita- dos modelos autoritarios de ensinanza, que non é esaxerado dicir que seguen a ser dominantes na nosa práctica actual. Pola contra, o filósofo educador advírtenos de que unha “dirección puramente externa” da conduta é en realidade imposible porque en sentido estrito non se pode forzar a un educando a facer nada (páxs. 139-140). Poderánselle ofrecer determinados estímulos, habitualmente reducidos á opción entre o premio e o castigo, e é posible que obteñan resultados “físicos” (que o alumnado obedeza e realice tal ou cal acción) mais non resultados “educativos”. Para que poidamos falar destes é preciso que a persoa que está a ser educada participe activa e conscientemente na consecución dos obxectivos que se procuran (páx. 141). Isto non implica substituír a antropoloxía hobbesiana do humano egoísta pola roussauniana do bo salvaxe, senón admitir que na natureza humana se dan tanto tendencias egoístas como solidarias. As intervencións educativas reconducen as primeiras e reforzan as segundas.
Tocante aos fundamentos psicolóxicos, Dewey denuncia como falsa a teoría sensualista que na súa opinión predominaba daquela na concepción da aprendizaxe. Obviamente está a criticar certa interpretación da tradición empirista, da que a propia escola pragmatista americana (que ten nel un dos seus representantes principais, xunto a William James e Charles Sanders Peirce) forma parte, e que posteriormente (capítulo XXV) revisará desde unha perspectiva máis filosófica. Posiblemente esta sexa a parte que na actualidade ten perdido vixencia en maior medida, non tanto porque as principais conclusións sexan en si mesmas cuestionables senón porque os avances en psicoloxía, incluídos os máis recentes produto do desenvolvemento das neurociencias, fan que tanto a linguaxe e o tipo de argumentos e datos experimentais que o autor manexa, como as concepcións que toma como obxecto das súas críticas, resulten en boa medida cousa do pasado. Mais, como acabamos de anticipar, as principais conclusións, aínda que hoxe precisarían dunha fundamentación ben diferente, non me parece que no esencial sexan desbotables. Son estas que o éxito na aprendizaxe precisa tanto da interacción física coas cousas (especialmente nas primeiras idades) como dunha interacción social mediante actividades colectivas, tanto a primeira como a segunda orientadas intencional e conscientemente; que a adaptabilidade e plasticidade dos nenos non debe ser aproveitada, como o é habitualmente, para forzar o seu paso a unha etapa de “madureza”, senón que é preciso contemplalas baixo unha perspectiva intrínseca a cada etapa de desenvolvemento; que esta concepción do desenvolvemento educativo (que hoxe cualificaríamos como crítica coas concepcións exclusivamente propedéuticas dos procesos educativos) implica en última instancia que toda a vida é desenvolvemento e xa que logo “que o proceso educativo non ten fin en si mesmo, que el é o seu propio fin” (páx. 169), punto no que Dewey anticipa xa as teorías da educación durante toda a vida que os últimos documentos da UNESCO promoven. E habería aínda un último punto, hoxe da máxima actualidade, sobre o que volve constantemente: a importancia de tomar en conta nese desenvolvemento educativo tanto a dimensión intelectual como a emocional dos educandos.
O CRITERIO DE VALOR EN EDUCACIÓN
Apoiado nestes novos fundamentos antropolóxicos e psicolóxicos, Dewey vese en disposición de establecer o que el mesmo denomina como o “criterio de valor” da educación e que enuncia así: a “capacidade para crear un desexo de crecemento continuado e para fornecer os medios para que ese desexo se converta en realidade” (páx. 174). En base a este criterio procederá a avaliar algunhas das concepcións educativas máis influentes no seu tempo. Así, critica a Froebel por desprezar a interacción cos factores sociais e en xeral a todas as concepcións que tenden a conceder unha importancia esaxerada ao innatismo, isto é, a idea de que as capacidades innatas dos individuos son o elemento determinante no proceso educativo, como máis adiante criticará as “leccións de cousas” de Pestalozzi por basearse nunha concepción sensualista restrinxida que non ten en conta a complexidade do moderno método científico experimental (páx. 440). Critica asemade a redución da educación a “instrución” que caracterizaría a Herbart, malia recoñecerlle a súa contribución no plano dos métodos pedagóxicos, e a “teoría da recapitulación” de Haeckel por partir dunha “base biolóxica falaz” (páx. 200). En relación con isto último, é obvio que o pano de fondo remite aos vivos debates que entre finais do século XIX e comezos do XX se producen verbo das implicacións da teoría darwinista, e a este respecto Dewey adopta unha posición claramente distante do que se coñeceu como “darwinismo social”, que tivo en Spencer o seu máis destacado representante, e que na actualidade ten recibido un novo pulo (ben que liberado dos vínculos explícitos con orientacións políticas racistas e clasistas, visibles en moitos dos seguidores de Spencer) a través do sociobioloxismo promovido por E. O. Wilson.
Nun plano complementario incide a cuestión da relación entre herdanza (non só biolóxica, tamén cultural) e ambiente, que viña sendo un tópico do debate pedagóxico desde a Ilustración. Lonxe de abrazar o optimismo utópico dun Helvetius, que chegou a proclamar que a acción educativa podería conseguir obter os resultados que se quixera de calquera individuo, Dewey entende a educación como un constante proceso de “reconstrución” e “reorganización da experiencia” que eludirá tanto a simple reiteración do pasado, propia dos modelos conservadores, como a proxección sobre un “futuro remoto” ao que se sacrificaría a inmediata vivencia dos educandos (páx. 208). A xestión desta dialéctica entre a experiencia dos saberes de que o presente dispón, e a proxección dos mesmos sobre os obxectivos formativos que se perseguen, sitúanos diante da cuestión central do currículo, á que o filósofo dedica algunhas das páxinas máis relevantes (xa se ten dito, seguindo as palabras do prologuista, que Dewey pode ser considerado un dos pais da teoría do currículo). Aparece aquí unha advertencia que reaparecerá ao longo das páxinas seguintes: a crítica dos dualismos (mente – corpo, método – materia de estudo) que se alzan como uns dos atrancos esenciais (epistemolóxicos, cualificariámolos hoxe) á hora de desenvolver unha pedagoxía ao servizo dunha escola cunha “actitude mental aberta” (páx. 327). Combater o primeiro dualismo implica insistir de novo no que xa salientamos máis arriba: a importancia de vincular os procesos de aprendizaxe coa acción física, é dicir, evitar a simple memorización de conceptos desvinculados de calquera relación coas vivencias do alumnado e con actividades que lles dean sentido, indispensables especialmente nas primeiras idades. Combater o segundo, leva a rexeitar as tiranías dos métodos que impoñen unha pretendida “imparcialidade” e “uniformidade” no desenvolvemento das actividades de aula, desprezando a rica diversidade dos individuos aos que se aplican (de novo unha advertencia que podería ser dirixida a boa parte das prácticas escolares actuais).
SOBRE A HISTORIA DA CURRÍCULO ESCOLAR
O seguinte paso na teorización do currículo consistirá en desvelar a xénese histórica do currículo dominante que, como se verá, mantén un importante continuísmo co actual, en aberta contradición coa espallada idea segundo a cal as reformas educativas dos últimos anos (que non son unha exclusiva do caso español), terían pouco menos que abolido os contidos curriculares tradicionais. Tras manifestarse contrario á oposición entre “Humanidades” e “Ciencias” e denunciar o elitismo implícito no modelo humanístico baseado nas linguas clásicas (páxs. 392 – 393) que daquela aínda predominaba nos plans de estudo do bacharelato e da mesma universidade, identifica obviamente no legado clásico greco-romano e no Renacemento, pasando pola Escolástica medieval, as raíces do prestixio dos estudos literarios que, como reiteradamente teñen denunciado moitos científicos, xustifica que sexa considerada “inculta” unha persoa que ignora o nome dos grandes autores do teatro clásico, mais non quen ignore o dos máis destacados científicos ou das súas teorías. Mais Dewey sinalará que este novo dualismo, que ten moito que ver coa escisión escolástica entre “artes liberais” (prestixiadas) e “artes mecánicas” (menosprezadas) responde a sociedades fortemente clasistas, nas que as actividades físicas, ás que se asocian as segundas, eran só propias de servos e mesmo escravos. Pola contra, as sociedades modernas proporcionan as condicións para superar esta dicotomía que, con todo, persiste malia a súa contradición coa concepción de homes libres e iguais propia das democracias.
O por que desa persistencia, a xuízo de Dewey, ten que ver, por unha parte, con inercias internas ás propias institucións escolares como é o caso, por exemplo, da reprodución dos “métodos escolásticos”, incluído o recurso a “libros de texto” e ao “principio de autoridade”, no canto “do descubrimento e da indagación” (páx. 455), que é a metodoloxía por el preconizada, e, por outra, coas circunstancias históricas nas que o novo modelo da ciencia, propio da modernidade (de Galileo a Newton), foi asimilado intelectualmente. Nesta última dimensión, obviamente a interpretación de Dewey responde a un enfoque pragmatista que sen dúbida podería ser cuestionado desde perspectivas filosóficas diferentes ou mesmo opostas (pensemos, por exemplo, na concepción crítica do desenvolvemento científico – técnico moderno das correntes fenomenolóxicas, con Heidegger á cabeza, ou a dos francfurtianos, incluído Habermas). Mais cabe enxergar algo así como un anticipo da crítica da razón instrumental habermasiana no laio do filósofo americano ao constatar que a xestión do novo modelo da ciencia, deixada nas mans da “produción e o comercio” capitalistas, non foi posta ao servizo dun “humanismo social” senón dun uso exclusivamente técnico a prol de intereses económicos privados (páxs. 458 – 459). Sería isto, en opinión de Dewey, o que tería contribuído a reforzar a escisión entre saberes científicos, entendidos nun sentido técnico utilitario, desprovistos de todo contido moral, e saberes literario humanísticos, aos que se atribuía a representación dos “intereses morais e ideais da humanidade” (ibid).
A solución de Dewey consiste na superación desa escisión, aínda que a súa fórmula seguramente non compraza a ningún dos moitos que hoxe erguen a voz contra unha hipotética “caída” dos niveis de esixencia académica, porque non responde ao modelo disciplinar que prevalece no ensino secundario (e especialmente no bacharelato), modelo que estes críticos de ningún xeito queren modificar. O filósofo denuncia expresamente a translación ao ensino secundario do “hábito de introducir aos alumnos universitarios en disciplinas científicas segregadas”, forzando unha especialización precoz inevitablemente illada das experiencias do alumnado. Como consecuencia, “o alumno acaba cun coñecemento superficial que é demasiado básico para ser científico e demasiado técnico para ser aplicado a asuntos cotiás” (páxs. 462 – 463). Acaso estas palabras non se poden aplicar ao ensino das disciplinas científicas predominante na actualidade? Ben poderiamos dicir que a alternativa de Dewey é hoxe tan revolucionaria como o era na súa época.
POR UN NOVO MODELO CURRICULAR
Aínda que non chega a concretar con toda precisión o seu modelo curricular (nin é esa a súa pretensión), dedúcense algunhas liñas suficientemente claras. A superación da escisión tradicional entre ensino científico técnico e ensino literario humanístico pasa por recoñecer a dimensión humanística dos saberes científicos porque como afirma contundentemente: “(o) coñecemento ten unha dimensión humanista non porque se ocupe de produtos humanos do pasado, senón polo que fai para liberar a intelixencia e a harmonía humanas. Calquera materia de estudo que logre este resultado é humanista, e calquera materia de estudo que non o faga nin sequera é educativa” (páx. 394). En todo caso, tanto os contidos científicos coma os literarios deberían ámbolos dous integrarse no seu modelo de traballo pedagóxico por proxectos e, polo tanto, vincularse directamente coa experiencia do alumnado para dese xeito adquirir ese significado vivencial sen o cal non habería auténtica aprendizaxe educativa. Respecto dos primeiros, advirte Dewey contra o erro de concibilos coma simple amoreamento de información, coma se o coñecemento científico puidese ser comunicado así (un erro que atribúe a Herbert Spencer, páx. 382), ignorando que a ciencia é só ciencia cando se aplica de acordo cunha metodoloxía que, no caso das ciencias empíricas, implica o uso de procedementos experimentais. Cando se transmiten así os saberes científicos ao alumnado, a tal transmisión carece de “maxia engadida” e en consecuencia “o que así se ensina non é ciencia para o alumno” (páxs. 383). O modo de conseguir que a ciencia adquira esa “maxia” e se troque nun saber con significado educativo, nolo explica máis adiante: “O punto de partida pedagóxico para a instrución científica non é ensinar cousas que se catalogan como ciencia, senón utilizar actividades e aparellos familiares para a observación e a experimentación directa, ata que os alumnos cheguen a coñecer algúns principios fundamentais, ao entendelos nos seus traballos prácticos cotiás” (páxs. 463 – 464).
Este mesmo enfoque debe aplicarse a calquera outro ámbito curricular, seguindo o principio de que no desenvolvemento dunha materia de estudo cómpre proceder segundo tres “estadios”: no primeiro estaría promover no alumnado a capacidade para facer, no segundo a conversión desa capacidade en información que se irá ampliando e complementando coas outras das que xa dispón, para concluír na integración desa información nun material organizado “racionalmente e con lóxica” (páxs. 337 – 338). En relación con isto, outro erro consiste en que o profesorado, e os deseñadores do currículo, pensan que a súa propia perspectiva respecto dos contidos curriculares é a mesma do alumnado, cando non é así, xa que mentres que a deles é a propia de quen xa domina un saber “experto”, ese saber experto só poderá ser acadado polo alumnado no terceiro dos estadios. O exemplo que pon o propio Dewey para ilustrar este problema está tomado do ámbito da Xeografía e resulta moi elocuente: “A casa do neno … é a cerna organizativa do seu coñecemento xeográfico” (páx. 337).
Como anticipamos antes, o pensador norteamericano non propón un sistema organizado e preciso do currículo aínda que si proporciona uns criterios valorativos para establecelo, ao tempo que nos advirte contra a segmentación en compartimentos estancos (consecuencia inevitable da organización estritamente disciplinar) e a concepción xerarquizada das materias ou áreas curriculares. Tocante ao primeiro, propón uns novos principios para a organización do currículo: cambios nos “estándares de valoración”, abandonando a importancia que se lle dá na escola á “disciplina” externa, as notas e os premios, para atender a conexión con “situacións vitais” (páx. 398); recoñecer o “rol da imaxinación como o medio para realizar calquera tipo de cousa que estea máis alá da resposta física directa” como “única maneira de fuxir dos métodos mecánicos de ensinanza” (páx. 401). Baixo esta perspectiva, a literatura e as belas artes deixarían de ser contempladas coma un “luxo” (coma de feito o son no plan de estudos tradicional) para constituíren un elemento esencial na conversión de “calquera experiencia cotiá en atractiva, apropiable, capaz de ser asimilada plenamente, e agradable” (páx. 403). Mesmo chegará a precisar: “unha educación que non é quen de converter a poesía nun recurso para os asuntos da vida e para os do lecer, ou ten algo que non funciona ben ou ben esa poesía é unha poesía artificial” (p. 407).
Mais, de acordo co segundo, o que propón John Dewey é un modelo curricular no que, non só a vella escisión entre saberes literarios humanistas e científicos utilitarios quede abolida, senón que a mesma estrutura disciplinar deixe paso a un novo modelo que, ao parecer, permitiría superar non só a descontinuidade entre os distintos contidos curriculares senón a xerarquización entre materias e contidos máis valiosos e outros menos valiosos. Dicimos “ao parecer” porque certamente o filósofo, reiterémolo de novo, non nos ofrece unha descrición detallada dese modelo alternativo aínda que si numerosas indicacións sobre o lugar que poderían ocupar, e baixo que presupostos pedagóxicos, os distintos saberes que en todo caso deberán ser integrados fuxindo de toda pretensión enciclopedista, como resulta obvio por todo canto se ten dito ata aquí.
CAMBIOS EDUCATIVOS PARA O CAMBIO DEMOCRÁTICO
Considera Dewey que o sistema democrático ten creado as condicións sociais e políticas para que un modelo coma o que el propugna non só sexa viable senón que mesmo a propia consolidación da democracia (ou cando menos a consolidación da concepción da democracia que defende) depende desa viabilidade. Así, diranos que “… xa existe unha oportunidade para unha educación que, tendo en conta os trazos máis específicos do traballo, reconcilie a dimensión liberal co adestramento cunha utilidade social, coa habilidade para participar de forma eficiente e feliz en ocupacións que sexan produtivas. E unha educación así tenderá por si mesma a eliminar os males da situación económica actual.” Estes males derivan de que, mentres a democracia implica que a cidadanía pode participar directamente no control das súas vidas e as súas relacións sociais, na organización capitalista da produción económica “o control segue a ser externo e autocrático” (páx. 430). Esta sería a raíz da persistencia no currículo escolar da tradicional separación entre o liberal (humanístico) e o utilitario (científico – técnico). Romper con esa tradición, como pretende conseguir o seu modelo curricular, contribuiría a superar a división social, unha superación necesaria, dinos, “se a sociedade quere ser verdadeiramente democrática” (páx. 466). Unha pretensión que certamente nos pode soar utópica e mesmo un chisco inxenua, mais que a máis dun nos gustaría poñer a proba no campo dos feitos. Por desgraza, as experiencias con modelos educativos semellantes aos propostos por Dewey son hoxe tan escasas e illadas coma o eran no seu propio tempo.
Cando máis adiante sinale as cinco causas que, ao seu parecer, proporcionan as condicións que fan posible o cambio educativo por el propugnado (valorización do traballo manual, importancia das “ocupacións industriais”, a conexión entre industria e tecnoloxía que reclama un novo tipo de educación con contidos científicos, a posibilidade de superar na actividade escolar a dependencia inmediata das máquinas que se impón na fábrica, os novos avances na psicoloxía da aprendizaxe e da infancia, páxs. 495 – 498), advertirá con todo da existencia do perigo de que o cambio que se produza derive nunha “educación para a empresa” que actuaría como “un instrumento para perpetuar … a actual orde industrial na sociedade, en lugar de operar como un medio para a súa transformación” (páx. 498). Neste sentido, anticipa o posible desvío, con respecto ao que el considera o modelo máis adecuado, cara un sistema dual que é en boa medida o que en efecto hoxe prevalece, é dicir, a separación entre Bacharelato e Formación Profesional.
Previamente tiña analizado a xénese do individualismo moderno como un dos resultados deses dualismos tan insistentemente denunciados, que para Dewey conducirá a un individualismo moralmente egoísta máis polo triunfo dunha errónea concepción que por ningún tipo de determinismo ou condicionante socio – económico: “O individualismo moral deriva da separación consciente de diferentes centros de vida. Ten as súas raíces na noción de que a conciencia de cada persoa é totalmente privada, un continente hermético, intrinsecamente independente das ideas, os desexos e os propósitos dos demais” (páx. 476). Dáse aquí unha certa oscilación na análise das causas que reaparece constantemente nas súas reconstrucións da xénese das ideas e modelos conceptuais; se por unha parte ten en conta os compoñentes socioeconómicos que os xeran, por outra parte semella crer nunha especie de potencia performativa case ilimitada das novas ideas para transformar a realidade social. Así, despois de sinalar as catro formas históricas de tratar o individualismo egoísta, con evidentes implicacións educativas (a volta á autoridade da escola conservadora tradicional; o formalismo derivado do racionalismo abstracto cartesiano que pon toda a confianza en regras e principios xerais sen conexión coas ideas do alumnado; o utilitarismo fundado nun cálculo racional económico que dá lugar a unha escola de premios e recompensas; o idealismo absoluto alemán que fornece unha escola nacional estatal allea aos principios democráticos), Dewey propugna unha educación baseada na liberdade que supere esas catro formas limitadas e que xa logo dea lugar a escolas onde a “quietude física forzada” sexa substituída polo “xogo libre dos movementos físicos” (páx. 482), onde o traballo individual e o colectivo ou en grupos deixen de ser vistos como incompatibles e onde finalmente se faciliten as condicións para que o alumnado aprenda a partir dos seus propios descubrimentos, ao tempo que o propio profesorado poida ir aprendendo do propio proceso educativo no canto de se limitar a repetir mecanicamente procedementos rixidamente pautados. Como constataremos máis adiante, o filósofo e pedagogo deposita unha gran fe na capacidade de transformación escolar e educativa coma un dos instrumentos básicos para a transformación social.
Os últimos capítulos afrontan a conexión das cuestións educativas con dimensións plenamente filosóficas, especialmente no eido da filosofía moral e a teoría do coñecemento. Xa no cap. VII procedera a unha revisión sumaria das principais teorías educativas inspiradas por filósofos, desde Platón ao idealismo alemán. Esa revisión conducírao a distinguir “tres formas históricas de filosofía da educación”, que en parte anticipan xa os modelos que acabamos de ver en relación co individualismo. A primeira, a platónica, contradicía o ideal democrático ao adoptar unha fórmula clasista e non centrada no individuo. A segunda, a ilustrada, tanto na versión roussauniana como kantiana, introduce o principio do individualismo mais non acaba de concibir a axencia que garanta a organización institucional do proxecto educativo. A terceira, o idealismo alemán encarnado especialmente en Fichte e Hegel, atopou esa axencia no Estado nacional pero acabou reintroducindo “a idea da subordinación do individuo á institución” (páx. 233). É obvio que a proposta do propio Dewey se presenta como unha corrección superadora das limitacións dos tres modelos, apostando por unha axencia institucional ben delimitada (neste sentido parece apuntar a unha defensa do ensino público, mais sen acabar de definilo expresamente) que e en calquera caso preservaría sempre a autonomía do desenvolvemento individual.
Non menos sumaria é a recapitulación que fai no cap. XXV das diferentes teorías do coñecemento e as súas implicacións educativas. Neste caso pon o acento nos dualismos nos que ao seu xuízo caen as teorías clásicas, reflexo das distintas modalidades de escisión social entre clases ociosas, mais capaces de autocultivarse e dotadas de autoridade e prestixio, e clases traballadoras dependentes e menosprezadas. Nace así a distinción entre coñecemento empírico e coñecemento racional, entre particular e universal, entre un coñecer activo e outro pasivo, entre coñecer e facer, teoría e praxe, mente e corpo. Os avances en fisioloxía e psicoloxía, así como o paradigma evolutivo en bioloxía e o desenvolvemento do método experimental científico, terían contribuído a poñer as bases para a superación definitiva destes dualismos. Como era previsible, o autor identifica na súa propia teoría pragmatista esa superación, que permitirá evitar o “erro común das escolas sensualista e racionalista”, que consiste en non saber ver a necesaria conexión entre os estímulos sensoriais e a acción do pensamento en relación coa reorganización da experiencia no continuo vital (páx. 532). Sorprende en principio que Dewey non reserve algún espazo para comentar cando menos o intento de síntese do criticismo kantiano, que nos anos en que el escribía esta Democracia e educación tiña continuidade nas obras de neokantianos, como Herman Cohen, Heinrich Rickter ou Ernst Cassirer, e que acabarán tendo especial influencia nos debates sobre o estatuto específico das ciencias sociais. En todo caso, ver no pragmatismo esa teoría do coñecemento que a democracia debería desenvolver (páx. 533) hoxe resulta como mínimo revisable.
Algo semellante cabería dicir no referente ás teorías morais. Tamén neste eido identifica dualismos, que serían efecto de determinadas situacións sociohistóricas e que darían lugar a prácticas educativas erróneas e finalmente contraditorias cos ideais democráticos: a separación entre aprendizaxe e actividade, entre “disposición interna” e “motivo”, entre consciencia persoal e conduta física, entre “interese” e “principios” (páx. 551). E tamén defende a ética consecuencialista característica do pragmatismo como o modelo teórico que permitiría superar esas escisións. Neste punto afronta explicitamente o debate coa ética deontolóxica kantiana mais dun modo que ao noso parecer é extremadamente sumario, senón mesmo pouco rigoroso, pois identifica a “boa vontade” do filósofo de Konigsberg cun “estado sentimental”, e apúntase á crítica da “moralidade interna” como “sentimental, arbitraria, dogmática, subxectiva, por ter dado aos homes permiso para dignificar e defender calquera dogma favorable aos seus intereses ou calquera capricho que se lle ocorrese á imaxinación chamándolle intuición ou ideal de conciencia” (páx. 538). Non parece esta unha descrición que faga xustiza ao imperativo categórico kantiano, coa súa esixencia de autonomía e universalismo racional, lonxe logo de calquera “capricho” ou “imaxinación”. Contrástese esta radical crítica da ética do deber kantiana, que raia o menosprezo, co feito de que entre os anos 60 e 80, un profesor das Universidades de Yale e Harvard, Lawrence Kohlberg, propoña unha teoría do desenvolvemento moral segundo a cal a moral kantiana ocuparía o estadio superior (o 6º) dese desenvolvemento, quedando a moral utilitario – pragmatista nun estadio inferior do nivel posconvencional. Ambas as dúas compartirían logo unha mesma concepción racional e universalista, aínda que, enfrontándose ás tendencias predominantes na tradición universitaria estadounidense, debedoras da corrente pragmatista, Kohlberg sitúa o enfoque deontolóxico por riba do consecuencialista.
Mais, xa para ir concluíndo, nada empece este certo, permítasenos chamalo así, “sectarismo filosófico” os indiscutibles valores que ata aquí vimos salientando nesta admirable e plenamente vixente obra. Desde a nosa perspectiva de lectores de comezos do século XXI parece claro que a defensa dun modelo educativo dificilmente pode aparecer tan estreitamente vinculada a unha opción filosófica determinada, como o autor estadounidense pensaba. Non porque non exista conexión entre a dimensión filosófica e a educativa, naturalmente, que esta é unha cuestión que ficou abondo claro desde o inicio destas notas. Senón porque hoxe, mesmo aínda que non compartamos o ditame posmoderno da fin dos “grandes relatos”, o discurso filosófico nos aparece como inevitablemente aberto, sen que poidamos esixir que a concepción escolar e da educación formal se teña que acomodar en exclusiva a un sistema filosófico pechado. Hoxe máis ben tendemos a pensar que tanto os modelos educativos, como os propios marcos que delimitan o espazo do pensar filosófico (aínda que esa delimitación non se vexa como unha constrición no sentido das escolas positivistas), deben alimentarse dos avances que veñen proporcionando as diversas ciencias experimentais.
Palabras chave - Keywords
Categorías principais Procurar en todoDocumentosEstudosFrontalIn MemoriamNovasNúmero 16Número 17Número 18-19Número 20
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña (director)
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago de Compostela
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
J. Luis Iglesias Salvado (secretario)
Carmen Benso Calvo, Universidade de Vigo
Mª Dolores Cotelo Guerra, Universidade da Coruña
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
Antón Costa Rico, Universidade de Santiago
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago
Carmen Pereira Domínguez, Universidade de Vigo
Vicente Peña Saavedra, Universidade de Santiago
José Luis Iglesias Salvado, Universidade da Coruña
Sabela Rivas Barrós, Universidade da Coruña
Denice B. Catani, Universidade de São Paulo (Brasil)
Héctor Rubén Cucuzza, Universidade de Luján (Arxentina)
Mª Nieves Gómez García, Universidad de Sevilla
David Hamilton, Umea. University (Suecia)
Diana Gonçalves, Universidade de São Paulo (Brasil)
Agustín Escolano Benito, Universidade de Valladolid
Giovanni Genovesi, Universidade de Parma (Italia)
José María Hernández Díaz, Universidade de Salamanca
Dominique Julia, ESHESS (Francia)
Antonio Nóvoa, Universidade de Lisboa (Portugal)
María João Mogarro, Universidade de Lisboa (Portugal)
Frank Simon, Universidade de Gent (Bélxica)
Mercedes Vico Monteoliva, Universidade de Málaga
Antonio Viñao Frago, Universidade de Murcia
Este volume publícase cunha axuda dos grupos de investigación das tres universidades gale- gas que configuran a REDE RINEF-CISOC.
Podes ver tódalas tags ou etiquetas empregadas pol@s autores/as en cada un dos estudos na seguinte ligazón.


document_lang: gl

langs: es gl gl gl gl gl gl gl es en es gl gl gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl es gl gl gl es gl pt gl gl es en gl pt gl pt pt gl gl pt pt gl gl pt gl es es pt pt pt es es pt gl gl pt gl gl gl gl gl gl

text:
Expediente gobernativo instruído a Hermenegil...
Narciso DE GABRIEL Universidade da Coruña Reproducimos seis dos documentos que integran un dos dous expedientes gobernativos instruídos ao mestre Hermenegildo Calvelo, comentados nun artigo que aparece nas páxinas anteriores. Esta documentación está depos...
Un oficio para ser feliz (e para axudar a cam...
María Dolores F. Candedo Guntiriz
As probas de exame para ocupar o posto de dir...
Rosa María CID GALANTE Doutora en Xeografía e Historia Licenciada en Psicopedagoxía   A mediados do século XIX comezan a xurdir as Escolas Normais en España. A creación dunha Institución na que se formasen a mestras e mestres tivo unha importante r...
A educación nos Paises Baixos nos anos 30 do ...
Antón COSTA RICO Universidade de Santiago1 Para os compañeiros e compañeiras do Grupo Sarmiento, e tamén para os demais historiadores da educación de Galicia. Chufarán con ledicia da galeguidade de La Sagra.   Cosmopolitismo e cambios sociais no esc...
A adaptación da Lei Moyano a Galicia
A Lei Moyano (1857) ditouse para ser aplicada uniformemente, e con pretensións homoxeneizadoras, no conxunto do Estado, pero algunhas das súas disposicións deberon ser modificadas para adaptalas a Galicia, e máis concretamente á peculiar forma de se asent...
Categorías principais Procurar en todoDocumentosEstudosFrontalIn MemoriamNovasNúmero 16Número 17Número 18-19Número 20
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña (director)
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago de Compostela
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
J. Luis Iglesias Salvado (secretario)
Carmen Benso Calvo, Universidade de Vigo
Mª Dolores Cotelo Guerra, Universidade da Coruña
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
Antón Costa Rico, Universidade de Santiago
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago
Carmen Pereira Domínguez, Universidade de Vigo
Vicente Peña Saavedra, Universidade de Santiago
José Luis Iglesias Salvado, Universidade da Coruña
Sabela Rivas Barrós, Universidade da Coruña
Denice B. Catani, Universidade de São Paulo (Brasil)
Héctor Rubén Cucuzza, Universidade de Luján (Arxentina)
Mª Nieves Gómez García, Universidad de Sevilla
David Hamilton, Umea. University (Suecia)
Diana Gonçalves, Universidade de São Paulo (Brasil)
Agustín Escolano Benito, Universidade de Valladolid
Giovanni Genovesi, Universidade de Parma (Italia)
José María Hernández Díaz, Universidade de Salamanca
Dominique Julia, ESHESS (Francia)
Antonio Nóvoa, Universidade de Lisboa (Portugal)
María João Mogarro, Universidade de Lisboa (Portugal)
Frank Simon, Universidade de Gent (Bélxica)
Mercedes Vico Monteoliva, Universidade de Málaga
Antonio Viñao Frago, Universidade de Murcia
Este volume publícase cunha axuda dos grupos de investigación das tres universidades gale- gas que configuran a REDE RINEF-CISOC.
Podes ver tódalas tags ou etiquetas empregadas pol@s autores/as en cada un dos estudos na seguinte ligazón.


langs: es gl gl gl gl gl gl gl es en es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl pt gl gl gl en en gl pt gl pt pt gl gl pt pt gl en gl pt gl es es pt pt pt es es pt gl gl pt gl en gl en gl

text:
Anuario Galego de Historia da Educación
Estrutúrase en tres partes: estudos, que en ocasións terán un certo carácter monográfico; documentos, acompañados de análises introdutorias, e novas e reseñas.
Está aberta á recepción de orixinais, que serán revisados seguindo os procedementos habituais.
O idioma usual é o galego, mais tamén acolle textos en castelán e noutros idiomas peninsulares.
Sempre que as circunstancias o permitan, a Revista seguirase a editar tamén en papel.
En calquera caso a intención dos responsables da Revista é convertir este espazo web nun eido para a innovación, a proxección e a reflexión historiográfica, e que ao tempo sirva de repositorio de todos os números que se teñen publicado desde o ano 1997.
A revista Sarmiento. Anuario Galego de Historia da Educación está conformada do seguinte xeito:
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña (director)
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago de Compostela
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
J. Luis Iglesias Salvado, Universidade da Coruña (secretario)
Carmen Benso Calvo, Universidade de Vigo
Mª Dolores Cotelo Guerra, Universidade da Coruña
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
Antón Costa Rico, Universidade de Santiago
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago
Carmen Pereira Domínguez, Universidade de Vigo
Vicente Peña Saavedra, Universidade de Santiago
José Luis Iglesias Salvado, Universidade da Coruña
Sabela Rivas Barrós, Universidade da Coruña
Denice B. Catani, Universidade de São Paulo (Brasil)
Héctor Rubén Cucuzza, Universidade de Luján (Arxentina)
Mª Nieves Gómez García, Universidad de Sevilla
David Hamilton, Umea. University (Suecia)
Diana Gonçalves, Universidade de São Paulo (Brasil)
Agustín Escolano Benito, Universidade de Valladolid
Giovanni Genovesi, Universidade de Parma (Italia)
José María Hernández Díaz, Universidade de Salamanca
Dominique Julia, ESHESS (Francia)
Antonio Nóvoa, Universidade de Lisboa (Portugal)
María João Mogarro, Universidade de Lisboa (Portugal)
Frank Simon, Universidade de Gent (Bélxica)
Mercedes Vico Monteoliva, Universidade de Málaga
Antonio Viñao Frago, Universidade de Murcia
Este volume publícase cunha axuda dos grupos de investigación das tres universidades gale- gas que configuran a REDE RINEF-CISOC.


langs: es gl gl gl gl gl gl gl es en es gl gl gl gl es ast es gl es ast es gl es ast es gl gl es gl pt gl gl es en gl pt gl pt pt gl gl pt pt gl gl pt gl es es pt pt pt es es pt gl gl pt gl gl gl gl gl gl

text:
Autor Aida Terrón Bañuelos | Sarmiento
Influencias Suizas en la educación Española e...
En el año 2005 se celebraron las primeras Conversaciones Pedagógicas en Salamanca (vistas desde hoy, cabría decir que se “se pusieron en marcha”), organizadas por los colegas de la Facultad de Ciencias de la Educación de esa universidad. Se plantearon ...
In Memoriam Julio Ruiz Berrio
Este es sólo uno más de los múltiples testimonios con los que, tras su fallecimiento en el pasado mes de octubre, han querido expresar su pesar muchos de sus amigos, colegas y discípulos. Tengan estas palabras el valor que tengan (y probablemente lo tengan...
Reformas y modos de educación en España: entr...
La Revista de Andorra (publicación del Centro de Estudios Locales de Andorra, dirigida por Javier Alquezar Penón) incluye en su último y reciente número 11 un “Dossier Educación” que recoge las aportaciones presentadas ...
Categorías principais Procurar en todoDocumentosEstudosFrontalIn MemoriamNovasNúmero 16Número 17Número 18-19Número 20
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña (director)
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago de Compostela
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
J. Luis Iglesias Salvado (secretario)
Carmen Benso Calvo, Universidade de Vigo
Mª Dolores Cotelo Guerra, Universidade da Coruña
Xosé Manuel Cid Fernández, Universidade de Vigo
Antón Costa Rico, Universidade de Santiago
Narciso de Gabriel, Universidade da Coruña
Eugenio Otero Urtaza, Universidade de Santiago
Carmen Pereira Domínguez, Universidade de Vigo
Vicente Peña Saavedra, Universidade de Santiago
José Luis Iglesias Salvado, Universidade da Coruña
Sabela Rivas Barrós, Universidade da Coruña
Denice B. Catani, Universidade de São Paulo (Brasil)
Héctor Rubén Cucuzza, Universidade de Luján (Arxentina)
Mª Nieves Gómez García, Universidad de Sevilla
David Hamilton, Umea. University (Suecia)
Diana Gonçalves, Universidade de São Paulo (Brasil)
Agustín Escolano Benito, Universidade de Valladolid
Giovanni Genovesi, Universidade de Parma (Italia)
José María Hernández Díaz, Universidade de Salamanca
Dominique Julia, ESHESS (Francia)
Antonio Nóvoa, Universidade de Lisboa (Portugal)
María João Mogarro, Universidade de Lisboa (Portugal)
Frank Simon, Universidade de Gent (Bélxica)
Mercedes Vico Monteoliva, Universidade de Málaga
Antonio Viñao Frago, Universidade de Murcia
Este volume publícase cunha axuda dos grupos de investigación das tres universidades gale- gas que configuran a REDE RINEF-CISOC.
Podes ver tódalas tags ou etiquetas empregadas pol@s autores/as en cada un dos estudos na seguinte ligazón.


langs: gl gl en es es es es gl gl gl es es es gl es gl gl es es gl es es ca gl gl es es es es es gl gl gl gl es pt lt es es es gl la gl gl en es es gl ia en gl gl gl an es gl gl it es es es ca es es es gl gl gl gl gl gl es gl es es gl es es gl es gl es it gl gl es es gl es es gl it gl gl gl gl it es gl es es gl es es it gl es gl es gl gl gl es es es es es gl gl es es gl gl gl gl en es es gl ia gl it en es gl es gl es gl gl gl es gl es es en gl nl en es es gl es it it fr lt gl gl es es gl gl gl es gl es gl es gl en gl gl es es gl gl es pt gl pt gl gl gl es es es it gl es fr es es gl es gl en gl gl en es en gl es gl es es es es gl gl es es es pt gl es es it gl la es gl es gl es gl gl gl gl es es gl es es es es es gl gl es gl gl es gl gl es gl gl es gl en es gl gl pt gl en gl gl gl es es gl en gl en en gl es en en

text:
CÓMIC "50 AÑOS... Y 50 MÁS"
¿POR DÓNDE VA LA MISIÓN HOY?
RETIRO DE SILENCIO Y ORACIÓN
DÍA DE LA PAZ-ABRAZO SOLIDARIO
LA NOCHEBUENA LA VERDADERA HISTORIA
TRIDUO EN HONOR A SAN PÍO X
RETRANSMISIÓN EUCARISTÍA JORNADA ENFERMO
CAMPAMENTO SCOUT SEMANA SANTA
RETIRO ARCIPRESTAL OURENSE SUR
EXCURSIÓN A LA NIEVE
JORNADAS JUVENTUD BICENTENARIO D. BOSCO
PREPARACIÓN ADULTOS A CONFIRMACIÓN
CELEBRACIÓN DIOCESANA SAGRADA FAMILIA
ACTIVIDADES LÚDICAS PARA NIÑ@S
LUZ DE LA PAZ DE BELÉN
CICLO CINE Y VIDA
ORACIÓN AL ESTILO TAIZÉ
BODAS DE SANGRE DE FEDERICO GARCÍA LORCA
CELEBRACIÓN COMUNITARIA UNCIÓN ENFERMOS
ÁGAPE COFRADÍA STO CRISTO
UN PATIO DE PALABRAS - DIA DE LA PAZ
CENA SENSIBILIZACIÓN CONTRA EL HAMBRE
PRESENTACIÓN BAUTIZADOS EN 2014
CELEBRACIÓN INTERGRUPAL - NADAL
LUZ DE LA PAZ DE BELÉN
TESTIMONIO HERMANITAS ANCIANOS DESAMPARADOS
ADVIENTO HOJA DE RUTA
CICLO CINE E VIDA (CON ROSTRO DE MULLER)
IGREXA CON ROSTRO DE MULLER
CHARLA: ARTE NA PARROQUIA
EUCARISTÍA FESTIVAL CANCIÓN MISIONERA
EUCARISTÍA CON CORAL SOBRADO
VIDEO TUI Y LIPDUB
CONCIERTO SOLIDARIO MARÍA DO CEO
PEREGRINACIÓN A TIERRA SANTA
ENTREVISTA "POLO CAMIÑO DA FE" TVG
CICLO CINE Y VIDA
CADENA HUMANA POR UN MUNDO MEJOR
CHARLA "HISTORIA DE LA PARROQUIA"
50 AÑOS ... CAMINANDO JUNTOS
PPS CONCILIO PARA LA ESPERANZA
44º FESTIVAL CANCIÓN MISIONERA
CICLO CINE E VIDA
PPS CONCILIO PARA LA ESPERANZA
SCOUT CURSO FORMACIÓN (FORE)
EXCURSIÓN BÉLGICA Y HOLANDA
VICARIO DE NUEVA EVANGELIZACIÓN
FESTA ANIVERSARIO SCOUT 02 06 12
FESTIVAL MÚSICA 24 06 12
NUEVO OBISPO DIÓCESIS OURENSE
CICLO CINE Y VIDA
MISA GALLO Y NADAL SOLIDARIO
FELICITACIÓN Y CELEBRACIÓN NAVIDAD
LUZ DE LA PAZ DE BELÉN
REUNIÓN DO CONSELLO PASTORAL
MESA REDONDA SOBRE ESCUTISMO


langs: es en es es

text: Soluciones personalizadas – Zenith Consulting | Consultores expertos en CRM, Dynamics 365 y Office 365


langs: fr fr de gl nl en it ru fr fr nl fr nl id fr en it fr fr en fr fr fr fr fr fr en fr de fr fr fr en fr es es es en en la fr gl gl gl en en nn fr fr en it fr fr en fr fr fr fr fr fr

text:
Ce site utilise ses propres cookies ainsi que ceux de tiers pour améliorer la navigation. Si vous continuez à naviguer sur ce site, nous reconnaissons que vous accéptez nos Politiques des Cookies. Fermer
Locations touristiques plage de Gandia, Xeraco et Oliva
Nous avons le logement dont vous avez besoin
Localité: -tous-Daimus (4)Gandía (1)Grao de Gandia (193)Oliva (19)Piles (1)Playa Xeraco (69)
Adultes: adultes - -1234567891011121314151617181920
Enfants: enfants - -123456
La page que vous demandez n'existe pas
ESPATUR playa de Gandía
Passeig Marítim Neptú, 65 - EDIFICIO INFANTE
46730 - PLAYA DE GANDÍA
ESPATUR playa de Xeraco
Avenida Borróns, 47 - Edif LOS LIRIOS


langs: es es

text: Comentarios en: Plataforma Educativa con página web, acceso para alumnos, docentes y padres familia


text: Comentarios en: Concurso Latinoamericano de Investigación Fernando Báez en Bibliotecología, Documentación, Ar


langs: es gl es es es gl es es gl gl es gl gl gl gl gl gl es es en es es es es es gl es gl gl gl en pt en ja en sv es en gl de fr es ru gl en de es ru gl en de es ru gl en fr en ru gl en fr en ru gl de fr en en gl en sv es en gl en en es en gl en fr nl en gl en en en en gl de ja en en gl de fr es en gl en de en en gl en fr es en gl en es en en gl en nb es en gl en fr en en gl en de it en gl en en it en gl en en es en gl en sv es en gl de de es ja gl de de es ja gl de fr es ja gl de en es ja gl en fr en zh gl en it es zh gl en fr es zh gl en de es zh gl en fr es zh gl en fr es ru gl en fr es ru gl en fr es ru gl en fr es ru gl en fr es ru gl en fr es en gl en fr es en gl en en en en gl en fr es en gl en fr pt en gl en it es en gl en fr es en gl en en nl en gl en fr es en gl de de fr en gl en fr es en gl en fr es en gl en fr es en gl fr fr nb en gl fr fr es en gl en fr es en gl en de es en gl de fr es en gl de fr fr en gl en fr en en gl fr nl en en gl fr fr es en gl fr gl es es es

text:
CON LO MEJOR DEL PRESENTE”
La Salud Escolar: Prioridad del Colegio Miraflores
Se adjunta listado de estudiantes citados el lunes 21 de septiembre para atención oftalmológica. Este listado fue informado a los apoderados por la Trabajadora Social del Establecimiento Srta.Carla Henríquez Maldonado.
Lugar:     CENTROMED, ubicado en calle 4 Poniente esquina 4 norte 6º piso.
Se solicita cumplir con esta citación ya que la salud escolar ha sido una prioridad de nuestro establecimiento.
CONTROL OFTALMOLÓGICO 21 DE SEPTIEMBRE 2015
AMANDA ALIA ANTONELA ESTAY SOTO
DANIELA DE LAS MERCEDES CHÁVEZ BERNAL
DANIEL ALEJANDRO DAVID VEGA VILCHES
MEYLIN SKARLET VERA HERNÁNDEZ
SEBASTIÁN ALEXI ARTEMIO BABESTRELLO MARTÍNEZ
CRISTÓBAL ANTONIO ESPINOZA CARVAJAL
LUCIANO ANDRÉ URRUTIA TORO
MICHAEL ANGEL GUILLERMO ALBADIZ MIRANDA
AXEL JOEL HERNÁNDEZ CAMPOS
ESTEBAN MANUEL EDUARDO CONTRERAS BRIONES
ISAAC DAVID PIZARRO PIZARRO
JESÚS FELIPE RAMÍREZ RAMÍREZ
JOHN ANDRION MATIAS CARES SOLÍS
MATHIAS IGNACIO AYCA ORREGO
FERNANDA BELEN CONTRERAS CHAPA
JAVIERA CONSTANZA PEDERNERA ARAYA
SOLANGE ESKARLETT MONSERRAT ZAMORA ORREGO
SIMONNEI CATALINA ZÚÑUGA LUNA
JONATHAN JAVIER PÉREZ CAÑETE
INGRID VERÓNICA RAMÍREZ LAGOS
BETSAIDA ANDREA ROJAS LUNA
VICENTE JAVIER VARGAS SAN MARTIN
IGNACIA JAVIERA ANDREA ÁVILA TORRIJOS
VALENTINA CRISTELL PAREDES BAHAMONDES
CONTANZA BELÉN SAAVEDRA AGUILAR
IVÁN SEBASTIÁN ZAPATA RETAMALES
POLET NAOMÍ GONZÁLEZ ACUÑA
CAMILA MONSERRAT ROJAS ALCAYAGA
ANDRÉS ALEJANDRO URETA CASAS
JOAQUÍN ANTONIO SOTO VIDAL
KIARA ANGELINA ARAYA REYES
AMARO MAURICIO CARVALLO FIGUEROA
JAVIER ALEJANDRO ZÚÑIGA FORMAS
ISIS IVANNA LAZCANO CONTRERAS
DANIEL ALEJANDRO NÚÑEZ FERNÁNDEZ
ISUMI CHERLY FERNÁNDEZ VARGAS
CLAUDIA PAMELA LEÓN JARA
BRANCO ANTONIO RICARDO CISTERNAS CAMPOS
JOAQUÍN ANDRÉS MOLINA TORRES
BENJAMÍN ALEJANDRO ROJO ARANDA
CATALINA BELÉN TOLOSA RÍOS
GABRIEL ALEXIS PAILLALEF MILLAÑIR
RENATA SOFÍA RAMÍREZ BARRERA
CATALINA PATRICIA ÓRDENES ASTUDILLO
PAULETTE ALMENDRA PÁEZ MATURANA
JEAN FRANCO SÁEZ VINNET
JOSÉ EDUARDO FUNES LUTTGES
BENJAMÍN NICOLÁS OCHOA PÉREZ
STEFANIA MARION ARANCIBIA GONZÁLEZ
CAMILA FERNANDA LEÓN SOTO
KARINA ANDREA PEDERNERA ARAYA
MAYKOL DANIEL HIGUERAS MOLINA
KIMBERLY ALEXANDRA ACUÑA URIBE
ALEXANDRO ADÁN HENRÍQUEZ GUTIÉRREZ
Colegio Miraflores / El Lúcumo 2940, Miraflores Alto, Viña Del Mar
Fono: (32) 239 3585 - E-mail: emiraflores@cmvm.cl / contacto@colegiomiraflores.cl
Horario Atención: Lunes a Jueves 8:30 hrs. a 12:30 hrs.


langs: es en jbo gl en en en en en en es en es en es it gl en fr it es es en en

text:
Afa – Web de la Asociación fotográfica de Albacete
Welcome to WordPress. This is your first post. Edit or delete it, then start writing!
A WordPress Commenter en Hello world!
RSS de las entradas
RSS de los comentarios
Proudly powered by WordPress


langs: gl en pt it it fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl nl gl gl gl en en en gl nl gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl es gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl nl gl en gl gl nl it gl gl gl en es gl gl gl en gl gl gl gl lt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en pt gl

text:
Concello de Fene · Portal cidadán
05-10-2018 - Fene ao día
Arrancan os cursos gratuítos de uso e manexo do móbil en Barallobre e Limodre organizados por INICE e Concello
I.N.I.C.E., Instituto de Investigacións Científicas e Ecolóxicas, con sede central en Salamanca, en colaboración co Concello de Fene puxo en marcha esta semana novos obradoiros de balde orientados ao uso e manexo do teléfono móbil e aplicacións básicas. Así, o pasado mércores, un total de 22 persoas iniciaban na Liga de Amigos de Barallobre o curso, namentras que onte, xoves, outras 20 persoas facían o propio na Asociación Veciñal de Limodre.
Galicia rendirá homenaxe a Sito Sedes este domingo en Sillobre
Galicia rendirá homenaxe este domingo, 7 de outubro, ó gran Sito Sedes, mítico cantante da non menos mítica orquestra Los Satélites e figura de referencia na cultura popular galega durante anos. Esa homenaxe, máis que merecida, terá lugar en Sillobre, a parroquia da súa infancia e mocidade, organizada polo Concello de Fene coa colaboración coa AVV e compañeiros de profesión do músico. Comezará ás sete do serán no adro da igrexa de Sillobre e, esta mañá, o alcalde, Gumersindo Galego, xunto ó concelleiro de Promoción Turística fenés, Juan José Franco; o presidente da entidade veciñal, José Novo, e o propio Sito Sedes presentaban o programa do acto.
Aberta a inscrición no curso As TIC aplicadas a Empresas e Entidades
03-10-2018 - Fene ao día
Baixo o título As TIC aplicadas a Empresas e Entidades, o Concello de Fene impartirá unha nova acción formativa no marco do proxecto Fene Mar Vivo. Terá lugar o vindeiro mércores, 10 de outubro, na Aula da Cultura do Concello, en horario de 19 a 22 horas. O prazo de inscrición está aberto e pode formalizarse no propio Concello ou no correo rede@fenevivo.gal. É gratuíto e no mesmo realizarase unha análise individualizada da presenza na rede de cada negocio ou entidade presente, dando pautas para actuar en función dos intereses e as necesidades de cada un.
Arranca en Fene o obradoiro de emprego INICIA III coa participación de 16 mozos e mozas
02-10-2018 - Fene ao día
Un total de 16 homes e mulleres de entre 18 e 30 anos dos que 11 son veciños de Fene, buscarán a súa entrada no mercado de traballo a través da formación que lles ofrece o obradoiro de emprego INICIA III, que impulsan os concellos de Fene, Ares, Mugardos, Neda e Cabanas. Un programa que arrancaba a pasada semana e que se desenvolverá na nave municipal sita en San Marcos, parroquia de Sillobre, ata o vindeiro 27 de marzo.
O Concello inaugura este martes a exposición dos Premios Curuxa 2018
01-10-2018 - Museo do Humor
O Concello de Fene, a través da Concellería de Cultura, inaugura este martes, 2 de outubro, nova exposición na Casa da Cultura. Nesta ocasión, a mostra dos Premios Curuxa 2018. Poderá visitarse ata o 2 de novembro de luns a venres de 10 a 13 horas e de 16 a 21 horas, e os sábados de 10 a 13 horas. Así mesmo, tamén a partir de mañá, o público poderá visitar unha exposición virtual con todos os traballos presentados ó certame na páxina web do museo
Escolas culturais e deportivas. Curso 2018/2019
Ven a Fene Guía de Ocio
Horario de adestramentos nos pavillóns do Ramo e da Xunqueira 2018-2019
Normas de cobranza en período voluntario dos tributos e prezos públicos municipais
Orzamento exercicio 2018 e cadro de persoal
Período de pago a proveedores do segundo trimestre do ano 2018
Nomeamento funcionarias interinas biblioteca e arquivo
Aprobación lista definitiva lista de aspirantes a bibliotecario/a e axudante de arquivo 2018
Inscricións nas escolas culturais 2018/2019
Exposición Premios Curuxa 2018
Na sala de exposicións temporais da Casa da Cultura-Museo do Humor de Fene, até o 2 de novembro de 2018.
Ven a Sillobre. Homenaxe a Sito Sedes
As 19.00 h no Adro da igrexa de Santa Marina de Sillobre.
XX edición do Felicia POP Festival
venres 12 e o sábado 13 de outubro en Limodre.
Fene Un Mar de Tapas
Concurso gastronómico con degustación de tapas ao prezo único de 1.5 € nos establecementos de hostalaría inscritos.
- Benvida - Información administrativa - Trámites e xestións - Programas municipais - Organización municipal - Grupos municipais - Orzamentos - Servizos - A Mancomunidade de Concellos da Comarca de Ferrol
- Sede electrónica - Facturación electrónica. Face - Notificacións telemáticas - Perfil de contratante - Transparencia
- Novas - Axenda municipal - Galería de imaxes - Redes sociais municipais
- Fene na rede - Guía de asociacións - Portal de asociacións - Outros teléfonos de interese
- Liña directa co alcalde - Avisos e incidencias - Reclamacións, queixas e suxestións - Directorio municipal
© 2018 Fene cidadán. Praza do alcalde Ramón Souto González, s/n. 15500 - Fene (A Coruña). Teléfono: 981 492 707


langs: gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl en gl gl gl en el gl gl gl gl gl en it gl gl es pt gl en gl gl gl it it gl ca gl

text:
Os tipos de servizos | Delegación №2 Brest clínica dental
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro - día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro - mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro - mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro - mundo mans limpas día
1 de novembro - "Mes da sa sorriso"
14 de novembro – mundo Diabetes Día
20 de novembro - día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
1 de decembro - día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro - Día de prevención de lesións
16 de febreiro - día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo - o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo - día mundial da saúde oral
24 de marzo - día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril - día mundial da actividade física
7 de abril - día mundial da saúde
21 de abril - un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril - Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
O 17 de abril de 2018 - día mundial de hemofilia
do 18 ao 31 de maio - Acción "Brest rexión sen tabaco"
15 de maio - internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
12 normas de lonxevidade activa
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental
Os tipos de servizos
O Departamento desempeña as próteses de defectos de dentes e a dentición de moderna próteses (metal-cerámica e monolítica coroas e pontes) a prezos accesibles. Fai peche e parcial extraíble próteses con fixación na peches (ganchos) e altamente estética próteses con fixación do bloqueo de dispositivos eléctricos (con precisión os peches).
No seu traballo, os médicos amplamente utilizado anestésico local, o que fai os procedementos odontológicos indolora e máis cómodo para os pacientes. Para determinadas categorías de cidadáns próteses se realiza en condicións preferentes.
Dentistas-ortopedia constantemente a mellorar a súa competencia profesional a través da formación, exposicións de equipos médicos, literatura científica, a participación na dental conferencias.
En aceiro sala están a recibir dentistas-cirurxiáns de 1ª categoría, con experiencia en clínica de cirurxía maxilofacial, Brest hospital rexional. Adestrados en principios modernos de diagnóstico e tratamento en cirurxía de ambulatorio. Na miña práctica, utilizando métodos modernos de tratamento de secundaria adentia: implante dental, sinusal de elevación, é usado na reconstrución do alveolar crista por horizontal, vertical aumento.
Mellorar constantemente o seu coñecemento por asistir a seminarios, exposicións, conferencias en Minsk, Kiev, Moscova e outras cidades.
Odontoloxía nosa clínica ofrece calidade do tratamento dental, a prezos accesibles — un profesional de saúde e tratamento de dentes. A asistencia médica é sempre usando equipos modernos e de alta calidade de materiais modernos. Na nosa clínica médicos realizar estética restauración é vilarinho revestimento, dente de restauración mediante fibra de vidro artigos e áncoras. Realiza medidas preventivas, a través do cal pode evitar tratamento dental no futuro:
hixiene cepillo dos dentes co uso de pulido de cartafol;
— eliminación de depósitos dentais, coa axuda de Scheller;
revestimento de dentes con flúor drogas que conteñen.
Dentistas-terapéutica están constantemente a mellorar a súa competencia profesional por asistir a cursos de reciclaxe, exposicións de equipos médicos, literatura científica, a participación na dental conferencias.
Un periodontal oficina e os seguintes tipos de servizos:
Profesional limpeza dos dentes (eliminación de Tártaro con ultrasóns e pulido)
Rehabilitación de o periodontal petos por lavado potente drogas anti-inflamatorias
Curetagem de periodontal petos
Educación para a saúde e o coidado axeitado de dentes e cavidade oral.
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Engadir comentario Cancelar a resposta
O seu correo-e non será publicado. Campos obrigatorios están marcados *


langs: gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl es gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl it it gl ca gl

text:
Orde en liña cupóns | Delegación №2 Brest clínica dental
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro - día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro - mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro - mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro - mundo mans limpas día
1 de novembro - "Mes da sa sorriso"
14 de novembro – mundo Diabetes Día
20 de novembro - día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
1 de decembro - día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro - Día de prevención de lesións
16 de febreiro - día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo - o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo - día mundial da saúde oral
24 de marzo - día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril - día mundial da actividade física
7 de abril - día mundial da saúde
21 de abril - un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril - Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
O 17 de abril de 2018 - día mundial de hemofilia
do 18 ao 31 de maio - Acción "Brest rexión sen tabaco"
15 de maio - internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
12 normas de lonxevidade activa
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental
Ordenación cupóns en liña
PARA FACER A RESERVA DE FERRY EN LIÑA
— despois de premer a ligazón será levado a este sitio web:
onde, despois de selección:
a especialidade do médico;
— Nome do médico;
— a data de admisión;
— tempo de recepción;
terá que escribir a súa información PERSOAL, en virtude do cal
Está no ficheiro de PACIENTES a nosa clínica.
! En caso de INCOMPATIBILIDADE, Que entrou
DATOS de carácter PERSOAL en PACIENTES ' arquivos,
a orde de cupón NON PODE ser !
Sobre cuestións de DISCREPANCIA de datos PRESENTACIÓN
con CERTO DATOS PERSOAIS
para poñerse en contacto o rexistro: tel 47-57-06, 47-54-81.
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Engadir comentario Cancelar a resposta
O seu correo-e non será publicado. Campos obrigatorios están marcados *


langs: gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl en gl en gl en gl en gl gl gl gl en gl en gl gl gl it it gl ca gl

text:
O efecto do alcohol sobre os dentes | Delegación №2 Brest clínica dental
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro - día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro - mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro - mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro - mundo mans limpas día
1 de novembro - "Mes da sa sorriso"
14 de novembro – mundo Diabetes Día
20 de novembro - día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
1 de decembro - día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro - Día de prevención de lesións
16 de febreiro - día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo - o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo - día mundial da saúde oral
24 de marzo - día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril - día mundial da actividade física
7 de abril - día mundial da saúde
21 de abril - un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril - Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
O 17 de abril de 2018 - día mundial de hemofilia
do 18 ao 31 de maio - Acción "Brest rexión sen tabaco"
15 de maio - internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
12 normas de lonxevidade activa
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental
O efecto do alcohol sobre os dentes
A opinión Xeral sobre o alcohol todo o mundo sabe pero moitos continuar a usalo, crendo que un GROLO de bo viño non é só edificante, pero tamén mellora o ton de todo o organismo. O problema é que alcohol en calquera forma é absolutamente non é capaz de beneficio. Por exemplo, consumo de alcohol, os dentes vai perder a súa aparencia e inmunidade de enfermidades.
Baixo a influencia do alcohol do corpo leach calcio, e que é un elemento fundamental de dentes sans. O impacto negativo do alcohol sobre os dentes aumenta e un alto contido en alcohol de ácidos (como no viño tinto, e mesmo colorantes artificiais), que gradualmente destruír os dentes brancos, cor delicada esmalte.
Hai un misterioso mito: a pintura non se fan susceptibles a cor nalgúns lugares de viño ofrecido un anaco de queixo. De feito, a partir das propiedades comúns de ácidos contido en alcohol, os dentes non vai salvar non queixo. Ademais, baixo a influencia do alcohol proceso en que o corpo está máis lento, o que en si leva malicioso na natureza e é perigoso para a saúde.
O efecto do alcohol sobre os dentes os seguidores do coñecemento común do impacto negativo no ser humano a inmunidade. Entón, despois de que o primeiro vaso de calquera viño, para non mencionar o máis forte bebidas, do corpo leach vitamina a, todas as vitaminas b, cinc, fósforo, ferro e magnesio e outros minerais, que son esenciais non só para o corazón, cerebro, sangue, articulacións e tecidos que rodean o dente.
Debido ao uso frecuente de alcohol, dentes debido ao fondo desfavorable en forma de perder enxivas, sensible á calor e ao frío, mentres fortemente sangramento, teñen o perigo para adquirir a enfermidade periodontal. Ademais, hai sinais de cari dentes, que en definitiva, pode levar á perda recentemente dentes sans.
sobo perigosa influencia do alcohol sobre os dentes producir bebidas alcohólicas. Que contén o máis perigoso para os seus dentes unha mestura de: unha cantidade excesiva de azucre, que logo leva a cari dentes e unha variedade de colorantes sintéticos, o que come no esmalte dental e destruír-lo.
Baixo a influencia do alcohol do corpo nunha apresurada xeito eliminado do calcio no sangue que non só prexudica os dentes, pero malo para o estómago.
E, ao final, non hai que esquecer que as persoas que sofren de cari dentes, inxerir menos de vitamina e e moito máis colesterol e graxas.
Resumindo todo o anteriormente mencionado e segundo as estatísticas mundiais, a embriaguez, o alcoholismo e relacionadas ou resultado de enfermidades como causas de morte ocupa o terceiro lugar, segundo só para as neoplasias malignas e enfermidades do sistema cardiovascular. A vida útil dos bebedores pesados por 15-20 anos menos que non bebedores.
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Engadir comentario Cancelar a resposta
O seu correo-e non será publicado. Campos obrigatorios están marcados *


langs: gl en gl eo gl gl gl gl ca en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl br gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl nl gl gl en gl en gl en gl en gl en gl gl gl gl gl gl en gl gl fr nb gl ca es

text:
Defectos do dente coroas. | Delegación №2 Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental "Brest ULTRASÓNS clínica dental"
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro — día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro — mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro — mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro — mundo mans limpas día
1 de novembro — "Mes da sa sorriso"
20 de novembro — día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
14 de novembro – mundo Diabetes Día
1 de decembro — día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro — Día de prevención de lesións
16 de febreiro — día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo — o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo — día mundial da saúde oral
24 de marzo — día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril — día mundial da actividade física
7 de abril — día mundial da saúde
21 de abril — un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril — Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
do 18 ao 31 de maio — Acción "Brest rexión sen tabaco"
O 17 de abril de 2018 — día mundial de hemofilia
15 de maio — internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
12 normas de lonxevidade activa
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Defectos do dente coroas.
Defectos de coroas dos dentes — máis cedo e común forma de lesións no consultorio odontológico. A causa de tales defectos servir como cari, esmalte hipoplasia, excesiva abrasión e á abrasión de tecidos dentais duros, aguda e crónica trauma, anomalías do desenvolvemento.
A aparición de defectos de coroas fai que certos cambios na cavidade oral como funcional, cancro e morfolóxicas personaxe. Se hai un defecto de tecidos duros do dente, ás veces acompañada de dor baixo a acción de illamento térmico e mecánico irritantes, o paciente tolerar mastigando un xeito saudable, por sobre o outro lado da dentición pode recibir a placa dental e, como consecuencia da derrota de periodontal tecidos.
Na aparición de carie dental approximalely sobre a superficie do dente está roto .interdentais área de contacto e a lagoa resultante recibe alimentos, Que provoca a inflamación crónica do interdentais papilla, gradualmente, que se estende a toda a periodoncia. Ademais, o defecto de coroas do anterior dentes afecta a aparencia do paciente.
Longo restauración de coroas dos dentes feito por selo. Excisión do enfermo tecidos duros do dente con posterior recheo e actualmente é o principal método de tratamento de cari. Xunto con el na extensa defectos de coroas dos dentes como cari e non cari orixe é aplicada a prótese, que nalgúns casos é máis fiable que o recheo.
Escolla o deseño da prótese dentalé necesario para establecer o grao de perda de tecidos duros, o espesor das paredes da cavidade.
O tratamento ortopédico cari lesións dos tecidos duros do dente son visibles baixo as seguintes condicións:
combinado lesións do oclusal e dous aproximación superficies;
a derrota do oclusais superficie en exceso de 50-60% da área da coroa;
fragmentación do muro do dente;
ineficaz tratamento terapéutico (frecuente perda de recheos, a repetición do proceso de cari).
Na preservación da maior parte da coroa a prótese é feita por guías e en casos de destrución significativa da coroa do dente para restaurar a súa forma anatómica necesario para producir coroa artificial. Finalmente, se a coroa do dente está completamente destruído, reducida pino dentes. É importante lembrar que a presenza de inflamatoria periapical lesións, a raíz canle debe ser pechado para arriba.
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Suíza calidade Alemán fiabilidade, Hollywood sorriso
Brest, Gavrilova str., 37/1
Todos os dereitos reservados.
Rama №2 Brest clínica dental UZ
"Brest dental a clínica".


langs: gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl en gl gl en gl en en gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl gl gl gl en gl gl en gl en gl gl gl en gl en gl en gl en gl gl gl it it gl ca gl

text:
Día contra a artrite | Delegación №2 Brest clínica dental
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro - día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro - mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro - mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro - mundo mans limpas día
1 de novembro - "Mes da sa sorriso"
14 de novembro – mundo Diabetes Día
20 de novembro - día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
1 de decembro - día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro - Día de prevención de lesións
16 de febreiro - día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo - o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo - día mundial da saúde oral
24 de marzo - día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril - día mundial da actividade física
7 de abril - día mundial da saúde
21 de abril - un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril - Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
O 17 de abril de 2018 - día mundial de hemofilia
do 18 ao 31 de maio - Acción "Brest rexión sen tabaco"
15 de maio - internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
12 normas de lonxevidade activa
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental
12 outubro — día mundial contra a artrite
12 de outubro, por iniciativa da organización mundial da saúde anualmente (desde 1996), realizada o día mundial contra a artrite.
O principal obxectivo deste día é para atraer a atención do público para o problema das enfermidades reumáticas, para combinar os esforzos de pacientes, médicos, o público en abordar cuestións de prevención, diagnóstico precoz, a asistencia médica e rehabilitación social.
A artrite é chamado a inflamación da articulación (chamado "artrite" vén da palabra grega arthron, que significa "conxunto").
Artrite — un grupo de enfermidades articulares de orixe infecciosa ou desenvolvemento como un resultado de desnutrición da articulación, e pode ser independente enfermidade ou unha manifestación de algunha outra enfermidade.
Artrite – unha das máis antigas enfermidades na terra e é unha enfermidade inflamatoria das articulacións, a etioloxía do que pode ser diferente:
as consecuencias da lesión.
Esta enfermidade é moi común, e son vulnerables, persoas maiores e persoas moi novos. Enfermidade artrite característica de cada centésimo home.
A restrición en movemento, dor, insuficiencia renal, a discapacidade é algo que pode traer artrite.
O máis comunmente artrite reumatoide que afecta os sans persoas con idade entre 30 e 50 anos.
As mulleres tamén sofren esta enfermidade cinco veces máis que os homes.
De cinco anos desde o inicio da enfermidade metade dos pacientes facer con discapacidade e perder o rendemento.
Tratamento da artrite depende da forma da enfermidade.
Primeiro de todo, hai que eliminar a súa causa raíz (exceso de exercicio físico, mala alimentación, o abuso de alcohol), suponse que o uso de antibióticos que tamén son usados non esteroides antiinflamatorios; corticosteroides; intra-articular inxectado.
Realizar o tratamento de artrite, profesionais tamén prestar moita atención para physiotherapeutic procedementos e ximnasia terapéutica, que son necesarias para manter a mobilidade articular e preservación da masa muscular.
Cal é a diferenza entre como participar artrite?
Como participar crónica conxunto de enfermidades metabólicas natureza, acompañados por cambios no apareamento superficies dos ósos. Máis correcto nome de como participar — como participar.
Os principais síntomas como participar: dor na articulación, reducida mobilidade das articulacións. No caso de neglixencia ocorre artrose ankylosis.
A principal diferenza entre artrite, artrose:
en artrose o principal destrutivo actividades non inflamatoria,
e procesos dexenerativos na cartilaxe articular.
Como participar — non é unha enfermidade inflamatoria e, polo tanto, non ten nada que ver con artrite ou artrite crónica, na que a inflamación da articulación está baseado nun jet patolóxica cambios de líquido sinovial.
Os síntomas típicos de como participar – dor con esforzo, cedendo ao resto, restrición da mobilidade e a crise no conxunto, a tensión muscular en conxunto, posiblemente periódicas inchazo, deformación gradual das articulacións.
A diferenza de artrite, artrose – unha enfermidade das articulacións, acompañada de destrución da cartilaxe e a inflamación ocorre máis tarde, e non pode ser permanente.
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Engadir comentario Cancelar a resposta
O seu correo-e non será publicado. Campos obrigatorios están marcados *


langs: gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt sv pl gl sv pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl pt gl gl gl hu gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en en it mt gl en en en el gl en en es gl pl en en gl en en it it hbs_lat es gl en gl gl it he gl en gl en cs fr gl gl gl en en fr gl de en gl ca gl it gl gl gl hbs_lat en eo gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl it gl gl en gl gl it ta en gl fr gl gl gl gl gl it gl gl fr gl gl fr gl gl en tr gl gl en gl gl it ta en gl fr gl gl gl tr gl gl gl gl gl gl en gl gl it ta en gl fr gl gl en gl gl gl it it gl ca gl

text:
Fondo | Delegación №2 Brest clínica dental
Sobre accesibilidade de coidados de saúde
Estado de enfermidades infecciosas da poboación de Brest e Brest provincia en 2016
Provisión sobre a Comisión de loita contra a corrupción
Horario de recepción dos cidadáns, os seus representantes e as representantes de persoas xurídicas cada trimestre
20 de setembro - día estudante de saúde
a partir do 1 de maio a 30 de agosto concurso "a familia saudable"
O 18 de agosto – Día da alimentación saudable
10 de setembro - mundo de prevención do suicidio día
do 22 ao 24 de setembro XII exposición internacional da feira "a Promoción de estilos de vida saudables"
1 outubro - mundo mes loita contra o cancro de mama
12 de outubro, día mundial contra a artrite
15 outubro - mundo mans limpas día
1 de novembro - "Mes da sa sorriso"
14 de novembro – mundo Diabetes Día
20 de novembro - día mundial de non Fumar. A prevención de cancro
1 de decembro - día mundial da loita contra a SIDA
18 de decembro - Día de prevención de lesións
16 de febreiro - día de prevención de infeccións de transmisión sexual
STI: información moi útil
1 de Marzo - o día internacional contra o abuso de drogas
20 de marzo - día mundial da saúde oral
24 de marzo - día mundial para loitar contra a tuberculose
6 de abril - día mundial da actividade física
7 de abril - día mundial da saúde
21 de abril - un Único día de prevención de enfermidades do corazón
18 30 de abril - Campaña "Casa sen violencia"
1 de maio – internacional "Asma-día"
O 17 de abril de 2018 - día mundial de hemofilia
do 18 ao 31 de maio - Acción "Brest rexión sen tabaco"
15 de maio - internacional da familia o día
O 18 de maio o día mundial da memoria das vítimas da SIDA
A dor no corazón área
O efecto do alcohol sobre os dentes
A variedade de bebidas alcohólicas e do mal
Os efectos nocivos do xogo
Memo a prevención da Gripe
Situación epidemiolóxica das Enfermidades no mundo
12 normas de lonxevidade activa
O que cómpre saber sobre enfermidades orais e como evitalos
Anomalías de dentes. O tipo de posición anormal de dentes.
Escolla un cepillo de dentes. O que buscar ao mercar un cepillo de dentes?
Defectos da dentición. O tratamento ortopédico con plena defecto da coroa do dente.
Defectos do dente coroas.
Enfermidades da cavidade oral e os dentes (periodontal).
Placa. Cálculo supragengival placa. Tártaro. Subgingival pedra.
O palitos. O método de uso de fío dental. A estimular interdentais e irrigadores oral.
Individuais hixiene da cavidade oral.
Como protexer os dentes dos nenos de decadencia? Ensinar un neno a coidar dos seus dentes
Cari. As causas da cari dentes. Sinais de cari dentes.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Fixa próteses.
Tratamento de pacientes con secundario desdentado parcial Extraíble próteses.
Unha división de un dente. Erosión dos dentes. A abrasión dos dentes. Califofnia dentes.
No postoperatorio sangrado na boca. Bell Parálise. Gránulos De Fordyce.
As próteses de defectos de dente coroas guías. Prótese coroa do dente artificial coroas.
Profesional hixiene da cavidade oral.
Prevención de enfermidades da mucosa oral. Os medios e métodos de hixiene dunha cavidade oral.
A prevención da carie dental. A retirada da tarxeta.
Prevención de non-cari lesións de dentes.
Prevención de enfermidades dentais.
O método de limpeza dos dentes.
Sobre os perigos de sal!
A principal organización Sindical do Sector №2 Brest clínica dental institución de saúde "Brest clínica dental
Rama №2 Brest clínica dental
O TRABALLO DAS RAMAS:
Diario de 7.30 a 20.00
Recepción: 7,00 a 20.00
Fins de semana e festivos, o segundo mes de cada trimestre a partir de 9.00 a 15.00
Recepción (sábado) en horario de 9.00 a 15.00
2º dental oficina (custo adicional):
Diario de 7.30 a 20.00
Recepción: 7,00 a 20.00
Fins de semana e festivos, o segundo mes de cada trimestre a partir de 9.00 a 15.00
Recepción (sábado) en horario de 9.00 a 15.00
Diario de 7.30 a 20.00
Recepción: 7,00 a 20.00
Sábados de 9.00 a 15.00
Diario de 7.30 a 20.00
Recepción: 7,00 a 20.00
Pechado Os Días: Sábado, Domingo
Recepción clínica leva a cabo a entrega dos cupóns na recepción ao médico o día da visita, pre-rexistro e nomeamentos para os médicos :
Tel de recepción: 47-57-06, 47-54-81
en días laborables — 7,00 a 20.00, o sábado – de 9.00 ata 15.00.
Rama №2 Brest clínica dental
Lugar de edición do documento
descarga desde o médico
5 días desde a data de aplicación
Translated by Yandex.Translate and Global Translator
Engadir comentario Cancelar a resposta
O seu correo-e non será publicado. Campos obrigatorios están marcados *