langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca fa gl ca gl el gl es es es gl es es es es gl gl es es es es es es ca gl gl gl ca gl es es es es ca gl gl gl gl gl gl es es gl es es es es gl it gl gl gl gl gl gl gl es gl id gl gl gl gl gl es gl gl eu gl gl gl gl gl gl fr pt gl gl el ca en sv en en en ca gl en oc ca es pt fr ca gl pt fa ca gl pt en fr es en pt oc gl en gl en es pt pt pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Irmáns Santilari, ourives con lapis e con pincel. Teatro das Vaidades - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Artes Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Canto máis tempo haberá que carrexar o peso dos pecados? Pere e Josep Santilari presentan obras na galería Artur Ramon sobre o tema dos sete pecados capitais. Os deseños e as pinturas destes dous artistas de traxectoria realista volven exhibirse para deleite dos sentidos e pracer de quen as pode contemplar. As vanitas creadas polos Santilari convidan a unha viaxe sensitiva, desde o barroco ata o día de hoxe.
Os sete pecados capitais. Os praceres da vida
Pero el pecado es tormentoso y arrebata en su remolino a quien lo roza.
Sopla y cambia de piel con la velocidad del fuego que devora los mejores propósitos
y no consigue nunca disimular con bellos atavíos el rabo y la pezuña.
Es igual que un color que aulla entre las flores.
¿Y son ésas las tintas que utilizó Hieronymus?
¿Qué pecados mezcló para alcanzar la negrura de la pesadilla?
(Olga Orozco, Hieronymus Bosch en desudada compañía. La noche a la deriva, 1984).
A galería de arte Artur Ramon vén de inaugurar unha interesantísima e exhuberante exposición que leva por título 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari. Neste espazo de arte, radicado agora na rúa Bailén, 19, o bo facer ilumina espazos e dispón ás ánimas para o deleite e a beleza. A riqueza cultural que atesouran as persoas que dirixen a empresa artística Artur Ramon compite en igualdade de condicións co potencial e diversidade de pezas que inzan os fondos desta veterana galería. Tal é o que acontece estes meses coa instalación 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari, que non se trata só de admirar os traballos destes dous artistas xemelgos de Montgat, senón tamén de disfrutar da orixinalidade e boa factoría que asemade lograron impor nos espazos da galería de arte. Entrar estes días na Artur Ramon é facelo nun sancta santorum, nunha naos; burbulla de tempos, que provoca a visitantes mentres os fai viaxar por terras e mares, e cinco séculos de vida.
Cousa similar –gardando as distancias– púidose ver nestes meses pasados, e nestes mesmos espazos, coa creación da artista ferrolá Pamen Pereira. A galería Artur Ramon inaugurou a súa nova andaina coa instalación Tiempo imaginario, un fato de suxestivas creacións de Pamen Pereira. A artista elaborou pezas que combinaban visións do pasado coa utilización de tecnoloxías audiovisuais de última hora. En Tiempo Imaginario Pereira, creadora de fortes raigames telúricas e filosóficas, apostaba claramente polo xogo co tempo, coa intemporalidade.
Pere e Josep Santilari, artistas realistas. 7 Pecats Capitals
Puede el hombre, si quiere, conducir su deseo
por vena de coral o celeste desnudo.
Mañana los amores serán rocas y el Tiempo
una brisa que viene dormida por las ramas.
F. García Lorca. Oda a Walt Witman. Poeta en Nueva York, 1940)
Os artistas e irmáns xemelgos Josep e Pere Santilari (Barcelona, 1959), son un caso excepcional dentro do panorama artístico actual. Licenciados en Belas Artes, traballan xuntos no mesmo obradoiro, na vila costeira de Montgat, e as súas producións son tamén parellas. Desde a óptica realista, son quen de elaborar deseños e pinturas que con dificultade se poden diferenciar. As paisaxes (mormente vistas da Barcelona desde Montgat) combínanse cos bodegóns, austeros, verdadeiras impresións de luz. Os bodegóns nacen da tradición barroca, pero os Santilari reviran o curso do tempo e fan que sexan fieis á realidade dos artistas: bandexas de aluminio e cubertas de plástico translúcido, para froitas, verduras ou queixos que tamén puideron ser modelos de pintores barrocos. As pinturas de figura humana –máis habitual na produción de Josep– mestúranse coas vanitas que nuns casos debuxan e noutros pintan. Teñen feito exposicións en Barcelona (Fundació Vila Casas, 2008), en Badalona (2011), en Madrid, Londres, New York, ou París. A comezos de 2015 os irmáns Santilari xa fixeron unha importante exposición das súas obras na galería Artur Ramon, daquela sita no carrer de la Palla, que levaba por título L’Altra Llum. Alí presentaron unha escolma das súas temáticas: bodegóns, paisaxe, figuras, vanitas.
En febreiro do ano 2013 o Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC) –nada menos– presentou ao público o documental do cineasta e escritor David Trueba, El Cuadro. Coa publicación da súa novela Saber perder, Trueba coñeceu aos Santilari, pois a portada do libro leva un cadro de Josep. No coloquio posterior ao pase do filme El Cuadro, Trueba asegurou que el vira realmente dous artesáns laborando coa meticulosidade e as ansias que empregan as persoas que aman o seu oficio. E iso foi un dos motivos polos que lles propuxo poder presenciar (e filmar) a xénese dunha das súas obras: asistir a longas sesións de traballo (como se viaxase ao século XVII). David Trueba viña de Madrid de cando en cando, instalaba a cámara no obradoiro, e gravaba. No documental El Cuadro asístese á preparación da pintura Ell@ –un lenzo pintado ao óleo, de 185 x 175 cms.– (desde a chegada da modelo e a pose a escoller, pasando polas fotografías) e ás posteriores etapas de creación: o debuxo e a cuadriculación da tea, a pintura dos fondos, das roupas e, por fin, o máis difícil: as tonalidades do corpo da modelo. O realismo é unha aposta polo perfeccionismo, pola meticulosidade, por un virtuosismo de ourive.
Desde hai uns cinco anos comezaron a traballar tamén o tema vanitas –tan barroco– tendo como referente principal a caveira humana. E ultimamente van polo que os artistas de Montgat chaman a serie do Grande Artista. Trátase de deseños concibidos como homenaxes a grandes creadores do pasado. Así, por exemplo, é doado atopar entre as súas pezas un deseño que reproduce un deseño e autorretrato de Rembrandt acompañados de instrumentos propios do pintor e gravador: buril, pincel, lapis.
7 Pecats Capitals. Irmáns Santilari. Barrocos
No importa que cada minuto
un niño nuevo agite sus ramitas de venas,
ni que el parto de la víbora, desatado bajo las ramas,
calme la sed de sangre de los que miran el desnudo.
F. García Lorca. Navidad en el Hudson. Poeta en Nueva York, 1940)
P. Santilari. Envidia, 2016
Para entender unha miga cal é a proposta que se pode ver en Artur Ramon con 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari mesmo é doado dicir que a intemporalidade que se condensa nos seus espazos gravita entre a Mesa de los Siete Pecados Capitales, de Hieronymus Bosch, esa alfaia do século XVI que se conserva no Museo del Prado e o filme Seven–Se7en (1995), de David Fincher, protagonizada por Morgan Freeman e mais por Brad Pitt. Eses dous referentes poden ser o afelio e mais o perihelio da elipse na que se converteu a galería Artur Ramon, e que envolve a quen entra nesa instalación para o seu goce. Á fin trátase dos sete pecados capitais; os praceres da vida. A instalación que resulta ser a suma das oito creacións dos irmáns Santilari máis as pezas coas que a galería Artur Ramon decidiu acompañar as creacións devanditas (en complicidade cos artistas), vén sendo unha representación. O Teatro das Vaidades. Don Pedro Calderón de la Barca xa o deixou escrito no seu preclaro El Gran Teatro del Mundo, onde anuncia: Y para que desde tí / a representar al mundo / salgan y vuelvan a entrarse, / ya previno mi discurso / dos puertas: la una es la cuna / y la otra es el sepulcro. Representación vital, o xogo cíclico, a danza espiral dos espazos e mais dos tempos.
O xogo primordial entre Eros e Thanatos. A vida.
Nestas pezas que versan sobre esa grande espada que colga por riba da humanidade: os pecados capitais, a luz é o eixe da produción, a ditadora do traballo, a mestra que lles di cando remataron a obra. Investigando, pescudando os xeitos de traballar dos grandes mestres, os Santilari acadan a luz caravaggista, a luz dirixida, provocada por un foco de claridade que deixa espazos ás escuras. A luz, reveladora do acto pictórico. Luz/Sombra, ingredientes dos séculos e das pinceladas, caprichosas aliadas da transcendencia artística.
As oito pezas dos irmáns Santilari –verdadeiras alfaias da arte figurativa– foron creadas entre os anos 2015 e 2017. Son froito dun quefacer pousón e confiado; propio dos artistas que cren na súa propia laboura, nas súas orixes históricas e na súa realidade presente. O atractivo desas oito obras está na perfección técnica que logran en todas elas, e tamén no traballo previo: a concepción. Como representar a lascivia ou a acidia con escasos elementos, pero que se comprenda metaforicamente? Ese proceso de elucubración, de procurar as mellores maneiras de transmitir o concepto de cada pecado, é moi meritoria. Teñen enriba moitas horas de traballo; de sufrimento? Tal vez. Por se for lícito tomarse tal licencia, establecese a seguir paralelismo entre o poeta lisboeta (Pessoa) e os artistas de Montgat: O poeta é un fingidor / Finge tão completamente / Que chega a fingir que é dor / A dor que deveras sente.
Cobiza e Vaidade. Aliadas ou competidoras?
Las flores mal despuntadas
de sus rosados capullos
saldrán la primera vez
a ver el Alba en confuso.
llenos de sabrosos frutos,
si ya el áspid de la envidia
no da veneno en alguno.
(P. Calderón de la Barca. El Gran Teatro del Mundo. 1655)
J. Santilari. Luxuria, 2017
Segundo escritos cristiáns os grandes pecados que cometen os humanos teñen a súa orixe nun só: a soberbia. A vaidade e a vangloria son, por tanto, os eixos mentais e/ou espirituais nos que xermolan o resto de (para algúns) degradacións morais ás que chegan con facilidade a humanidade. Ben é certo que a psiquiatría en xeral tamén fala de que tales “pecados” son ou poden ser manifestacións de intelixencia emocional.
Para sintetizar a metáfora, a esencia, o concepto de Soberbia, Pere Santilari –ese virtuoso do lapis– elaborou, sobre cartón Schoeller, un deseño de 25×30 cms. Así de complicado. Case todo o fondo do debuxo é un fondo negro, agás a escasa liña de luz que ilumina a mesa sobre a que se asentan os tres obxectos que sintetizan o pecado dos pecados. A luz branca, fría, vén da dereita e golpea a mesa, o reloxo, a caveira e mais o espello circular. O punto de vista baixo, como se o espectador se tivese que conformar con ser “inferior” á caveira narcisista. Un reloxo de peto, referente do luxo e mais do imposible control do tempo, e a caveira que se mira, regalada, no espello. Que magnífico xeito de dicir tanto con tan pouco! Este debuxo, tan reducido nas súas dimensións e tan grande na súa execución e significado, estudarase dentro duns anos como o verdadeiro mito de Narciso? To be or not to be. Na Mesa de los Pecados Hieronymus Bosch presenta a unha muller de costas que se mira e admira nun espello aguantado por un demo.
A vaidade pode ser tanta que ata a caveira segue a se regalar na imaxe que o espello lle devolve. Non cómpren estanques, nin superficies acuosas onde se mirar un mozo ata o extremo de namorarse de si mesmo. O traballo que este debuxo hiperrrealista ten enriba! O lapis negro a escurecer case toda a superficie. Pero, de onde sae esa luz abrancazada? Dunha néboa algodoeira?, doutro mundo? O lapis de Pere resegue os pormenores de xuntas, volumes, prominencias e covas da caveira. A vanitas vai, neste caso, acompañada de leóns, animal soberbio. Leóns en acuarelas, en madeira, etc.
Que dicir do xeito que Pere Santilari tivo de concibir a envexa, a cobiza, que seica é un pecado moi hispano? Vanitas que se concentra en escasos elementos, que agranda a negrura dos fondos e que eleva o punto de vista do espectador por riba dos catro obxectos ata perdela na escuridade. Pretende con isto Pere salvar aos espectadores dese pecado? A maxestosa execución comeza, neste caso pola entrada de luz á esquerda, o vaso con flores brancas, sobre a mesa unha ponla de aciñeira e un froito de ciprés, para deixar á esquerda todo o espazo á caveira cega. O meticuloso traballo debeu chocar coa fraxilidade e levidade da vida das flores brancas. As baldeiras órbitas oculares da caveira están tapadas por un cordel branco: a envexa impide a contemplación da beleza. A envexa imposibilita disfrutar a vida.
Que diría Sanchez Cotán, o pintor barroco de bodegóns tan austeros, destas vanitas?
Se procurar se pretende referentes noutras artes sobre estes pecados aludidos, hai abondos. Citizen Kane, filme de Orson Wells (1941) vén sendo un exemplo perfecto para a soberbia, así como Paradise Lost, de John Milton –ese poema que vangloria a Satán– vale na literatura. Moitos son os filmes que tratan a envexa: Amadeus (1984), de Milos Forman?, esa envexa malsá de Salieri contra Mozart? E libros? Othello, de Shakespeare: a envexa que Iago sinte contra Othello, o moro de Venecia.
A acidia boa conselleira para a lascivia
¡Qué dulce es una cama regalada! / ¡Qué necio, el que madruga con la aurora, / Aunque las musas digan que enamora / Oír cantar un ave la alborada! / (…) / ¡Salve, oh Pereza! En tu macizo templo / Ya, tendido a la larga, me acomodo. / De tus graves alumnos el ejemplo.
(M. Bretón de los Herreros. Soneto a la pereza, 1850).
J. Santilari. Peresa, 2016
Segue o percorrido polo privilexiado espazo da galería Artur Ramon, pola mostra 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari. Os sete pecados capitais ocupan espazos diferenciados. A tal efecto as persoas responsables da galería decidiron que, a carón de cada unha das vanitas que crearon os irmáns Santilari, se colgase unha bandeirola na que estivese reproducido un detalle da vanitas en cuestión, ampliado fotograficamente dez veces. Deste xeito a bandeirola dá entrada ao espazo destinado a cada un dos sete pecados, e ao tempo permite escrutar polo miúdo as técnicas que os Santilari empregan para debuxar e mais para pintar. Esas técnicas detallistas, minuciosas, que os levan a traballar con lupas.
Josep Santilari firma a vanitas Peresa cun debuxo delicioso. A luz máis ben cálida, a entrar pola dereita e iluminar a caveira e as tres cunchas de caracol que a acompañan. O punto de vista baixo, como se o espectador tamén cansase, posuído pola acidia, e mirase o conxunto co queixo repousado na mesa. Sobre fondo moi escuro, a caveira ofrécese estática entre as cunchas que se distribúen a ambos lados. Deste xeito semella que a caveira fúndese sobre a superficie sobre a que repousa, como pousona. E as cunchas de caracol terrestre redondean a metáfora da galbana. A calidade técnica, a meticulosidade, vén sendo o mesmo que xa se comentou. Pola súa parte, o Bosco resume a preguiza no sono dos protagonistas do cadro.
Seguindo desde o perihelio ao afelio destes espazos que tan ben combinan historia e intemporalidade para compor 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari, é a quenda da lascivia. A vanitas Luxúria fírmaa Josep Santilari cun potente e metafórico debuxo. Seguindo coas caveiras, nesta ocasión o deseño inclúe dúas, non unha soa como no resto das vanitas. As caveiras ocupan todo o espazo do deseño, deixando pouco marxe a dereita e esquerda, e están a se tocar pola parte da face. A caveira da dereita está na posición que tivo en vida (a volta do cranio arriba), mentres que a da esquerda preséntase invertida. Xogo morboso ou irónico? Pretende Josep que se entenda que son caveiras, carcasas baldeiras, de dous amantes, e que, na súa realidade post–mortem búscanse unha á outra? Para seguir o xogo erótico e sexual da composición, en primeiro plano están debuxados primorosamente un caracol de mar e unha ameixa aberta. O extremo do caracol penetra dentro das cavidades do bivalvo.
As referencias á lascivia na literatura son incontables. De feito hai un xénero que responde exactamente ao concepto deste pecado, a literatura erótica. Como clásico da literatura cómpre citar, por exemplo, a Madame Bovary, o romance de Gustave Faubert, que relata as aventuras amorosas desta muller de provincias, cansa da súa vida aburrida e monótona, e que foi levada ao cinema e moitas ocasións. E como non, o clásico referente, Romeo e Xulieta, de Shakespeare, onde Xulieta declara ante Romeo: É verdade, meu Montesco, que son moi apaixonada / e podes pensar que de conduta lixeira; / pero confía en min e demostrarei ser máis fiel / que as que saben finxirse discretas (La Voz de Galicia -2005-, tradución de Miguel Pérez Romero).
E no cine, entre moitas outras, atópase Shame, de Steve McQueen (2011), a historia dun mozo neoiorquino obsesionado co sexo. No caso da galbana, vese esta reflectida en The Big Levowski, dos irmáns Coen (1998). E como preguiceiro literario ben vale Oblómov (1859), a novela de Iván Goncharov, unha dura crítica á pasividade da nobreza rusa.
Metaforicas vanitas de intemperanza e rabia
Funme achegando. Pegueime a el. Saquei a subela e metinlla aquí na virilla. Despois tirei para arriba ata sentir as mans quentes de sangue. Cabíalle un puño polo buraco. Caeu redondo. Ninguén dixo nada. Naquel momento abría a quen fose. A min chulos, non.
(Carlos Casares. A Capoeira. Vento Ferido, 1967).
J. Santilari. Ira, 2016
Seguen os Santilari o xogo de levarnos da man polos motivos que chegan a hoxe desde os anos do século XVII. A arte, a creación plástica, é moi caprichosa. Semella que ao longo dos tempos hai constantes que veñen a repetirse de cando en vez; estilos estéticos que pareceron desaparecer, pero que, outra volta, gañan o favor de artistas e público. Un destes estilos é o a suma de movemento, de vida, de espiritualidade complexa, de realismo duro, que vén recibindo o nome de barroco. Os irmáns Santilari son verdadeiros resucitadores dos xeitos barrocos; para festa dos sentidos, para goce de quen contempla.
A cor da ira, dise, que é o vermello; asimilación co sangue que se acumula nos miolos e cega a vista? Así llo quere mostrar aos cativos o conto O Monstro das Cores, que se pode atopar en todas as librerías que hai en museos e galerías de arte. Para sintetizar a rabia en pouco espazo e menos elementos, Josep optou por presentar unha vanitas na que simplemente se contivese unha caveira humana pelada. Sen engadidos, sen acompañantes. O cadro ao óleo con fondo negro, aluma unha caveira branca –como as que empregan nos deseños a lapis– que mira á dereita, sobre un soporte de tintas avermelladas. A luz, tamén branca, fría, chegada da dereita, fire os espazos da face da caveira psara mellor mostrar os estragos do Tempo. A ira, a violencia, a rabia, está evidenciada na fendedura que a caveira ten nas tempas do lado esquerdo. Un golpe, un violento golpe de culata, de outro instrumento contundente fendeulle o cranio e provocoulle a morte. Composición que resume no realismo, nos trazos delicados e minuciosos do mínimo pincel, unha guerra, unha vendetta entre veciños. Na galería Artur Ramon o cadro de Josep vai contextualizado cunhas cantas pezas de boa feitura e mellor mellor calidade: entre deseños de acios de uva branca e tinta, aparece con todas as súas cores vermellas o lenzo Combat, de Mariano Fortuny, e a augaforte de Goya, Lluvia de toros (da serie Los Proverbios). A rabia escenifícaa O Bosco cunha loita a coitelo entrte dous homes.
Na entrada da galería Artur Ramon, na instalación de 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari, o primeiro pecado, o primeiro pracer que se atopa a persoa visitante é a Gola. A composición, a vanitas, que Josep Santilari argalla para o apetito esaxerado de comer e beber –dentro das feituras xerais que teñen as oito obras que presentan os irmáns de Montgat– é especial, rara. O lenzo tamén de reducidas dimensións, recibe a luz da dereita, pero esta luz, máis cálida ca noutras composicións, resalta moito o primeiro plano, os elementos que acompañan a caveira humana. Por contra, esta caveira queda moi nas sombras, difícil de distinguir, e aínda por riba, o pintor optou por mostrala de costas á luz. O que realmente se distingue cun pouco de luz da devandita caveira é o arco cigomático. O mesmo acontece, evidentemente, na bandeirola que en grande reproduce un anaco desta vanitas: o que de verdade se pode contemplar desta caveira son as pinceladas de cores máis claras que delimitan con total detalle o arco cigomático. Neste caso, os elementos que acompañan á caveira son obxectos que falan de comida selecta: uvas, ostras e o tapón dunha botella de champagne. Arredor da vanitas Gola hai un óleo do século XVII, titulado La Festa del Gatet (Frangipane), unha mesa tamén do século XVII sobre a que descansan ricas copas de vidro do século XIX, así como granadas, froita exótica. Hieronymus Bosch ridiculiza a gula con personaxes fartándose de comer e beber.
Tamén hai moitas representación noutras artes para estes dous pecados. A voracidade ben se representou no filme La grande bouffe (1973), de Marco Ferreri, ou en Delicatessen (1991), de Jean-Pierre Jeunot e de Marc Caro. A rabia incontida atopa bo acubillo no libro A Laranja Mecánica, de Anthony Burgess, que se popularizou moito a partir do filme homónimo de Kubrick (1971). Por suposto no cinema son incontables os casos en que o tema central da cinta sexa a rabia, a violencia: Pulp Fiction, ou Reservoir Dogs, de Tarantino, O Resplandor (1980), tamén de Stanley Kubrick, por citar só uns poucos exemplos.
Cobizas, mesquindades, por partida dobre
En verdade, non é pouco traballo o de gardar na casa unha gran suma de diñeiro, e afortunados aqueles que teñen o seu caudal ben colocado, e non conservan máis ca o necesario para o seu gasto! Bastante trastorno é este de ter que inventar, por toda a casa, un agocho fiel; pois, pola miña parte, as caixas fortes resúltanme sospeitosas, e non quero nunca fiarme delas. Paréceme realmente un claro cebo para os ladróns, e é sempre o primeiro que estes van atacar.
Jean-Baptiste Poquelin, Moliere, L’Avare, 1668)
P. Santilari. Avarícia, 2015
Ao chegar ao lugar reservado para a Avaricia, dentro de 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari, salta a sorpresa. Hai dous óleos sobre tela, dous. Un de cada un dos irmáns Santilari .O estilo realista, o detallismo, a minuciosidade de execución, todas esas características están presentes nas dúas pezas, tituladas igual Vanitas – Avarícia, unha de 2015 e outra de 2016. Pere optou por idear a vanitas cun punto de vista alto, a caveira levemente iluminada, virada á esquerda e na posición máis habitual. Mentres que Josep decidiu inverter a caveira (dando un sentido máis tráxico e inquietante ao resto humano), e mostrala cun punto de vista máis baixo, o que achega máis ao espectador á escena avarenta. A caveira invertida de Josep vén acompañada por un fato de moedas en primeiro plano, e doutras que lle enchen as cavidades dos ollos. A caveira está a chorar cartos! A escena que artellou Pere complétase con moedas e cun billete de 200 euros. Dous exemplos para demostración do virtuosismo destes artistas neo-realistas. As obras que os Santilari crearon para a avaricia van acompañadas por un óleo holandés do século XVIII: Muchacho contando monedas, por unha arqueta de ferro alemá do século XVII, verdadeira caixa forte da época (a cobiza por acumular obxectos de moito valor) e mais por un escritorio catalán, verdadeira alfaia do mesmo século, con incrustacións de oso moi delicadas.
A cobiza ten literatura propia. Xa só con citar L’Avare, de Moliere, que tan ben reflicte a avaricia extrema de Hiperión, abonda para entender que foi tratada en moitas outras obras literarias. E no cinema, outro tanto. Dous exemplos: There Will Be Blood (Pozos de ambición) (2007), dirixida por Paul Thomas Anderson, e O lobo de Wall Street (2013), de Martin Scorsese.
EXPOSICIÓN: 7 pecats capitals, amb Josep Santilari i Pere Santilari. Galería Artur Ramon. Ata o 25 de maio de 2018
(Galiza-Catalunha) Nado en Caroi, Cotobade, en 1949. Profesor de Ensino Secundario, e de Cultura e Lingua Galegas (Proxecto Galauda). Autor do libro de relatos "E agora pasa un tren" (Biblos) e coautor de traballos de historia e antropoloxía: "América, América" (Roure), "Galicia a lo claro" (Popular), "El Islam en las Aulas" (Icària), entre outros. Membro de Furafollas Agrupación Teatral.
You might also like
* Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
* Crítica de arte Escultura Lito Caramés
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
* Lito Caramés Pintura
As pinturas de Velázquez, e compañía, desembarcan en Montjuïc
Posted On 19 Fevereiro, 2019 Artur Alonso Novelhe 0
"O Patriota", é um poema de Artur Alonso Novelhe para palavracomum.com.
As leccións do mestre Castelao
Posted On 12 Fevereiro, 2019 Carlos L. Bernárdez 0
O chegada do óleo A derradeira leición do mestre, propiedade do Centro Galicia de Buenos Aires e agora exposto na …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
26 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


document_lang: gl

langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt ca fr gl ca gl ca ca gl ca ca es gl gl gl gl gl gl es ca gl gl gl gl gl gl ca es ca gl gl gl gl eo ca gl gl gl gl gl gl ca es ca gl en es en en en ca gl en oc ca es pt fr ca gl pt oc es gl pt en fa gl ca gl es gl pt gl en es pt pt pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Modernidades e gustos burgueses definen a creación artística de Ramon Casas - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Chegou a exposición central coa que un fato de institucións catalás conmemoran e pechan o Any Ramon Casas, que coincide co 150 aniversario do nacemento do afamado pintor e cartelista. A mostra sitúase nos museos de Sitges e nela é doado apreciar a capacidade artística de Casas e o seu talante vividor e acomodaticio.
Ramon Casas. La Modernitat Anhelada
Vista de sala de Museu Maricel.
R. Casas. Bal al Moulin de la Galette. 1890
Inicios vangardistas e continuidade conformista
Os dous comisarios de Ramon Casas. La modernitat anhelada –Ignasi Domènech, xefe das coleccións dos Museus de Sitges, e Francesc Quílez, coordinador de coleccións do Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC)– informaron na presentación da mostra que buscaron obras pouco coñecidas, algunhas delas inéditas, coa pretensión de fuxir dos estereotipos e evidenciar as influencias que recibiu Casas do seu grande amigo e compañeiro, Santiago Rusiñol, así como revelar o atractivo que exerceu sobre outros artistas como Pablo Ruiz Picasso ou o uruguaio Joaquín Torres García.
Ramon Casas i Carbó (Barcelona 1866-1932) era fillo de boa familia. Viviu case toda a súa vida en Barcelona, agás estadas de xuventude en París. Tocoulle vivir, por tanto, tempos de grande conflitividade social: a loita sindical e o pistoleirismo da patronal. Pero Casas nunca entrou neses terreos. A súa traxectoria profesional como pintor iníciase, por contaxios no París convulso finisecular, con querenzas pola vangarda e por gustos salvaxes que o puxeron en relación cos post-impresionismos. Pero na Barcelona onde o mercado artístico tiña como compradores á burguesía industrial e comercial non gustaban as aventuras; non agradaban no social (por iso os pistoleiros pagados por esa burguesía mataban os dirixentes sindicais) e tampouco no artístico. E Casas logo se acomodou aos gustos conservadores desa potencial clientela. A súa arte foi pasando dunha incipiente rebeldía, demasiado atrevida para os gustos de ostentación da burguesía que facía casa modernista no Passeig de Gràcia, a un estilo ecléctico, acomodaticio, que satisfacía os gustos da clientela benestant. Gustos que levarían a Ramon Casas a usar as súas dotes de deseñador na creación dos carteis anunciadores dos produtos industriais desa mesma burguesía que tamén lle mercaba os cadros.
A magna exhibición Ramon Casas. La modernitat anhelada estrutúrase en cinco ámbitos diferentes, coidando dese xeito facilitar a visita e asimilación do volume que ten: La construcció d’una identitat artística, La poética de la multitut, La paradoxa de l’artista modern, La pulsió bohèmia e finalmente Identitats ambivalents. A exposición permite ver un Ramon Casas en moitas das súas facetas como artista: os seus traballos de cartelista, os retratos a amigos e familiares, o seus empeños por ser un cronista da sociedade na que viviu, e por suposto, como o “moderno” que presumía ser: as afeccións ao ciclismo e mais ao automobilismo. Nese senso Ramon Casas deixábase cegar por todo o que tivese perfumes de progreso. El andou en bicicleta e tándem, foi un automobilista empedernido, amante dos trens, da industria. Precisamente neste longo e interesantísimo vídeo sobre a mostra Ramon Casas. La modernitat anhelada é doado observar e escoitar algúns dos trazos máis característicos da creación do autor de La Càrrega.
Desde Barcelona, Ramon Casas vese, de xeito estereotipado, como “o pintor do modernismo”. Pero a realidade é outra. Casas nunca usou a cor negra nas súas pinturas, o que o emparenta directamente co impresionismo (os impresionistas tiñan vetada esa cor; as sombras sempre deviñan de calquera outra cor, ou mesturas), así como se deixou levar pola estética austera e limpa de Toulousse-Lautrec para os carteis. E por suposto cultivou estéticas que o arriman á corrente do xaponismo que inundou Europa a partir de 1868. A primeira vez que en Barcelona se oficiou o xaponismo foi na Exposición Universal de 1888, aquela que comezou o empresario Serrano de Casanova (Neda, 1841-Barcelona 1920); a partir de aí na capital catalá, e en vida de Casas, abriron moitos comercios que só vendían produtos importados directamente do Xapón, e tamén existiron dous museos.
R. Casas. Saída da procesión de Corpus de Santa María. 1896
R. Casas. Montmartre (Cigarros París). 1901
La construcció d’una identitat artística, La poética de la multitut
Ramon Casas naceu nunha familia acomodada. O seu pai, Ramón Casas Gatell, dos Casas de Torrembarra, foi un indiano que se enriqueceu na provincia cubana de Matanzas. Unha das primeiras probas do nivel económico de Ramon Casas é o feito que aos 15 anos o pai mándao a París para estudar cos mellores artistas. Non é que o pai quixese un fillo artista, pero parece ser que Ramon non estudaba nin tiña inclinacións para os negocios. En París atopouse e gozou da bohemia, modos de entender a vida que nada tiñan que ver coa sociedade barcelonesa que deixara atrás e que seguía ancorada no pasado. Outra proba da posición social da familia Casas i Carbó constitúea o feito que para o panteón da súa prima, Mercé Casas i Carbó (morta en 1907), a familia encargoulle ao escultor Josep Llimona a súa obra hoxe máis coñecida: Desconsol, da que na actualidade hai varias copias. Ramon Casas chega por tanto á capital da arte europea a comezos da década de 1880, tempos de eclosións estéticas e comezo de todos os xermolos post-impresionistas que levarán en pouco tempo ás vangardas do século XX. Cos poucos anos que tiña e as correntes artísticas que abarrotaban París, Casas bebeu desde o clasicismo ata as propostas máis rachadoras. Foi alumno do coñecido pintor Carolus-Duran, un namorado de Velázquez e de Goya, e del aprendeu os gustos polo deseño; e nas rúas fervía o impresionismo e as derivas puntillistas e outras tendencias revolucionarias.
No primeiro apartado da mostra Ramon Casas. La modernitat anhelada, que leva por título La construcció d’una identitat artística, os comisarios incluíron pezas dos anos de formación do propio Ramon Casas (autorretratos, retratos dos seus amigos –Rusiñol, Amadeu Vives, Antonio Utrillo, …), xunto con outras obras de artistas próximos Casas, como Carolus-Duran, Singer Sargent (o gran retratista norteamericano) ou Toulousse-Lautrec.
Ramon Casas, co tempo, ao seu regreso á Barcelona conservadora, respecto dunha cidade como París, abandonará as súas preferencias vangardistas e optará por satisfacer os gustos tradicionais da burguesía que merca arte como un xeito máis de alcanzar ou manter elevados status sociais (obras de arte que enriquecerán os andares principal dos edificios do Eixample barcelonés). As armas estéticas coas que contaba Casas para cativar ás familias burguesas eran a súa elegancia formal, austera incluso, que se apoiaba nunha paleta cromática rica e con boas solucións técnicas baseadas no dominio do seu oficio. Casas tiña unha habilidade innata para o deseño e a pintura. Esa habilidade increméntase cos estudos en París e co contacto con cartelistas como Toulousse-Lautrec, o que lle aportará un dominio sobre a arte publicitaria.
Axudado por esas dotes especiais que posuía, Casas foi un pintor prolífico. Cóntanselle máis de 1.000 óleos e o dobre de deseños, por non falar dos moitos carteis que confeccionou ao longo da súa vida. Como curiosidade paga a pena lembrar un dos traballos que fixo Casas: o cartel para o Champagne Kola. Vigo. Desde 1900 o empresario vigués Salvador Aranda elabora unha mistura entre champagne e cocacola, un refresco que pasa por ser o primeiro champán fabricado en Galicia (como explica este artigo publicado na Voz de Galicia), e encargoulle a Ramon Casas un affiche para promocionar a súa bebida.
Ramon Casas, desde a súa posición social e económica pertencente á boa burguesía, tivo a capacidade de dirixir os seus ollares á realidade social que o rodeou. E fíxoo coa fidelidade case dun fotógrafo. Disto trata o segundo apartado de Ramon Casas. La modernitat anhelada, da aproximación de Casas ás realidades sociais da convulsa Barcelona: La poética de la multitut. En moitas pinturas plasma acontecementos colectivos relevantes, e sempre o fai desde a distancia e con frialdade; afastamento quizais permitido pola súa cualidade de vividor e gozador dos praceres mundanos. Neste senso, Casas distánciase de coetáneos como Rusiñol, Nonell ou o mesmo Picasso, que presentan as clases populares con dramatismo e coa intención de denunciar a situación dos grupos sociais que peor o pasaban. Ramon Casas elaborou algunhas das súas obras mestras representando multitudes que asisten a actos ou participan neles, pero sen destacar individualidades, e sen aplicar fasquías psicolóxicas. Pezas como Las regatas (1888), A garrote vil (1894), Sortida de la processó de Corpus de l’Església de Santa Maria ou Embarque de tropas (1896) –agora en Sitges– mostran xentíos anónimos, masas sociais, que asisten ou protagonizan feitos salientábeis, pero que en ningún caso destacan por nada. O mesmo acontece na súa máis celebrada obra, La Cárrega (1902, 298×470 cm.). Nesta última pintura –que non está en Sitges, pois seica non pode saír de Olot– Casas plasma a carga da garda civil contra uns manifestantes na área barcelonesa de Pla de Palau. A pintura, inventada, non foi ben recibida e Casas abandonou a gran tela no seu estudo. Anos máis tarde houbo grandes revoltas sindicais na capital catalá e Casas volveu mostrar o cadro, que entón agradou moito, Casas mudoulle o título polo de Barcelona 1902, e o propio estado o comprou. Un exemplo máis do oportunismo do pintor.
En todas estas pezas, de feitura fotográfica, cabe destacar dúas constantes compositivas moi do gusto de Casas. A primeira: como contrapeso á multitude, como xeito de crear tensión compositiva e de aliviar o lenzo, o pintor deixa amplos espazos baleiros. Quizais esta demostración de non ter medo ao horror vacui proveña da influencia do xaponismo. A outra peculiaridade das pinturas do propietario da revista Pèl&Ploma é a súa querenza por ficar no primeiro plano da composición –como o elemento que está máis preto do observador– unha ou varias figuras de costas, mirando para a escena social e ignorando totalmente o punto de vista do pintor, e por tanto do observador. ¿Terá algo que ver esta característica coa rebeldía de quen se presenta como moderno, e non quere seguir as sendas doutros pintores?
R. Casas. Entre dues llums. 1894
R. Casas. Sombras. Quatre Gats. 1897
La paradoxa de l’artista modern, La pulsió bohèmia. Arte e consumo
A seguir os comisarios fan unha reflexión sobre os andares deste artista que se move entre as novidades e os gustos burgueses aos que satisfai, e dos que vive. En La paradoxa de l’artista modern abundan as pinturas e deseños sobre a tauromaquia, á que por certo Casas era moi afeccionado (daquela en Barcelona funcionaban tres prazas de touros). É doado ver escenas explícitas de corridas (picadores con cabalos mortos, toureiros, un traxe de toureiro que non se sabe a quen pertenceu) e por suposto bastantes pinturas de manolas e chulas, mulleres ataviadas con mantóns de Manila e coas roupas adecuadas para ir ás prazas de touros. A finais do século XIX e comezos do XX estas estéticas estaban moi de moda en Europa, non só en España. Unha demostración evidente dese éxito é a constatación de que na Exposition Universelle et Internationale de París, inaugurada o 14 de abril de 1900, o espectáculo que máis público logrou xuntar ao longo dos meses de exhibición foi L’Andalusie au temps des Maures, unha demostración da permanencia da visión romántica que aínda se tiña da España de comezos do XX. Á inauguración desa Expositión Universel asistiu cos pais, e con só 24 anos, Lluïsa Vidal, quen acabaría sendo unha das importantes pintoras catalás do século XX; hoxe ben esquecida e falsificada (algúns dos seus cadros xa se venderon –despois de falsificar a sinatura– como obras de Rusiñol e mais de Ramon Casas).
A súa situación económica podente e a dedicación á arte alimentaron a propensión de Casas polos vieiros da vida bohemia. Desde as súas estadas en París cultivou os ambientes e as amizades que lle cumprían para seguir eses rumbos. En París frecuentou e viviu en Montmartre, barrio frecuentado a finais de século XIX por campesiños, traballadoras téxtiles e mais por artistas pobres. Casas ten unha pintura titulada Bal al Moulin de la Galette (1890) –pintura homónima coa de Auguste Renoir, que estes meses está na cidade de Barcelona–, e outras similares no título e mais na temática; sen que nelas prime unha visión optimista da vida nese barrio das aforas do París opulento. Esa bohemia tráea para Barcelona, e reflectirase en moitas das súas facetas vitais, como a paixón polos automóbiles e as carreiras deses enxeños industriais. Na exposición Ramon Casas. La vida Moderna que houbo o pasado ano –dentro do Any Ramon Casas– no Museu del Modernisme de Barcelona, unha moi atractiva e ampla mostra do quefacer artístico de Casas, podíase ver no aparador do museo o automóbil Delaunay-Belleville 28 HP (1906), que foi un dos cinco coches que Casas usou e que se fabricou ao gusto do pintor.
A finais do século XIX nace así o cartelismo como actividade paralela á produción industrial, e o cartaz sae da sombra das empresas industriais e comerciais do Imperialismo europeo e anuncia a chegada a Europa de primeiras materias doutros continentes: cacao, café, tabaco. O cartaz é un froito artístico efémero e público. Ramon Casas foi un dos seus cultivadores en España, xunto con Alexandre de Riquer, entre outros. Á eclosión de cartaces publicitarios axudou tamén a tecnoloxía: a reprodución litográfica e mais a técnica cromolitográfica. Tal cousa permitiu que no ano 1928 houbese en Barcelona 97 talleres dedicados á litografía. En Ramon Casas. La modernitat anhelada pódense ver varios carteis, entre eles os que fixo para cigarros París e outros para Codorniu. Nos seus cartaces a figura case exclusiva é a feminina, dando unha imaxe das mulleres ben discutible. En toda a produción de Casas é evidente a Influencia de Alfonse Mucha, o famoso cartelista da Art Nouveau, no tocante ás tipografías, os motivos, as formas curvilíneas, mentres que a impronta de Toulouse-Lautrec apréciase mellor no tratamento das cores planas, fondos monocromos e na sinxeleza de liñas. Tamén usou os carteis en revistas: a primeira foi Quatre Gats (1899) da que era propietario Pere Romeu, tamén propietario do bar homónimo; e mormente Pèl&Ploma (1899-1903), revista máis ambiciosa da que Casas era propietario e ilustrador, e Miquel Utrillo director literario.
R. Casas. Angustias. 1898
R. Casas. La Sargantain. 1907
Ramon Casas realizou, entre os anos 1890 e 1908 unha ampla e afamada galería de retratos ao carbón. Son retratos de personalidades diversas, profesionais, artistas, literatos, entre os que se contan a Pío Baroja, Narcís Oller, Unamuno, Azorín, Rusiñol, Zuloaga, Utrillo, Picasso, Llimona, Torres García, Granados. Pois ben, ningún dos numerosos retratos representa a unha muller. As mulleres, na obra de Casas, están destinadas a outros mesteres. Por unha banda, as mulleres deben estar confinadas nos terreos físicos e morais do espazo doméstico; así corresponde ás damas da burguesía. Noutros casos nos que as mulleres saen ao exterior son mulleres anónimas, ou responden ao estereotipo da femme fatale. Esta última imaxe feminina é a que máis usa nos carteis, onde as mulleres beben alcol, fuman e levan unha vida licenciosa e relativamente libre.
O último bloque de Ramon Casas. La modernitat anhelada, denominado polos comisarios Identitats Ambivalents: models i tipologies femenines, está por enteiro dedicado á representación que Casas e coetáneos fan das mulleres. Abundan os nus en posicións ben forzadas, os retratos en espazos interiores, os carteis, as metáforas (metáfora ou denuncia por violación é o lenzo Flors desfullades, 1894).
O tema favorito de Casas –como de case todos os modernistas na súa fasquía publicista e ilustradora– é a figura feminina. A utilización da figura feminina para as imaxes das marcas industriais ten varias lecturas. Presentar as mulleres como membros da sociedade “moderna”, mulleres que fuman, beben, conducen, crea o efecto positivo de afirmar que as mulleres participan da vida activa, que son independentes, liberadas. Pero, esa mesma imaxe feminina, romántica, lánguida, sensual, que acompaña tabacos, licores, automóbiles, tamén insistir na imaxe de “muller-floreiro”. Os medios de comunicación social actuais non están libres destas imaxes estereotipadas e controvertidas.
Un caso aparte merece Júlia Peraire Ricarte. O Cercle del Liceu, creado o ano 1847, organizou, tamén dentro do Any Ramon Casas, a magnífica exposición Júlia, el desig. Ramon Casas, comisariada pola profesora da Universitat de Barcelona Isabel Coll Mirabent. O máis atractivo da investigación que realizou a comisaria foi precisamente pescudar quen era de verdade Júlia Peraire Ricarte, da que se sabían algunhas cousas e da que non se daba unha boa imaxe. Júlia Peraire era filla dun librepensador, e así criou as súas fillas. Froito desa educación é o feito de que Júlia non teña prexuízos para ir vivir con Ramón a partir de se coñecer en 1905, ela con 17 anos e el con 39. Desde entón será a súa modelo, musa e compañeira; ao final acaban casando. A profesora Coll tamén comprobou nas súas pescudas que Júlia Peraire era unha muller nova e de moito carácter, que non se deixaba levar por un vividor como Ramon Casas. Un exemplo disto pode ser o óleo La Sargantain (1907). O título desta obra débese ao amigo Miquel Utrillo, que non soportaba a Júlia, pois acaparaba ao amigo, e fixo unha mestura para chamar sarxenta a Júlia sen que tal cualificativo se puidese deducir nin do inglés, nin do castelán, nin do catalán, nin do francés. Sargantain é unha verba inventada. Ao marxe do significado do título, a obra é dunha sensualidade explícita, e o amarelo do vestido ten lembranzas con obras de El Greco (actualmente hai en Caixaforum unha exposición cos obras do Thyssen de Madrid, e unha delas é de El Greco, e aparece ese amarelo nun dos pesonaxes).
Ramon Casas tivo a Júlia Peraire como modelo para moitos cartaces. O primeiro foi o cartel de Jabon Fluido Gorgot, onde a modelo aparece de costas con intención de tirarse o xabón por enriba. A partir de 1913, Casas comeza a representar a Júlia de xeito máis formal, como unha muller que xa forma parte da boa burguesía barcelonesa, aínda que a familia Casas nunca aceptou a Júlia Peraire.
Ramon Casas. La modernitat anhelada é unha boa oportunidade para gozar da vila mariñeira e artística de Sitges.
EXPOSICIÓN: Ramon Casas. La Modernitat Anhelada
Museu Maricel – Sitges
ata o 19 de febreiro de 2017
(Galiza-Catalunha) Nado en Caroi, Cotobade, en 1949. Profesor de Ensino Secundario, e de Cultura e Lingua Galegas (Proxecto Galauda). Autor do libro de relatos "E agora pasa un tren" (Biblos) e coautor de traballos de historia e antropoloxía: "América, América" (Roure), "Galicia a lo claro" (Popular), "El Islam en las Aulas" (Icària), entre outros. Membro de Furafollas Agrupación Teatral.
You might also like
* Crítica de arte Lito Caramés Pintura
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
* Crítica de arte Escultura Lito Caramés
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
* Carlos L. Bernárdez Pintura
As leccións do mestre Castelao
More from Crítica de arte
Irmáns Santilari, ourives con lapis e con pincel. Teatro das Vaidades
Posted On 10 Maio, 2018 Lito Caramés 0
Irmáns Santilari, ourives con lapis e con pincel. Teatro das Vaidades: Pere e Josep Santilari presentan obras na galería Artur …
Pamen Pereira: tempos imaxinarios e vanitas
Posted On 1 Março, 2018 Lito Caramés 0
Pamen Pereira: tempos imaxinarios e vanitas Cal é o resultado de xuntar nunha peza artística pedras e andoriñas? Na galería de …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
26 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: ca gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl ca ca pt gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt es gl gl gl gl gl io gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ca gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en de en en en gl gl en oc es gl gl ko pt pt pt de gl pt pt en fr ca en ca oc gl pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Pel de pexego - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
(Suite nun hotel de luxo. Luz baixa. Ambiente íntimo. Unha cómoda ao fondo, unha cama e unha butaca. Sobre a cómoda, unha pequena mala. Unha parella madura conversa relaxadamente).
HOME Claro que non. Ponte cómoda. Hai preguntas que nesta altura non deberías facer.
MULLER Estou na casa, non sí?
HOME (A sorrir con ironía) Sabes perfectamente que non. Non é nin a túa casa nin a miña.
MULLER E non encontras iso romántico?
HOME Debo ter coidado contigo, Áurea. Tes a capacidade de lle dar a volta a todo. Digamos que é o lugar onde adoitamos vernos cada mes. Estaría ben así?
MULLER Estaría. Vou tirar os zapatos, se non che importa. Non me teño dos pés. Gústache este tacón? É algo atrevido, quizá. Merqueinos onte. Son elegantes e carísimos, pero xa ves. Destrozan os pés.
HOMES Estilizan a túa figura.
MULLER Pois claro que a estilizan. Por iso os elixín (ri ruidosamente encanto masaxea a planta dos pés). O problema do calzado novo é a súa dureza. O coiro demora en afacerse por completo á nosa forma. Debería haber xente que levase os nosos zapatos durante uns días, non cres?
HOME Non imaxino ninguén camiñando por aí cos meus zapatos. Resultaríame estraño.
MULLER Trataríase simplemente de que as bochas lle saísen a el e non a ti. A min pareceríame maravilloso.
HOME Pensa que non poderías estrear ti mesma os teus exclusivos modelos. As pernas de outra andarían a lucilos por aí.
MULLER Sabes que xamais pasaría por iso, Alexandre. O contrato recollería claramente que a “probadora” non podería saír da miña casa con eles postos. Todo se reduciría a que os pasease polo longuísimo corredor, da cociña ao salón, até que a pel cedese o xusto. Todo sen a máis mínima filtración ao mundo exterior. Ves? Sería algo así (pon-se de pé e camiña polo cuarto simulando desfilar como unha modelo de pasarela).
HOME (A rir, fascinado) Sempre adorei o teu sentido do humor. Que tal van as cousas na casa?
MULLER Hoxe resultoume difícil vir. Alfredo estava inquisitivo. Andava a remexer nos papéis, na procura de que sei eu. Púxose doente. Sempre lle ocorre cando organiza papéis. Ao ver que me preparaba para saír soergueu a cella encanto separava os lentes dos ollos, como preguntando: Onde vai esta?
HOME Cres que sospeita algo?
MULLER Déixao estar. Gústame como son as cousas agora. Ti estabeleciches a frecuencia nun día ao mes. Nun principio pensei que quizá me había resultar insuficiente e,…
HOME Está ben así, Áurea.
MULLER O único que ocorre é que un domingo,… teño medo de que todo isto acabe por te comprometer.
HOME Por que dis iso?
MULLER Alguén podería verte.
HOME Non nun hotel.
MULLER Claro. Non nun hotel. Despois de todo, gústache asumir certos riscos. Foi unha das cousas que me encantaron de ti. Sempre soubeches como mostrarme a túa devoción.
HOME Estamos facendo algo malo?.
MULLER Sabes que si. Non deberías estar neste cuarto de hotel, comigo, unha tarde de domingo. Un home do teu prestíxio, da túa significación social.
HOME O meu prestíxio? Vaia! Pensei que eras ti a muller do ano.
MULLER Non vaias por aí. Sabes que é un galardón concedido por unha serie de vellas aborrecidas. Cada vez levo peor o do Casino. Síntome abafada por unha responsabilidade tan absurda. Todo ese vacío,…
HOME Por que teimas en negalo? Es un referente para as mulleres da Cidade. A presenza obrigada en todas as festas, en todos os actos sociais. Áurea, saes no xornal día si día tamén. O risco do hotel pode ser en parte meu, pero tamén che afecta a ti.
MULLER Sabes como cumprimentar unha dona. Deixémolo en táboas. Un acordo que aos dous nos convén e que aos dous nos interesa. E todo bo acordo implica algo de emoción, de adrenalina, non cres?
HOME (Conciliador) Concordo absolutamente.
MULLER (Nun movimento preciso vira o seu ollar con aparente distracción cara os recantos do cuarto) Adoro este hotel. A maneira na que están dispostos os apliques de luz, con este ambiente tan íntimo. Encántame o debuxo das cortinas. Mesmo a roupa de cama e o porcelánico do chan. Normalmente non soporto a decoración das habitacións dos hoteis. Parecen tanatórios. Algo tan… contraindicado, non cres? Suponse que os clientes procuramos intimidade, unha atmosfera seductora.
HOME Si. Resulta acolledor. A cor pexego na que están pintadas as paredes… Dá a sensación de aloumiñar, de quecer todo o cuarto.
MULLER Pexego….(sorrí) Sabes que teño pel de pexego nas coxas?
HOME (A rir) Por favor, Áurea. Non me fagas rir. Estás maravillosa.
MULLER Pois si. Pel de pexego. Os anos pasan, Alexandre. Xa non son a mesma que era cando te coñecín.
HOME Diso se trataba, non sí? De deixar unha pegada indelébel…
MULLER (A ollarse no espello) Non frivolices comigo. Quero dicir que o tempo era algo que gozava consumindo. Agora, a sua auséncia, a rapidez coa que foxe entre os meus dedos, provócame angústia.
HOME Non pretendía facerte sentir mal. Ningún dos dous somos iguais, Áurea. O tempo é a nosa arma cando novos e agora vimos ser seus escravos.
MULLER (Segue a falar ao espello, sen virarse) Debo dicir que no teu caso obtés un interesante rendemento do paso do tempo.
HOME Sempre tan ocorrente. Tan intelixente e fermosa (achégase a ela, revisando as súas faccións no espello. Aloumiña suavemente o seu rosto, afastando con delicadeza o seu cabelo. Ela arrédalle a man, lenta pero firmemente).
MULLER Aínda non estou preparada.
HOME Claro que non. Síntoo.
MULLER Díxenche que tiña angústia. Non era un falar. Volvín visitar ao Doutor Mantiñán. Di que é moi probábel que teña un cadro de ansiedade.
MULLER Si. Sorprendido? Son unha muller que asume máis cousas das que pode soportar. Si, ben sei o que vas dicir. Que estou maravillosa, que… como é iso que dis? Que estou refulxente. Sempre fuches tan rebuscado… (cavila brevemente) O caso é que dediquei a miña vida á família. Combatín por lograr o lugar que nos era próprio, o espazo que todo o mundo teimaba en nos discutir. Xamais o lograron. Criei os meus fillos e o meu home. Hoxe son referentes nesta Cidade. Manteño a miña actividade social, os concertos, o teatro, a caridade,…
HOME Mantés todo iso porque che supón satisfaccións, Áurea.
MULLER Ouh, non creas. Triunfar foi doado para min. Educáranme para iso. Moitas das outras tivéronno moi difícil. Os seus homes podían facer diñeiro pero eran unhas malas bestas; becerros criados nun cortello e vestidos con traxes a medida. Carecían de clase. Ás veces resulta tan difícil asumir o xeito no que a nosa clase se prostituíu, admitindo entre os seus á latrina da sociedade.
HOME Porque daquela, moitos entre nós non tiñan un peso. Sempre gustamos de vivir ben, non cres? Adaptarse a unha vida máis modesta non é o noso. Recoñezámolo Áurea. Disfrutamos co luxo, coa ostentación, co noso espazo suntuoso e intocábel. Eu, este cuarto, este Hotel,…
MULLER Que coñeza o meu mundo non significa que o adore, Alexandre. Na miña vida non hai unha fenda á improvisación. Nin unha soa.
HOME Agás a miña.
MULLER Efectivamente. Ti es a miña excepción. O meu segredo (afasta o ollar con receo).
HOME Estás ben, Áurea?
MULLER Pésame a vida. Non soporto levar máis esta coda que me afasta do roce dos dedos. Non aturo a mediocridade de Alfredo, o seu abandono, a súa estúpida frivolidade. O egoísmo intransixente dos meus fillos.
HOME Educáchelos así, Áurea. Ti.
MULLER (Vírase irada) Ten coidado, Alexandre. Es a única persoa á cal permito que me diga determinadas cousas, pero iso non supón que,…
HOME Desculpa a miña falta de delicadeza. Coñezo-te de sempre, Áurea. Sabes que te admiro, que te admirei desde o mesmo momento no que te vin por vez primeira,…
(Áurea abandónase á quentura que adormece o seu corpo. Déitase na cama e estira os brazos con suavidade. Xoga coa sua melena encanto Alexandre a observa con fascinación).
Queres que sigamos adiante?
(Alexandre toma a mala para pousala devagar sobre a cómoda, de xeito que non se distinga o que contén. Pon unhas luvas cirúrxicas. Achégase a Áurea con unha xiringa nas mans, que previamente comproba).
HOME A túa dose mensual, Áurea.
MULLER Estou disposta. Dáme a tua receita máxica, Alexandre. Dáme o teu bótox. Alíviame de toda esta miséria.
(Afunde a agulla con delicada precisión na faciana da muller).
Naceu na Coruña en 1971. Leva publicado teatro con regularidade na Revista Casahamlet ( “O maldito escocés”, “Lieder de amor e morte”, “Co seu arume harpado”, “A frieza dos homes da brétema” e “Mnesterophonia: un sudario para Ulises”). Tomou parte no Caderno de Teatro número 11 de Edicións Laiovento coa obra “O Profesor e o vento”(Novos Autores 2008). En 2012 publica o libro “Solpor en Waterloo” (Quequeres Edicións). Mantivo o blog Falstaff na Brétema e é colaborador no xornal dixital Praza Pública.
You might also like
* Cinema Laura Villaverde Teatro
Chola & Lola | Laura Villaverde – Uma revolução que chega desde o rural
* Entrevistas Jaime Rocha Poesia Teatro
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
* Entrevistas Estela Pan Vázquez Teatro
Entrevista a Carlos Caetano Biscaínho Fernandes
“Els límits del silenci. La censura del teatre català durant el franquisme”, de Sharon G. Feldman e Francesc Foguet
Posted On 28 Fevereiro, 2018 Xesús González Gómez 0
Hai uns meses publicouse un interesante libro: Els límits del silenci. La censura del teatre català durant el franquisme, de …
O grupo de teatro Chévere
Posted On 13 Dezembro, 2017 Xesús González Gómez 0
"O grupo de teatro Chévere" é um artigo de Xesús González Gómez da série "Ler teatro".
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl fr gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en es gl en fr ca gl pt oc es gl pt oc es pt pt en vi pt pt pt fr es pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
O café das pensadoras - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Audiovisual Cinema Crítica de arte Estela Pan Vázquez
Desde sempre os cafés son un lugar de tertulia e debate. Neste café estanse a pór en común temas que son actualidade no século XX e XXI e que nos fan viaxar a través das propias palabras das actrices. Sete reflexións que na súa maior parte -agás o inicio e o final- son feitas, cada unha delas, por unha conversa de a dúas.
Os temas dos que falan están enmarcados dentro da postmodernidade (ou os seus comezos). Se ben tamén existen reflexións con carácter político, estas non deixan de figuralas como factores relacionados coa arte. Así a arte sitúase no epicentro e as liñas marcadas trasládannos a lugares diversos dende aquel dos maias pasando pola resistencia francesa ou o cine inglés máis vangardista. Vexamos entón as tramas do filme que fan referencia ao dito, ao diálogo, ás palabras que nos fan entrar e saír da narración.
No prólogo paseamos polo peculiar universo de Greenaway, director que tendo estudado artes plásticas infire nos seus filmes unha aureola de misticismo no que o postfreudianismo está presente. As súas propostas achégannos a un mundo onírico no que as personaxes non dubidan en vivir de maneira extrema levando a termo as súas ideas que poden ser ás veces radicais e pasando por riba do amor e da morte. Convértense así en suxeitos que se apoderan do seu destino e que desdebuxan límites que a tradición borraba, descartaba. Concretamente estamos perante o filme O fillo de Macón, se cadra a aposta máis arriscada do autor levando o diálogo ao terreo do misticismo, do nacemento, da dor inaugural.
O inicio introdúcenos no tema da vida e a obra, sostendo que existe unha interrelación das mesmas a través dunha performance de Marina Abramovic en China a finais do século pasado. Esta deixa ver que non podemos fuxir do que a unha a rodea, das circunstancias vitais e que diso mesmo se pode inspirar un artista. Xa dicía Sartre que ao artista non se lle pode xulgar só pola súa obra, senón ademais polo que é o resto do tempo.
Adéntranos no mundo intelectual das protagonistas, mulleres que reflexionan, que comparten, que achegan os seus pontos de vista poñéndoos en común. Porque os discursos son acción e na acción sitúanse estas 12 mulleres pensadoras, libre-pensadoras, nunha época, ademais, a nosa, chea de baleiro, de irreflexión, de barbarie.
De seguido o tema cambia de trazos. Non obstante, seguimos a ver un diálogo baseado no coñecemento mutuo e o intercambio que asimesmo remite a un aspecto da modernidade so século XX, a Segunda Guerra Mundial, que dá paso de seguido a postmodernidade e as teorías postmodernas. Poñémonos diante da Resistencia francesa contra a ocupación nazi. Nesta época os intelectuais de esquerda apoiaban aos combatentes contra o fascismo e mesmo algúns deles loitaron pola causa. Poucos días antes da victoria combatentes antifascistas eran asasinados. L’affiche rouge quedou na memoria da historia francesa e no imaxinario dos seus habitantes, como un fito tráxico e unha mostra da loita pola liberdade.
A segunda parte do filme pon no foco o mito de Edipo e a súa reactualización co Anti-Edipo de Deleuze, filósofo francés representante do nomeado postmodernismo que critica, como xa o facían na escola de Francoforte, o sistema capitalista e as súas fendas. O sistema no que estamos inmersos xoga cos desexos e transfórmaos en obxectos de consumo.
En canto a Edipo realízase un percorrido pola literatura grega e polos mecanismos de construción da mesma, xa que todas tiñan a mesma estrutura.
Seguidamente a literatura amerindia é a protagonista. Esta invítanos a pensar que os universais literarios son construídos desde unha óptica occidentalizada. Ao igual que a terceira vía en política, en literatura tamén se reivindica o pasado antes da colonización e estes pobos prehispanos desexan sobrevivir tamén grazas á súa literatura, ás súas narracións, que nalgúns casos son mesmo sagradas.
O tema que prosegue fai referencia ao libro de Derrida Escritura e diferenza. Aquí achamos temas chave na fin de século que veñen da man deste escritor e que fan pensar ás filósofas en aspectos como o falocentrismo, que remite ao poder do masculino na creación de imaxinarios. Ademais, o discurso áchase enclaustrado nos esquemas mentais dicotómicos que non deixan avanzar o pensamento. Demasiada barbarie deixa tamén baleiros os razoamentos. Podemos incluso preguntarnos que sentido ten escribir, dialogar, no medio de, como dicimos, tanta barbarie.
A parte final deixa un halo de positividade posto que nos demostra que con acción artísticas e culturais pode mudar o pensamento e polo tanto as accións que a proseguen, da humanidade. Unha performance que critica a guerra, a do Vietnam, pero tamén todas as outras guerras, todas. Yoko Ono transmítenos as ideas de paz e amor que deberían basear as relacións humanas.
Xornalista, escritora e artista visual galega. Licenciada en Ciencias Políticas - especialidade Relacións Internacionais, na USC (2003) cunha beca Erasmus no Institut d’études Politiques de París. Realiza un DEA chamado "Temps et Territoires" na Académie de Nantes (2004). No ano seguinte traballa cunha beca Leonardo da Vinci da Universidade de Salamanca no Cinema de Art e Essai Les Cineastes, na Loire. Desde Comunicación Audiovisual (USC) realiza un inercambio na Escuela Nacional de Artes Plásticas (UNAM). Cursa o Master en Literatura e Cultura (UdC); expón na galería 124 de México D. F. Vacacións en gris e negro e Constructio; accede a Medicina no 2015 (USC); asina os seus primeiros libros na editorial madrileña Letras de Autor: Onte e Gauloises; publica videos en Palabra Audiovisual da Aelg; participa no Festival de poesía Alguén que respira (Santiago de Compostela). É membro da Aelg, do Colexio de Xornalistas, de Crea e de Cima.
You might also like
* Crítica de arte Escultura Lito Caramés
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
* Carlos L. Bernárdez Pintura
As leccións do mestre Castelao
* Amauta Castro entrevistas Estela Pan Vázquez Poesia
Entrevista | Amauta Castro: “O verso admite todo o que nos devasta”
Afectos de Carla Carbatti, José António Lozano e Luís Filipe Sarmento no Raias Poéticas 2018
Posted On 23 Junho, 2018 Palavra Comum 0
Afectos de Carla Carbatti, José António Lozano e Luís Filipe Sarmento no Raias Poéticas 2018: A Revista Palavra Comum foi …
Raias Poéticas 2018 (4): José António Lozano
Posted On 12 Junho, 2018 Palavra Comum 0
"Raias Poéticas 2018 (4): José António Lozano": A Revista Palavra Comum foi Media Partner do Raias Poéticas - Afluentes Ibero-Afro-Americanos …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies