langs: gl de gl gl gl war gl gl gl de gl gl en gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl en gl gl en gl gl gl gl gl en gl gl en war gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl en gl en gl gl gl gl gl en gl en en en en gl en gl gl gl gl en en ko en en es gl gl gl gl gl gl gl gl es eu ceb war da gl gl gl gl gl

text:
Bea Hervella: “O segredo de divertirte é saber doutras moitas cousas, para poder mesturalas e aplicalas no que fas” | Talento Galego
Bea Hervella foi a muller do tempo da canle autonómica e converteuse nunha das caras máis populares de Galicia. Con todo, é moito máis que iso: física, meteoróloga, emprendedora, escritora… Unha muller excepcional, cunha carreira profesional tremendamente interesante e cunha visión da meteoroloxía e a divulgación científica do máis orixinal.
Estudaches a carreira de física, que che levou a escollela?
A min sempre me gustou todo, recoñezo que cando estudaba tamén. Enseguida me gustan as cousas e tiña claro que non me importaba facer calquera cousa excepto unha profesión biosanitaria, porque son moi aprensiva, esa era unha cuestión vital e non podía ser, pero do resto dábame igual… A decisión estivo máis ben condicionada polas miñas amigas, que se decidiron case todas elas a estudar física e eu con elas. Podía ser algo entre física e matemáticas, porque me parecía que non eran tan restritivas como outras opcións de ciencias. Parecíame que me ían a dar unha base, unha linguaxe para despois desenvolverme noutras cousas, non como unha enxeñaría, que me ía dar unha visión moito máis reducida, pero dábame un pouco igual. Mesmo se tivese que cambiar e facer xornalismo ou calquera outra cousa non me importaba. Foi, máis ben, unha cuestión de azar. Despois especialiceime en física de partículas porque tamén elas facían física de partículas, pero bueno… Isto si que me gustaba máis, porque como era a conexión coa parte máis teórica, máis de aprender unha linguaxe, empecei con física de partículas. No último ano da carreira tiñamos que escoller materias optativas e podían ser optativas que non eran da especialidade. Entón collín unha que se chamaba física de fluídos (que non tiña que ver coa especialidade de física teórica) que me gustou moitísimo e nela dábanse as bases, moi pouquiño, moi de lonxe, da meteoroloxía e entón dixen: “Esta é a miña”.
Ademais, como sacara boas notas pensei, vou tentar quedarme neste departamento para tratar de profundizar e facer unha tese. E perfecto, dixéronme que si, fixen a tesina e cando estaba a terminar a tesina (que xa a fixen cun modelo meteorolóxico) foi cando empezou a aparecer a idea no departamento de crear Meteogalicia.
Eramos moi pouquiños, eramos seis persoas máis ou menos, e digamos que con ese grupo, no que eu era a máis nova, a idea era crear Meteogalicia. Pola miña banda, díxenlles que si encantada, pero comenteille ao xefe de departamento que eu quería facer algo máis creativo, que despois de estar a estudar tanto tempo con cuestións teóricas e facer a tesina necesitaba facer algo creativo, que eu o quería facer era páxinas web, explorar outras opcións.
De que ano estamos a falar máis ou menos?
Estamos a falar do ano 2000.
Daquela facer páxinas web non era algo tan común como hoxe en día…
Seguro que me equivoco, pero as primeiras webs eu creo que eran do 97 ou 98… Eu aprendín de forma autosuficiente, perralleiro total…  estabamos outro compañeiro e eu… Porque Meteogalicia dividiuse, fixemos diferentes departamentos. Estaban os compañeiros que facían a predición operativa, os que traballabamos con parte da web e bases de datos e logo estaba toda a parte que levaba os modelos meteorolóxicos, etc.,  pero como eramos moi pouquiños todos tiñamos que saber de todo.
Eu seguía traballando con modelos meteorolóxicos, porque eu seguía coa miña investigación. Xa fixera a tesina pero quería facer a miña tese e estaba empezando a traballar nun proxecto que se chamaba Medex. Era para coordinar todos os centros meteorolóxicos no Mediterráneo, para predicir fenómenos adversos tipo gota fría ou medicane (Mediterranean Hurricane), que son como pequenos furacáns no Mediterráneo. De Galicia ía eu para alí, aínda que é un pouco raro porque eu era atlántica pero bueno…
A miña tese era sobre modelos meteorolóxicos por unha banda, e axudaba de cando en vez a facer previsión e seguía coas bases de datos, pero bo si que foi moi multidisciplinar en realidade… Digamos que ese é o meu patrón. Cando vexo atrás vexo como un patrón e é que non son capaz de traballar moito tempo seguido na mesma cousa (ou a vida levoume a iso) e traballei en moitas cousas distintas, tamén ao mesmo tempo. Porque a todo isto engadímoslle que arrincou Meteogalicia a finais do 2000, principios do 2001 e que ademais fose aquel ano que choveu tanto, tanto, tanto… Un temporal cada semana… e en xullo de 2001 foi cando chamou a Televisión de Galicia dicindo que quería facer un casting dentro de Meteogalicia para contratar a alguén para dar o tempo. Colléronnos a María Soto e a min.
Parece que non son capaz de traballar moito tempo seguido na mesma cousa e traballei en moitas cousas distintas, tamén ao mesmo tempo.
Escóllenvos porque vos presentades a ese casting, é dicir, ti decides ir…
Si, e querían facelo entre o persoal que había en Meteogalicia, querían a alguén de alí e quería a unha muller naquel momento. Aínda que os mozos tamén fixeron algúns a proba, eramos naquel momento catro mozas.
Ti non o pensas e lánzaste á tele 🙂
Si, dixen si, si vou, pero foi algo no que nunca na miña vida pensara. Eu traballaba en meteoroloxía, pero como sempre estás na universidade, alí no teu cubículo no teu centro meteorolóxico, non estás a pensar na televisión… Non sei, pero eu encantada. De feito estabamos un pouco fartos de falar na televisión, porque neses primeiros momentos si que viñan de cadeas nacionais. Naquel momento Aemet non facía declaracións, entón atoparon un filón aquí. Atoparon un centro meteorolóxico que lles falaba en calquera momento. Estabamos afeitos aos medios de comunicación. Cando fixemos a proba e colléronnos, empezamos a alternar Meteogalicia e Televisión de Galicia. Eu na Televisión de Galicia xa preparaba a previsión directamente e ademais presentaba o prognóstico e axudaba na redacción das noticias.
Chegou un momento en que era moito traballo, seis días á semana e descansaba só o luns e o luns eu non podía facer investigación, porque xa non me daba… Entón deixei un pouco de lado a partir de 2005 o concepto da tese, porque foi como “non podo máis”. A partir do 2006 xa foi practicamente todo Televisión de Galicia e foi ademais cando collemos todos os espazos do tempo practicamente, menos o da noite no que seguía Pemán, pero chegou un momento no que cubriamos todos os espazos.
Aos dous anos de entrar nós, collemos a Martín, para compensar porque eramos só María e máis eu. A partir do 2006 empezamos a traballar a xornada completa. E en 2012 chega o momento no que nos despiden da Televisión de Galicia e tamén de Meteogalicia…  Carlos e eu quedámonos na rúa e entón pensamos que podiamos montar un proxecto vinculado á meteoroloxía, pero estruturado de forma completamente distinta ao que estabamos afeitos a ver, polo menos en España ou en Galicia.
Nós tiñamos a experiencia do centro meteorolóxico e tiñamos a experiencia do medio de comunicación. Eu deime de conta de que en España non había empresas que unificasen esas dúas cousas (si noutros países como Estados Unidos), tentando ser prescriptores como os medios de comunicación e ser divulgadores, sendo ao mesmo tempo rigorosos e poder facer consultoría ambiental coma se foses un centro meteorolóxico… Entón dixemos “Imos facer algo así” e entón foi cando pensamos fundar 4Gotas. Eramos catro e organizamos toda esa estrutura de 4Gotas.
Eu tiña claro que non quería volver traballar no mesmo que levaba traballando tantos anos. O que quería era seguir vinculada á meteoroloxía pero darlle un aire distinto, porque senón para min non tiña ningún sentido.
E é que cando ti estás a traballar ben e de súpeto es despedida, pero non porque o fagas mal senón por outro tipo de cuestións que non veñen a conto, o que parece un pouco frustrante é que ti repitas e sigas facendo o mesmo… Entón eu si que o que tiña claro era que tiña que haber un xiro. Estivemos a preparar o proxecto durante practicamente un ano ou ano e pico.
Había cousas que tiña moi claro que quería levar a ese proxecto e que saíron adiante. Eu por exemplo tiña moi claro que quería facer Whatoweather, que é a aplicación que mestura meteoroloxía e moda, e tiña moi claro que quería facer un videoblog de divulgación. De feito, cando estabamos os catro reunidos neses primeiros meses (creo que empezamos a reunirnos en marzo ou en abril de 2012) e eu lles ensinei o primeiro videoblog aos outros tres compañeiros morrían coa risa… Ao final fíxenos noutro ton,  pero eu de feito quería ser un pouco máis extrema, quería facer algo de humor neses videoblogs para comentar a meteoroloxía. Quizais era un pouco arriscado e eles botáronme para atrás e bueno… hai algunhas cousas que se me quedaron no tinteiro.
Tamén quería sacar adiante cousas de biometeoroloxía, mesturar enfermidades con cuestións meteorolóxicas e máis ideas que despois apareceron… como “10segundos”, “A que praia”… Sacamos adiante moitas cousas, que para min si que eran como unha espiniña que eu tiña e que non podía sacar adiante porque estaba limitada tanto cando estaba Meteogalicia (porque non me deixaban desenvolver iso) como cando estaba na Televisión de Galicia, onde tampouco me daban moita cancha.
Tiña moi claro que quería facer Whatoweather
Pero cando chegades á tele e tiañdes esta posibilidade de dar o tempo, pasas por algunha etapa de formación, a nivel comunicación? Como te adaptas a este cambio, como foi o proceso?
Foi un proceso difícil, a pesar de que xa tiñamos táboas porque xa pasaban moitas televisións facer entrevistas naquel momento, unha cousa é facer unha entrevista e explicar algo diante da cámara e outra moi diferente é asumir ese espazo, coa complexidade técnica que iso supón. Non é só porse diante da cámara, senón tamén é idear unha chea de cousas ás que non estabamos afeitos. E o proceso foi moi, moi, moi rápido desde que nos dixeron que nos collían ata que saímos en pantalla…. pasaron sete días.
Desde que nos dixeron que nos collían ata que saímos en pantalla…. pasaron sete días
Entendo que vós preparabades todo o que está detrás, todo o parte e toda a  previsión
Si, si. O problema engadido é que eu empecei traballando en fin de semana e en Meteogalicia non había previsión de fin de semana… durante a semana eles facían a previsión e vale, tiñas con quen comparar a túa previsión pero eu cheguei o sábado e o domingo… A do sábado estaba feita do venres, pero non tiña con quen comparar… estabas soa ante o perigo, facendo a previsión e aínda encima despois presentándoa… Entón tiñas moito respecto, foron días, meses de moitos nervios.
Sobre todo porque ensaiamos nos cinco días previos, fixemos probas cinco días e despois tocounos saír para adiante. Por suposto, a partir de aí si que tratamos de formarnos ao máximo, de feito temos un máster da Universidade de Santiago de Compostela para ser “experto en lingua oral para os medios de comunicación” da Facultade de Filoloxía. Despois fixemos formación, cursos de ortofonía, de dicción, de directos… Pero o primeiro momento foi practicamente a pelo.
Houbo alguén que vos botase unha man alí?
Bueno… (silencio) Ao comezo axudounos un pouco Pemán pero en canto se deu conta que el non ía ser o noso xefe deixou de facelo…Foron 5 días de ensaios cun equipo de grabación da galega encantadores pero digamos que comezamos prácticamente a pelo.
E na casa? Foi unha sorpresa? Sabía a familia que lles podía saír unha filla que acabaría na tele?
Para eles non foi unha sorpresa no sentido de que a min sempre me gustou o teatro, por exemplo. Fixen teatro no colexio e no instituto, no colexio levámonos algún premio… É dicir, sempre me gustou esa parte. E sempre houbo esa coña, de se Bea é súper expresiva, comunicativa… non foi unha sorpresa que eu terminase facendo algo vinculado a comunicación. Non tanto ao teatro, que iso é un exemplo, pero o que quero dicir é que aínda que era física eu xa sabía que tiña que terminar nalgún momento facendo algo de comunicación, porque era o que me pedía o corpo.
Sabía que tiña que terminar nalgún momento facendo algo de comunicación, porque era o que me pedía o corpo.
Normalmente non se adoita dar este perfil, que na mesma persoa esperte unha vocación científica e unha vocación tan comunicativa. Hai casos escasos e en mulleres menos aínda, que teñen moita menos visibilidade.
Xa, porque as mulleres nos autocensuramos en moitísimas cousas para non levarnos paus. Eu penso que no futuro a divulgación vai estar máis vinculada ás carreiras de ciencias, porque é algo que se vai a explotar e que vai levar a propia formación, que van ir as cousas por aí porque agora se trata de vender o que fas, os teus descubrimentos científicos… E para vendelo hai que divulgalo.
No meu caso, nalgún momento algo tiña que saír por aí. De feito polo medio, cando estaba en física, pensei en deixar a carreira para estudar algo tipo fotografa e tal, pero foi terrible porque na miña casa foi como… a ver, a moza que saca sobresaínte en todo vai deixar física para facer fotografía? Pero sempre tiven un pouco esa idea. Eu necesito contar as miñas cousas, con imaxes ou como sexa… Ou sexa, que non foi ningunha sorpresa.
E lembras algún momento especialmente glamuroso do teu paso pola tele?
Cando estás dentro descobres que as cousas non son moi glamurosas… Que son moi normais pero a ver, déixame pensar… Presentar os Mestre Mateo foi o máis. Pero despois tamén te dás de conta de que os actores como colectivo tamén son iguais que os meteorólogos e iguais que calquera outro profesional. En realidade un se afai a todo e non atopo a tele excesivamente glamurosa nese sentido.
E notaches a fama nesa época?
Si, si, si, un pouco agobio. Explícome. É un pouco máis para as mulleres, penso eu, porque te expós e ás mulleres é moi fácil xulgalas polo seu físico, independentemente do que fagan. Entón claro, saía á rúa e dicíanme “aaaay pero se es moito máis delgada do que parece na tele” ou “es máis baixa”… Sempre a mesma cantilena. Claro que despois che dicían: “Ai encántame o prognóstico” Pero iso era o de menos, o primeiro era o físico. Entón chegou un momento no que me angustiei un pouquiño porque pensaba “non podo saír de casa en chandal, terei que saír un pouco arreglada!” ou “Ai deus, non vou saír cos pelos sen arranxar!” Sempre estás tan xulgada… Entón si que ten un punto non gracioso, de presión.
As mulleres nos autocensuramos en moitísimas cousas para non levar paus
E notabas se a xente se enfadaba contigo cando fallaba o prognóstico?  Preguntábanche moito polo prognóstico na rúa?
Si, si, pero esa era parte final, pero xa como de broma. Non creas que iso pasaba moito. Co paso do tempo creo que xa se perdeu iso de que o meteorólogo nunca acerta… E tamén como nós nos queixamos cando vén mal tempo e sempre terminamos dicindo “oes, que eu tamén son de deus e eu tamén quero que faga bo tempo, que eu tamén quero ir á praia en semana santa, eu que culpa teño! Non matedes o mensaxeiro!” Creo que a mensaxe foi calando, non había moitas queixas nese sentido.  E por suposto se había un erro moi destacado non tiña problemas en recoñecelo. Lembro unha ou dúas veces nas que tiven que recoñecer a cámara que o prognóstico non saíra do todo ben, pero gústame explicar por que. Ás veces o modelo non tiña ben situada a borrasca e por tanto a evolución que nos daba non tiña nada que ver… e entón si saiamos, lamentando que non se acertase de todo. Forma parte do oficio e eu persoalmente prefiro dar a cara e non pasar por alto estas situacións.
Tamén hai que dicir que a día de hoxe saber se vai chover ao día seguinte ten un 90% de acerto, é dicir, que de dez veces acertas nove.
E lembras con agarimo ou nostalxia esa etapa ou estás en certo modo contenta de que pasase?
Unha cousa que teño é que ao principio se cadra non me apetece cambiar. Por exemplo, non quería subir á televisión e cando pasou o tempo en 2006 había que decidir se pasabamos a xornada completa.  Eu prefería quedarme en Meteogalicia, prefería non estar tan exposta e tal… pero eu son unha persoa que despois dun mes xa estou de novo feliz en calquera sitio. Despois paréceme o máis marabilloso do mundo o que estou a facer… Recordo con moitísimo agarimo toda esa época, sobre todo como sempre como pasa en todas partes, pola xente que coñeces, pola experiencia, etcétera, pero tampouco o boto de menos en exceso estou moi ben agora como estou.
E naceu aí a túa inquietude e o teu gusto pola moda? Porque ti es unha muller con moito estilo e creache unha aplicación relacionada con iso? Naceu dalgunha maneira con esa obriga que expuñas de ir sempre “divina de la muerte” ou xa estaba latente antes?
Fai xa bastante tempo compraba moito por internet e claro, había moita xente que me preguntaba pola miña roupa. Gustábame facelo porque me gustaba moito o estilo de Londres, que era máis rompedor, como máis kinky… estamos a falar xa de hai moitos anos. Hoxe en día estamos moito máis uniformados, pero no 2006 aínda non había unha opción dun estilo máis transgresor aquí. Eu púñame a miña roupa, un pouco máis diferente, e se cadra chegaba á tele e empezaban todos “Ai, que mono, encántame!” e tal e eu contáballes que o comprara por internet e tal. Entón igual chegaba un día e dicíanme que tiñan que ir algún evento, unha voda, un compromiso e pedíanme que lles buscase algo chulo por internet, nesas páxinas que eu vía… E ao mesmo tempo, como estaba a dar o tempo preguntábanme se tiñan que levar chaqueta… e eu pensaba “J***! xuntamos isto así nun momentiño! Esa mestura…” É certo que a min me gustaba a moda e todo coincidiu no momento perfecto, porque tamén lle gustaba a outra xente e o tema vaise retroalimentando, porque queren saber se teñen que levar algo de abrigo… E foi o xerme de Whatoweather.
A día de hoxe saber se vai chover ao día seguinte ten un 90% de acerto
Pero logo tardou un pouco en saír, cara ao 2013, non?
Si. Aínda que os meus compañeiros tamén crían na aplicación, cando fixemos a orde de prioridades non quedou moi alta, críase que había un risco. Decidiuse empezar pola web, o cal xa supuxo certo investimento. Entón foise atrasando, atrasando e eu estaba co corazón nun puño… en plan “Por deus, que non a saque ninguén antes!”
Entón chegou un momento no que dixen “Mozos, ou a sacamos ou me tiro pola ventá!” E ao final sacámola! 4Gotas empezou en 2013 e Whatoweather en 2014, un ano despois. No encontro de Divulgacción de xuño na Coruña foi a primeira vez que se falou dela, ata ese entón era todo segredo de sumario.
No caso da web e as apps, con ese carácter inquieto que tes, están feitas por ti directamente da túa man ou decidistes encargalo fóra?
Nós somos catro e foi un pouco entre todos, aínda que a programación a subcontramos á Navalla Suíza e para as apps a unha empresa de Ourense. Se tivésemos tempo, a pesar de que era unha programación extensiva, poderiamos tela feito nós, pero se nos escapaba o tempo, non podiamos pornos coa web, as apps e outras cousas, entón decidimos subcontratalo. A Navalla Suíza déronnos moitos e bos consellos para completar as nosas ideas, eles completábanas, redondeábanas. Escapábasenos o tempo e non era funcional facelo todo nós.
E agora en que momento estás? Porque me comentabas que ti o aparcaches un pouco, que ías ser menos activa en 4Gotas para volver facer un cambio de actividade…
Si, 4Gotas está a crecer. A situación está complicada, os proxectos están a atrasarse e entón crece lentamente, pero todo funciona, todo está no seu sitio e persoalmente as ideas que xa tiña, o que che contaba, xa as saquei adiante. Por tanto, penso que agora é un bo momento para parar, despois de 4 anos, tomar un respiro, osixenarme un pouco, porque se non é imposible ter boas ideas… Desvincularme un pouco máis na parte activa, darme un tempo. Apetéceme buscar novos proxectos, 4Gotas está a rodar e pode funcionar á perfección sen min.
Apetécenme novas opcións e tamén teño un libro que quero terminar, con Angel Rivera, un meteorólogo cunha traxectoria impresionante da axencia estatal de meteoroloxía, que traballou con Mariano Medina… el está xa xubilado. Foi portavoz da Axencia Estatal de Meteoroloxía e sabe moitísimo. Coñecino tamén nunha destas charlas reunións que facemos os divulgadores de meteoroloxía de España. Coñeceume e chamoume por teléfono e eu estaba súper emocionada! Díxome “Bea eu quería escribir un libro contigo porque me pareces moi creativa e penso que nos podemos complementar moi ben” El sabe moito a meteoroloxía e ten unha visión moi extensa e dicíame que eu teño unha visión moi clara do futuro, “creo que nos podemos compenetrar”. E entón estamos a preparar un libro, estamos xa no último capítulo.
O libro explica a evolución da meteoroloxía en distintos ítems, como unha conversación. É case coma se fosen epistolares, porque en realidade eu escribo unha cousa e o mando por e-mail e el contéstame e así imos evolucionando a historia da meteoroloxía. Coa súa visión e coa miña imos vendo puntos débiles, puntos fortes…  bueno, a ver que tal 🙂 Entón apetéceme tamén ter un pouco de tempo para pechar ese libro… En fin, hai que probar cousas distintas.
Teño que empezar agora a pensar máis cousas. Necesito, como diría o meu irmán, descomprimir un pouco para poder ter unha visión máis lixeira. Eu son consciente, por exemplo, de que para ser creativa necesito pasalo ben. Para ter boas ideas é necesario pasalo ben e ter un pouco de tempo para ti mesma. Necesito iso, dedicarme un pouco de tempo a min mesma para poder gozar e ter boas ideas e volver empezar en calquera outra opción.
Apetécenme novas opcións e tamén teño un libro que quero rematar
O videoblog leva parado xa unha tempada, porque xa non me daba o tempo para todo. Tamén temos WhatoWeather, que temos que ver como o imos continuar.
En WhatoWeather falades con marcas e con tendas de roupa, como percibides a resposta?
Bueno, o modelo de negocio é bo, no sentido de que ao usuario non lle cargamos nada, senón que llo cargamos ás tendas se conseguimos vender algo. É interesante porque moitas apps con moitos usuarios non teñen modelo de negocio definido. Nós temos o contrario, porque non investimos ese millón de euros en publicidade, polo que a masa crítica de usarios non dá para ter eses beneficios impresionantes… pero si temos boas respostas das marcas. Non só de marcas tipo TopShop ou Zalando, que esas por suposto, senón que tamén temos colaboracións con marcas máis pequenas, máis artesanais. De súpeto podemos axudar nunha campaña e metemos uns conxuntos como impulso. E tamén funciona moi ben… de feito por exemplo con By Antía, que é unha moza que fai zapatos artesanais e coa que e colaboramos varias veces (creo que é a cuarta colaboración), cada vez que saca unha colección sempre traballa connosco. Está moi ben. Sendo críticos, o que si que necesitamos é un bo investimento en publicidade para realmente despuntar, porque é un modelo de negocio que existe, así que se algún business angel está a ler esta entrevista e está interesado, por favor que se poña en contacto comigo (ri).
Tampouco descartaría traballar en algo de biometeoroloxía, que é un terreo moi pouco traballado en España. Si se toca máis en Alemaña e en Xapón. Nós, que conseguimos facer ese prognóstico biometeorolóxico, esa operativa que é pioneira en España e en moitos países do mundo, paréceme moi interesante que sigamos profundizando, xa que conseguimos sacalo… O que pasa é que quizais chegou demasiado pronto. Igual nuns anos funcionará algo mellor… Si que me gustaría darlle unha volta.
Eu xa presentei a operativa nun congreso de medicamento e empezamos a colaborar co hospital para ver se había feedback de datos para validala, pero as cousas paráronse. Gustaríame tentar explorar para seguir traballando niso, paréceme moi interesante e daríame pena separarme diso porque creo que ten un futuro prometedor por diante.
Eu se o penso flipo, porque neste catro anos fun a congresos de moda, congresos de medicina… Na miña vida! É flipante.
É realmente algo que soa interesante e diferente
Si, sobre todo é que eu estou segura de que vai ser unha disciplina xa, agora. O que pasa é que chegamos demasiado pronto. Agora estanse empezando a facer congresos de biometeoroloxía e noutros países, por exemplo en Alemaña, algúns xornais ao lado da previsión meteorolóxica poñen o prognóstico. Fanno por cores, por exemplo: en vermello porque hai máis risco de accidente cardiovascular… cousas así. E en Xapón tamén.
E aquí non cala?
Primeiro porque non hai medios nin tampouco estudos e segundo porque está a empezar a ser agora o momento. Quero dicir, para traballar niso tamén necesitas datos de hospitais para contrastar, unha boa interacción… Os hospitais estarían interesados pero ás veces as entidades grandes son moi difíciles de mover, os grandes dinosauros van moi lentos e aínda que estean interesados atópanse con dificultades administrativas. Vai un pouquiño lento, pero vai ser desde o meu punto de vista unha disciplina, unha que xa está a empezar a xurdir e que será interesante nos próximos anos, seguro
E como funciona esta sección na web de 4Gotas? Tiña moitas visitas?
Si, si, tiña moitas visitas e nos medios de comunicación interesábanse por ela.
Unha vez viñeron os da Sexta facerme unha entrevista sobre ela.. Tamén tiña visitas o tema de meteoroloxía espacial que tamén me parece súper interesante! En 2011, un dos primeiros videoblogs era sobre iso e aínda que saíu en 2013 (sobre treboadas xeomagnéticas, treboadas solares…) é algo do que agora por fin falamos e se considera importante, pero sobre o que hai catro anos non había case nada… E eu xa empecei a falar diso e xa quería falar diso hai seis anos… Agora por fin se decidiron a crear en España un centro de estudos de meteoroloxía espacial… que pensas “Mimadriña! Menos mal!” Son cousas que ti ves que van xurdindo pero que necesitan o seu tempo… é que me apetecen tantas cousas! Pero teño que centrarme, coma sempre.
Claro, claro, é que vas moi por diante, Bea!
É que ás veces aínda que o vexas vir e traballes niso hai que pensar como sacarlle rendemento, buscar un modelo de negocio, buscarlle a pasta, que é o máis difícil. Nós tampouco somos especialistas en administración de empresas… somos físicos, matemáticos… Entón sempre é todo un pouco máis complicado
Dá gusto oírte falar de toda esta evolución, pareces entusiasmada e encantada de ir coñecendo cousas diferentes e de ir cambiando…
Como che dicía, ao final gústame todo o que fago. Si é certo que estou nunha etapa máis tranquila, unha etapa na que seguramente estarei encantada de estar. Porque todo iso ten un custo… É dicir, púxenlle moita paixón e iso tamén chegou un momento en que sentín que me baleirou un pouco. Ser emprendedor é moi duro. Estou encantada, si, pero é moi duro. Cando ás veces, sobre todo agora, parece que a sociedade di “emprende, emprende”… E  para emprender… hai que pensalo moi ben, porque é moi duro e moi sacrificado. É certo que estás a facer o que queres, pero tamén hai espazo e tempo que lle tes que asignar a cousas que non queres facer… é dicir non é todo bonito. É moi duro. Eu estou contenta, si por suposto, pero todo isto ten un custo.
Estou nunha etapa máis tranquila
No que ti coñeces, hai outros proxectos en España sobre meteoroloxía e a súa divulgación que sexan para ti innovadores? Porque eu vexo que 4Gotas é moi diferente a todo o que había, pero dígoo sen coñecer o sector, véndoo desde fóra como público xeneral. Vese que ten un punto diferenciador, co parte que me di se me vai a doer a cabeza, os videoblogs e demais… Coñeces outras iniciativas do estilo en Galicia ou en España?
Agora mesmo as referencias a nivel divulgación é difícil atopalas na tele, porque as teles son conservadoras en si mesmas. Por moi disruptivas que pretendan, ser é moi difícil… quizá as cousas máis innovadoras están en plataformas alternativas nas que a xente pode facer o que quere, sen ter que dar explicacións.
A min encántame un divulgador a través de Youtube, que é na plataforma a que atopo as cousas máis interesantes. Chámase Climate Adam, está en inglés e é súper, súper divertido. O que fai é contar en pílulas cortiñas de tres minutos algo vinculado ao clima ou ao cambio climático, pero faino desde a perspectiva do humor. Se cadra se traviste de muller e organiza como unha cita entre el mesmo vestido de home e el vestido de muller nun plano secuencia para falar das consecuencias do cambio climático. E o guión está súper ben enlazado. E eu vexo iso, que me lembra a miña etapa inicial en 4Gotas, na que eu quería facer algo máis vinculado ao humor para falar de cambio climático… E cando o vexo… bueno, morro de ilusión e me derrito totalmente. Entón para min é o mellor, é un referente, tampouco ten tantos seguidores, pero a min paréceme o máximo. En España non atopo cousas máis frikis ou disruptivas. Si que hai xente que fai divulgación boísima, como Angel Rivera, José Miguel Viñas… Que son moi bos, pero é a divulgación de sempre e este Climate Adam é un humor un pouco friki, pero eu morro coa risa.
Como proxectos de meteoroloxía… están a empezar agora a crearse moitas empresas, pero non vin nada especial… Hai dous ou tres anos, cando estaba a pensar ideas (agora estou algo menos pendente) tampouco atopaba nada especial. É verdade que hai cousas puntuais e onde se ve máis creatividade é en gadgets meteorolóxicos, de como combinar a internet das cousas. De como todos estes aparellos van estar conectados, aí si que vexo moita creatividade! Desde a torradora que está conectada por wifi e recibe o prognóstico meteorolóxico e cando fas a torrada sáenche pintadas a temperatura máxima e mínima. Ou unha pasta de dentes que teñen no MIT, que o que fai é que cando te vas a lavar os dentes recibe o prognóstico por WiFi: se sabe a canela é que vai ser un día máis quente que ao anterior, se sabe a menta é que vai ser un día máis frío… Ou se sae con cores é que vai chover! Aí si que a xente me está deixando moito máis impresionada. Esa parte si que é súper guay.
Si, quen pode pensar en pasta de dentes que che di o tempo?!
É que de aquí a pouco a previsión vai estar en todas partes. Antes existían cabinas de teléfono. Agora levas no móbil a hora… Pois eu creo que cando saias de casa xa sabes o tempo, xa cho tería dito a torrada, a pasta de dentes…
A meteoroloxía vaise a ter que reciclar. 4Gotas é un pouco esa idea. Falar no idioma da xente e explicarlles non que vén un anticiclón, senón que mañá pode pór a lavadora ou pode ir á praia. A meteoroloxía tense que reciclar xa. Adaptarse ao que necesita o usuario xa non é suficiente na nosa disciplina, hai que adiantarse. Traballar máis con big data, que xa se está facendo (en meteoroloxía é xa moi usado, como en Bolsa).
Temos que predicir o comportamento do consumidor en base a patróns meteorolóxicos. Por exemplo, en Estados Unidos e en Inglaterra nos supermercados xa se traballa moito con iso. Xa saben que produtos teñen que pór diante se vai haber xeadas… Saben que se vai haber fortes nevadas vai haber moita demanda de comida de mascotas, de gatos e cans, co cal o pon moito máis accesible. Tamén saben que lles funciona moi ben a sopa. Á xente éntralle o pánico. Coa comida de animais supoño que pensarán “eu podo estar un par de días sen comer, pero ao gato a ver como o explico”.
Está a funcionar moi ben e en moitos negocios si que xa o están usando. Existen tamén seguros meteorolóxicos para protexerse, por se o ano non é bo. Úsanos por exemplo agricultores, resorts de esquí… Para todo! Mesmo para os pubs en Londres, que poden facerse un seguro, por se a temperatura máxima no verán non supera os 21 ou 22 graos, xa que consideran que por encima desa temperatura terán moitos máis beneficios porque a xente vai ás terrazas… Hai seguros para todo, o factor meteorolóxico interesa.
Si, pero canta impredecibilidade hai niso?
Hai bastante. A predición estacional preto do ecuador funciona bastante ben e na nosa latitude funciona… non moi ben. Pero si que hai anos, como cando pasan cousas como o fenómeno El Niño ou o fenómeno La Niña, nos que é máis fácil axustalo, pero claro, aí está a graza. Por iso hai xente que aposta. É dicir, se eu vendo este seguro e os outros o compran… se fose facilmente predicible ninguén querería apostar.
En realidade, moitas cousas da meteoroloxía son confusas para o público e aparecen novas palabras e novas expresións, como pode ser a cicloxénese explosiva da que tanto falamos agora. Moitas veces salta unha alerta de “coidado, que chega un grandísimo temporal” E resulta que ese grandísimo temporal chegou onte e desde hoxe todo foi a mellor… E acabas por non fiarte de todo desas alertas.
Non é xusta esa desconfianza. Nós somos un instrumento. Cantos informativos deciden levar a información do tempo porque consideran que é interesante e dá espectacularidade? Ou porque consideran que é preferible usala como cortina de fume ante outras cousas? Ás veces é moi difícil como meteorólogo controlar a información que dá toda a cadea e moitas veces váiseche das mans. E non é por nada, pero incluso seccións como a de deportes encántalles ser súper sensacionalistas, son os que máis, e collen fenómenos metereolóxicos para levalos á súa linguaxe habitual: as “bombas meteorolóxicas, cicloxéneses explosivas”… hainas máis en deportes que na sección da previsión do tempo. Cando empezas a abusar dun termo e o sacas fóra do seu contexto é unha m***** . Os meteorólogos, por máis que nos matemos a explicar que é unha cicloxénese explosiva (que non é máis que unha borrasca profundándose moito en pouco tempo, non é máis que iso),  se os de deportes o usan como sinónimo de cataclismo…
Ao longo da túa carreira notaches algunha vez que axudara ou prexudicara o feito de ser muller? Notáchelo en ciencia, na tele, no mundo da empresa?
En todo, todo moi complicado. Fatal, en todos os ámbitos. É un tema co que estou agora súper concienciada, porque xa estou moi molesta e moi farta da nosa situación en xeral. Porque tiven problemas na tele, tiven problemas antes de estar na tele, tiven problemas agora despois da tele… non sei… alucino mandarinas. Que che podo contar, … por exemplo que unha vez o que daquelas era o meu xefe falou comigo para explicarme que non me ia ofrecer un posto de traballo porque nesa empresa traballan todos homes e el pensaba que non ia estar cómoda alí e ofreceullo a un compañeiro meu (xa sabes, ese paternalismo condescendente mal entendido, no que o ser que se considera superior toma as decisións por ti e faite de menos), ou cando chegou un directivo da Xunta a MeteoGalicia para analizar un desenvolvemento feito e o meu xefe presentoulle a todos os que estaban no despacho (todos homes) menos a min, cando fora eu a que desenvolvera o traballo que o directivo viña a ver; ou ir a algunha reunión a explicar eu o proxecto a medias co meu compañeiro, e ao rematar esa reunión a persoa coa que te viches publica un tuit no que felicita con énfase ao meu socio como único creador do proxecto e eu coma se non existise, coma se non estivese alí (e iso que me tiña a min e non a el localizada en redes sociais previamente)… e esta é unha historia de mil. Pero tiven problemas máis graves e máis serios que preferiría non contar.
Outro caso. Non sei se viches algún vídeoblogue meu…  Pois un día un xornalista, nunha entrevista en directo, díxome “Parabén por eses blogs tan sensuais”, así en antena. E eu flipando… Claro, quedei taaaan cortada. O normal sería cortalo, pero rin, porque quedei tan cortada dicindo “Bueno home, sensuais non son, que eu falo de física e das formigas voadoras” E quédaste pensando que podería telos definido como divertidos, ou como aburridos, como un coñazo, pero… sensuais? Entón falei cos meus compañeiros, para ver un pouco como se percibían… e os meus compañeiros dixéronme pois si, si que son sensuais. Flipei.
Cando empecei a publicar os videoblogs, todo o mundo comentaba o tema físico. Que se que guapa, e ti dis “xa, vale, pero interésache o que conto?”. Pois ao final tiven que rebaixar o ton. É dicir, xa antes non saía nada espectacular pero estaba tan mosqueada que non sei… pensei “voume por máis fea”, que tampouco era iso, pero decidín cambiar o tipo de roupa, a maquillaxe… E non é que antes fose moi arreglada nin sexy nin nada! De feito, pódense ver todos os vídeos, ía moi normal. Pero é certo que houbo un antes e un despois daquilo.
E que triste, foi man de santo. Empezaron a falar máis do contido dos vídeos. É algo que falo cos meus amigos moitas veces. E moita xente non o entende. A vida é así de dura…
Xa estou moi molesta e moi farta da situación das mulleres, en xeral
Ás veces, se non es unha muller, hai cousas que non entendes e que non percibes. Hai moitas cousas que vivimos no día a día e que, ao non vivilo en primeira persoa, non son conscientes e non lle dan máis valor. Non se dan conta se quera de que sucede.
É así. Es ti coas túas paranoias e as túas movidas. Hai que cambiar isto. Todas as mulleres tivemos problemas. Desde que nos pregunten polo xefe cando somos nós, o ninguneo, os comentarios, o ser xulgadas unicamente polo noso aspecto… Aínda que te relaciones con xente culta, con formación? Atópaste con cousas así. Estou súper cansa do tema.
Antes non era así, non o vía desta maneira. Cando estaba no colexio ou no instituto non vía o problema, non sei, teño a sensación de que estaba nunha contorna máis xusta. Foi todo ao chegar á facultade e á contorna de traballo.
Fíxate que eu teño a mesma sensación e moitas mulleres coas que falo deste tema coméntanme o mesmo. É a sensación de crecer nunha contorna segura e de igualdade nese sentido. Pensaba “estas feministas, como esaxeran, se xa está todo ben, logramos a igualdade” Logo salgues do instituto e vaste dando golpes coa realidade… e pensas pero por que me pasa isto? Vas atando cabos… E logo dinche que es unha histérica. En fin, queda moito por facer.
[Neste tramo final, comentamos micro machismos e machismos menos micro que vivimos. A conclusión? Estamos fartas e non calamos.]
A última pregunta é a que lle fago a todos os entrevistados: de todo o vivido ata agora, con todos estes cambios e todas estas aventuras nas que te embarcaches, que lle contarías aos teus netos? De que estás máis orgullosa?
Sentinme moi contenta moitas veces, non sei, non podería escoller algo en concreto, non se me ocorre. Máis ben daríalle un consello, máis que contarlle a miña vida. diríalle que tente facer cousas que non o limiten, sobre todo cando teña dúbidas. As miñas amigas aínda se parten de risa lembrando cando cheguei a xunto delas e díxenlles “Vou ser meteoróloga”. Elas saben que eu tomo as decisións moi por instinto, que decido facer algo e fágoo. Igual que cando lles dixen “vou facer unha aplicación de móbil” e ao pouco xa a tiña feita.
Cando un non está seguro, hai que intentar facer cousas que non te limiten
Pero cando non teñas clara a decisión hai que escoller sempre as opcións que menos te limiten. É dicir, quedarte coas que che dean máis ferramentas e as que che permitan ver desde máis arriba toda a imaxe, que non che leven a caixas pequeniñas senón que che dean máis visión.
Se tes moi claro que queres meterte nalgo súper especializado, aínda así hai que tentar ter visión, estudar máis cousas e non perder nunca a curiosidade. E sobre todo, traballes no que traballes, segue aprendendo outras cousas. Paréceme que o segredo de divertirte é saber doutras moitas cousas, para poder mesturalas e aplicalas no que fas para poder traer o teu lecer o teu traballo. Creo que lle daría un consello dese estilo… bueno, quizais tamén por iso si que estou orgullosa porque en 4Gotas si que conseguín levar as cousas que máis me apetecían ao traballo.
Paréceme moi bo consello. Moitas grazas Bea por recibirme. Espero que o libro sexa un éxito, do mesmo xeito que os novos retos que afrontes.
Federico Pérez: “A cultura e as manifestacións artísticas fan máis libre ao ser humano”
Manel Loureiro: “Non hai que ter medo a cambiar, a perseguir os teus soños”
Martín López Nores: “En China hai unha compoñente cultural de admirar o que fan outros”
X.A. Touriñán: “Hai que ser un mesmo e tratar sempre, sempre de pasalo ben”
Leave a Reply Cancel Reply
Federico Pérez: “A cultura e as manifestacións artísticas fan máis libre ao ser humano”
Richard: “Para min un instrumento é unha obra de arte”
Bea Hervella: “O segredo de divertirte é saber doutras moitas cousas, para poder mesturalas e aplicalas no que fas”
artesanía cine deseño divulgación humor ilustración innovación libros moda pintura rol televisión
+34 633 879 794
© Talento Galego. Tódolos dereitos reservados
Esta web utiliza cookies para tratar de mellorar a túa experiencia como usuario. Algunhas persoas prefiren non habilitar as cookies. Se é o teu caso, podes administralas no teu navegador.Entendido! Máis información


document_lang: gl

langs: es es

text: Comentarios en: Producción de eventos con Watchout


langs: gl de gl gl gl war gl gl gl de gl gl en gl en gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl en gl gl gl en gl gl gl en gl gl gl gl en en gl gl en gl gl en gl en gl gl en gl gl en gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl en gl en en gl gl en en gl en gl gl en gl gl gl en gl gl en gl gl gl gl en en gl gl gl gl gl gl gl en en en gl gl gl en gl gl gl gl gl en gl gl en gl en es en gl gl gl gl en en ko en en es gl gl gl gl gl gl gl gl es eu ceb war da gl gl gl gl gl

text:
Manel Loureiro: “Non hai que ter medo a cambiar, a perseguir os teus soños” | Talento Galego
Manel Loureiro é un escritor galego que ten a fórmula dos best sellers. Din os medios de comunicación que é o Stephen King español. Leva vendidos máis dun millón de libros en todo o mundo e as súas historias están traducidas a máis de 20 idiomas. Así a todo, o seu nome non termina de ser tan coñecido en Galicia como cabería esperar despois de coñecer estes datos. Comezamos a nosa charla, que se desenvolve no seu despacho en Pontevedra, comentando precisamente este asunto.
[Fala Manel Loureiro] É certo que hai unha maldición que di que ninguén é profeta na súa terra. Neste caso, que pase iso ten tamén algo que ver coa propia idiosincrasia do sector cultural galego, por dicilo dalgunha maneira. Para que te fagas unha idea, eu teño máis lectores en Estados Unidos que en España e en Galicia. Nese sentido son como ese vaso chinés que non sabes moi ben onde poñelo, porque non encaixa en ningún lado, porque estou fóra do sistema… porque son difícil de catalogar, no sentido de que non escribo en galego, pero son un autor galego e posiblemente xunto a Manuel Rivas sexamos os autores galegos con máis volume de vendas neste momento. Manuel Rivas escribe en galego e eu escribo en castelán.
Por que escribo en castelán? Por decisión propia, porque a min interesábame chegar a un público moito máis amplo e por que penso que isto me vai a permitir chegar a un público máis amplo? Porque a industrial editorial galega é a que é, ten o tamaño que ten, mentres que a industria editorial en castelán, á parte de que ten un público potencial de máis de 400 millóns de lectores, ten, hai unha dimensión empresarial (e isto xa non é literatura, senón que falamos de vender libros) que che permite chegar a moitísimos máis lectores. Entón isto onde me sitúa? Para a cultura galega, entre aspas, son un tipo que non encaixa en ningún lado, porque son un tipo que non escribe en galego e que non ten relación cos cenáculos culturais habituais aquí. Entón sempre me miran un pouco como… Vale, si, es raro.
Porque ademais son un auténtico outsider, no sentido de que xamais na miña vida tiven unha subvención nin participei en ningunha actividade de carácter institucional. Sempre fun pola miña conta, coas vendas dos meus libros e en relación directa cos meus lectores, que é o que ten que facer un escritor: facerse valer en por si e non vivir da sopa boba das subvencións.
É certo que é un sector moi complicado, eu falo moitísimas veces con mozos e mozas que están a empezar e que queren empezar a escribir e a primeira pregunta que me fan é que teño que facer, como se consegue ser publicado, ser traducido a outros idiomas? Eu estou traducido a veintitantos idiomas, logo a ver se somos capaces de contalos, e o galego é un deles… E a verdade é que custou traducilo. Para que te fagas unha idea do débil que é a industria editorial galega, foi traducido antes a idiomas tan improbables como o húngaro, o armenio e o coreano antes que ao galego
E que libros tes traducidos ao galego?
Os da triloxía de Apocalipse Z, aqueles tres primeiros libros. E a verdade é que foi unha pequena editorial de Santiago, Urco, que se puxo en contacto comigo e se atreveron a facer o que non fixeron outros.
Teñen un problema estrutural na industria editorial galega. Hai moi poucas editoriais e as que hai son moi pequenas, microeditoriais, e as grandes non teñen nin o músculo nin a vontade de publicar contido que sexa de venda masiva. Céntranse máis no nicho, algo que me chama moitísimo a atención. Cando vou ao Sant Jordi en Barcelona, por exemplo, sempre vexo que na lista dos máis vendidos hai unha lista dos máis vendidos en catalán e outra en español. Aquí non hai nada polo estilo, nada semellante. Aquí se queres ler por exemplo a última novela de Ken Follet ou queres ler o último de Stephen King ou calquera best-seller a nivel mundial tes que esperar moitísimo. Pensa por exemplo en Harry Potter… Non se se está traducido ao galego nin canto houbo que esperar. Ese é o problema. Non sei se é que non hai mercado ou non hai vontade nin espírito. Creo que o sector lle está dando as costas aos seus lectores.
É dicir, está moi ben que Asasinato no Consello Nacional sexa un bestseller a nivel galego, pero estamos falando dunhas dimensións relativamente pequenas, de quince ou vinte mil exemplares (e falo un pouco de memoria). Tes que escribir cousas que lle poidan gustar a todo o mundo. Agora triunfa entre os lectores, entre as mozas especialmente, a chamada chick-lit, unha literatura… non sei moi ben como definila… romántica, algo erótica. E non ten ningún equivalente na literatura galega. Se é un problema de falta de mercado é moitísimo máis grave.
E a que viña todo isto, pois cóntoche todo isto dando moitas voltas para chegar a que si, son pouco coñecido en Galicia (relativamente) e son máis coñecido a nivel estatal e poida que a nivel internacional que na miña propia casa. Realmente, aínda que son un autor galego, que escribo e teño publicacións cento por cento galegas, porque traballo e escribo aquí, publico aquí… non encaixo con todo no sistema cultural que hai agora mesmo en Galicia. E tampouco me preocupa. Eu non os necesito a eles e está claro que eles non me necesitan a min.
As editoriais galegas céntranse máis no nicho
Ti es castelánfalante, supoño que isto tamén fará que sintas máis cómodo escribindo en castelán
Si, pero volvemos ao que falabamos antes. Eu podería escribir perfectamente en galego pero por desgraza estaría automaticamente renunciando a chegar de entrada a un mercado de moitísimos millóns de persoas. Porque se dixésemos que a publicación en galego ábreche unha porta ao mercado luso parlante… pero non é verdade, non é certo. Eu son escritor e o meu traballo é escribir, vivo diso. Encántame o meu traballo e un escritor ten que ter por vocación chegar ao maior número de lectores posible. Non vale de nada que escribas moi ben se non chegas aos lectores. Un libro soamente está completo cando un lector o fai seu. Non vale absolutamente de nada que eu escriba o mellor libro da historia se non o vai a ler ninguén. E canta máis xente o lea, máis repercusión terá o que fas, porque ti contas unha historia… para que? Para que a escoite o maior número de xente posible. Esta é a miña opinión.
Hai quen non opina así. Quen pensa “Eu son tan especial, tan excelso, e tan bo que o meu traballo non é para a plebe, a min só me poden ler e escoitar os elixidos” Eu non comparto esa opinión.
Eu penso que a cultura, a literatura, a música… teñen que ser un ben colectivo. Mira, unha vez nun xornal, creo que foi en La Vanguardia, nun artigo no que falaban de min, dicían que eu o que facía era “literatura de aeroporto”, no sentido negativo da expresión. Como tratando de dicir que os best-seller de consumo non son alta literatura… Pois mira, eu quedeime con esa frase e presumo dela. É dicir, prefiro ser literatura de aeroporto, prefiro que me lean 100.000 persoas e que o pasen ben, a que me lean 3.000 ou 300 e que pensen que son o tío máis absolutamente incrible do mundo e que fago unhas cousas marabillosas. Prefiro chegar a 100.000 persoas e facérllelo pasar ben, que é do que se trata. Eu conto historias, ese é o meu traballo, non fago nada máis, non son un artista creador que rompe os moldes.
Eu conto historias, ese é o meu traballo, o cal é tan sinxelo e tan complicado como iso, porque contar historias moitas veces pódese volver algo complicado. Á fin e ao cabo, é o mellor e o peor traballo do mundo. É o mellor traballo do mundo porque a xente paga por ler o que ti soñas, pero é o peor traballo do mundo ao mesmo tempo, porque non hai absolutamente ninguén que che poida substituír ou botar unha man ou axudarche no momento no que estás diante dunha desas pantallas en branco e nas que de súpeto tes que facer o que Mickey Mouse en Fantasía. Tes que crear un mundo aí, pero insisto… despois de facer aquí unha alegación do mercantilismo literario, é que esta é a miña opinión, que é nesgada obviamente, porque eu vexo isto non só como unha afección, non só como unha paixón, non só como un tema artístico, senón que o vexo tamén como un traballo e fódeme profundamente que en Galicia non haxa unha mentalidade máis agresiva nese sentido e non se profesionalice… o amateurismo está moi ben pero se queremos que culturalmente as obras en galego poidan dar un salto máis e que cheguen, que saian do circuíto nacional galego, que vaian cara a fóra, necesitamos unha profesionalización, tanto dos escritores como das editoriais.
Cres que isto que ves no sector editorial sucede tamén co sector audiovisual?
Estou convencido, pero no audiovisual é diferente, poque hai produtoras potentísimas que están a facer cousas incribles desde Galicia. Por exemplo Vaca Films, que producen desde Galicia para todo o mundo e sen ningún tipo de complexo nin rubor, porque romperon os esquemas mentais de que só podemos producir e contar historias en clave local. Entenderon que se podían contar historias en clave local pero tamén se podían contar historias que cheguen e que emocionen á xente non só en Galicia senón en toda España e en todo o mund o. O exemplo clásico é Filmanova, de Antón Reixa. Filmanova facía Mareas Vivas, non se me ocorre un produto máis idiosincrático no audiovisual, unha serie por e para galegos, pero tamén fixo O lapis do carpinteiro, que é unha historia galega pero que foi contada e proxectada de tal maneira que un espectador en Albacete, en Almería, en Tetuán ou en Berlín estaba no cinema e emocionábase con esta historia. Non facía falta que dominase os códigos locais para entendelo. Penso que á literatura en galego (que non á literatura en Galicia) faille falta ese puntiño de valor, de decidir que imos contar historias que poidan chegar a todo o mundo.
Cando escribo, non podo escribir pensando que estou a escribir só para lectores en Galicia, sería absurdo pola miña banda. Teño que pensar que son lectores de todo o mundo, que teño lectores en todo o mundo e cando escribo teño que pensar que vai ser un público universal. Se ti colles un libro de Michael Crichton, Stephen King ou Ken Follet non están a pensar en que non o van a entender en Italia, en Portugal, en Xapón ou en Indonesia… non, eles escriben para todo o mundo e se nós somos capaces de ler unha novela dun autor de novela sueca, unha historia ambientada en Estocolmo, se mo podo crer… por que non podo eu escribir unha historia ambientada en Galicia para que o poidan ler en España, en Xapón, en Alemaña ou en Estados Unidos? Por que non? Claro que se pode facer!
Cóntanos como chegas a cambiar de profesión, como chegas a meterte en toda esta lea. Ti estudas dereito e exercías como avogado, pero tamén presentabas un programa na Televisión de Galicia!
Estamos a falar da prehistoria… De hai 14 anos! Eu teño 40 e tiña 26 anos! Con 26 anos aínda tes o cerebro a medio ferver, nalgunhas ocasións, e ese era o meu caso. Eu estaba coa carreira recén rematadiña e xurdiu a oportunidade.
Preséntome a un casting, ese casting funciona e acabo presentando un programa que se chamaba Con Perdón, que xa presentara Alberto Comesaña na súa anterior edición. E con 26 anos pagábanme por facer o parvo na tele rodeado de bailarinas! Con 26 anos? Pasábao ben e encima pagábanme! Era un bo plan! Estiven a traballar na televisión 2 anos, pareceume unha experiencia moi interesante, a verdade, pero terminara a carreira tiña ganas de exercer… por tanto terminei a miña carreira televisiva como presentador dun late night show na TVG, con moi bo resultado de audiencia por certo, e dediqueime á abogacía… E de súpeto cambia o rexistro.
É moi interesante reinventarse de cando en vez. Cambiei de rexistro e de súpeto pasei os seguintes 7 anos da miña vida de traxe e gravata e sendo un mercenario de xulgado. Era un tipo ao que lle pagaban por ir sacarlle os fígados ao de enfronte e pasábao ben, pero notaba que me faltaba un puntiño… o problema que ten a literatura xurídica é que é á literatura o que a música militar á música, é dicir, tecnicamente é perfecta pero fáltalle o espírito. A min facíame falta contar historias. A miña primeira novela empezou accidentalmente, é un deses momentos Forrest Gump da miña vida. Empecei a escribir por accidente. Empecei a escribir porque necesitaba escribir algo e empecei un blog no ano 2005, o 30 de decembro de 2005, o día do meu aniversario. Empecei a escribir unha historia nun blog porque era a maneira que tiña eu de liberar presión e empezar a contar algo, facer dedos polas noites, e era unha historia distópica, o máis afastado posible deste mundo do dereito. É a historia dun avogado, que vive nunha cidade… un avogado que vive en Pontevedra, o que falabamos antes, unha historia galega que pode chegar a outros. Un avogado que vive en Pontevedra e que de súpeto un día, cando esperta, escoita na radio unha pequena historia moi breve, algún incidente que sucede nunha remota república ex soviética, e como aos poucos esa historia vai crecendo nos medios e avanzando ata que de súpeto un día descobre que chega á porta da súa casa. E a partir de aí el ten que sobrevivir utilizando o único que ten e que o fai diferente, que é o seu enxeño e a súa habilidade. Fíxate que aquilo era o máis afastado que eu atopei daquel mundo de lei e orde no que eu vivía… Aí de súpeto empezan a pasar cousas. O primeiro é que esta historia que eu estou a escribir neste blog transfórmase nun fenómeno viral, pasa de 10 lectores a 100, de 100 a 100.000 e de 100.000 a 500.000… e de aí ao millón e medio e claro… todo isto empeza a desbocarse.
É moi interesante reinventarse de cando en vez
Un día recibo un correo electrónico dun xornal de Chile que me quere facer unha entrevista e á seguinte semana chámame unha radio de México. Entón digo “que está a pasar?”. Ponse en contacto comigo a miña primeira editorial, que era unha editorial pequeniña, e proponme publicar o que estaba a escribir en forma de libro… é dicir, eu nin sequera fun editorial por editorial, senón que un editorial viu buscarme e díxenlles que si, que por suposto, pero que estaba sen acabar, que tiña que terminalo… bueno, remateina, publicouse, transformouse nun best seller e polo camiño tiven que explicarlle a todos os meus amigos que tiña unha novela escrita e que ía ser publicada, porque non tiñan nin idea. Transformouse nun best seller en España, despois pasou a ser publicada en 45 países europeos, despois polo camiño descubro que estou metido no mundo editorial, que teño un axente e todas estas historias… e de súpeto estou publicado en Estados Unidos! En Estados Unidos transfórmase nun best-seller, véndense nun mes 200.000 exemplares.
De aí vén o seguinte libro e o seguinte e o seguinte… e un día levanteime hai catro anos e deime de conta dunha cousa… de que o Manel Loureiro avogado, que estaba a sobrevivir como podía, fora fagocitado completamente polo Manel Loureiro escritor e que me gustaba moitísimo máis a súa vida. Por tanto colguei a toga e disto fai xa camiño de 5 anos e… bueno, pois mira as cousas que pasan, pois que xa non teño que ir de traxe e podo estar así vestido e que no canto de estar metido nun despacho escoitando as desgrazas dunha señora que me está contando non sei que fregado que ten, que lle teño que arranxar, estou sentado aquí nun sofá no meu despacho falando contigo. Creo que o balance é positivo
Ía preguntar por que fixeches que a apocalipse zombie pasase en Galicia, pero co que falamos xa me queda moi claro. Tamén lera noutras entrevistas que estabas un pouquiño farto do típico heroe americano que leva pistola e que é un campión
É que volvemos ao mesmo… trátase de contar historias desde aquí. Non necesitamos que algo suceda en Seattle para que mole, pódense contar historias molonas pero de proxección universal. Imos ver, o que lle importa á xente dunha historia non é cando, como e onde. O que lle importa, o que che importa a ti cando ves unha película, cando les un libro, é o porqué suceden as cousas, as emocións fundamentais que fan que pasen, as cousas dá igual que sexan na antiga Roma ou nunha nave espacial cun alien perseguíndote polo corredor… ti o que queres é emocionarte e identificarte cos personaxes, que de súpeto esta historia sexa a túa historia, que ti esteas dentro. Se consegues iso estás a facer maxia.
Non necesitamos que algo suceda en Seattle para que mole
No meu caso particular, o que máis me enganchou de Apocalipse Z foi que a trama se desenvolvese en Vigo, en zonas polas que paso a diario… Ademais de que me atrae o xénero zombie, claro, películas, os cómics como The Walking Dead… Aínda que non son unha experta, como algunhas persoas coas que te topaches. Dei por casualidade cunha entrevista un tanto… peculiar, que che fixeron no ano 2010…
Aquilo foi unha encerrona, porque eu non tiña nin idea daquela historia. Non ten importancia… quero dicir, hai xente á que lle pos unha gorra de prato e automaticamente pensa que é un xeneral… E en ocasións algúns bloggers perden a perspectiva e bueno… aquel tipo viña nunha misión sacra, viña cun acoso e derribo… eu agora lémbroo así con graza, pero joder, no seu momento enfadoume un pouco, aínda que como comprenderás non ten a estas alturas a máis mínima importancia o que dixese ou deixase de dicir, tráeme sen coidado.
E cando te sentas a escribir, elixes un tipo de zombie concreto. Son estes en particular os que a ti che parecen máis terroríficos?
Aquí entramos nun terreo pantanoso, porque a min como a ti encántame a literatura fantástica e o thriller. Se botas unha ollada aos libros (sinala os enormes andeis repletos) verás que os títulos que hai aquí son deste estilo, pero eu teño que recoñecer que de zombies cando empecei a escribir sabía bastante pouco… tirando a nada. Nunca fun un fanático do xénero, é dicir, eu cando empecei a escribir non lera The Walking Dead, non existía a serie nin nada polo estilo. Pero cando eu empezo e están os libros publicados empezo a atoparme con auténticas enciclopedias andantes sobre o tema. Quedo un pouco asustado, porque de súpeto hai xente que che pregunta que qué che parece o cinema italiano blabla de non sei que e ti sorrís jajaja… E non teño nin idea de qué me estás a falar, querido!
Bueno, a verdade é que eu tiña unha experiencia persoal co tema dos zombies. Cando eu tiña oito ou nove anos pasaban pola televisión A noite dos mortos viventes, de Romero. Por entón aínda había rombos na tele, polo que estou a delatar a miña idade de novo, e quedeime pegado á pantalla, porque o principio desa película é absolutamente magnético. De súpeto ti ves eses dous irmáns que chegan a un cemiterio, que están a falar entre eles (é en branco e negro) e de súpeto aparece ese tipo ao fondo, que parece que vén bébedo que ten a roupa por fóra e tal… e ata que está pegado a eles non ves o que está a pasar! A partir de aí é todo acción. Claro, os meus pais, con bo criterio, mandáronme á cama. E eu, como un bo fillo, funme para cama e fixen o que fai calquera bo fillo… En canto aos meus pais se deitaron, 15 minutos máis tarde, volvín ao salón de novo, prendín a televisión, apaguei a luz e puxen o volume baixiño…
Entón descubrín tres cousas: unha, que se poden ter pesadelos moi malos, dúas, que se poden ter pesadelos durante dúas semanas. E tres, que cando tes 9 anos é unha boa idea facerlle caso aos teus pais… Quedoume gravada esta historia e cando eu tiña que empezar a escribir dixen “ten que ser isto”, era unha historia recorrente que golpeaba na miña cabeza, supoño que sería un trauma infantil e elixín ese tipo de zombies.
Gustábame esa imaxe clásica que eu tiña gravada no meu subconsciente e penso ademais, e aquí entramos xa en metaliteratura zombie, que é moito máis interesante ese monstro, por chamalo dalgunha maneira, que eu non teño claro que sexa un monstro, que é lento e é todo o contrario do que pode parecer unha ameaza pero con todo é o único monstro que non pode ser matado.
Pensa nos monstros clásicos. O vampiro, por exemplo. O vampiro é inmortal, pode voar, ten moita forza, ten poderes de superhéroe…. É mesmo guapo, é elegante, vai ben vestido… ten ese espírito atormentado, cruzou océanos de tempo para ver á súa amada, só pode saír pola noite… Bueno, agora con Crepúsculo, non agora son “vampiros Gusiluz”, “Desde aquí se ve tu casa”… jajaja.
O zombi simboliza a ameaza permanente
Despois tes ao home lobo, que é esa forza da natureza, que tamén ten ese feito arrebatador; tes a momia do faraón, coa maldición que lle persegue… pero o zombie? O zombi non é nada, non é listo, non é rápido, non viste ben, non cheira ben, non ten bo aspecto, non é guapo… ten todas as de perder e con todo ten unha cousa que o fai bo. Bueno, ten tres cosas que o fan invencible: o número, que é incansable e que está en todas partes. É dicir, o zombie o que simboliza é a ameaza, a ameaza permanente: non podes durmir, non hai ningún lugar seguro, é unha ameaza as 24 horas do día, os 365 días do ano e iso fai que sexa absolutamente superior. Podes matar a un ou a 10, que van seguir vindo, porque sempre hai máis. Iso é o que é o zombie. O zombie somos nós, é o reflexo do que nós non queremos ser. Ti fíxate que, e volvendo ao exemplo do que falabamos antes, nas películas de vampiros o protagonista é o vampiro e o mesmo nunha do home lobo e ou nunha de Drácula. Con todo, nas historias de zombies os protagonistas nunca son eles. Son os que se enfrontan a eles, porque eles representan todo aquilo que nós tememos, que é basicamente a perda de identidade. O que che fai único e absolutamente exclusivo a ti é o que tes ti dentro, a túa forma de ver o mundo, a túa forma de entendelo. Se perdes iso es un cacho de carne e iso é o que nos asusta, perder a nosa identidade. É un reflexo da sociedade na que vivimos.
Os zombies aparecen nos 60, nun momento no que a diferenza dos monstros do folclore clásico como poden ser os vampiros de Romanía, os zombies son un reflexo do medo que temos a perder a nosa identidade nun mundo moi hostil e moi agresivo, sobre todo nas grandes cidades.
Nas túas seguintes novelas segues engadindo elementos fantásticos. En Fulgor, en El último pasajero… E ademais terminas traballando en Cuarto Milenio!
Cando escribo gústame escribir as novelas que a min me gustaría ler. Cada unha delas aparece por un motivo distinto. El último pasajero xurde dunha serie de circunstancias, dunha historia que atopo e da que vou tirando dun cabo e que de súpeto hai unha historia. As historias ás veces aparecen. Con Fulgor pasoume o mesmo, co que estou a escribir agora pásame exactamente o mesmo… de súpeto teño que escribir unha historia que aparece na miña cabeza e que teño que deixala saír. En moitas delas, como en El último pasajero hai un elemento fantástico, pero no fondo é máis ben un thriller que ten unha pequena pincelada fantástica. Aí estamos nunha liña moi difusa… todo iso non deixa de ser unha maneira de entender a literatura. A literatura pódese entender de varias maneiras.
Ti podes escribir (ou podes ler, segundo o lado no que esteas) para educar, para remover conciencias ou para entreter. Eu teño moi claro que eu escribo para entreter. A min encántame contar historias e ademais é que as historias son consustanciais ao ser humano. Cando fai 10.000 ou 15.000 anos andabamos por aquí pegando botes en taparrabos, cando nas noites de tormenta a tribo tíñase que reunir na boca da cova ou na choza máis grande do poboado, o feiticeiro da tribo ou do grupo o que facía era, á luz do lume e a fogueira, contar historias. Estamos preparados xeneticamente para contar e para escoitar historias e iso non cambia, porque é a maneira que temos de proxectar os nosos soños, o futuro,,, de vivir outras vidas e vivir as vidas doutros, por dicilo dalgunha maneira. Por que non meter un elemento fantástico? A min gústame e aos meus lectores tamén lles gusta, así que estamos todos contentos.
Eu teño moi claro que escribo para entreter.
Si, parece que estás a acertar. E cando les, que les?
Bueno, eu son un lector voraz, sobre todo porque son da firme convicción de que se ti escribes tes que ler de todo, e de todo é de todo, porque é a única maneira que ti tes de saber contar ben historias. Se eu me limito a ler as cousas que a min me parecen que a priori me teñen que gustar, estou a pecharme moitísimo o horizonte. Aquí [sinala de novo os andeis] hai ensaio, poesía, novela histórica, novela romántica, thriller, techno-thriller, ciencia ficción, terror, aventura bélica… Hai de todo, por que limitarse a unha cousa? Depende do que apeteza en cada momento.
E en cinema pásache algo parecido ou tes algún xénero ou director fetiche?
O que pasa é que eu vexo moitas máis series de televisión, que é onde agora mesmo creo que se están contando as mellores historias. Nas series é onde se está concentrado a maior parte do talento, os mellores escritores agora mesmo do audiovisual están en series de televisión, facendo un traballo formidable. É onde se están correndo riscos á hora de contar historias.
Eu estou un pouco desencantado co cinema, é dicir, para ver un refrito dos Cazafantasmas… pois mira, non amigo… ou Ben-Hur que a reestrearon Ben-Hur! É un clásico, pero este xa é un remake dun remake! Penso que agora mesmo (evidentemente hai excepcións e películas moi boas) o mellor talento está en televisión. Hai traballos que son absolutamente brutais e aí si que teño unhas tragaderas absolutamente amplas… Porque me gustan desde dramas políticos estilo House of Cards, policíacos como The Wire, ou praceres culpables como a canle SciFi, onde tes Galáctica, con todas esas naves espaciais… E outras máis culpables aínda (ri) Pero penso que é un momento fantástico para que che conten historias e neste terreo do audiovisual hai historias absolutamente formidables.
E cando non estás a ler ou non estás a escribir, que fai un escritor no seu tempo libre? É capaz de desconectar, busca actividades que lle permitan non ter unha historia na cabeza? Que fai Manel Loureiro cando non le nin escribe?
Está a acumular, estás a acumular sen darte de conta. A verdade é que eu paso case todo o tempo escribindo. Se non estou a escribir unha novela, estou a escribir para televisión. Se non estou a escribir para televisión, estou a escribir un artigo de prensa. Se non estou a escribir un artigo de prensa, estou a preparar un programa de tele… Sempre estou a escribir e cando non estou a escribir, realmente o que estou é cargando as pilas, cos ollos e coas orellas moi abertas, pendente de todo o que pasa e acumulando. Facendo como fan os esquíos na primavera e no verán, que van acumulando, acumulando, acumulando, para cando chegue o inverno ter a despensa chea. Ti vas acumulando e de súpeto un día empézanche a picar os dedos, empezas a sentir unha sensación incómoda na caluga, como de que hai algo na túa cabeza, unha desas historias que vas acumulando que de súpeto se combina con outras e outra con outra. É como unha especie de agregación. E de súpeto, o momento en que empeza a xurdir o xerme de algo, faise máis complicado, porque aí empeza a rodar e chega un momento que está a rodar a tal velocidade que tes que sacalo de dentro, porque senón vólveste tolo. Cando o sacas de dentro, xa estás a contar outra historia
Loureiro ante unha reprodución do cruceiro Valkirie, da súa novela El último pasajero
E escribes tamén para tele?
Si, escribo guión de televisión. Estou a preparar agora para Movistar, que empeza con produción propia, un guión dunha serie dunha cousa que me encanta. Non podo contar nada aínda, o que che podo contar é que unhas cantas produtoras asociáronse e contratáronme para que lles preparase un concept, un documento dunhas 10 páxinas onde se recolle unha idea. Eu expuxen a miña idea gustoulles e de aí pasamos a preparar a biblia e o borrador, o episodio piloto, o desenvolvemento da primeira tempada e os arcos argumentáis… Cando nos demos de conta Movistar díxonos “estupendo, gústanos moito e para adiante” e aí estamos.
Cuarto Milenio xurdiu por casualidade. Teño que dicir que Iker é un dos mellores comunicadores da televisión, porque é o único (que eu coñeza) que se pode montar un programa de 3 horas sen guión e sen pinganillo. Hoxe en día na televisión, en calquera programa dunha cadea xeneralista que vexas, están a ler ou teñen un pinganillo. Iker non ten nin pinganillo nin le, vai a pelo, é absolutamente asombroso. Claro, son moitos anos de experiencia en radio que lle dan ese peso e esa bagaxe… Bueno, pois unha vez xurdiu a oportunidade de colaborar con eles por un artigo que escribira para o diario E l Mundo que lles apetecía que contase en Cuarto Milenio. A cousa funciona tan ben que a partir de aí quedeime como tripulante oficial da Nave do Misterio Cuarto Milenio.
Púxenme unicamente dúas normas: unha, que non quería contar historias nas que eu mesmo non crese, é dicir, non vou estar falando de cousas como os chemtrails ou que apareceu o home das neves en non se onde… Eu quería contar historias que eu puidese crer e que tivesen unha compoñente narrativa intensa, que fosen interesantes para o espectador pero cun punto de misterio, un misterio resoluble. É dicir, que fose resoluble pero que non estivese resolto. Por exemplo, no primeiro programa que fixen falei de Manfred Fritz Bajorat, un alemán.  Unha historia fantástica pero verídica. En Filipinas, no inverno do ano pasado, de súpeto apareceu un veleiro á deriva. Uns pescadores atopan un veleiro cos mastros rotos coma se pasase por unha tormenta terrible e cando soben a bordo atópanse o cadáver momificado do seu único tripulante, que era un alemán que se chamaba Manfred Fritz Bajorat. O curioso é que a única vez que o viron neste mesmo barco estaba en Mallorca. Como é posible que aparecese dous anos despois? Ese tipo de historias, que son reais, que teñen un contexto, son historias que hai que documentar e expor, aínda que non saibamos como foi posible. Porque realmente este home foi un auténtico Holandés Errante, levaba morto… os médicos calculan que entre un ano e medio e dous anos, e durante ese tempo o seu barco estivo a cruzar todos os océanos, co seu único tripulante sentado coa man estirada a uns centímetros da radio… É dicir, conto historias que teñen un compoñente narrativo enorme. Non sabemos que é o que pasou, dificilmente saberemos todo o que sucedeu… este tipo de cousas inflaman a imaxinación da xente.
De todos os países nos que se venden os teus libros hai algún no que funcionen especialmente ben? E se é así, cal é ese país e cal crees que é a razón, cal é a conexión?
Estados Unidos. A razón non a sei, se soubese a razón de por que funciona ben un libro esta conversación non a estariamos tendo ti e eu aquí agora. Tivese enviado o meu avión privado para recollerte e levarte á miña illa privada no Caribe e estariamos a falar a bordo do meu iate, mentres os meus fillos están a nadar. Esa é a pregunta, é a clave do éxito. É a pregunta que todas as industrias se fan, por que algo funciona e por que algo funciona menos ou por que algo de súpeto explota e funciona en todo o mundo… Ninguén o sabe, por que os meus libros se venden tan ben en Estados Unidos? Pois non o sei, non o sei non teño nin idea.
Sempre tes o mesmo tradutor?
Non, vou cambiando, pero non o elixo eu, é unha cuestión da miña editorial americana.
A primeira novela de Loureiro, enteira, oculta neste orixinal retrato, que se pode ver completo noutras fotografías desta entrevista
A tradución é un tema que a min me preocuparía? pero claro, é imposible coñecer todos os idiomas?
Claro, pero é que se cando che chega o libro dinche: “mira xa me chegou a tradución…” [Manel levántase, colle un libro e ensínamo. A primeira vista non sei que idioma é, porque non recoñezo os caracteres].
Pregúntoo porque quizais tiñas neses casos un tradutor moi bo, capaz de reproducir moi fielmente a túa novela? Pregúntoo por buscar un nexo…
Hai tradutores aos que, a verdade, nótaselles que están moi preocupados. Son mesmo neuróticos, no sentido de que che están bombardeando o teu correo electrónico facendo consultas, pero outros non sabes nin deles, non tes nin idea de quen son e velo cando abres o libro e ves o seu nome. Eles fan o seu traballo e punto… É un mundo complicado o mundo dos tradutores, É moi complicado e a verdade é que dunha boa tradución pode depender moitísimo o funcionamento dunha obra no mercado, claro que si.
Tes unha cifra total de exemplares vendidos?
Non teño nin idea… de todos os meus títulos en todos os idiomas, en todos os países do mundo? Nin a menor idea. Non o sei, pódome equivocar… pero home, máis dun millón e pico de exemplares en todo o mundo si, seguro, iso seguro porque só en Estados Unidos son 700.000 exemplares. Pero é que non estou seguro, é que é imposible calcular… porque ademais despois hai factores que escapan totalmente a ti. É dicir, unha cousa son os exemplares vendidos e outra os lectores, porque, por exemplo, nun país como España, onde o tema da pirataría está tan estendido, é absolutamente imposible sabelo.
Mira, o outro día pasoume unha cousa simpatiquísima… Eu teño unha conta de Twitter moi activa e un lector mandábame entusiasmado unha foto do seu eReader, coa portada dun libro, e dicíame: “Fantástico! Que ben o estou pasando!” E felicitándome… e a portada era dunha edición pirata, porque nunca se fixo unha edición electrónica con esa portada. Eu contesteille que “Moitísimas grazas, chámame moitísimo a atención esa edición, eu non a vin na miña vida” El non me contestou absolutamente nada, pero ao cabo duns días mandoume outra foto cunha edición de peto dese mesmo libro e díxome “Sigo lendo, gústanme as cousas ben feitas”.
O da pirataría é un tema moi complexo, moi complicado. Eu teño unha opinión bastante heterodoxa… e con este tema tiven discrepancia de pareceres con xente de distintas editoriais, pero bueno é algo que se dá basicamente en países mediterráneos: en España, en Italia, en Grecia… e é así.
O da pirataría é un tema moi complexo
Aínda que estou a facer as preguntas, si que me gustaría comentarche a miña opinión persoal. Eu non creo que sexa unha cuestión exclusivamente de carácter dun país. Eu son lectora, teño etapas moi voraces e teño un eReader, por comodidade e porque vivo nun piso moi pequeno e aínda que entran libros en papel (de feito hoxe trouxen un a ver se me caía unha firma) algunha vez buscas libros por outros medios… Nin as editoriais nin as grandes cadeas de librarías poñen moitas facilidades: non sempre é fácil atopar os títulos que buscas, moitas veces non é compatible co teu aparello, só podes descargalo nun dos teus dispositivos… E mellor non falamos do prezo! Se se vendesen a un prezo reducido, veríase moi prexudicado o autor?
Cando ti estás a comprar un libro estás a comprar a historia, non estás a comprar o formato
Para nada, para nada. O que estás a dicir é a miña opinión. Cando saíu este libro [ensíname unha edición grande e coidada] incluímos unha mancheta cun QR para descargarse o libro en edición dixital. Cando ti estás a comprar un libro estás a comprar a historia, non estás a comprar o formato. Este libro foi o primeiro que fixen coa editorial Planeta. Este tamaño non se pode ler na cama, por exemplo. É pouco manexable. Logo está o tema do prezo. Este libro custaba 9,99€ e entre 9.99€ e gratis ten que haber un termo medio. O meu traballo hai que pagalo, o do autor, o do editor, o do corrector e o da editorial Planeta, que á fin e ao cabo non é unha casa de beneficiencia, senón que é un negocio e tamén hai que pagalo.
Pero un libro dixital non vale 9,99 está clarísimo! A fórmula de pago ten que ser un one click como é Amazon, “lo quiero, lo compro”.
O que non pode ser que é como tiñan ao principio, unhas pasarelas de pago complicadísimas, que se DRM, que se a túa p*** nai… iso é unha estupidez, non vale de nada. O diñeiro é finito e a oferta é infinita. Hai moitos libros que quero ler, que pasa.
O que non pode ser é unha especie de sensación cultural e social de que piratear non só está permitido, senón que mesmo podes alardear diso. A min pasoume de atoparme a un tipo que me diga “oes, eu lin os teus libros e non paguei ningún, pirateei todos jeje”, un pouco en plan “é que che estou facendo un favor” Entón dígolle “Entón débesme pasta, porque eu para cada un destes libros estou un ano e medio encerrado e se cadra teño que estar a facer viaxes, teño que documentarme antes… é o meu maldito traballo, entendes? Se eu respecto o teu traballo, ti tes que respectar o meu”.
Logo xa entras en que claro “que non se pode cobrar por un contido dixital que se pode replicar?” a min non me contes historias, se queres ler gratis te vas á biblioteca e se non che gusta o que hai na biblioteca tes un problema, porque tes toda a literatura que queiras. Non me veñas contando historias, son escusas de mal pagador.
Dito isto, eu entendo que ás veces tamén pasa unha cousa… as galiñas que entran polas galiñas que saen, que dicía o outro na tele. Hai moita xente que xamais se compraría un libro meu pagando pero que se o descarga e o le, resulta que lle gusta e compra o seguinte ou compra o libro para regalarllo a alguén. Iso pasa, iso pasou, sei que iso pasou… Por tanto teño unha posición un tanto ambigua a este respecto. Eu penso que todo isto, que a solución deste problema, e mira que estamos a nos meter nun pantano jodidísimo, pasa por tres cousas. A primeira, que a industria editorial entenda que os libros en dixital teñen que estar a un prezo competitivo. En Estados Unidos un dixital de Apocalipse Z costa 3,99$, tendo en conta o poder adquisitivo que hai alí e saíndo de novidade a 5$… eu gañáballe máis a un deses libros vendidos en dixital a ese prezo que a un libro en papel. O equivalente sería a que estivese a 1,99€ e por 1,99€ cómpralo, é que nin te molestas en buscalo pirata. A iso estamos.
A fórmula de pago ten que ser un one click como é Amazon
Ese problema existe tamén na industria musical e industria audiovisual, que aínda non se atopou o modelo de negocio.
A música? A música liquidárona por completo, porque as industrias se non saben virar e cambiar o rumbo a tempo ao final embarrancan. Pero tamén fai falta que a xente empece a valorar, que eu non me atope cun tipo que se me achegue cun sorriso e que me diga “oes, que eu pirateei todos os teus libros!” A túa nai, entendes? Que haxa polo menos un pouco de vergoña social, que non o recoñezas desa maneira… e ademais, que é o máis importante, aquí hai un convidado de pedra que está caladiño, nunha esquina, que non di nada porque non lle interesa, que é Movistar, Vodafone, Orange, Jazztel, Ono, R… os operadores, os operadores que están a gañar unha morea de pasta e están caladiños como p**** Ti se queres seguir neste negocio tes que compensar a toda esta xente. Ti para que queres unha conexión de 100 megas?
Podes necesitar unha boa conexión por moitas razóns. Para min isto é como o da tele: depende do uso que fagas dela… Non sei se podes entrar aí…
Vale, a culpa non é da pistola. Pero se a culpa non é da pistola imos falar cos fabricantes da pistola, para que polo menos creen un fondo para cada vez que se usen mal os seus produtos. Porque están a gañar unha chea de cartos. Pódese indemnizar ás vítimas, porque ao final o problema é que cada vez que eu vexo unha reunión de Telefónica vexo que os seus beneficios foron de setecentos mil millóns de euros e por que gañan esa pasta? Non é gratis, gañan esa pasta porque ti pagas 30 ou 40 euros todos os meses. Se se utiliza mal moitas veces un servizo haberá que buscarlle unha solución que contente a todos.
Se queres ler gratis vaite á biblioteca
Si que estou contigo en que hai un problema na cultura neste país, en como se percibe e en como se valora. E todos sabemos que hai un problema estrutural grande. Como se soluciona o tema da pirataría? Pois é complicadísimo…
Pois se tivésemos a solución seguramente estariamos a falar de novo no iate.
Lin que van levar ao cinema varias das túas novelas.
Pois mira, nisto hai máis cousas que non che podo contar das que che podo contar, porque aquí hai unha chea de contratos de confidencialidade.
A triloxía de Apocalipse Z está agora mesmo nunha fase de produción moi avanzada. Cambiou de produtora, deu moitísimas voltas… estivo a piques de estar en Telecinco, pero cando xa estaba aprobada a pre-produción houbo un cambio no departamento de Telecinco… Xa a touro pasado pódese contar. E o que chegou despois fixo así na mesa raaas… apartou todo o que había e empezou de novo con todos os seus proxectos, co cal aquilo foise á porra. Pero agora está a rodar, está a rodar ben. Fulgor tamén está a rodar ben, pero en Estados Unidos e bo a verdade é que estou contento, e até aquí podo ler
Pois vouche a preguntar por algo que seguro que si podes contar. Ti, como autor, como pai eses “fillos”, cal é o nivel de control tes sobre a obra audiovisual? É o que che gustaría?
O do control creativo depende do mercado e depende do país, pero é unha entelequia… Cando ti vendes os dereitos dunha obra para unha adaptación, ao final tes un control moi relativo, moi moi relativo… vai mandar sempre moitísimo máis un produtor ca ti.
E como te sentes?
Aprendes a aceptalo. Chegas a unha mesa e ti tes unha historia fantástica de… carniceiros asasinos que trocean ás súas vítimas e véndenas como filetes. Vendiches a idea, é unha novela fantástica e van adaptala. De súpeto chegas á primeira reunión e (estas cousas pasan, isto vivino eu) e un produtor di: “pois isto está ben, o que pasa que eu creo que un marciano nesta historia viría de p*** nai!”… “xa, pero é que na novela non hai marcianos porque son carniceiros asesinos”… “Non, pero metemos un marciano”. Entón tes a un carniceiro asasino con marcianos, que queda raro, pero bueno. E entón de súpeto hai outro e di “Pero por que asasinos, non podían ser no canto de carniceiros, carniceiras sexys asasinas?”… E ti dis… “pero se son carniceiros asasinos! Está ambientada no Londres do século XIX, como van ser carniceiras sexy asasinas con marcianos no Londres do século XIX?” E entón chega outro e di “J****! teño unha idea, hai que ampliar o target, estaría estupendo que meteses aí a unha adolescente lixeiriña de roupa e a un que ensine tableta, por aquilo do target” Entón engades adolescentes quentes… “E mete tamén un avoíño simpático, que sempre fai moita graza, e así chegamos ao público senior” e entón anotas “Avós simpáticos” E seguen! “Tamén un par de rapaciños deses porculeros e unha chacha andaluza, que conte chistes… e por certo que fai un marciano aquí?” E xa… “Pero se o dixeches ti!!!” “Boh, pois saca o marciano”, “Pois sacamos ao marciano”… E entón ao final aínda volve o marciano outra vez e quédaste cunhas carniceiras sexys asasinas e cun marciano porque xa montaras o guión enteiro e é máis complicado desfacelo todo e de súpeto tes aos Serrano cunhas carniceiras sexis no século XIX cun marciano…
Así é como funcionaba até fai moi pouco a ficción televisiva en España. Por iso todas as series televisivas parecían clónicas. Por iso aquí as series duran unha hora e cuarto, cando o estándar da industria son 45 minutos. Porque aquí había que meter unha subtrama de media hora! Por iso cando estás a ver unha serie de produción nacional de súpeto parece que che sobra, sóbrache unha das tramas. Afortunadamente, estase a empezar a facer as cousas ben e agora si que respectan máis o traballo do guionista e a concepción que ten da serie.
En Estados Unidos é un descontrol absoluto, no sentido de que alí na serie quen manda é o showrunner. E só responde ante os produtores executivos da cadea, que lle din “tes tantos millóns para producir este capítulo e ti verás” e é así de sinxelo. Tes que velo con ecuanimidade e pensar que é un traballo, aínda que sexa a túa criatura creativa. Sabes que pasa? Que se es dos que pensa que o que ti fagas é absolutamente perfecto e que ninguén o pode modificar, tes un problema. Calquera cousa que faga unha mente humana, outra mente humana pódeo mellorar, porque ti non es perfecto. E se alguén aparece cunha boa idea o que teño que ter é suficiente humildade para dicir “joder, é mellor así”. E se alguén vén cunha idea de merda teño que ter a suficiente forza para convencelo de que non é unha boa idea. Se non o logro, polo menos terei que tratar de que se note o menos posible. É divertido [sorrí].
Agora mesmo estás a viaxar polo mundo presentando os teus libros, que se venden nunha chea de países. Estás a coñecer a unha chea de xente… hai algún país especial para ti? Algunha anécdota que non che esqueza, que leves marcada?
Moitísimas, moitísimas. Empezando por Estados Unidos. Unha vez en Texas, unha señora estaba absolutamente indignada porque na miña primeira novela o protagonista, nun determinado momento, colle unha pistola, saca o seguro e por primeira vez na súa vida dispara. A señora indignadísima, dicíndome que moi ben a novela pero que aquilo foi un erro tan grande que rompeu esa suspensión da credulidade que é necesaria nunha historia de ficción, que de súpeto se deu conta de que era unha historia e eu non entendía que pasaba. Despois, cando mo explicaron, entendino. Nese momento, o protagonista colle unha pistola, unha pistola Glock, que a min me pareceu moi sonora “Glock”, unha marca austriaca. El sacaba o seguro e disparaba. Pois de todas as marcas de pistolas que hai no mercado, fun coller a única marca que non ten seguro, que polo visto hai que facer non sei que co gatillo… entón é coma se digo “apareceu un lexionario como un reloxo Casio” e a señora estaba absolutamente indignada.
Outra vez, na Book Expo América de Nova York, estaba a típica fila para asinar libros, unha cola enorme. Chego alí para asinar libros como sempre e de súpeto atópome como un problemiña co que non contaba… Chega o primeiro pregúntolle “Como te chamas?” “Peter”, respóndeme. Dedícollo a Peter. Logo aparece unha Jane e entón… aparece unha moza, non se me esquecerá na vida, tirando a corpulenta, negra, e pregunteille “What’s your name?” E dime “Shequanda”, un deses nomes absolutamente imposible que son moi típicos… e menos mal que a miña editora americana andaba por alí pendente e deuse conta do problema… E colleu un taco de post-it e repartiu un a cada unha das persoas que estaban na fila para que escribiran o seu nome, para que eu non tivese que pasar por ese momento de preguntar e non entender nada.
Despois en Xapón, por exemplo, unha historia absolutamente fascinante… Unha moza que lera a miña primeira novela en inglés e para podelas ler en castelán apuntouse á escola de idiomas do Instituto Cervantes. E atopeima alí, no Instituto Cervantes en Tokio e aprendera español simplemente para poder ler as novelas. Foi algo que me emociona moitísimo. Tamén un tipo que me escribiu unha vez da Illa de Norfolk, que está no medio do Pacífico, o sitio máis remoto e máis afastado que podes imaxinar, que me felicitaba. Contábame que gozara moitísimo coas miñas novelas e pensas, joder, vive nas antípodas, nas antípodas, como é posible que entre ti e eu exista unha conexión! É dicir, como pode ser que eu conte unha historia que conecte contigo, cando estás nas antípodas non só fisicamente senón tamén culturalmente, de vivencias… e por iso volvo ao que contaba antes, que dá igual onde transcorren as historias, cando transcorren as historias ou como transcorren as historias. O importante é o que senten os personaxes.
Como pode ser que eu conte unha historia que conecte contigo, cando estás nas antípodas non só fisicamente senón tamén culturalmente, de vivencias…
E para ti, como profesional, tamén dá igual onde vivas? É dicir, tería para ti algunha vantaxe que te mudases a Nova Iorque, a Londres ou a Madrid sen ir máis lonxe?
Tería vantaxes profesionais, evidentemente, pero non para escribir senón para todo o que hai ao redor: para conferencias, para as viaxes, ir á televisión, radio… É dicir, aforraría unha chea de avións, pero á hora de escribir non ten maior importancia. Stephen King é un dos novelistas de maior éxito actualmente e o tipo vive nunha aldeíña perdida de Maine, que é coma se falamos dunha esquiniña de Estados Unidos. Non é necesario, a verdade é que eu podería traballar desde calquera lugar do mundo, porque o único que necesito é unha conexión de internet para poder mandar o documento e ter luz eléctrica para polo menos poder cargar a batería do portátil. Con iso xa me chegaría. Esa é unha das grandes vantaxes da actualidade, que xa non fai falta estar no meollo, o meollo pode estar noutros sitios
Como foi, resumida, a túa viaxe persoal cara a este éxito? Non vou dicir que este sexa un éxito inesperado, pero ti non eras un adolescente que soñaba con ser un escritor de éxito, verdade?
Non, para nada! Eu empecei a escribir con 30 anos, agora teño 40. A verdade é que o tempo pasa… A min sempre me parecía que era pouco tempo, pero o outro día deime de conta de que levaba, levo 10 anos escribindo, unha cuarta parte da miña vida escribindo… 1 de cada 4 días da miña vida levo escribindo… e que da miña vida profesional, máis de 50% está relacionado coa literatura. Quero dicir, non estou a falar dunha pequena experiencia, estou a falar de que isto xa é a miña vida. Xa é real, é tanxible. Se tivese que describir esta viaxe diría que empecei como Forrest Gump, sen saber nin como, nin onde nin porqué, pero polo camiño estou a transformarme, gozando da viaxe. Non sei que é o que me vou a atopar, sei que vou atopar algo ao final e sabendo que aínda queda moitísimo, que teño que gozar moitísimo cada día. Síntome terriblemente afortunado, son un tipo terriblemente afortunado, porque teño a gran sorte de transformar a miña paixón, a miña afección no meu traballo. Son feliz cando veño traballar, son feliz cando veño aquí. Estou a gusto. Entón bueno, que che podo dicir da viaxe? que estou encantado e que estou en traxecto… que estou in itinere, efectivamente, e encantado.
Empecei como Forrest Gump, sen saber nin como, nin onde nin porqué, pero polo camiño estou a transformarme, gozando da viaxe
A última pregunta, a que sempre fago. Se tiveses que contarlle aos teus fillos, aos teus netos, algo do que te sintas especialmente orgulloso de toda esta aventura, que sería?
Máis que nada lles daría unha especie de mensaxe de cara ao futuro, como unha botella no tempo. Serían dúas cousas: a primeira é que tes que perseguir os teus soños. Tes que perseguir aquilo que che fai feliz, é dicir, a vida é moi curta. Poden pasar moitas cousas e tes que gozar intensamente o que fas, tes que crer en ti mesmo e tes que perseguir os teus soños.
A segunda é que non hai que ter medo a cambiar. Porque eu na miña vida cambiei moitas veces. O meu primeiro traballo foi como modelo de peiteados na Cosmopolitan Portugal, unha aventura hilarante, traballei como presentador de televisión, traballei como abogado… e traballo como escritor e en televisión, pero se cadra dentro de 10 anos aparece algo novo. Non hai que ter medo a cambiar.
Non hai que ter medo a cambiar.
Se es flexible e adaptable sempre flotas, sempre. Non hai que ter medo a cambiar cousas e non hai que ter medo a ser valente e a perseguir as cousas que realmente che gustan. Se algo realmente te emociona e é a túa paixón e evidentemente tes uns mínimos rudimentos… porque a min pódeme encantar cantar ópera, pero deus non me chamou por ese camiño. Unha cousa é que a min me apaixone a ópera e outra é que eu pretenda triunfar na Scala de Milán, é dicir, tes que ser consciente do que podes facer, pero se ti sabes que podes facer algo, que sabes facelo ben e ademais gozas facéndoo… sen medo, adiante, sen medo porque que é o peor que che pode pasar? Que che saia mal? Polo menos tentáchelo. A peor sensación que podes ter na vida, e estou convencido diso, é atoparte un día con oitenta anos sentado nun banco nun parque, ou no soportal da túa casa, pensando en todo aquilo que non fixeches e dándote conta de que xa non tes o tempo, xa non tes oportunidade de facelo. Porque o tempo pasa. Esa ten que ser unha sensación absolutamente desoladora, saber que perdiches a oportunidade. Non, non, non, non, non… se xurden as oportunidades tes que aproveitalas e se para producilas e para aproveitalas tes que adaptarte, pois te adaptas. Isto é unha filosofía de vida a que che acabo de contar, pero é unha filosofía de vida na que creo profundamente e que seguín cos ollos pechados durante toda a miña vida. E estou contento, vaime ben.
Véseche moi feliz. Pois isto é todo. A non ser que ti queiras comentar algo máis, como cando sae o teu próximo libro
Entrego o manuscrito cara a final de ano [finais de 2016], cando volva de Vietnam, e sairá cara a abril ou maio coincidindo co Sant Jordi e se non coa Feira do Libro de Madrid.
Moi ben, pois estaremos atentos. Moitísimas grazas polo teu tempo.
Federico Pérez: “A cultura e as manifestacións artísticas fan máis libre ao ser humano”
Bea Hervella: “O segredo de divertirte é saber doutras moitas cousas, para poder mesturalas e aplicalas no que fas”
Martín López Nores: “En China hai unha compoñente cultural de admirar o que fan outros”
X.A. Touriñán: “Hai que ser un mesmo e tratar sempre, sempre de pasalo ben”
Leave a Reply Cancel Reply
Federico Pérez: “A cultura e as manifestacións artísticas fan máis libre ao ser humano”
Richard: “Para min un instrumento é unha obra de arte”
Bea Hervella: “O segredo de divertirte é saber doutras moitas cousas, para poder mesturalas e aplicalas no que fas”
artesanía cine deseño divulgación humor ilustración innovación libros moda pintura rol televisión
+34 633 879 794
© Talento Galego. Tódolos dereitos reservados
Esta web utiliza cookies para tratar de mellorar a túa experiencia como usuario. Algunhas persoas prefiren non habilitar as cookies. Se é o teu caso, podes administralas no teu navegador.Entendido! Máis información


langs: es en es en gl gl en es en gl gl en es en gl gl pt es es en en es en en es en zh

text:
Arqreative. Portfolio. Infografías para PFG de arquitectura. Centro de Deportes Naúticos
Infografías realizadas para el Proyecto final de Grado de Arquitectura de Beatriz del Castillo.
This website stores some user agent data. These data are used to provide a more personalized experience and to track your whereabouts around our website in compliance with the European General Data Protection Regulation. If you decide to opt-out of any future tracking, a cookie will be set up in your browser to remember this choice for one year. I Agree, Deny


langs: it gl id gl gl gl it es gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl lt gl eo gl es en es

text:
MARUXIA GRAFICA ::: 981 321 826
:: Serigrafía :: Imprenta :: Deseño gráfico e Web ::
Camisetas personalizadas :: Personalización de roupa laboral
Aplicamos diversas técnicas para estampar logotipos ou personalizar prendas:
Camisetas, Sudadeiras, Gorras, Panos, Pantalóns, Mugs, Chaveiros, Bolígrafos, etc
Dende unha unidade a varios centos ou miles, consúltanos.
Serigrafía de camisetas e roupa laboral
Impresión mediante serigrafía de logos ou marcas en prendas: Camisetas, Sudadeiras, Parkas, pantalóns, etc.
Impresión mediante sublimación de diferentes obxectos: dende camisetas ou prendas textís ata cerámica, aceiro, alumiño, madeira...
Un mundo de obxectos para personalizar e agasallar dun xeito difetente.
Personaliza camisetas ou outras prendas mediante o uso de materiais flexíbles, con acabados espectaculares.
15 anos de experiencia no sector capacítannos para afrontar calquera traballo.
Cada traballo, cada cliente precisa un enfoque novo. Góstanos sorprender aos nosos clientes.
Sempre buscando o mellor resultado, sen perder o obxectivo final do traballo.
Axustamos os nosos prezos ao máximo, porque a crise afecta a tódolos bolsillos.
Non sempre o máis rápido é o mellor, pero poñemos tódo o noso énfase para entregar o traballo nun tempo record.
Realizado por: MARUXIA GRAFICA


langs: es gl gl gl es es gl gl gl es gl gl gl es es pt en gl gl gl gl en en en

text:
Contacto | Inversiones Arzema C. A.
El Cementerio, Calle La Providencia, Casa-Local Nro. 57.
Municipio Libertador, Parroquia Santa Rosalía,
Inversiones Arzema, C.A. R.I.F. J-40271102-6