langs: gl pt gl gl gl it en gl es gl gl pt pt pt pt pt es en it it it it it it it it it it gl gl es gl gl gl en es es gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt gl en gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl es es gl es en gl gl es gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl es es es gl en it gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl lt lt lt gl hbs_lat gl lt lt pt pt pt en gl gl gl gl es ast gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl es gl gl gl gl gl gl es gl gl es gl gl gl es gl gl en gl gl es gl gl gl gl en gl gl gl gl en gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl gl es gl gl gl gl en gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it it pl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es es es es gl es es gl gl gl gl es gl gl en gl es en gl en es gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl en es en es es es en es en gl gl es es gl gl gl es es es es gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl pt pt gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt gl gl gl gl gl es gl es es gl gl gl gl gl pt pt gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl es ast gl gl gl gl gl gl ast pt gl gl gl pt gl gl gl es gl es gl es es es gl gl es es gl gl gl gl gl gl gl es es gl gl es es es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl es es gl es es gl gl es gl gl es gl en gl gl gl es en es es es gl gl es gl gl gl en gl gl es gl gl gl gl gl gl war war war gl gl gl gl gl gl gl eo eo eo gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl eo eo eo eo eo gl eo eo gl gl gl gl gl gl gl ceb gl vi vi vi vi gl gl gl gl en gl gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl el gl gl gl es en it gl pt es it fr en en en cs en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de gl gl gl gl ast gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl el gl gl gl gl es gl gl gl fr gl gl gl es pt pt gl es it gl pt es gl es es es fr gl gl gl en gl gl gl gl an gl sl gl pt gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl lt gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl lt gl gl gl gl it gl gl gl gl it gl gl gl gl ast gl gl es es gl gl gl gl es gl gl gl gl gl es en gl

text:
DEFENDE O MONTE PITUCO (Pornedo) | Non á súa destrucción para uso industrial | Páxina 2
Último día de verán no Monte Pituco (Pornedo). Este domingo comeza o outono!
…Estes montes explicam-nos e são
e ainda suportamos, dia a dia:
a convulsão em busca da harmonia…
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Fauna, Flora, Medio ambiente
O ANIVERSARIO DA SENTENZA FIRME, NA PRENSA
Monte Pituco urxe á Xunta cumprir a sentenza contra o polígono Marín-Pornedo
Un ano despois do fallo aínda non se excluíu do Plan Sectorial de Áreas Empresariais de Galicia ►O colectivo convoca un certame fotográfico
El parque empresarial del Pornedo sigue vigente pese a su anulación por sentencia
La asociación Monte Pituco pide que se haga cumplir el mandato judicial y que se retire la clasificación de este monte como suelo industrial en el Plan Xeral Municipal de Marín
Organizan las II Xornadas pola protección de San Xián
Publicado en Denuncias, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Prensa, Urbanismo, Xunta
I CERTAME FOTOGRÁFICO ‘O BALCÓN DA RÍA’
Animamos a percorrer o Monte Pituco (ou Pornedo, polo topónimo tradicional) e o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños. Propoñemos que @s visitantes compartan nas redes sociais unha fotografía da contorna: paisaxe, fauna, flora, mananciais, petróglifos, mámoas, sendeiros… cunhas breves frases descritivas identificando a figura representada, ou cun sucinto texto evocador da mesma. En Facebook, cómpre incluír unha etiqueta á páxina Salvemos o Monte Pituco (Pornedo); en Instagram, a imaxe etiquetarase ao perfil obalcondaria.
Un grupo de profesionais e de expertos en arte e en natureza encargarase da análise do material recibido dende este momento e ata o mes de novembro, cando se celebrarán as II XORNADAS POLA PROTECCIÓN E POSTA EN VALOR DO PATRIMONIO DE SAN XIÁN. No marco destas actividades presentaranse as consideracións do xurado e entregaranse agasallos -artesanía e libros- ás autoras e autores das fotografías seleccionadas.
Atenderanse as dúbidas que xurdan no enderezo de correo electrónico montepituco@gmail.com
Anímate a participar! Comparte! Difunde!
Publicado en Accións, Xeral | Etiquetas: 7Camiños, Cultura, Medio ambiente
ANIVERSARIO DA PRIMEIRA SENTENZA FIRME CONTRA O POLÍGONO
Sentenza de maio de 2017 do TSXG contra o Plan Sectorial da Xunta
Declaración da firmeza da sentenza en setembro de 2017
A ASOCIACIÓN MONTE PITUCO URXE Á XUNTA A CUMPRIR A SENTENZA FIRME CONTRA O POLÍGONO INDUSTRIAL NO PRIMEIRO ANIVERSARIO DO DICTAME
O colectivo veciñal convoca o I Certame Fotográfico ‘O Balcón da Ría’ para celebrar esta vitoria
A Asociación Monte Pituco celebra o primeiro aniversario da sentenza firme e irrevocable que, en setembro de 2017, ratificou unha decisión previa -de maio do mesmo ano- do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia ordeándolle á Xunta que exclúa o “Parque empresarial Marín-Pornedo” do Plan Sectorial de Áreas Empresariais de Galicia. Un ano despois, o Goberno galego aínda non retirou ese proxecto, polo que a Asociación Monte Pituco vai reiterar por todos os cauces posibles a esixencia no cumprimento do dictame xudicial, obrigando a modificar o Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais de Galicia aprobado en abril de 2014 polo Consello da Xunta.
O TSXG determinou daquela que o polígono industrial proxectado no Monte Pornedo (ou Pituco) é inviable dende o punto de vista ambiental pola “decisiva influencia” das características orográficas da zona e pola “afección” que provocaría a nivel “físico, natural e paisaxístico”, tendo en conta ademais as complicacións na hipotética urbanización e os seus elevados costes económicos.
Para a Asociación Monte Pituco cómpre enterrar definitivamente este aberrante proxecto, que en xaneiro de 2018 recibiu a puntilla definitiva cunha segunda sentenza firme -tamén da Sección Segunda da Sala do Contencioso Administrativo- contra a clasificación do Monte Pornedo como solo industrial no Plan Xeral de Ordenación Municipal do Concello de Marín.
A Asociación Monte Pituco critica que ningún partido político -nin sequera os que alardean hipocritamente do seu respecto e da súa defensa do medio ambiente e do patrimonio cultural- se teña pronunciado sobre as consecuencias negativas da aprobación do Plan Básico Autonómico, que substitúe as Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento a nivel provincial e que, no caso de Pontevedra, tiñan catalogado os Montes do Morrazo como solo rústico de especial protección de espazos naturais.
O PBA só contempla as áreas recollidas na Rede Galega de Espazos Naturais Protexidos, os Espazos Naturais de Interese Local e os Espazos Privados de Interese Local, que unicamente alcanzan unha ridícula porcentaxe do 12% a nivel galego, polo que o novo documento deixa fóra do ámbito de protección non só o ‘balcón da ría’ que representa o Monte Pornedo, senón tamén numerosos puntos emblemáticos da xeografía da bisbarra.
Por iso a Asociación Monte Pituco súmase á Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo na demanda de medidas reais e efectivas para preservar os espazos naturais máis senlleiros, de xeito que actúen como corredores ecolóxicos e se evite que sexan alterados con actuacións urbanísticas, forestais ou doutra índole. Con dúas sentenzas xudiciais contundentes a prol da conservación do Monte Pornedo, este colectivo veciñal xa fixo a súa achega, polo que cómpre que os actores políticos, económicos e sociais non só respecten estes logros, senón que enfoquen o seu labor a propostas que non sexan lesivas cos recursos naturais, culturais, históricos e paisaxísticos.
Lonxe de dar por conqueridos os seus obxectivos e coa premisa de que aínda hai moito por facer en materia de divulgación e sensibilización neses valores, a Asociación Monte Pituco celebra o primeiro aniversario desta sentenza organizando un certame de fotografía a través das redes sociais. A participación está aberta a todas as persoas interesadas, sen límite de idade. A temática é a fauna, a flora, os xacementos arqueolóxicos, a paisaxe e outros aspectos vencellados á zona que abrangue o Monte Pituco (ou Pornedo) e o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños.
Os participantes deberán compartir as súas fotografías en Instagram etiquetando “obalcondaria”, ou en Facebook etiquetando a páxina “Salvemos o Monte Pituco (Pornedo)”. Un xurado formado por profesionais e expertos en arte, patrimonio e medio ambiente elixirá as mellores propostas, tendo en conta tamén os votos ou ‘me gusta’ dos internautas.
O fallo do I Certame Fotográfico ‘O Balcón da Ría’ -nome co que Xan Montenegro se refería a este espazo- darase a coñecer no marco das II Xornadas pola Protección e Posta en Valor do Patrimonio de San Xián, que se celebrarán o vindeiro mes de novembro. Ata entón, fica aberto o prazo para enviar imaxes. Artesanía e libros serán os agasallos que reciban as obras máis destacadas, nunha iniciativa que pretende contribuír ao coñecemento desta contorna por parte da veciñanza, ademais de fomentar o aprezo e a sensibilidade pola natureza e pola cultura, especialmente dende a infancia.
Publicado en Accións, Xeral | Etiquetas: Cultura, Informes técnicos, Medio ambiente, Xunta
O CONCELLO RETIRA VERQUIDOS NO PITUCO
Na Fonte das Pulgas, rodas
Na Fonte das pulgas, parachoques
Na pista do Pornedo, bolsas con entullos de obra
Houbo que agardar unhas semanas, pero os verquidos ilegais cuxa prolongada presenza na pista forestal do Monte Pituco se denunciou a finais de agosto, tanto no Seprona como no Concello de Marín, foron finalmente retirados. E foi este último, a través da Concellaría de Medio Ambiente, o que procedeu á súa recollida a principios desta mesma semana.
Pero quedan aínda pequenos focos de contaminación pendentes de limpeza porque os operarios municipais que se desprazaron ao monte descoñecían con exactitude a súa ubicación. Precisamente, o responsable do dispositivo dirixiuse á Asociación Monte Pituco para interesarse pola ubicación dos verquidos que inicialmente lles pasaron desapercibidos, e poder así completar as tarefas encomendadas.
Pendente de recoller, entullos no inicio da pista
Pendente de recoller, entullos na metade da pista
Pendente de recoller, lixo a carón do túnel da Variante
A Asociación Monte Pituco AGRADECE ao Concello de Marín a súa intervención para erradicar o principal foco de contaminación que presentaba o monte dun tempo a esta parte, e aplaude a boa disposición para rematar coa presenza dos demais residuos.
Os parachoques, as rodas e as bolsas de entullos retirados encheron DOUS CAMIÓNS, segundo nos transmitiu o encargado dos operarios municipais. Como foi tamén iniciativa da Administración local actuar con motivo de anteriores verquidos, tan graves ou máis: o bidón con lodos de calefacción en setembro de 2011 ou o depósito de produtos químicos tóxicos en marzo de 2015 foron algúns dos casos máis chamativos nos que o Concello actuou.
Fronte á colaboración do Goberlo local, contrasta a inoperancia, a indiferencia, a irresponsabilidade e a incompetencia da Comunidade de Montes, titular dos terreos onde se produciron estes verquidos. Dispoñendo dun vehículo ‘oficial’ para percorrer as pistas e os sendeiros do territorio comunal e sendo coñecedora -ou tendo esa obriga- da existencia do desguace, dos restos de obra e dos demais escombros, en máis dun ano non fixo absolutamente NADA por sacalos.
No lugar da Fonte das Pulgas, mentres se toman imaxes do espazo onde os operarios municipais retiraron o medio cento de parachoques que había alí depositados, un directivo da Comunidade de Montes que pasa pola zona detense e, co seu teléfono móbil, dedícase a fotografar o vehículo, que está parado a un lado da pista. Ao pedirlle explicacións pola súa actitude, négase rotundamente a dialogar e alónxase para, seguidamente -pero dende a distancia- instarnos a desprazarnos ao monte exclusivamente a pé. Non só non atende a razóns, senón que se reitera nunha esixencia absolutamente irracional, incomprensible e fóra de lugar. Afeámoslle o seu comportamento (unha veciña da parroquia presenciaba o que acontecía), un xesto que non serviu máis que para empeorar a situación. Optamos por completar o propósito que nos levara ata alí: rematar de inspeccionar os verquidos para colaborar co Concello na achega das fotografías pendentes, tanto no cruce co atallo que conduce ao miradoiro do Pornedo como a carón do túnel da Variante. Preto deste punto aproveitamos a presenza do directivo da Comunidade de Montes para instalo a tomar fotografías desa escombreira, que leva aí dende agosto de 2017 sen que a Comunidade de Montes xestione a súa retirada.
XA BASTA. Basta de ninguneo, de desprezo, de veto radical, de persecución.
Ninguneo porque esta Comunidade de Montes reparte opíparas regalías a asociacións supostamente afíns. Malia o traballo de promoción da cultura, do patrimonio e de defensa ambiental que realiza a Asociación Monte Pituco dende hai case dez anos, esta modestísima entidade nunca recibiu nin un só céntimo -nin da Comunidade nin tampouco de ningunha institución- e todas as actividades e as accións xurídicas emprendidas pola protección do monte veciñal contra o polígono industrial que ameazaba a súa integridade, foron sufragadas con moito esforzo a base de medios económicos propios. A excusa que recibimos nunha asemblea da Comunidade: os cartos que se reparten ás asociacións son só para colectivos veciñais, non culturais.
Desprezo porque as propostas de mellora do monte con suxestións para solventar diversas eivas que -co maior interés, xenerosidade e boa fe- lle foron transmitidas por escrito en dossiers perfectamente documentados, caeron en saco roto; porque a Comunidade de Montes endexamais participou en ningunha convocatoria cultural ou medioambiental organizada pola Asociación Monte Pituco; porque fomos testemuñas directas da forma despectiva e malintencionada coa que se teñen referido a esta Asociación en conversas ás que a directiva da Comunidade non sabía que tiñamos acceso.
Veto porque en novembro do ano pasado a Comunidade prohibiunos celebrar na Casa de Montes a I Xornada pola Protección do Patrimonio que tiñamos programada con tanta ilusión na nosa parroquia, co formato de ‘barferencia’. Foi a feroz represalia da directiva pola denuncia interposta na Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta a raíz da agresión a un dos grupos do conxunto rupestre da Carrasca. A vinganza, a revancha e o castigo a quen ousa cuestionar e criticar unha actuación errada son a moeda de cambio que practica a Comunidade de San Xulián. A gota que lles colmou o vaso foi a dobre vitoria nos tribunais obtida pola Asociación Monte Pituco contra o polígono industrial que había proxectado no ‘balcón da ría’.
Persecución porque a Comunidade de Montes -‘cual vieja del visillo‘- escruta con lupa os artigos desta humilde bitácora dixital, as publicacións da Asociación Monte Pituco nas redes sociais, as notas de prensa… todo lle vale -revisarán tamén o contedor onde depositamos o lixo?- na procura de calquera minucia para tratar de infundir medo, autocensura e coartamento da liberdade de expresión con ameazas máis ou menos veladas de denuncia. O directivo que nos intercepta na Fonte das Pulgas tiña máis présa por captar co seu teléfono a proba gráfica de que accederamos á pista forestal nun coche, que en interesarse por se había ou deixaba de haber un desguace de parachoques en pleno monte. Estaba máis preocupado por facer de ‘corre-ve-y-dile’ co resto da directiva e colgarse unha ‘medalla’ pola obtención dunha fotografía que toma como un ‘trofeo’, cando en realidade trátase dun desprazamento totalmente xustificado por motivos absolutamente razoables que el se negou a escoitar. E máis, tendo en conta que a directiva da Comunidade de Montes retirou o sinal que había no inicio da pista restrinxindo só aos vehículos agrícolas o acceso rodado á pista, tralas queixas dos comuneiros que protestaron pola instalación de badéns. Pero o trato ou a consideración por parte desta Comunidade non rexe igual para os comuneiros que para a tropa molesta do Monte Pituco: para este colectivo impera o ninguneo, o desprezo, o veto e a persecución.
Malia a man tendida en tantas ocasións por parte da Asociación Monte Pituco para restablecer pontes de comunicación e de colaboración, a relación coa Comunidade de Montes de San Xulián chega así a un punto de non retorno.
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Medio ambiente
Neste mes de setembro cúmprese un ano da PRIMEIRA SENTENZA FIRME E IRREVOCABLE contra a pretensión da Xunta de instalar un polígono industrial no Monte Pituco (Pornedo), que incluíra este espazo no Plan Sectorial de Áreas Empresariais de Galicia. Porque seguimos traballando a prol da protección e da promoción deste territorio, da súa paisaxe e do seu patrimonio, creamos unha nova canle para dalo a coñecer.
Publicado en Accións, Xeral | Etiquetas: Cultura, Medio ambiente, Patrimonio rupestre
BALIZAN CON CINTA OS PETRÓGLIFOS DO PORNEDO
Achegarse dende o fondo do camiño ao conxunto rupestre do Pornedo vendo na distancia que unha cinta rodea o xacemento, fai pensar no peor: “xa o desgraciaron”, “pasáronlle por riba con algunha máquina”, “pintárono”… mil e unha cafradas amoréanse na cabeza mentres nos imos achegando onda os petróglifos. Algo semellante sucedera xa cando a Comunidade de Montes de San Xulián realizou o último desbroce nesta zona en outubro de 2016, e -por unha cuarta!- os gravados salváronse de ser triturados polas cadeas.
Por sorte, descubrimos que nesta ocasión nada malo pasou, de momento; mais balizados están, por algunha razón. E coñecendo o percal, cabería intuír que vai suceder tres cuartos do mesmo que no petróglifo d’O Ciclista…
…que pode ser que retiren vexetación fóra do perímetro, pero que deixen a herba, os fentos e o toxo a carón mesmo do xacemento, como nun paradóxico trasunto do mundo ao revés; en vez de limpar o Ben de Interese Cultural catalogado que cómpre coidar e protexer, que limpen por fóra del.
Pronto sairemos de dúbidas. E contarémolo aquí, na bitácora do Monte Pituco (Pornedo). Dende 2009 informando, reivindicando e defendendo o ‘balcón da ría’.
Publicado en Alertas, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Patrimonio rupestre
MÁIS RECUNCHOS ÁRTABROS: FERVENZA DO RÍO BELELLE
Unha paraxe que paga a pena visitar na bisbarra de Ferrolterra é a fervenza do río Belelle, no concello de Neda. Natureza, historia e arquitectura tanto civil como industrial son unha boa combinación de razóns para quen goza camiñando, observando e aprendendo.
O primeiro elemento que chama a atención nada máis chegar ás proximidades deste treito do Belelle é o Pazo de Isabel II. Permaneceu aberto ata hai uns anos, segundo nos contou unha veciña de O Roxal. Dende o pasamento do mordomo que atendía o recinto, de titularidade privada, a edificación atópase actualmente en estado de abandono, e nun galopante proceso de deterioro
Un muro rodea o inmoble e o seu circundado, construído polos irmáns Veiga en 1841 para instalar unha fábrica de tecidos que se abastecía da auga do río para a produción de panos. A web municipal detalla que no seu interior hai un vestíbulo dende o cal se accedía a un xardín a través dun paseo de magnolios; que ademais do edificio principal -con planta en forma de L- tamén destacaban unha fonte de ferro e mais un hórreo; que na fonte, de estilo clásico, había representado “un neno tocado por unha póla de oliveira, símbolo da vitoria, sentado sobre unha vieira que sostén un monstro marino”, mentres que o hórreo tiña forma de “cabana de grandes dimensións, con cámara rectangular estreita”.
Sinaléctica na ruta do río Belelle, Neda
A ruta conta con sinalización para orientar os visitantes. Ademais da famosa fervenza do Belelle, na parroquia de Viladonelle tamén hai un castro catalogado, datado na Idade do Ferro. A web municipal non ofrece información deste antigo poboado castrexo, que non foi excavado. Estaría situado preto da igrexa de San Andrés de Viladonelle e do vial que comunica a parroquia coa estrada xeral.
Unha estreita estrada asfaltada conduce os visitantes ata a Central Hidroeléctrica de Fervenza. Se ben ata hai uns anos era posible acceder en vehículo ata este punto, dende o pasado mes de abril un sinal prohibe a circulación rodada, polo que cómpre estacionar nun aparcadoiro excavado a carón do pazo para continuar o traxecto a pé.
Outro dos elementos arquitectónicos nos que cómpre deterse é o muíño da Barcia, rehabilitado en 2001 co auspicio da Agrupación Micolóxica Viriato. Neste punto, o río comeza a ofrecer fermosos recunchos aos que abeirarse, entre a vexetación de ribeira, de intensos verdes: moitas variedades de fentos e arborado tipicamente fluvial deparan un oasis autóctono para combater a intensa calor dunha xornada estival.
Muíño da Barcia, río Belelle, Neda
Deixando atrás o muíño, que evoca un pasado vencellado á elaboración tradicional do pan que tanta sona lle deu a Neda, cun produto que actualmente conta con rexistro de Marca de Calidade, a historia do río tamén está vencellado a outros usos, como o lavado das velas dos barcos. Mais sobre todo, a potencia hidráulica do Belelle fixo posible que a cidade de ferrol se dotara de luz eléctrica a principios do pasado século XX.
Central hidroeléctrica de Fervenza, Neda
Central hidroeléctrica de Fervenza, Neda
Central hidroeléctrica de Fervenza, Neda
O Belelle, que nace no barranco da Cernada, en As Pontes, chega a Neda e atravesa tamén os municipios de A Capela e Fene. Vencellado xeograficamente ás Fragas do Eume, o escarpado terreo desta contorna propicia que o curso fluvial se precipite dende unha altura duns 45 metros, ofrecendo un salto de auga que nas estacións de outono e inverno ofrece espectaculares estampas polo abundante caudal. A fervenza do río Toxa, en Silleda, supera en 15 metros estoutra do Belelle.
Neste verán, de todos modos, o nivel deste río permitiu que os bañistas aproveitaran as pozas naturais, mentres a auga vaporizada refrescaba o ambiente para o resto dos visitantes que contemplaban a fervenza na distancia.
Fervenza do río Belelle, Neda
Fervenza do río Belelle, Neda
Fervenza do río Belelle, Neda
“Nas súas beiras tivo lugar a evolución da sociedade da vila e as súas primeiras industrias forxáronse grazas ás súas augas. Aínda hoxe perviven os muíños que abasteceron as industrias panadeiras, tanto os dos pequenos negocios familiares como as denominadas “Casas Reais” ou “Fábricas de Biscoito”, propiedade da Casa dos Austrias, que fornecen o pan e as galletas consumidos polos mariñeiros nas travesías. Na zona da Fervenza aínda se pode gozar da vexetación típica dos bosques oceánicos, polo que podemos afirmar que algo nos queda daqueles bosques de Neda, famosos e apreciados nos séculos pasados grazas á boa e abundante madeira que ofrecían. Grazas a esta riqueza madereira funcionaron os asteleiros na desembocadura do Belelle, á vez que se abastecía as vilas veciñas”.
[Historia de Neda: www.neda.es]
Entre a Central Hidroeléctrica e a fervenza accédese a un longo sendeiro que, ascendendo en zig-zag polo Monte Marraxón, permite chegar ata a canle de auga construída para dotar a instalación eléctrica da caída suficiente para producir enerxía.
Sendeiro do río Belelle, Neda
Sendeiro do río Belelle, Neda
Flora do sendeiro do río Belelle, Neda
Flora do sendeiro do río Belelle, Neda
Flora do sendeiro do río Belelle, Neda
Que bo sería regresar a esta fervenza e seguir apreciando a esencia do bosque autóctono galego. Por desgraza, como puidemos comprobar, a presenza do eucalipto nesta zona é unha ameaza presente e crecente. A presión desta especie -que malia ser foránea, invasora e pirófita conta cun deliberado, cuestionable e reprobable impulso por parte da Xunta para a súa plantación e explotación en beneficio das empresas madeireiras e da pasteira Ence- está causando un preocupante retroceso da vexetación do país no parque natural das Fragas do Eume, segundo o estudo “Áreas protexidas: unha análise da consolidación do eucalipto nas Fragas do Eume”, do investigador Diego Cidrás; unha merma que tamén se fai notar no habitat próximo ao Belelle.
Ogallá dentro duns anos non haxa que recorrer a fotos históricas ou bitácoras como a do Monte Pituco para recordar como lucía nesta paraxe o verdor do carballo e do castiñeiro, do brión e do ameneiro, da hedra e do loureiro.
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Cultura, Medio ambiente
Publicado por: MontePituco | 03/09/2018
A XUNTA DESPROTEXE OS MONTES DO MORRAZO
A Asociación Monte Pituco comparte o fondo malestar da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo pola decisión da Xunta de anular as Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento a nivel provincial para substituílas por un paripé de mínimos que deixa os montes da nosa bisbarra sen o modesto rango de protección ambiental que tiñan dende hai 27 anos.
Botando a vista atrás ás numerosas vicisitudes, atrancos e sinsabores polos que ten pasado a Asociación Monte Pituco, un deses recordos negativos quedou gravado a lume na memoria: foi no transcurso dun Pleno da Corporación marinense, cando un infausto concelleiro de Urbanismo -daquela no BNG de Marín; hoxe noutro tinglado pseudopolítico- pronunciou, con todas as letras a seguinte frase: “Pois DESAFÉCTASE, e punto!”.
Esa arroutada vergoñenta e inexplicable dende o punto de vista dun representante político nacionalista de esquerdas a quen se lle presupón certo respecto e aprezo pola terra e polo medio ambiente, viña sendo a réplica a unha intervención previa por parte de quen daquela era voceira popular na oposición, María Ramallo -hoxe alcaldesa-, advertindo da existencia dunha figura de protección ambiental que podía impedir ou dificultar o proxecto de construcción dun polígono industrial no Monte Pituco (Pornedo). Mudou o goberno, o PP suma dous mandatos con maioría absoluta e en 2012 apostou pola clasificación urbanística do Pituco como solo industrial no PXOM, ‘herdada’ do bipartito anterior.
Proféticas ou non, as palabras de Xosé María Vilaboa cumpríronse. Estará ben contento! Pois ‘noraboa’, xa pode montar un consultorio de adiviñación, con Pilar Blanco como pitonisa secundaria! Grazas ás súas dotes de visionario, que algo deben ter en común coa liña de actuación do mesmísimo PP de Galicia, agora resulta que o Monte Pituco, xunto co resto dos Montes do Morrazo —nos que tamén se insire o Lago de Castiñeiras, onde, por certo, BNG de Marín promove plataformas e roteiros pro-salvación—, xa non son Espazo Natural protexido.
Co que non contaba Xosé María Vilaboa era coa firmeza dos argumentos, a determinación na súa defensa ata as últimas consecuencias, e a teimosía dun humilde colectivo veciñal que non se engruñou fronte á vantaxe da que partía quen ostentaba o poder e que non dubidaba en amedrentar e mesmo ameazar. O resultado dese esforzo ímprobo foi a obtención de DÚAS SENTENZAS FIRMES E IRREVOCABLES do TSXG contra a pretensión do Concello de Marín e da Xunta para converter o Monte Pituco nun ermo de asfalto, cemento e formigón. Ningún cambio na clasificación ambiental do Monte Pituco pode reverter un dictame xudicial tan contundente.
Comunicado da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo:
A aprobación e publicación no DOG, o pasado luns 27 de agosto, do Plan Básico Autonómico (PBA) por parte da Xunta de Galiza, consuma a desprotección de numerosos espazos naturais e de miles de hectáreas por todo o territorio galego.
O Decreto 83/2018, do 26 de xullo de 2018, substitúe as Normas Complementarias e Subsidiarias das provincias da Coruña, Ourense, Lugo e Pontevedra do ano 1991, o cal deixa ademais sen ningunha figura de protección os espazos naturais dos Montes do Morrazo, Coto Redondo, Carballal de Coiro e os espazos litorais de Barra-Cabo Home, Punta Udra e Mar de San Simón, catalogados até agora como solo rústico de especial protección de espazos naturais na provincia de Pontevedra.
Nestes espazos mencionados, de máis 4.000 hectáreas de terreo protexido ao longo da península do Morrazo, están integradas boa parte das masas máis importantes de carballeira caducifolia termófila e atlántica das Rías Baixas, espazos húmidos con brañas con breixeira húmida atlántica, turbeiras altas ácidas e bosque aluvial de ribeira, matogueira e breixeira seca europea, e pendentes rochosas e rochedais con vexetación pioneira e casmofítica, conformando varios hábitats de interese comunitario e prioritario e especies de fauna e flora salvaxe incluídas na Directiva Hábitats 92/43/CEE, a nivel europeo.
Lugares tan emblemáticos na xeografía morracense que combinan a paisaxe coa xeoloxía e a biodiversidade na contorna das rías de Vigo e Pontevedra como son os altos do Faro de Domaio, Coto do Home, Coto Redondo, Outeiro dos Asubións, Pornedo, Pedrouzos, Castiñeiras, Formigoso, Outeiro da Carballosa, Agudelo, Outeiro da Paralaia ou O Xestoso; Chan de Castiñeiras, Chan da Armada, Chan de Gagán, Chan de Arquiña, Chans de Grixó ou Chans de Ermelo; as Serras de Basil, Domego ou a de Coiro; o monte Gagán, monte das Barreiras e A Pereiriña, monte da Paralaia, monte da Pena ou a Fraga de Coiro; e a conca media-alta dos regos Lameira, Loira, Trasmil, Riomaior, Miñouva, da Freixa, de Caiauga, Barranco do Faro, da Fraga, do Inferno, Bouzós, Bispo e Frade, despois de máis dun cuarto de século desaparecen como espazo natural baixo o amparo da protección provincial e a tutela da Xunta.
E outro tanto lle sucede no litoral a lugares tan significativos como o complexo dunar de Liméns, a costa de Balea e Santa Marta, o espazo costeiro entre as praias de Beluso e Mourisca, o monte do castro da Croa e o monte de Cabalo.
O novo listado de espazos naturais incluído no PBA só recolle os correspondentes á Rede Galega de Espazos Naturais Protexidos (Zona de Especial Protección dos Valores Naturais, Rede Natura 2000 coas ZEPA e ZEC, Parques Naturais, Parque Nacional, Paisaxe Protexida, Monumento Natural, Humidais Protexidos), os Espazos Naturais de Interese Local (ENIL) e Espazos Privados de Interese Natural (EPIN), que non suman en total máis do 12% do territorio galego. A porcentaxe de territorio protexido máis baixa de todo o Estado, onde a media de superficie ambientalmente protexida está xa preto do 30%.
A aprobación deste PBA consuma a crónica dunha morte anunciada desde hai tempo que deixa sen protección boa parte do territorio galego e, xa que logo, en perigo pola acción dos especuladores urbanísticos e os intereses das empresas forestais e enerxéticas.
Esta desprotección comezou a fraguarse a finais dos anos 90 coa creación da Rede Galega de Espazos Naturais Protexidos e do listado de espazos naturais correspondentes á Rede Natura. Daquela a Xunta, malia tomar como referencia o anterior Rexistro Xeral de Espazos Naturais de Galiza e a súa delimitación segundo as NN CC e SS dos Planeamentos provinciais, minguou ao final a superficie protexida ao non integrar dentro da nova Rede grande parte da superficie delimitada anteriormente polas NN CC e SS dos Planeamentos provinciais.
Esta diminución afectou principalmente a franxa litoral, na que no Morrazo ao final a maior parte da superficie protexida dentro da Rede Natura correspondeulle ao mar, caso no Morrazo coa creación dos LIC, agora ZEC, da Costa da Vela, Cabo Udra e Enseada de San Simón, ficando o ámbito e extensión da superficie terrestre reducida na súa protección como tiña na normas de planeamento que protexía Barra-Cabo Home, Punta Udra e Mar de San Simón. A isto hai que lle sumar que espazos como os dos Montes do Morrazo, Coto Redondo e Carballal de Coiro, no interior e coa meirande porcentaxe de superficie terrestre a protexer na península morracense, non chegaron ao final a integrarse nesa Rede Natura. Distintos gobernos autonómicos non foron quen de mellorar a situación ata agora e proceder á ampliación dos espazos da Rede Natura desde que en decembro de 2004 a Comisión Europea aprobou os LIC galegos, entre eles os que abranguen o Morrazo, dentro da rexión bioxeográfica atlántica, agás a maquillaxe política da aprobación no 2014 e fóra de prazo do Plan Director da Rede Natura e a conversión dos Lugares de Importancia Comunitaria (LIC) en Zonas de Especial Conservación (ZEC), nos espazos naturais protexidos existentes en Galiza.
Con todo, mentres estiveron en vigor ata agora as ditas NN CC e SS de Planeamento provinciais, estes espazos -Montes do Morrazo, Coto Redondo e Carballal de Coiro xunto coas partes de Barra-Cabo Home, Punta Udra e Mar de San Simón que non se integraron na Rede Natura- contaron cunha protección como espazos naturais a nivel do solo rústico, e aínda que esa protección quedou no limbo a nivel ambiental coa creación da Rede Galega de Espazos Naturais Protexidos, foi tida en conta na correspondente planificación urbanística dos concellos e mesmo na tramitación de distintos plans sectoriais autonómicos.
Segundo o artigo 28 das derrogadas NN CC e SS de Planeamento provinciais, o solo rústico de especial protección de espazos naturais contemplaba “os terreos que polos seus valores medioambientais, ecolóxicos, biolóxicos, botánicos, paisaxísticos, científicos, educativos ou recreativos deben preservarse para a súa protección ou mellora” e dentro dos usos permitidos establecía que “no ámbito de aplicación desta norma non se autorizará a construción de ningunha clase de edificación, permitíndose a explotación racional dos recursos vinculados ao medio que non atente contra os valores esenciais que se protexen”.
No seu caso e, por imperativo legal, xa só cabe a posibilidade de que segundo ese artigo 28 das mesmas NN CC e SS de Planeamento provinciais, se manteñan vixentes as delimitacións dos espazos naturais ata a redacción dos correspondentes plans municipais que definirán o ámbito e tratamento preciso destes, para a súa ordenación a través dos correspondentes plans especiais.
No entanto, os concellos de Moaña, Bueu e Marín xa teñen contemplado nos seus correspondentes PXOM, trala súa aprobación definitiva, a delimitación de solo rústico de especial protección de espazos naturais pertencente a cada concello dentro dos espazos naturais dos Montes do Morrazo, Coto Redondo ou do Carballal de Coiro, mais nada se sabe da súa ordenación a través dos correspondentes plans especiais. No caso dos PXOM dos concellos de Vilaboa, en trámite de aprobación definitiva, e especialmente do de Cangas, en fase de aprobación inicial, é toda unha incógnita.
A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, xunto con outros colectivos e organizacións galegas, solicitoulle o 18 de setembro de 2017 á Dirección Xeral de Calidade Ambiental da Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, no trámite de Consultas para a Avaliación Ambiental Estratéxica Ordinaria do propio Plan Básico Autonómico, que tivese en conta a necesidade de incorporar os Espazos Naturais Protexidos polas Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento provinciais, xa que a existencia da Rede Natura en Galiza é exigua e está mal xestionada, e os solapes de ambas Redes en varios espazos deben considerarse como unha oportunidade para ampliar o ámbito dos espazos e facer efectiva dunha vez, a súa debida protección.
Ao final, visto o acontecido, esta solicitude non foi tida en conta pola Xunta de Galiza ao igual que outras que se realizaron nos últimos anos. Entre elas, a proposta realizada anteriormente por esta Plataforma en marzo do 2012 de ampliación da Rede Natura cara a un novo LIC Montes e Carballeiras do Morrazo que aunara os espazos naturais Montes do Morrazo e Carballal de Coiro, xunto con outros ampliables -Montes de Lourizán, Outeiro de Campolongo-Monte Cernello, Montes de Ardán, Montes de Cela, Serra da Madalena-Monte Borrallido, Montes de Varalonga e Montes do Hio- dentro dunha rede de corredores ecolóxicos que conectase coas rías e cos espazos naturais litorais integrados actualmente na Rede Natura.
Para a Platataforma en Defensa dos Montes do Morrazo esta desprotección autonómica ten unha clara motivación: a de favorecer os intereses forestais e empresariais e a especulación urbanística a nivel industrial dentro dun modelo de desenvolvemento continuista e insustentable de xeito produtivista, globalizador e neoliberal. Un paso máis despois dos dados coa simplificación administrativa dos últimos anos dos distintos gobernos do PP para consolidar proxectos e planificacións supramunicipais –parques empresariais, parques eólicos, proxectos mineiros, eucaliptización…- a través da aprobación da Lei 5/2017 de fomento da implantación de iniciativas empresariais de Galiza, a tramitación actual da revisión do Plan Forestal Autonómico, a prórroga estatal concedida a Ence para a fábrica pasteira de papel ou a tramitación, por engadido, do proxecto dunha macroplanta incineradora de biomasa forestal nos terreos gañados ao mar que ocupa de xeito ilegal e lesivo a fábrica pasteira na ría de Pontevedra.
Proxectos como o parque eólico de Pedras Negras, parques empresariais da Cruz da Maceira e Pastoriza, proxectos mineiros de Miñán e Pedrouzos…-, planificados no seu momento dentro do solo rústico de especial protección de espazos naturais nos montes do Morrazo, van ter desde agora máis facilidades de levarse adiante ao igual que a consolidación e mesmo aumento dos monocultivos forestais con eucalipto e outras especies de rápido crecemento, co que iso implica de ameaza directa dunha meirande destrución da paisaxe, do territorio e de perda de biodiversidade cara ao futuro despois de décadas de abandono e desregulación
Publicado en Alertas, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Medio ambiente, Política, poli, Prensa, Urbanismo, Xunta
Publicado por: MontePituco | 02/09/2018
MENINAS RUPESTRES E ECOLOXISTAS
Voltamos a Canido, onde hai un ano por estas datas visitabamos o fantástico Museo da Sociedade Galega de Historia Natural, unha entidade que neste 2018 cumpre 45 anos de traxectoria. Mais desta volta, o motivo da visita a este barrio ferrolán é percorrer as súas rúas para empaparnos do legado do pintor Diego Velázquez a través dos personaxes das súas famosas “Meninas”, de 1656. O artista Eduardo Hermida é o artífice dunha interesante iniciativa que dende hai dez anos atrae ata Ferrolterra a creadores do máis variopinto para plasmar nos muros e nas paredes a súa peculiar interpretación desta icónica figura da pintura. Mais tamén son veciñas e veciños de todas as idades, algúns agrupados en colectivos sociais, os que deixan a súa impronta, botándolle imaxinación e bo humor.
Ao longo do tempo foron sumándose á xeografía urbana representacións ben pintorescas da infanta Margarita e das súas sirventas: María Agustina Sarmiento, Isabel de Velasco e mesmo o personaxe de Mari Bárbola aparecen convertidas en símbolos de todo tipo de causas reivindicativas, ou actualizadas como emblemas da cultura contemporánea, descontextualizadas ou revestidas de valores simbólicos; en pequeno formato nos recunchos máis insospeitados ou chamando poderosamente a atención nos grandes murais que decoran as medianeiras dos edificios; con brocha gorda ou fina, con aerosol, con papel ou tea, con cerámica ou metal, calquera soporte e técnica é perfectamente válida; mellor canto máis orixinal…
É curioso, ademais, comprobar como o paso dos anos e as inclemencias meteorolóxicas van actuando nas obras, desconchando a pintura e mitigando a intensidade das cores; ou como a vexetación vai reapropiándose do espazo, integrándoas na natureza.
De entre o enorme catálogo de creacións, rescatamos unha Menina rupestre e outra ecoloxista. Porque quizais na pretérita época das cavernas houbo algunha muller Neandertal que se rebelou de atender o lume e se armou con frechas e arco para cazar coma os varóns. Porque a Nai Gaia tamén pode petar na nosa conciencia colectiva a través dun cadro do Século de Ouro para lembrarnos que cómpre coidar este mundo, no que vivimos de prestado.
“As Meninas de Canido son unha mostra de como a arte pode cambiar a morfoloxía dunha área urbana esquecida e devolverlle a ilusión dunha cidade afectada pola crise que tantos anos a castigou. Mediante esta acción pictórica o barrio alto convértese, coa implicación da veciñanza e doutros artistas de diversas disciplinas, nun referente internacional de arte urbano. As Meninas de Canido é un triunfo do talento artístico como vehículo de comunicación e punto de apoio para a solución de necesidades urbanas”.
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Cultura
Publicado por: MontePituco | 29/08/2018
ATENCIÓN Á PRESENZA DE ACACIA NO MONTE PITUCO
Atención ao problema serio e gran calado que se aveciña no Monte Pituco pola crecente presenza de acacia. Polo momento, trátase dunha área de reducidas dimensións -a carón da pista forestal, á altura do sendeiro que conduce ao conxunto rupestre do Pornedo- na que sería doado actuar se a Comunidade de Montes de San Xulián tomase conciencia da importancia de atallar esta praga cando aínda . Na veciña Comunidade Montes Salcedo saben moi ben deste asunto e foron quen de -a base de determinación e constancia- actuar para erradicar a súa presenza.
Dende a asociación Amigos da Terra xa veñen advertindo hai anos da necesidade de afrontar este desafío para protexer o monte dunha ameaza, que ademais se agrava polo potencial pirófito desta especie invasora:
“Al ser una especie exótica carece de enemigos naturales que limiten su expansión y al ser un árbol extraordinariamente eficiente, de crecimiento muy rápido, inhibe cualquier posible competencia con la vegetación autóctona. Esa eficiencia se traduce a su tejido germinal (aunque se corte, rebrota de sus raíces hasta un metro de profundidad) y a sus semillas, diez mil por árbol, que mantienen su potencial de germinación en el suelo durante cinco años. Encima, las favorece el fuego. Es un problema serio porque además del empobrecimiento ecológico general, las acacias aumentan la acidez del suelo y desplazan a todo el resto de especies, de flora y fauna”.
Obsérvese na imaxe que as dimensións das árbores son ‘asequibles’, se ben empezan a agromar numerosas plantas novas, con raíces fortes e moi ramificadas! Abonda intentar arrancar unha para comprobar como se expanden, a través dun intrincado sistema reticular.
Obviar este asunto sería tan inxustificable como irresponsable por parte de quen ten a obriga de velar pola conservación e mantemento do monte veciñal.
Publicado en Alertas, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Medio ambiente, Monte veciñal
Publicado por: MontePituco | 28/08/2018
DE AREOSO… Á ILLA DE AROUSA
O número 7 -que na tradición literaria representa a sorte- é o talismán de A Illa de Arousa: a súa fisonomía evoca un perfecto número 7, ten unha extensión de 7 quilómetros cadrados e conseguiu o estatus de concello propio en 1997.
Visitamos algúns dos seus pecualiares recunchos de regreso do illote Areoso…
“Os recursos mariños son a principal fonte de ingresos de A Illa, destacando o sector mexilloeiro, o marisqueo a pé e a flote, ademais doutras artes menores de pesca. Conta con catro portos: o Porto do Xufre, o Porto da Ribeira do Chazo, o Porto do Cabodeiro e o Porto do Naval, todos eles destinados a actividades relacionadas co mar, principalmente a carga e descarga de mexillón, ameixa e peixe”.
“As bateas para o cultivo de moluscos dominan a paisaxe que rodea A Illa de Arousa. Nesta ría hai arredor de 2.000 plataformas que producen arredor do 70% do mexillón que Galicia exporta”.
Vista cara ao paseo do peirao do Xufre
“Na década de 1770 chegan empresarios cataláns ás Rías Baixas; comeza a conversión das vilas mariñeiras en núcleos preindustriais. En 1843 Juan Goday Gual instala a primeira fábrica de conserva de peixe de Galicia, na Illa de Arousa, sendo nomeada -en 1881- provedora oficial da Casa Real. Entre finais do século XIX e principios do XX, A Illa chega a contar con 11 fábricas, entre conserveiras e factorías de salga”.
Na Illa consérvanse as chemineas das conserveiras de Odosa, Francisco Otero, Dardo, Goday e O Charco
En xaneiro deste 2018 a prensa local anunciaba un impulso na intención do Goberno local de A Illa para rehabilitar as casas modernistas situadas na rúa Marqués de Bradomín, onde residían os antigos empresarios conserveiros. Trátase da casa de Goday, construída preto da primeira fábrica de conservas, onde actualmente se ubica o centro de interpretación da conserva, e que trala remodelación converterase na futura biblioteca municipal; da casa do Campaneiro e da casa de Dona Tomasa, adquiridas en 2010,  que se destinarán a centros socioculturais. Está previsto que a Deputación de Pontevedra vaia contribuír a estas obras arquitectónicas cunha achega de 1,5 millóns de euros.
Casa de Dona Tomasa
Vestixios da arquitectura modernista nas rúas d’A Illa
Enseada da Brava, a carón do muíño de mareas
Muíño de mareas da Seca
“É unha construción de pedra á que se accede por unha pequena ‘ponte’, tamén de pedra. Aprovéitase de pleamares e baixamares e ten tres moas; unha delas para moer exclusivamente trigo, e as outras dúas, para o millo”.
Demarcación da Rede Natura, en Enseada Brava
Ao fondo, o Espazo Natural de O Carreirón
“Situado na cara sur de A Illa de Arousa, o Parque do Carreirón é unha das tres brañas que conforman o Complexo Intermareal Umia – O Grove – A Lanzada, Punta Carreirón e Lagoa Bodeira, zona protexida declarada Zona Húmida de Importancia Internacional polo Convenio RAMSAR e Zona de Especial Protección de Aves. Nos seus 1,3 km² de extensión, consta de diversos ecosistemas de rochedos, lagoas, marismas, piñeirais, matos e áreas dunares. Habitan nel multitude de aves que paran a descansar ou a criar alí no seu paso migratorio. Destacan varias especies de ánades, garzas e especies limícolas como o pilro”.
[En azul e cursiva, información turística do Concello de A Illa]
Publicado en Imaxes | Etiquetas: Cultura, Medio ambiente
Publicado por: MontePituco | 27/08/2018
VISITA AO ILLOTE AREOSO (II)
Voltamos a Guidoiro Areoso, na Ría de Arousa, a finais deste mes de agosto, respectando o periodo de cría da fauna avícola que habita ao sur do illote. Diversos carteis prohiben acceder a este espazo ata pasada a primeira quincena, malia que na primeira visita comprobamos con indignación que varios usuarios facían caso omiso da advertencia.
A existencia de túmulos funerarios que daquela non se puideran coñecer sobre o terreo xustificaron esta nova travesía -desta volta dende o peirao do Campo- ata unha paraxe idílica, un auténtico privilexio nas Rías Baixas para quen apreza e goza da natureza e mais da historia.
Todo canto cómpre saber sobre o valioso pasado que atesoura este enclave insular, os seus xacementos arqueolóxicos e as sucesivas campañas de prospección que os investigaron, está publicado na web científica Guidoiro Dixital, que recomendamos consultar en todos e cada un dos seus numerosos e completos apartados informativos.
Planos do illote Guidoiro Areoso e da Illa de Arousa, por Paulo Troitiño
“Seguramente estaba formada por seis lousas, das que só tres, de granito, permanecen na súa posición orixinal. A erosión do mar fixo desaparecer case a metade do túmulo” [GuidoiroDixital]
“Este pequeno dolmen está situado a carón da mámoa 2, a só 4,50 m do borde da escavación realizada nos anos 80 do século XX, pero non foi coñecido ata datas recentes, o que dá idea da cantidade de area que desapareceu nos últimos anos” [GuidoiroDixital]
“En setembro de 2011 o Servizo Provincial de Costas de Pontevedra do Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente construíu un muro de contención para protexer o monumento da acción do mar” [GuidoiroDixital]
Posibles restos da cista nº1, no ‘paleosolo’ do illote
“Durante a Idade do Bronce tamén parece que se realizaron enterramentos no illote. Á parte de que algunha das mámoas podía seguir en uso, localizáronse dúas pequenas cistas, caixas feitas con lousas de pedra que son utilizadas como sartego. Orixinalmente estarían sepultadas baixo o terreo”. [GuidoiroDixital]
Marcas de canteiría, coviñas prehistóricas ou erosión natural?
Vestixios contemporáneos da canteiría tradicional
“A finais dos anos 80 do século XX o arqueólogo José Manuel Rey localizou na súa superficie tres estruturas megalíticas, das que escavou dúas, así como un asentamento de comezos da Idade do Bronce, no que xunto a cerámicas e outras pezas se recuperaron abundantes restos de fauna doméstica (vacas, porcos e ovellas ou cabras). Non semella haber ocupacións humanas posteriores a esa data. Unicamente atopou restos dunha ánfora romana que seguramente procede dun pecio afundido nas proximidades. Aínda así, O Areoso seguiuse frecuentando tanto para o marisqueo como para a extracción de granito para a cantería”. [GuidoiroDixital]
Marcas das cuñas dos canteiros nun penedo que evoca a cabeza dun peixe ou dunha balea, coa oquedade lateral a modo de ollo
Máis pedras de sorprendente fisonomía, cons cubertos de liques e contorna rochosa do illote. Graníticas paisaxes nunha contorna paradisíaca e chea de historia
Visita ao illote Areoso, agosto 2018
Visita ao illote Areoso, agosto 2018
Visita ao illote Areoso, agosto 2018
Formacións salinas nas oquedades das rochas
Formación de sal nas oquedades das rochas
Formación de sal nas oquedades das pedras
E máis sorprendentes formacións rochosas que suxiren parecidos máis ou menos razoables
Unha estatua como as da illa de Pascua en plena ría de Arousa?
Unha persoa deitada no mar?
Fauna e flora de Areoso
Fauna insectívora de Areoso
Flora da zona intermareal de Areoso
Flora da zona intermareal de Areoso
O istmo que une Guidoiro Areoso, coa zona dunar ao fondo
Un lugar marabilloso para o coñecemento sobre o pasado, sobre a biodiversidade; un espazo para o lecer… e tamén para a creatividade…
…nunha paraxe de augas con tonalidades paradisíacas que van dende o azul turquesa, ao verdoso e as transparencias cristalinas.
Despedímonos de Guidoiro Areoso con sensacións contrapostas: por unha banda, desexando ter novamente a oportunidade de repetir unha experiencia tan intensa e marabillosa; doutra parte, observando con preocupación -na lonxanía- a ‘presión’ humana á que se ve sometido o illote. Sería oportuno que as autoridades en materia de medio ambiente e de patrimonio artellen urxentemente algún tipo de regulamento sobre o acceso a este espazo natural para amortiguar o impacto das visitas, que se suma ao proceso -irreversible, segundo os expertos- de progresiva desaparición deste enclave, pola acción das mareas.
La zona dunar del norte de Areoso inicia un camino irreversible hacia su desaparición
La fuerza de las mareas que soporta, la presión turística y otros factores menores han provocado que esa duna retroceda más de diez metros en el último lustro – El Concello aguarda por el plan de usos para la primavera
Una riqueza arqueológica en peligro
Control y multas para los que incumplan las normas
Desaparición del paleosuelo en el oeste
Espacio de cría para gavitas y gaviotas
Redes y artes de pesca, principales residuos que se encuentran en los arenales del islote
Operarios de Concello, Cofradía y Medio Ambiente participaron ayer en la retirada de elementos contaminantes de Areoso
Un “descerebrado” en quadski por la duna
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Cultura, Fauna, Flora, Medio ambiente
Publicado por: MontePituco | 25/08/2018
A SITUACIÓN DOS VERQUIDOS, NA PRENSA
O colectivo veciñal do Monte Pituco denuncia verquidos incontrolados
Denuncian vertidos contaminantes en el Monte Pituco
Uno de los más recientes fue medio centenar de parachoques de automóvil y una docena de ruedas viejas en Fonte das Pulgas
Denuncian la abundancia de vertidos en el Monte Pituco
Denuncian ante el Seprona media docena de vertidos en el monte Pituco en los últimos meses
Publicado en Sen clasificar
Publicado por: MontePituco | 24/08/2018
DENUNCIA PERANTE O CONCELLO E O SEPRONA POLOS VERQUIDOS ILEGAIS
A Asociación Monte Pituco vén de denunciar perante o Concello de Marín e o Servicio de Protección da Natureza (Seprona) a presenza de ata media ducia de verquidos ilegais e incontrolados que se foron depositando en distintos puntos ao longo pista forestal do Pituco -ou Pornedo, polo seu topónimo tradicional- e dos seus aledaños nos últimos meses. Un dos máis recentes consta de arredor de medio cento de parachoques de automóbil e dunha ducia de rodas vellas, diseminados no lugar da Fonte das Pulgas. A entidade veciñal condena enerxicamente estas reiteradas agresións e rexeita a pasividade das entidades responsables do mantemento, conservación e defensa do monte, que non é ningún basureiro, nin escombreira, nin desguace.
O grave depósito de material automobilístico xa fora detectado o pasado mes de xullo a raíz duns labores de desbroce que deixaron as pezas á vista, a poucos metros da pista. Ante a falta de iniciativa por parte dos titulares dos terreos para erradicar este foco de contaminación, e polo feito de que a vexetación segue medrando arredor destes residuos que deberían ser entregados nun punto limpo ou nunha planta de tratamento específica para compoñentes plásticos e metálicos, a Asociación Monte Pituco non consinte que o fento, a herba e as silvas volvan facer ‘invisible’ este verquido, polo que esixe a súa inmediata retirada.
O colectivo veciñal critica a pésima imaxe e o inaceptable abandono que -por parte da Comunidade de Montes de San Xián- vén sufrindo este enclave pertencente ao Espazo Natural dos Montes do Morrazo dende que en agosto de 2017 fose documentado -a carón do túnel da Variante de Marín- un variopinto depósito de madeiras, ferros e cravos oxidados, cartóns, cables, plásticos, roupa e cristais, aos que se sumou tamén un sofá destartalado. Doce meses despois, este vergoñento verquido segue no mesmo lugar, sendo ‘reclamo’ para que o incivismo campe impunemente coa achega de sucesivas agresións ao monte comunal.
A última vertedura detectouse a pasada semana, co abandono de máis dunha ducia de bolsas de plástico cheas de restos de obra, envases para materias de construcción e outros residuos. Atópase no mesmo punto onde, en decembro do pasado ano, foron depositadas varias portas de madeira con cristaleiras incluídas. O crecemento da vexetación enriba destes enseres mantenas ocultas á vista dos viandantes, por iso cómpre advertir da súa existencia para reclamar que tamén sexan retiradas, previa limpeza da zona.
Esta lamentable sucesión de verquidos complétase con dous puntos máis onde se localizan entullos de cemento e de formigón: un deles que data do pasado mes de febreiro, a base de abundantes cascotes amoreados entre a fila de abetos que delimitan a pista; e outro na mesma entrada do Monte Pituco ao pé dun poste onde antano houbo un panel -incomprensiblemente retirado desa ubicación estratéxica- que prohibía botar lixo.
Precisamente, entre as eivas incluídas nos escritos presentados perante as autoridades, a Asociación Monte Pituco fai constar a ausencia de sinaléctica informativa e disuasoria que si hai instalada noutras zonas do monte veciñal, e a necesidade de dotar a zona de vixiancia para evitar que siga proliferando o abandono de residuos.
Dende a Asociación Monte Pituco tamén instan o Seprona e os responsables municipais a recabar todos os datos posibles sobre a orixe e a procedencia dos verquidos denunciados, a fin de atribuír responsabilidades e impoñer as sancións oportunas polas agresións cometidas contra o medio natural.
A Asociación Monte Pituco fai un chamamento ao Concello de Marín, ao Seprona e á Comunidade de Montes de San Xián para que se coordinen urxentemente na adopción das medidas encamiñadas a reverter esta situación, da que son damnificados os propios comuneiros e comuneiras diante do preocupante deterioro dun espazo que se está recuperando para o aproveitamento agrogandeiro, onde é crecente a presenza de usuarias e usuarios practicando deporte, e que recibe continuas visitas de xente interesada en admirar as vistas panorámicas dende o miradoiro do Pornedo e en coñecer o patrimonio arqueolóxico catalogado no ‘balcón da ría’ e na súa contorna.
Verquido de restos de obra:
Verquido de pezas de desguace:
Verquido de residuos varios:
Publicado en Accións, Denuncias, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Medio ambiente, Monte veciñal, Seprona
Publicado por: MontePituco | 18/08/2018
NIN BASUREIRO, NIN DESGUACE, NIN ENTULLEIRA!
A reiteración dos verquidos ilegais no Monte Pituco está acadando cotas intolerables, inadmisibles. A pista forestal suma -que teñamos constancia- ata seis puntos onde se acumulan distintos tipos de residuos.
No mesmo inicio da pista, onde había un sinal prohibindo as verteduras de lixo -e que foi inexplicablemente RETIRADO-, fixeron un depósito de entullos ao mesmo pé do poste.
O máis recente que atopamos esta semana consta de polo menos unha ducia de bolsas de plástico, do estilo das utilizadas para o lixo doméstico, que están cheas de restos de obra, ademais de botellas, caixas de tabaco e envoltorios de materiais de construcción. Amoreadas contra a vexetacións, están no mesmo lugar onde o pasado Nadal foi abandonado un lote de portas.
Outro verquido de entullos na pista forestal do Pituco (Pornedo)
Outro verquido de entullos na pista forestal do Pituco (Pornedo)
Outro verquido de entullos na pista forestal do Pituco (Pornedo)
Outro verquido de entullos na pista forestal do Pituco (Pornedo)
Máis arriba deste verquido hai outro con numerosos fragmentos de formigón ao que se suma o lixo acumulado dende hai un ano a carón do túnel da Variante: un sofá vello, cristais, ferros, plásticos, cables…
O colmo dos verquidos é o localizado o pasado mes de xullo na Fonte das pulgas, convertido nun vergoñento desguace onde se acumulan arredor de medio cento de defensas de coches. Descuberto a raíz do desbroce da zona, os restos dos vehículos puideron ser despositados tempo atrás, a xulgar pola vexetación seca que cobre a maioría das pezas. Se non se axiliza a súa retirada, o fento e as silvas están volvendo medrar enriba, ante a pasividade da Comunidade de Montes de San Xián, cuxa actitude cara ao Monte Pituco caracterízase polo abandono, a indiferencia e o desprezo.
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Medio ambiente, Seprona
Publicado por: MontePituco | 13/08/2018
RESTOS DE VEHÍCULOS, NA FONTE DA PULGAS
En febreiro deste 2018 a Asociación Monte Pituco denunciou a través desta bitácora e das súas canles nas redes sociais a presenza dun novo verquido de entullos na pista forestal.
Este depósito de restos de obra viña sumarse ao verquido de portas vellas detectado en decembro de 2017.
Pero é que hai xusto 12 meses por estas datas, o pasado agosto, a carón do túnel da Variante foron botar roupa vella, paus, cables, plásticos, ferros oxidados, cristais rotos, e ata un sofá destartalado que apareceu posteriormente, co efecto ‘reclamo’ da xente incívica e porca: lixo chama por máis lixo.
NINGÚN deses tres verquidos foi eliminado en todo este tempo, mentres a vexetación segue medrando e volvendo cubrir algún deles, contribuíndo á nefasta consolidación destes focos de contaminación e vergoña.
Todo isto sucede mentres operarios contratados pola Comunidade de Montes se dedican dende o pasado mes de xullo a desbrozar unha ampla extensión de monte entre Pinal de Caeiro e A Bouza; limpeza que está deixando de lado o xacemento arqueolóxico d’O Ciclista logo de que a Asociación Monte Pituco alertase da presenza de gravados rupestres catalogados que non están sinalizados e de cuxa existencia non estaba informado o capataz dos traballos. Quince días despois de formular esa alerta, de solicitar encarecidamente que se procedese ao desbroce da contorna dos petróglifos preservando a súa integridade, e de facer partícipe a concelleira de Cultura de Marín, Beatriz Rodríguez, desta situación, o xacemento segue rodeado de vexetación mentres todo o monte ao arredor quedou pelado, a excepción do arborado.
Para máis señas, no inicio da pista de servizo instalouse un panel ‘reciclado’ advertindo da prohibición de tirar lixo, cando a escasos 100 metros, no outro lado do túnel da Variante, segue amoreado o verquido denunciado en agosto de 2017. Imposible que en todo este tempo pasase desapercibido á Comunidade de Montes, que agora dispón dun vehículo todoterreo co que percorre as pistas.
…Pero O COLMO dos verquidos atópase no lugar coñecido como a Fonte das Pulgas, entre O Pornedo e Sete Camiños…
A Asociación Monte Pituco detectou a súa presenza o pasado mes de xullo a raíz de que a contorna da fonte fose desbrozada, deixando a vista unha gran cantidade -arredor de medio cento- de restos de defensas de vehículos. Como se un desguace ou un taller utilizase o monte e a espesura da vexetación para desfacerse desas pezas polas que, recorrendo a un punto limpo ou un xestor autorizado de residuos, tería que pagar.
Os autores deste delito contra o medio ambiente pretendían impunidade e gratuidade; e de momento estana conseguindo, porque nada parece indicar que este verquido ilegal lle fose notificado ao Seprona; nada parece indicar que haxa a máis mínima intención de recoller toda esta inmundicia automobilística.
A vexetación comeza a medrar, un mes despois de que fose cortada, e todo apunta a que vai suceder o mesmo que aconteceu coas portas abandonadas o pasado Nadal: que van ficar no olvido, ollos que non ven, problema que non molesta. A única testemuña visible desta auténtica cafrada é a presenza dunha ducia de rodas amoreadas a carón da pista forestal, que de tantas semanas que levan aí, ben poderían ter botado raíces.
A Asociación Monte Pituco -como calquera veciña ou veciño de ben- ten a obriga cívica e moral de non calar ante a agresión a un territorio colectivo de todas as comuneiras e comuneiros; de non ceder á inxustiza, nin á indiferencia dos responsables do bo mantemento do monte; de darlle visibilidade aos problemas. Velaquí un asunto -outro máis- que precisa unha solución urxente e dilixente.
Publicado en Denuncias, Imaxes | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Medio ambiente, Seprona
Publicado por: MontePituco | 08/08/2018
‘TOMAMOS NOTA’, NO PLENO DE AGOSTO
Así foi evolucionando o desbroce do monte na zona do Caeiro. No óvalo vermello apréciase que a zona na que se atopa o petróglifo de Pinal de Caeiro ‘O ciclista’, foi excluída dos traballos de limpeza, polo que o xacemento segue rodeado de vexetación
A voceira da Marea Veciñal de Marín, Sandra Pesqueira, interesouse neste Pleno de agosto pola situación dos xacementos de Pinal de Caeiro e da Moreira, formulando os seguintes rogos:
«En febreiro de 2017 a Corporación marinense aprobou a creación dun Plan de Protección dos Conxuntos Arqueolóxicos a raíz dunha agresión “grave” -así a clasificou a Xunta- que se producira un mes antes nun dos grupos do xacemento rupestre da Carrasca, en San Xián, como consecuencia duns traballos de desbroce realizados sen as medidas de precaución pertinentes, acarreándolle á comunidade de montes unha sanción de 1.071 euros.
Un ano e medio despois, a mesma comunidade de montes vén de emprender tarefas de limpeza no lugar de Pinal de Caeiro, sen que o encargado deses labores estivese informado con antelación da existencia de petróglifos catalogados nese lugar. Se hoxe non estamos lamentando a perda dun Ben de Interese Cultural tan singularizado coma este, ata o punto de que se coñece como ‘O ciclista’, é porque un colectivo veciñal alertou da súa presenza antes de que comezasen a desbrozar.
Estes rogos van encamiñados a reclamar que se axilice a elaboración dese Plan de Protección do Patrimonio; que mentres este Plan non entre en vigor se activen os protocolos necesarios para evitar que se volvan producir situacións como a que afortunadamente se evitou; que se conte dende XA cos colectivos de defensa do patrimonio e cos expertos no patrimonio local e comarcal, ante a evidencia de que sen a súa colaboración activa e desinteresada, o patrimonio marinense segue estando en perigo de desaparecer ou resultar danado de forma irreversible; e que o Goberno local colabore coa Comunidade de Montes para que o conxunto rupestre de Pinal de Caeiro sexa adecentado nestes días, ante o temor de que a entidade propietaria dos terreos finalice os traballos de limpeza sen actuar no ámbito do xacemento, que está rodeado de vexetación seca e de especies pirófitas que supoñen un grave risco para a súa integridade en caso de lume.
Seguindo en San Xián, outro xacemento catalogado que se atopa nun estado lamentable é o da Moreira, tal e como puideron comprobar un grupo de expertos en patrimonio que recentemente visitaron o lugar no que se atopa este petróglifo. Atopárono convertido nun vertedoiro, cuberto de cascallos, sendo imposible apreciar os muíños naviculares existentes nesta laxe, unha das poucas -xunto cos gravados rupestres de Cadro- nas que se localiza este tipo de representación no noso concello. Por iso cómpre reclamar que a Concellería de Cultura se ocupe da súa limpeza e posta en valor, e se adopten igualmente as medidas oportundas para a súa conservación mentres non se poña en marcha o Plan de Protección do Patrimonio».
A resposta da alcaldesa María Ramallo foi, literalmente:
«Tomamos nota de todas as peticións, da limpeza do petróglifo da Moreira e da colaboración coa Comunidade de Montes».
E pronto comprobaremos se a nota acaba no fondo do caixón dos asuntos pendentes ou directamente na papeleira. A Asociación Monte Pituco tamén TOMA NOTA das súas palabras, lembrándolle ao Goberno local as súas obrigas legais en materia de protección e conservación do patrimonio.
A laxe que contén os petróglifos da Moreira, cuberta de entullos
Publicado en Denuncias, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Patrimonio rupestre, Política
Publicado por: MontePituco | 01/08/2018
O PETRÓGLIFO DA MOREIRA, SOTERRADO POLOS ENTULLOS
Calco do petróglifo da Moreira, de Antonio de la Peña
“Na ladeira oriental do monte de Penizas, parroquia de San Xulián, existe un petroglifo. Unha estrada asfaltada pasa próxima ó lugar (uns trinta metros), accedéndose a este a pé pola ladeira do monte. Os gravados compóñense de moitas cazoletas (ata 64, segundo Paratcha) e trazos de diversos tamaños nunha laxe de grandes dimensións e superficie case plana”.
Esta é a descrición que fan Álvaro Arizaga e Xulio Abal, autores do libro “Petroglifos e outras prehistorias” sobre o gravado da Moreira.
Chegamos ata a zona na compañía dun grupo de entusiastas da arte rupestre procedentes da contorna de Vigo e, ante a ausencia de sinalización, imos na procura do petroglifo seguindo as indicacións doutros expertos que coñecen a súa ubicación.
Gravados de José Meijón na Moreira
Gravados de José Meijón na Moreira
Logo de descartar un afloramento granítico de boas dimensións no que descubrimos trazos característicos da obra de José Meijón, outra laxe chama a atención dun dos integrantes do grupo.
A presenza dun grupo de cazoletas nun extremo da rocha confirma que estamos ante o xacemento; ou máis ben, unha pequena parte do mesmo.
…Porque o resto da superficie desta pedra está sepultada baixo unha escombreira de entullos: ladrillos, cristais, ata bombillas, e moita terra, o que denota que o vertido leva tempo cubrindo este Ben de Interese Cultural.
Cáenos a cara de vergoña aos anfitrións por ofrecer esta imaxe tan lamentable dun Ben de Interese Cultural que debería estar nunhas condicións de conservación cando menos dignas. Lamentamos non poder admirar os vestixios do muíño navicular que hai documentado neste gravado rupestre da Moreira; un dos poucos existentes no Concello de Marín, xunto cos que se atopan en Cadro. E atendemos con resignación as expresións de incredulidade e decepción dos visitantes, amolados polo que interpretan como unha evidente mostra de desinterese, insensibilidade e deixadez por parte do Goberno local e dos propietarios da parcela -sexa privada ou comunal-, pero sobre todo pola parte de responsabilidade que lle toca ao Concello.
Os actores implicados na elaboración do Plan de Protección dos Conxuntos Arqueolóxicos non parecen coñecer en absoluto a situación penosa e indigna na que está este xacemento; ou se a coñecen e non teñen feito nada por remediala, estariamos ante un caso flagrante de incompetencia.
O xeito no que en Marín se (mal)trata o Patrimonio ten trazas de ser estudado dende un punto de vista clínico, crónico e patolóxico. É un claro caso de diván, porque as sociedades que ignoran, abandonan ou mesmo renegan ata este extremo do seu pasado, están condenadas ao inmobilismo, a parálise e a decadencia.
E os síntomas que proban esta incultura severa saíron á luz esta pasada fin de semana, cando a prensa local informou por todo o alto da inauguración, na Moreira, dunha “pérgola” que, dito en palabras non tan finas nin pomposas, vén sendo un tellado cubrindo unhas mesas.
Los vecinos de A Moreira disponen de un nuevo lugar de reunión
As eleccións están á volta da esquina; urxe descubrir placas para estrear obras de nome rimbombante, garantir a presenza de público convertendo o acto propagandístico nunha xuntanza gastronómica en torno ao viño e uns petiscos, e facer fotos para que a prensa as publique.
Mentres, a pouca distancia dos aplausos, dos flashes das cámaras e dos discursos triunfais, un pedazo da Historia do primitivo Marín con máis de 5.000 anos de antigüidade, esmorece baixo o lixo.
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Parroquia de San Xulián, Patrimonio rupestre
Publicado por: MontePituco | 31/07/2018
REUNIÓN URXENTE NO CONCELLO DE MARÍN SOBRE O PLAN DE PATRIMONIO
Reunión urxente no concello de Marín de senllos representantes da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo e da Asociación Monte Pituco coa concelleira de Cultura, Beatriz Rodríguez, convocada dun día para outro para interesarnos polo Plan de Protección dos Conxuntos Arqueolóxicos de Marín, aprobado polo Pleno da Corporación en febreiro de 2017; un plan que contemplaba a “sinalización e delimitación” do perímetro dos xacementos, a “adecuación de espazos que faciliten a observación” dos elementos e a instalación de “paneis explicativos”, como medidas propostas; un Plan que tamén incluía a realización de “actuacións explicativas de concienciación veciñal sobre a importancia do patrimonio arqueolóxico”, ou a iso se comprometía no enunciado da acta plenaria.
Ao que non se comprometía lamentablemente era a ter en conta no proceso de elaboración do Plan as suxestións, os consellos, os coñecementos e a valiosa información da que dispoñen os expertos no patrimonio local e os colectivos de defensa do patrimonio. Malia a incuestionable utilidade das súas achegas, malia que a súa participación activa podía supoñer un importante empurrón para darlle velocidade de cruceiro á posta en marcha dun plan que se antolla laborioso e lento na súa execución, colectivos e expertos foron rexeitados, excluídos e mesmo desprezados. Aquel “zasca” do Bng ás propostas coas que a Asociación Monte Pituco compareceu nunha Comisión de Cultura quedounos marcado na memoria.
…E aquí estamos, un ano e cinco meses despois daquel acordo plenario eivado, compracente e deficitario, devolvéndolle o ‘zasca‘ aos que propiciaron ese Plan de Protección do Patrimonio que NON protexe TODO o que debería protexer. Porque se fose un Plan real, e non un paripé, a Asociación Monte Pituco non estaría chamándolle a atención á Comunidade de Montes de San Xián -aínda que podía ter sido outra Comunidade, ou mesmo un propietario/a particular- para evitar que os discos de aceiro das desbrozadoras se cargaran o conxunto rupestre de Pinal de Caeiro, o emblemático ‘Ciclista’.
Hai un ano e cinco meses unha agresión “grave” ao grupo número 5 dos petróglifos da Carrasca denunciado pola Asociación A Forneiriña, a Irmandade Illa de Tambo, a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo e a Asociación Monte Pituco foi o detonante para que o Pleno do Concello debatise e aprobase aquela moción. Xullo de 2018 e a estas alturas podiamos estar lamentando a perda dun elemento senlleiro do patrimonio marinense exactamente polo mesmo motivo: unha neglixencia, uns traballos de desbroce que carecían de medidas preventivas -nin sinalización nin supervisión técnica- para salvagardar a conservación dun xacemento que se atopaba no ámbito de actuación duns operarios, cuxo encargado descoñecía a existencia dun xacemento catalogado nese lugar. A historia estivo a piques de repetirse. ZASCA!
Agradecendo a receptividade da edil de Cultura, agradecendo o seu recoñecemento ao xesto de aviso da Asociación Monte Pituco para previr o que podía ter sido outro desastre patrimonial, e agradecendo que se interesara por procurar a mellor solución posible a esta incidencia, o certo é que o encontro -dentro da cordialidade- non serviu para obter a información que demandabamos sobre a situación actual na que se atopa o Plan de Protección do Patrimonio.
Tan só serviu para que a concelleira ratificase a vontade do Goberno local por protexer o patrimonio catalogado e ampliar o inventario arqueolóxico municipal cos elementos que se foron descubrindo nos últimos tempos; para que a edil se comprometera a facer xestións coa Comunidade de Montes de San Xián para garantir a conservación do xacemento de Pinal de Caeiro.
…Nese caso, que tipo de ‘garantía’ se pode esperar? Que a Comunidade de montes decida continuar as tarefas de desbroce deixando SEN limpar a contorna dos petróglifos?
Petróglifo de Pinal de Caeiro, o ciclista
Petróglifo de Pinal de Caeiro, o ciclista
Non foron poucas as veces nas que, durante a xuntanza coa responsable de Cultura, insistimos que o encontro solicitado non tiña nada que ver con atacar ou desprestixiar a directiva dos comuneiros. Que a parroquia marinense coa maior densidade de xacementos arqueolóxicos sexa onde máis agresións se producen non deixa de ser quizais unha cuestión de probabilidade estatística. A falta de formación e información están ademais, sen dúbida, entre os motivos desta desafortunada reincidencia.
Pero o que clama ao ceo é que despois de terse celebrado xuntanzas coas comunidades de montes para emprender, supostamente, as medidas encamiñadas a dotarse dun Plan de Protección do Patrimonio, se demostre que seguen cometéndose os mesmos erros do pasado. Algo así alegaba a concelleira: “Las comunidades dicen que conocen donde está el patrimonio que hay en sus montes, que lo tienen marcado en sus planos”, expuxo durante a reunión, amosando unha actitude entre incrédula e contrariada polo acontecido en Pinal de Caeiro.
…Pois algo fallou! Sucedeu en San Xián, como podía ter fallado en San Tomé, ou no Campo. Ou non… E aquí estamos a Asociación Monte Pituco, a Plataforma Montes do Morrazo e outras entidades e investigadores, dispostos a colaborar desinteresadamente para que a lamentable agresión na Carrasca non se repita, para que a Dirección Xeral de Patrimonio non teña que impoñer máis sancións. Ogallá que prime a sensibilidade, a concienciación, a responsabilidade, e non teñamos que anticiparnos máis veces para que xacementos como o d’O Ciclista se salven por casualidade.
Publicado en Accións, Denuncias, Imaxes, Xeral, Xuntanzas | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Patrimonio rupestre
Publicado por: MontePituco | 30/07/2018
DESBROCES DA COMUNIDADE DE MONTES EN PINAL DE CAEIRO
Desbroce no Monte Pituco (Pornedo), principios de xullo
Desbroce no Monte Pituco (Pornedo), principios de xullo
A primeiros de xullo descubrimos, nas nosas andainas polo Monte Pornedo (Pituco), que se realizaran traballos de desbroce na contorna da Variante de Marín, á altura dos lugares de A Pena e O Caeiro; que esas tarefas de limpeza da vexetación abranguían as marxes da pista de servizo da Variante pola parte do rego das Presas, a contorna dos depósitos de auga que abastecen a poboación do Caeiro, e a explanada da Pena, xunto co terraplén a carón do túnel da Variante.
Nestas imaxes apréciase que a pista no lado dereito da Variante permanecía sen desbrozar
Xa daquela nos asaltou o temor e a preocupación de que, no caso de que o desbroce continuase na outra pista paralela, pola parte de Pinal de Caeiro, as máquinas puideran danar o xacemento arqueolóxico catalogado nese punto, coñecido como ‘O Ciclista’ pola súa peculiar fisonomía semellante á dunha bicicleta.
Pero despois dos danos que se produciron a finais de 2016 no grupo nº5 do conxunto rupestre da Carrasca por uns traballos de desbroce con maquinaria pesada encargados pola Comunidade de Montes de San Xián, que se saldaron coa denuncia de catro colectivos de defensa do patrimonio, a apertura dun expediente sancionador por parte da Xunta e unha multa de 1.785€ -rebaixados a 1.071€ por aboalos no periodo voluntario de pagamento- pola comisión dunha agresión tipificada como “grave”, o lóxico era pensar que a Comunidade de Montes de San Xián tomara nota da neglixencia e aprendera do erro.
Pasaron os días e a finais de xullo a maquinaria pasou desbrozando as marxes da segunda pista. Daquela comprobamos que a superficie na que se actuara afortundamente non alcanzara o gravado rupestre. A situación na que se atopaba este petroglifo tampouco era a máis idónea, rodeada de vexetación -fentos, toxos, silvas, xestas, piñeiros- que non favorecía en absoluto a posibilidade de salvar o xacemento en caso de resultar ameazado por un incendio forestal. De feito, todo o patrimonio arqueolóxico situado nos montes de San Xián se atopa no mesmo estado de abandono…
Desbroce na pista do lado de Pinal de Caeiro
Desbroce na pista do lado de Pinal de Caeiro
Estado do petróglifo de Pinal de Caeiro a finais de xullo
Estado do petróglifo de Pinal de Caeiro a finais de xullo
As alarmas saltaron neste penúltimo día de xullo cando sentimos o ruído das máquinas desbrozadoras a primeira hora da mañá. Dirixímonos ata Pinal de Caeiro, onde atopamos un grupo de operarios ao longo da pista, un dos cales nos indica quen é o encargado, a quen lle preguntamos: “Estás informado de que nesta zona hai un xacemento arqueolóxico catalogado?”. A súa resposta é: “Non”. Accede daquela a acompañarnos ata o lugar onde se sitúan os bens inventariados para tomar coñecemento da súa existencia e evitar que as máquinas acaben provocando unha nova agresión ao patrimonio e, o que é peor, un dano irreparable. Comprobamos que o petróglifo de Pinal de Caeiro carece de cinta ou marca balizando o seu perímetro, e que tampouco hai ningún técnico na materia supervisando os traballos.
Ao pouco preséntase o responsable de obras da Comunidade de Montes, que está participando nos traballos de desbroce, alegando que el está ao tanto da localización do xacemento. Coa axuda dun dispositivo móbil, amósanlles a ambos o calco do gravado rupestre de Pinal de Caeiro e unha fotografía do mesmo.
O encontro remata co ofrecemento reiterado da Asociación Monte Pituco para informar a Comunidade de Montes de San Xián sobre a ubicación dos elementos do patrimonio prehistórico catalogados na parroquia e compartir coa directiva todos os datos dos que dispoñemos en aras de evitar que se produzan máis afeccións aos xacementos, ben por descoñecemento, ben por contar con documentos erróneos sobre a súa localización.
O patrimonio arqueolóxico é unha riqueza, unha oportunidade de progreso e desenvolvemento para a parroquia e para o municipio, un recurso máis que cunha xestión óptima proporciona prestixio, visitas de especialistas, interese educativo, cultural e turístico, ou atención mediática, entre outros beneficios. O patrimonio arqueolóxico non é un problema, nin un estorbo e haino que protexer igual que se coida do arborado ou que se fai mantemento da pistas forestais. Facelo porque “non queda máis remedio” (sic) resignándose ao imperativo legal é unha desafortunada maneira de abordar unha responsabilidade de tod@s: propietarios dos terreos, Administracións e veciñanza en xeral.
Alegar que hai xente que “non pensa coma nós” (sic) é unha evidencia de perogrullo. Tampouco pensan coma nós os partidarios de esnaquizar o Monte Pituco propiciando a construcción dun polígono industrial, e sen embargo o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia deulle a razón a esta Asociación en dúas sentenzas firmes e irrevocables contra os promotores -Concello de Marín e Xunta- dese proxecto. Pódese estar en desacordo, pero a razón é para quen ten argumentos sólidos, irrebatibles e conformes á lexislación: “Se afecta al perímetro de protección ambiental de varios yacimientos arqueológicos”, xustificaba o dictame do TSXG na demanda contra o Concello de Marín e a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas; “Reconociéndose en la memoria ambiental del Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariales de Galicia la posibilidad de nuevas afecciones ambientales, paisajísticas y al  patrimonio cultural”, alegaba o TSXG no fallo contra o Consello da Xunta.
Nunha cousa estamos de acordo a Asociación Monte Pituco e a Comunidade de Montes de San Xián: as Administracións son co-responsables na conservación dos xacementos arqueolóxicos. Por iso a Asociación Monte Pituco vén de solicitar unha REUNIÓN URXENTE á Concellería de Cultura do Concello de Marín -que se celebrará este martes 31- para expoñer que o acontecido en relación ás tarefas de desbroce arredor do petróglifo de Pinal de Caeiro é froito das eivas que presenta o proceso de elaboración do PLAN DE PROTECCIÓN DO PATRIMONIO aprobado no Pleno da Corporación de febreiro de 2017. Non foi ata xaneiro deste 2018 cando comezaron as primeiras xuntanzas coas comunidades de montes e as medidas iniciais anunciáronse para o mes de febreiro.
Pasaron cinco meses máis e se non fose pola rápida actuación desta Asociación, arestora posiblemente habería que lamentar a perda dun xacemento no inventario do patrimonio arqueolóxico marinense; un xacemento -que pola súa singularidade morfolóxica- nada lle ten que envexar, por certo, aos petróglifos de Mogor, que son os únicos aos que o Goberno local lles presta atención.
Por iso a Asociación Monte Pituco volve cuestionar a ausencia -ou mesmo o veto- dos colectivos en defensa do patrimonio e dos expertos no coñecemento dos xacementos a nivel local e comarcal, que non foron consultados nin tidos en conta durante a posta en marcha do Plan de Protección do Patrimonio a pesar de que podían ter achegado moita información útil sobre a ubicación dos elementos catalogados, e mesmo doutros recursos de recente descubrimento que aínda non forman parte do Planeamento urbanístico pero que xa foron recoñecidos no inventario oficial da Dirección Xeral de Patrimonio.
Claro que estamos capacitados e lexitimados para opinar e facer “xuízos de valor” baseados nos feitos que aconteceron, ou máis ben, nas DESFEITAS QUE SE EVITARON. E a conclusión é rotunda: o Plan de Protección do Patrimonio NON protexe TODO o patrimonio, partindo da base de que non hai patrimonio de primeira nin de segunda división; que todos os recursos son valiosos en igual medida. Os colectivos, os expertos, temos moito que aportar e non fomos escoitados a pesar dos reiterados ofrecementos para que Marín se puidera dotar dun Plan de Protección do Patrimonio eficaz, ambicioso e modélico.
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Patrimonio rupestre
Publicado por: MontePituco | 27/07/2018
AMPLÍAN A EXCAVACIÓN NO CASTRO DA SUBIDÁ
“Hai que coñecer as prioridades e, tal vez, deixar de escavar en castros xa escavados cando hai máis castros que están abandonados ou, incluso, en perigo de ser destruídos por plantacións de eucalipto. Parece que o que está catalogado, pero sen coñecer, non interesa”.
Martina Viéitez, do colectivo de defensa do patrimonio A Forneiriña, nunha entrevista en La Voz de Galicia
As palabras de Martina Viéitez son o marco de reflexión -necesario e oportuno- que propoñemos para valorar a actual ampliación das excavacións no castro da Subidá. Certo que deste asentamento prehistórico só se coñece unha pequena parte; claro que afondar no coñecemento das nosas orixes é positivo porque actúa no reforzo identitario e aporta beneficios nos planos cultural e turístico; concordamos con que só se protexe o que deixa de permanecer oculto aos ollos da veciñanza…
…Pero o Concello de Marín ten moito máis patrimonio que os petróglifos de Mogor e o castro da Subidá, que parecen ser os únicos elementos que ‘existen’ para este Goberno local. Hai unha gran cantidade de xacementos -mámoas e maiormente gravados rupestres- que están nunha situación de absoluto abandono, expostos a seren destruídos en tarefas de desbroce por carecer de sinalización ou pola súa errónea ubicación no Planeamento urbanístico municipal; vulnerables e indefensos ante o risco de incendios por atoparse en zonas de monte comunal ou privado rodeados de vexetación e de especies pirófitas sen que haxa o máis mínimo interese nin preocupación ao respecto por parte dos responsables políticos e dos propietarios dos terreos.
É unha boa nova que se descubran novas estruturas no castro da Subidá, como o celeiro que saíu á luz na anterior campaña de prospección. É favorable que se dispoñan medidas para atallar o deterioro dos achados, como a retirada de raíces de árbores que medraron enriba das pedras…
…Pero cando menos é cuestionable que se dispoñan ‘tantos’ recursos para a parte ínfima do patrimonio histórico local que representan os petroglifos de Mogor e o castro da Subidá, e que non haxa nin un céntimo para sinalizar ou adecentar os numerosos xacementos que resultan discriminados neste desigual e inxusto reparto de fondos públicos; ou cando menos para facer unha análise de conxunto e priorizar outras actuacións en función do nivel de gravidade da situación na que se atopan os demais elementos.
Castro da Subidá, co Monte Pornedo (Pituco) ao fondo
Cada vez que visitamos o castro da Subidá reparamos sempre na conexión visual entre este antigo poboado e o Monte Pornedo. Paradoxicamente, a retirada de árbores que se está efectuando para evitar que as súas raíces afecten a conservación das estruturas que se están excavando, contrasta de xeito chamativo co feito de que -dun tempo a esta parte- se está deixando medrar o arborado que tapa a visión do Pornedo dende a Subidá; como se a alguén lle amolase esta referencia xeográfica directa entre dous puntos de interese arqueolóxico e houbese algún tipo de ‘orde’ para favorecer que as pólas actúen como ‘cortina’ vexetal.
Por desgraza, quen visita o castro pola súa conta, queda só coa existencia das cabanas circulares e -agás que alguén lle informe- non repara nos gravados rupestres prehistóricos que hai preto da croa, nunha pedra deitada no medio do camiño; como tampouco soe caer na conta de que hai outros gravados modernos do pasado século XX -obra do carismático José Meijón- nos restos dunha antiga canteira.
Gravados prehistóricos no castro da Subidá
Gravados modernos de José Meijón no castro da Subidá
Malia todo, dende a Asociación Monte Pituco non deixamos de recomendar a visita a este enclave e seguimos con interese a evolución dos traballos arqueolóxicos. Dende o ‘balcón da ría’ seguimos mirando para a Subidá, confiando en que máis pronto que tarde muden as políticas e se actúe con máis equidade para salvagardar o patrimonio do Concello.
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Patrimonio rupestre
Publicado por: MontePituco | 26/07/2018
DIVERSIFICACIÓN PRODUTIVA NOS MONTES COMUNAIS
«La productividad de los montes quemados en 2006 hasta ahora es de cero euros»
Francisco González Táboas, enxeñeiro técnico forestal de Silvanus, a Asociación Profesional de Silvicultores
“Lo que tienen claro los comuneros es que hay que diversificar y, partiendo de esa premisa, se busca aquello que mejor se adapte. El lúpulo, para cerveza; la paulonia, que es una especie de crecimiento más rápido que el eucalipto y se destina a biomasa; los cultivos de frutos del bosque y la cría de ganado ecológico en libertad son algunas de las opciones que están sobre la mesa y algunas ya forman parte del paisaje de algunos montes”.
“Esta transfomación del monte no es barata y existen pocas líneas de ayuda para llevarlas a cabo”.
“Hoy los montes cuentan con superficies mayores de cortafuegos con zonas de frondosas caducifolias que antes de los incendios de 2006. Aquellos fuegos dejaron en evidencia que las cosas no se estaban haciendo bien. Pero lo más importante es que la legislación cambió y que la limpieza de montes y parcelas particulares es una obligación”.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Monte veciñal, Prensa
Publicado por: MontePituco | 25/07/2018
INCENDIOS REITERADOS EN PARDAVILA
25 de xullo pola tarde, incendio en Pardavila. Na parte inferior-esquerda da imaxe, obsérvase o camión da brigada de extinción dirixíndose ao punto onde se levanta a columna de fume.
Hai alguén empeñado/a en que o monte de Pardavila arda; e por extensión, porque para o lume non hai marcos nin fronteiras, que ardan tamén o monte de San Xulián, o monte do resto de Marín e os montes que rodean esta vila, tanto cara ao Morrazo como cara a Pontevedra.
Alguén aproveitou o 25 de xullo, xornada festiva e día grande de Galicia, para prender unha chama ou artellar algún mecanismo criminal co propósito de atentar contra o patrimonio natural e, como consecuencia, poñer en risco as vidas dos operarios das brigadas contra incendios e da veciñanza potencialmente afectada polas lapas. Ese alguén actuou pola tardiña, co día avanzado e con menos horas de luz por diante para dificultar os traballos de extinción.
Tamén cabe a posibilidade de que a columna de fume que se erguía nas proximidades do Castelo de Barbudo fose resultado dos rescoldos dun incendio que se produciu en días anteriores no mesmo lugar. Pero o certo é que, onde non ardeu e en ausencia de tormenta eléctrica, o lume non se produce por xeración espontánea, senón porque algo ou alguén o provoca.
Urxe investigación e vixiancia para evitar que alguén chegue a consumar o seu perverso propósito. Ogallá este ano os montes desta contorna non se acaben sumando ás negras estatísticas da devastación.
Publicado en Denuncias, Xeral | Etiquetas: Medio ambiente, Parroquia de San Xulián
Publicado por: MontePituco | 24/07/2018
O libro “Petroglifos e outras prehistorias” describe o petroglifo de Penizas como un “gravado de pequenas dimensións que presenta un par de combinacións circulares”. Situado no outeiro “máis meriodional” deste monte, en terreos da parroquia de Santa María do Campo, a publicación de Álvaro Arizaga e Xulio Abal xa evidenciaba en 2007 a ausencia de camiños que conduciran a este xacemento.
O Concello de Marín, que tanto presume das súas rutas turísticas, promociona na web municipal e mais na páxina de Terras de Pontevedra que Penizas posúe un roteiro para sendeiristas que tamén conta con seguidores entre os afeccionados á bicicleta de montaña. Sen embargo, en ningures se informa aos visitantes desta paraxe que existe un petróglifo catalogado, e por tanto, inscrito como Ben de Interese Cultural.
Como a inmensa maioría do patrimonio rupestre do municipio atópase en zonas rurais -sendo San Xián a parroquia coa maior densidade de xacementos arqueolóxicos-, este gravado permanece no máis absoluto abandono, rodeado de vexetación (fento, toxo) e de especies pirófitas (piñeiros, eucaliptos) que o expoñen a ser pasto fácil das lapas e da destrucción segura en caso de producirse un incendio. Xa se ten criticado reiteradamente: o Concello de Marín só ten ollos para os petroglifos de Mogor.
Por moito que estea oficialmente inventariado, a ausencia de interese por parte do Goberno local para dalo a coñecer e por coidalo, como sería a súa obriga, condénao a pasar desapercibido e a non existir a ollos da veciñanza e dos turistas, agás para os entusiastas da cultura e do patrimonio histórico que saben da súa existencia.
Para cando a posta en marcha do Plan de Protección do Patrimonio aprobado no Pleno da Corporación?
Por que os promotores políticos do Plan -máis discreto que potencialmente efectivo en termos teóricos- renunciaron a desenvolver unha estratexia ambiciosa e global para os xacementos arqueolóxicos que temos a sorte de posuír no noso termo municipal?
Que inexplicable motivo ‘xustifica’ que non se teñan en conta os coñecementos dos expertos en patrimonio local/comarcal e dos colectivos de defensa do patrimonio para compensar as eivas das comunidades de montes -as únicas convocadas ás xuntanzas- no que respecta polo menos á localización dos xacementos?
A que agarda o Concello de Marín para actualizar no seu Planeamento Urbanístico a localización, identificación e descrición dos elementos catalogados que están erroneamente recollidos, e para incorporar os novos xacementos descubertos e recoñecidos a nivel oficial polas autoridades de Patrimonio?
Dende diversos puntos de Penizas divísanse excelentes vistas do Pornedo (Pituco) e do Alto da Encavada. No val situado entre ambos montes exténdese a parroquia de San Xián, que aínda conserva unha importante produción agrícola.
Da capacidade de xestión do Goberno local depende aproveitar os recursos do rural marinense -natureza, cultura, paisaxe- para artellar políticas eficaces que xeren dinamismo e riqueza en termos de sostibilidade e de respecto ao medio.
Vista do Pornedo e do Alto da Encavada dende o miradoiro natural de Penizas situado sobre un abrigo rochoso cuxa antigüidade se remonta ao Calcolítico
O Alto da Encavada no horizonte dende a aba do Monte Penidas preto do lugar da Moreira, onde recentemente se realizaron traballos de desbroce.
Silueta do Monte Pituco no horizonte, vista dende a aba do Monte Penizas, preto do lugar da Moreira
Publicado en Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Cultura, Parroquia de San Xulián, Patrimonio rupestre
Publicado por: MontePituco | 23/07/2018
OLIVEIRAS NOS MONTES DA PROVINCIA
Cinco comunidades buscan inversores para introducir olivos en el monte y producir aceite de origen gallego
Pretenden desarrollar una almazara en la que empresas privadas gestionen las plantaciones a cambio de un alquiler anual por hectárea – Son de Pontevedra, Poio, Cerdedo-Cotobade, Campo Lameiro y Caldas de Reis
Comunidades de montes de la provincia, entre las que se encuentran las de Campañó, San Xoán de Poio, Borela en Cerdedo-Cotobade, Paredes en Campo Lameiro y Godos en Caldas de Reis, buscan capital privado que permita el desarrollo de una industria que produzca aceite de oliva de origen gallego (…) “Cada planta produce entre 10 e 12 quilos de oliva en Andalucía. Aquí calculo que arredor de 8, porque temos moitas menos horas de sol. Sen embargo, esta produción baixa se falamos dun cultivo ecolóxico que, en cambio, adquire un valor no mercado moi superior”. Y Francisco González lo tiene claro. “Temos que darlle ao aceite que saia dos nosos montes un elemento diferenciador, que nos permita vender un plus de calidade”.
Los montes calcinados en el verano de 2006 se mantienen improductivos y Campañó apuesta por la diversificación
Ese uso lúdico garantiza un mantenimiento del monte que no se hacía antes del año 2006. Pero es necesario ir más allá. José María Domínguez, presidente de los comuneros, apuesta por una extrema protección del monte, que es posible a través de la disversificación de las plantaciones, un exhaustivo trabajo de limpieza y mantenimiento y un uso social. Por ello, a no mucho tardar, Campañó tendrá un área de Alto Valor Ecológico, “un gran parque botánico” para disfrute de todos los pontevedreses, en el que habrá castaños y carballos, pero también olivos. Tres hectáreas es lo que Campañó tiene previsto destinar inicialmente a esta nueva planta. Eso sí, lo hará a través de un cultivo totalmente ecológico, sin presencia de ningún producto químico.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Monte veciñal, Prensa
Publicado por: MontePituco | 22/07/2018
A FORNEIRIÑA, NA DEFENSA DO PATRIMONIO
«Temos unha riqueza rupestre impresionante, pero abandonada»
Martina Viéitez, colectivo na defensa do patrimonio A Forneiriña
Viéitez mantén que boa parte da culpa do abandono do patrimonio prehistórico é porque «non o valoramos»
“Hai que coñecer as prioridades e, tal vez, deixar de escavar en castros xa escavados cando hai máis castros que están abandonados ou, incluso, en perigo de ser destruídos por plantacións de eucalipto. Parece que o que está catalogado, pero sen coñecer, non interesa”.
Publicado en Denuncias, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Colectivos sociais, Patrimonio rupestre, Prensa
Publicado por: MontePituco | 21/07/2018
SALCEDO COMBATE AS ESPECIES INVASORAS
«Llevamos ocho años quitando invasoras y el monte no arde»
La parroquia de Salcedo, en Pontevedra, según Fernando Pintos, el presidente de los comuneros, se debe dar un giro en la reforestación para atajar el fuego
«Mientras sigan, sobre todo en la parte sur de Galicia, todas las invasoras como el eucalipto, mimosa, acacia negra… ya puede haber todos los militares que quieras, que fuego va a haber. Lo que hacen es potenciar las empresas del fuego para que haya más incendios y más apagafuegos». De este modo, piensan que el dinero debería ser destinado de otro modo: «Los responsables políticos y los que velan por esta situación lo que hacen es llamar a los militares o poner helicópteros. Eso es gastar dinero y no sirve para nada». En relación a la principal invasora dice que «va a llegar un momento en el que la gente va a tener que pagar dinero para que le saquen los eucaliptos de las propiedades».
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Concello de Pontevedra, Monte veciñal, Prensa
Publicado por: MontePituco | 20/07/2018
ESFINXE COLIBRÍ, NO VAL DO MONTE PITUCO
Camiñando por San Xián chamoume a atención unha mata de borraxa ou lingua de boi -en castelán, vivorera- pola cantidade de abellóns que reboaban por ela, chuchando nas flores. De entre os insectos, fixeime nun especialmente grande que semellaba unha pequeno colibrí. «Imposible -pensei. Vale co cambio climático, pero unha especie tropical na Bouza, non pode ser!». Cal foi a miña sorpresa cando Jose Rodrigo Dapena, da Sociedade Galega de Historia Natural, me achega a identificación desta fermosa especie: Esfinxe colibrí (Macroglossum stellatarum).
…Unha marabilla vela por primeira vez, nos camiños do val do Monte Pituco. Sendeiros que percorremos con curiosidade, cos ollos ben abertos, prestando atención aos pequenos detalles que nos brinda a natureza, no seu amplo abano de biodiversidade. Por fenómenos tan ‘simples’ coma este, e por moi ‘normal’ que sexa a presenza da Esfinxe colibrí nesta contorna, ben paga a pena ter salvado o ‘balcón da ría’!
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Fauna
Publicado por: MontePituco | 16/07/2018
VISITA AO ILLOTE AREOSO
A xornada preséntase co ceo toldado e unha temperatura suave. Semella un tempo óptimo para pasar a mañá nunha ‘illa d’A Illa’, sen arborado nin vexetación que lle ofreza sombra aos visitantes. O itinerario en lancha permite gozar dende a ría da proximidade dos barcos mexiloeiros e das embarcacións a vela que fondean no porto de Xufre.
Saída do peirao de A Illa de Arousa
Saída do peirao de A Illa de Arousa
Saída do peirao de A Illa de Arousa
Unha sorprendente xeografía litoral bordea A Illa: o faro de Punta Cabalo construído en 1852, o Parque Natural de Carreirón na parte sur…
Itinerario pola costa d’A Illa ata o illote Areoso
Itinerario pola costa d’A Illa ata o illote Areoso
Itinerario pola costa d’A Illa ata o illote Areoso
A impoñente xeografía litoral d’A Illa, con enormes formacións graníticas aflorando directamente dende a ría
O abraiante penedo que se sostén en tres puntos de apoio
As bateas, sinónimo de riqueza económica e cultural na ría de Arousa
O sector mexilloeiro é unha das bases da economía local, xunto co marisqueo a pé e a flote, e as artes menores de pesca.
A produción de mexillón nas bateas
A produción de mexillón nas bateas
O illote Areoso recíbenos con moita serenidade nas súas solitarias praias de area fina. O público que accede a este espazo faino en embarcación privada ou canoa. Polo carácter especialmente sensible deste pequeno hábitat, sería comprensible que houbese un cupo diario de visitas. En todo caso, a presenza desta pequena excursión conta co visto e prace das autoridades de Patrimonio e Medio ambiente, polo control que fan dos accesos organizados dende as empresas turísticas.
A presenza de aves e a coincidencia coa época de reprodución e cría obriga a restrinxir o acceso a gran parte do illote
A presenza de aves e a coincidencia coa época de reprodución e cría obriga a restrinxir o acceso a gran parte do illote
A presenza de aves e a coincidencia coa época de reprodución e cría obriga a restrinxir o acceso a gran parte do illote
Malia que varios carteles advirten da presenza de aves nidificando, incubando os seus ovos e criando os polos, algúns visitantes actúan de xeito irresponsable internándose na área restrinxida a risco de esmagar as postas e as propias aves, cuxo color e pequeno tamaño é moi difícil de distinguir entre a area.
Precisamente, a gavita é unha das especies protexidas que aniña preto da mámoa número 4, un dos túmulos que se conservan en Areoso, coñecida como ‘a illa dos mortos’ pola presenza de restos megalíticos que foron excavados en sucesivas campañas e reforzado algún deles con muros de contención para protexelos da forza das mareas, que vai arrebatando aos poucos estes pedazos de prehistoria.
A mámoa nº4, en espazo restrinxido, fotografada con zoom dende a zona de penedos na baixamar
Á espera de que pase o 15 de agosto para que a parte da illa con maior presenza de restos arqueolóxicos se poida volver visitar, outras pedras -nun sentido máis rústico- admiten unha demorada contemplación, polas curiosas formas que lles foi imprimindo a erosión no transcurso do tempo.
Formacións rochosas en Areoso
Formacións rochosas en Areoso
Pousadoiro de tres polos de gaivota
Formacións rochosas en Areoso
Formacións rochosas en Areoso
Variada e valiosa representación da biodiversidade, tanto de flora como de fauna mariña…
Aves mariñas en Areoso
Aves mariñas en Areoso
Aves mariñas en Areoso
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Un mundo de vida e colorido, dentro e fóra da auga
Unha illa que é un pequeno paraíso que cómpre protexer e conservar…
Illote Areoso: marcas de posibles restos arqueolóxicos
Logo dunha experiencia tan enriquecedora, chega o momento de retornar. O tempo pasou voando, nunca mellor dito, entre gaivotas, cons de caprichosa fisonomía, patrimonio milenario, e moita riqueza animal e vexetal.
Retorno ao porto de Xufre
Retorno ao porto de Xufre
Retorno ao porto de Xufre
Coa silueta do Monte da Curota no horizonte
Retorno ao porto de Xufre
Retorno ao porto de Xufre
Faro de Punta Cabalo
O con dos tres pés
A Illa e o seu peirao
A Illa e o seu peirao
A Illa e o seu peirao
A Illa e o seu peirao
Xa de volta á ‘civilización’, paga a pena visitar o Faro, as praias e outros recursos naturais que ofrece A Illa. Malia que pequena, merece un tempo para coñecela a fondo…
Areais d’A Illa, coas súas chalanas tradicionais
Areais d’A Illa, coas súas chalanas tradicionais
Areais d’A Illa, coas súas chalanas tradicionais
Publicado en Sen clasificar
« Newer Posts - Older Posts »
DÚAS SENTENZAS FIRMES DO TSXG EN DEFENSA DO MONTE PITUCO!
O TSXG declara FIRME a sentenza que ordea retirar do PSOAEG o polígono proxectado no Monte Pituco (setembro 2017)
O TSXG declara FIRME a sentenza que ordea retirar do PXOM de Marín o polígono proxectado no Monte Pituco (xaneiro 2018)
Salvemos o Monte Pituco (Pornedo)
Promocionar tu página también
DÍA MUNDIAL DA NATUREZA
DÍA DE ROSALÍA, NO BALCÓN DA RÍA
MONTE PITUCO, NA DEFENSA DO PATRIMONIO
DENDE A SUBIDÁ E PENIZAS, OLLANDO O PITUCO
O PITUCO NON É O SITIO MÁIS CHAN DE TODO MARÍN
PLENO DE FEBREIRO: ‘ATAQUES XURÍDICOS’, NON!
PACO DO MARTELO, IN MEMORIAM
7Camiños AA.VV. San Xulián Auga Brilat Chan industrial Colectivos sociais Comunidade de Montes de San Xulián Concello de Marín Concello de Pontevedra Consellería de Infraestruturas Cultura Deputación DOT Fauna Flora Informes técnicos Medio ambiente Ministerio de Fomento Monte veciñal O Morrazo Parroquia de San Xulián Patrimonio rupestre Pensamentos poli Política Porto de Marín Prensa PXOM Marín Seprona Urbanismo Valedor Variante de Marín Veciñ@s Xunta
Andaríns do Val do Lérez
Asociación de Propietarios de Monte Privado do Morrazo
Asociación para a Defensa do Patrimonio Galego
Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra
Á sombra de Bouza Panda
Cosas de la Abuela Cris
Entorno xurídico das Comunidades de Montes
Galiza Non Se Vende
Nebra. Defensa común dos montes da Galiza
Non á destrución do Chan das Pipas (Redondela)
O Embigo do Becho
Organización Galega de Comunidades de Montes Veciñais en Man Común
Plataforma en Defensa de Os Praceres
Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo
Polígono na Brea non
Proxecto arqueolóxico d'A Lanzada
Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA)
Xoan Arco da Vella
PLENO DE XANEIRO (I)… en XUNTANZA DA COMISIÓN DO P…
FELIZ 2019 DENDE O… en ASÍ FORON AS II XORNADAS DE PA…
ASÍ FORON AS XORNADA… en ASÍ FORON AS II XORNADAS DE PA…
O MARÍN QUE QUEREMOS… en (DES)MONTES e REMENDOS
O MARÍN QUE QUEREMOS… en CONTRA O INSULTO E A CALU…
A Asociación Monte P… en II XORNADAS SOBRE PATRIMONIO D…
A Asociación Monte P… en II XORNADAS SOBRE PATRIMONIO D…
MONTE PITUCO,… en II XORNADAS SOBRE PATRIMONIO D…
MONTE PITUCO,… en ASÍ FOI ‘LOITADORAS…
CUNETAS LIMPAS | DEF… en CUNETAS IMPRACTICABLES, PERIGO…
SOLPOR DE OUTUBRO |… en I CERTAME FOTOGRÁFICO ‘O…
ADEUS Á ESCOMBREIRA… en VERQUIDO ILEGAL ENTRE A PENA E…
ADEUS Á ESCOMBREIRA… en O CONCELLO RETIRA VERQUIDOS NO…
ANIVERSARIO DA PRIME… en A XUNTA DESPROTEXE OS MONTES D…
ANIVERSARIO DA PRIME… en A SENTENZA QUE ANULA O POLÍGON…