langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl oc gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en gl gl en fr ca gl gl zh es es gl fr es es gl en ja pt gl pt fr es pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Que foi daquel soño? - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crónicas História Política Xulio Ríos
Dicía Yuri Andropov (1914-1984), o principal valedor de Mijaíl Gorbachov (1931) nas mais altas instancias do PCUS nos anos oitenta, que os dirixentes soviéticos coñecían mal a sociedade na que vivían. Dicíao el e debía saber do que falaba pois estaba á fronte do KGB desde 1967. Aínda así, daquela ninguén se imaxinaba que a problemática situación xeral procedería definila como unha crise do sistema. O 25 de xaneiro de 1991, a dimisión de Gorbachov oficializou a liquidación plena da URSS.
O brezhnevismo impuxera a parálise xustamente nos anos en que mais era necesario iniciar reformas. Foi a reacción conservadora ao intento de Jruschov (1894-1971) de reformar o modelo autoritario. Daquela, o Politburó apenas podía reunirse 15-20 minutos para que Leonid Ilich (1906-1982) non se cansara en exceso. O proceso deteriorouse aínda máis coa elección de Konstantín Chernenko (1911-1985), evidenciando que ata un enfermo terminal podía chegar ao cume da pirámide sen que ninguén ousase contradicilo. Pero a pesar da xerontocracia, aínda entre os mais ambiciosos se pensaba na viabilidade incontestada da reforma dun sistema que tamén afogaría a propia perestroika, presentada nos seus inicios como unha continuación do proceso iniciado no XX Congreso. A finais dos anos oitenta, o crecemento estancouse e o nivel de vida mantívose nas cotas mais baixas coñecidas ata entón. Mesmo valéndose da acreditada vocación verticalista no exercicio do poder, o resultado dos esforzos de reforma era nulo ante a incapacidade de mover nada nas estruturas do Partido e a administración.
Conta Gorbachov nas súas Memorias que avanzada a perestroika, aínda que se continuou insistindo na preservación da sociedade socialista, a concepción do socialismo experimentou unha transformación profunda e formulouse a pregunta de ata que punto respondía a ese concepto o modelo configurado na URSS nos anos trinta. Todo entón foi sometido a dura crítica para sentar as bases dun novo modelo, evolucionando da ditadura á democracia do proletariado e facer posible a democracia nun sistema unipartidista.
Ollando cara atrás, se algo sobresae nese período é a subestimación dos factores que actuaban en contra dos reformistas e do calado dos problemas a resolver. Nin sequera os economistas mais sobrios e prudentes chegaran a tempo á conclusión certeira de que non farían falta nin dous nin tres anos senón entre quince e vinte como pouco para crear unha estrutura enteiramente nova que permitira á economía alcanzar o nivel dos países industriais desenvolvidos. Estaban todos moi lonxe de facerse unha idea real das dimensións do problema que se fora xestando. Andropov sabía de que falaba pero eran tantas as parcelas mantidas informativamente baixo sete chaves que resultaba complexo acadar unha perspectiva xeral. A reforma simultánea de todos os aspectos sobreestimou tamén tanto as capacidades do PCUS como as propias posibilidades e a madurez cívica.
No eido das nacionalidades, a perestroika propoñía un modelo para transformar un Estado hipercentralizado nunha federación real ou nunha confederación. O empeño non foi desbaratado polos bálticos e as declaracións de soberanía de diferentes repúblicas nin o estoupido de conflitos étnicos senón pola declaración de independencia de Rusia, cun Boris Ieltsin (1931-1999) disposto a liquidar a URSS ou aquelo que sucedera a vella Unión con tal de desfacerse de Gorbachov e impoñer a axenda requirida polas grandes potencias de Occidente, incluída a prohibición do propio PCUS.
Cabe lembrar que nos primeiros anos que seguiron á Revolución de Outubro houbo na URSS máis de cinco mil distritos nacionais. Ata as mais pequenas minorías puideron conservar os seus idiomas, os seus usos e costumes e as súas culturas. Foi Stalin quen produciu un cambio brusco neste panorama, transformando na práctica a URSS nun Estado unitario hipercentralizado pese a manter formalmente os principios fundadores. Gorbachov defendeu que en ningunha parte o problema nacional podería se resolver pola forza.
Nas citadas memorias, o valedor da perestroika confesa que non se meditaran suficientemente ata as súas últimas consecuencias un conxunto de cuestións importantes. Sen entrar a considerar o papel das potencias externas, que o houbo e non foi naturalmente a favor dunha reformulación do modelo, as causas principais da desfeita non foron esas intrigas xeopolíticas senón as taras sistémicas.
Non existen modelos universais cos que calquera país pode resolver os seus problemas. E o abandono dos antigos modelos por mor da súa ineficacia non significa que se diga adeus a determinados ideais senón que, fuxindo do dogmatismo, ábrense perspectivas necesarias de emancipación do pensamento para arbitrar outras propostas que transcendan o “mal menor” do mundo presente. Ese camiño prosegue e dificilmente concluirá algún día.
Nota: Xulio Ríos en 1992 publicou Que foi daquel soño?, unha viaxe pola URSS da perestroika e a glasnost.
(Galiza) Director do IGADI e Director do Observatorio da Política China.
You might also like
Crítica de arte Fotografia Ilustração Lito Caramés Xulio Ríos
Insurreccións: as emocións colectivas e a estética da rebeldía
O escudo sirio de Erdoĝan, por Roberto Mansilla
Trump e o “efecto Huntington”, por Roberto Mansilla
“Fazer rede” por Fausta Cardoso Pereira
Posted On 27 Setembro, 2018 Fausta Cardoso Pereira 0
Abrir a porta e respirar o entusiasmo do novo. Olhar em frente e não saber por onde começar. Encantar-me com …
“Piruá”, por Kerley Carvalhedo
Posted On 7 Agosto, 2018 Palavra Comum 0
"Piruá": Terminado o filme levamos nosso lixinho para descartar na saída, não sem antes saber pelo meu amigo que o …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


document_lang: gl

langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl de en gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en gl gl en fr ca gl gl oc gl gl pt fr gl gl pt gl fr es pt gl fr gl pt gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
As tres almas de Galicia - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
De onde somos? Pois de aquí e de alá. Somos europeos por imperativo xeopolítico, pero iso non quer dicir que un non poida sentir mais afinidade con un caboverdiano e ata cun arxentino, sobre todo en momentos de silencio, ca con un sueco ou un teutón. Isto non supón que ser europeo e sentírmonos europeos sexa un problema, senón que a lingua, a historia, e ata a ideoloxía, entre outros, conforman patróns de conduta persoal e colectiva que se superpoñen ás simplezas do tipo común e reducionistas que se derivan da aplicación mecánica da xeografía. Hai case un século, a Galicia máis avanzada estaba á vangarda do europeísmo cando na península, mesmo en boa parte da intelectualidade, predominaba a caverna.
As virtudes e riquezas de Galicia nese contexto son incomparables, a non ser que entendamos como “problema”, como os ruíns, que ser de aquí e de alá é un inconveniente insuperable que dispersa as nosas enerxías. Debe haber poucos países no mundo onde proliferen tantos bizantinismos que nos deixan esgotados. Pero vese que non hai bebedoiro milagroso contra iso. En tempos híbridos como os que vivimos, pola contra, esas almas “dispersas” que nos habitan permítennos tirar proveito, se actuamos con intelixencia e operatividade, dun capital relacional que vale o seu peso en ouro.
Obviamente, somos parte de Europa. Non hai jangada de pedra, a non ser literaria. E a nosa economía e o noso comercio impoñen unha realidade contra a que non só non debemos revirarnos senón que debemos explorar e explotar en propio beneficio. Na práctica, esas magnitudes empíricas fóronse superpoñendo claramente ao que algúns cualifican de sentimentalismo e que renegan de afán algún da vena celtista. Non entro na discusión científica, pero é unha renuncia absurda produto dun exceso de purismo. Hai elos comúns que nos afinan cos pobos célticos en maior medida ca con moitos outros pobos europeos.
Polo demais, esas mesmas almas explican que nos sintamos mais próximos dun cubano ou dun ecuatoriano ca dun holandés. Ou ata dun angolano se nos comparamos cun flamenco por mais que as realidades sexan tan distantes e dispares. Pouco poden dicirnos algunhas Europas onde podemos sentirnos mais estraños que en Montevideo.
Se Galicia virase a súa mirada con maior frecuencia e con un horizonte amplo cara fóra, capaz de transcender a política ou a economía, non soamente relativizaría os seus dramas, tantas veces tan incriblemente desconcertantes, senón que recoñecería a súa propia versatilidade como característica nacional. A cultura ten aquí unha gran función a desempeñar.
Esa forma de ser e de estar só pode xerar admiración alá onde se manifeste entre quen ignora, sen prexuízos, o que somos. Hai motivo para agradecer e exhibir con orgullo esa rica ambigüidade que nos define e na que radica a nosa forza. A teima de nos querer facer só dun sitio, con límites espesos, renega disto. E por iso, desvalendo a complexidade en lugar de potenciala, tanto empeño en que só sexamos de aquí ou de alá.
(Galiza) Director do IGADI e Director do Observatorio da Política China.
You might also like
Crítica de arte Fotografia Ilustração Lito Caramés Xulio Ríos
Insurreccións: as emocións colectivas e a estética da rebeldía
Crónicas História Política Xulio Ríos
Que foi daquel soño?
Política Xoán Antón Pérez Lema
Galicia precisa de política exterior, por Xoán Antón Pérez Lema
Posted On 25 Outubro, 2017 Estela Pan Vázquez 0
Derradeiro territorio non autónomo en África despois da fin do apartheid en Namibia e a independencia de Eritrea, o Sáhara …
Doutrina Monroe: “América para os americanos”
Posted On 31 Julho, 2017 Estela Pan Vázquez 0
Das ansias imperialistas dos USA sabemos desde a súa formación como estado xa a finais do XVIII e principios do …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: it gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt zh it pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en ca es es pt fr es es gl fr pt it gl en zh gl pt gl ca pt pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
A sidra, un pracer ancestral (I) - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
A sidra é unha bebida dixestiva de baixa graduación alcólica que oscila entre os 3 e os 8 graos e que provén do zume fermentado da mazá. A palabra sidra provén do hebreo shekar, que vén significar “bebida que embriaga; grego derivaría a sikera e no latín a sicera, para chegar a nós co nome de sidra. Está documentado que pobos coma o exipcio tiñan un proceso moi sofisticado de elaboración da sidra e que non só a facían con mazás, senón que tamén empregaban outro tipo de froitas como peras, framboesas e mesmo mesturas. En Galicia hai unha empresa fabricante de sidra na comarca de Chantada que está a comercializar, ademais da sidra natural de mazá, sidra “achampañada” e outras con esencias ou sabores a pera e a framboesa. Eu probeinas e o certo é que están moi ricas, pero tamén moi lonxe do que eu entendo por sidra.
A sidra é una bebida que se coñece e fabrica en moitas partes do mundo e en moi diferentes culturas. Pódese beber sidra fabricada en lugares tan distintos e distantes como Suíza, Xapón, México, Italia, Inglaterra, Escocia, Bélxica, Alemaña, Normandía, Estados Unidos (lembrade As normas da casa da sidra), Bretaña, Chile (onde no sur hai un xeito de facela moi rústico que chaman chicha, feita con mazás e diferente á chicha do resto de América que está elaborada con cereais, principalmente millo) e moitos outros sitios; ademais, por suposto, das máis próximas e coñecidas como a asturiana e a vasca (fundamentalmente da provincia de Guipúscoa), lugares onde a tradición é máis relevante. En segundo termo, tamén a atopamos en Cantabria, no norte de León, en Galicia e nalgún punto do norte de Portugal.
O certo é que onde adquiriu un carácter de símbolo identitario, de grande tradición e que transcende alén do que é a bebida en si, é na Europa Atlántica, nomeadamente nos coñecidos como pobos celtas. Culturas onde a mazá de sempre foi un froito sagrado, como aquelas mazás de ouro que o curaban todo, case inalcanzables, coas que o deus Lug castigou os fillos de Tuireann polo asasinato do seu pai Cian; as mazás das mesmas Hespérides; as referencias explícitas á maceira como árbore sagrada dos druídas; a mazás da eterna xuventude da illa sagrada chamada Avalón, á que acudían os mortos da cultura celta, onde as maceiras daban saborosos froitos durante todo o ano e que está habitada por nove fadas, entre elas Morgana, a irmá do rei Arturo que despois da súa morte houbo de levalo para alí, conforme recollen as lendas artúricas de forte arraigo en Galicia a través da materia de Bretaña. Mais tamén hai centos de referencias noutras culturas, como o froito que Eva lle ofrece a Adán no Xénese ou o froito que morde para o seu mal a Branca de Neve no conto recollido polos irmáns Grimm; aquelas mazás que din que atopou Carlos Magno na India e que seica alongaban a vida 400 anos, etc.
Ademais da famosa mazá do Xénese temos na Biblia varias mencións á sidra: no Deuteronomio, 14-26, dise:
E darás diñeiro por todo o que desexar a túa alma, por vacas, ovellas, viño ou por sidra ou tamén por calquera cousa que a túa alma demandar, e comerás alí, e alegraraste ti e a túa familia;
en Isaías, 56-12, onde se di:
Vinde, din, tomarei viño e embriaguémonos de sidra, e será o día de mañá como este ou moito máis excelente.
Como referencia máis próxima podemos citar o xeógrafo romano Estrabón, quen falou despois da súa estadía polas nosas terras sobre unha bebida que moitos intérpretes asocian coa sidra:
Os montañeses viven durante dous terzos do ano de landras, que secan, machacan e logo moen para facer pan e conservalo durante moito tempo. Tamén beben zhytos. Están escasos de viño e o que conseguen gástano rapidamente en festíns coas familias…
E aquí créase unha gran controversia entre os diferentes intérpretes: zhytos en grego é ‘cervexa’, pero nas zonas de montaña que el está a describir naquela época non había produción de cereais como para elaborar esta bebida, cando si abundaban maceiras. Por outro lado, a sidra é semellante na cor á cervexa e por isto podería ser a bebida á que o historiador se refire.
Aparece tamén a referencia en Galicia no “Libro do peregrino” do Códice Calixtino, escrito a mediados do século XII. No libro V, capítulo VII, Dos nomes das terras e das particularidades das xentes que se atopan no camiño de Santiago:
Pasados os montes de Oca en dirección a Burgos, continúa o territorio hispánico con Castela e Campos. É unha terra chea de tesouros, de ouro, prata, rica en panos e vigorosos cabalos, abundante en pan, viño, carne, peixe, leite e mel mais carece de árbores e está chea de homes malos e viciosos. Vén logo a terra dos galegos, pasados os confíns de León e os portos de Monte Irago e Cebreiro. É unha terra frondosa de ríos, prados e extraordinarios verxeis, bos froitos e clarísimas fontes, pero escasa en cidades, vilas e terras de labor, escasa en pan, trigo e viño pero abundante en pan de centeo e sidra, ben abastecida en gandos e cabalerías, en leite e mel, e en peixes de mar, grandes e pequenos; rica en ouro, prata, tecidos, en peles salvaxes e outras riquezas e ata moi abondosa en moi valiosas mercadorías sarracénicas. Os galegos son o pobo que, entre os demais pobos incultos de España, máis se asemella á nosa nación gala se non fose porque son moi iracundos e litixiosos.
Estou certo de que case a totalidade dos mosteiros galegos, do mesmo modo que facían viño, dende a Baixa Idade Media tamén elaboraban sidra e de que este feito debe figurar nos seus vellos manuscritos, mais iso xa supón un traballo de investigación doutra envergadura. Aínda, sen ter estes datos, dos mosteiros, as dúas citas de antes, de Strabón e o Códice Calixtino son suficientes como para ter argumentos de que en Galicia, a sidra, era unha bebida moi popular, unha bebida asociada ás crenzas antigas e arraigada nas xentes. Como podemos constatar aínda hoxe, só preguntando á xente aparecen referencias de elaboración da sidra por toda a xeografía galega, e estes abondosos datos, unidos ao feito de que sempre existiu unha enorme produción de mazás, dános para intuír que non fosen só para consumo propio (inxesta familiar, compotas, repostería) ou para darllas ás bestas. Mais a realidade é que unha porcentaxe moi alta da mazá producida aquí vai con prezos irrisorios para a elaboración de sidra vasca e principalmente asturiana.
You might also like
Belén Mellado (Alicornio) Entrevistas Sociedade
Entrevista a Belén Mellado (Alicornio Licores Orgánicos)
Entrevistas María José Fernández López
Entrevista a María José Fernández López
Entrevistas Mar Pérez Fra
Entrevista a Mar Pérez Fra
Entrevista ao antropólogo galego Rafael Quintía: “A antropoloxía ten que estar ao servizo da sociedade e baixar ao campo de batalla da vida cotiá”
Posted On 13 Março, 2017 Ramiro Torres 0
Rafael Quintía Pereira. (Vigo, 1971). Licenciado en Antropoloxía Social e Cultural, Licenciado en Ciencias Económicas e Empresariais, escritor, documentalista e …
Entrevista a Manuel Gago
Posted On 23 Junho, 2016 Ramiro Torres 0
- Palavra Comum: Que é para ti a cultura, nas suas diversas manifestações? - Manuel Gago: Pois se partimos da definición …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt gl fr gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en fr en en en gl gl en fr pt pt pt de pt pt gl fr pt pt gl gl fr gl pt gl oc gl pt gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
A hora que non foi - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Espreguiceime na cama. Tiña aínda a roupa posta e a nugalla adherida ós ósos, pero non fora quen de durmir nada. Acendín a lámpada. O reloxo sinalaba as dúas da noite. 02:00.
Mirei fóra. O tren estaba parado, tal e como estaba previsto. Recoñecín a estación pola xanela, malia a escuridade. Tan só un punto polo que pasara de xeito fugaz ducias de veces e ó cal nunca lle dera importancia. O meu destino era a capital, estación final. Pero iso sería ás sete e cuarto da mañá, aínda quedaban varias horas.
A diferenza no traslado de hoxe era o maldito cambio de hora de outono. Explicoumo o revisor, pregándome comprensión cos ollos. Como levaban avisando teimudamente os medios de comunicación toda a semana, ás tres da mañá habería que atrasar o reloxo unha hora. E a compañía dos camiños de ferro tomou unha decisión controvertida: os trens circulantes a esa hora pararían sesenta minutos na primeira estación posible e logo seguirían o seu traxecto no seu horario habitual, pero pola hora nova. É dicir, nun día normal a chegada a esa estación estaba programada ás dúas da mañá e a saída ás 02:05. Esa noite sería distinto: o tren quedaría parado nese sitio ata as tres, no que os reloxos se atrasarían ata ser as dúas de novo e retomaría o camiño ás dúas e cinco, xa pola hora nova. Daquela a parada de cinco minutos prolóngase esa noite a sesenta e cinco minutos de cronómetro, pero oficialmente tan só cinco minutos. Os outros sesenta, como se non fosen. Unha hora que non era, nun lugar que tampouco.
E por que non seguir camiño ignorando o cambio de hora, chegando a destino con unha hora de antelación oficial? O revisor explicoumo con pouco convencemento, como repetindo o que lle instruíran en instancias superiores. Cambios de vía inesperados, complicación nos transbordos, confusión nos viaxeiros, anarquía, caos.
Nunca comprendín ben a razón cósmica para andar mareando cos reloxos dúas veces ó ano, e moito menos a solución aportada pola ferroviaria, pero era o que había. Despois de marchar o revisor arrepentinme de non preguntarlle como facían no cambio de hora de verán, no que os reloxos se adiantaban das dúas ás tres. Mágoa.
En resumo: restábame unha hora enteira alí en ningures. E non tiña sono. E aburríame.
Sentín movemento polos corredores do coche cama e vin pola xanela algúns pasaxeiros saíndo fumar á plataforma. Decidín imitalos. Calceime, puxen unha chaqueta, collín o tabaco e saín, a ver se podía queimar así algúns minutos deses sesenta que me restaban nese lugar. Había tempo mesmo para ir dar unha volta, mais a esas horas da noite non era aconsellable. Quedaría na plataforma.
Alí estabas ti con outra persoa, fumando cun propósito semellante. Preguntáchesme se sabías por que estabamos alí parados e eu expliquéivolo. A terceira persoa deixounos axiña (non acado lembrar nada dela, nin sequera a súa aparencia ou xénero) e entrou no vagón mentres ti e eu riamos da “estraña” e “absurda” decisión da compañía con respecto do cambio horario, e malia todo expresamos a nosa devoción polos trens como medio de locomoción. Adorabamos o ferrocarril. Entre outras cousas porque nos permitía ler tranquilos e sen marearnos. A conversa derivou daquela en libros e cine. O entusiasmo por tantos puntos en común era intercalado por silencios breves, nada incómodos, se non se nos ocorría nada que dicir, calar era unha alternativa válida e aceptada, mais profanar o silencio con calquera parvada non o era.
Un halo tremelucente de humidade circundaba os farois da estación. A noite era fría mais, porén, amigable para esas datas de outono. Nas seguintes chicadas ó cigarro a conversa derivou devagar ó terreo persoal. Viaxabamos por negocios e en solitario. Ti amosáchesme o teu anel de matrimonio, eu entendino e agradecín interiormente a túa honestidade. Eu falei dunha relación, pero sentinme ridícula en comparación, daquela non lle vía moito futuro, como así foi. Novo silencio, este si que foi máis tenso. Era o momento de escoller: ou ben dar un paso máis naquel xogo, sen volta atrás, ou ben retirarme con dignidade.
Xúroo, son eu a que estaba para retroceder, todo demasiado complicado. Non era o meu estilo. Ata ese punto dominaba as regras do xogo, a partir de aí eran descoñecidas. Tería clara as pautas da miña actuación noutro escenario, pero alí, nese apeadeiro estraño, vendo consumirse esa presada de minutos entre fume na friaxe, naquela hora e naquel lugar que non eran…
Mais ti solucionáchelo. Sorriches e seguiches falando. Eu deixeime enguedellar, finxindo que todo aquilo era inevitable, que non podería deixar o xogo aínda que quixera, cando a verdade era que si podía abandonar, pero non quería. Cansara de ser prudente.
Convidáchesme ó teu dormitorio. Non lembro o pretexto, amosarme un libro, tomar algo nun sitio máis quente. Agradoume a seguridade da túa voz e o nerviosismo da túa mirada, ti tamén querías, ti tamén tiñas dúbidas. Guiáchesme ata un camarote perfectamente idéntico ó meu, non sendo polas túas cousas aquí e acolá e o teu arrecendo impregnando todo, mesturado co do plástico dos mobles ferroviarios. Estaba a só dúas portas do meu, pero non cho dixen, a partir de aí non falamos moito.
Dáme a sensación de que foron máis minutos dos que marcou o reloxo. Tocáchesme o lombo, aterecido polo frío, apertáchesme contra ti, pero non ousaches bicarme, fun eu quen tivo que facelo cando xa non podiamos máis. Espímonos e ti concedíchesme o liderado, deixácheste facer, polo menos de primeiras. Cando eu vacilaba, ti tomabas a iniciativa, e viceversa.
Penso que estivo ben, todo entre excitante e tenro, todo o ben que se pode pasar unha primeira vez entre descoñecidos nunha cama de tren estreita e impersoal. Sentíame ben, sen vergoña nin ese típico arrepentimento digno e ridículo.
Logo quedamos mirando para o teito, mentres nos aloumiñabamos na nosa nudez, en silencio. Ía calor naquel cuarto, a nosa pel estaba aínda quente. Contra os meus desexos, tiven que me vestir, necesitaba ir ouriñar ó servizo, o cal estaba fóra do cuarto. Quería quedar e non moverme do teu carón ata que o tren chegara á capital. Logo xa veríamos. Reprimíame para non fantasiar, esa aventura era o que era, mais eu son así, penso de máis nestas situacións.
Cando saía, dixéchesmo. Non adoitabas facer isto, ser infiel, entendíase, sempre desprezaches a quen o facía. Xa, claro. Non souben que dicir. En fin. Logo mudaches o ton, sorriches, era a primeira vez que o facías cunha muller, dixéchesme. Gustaras moito.
Eu quixen apoñer algo, mais sorrín e calei. Saín cara o servizo, no mesmo vagón. O corredor estaba frío en comparanza co camarote, correume un arreguizo como un lóstrego. Mirei ó reloxo. Pasaba algo das tres da mañá, 03:00. Lembrei o de que era preciso atrasar a hora ás dúas. O tren comezou moverse, retomabamos o camiño.
E daquela comprendino. Coñecinte ás dúas, eran as dúas. Unha hora que non foi, unha hora tan doada de borrar do reloxo como da memoria. Ti soubéchelo sempre, así non terías nada de que te arrepentir. Probares algo novo e seguir o teu camiño. Nada que ocultar porque nada pasou, a hora foi borrada, e eu con ela.
Sentinme estúpida porque non me enganaches, enganeime eu soa, foi todo tan evidente. Ás présas, pasei de longo do teu camarote e fecheime no meu. Así de doado. Ti non sabías onde eu estaba.
Quedárame a miña chaqueta e os calcetíns no teu cuarto. Nunca os recuperaría, tíñao claro.
Sentei coas costas contra a porta. Tras un bo anaco que de certo xulgaches longo de máis para estar no servizo, saíches ó corredor, chamáchesme polo meu nome, só se ouvía o meu nome pola túa voz e o bruído do convoi. Ti soa no corredor do vagón, eu tan preto, detrás da porta. Non respondín. Temín que seguiras a chamarme e que eu non puidera resistir e tivera que saír, ou que te puxeras a petar en todas as portas ata dar comigo.
Non me volviches chamar, non insistiches, non pagaba a pena espertar ós demais pasaxeiros. Imaxinei a túa estrañeza. Sentín pisadas e logo pecharse a porta do teu cuarto. Logo, só o bruído do tren.
As horas pasaron implacables, sen lembrar aquel horario antigo, como se sempre tiveran sido así.
(Galiza-Alemanha) Francisco Castiñeira naceu (nacérono) na emigración en Suíza no 1977 e hai anos reside en Regensburg (Alemaña), mais será e sentirase sempre un coruñés con morriña dos Mallos. Dentro da narrativa curta colaborou en diversas publicacións e libros colectivos, e xa en solitario editou as escolmas de relatos "Seica chove" (Baía Edicións) e recentemente "Podería falar de nubes" (Redelibros).
You might also like
* Alfredo Ferreiro Crítica literária Ilustração Narrativa Referências literárias
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
* Narrativa Xavier Frias Conde
O porquê não se importa
* Aida Saco Beiroa Alfredo Ferreiro Ilustração Letras Música Narrativa
Vencedores no Certame de Narrações Breves Manuel Murguia de Arteijo
More from Francisco Castiñeira
Posted On 5 Julho, 2017 Francisco Castiñeira 0
E non sabes con quen me atopei? Coa Sabela, a do Roxo. Si, ía ben de tempo sen vela, porque …
Posted On 24 Novembro, 2016 Francisco Castiñeira 0
- Que queres? -inquiriume secamente o vello. Medio corpo tapado pola porta que abrira só en parte, o outro medio …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt es oc gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es en de en en en de gl en oc es gl pt fr es es gl oc es es pt en fr gl en pt oc gl pt gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Carlos Maside, Luís Seoane e a definición da arte galega - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Carlos L. Bernárdez Crítica de arte Pintura
Desde os anos da Guerra Civil até os cincuenta, o panorama artístico galego empobrécese fortemente, por razóns materiais, nun momento de miseria e autarquía, mais tamén por un ambiente social e cultural que anula calquera estímulo, cunha burguesía nada interesada na innovación e apegada a modelos de ostentoso e vulgar pseudoclasicismo ou rexionalismo. A pintura galega da primeira posguerra está moi mediatizada polo pobre ambiente creado polas consecuencias da contenda, pero tamén polas limitacións que no terreo artístico tivera o insuficiente proceso modernizador da preguerra, unha situación que non se comezará a superar até avanzada a posguerra, a pesar de intentos illados e moi meritorios de algúns artistas.
Os autores xa coñecidos antes do conflito seguen a súa obra mais con marcadas dificultades ou mesmo nalgún caso con clara involución, aínda que esta é menos evidente na pintura a respecto do que acontece coa escultura, onde o recuar estilístico de figuras como Asorey é ben rechamante.
Durante os anos que seguen á Guerra Civil, Carlos Maside traballa nun auténtico exilio interior, teimando no proxecto de trazar novos camiños na arte galega. As súas obras deste período, como A sesta (1950, Centro Gallego, Buenos Aires), Mercado (1950, colección privada, Santiago de Compostela) ou Lavandeiras (1953, colección privada, Santiago de Compostela) manteñen o vigor de composición e a expresividade do debuxo, mais agora cunha exaltación da cor e da luz. O seu experimentalismo formal lévao tamén ao terreo da ilustración, como as que realiza para as capas da revista Industrias pesqueras. Trátase de obras dun sintetismo e un tratamento da cor en bandas planas, moi na liña das súas experimentacións no período maduro da súa produción pictórica, nos anos corenta.
Cómpre lembrar que Carlos Maside fora unha figura decisiva na configuración da nova arte galega antes da Guerra Civil. A súa obra dos anos vinte parte do Castelao viñetista, pero acentuando o expresionismo, recibindo a influencia do expresionismo alemán, do gravado popular e mais da estampa xaponesa, referentes que están no ambiente pictórico do París que coñece en 1927 cunha bolsa de estudos. Cun forte compromiso socialista e galeguista e nun contexto social tan conflitivo como a Ditadura de Primo de Rivera e a II República, a arte de Maside atinxe obras de plenitude expresiva en gravados como La carga ou Ha pasado el orden. Desde as súas estampas de temas populares de finais dos anos vinte, Maside inicia un rigoroso proceso de pescuda dunha imaxe do galego que supera o tópico costumista, creando un modelo estético que por medio de formas esgrevias e plenas se inspira na escultura medieval e tradicional e que na súa rotundidade lembra o granito.
Luís Seoane comprendeu como ninguén o sobranceiro papel xogado por Maside na configuración dunha arte ao tempo nacional e universal e así llo manifestou ao propio Maside na correspondencia que ambos mantiveron a comezos dos anos cincuenta.
Carlos Maside e Luís Seoane son as figuras chave no debate sobre a fixación dun modelo de arte galega que se produce na posguerra. A correspondencia entre eles, un en Galiza e outro no exilio, os dous teimando na idea de trazar novos vieiros na arte galega, é ben ilustrativa deste momento. Ambos son conscientes de que a renovación anterior, que fora levada a cabo polo Movemento Renovador da Arte Galega precisaba dunha posta ao día, así o di Seoane en carta a Maside en 1952: “Galicia non pode escapar aos movementos artísticos universais”. O problema, percibido con lucidez na correspondencia entre ambos, estaba na orixe da renovación da arte, e en xeral da cultura galega, desde finais do século XIX; é o que podemos definir como supervivencia do paradigma romántico nas artes, cunha exaltación do popular, con fortes doses de anecdotismo. Nesta altura perciben que a temática acaba por condicionar as solucións formais.
Precisamente esta é unha das preocupación do Seoane do exilio, que opina que sobre todo a pintura é a procura de solucións formais. Así, comentando en 1951 cadros de Maside como A sesta (Centro Gallego de Buenos Aires) ou A gaiola (Museo Bellas Artes, Buenos Aires), ilustrativos da evolución final da obra do grande pintor de Pontecesures, afirma:
“Nun e noutro cadro, o vigor da composición e a expresividade do debuxo, así como a exaltación da color e da luz, están presentes e ofrecen un camiño ben actual e inédito á nova pintura galega, reaccionando contra dun falso impresionismo que semella estar xeneralizándose a destempo e sen problemas, por iso é sobre todo falsa outra pintura de Galicia. Existen pintores que esquecen, probabelmente non o saben, que a pintura contemporánea está máis que nunca chea de problemas a plantexar ou plantexados e resoltos só ás veces, e que o seu valor actual reside, máis que noutros tempos máis ben próximos, na búsqueda da solución deles.”
Salienta a preocupación polos valores puros da pintura e o interese por definir a pintura galega, e é nese terreo onde se ve o punto de partida, que a súa propia evolución pictórica superará, esa fidelidade ao imaxinario popular, ese mantemento do paradigma romántico na arte que Maside irá abandonando na súa obra final e que Seoane irá deixando atrás na súa produción dos anos cincuenta e sesenta, sempre sen renunciaren ao referente da identidade nacional.
As referencias ao lirismo galego, aos estilos románico e barroco como definidores do “galego”, a soidade-saudade, foran teorizadas xa antes da guerra polos membros da xeración Nós: por Risco ou Otero Pedrayo, e para a nosa argumentación é particularmente explícito o Ensayo histórico sobre la cultura gallega (1932) de Otero. Velaí as palabras de Seoane, dirixidas a Carlos Maside, nas que se percibe esa liña argumental, evidentemente adaptada:
“Estou seguro de que cando no porvir deba escribirse ou falarse sobre a pintura galega actual, que é a que primeiro conta como galega na historia da nosa pintura, será a túa obra a que amose novos camiños abertos, máis severidade no intento de dar unha expresión plástica a Galicia, porque non é o tema unicamente o que guía esa expresión, nin o acento lírico, nin o sentimento, senón ese algo románico e barroco, ou procedente de ambos os dous estilos misturados, que ven caracterizando o noso espírito, así como esa soedade comunicábel, ese algo individual nacido para o desenrolo colectivo, como na canción popular que distingue por exemplo a Rosalía.“
E hoxe, transcorridos máis de cincuenta anos da morte de Carlos Maside, as palabras de Seoane manteñen toda a súa profundidade argumental, situando o pintor de Pontecesures como figura decisiva na conformación da arte galega contemporánea.
You might also like
* Carlos L. Bernárdez Pintura
As leccións do mestre Castelao
Carlos L. Bernárdez Crítica de arte Pintura
A pintura de Alfonso Sucasas: o costumismo transcendido
Carlos L. Bernárdez Crítica de arte Pintura
Centenario do pintor Antonio Lago Rivera
More from Carlos L. Bernárdez
Un pintor que sabía o que facía. Achegas á obra pictórica de Luís Seoane, com entrevista ao seu autor
Posted On 25 Fevereiro, 2016 Carlos L. Bernárdez 0
NOTA DE PALAVRA COMUM: O nosso colaborador permanente, Carlos L. Bernárdez, publica em Laiovento "Un pintor que sabía o que …
Linguaxes de vangarda: Seoane e Granell
Posted On 7 Julho, 2015 Carlos L. Bernárdez 0
Seoane e Granell entre Galicia e América. Unha mostra na Galería Montenegro (Vigo) Os pintores galegos Luís Seoane e Eugenio F. …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies