langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt zh gl en fr en gl gl gl de gl gl fr gl gl gl es gl gl cs gl gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl eo gl gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl fr gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl ko gl gl gl gl gl gl gl en de en en en es pt en de ca gl pt fr es gl pt ja pt pt pt en fr pt pt pt ca pt pt pt en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Céline en camisa parda ou o mal do presente, por H-E Kaminski (II) - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Crítica literária Política Tradução Xesús González Gómez
Presentación, tradución e notas: Xesús González Gómez
NOTA: A primeira parte pode verse aquí.
No novo libro de Céline non hai ningunha acción. Bagatelles pour un massacre non é máis que unha morea de improperios, de ofensas, de inxurias, de acusacións mentireiras e de afirmacións gratuítas, escrito coa escuma na boca, nun delirio sen matices, sen variacións, repugnante tanto no espírito como na lingua. Durante 379 páxinas o autor repítese sen cesar, sen crescendo nin diminuendo, e esa cacofonía rancorosa e vaidosa só é interrompida por tres libretos de ballets banais e sentimentais.
Ignora ou só fala en termos insignificantes de James Joyce (o seu pai literario), Mussolini, Doriot, de Wendel, dos editores, dos árabes, e de todo o que toca de preto ou de lonxe o fascismo ou o nacional-socialismo.
Mais a única persoa que admira francamente, sen restricións, sen reserva, é a el mesmo, Louis-Ferdinand Céline. Posúe todo: boas orixes arias (pai flamengo, nai bretoa), a medalla militar, emotividade, un estilo magnífico, unha pornografía científica, coñecementos ilimitados, unha experiencia universal, as opinións mellor estabelecidas, xenio, humor, valor. Nunca a dúbida, esa dúbida que é a sombra do espírito, aflora neste intelectual. Mais cando fala dos sufrimentos do seu pasado, faino como todo arribista, a gabarse do camiño que percorreu, dos cartos que gañou, sen unha ollada de simpatía ou de compaixón para os compañeiros que deixou no camiño.
Eu quixera aliarme con Hitler. Por que non? Nada ten contra os bretóns, contra os flamengos… Nada de nada. Soamente falou sobre os xudeus.
A enumeración do que ataca e defende semella, a primeira vista, simplemente grotesca. Examinada de preto, esta lista revela no entanto unha neta liña de conduta, un sentido determinado, un fin preciso, en suma, unha política. A política dos nazis!
Os seus improperios teñen tres obxectos principais:
1º Os críticos, os compositores, os médicos concorrentes, así como os autores que teñen máis éxito e gañan máis.
2º Todo o que representa a civilización occidental, a razón, o espírito, a dúbida, o sentido crítico, a cultura, o desexo de liberdade, o ideal de tolerancia e de solidariedade.
Empurrado polo resentimento e o rancor, Céline partiu en guerra contra o primeiro grupo. Na procura de apoios, caeu en mans dos nazis. É o seu exemplo o que o empurrou contra os dous outros grupos. Son as súas armas as que emprega. É os seus desexos a quen serve.
O nazis non se contentan co poder en Alemaña. Queren chegar á hexemonía mundial, velaí porque lles é necesario vencer toda resistencia espiritual, derrubando todos os valores adquiridos. Falan de Goethe ou de Descartes, de Racine ou do libre arbitrio, mais apuntan á liberdade de pensamento. Gábanse de instinto, de emotividade e de fe mística, mais o seu obxectivo é a ditadura. Invocan a supremacía racial, mais pensan nas conquistas territoriais.
É verdade que Céline non se gaba de conquistas militares, tan queridas aos seus amigos. Os nazis non teñen ningún interese en llas predicaren aos lectores franceses.
E o antisemitismo? Seguramente son antisemitas e Céline éo con eles. É no entanto curioso observar quen son os xudeus que se fan atacar por Céline, despois de reducir ao nada os xudeus alemáns. Son xudeus ou «xudaizantes» primeiramente os países que queren anexionar ou colonizar: a Rusia nacional-comunista de tendencia gran rusa e antisemita, así como a Checoslovaquia demócrata. Logo os pobos e as forzas que os incomodan: a Francia da Frente Popular, a Inglaterra dos conservadores, os Estados Unidos de Roosevelt (en loita con Wall Street), e sobre todo os movementos obreiros.
Por que Céline ataca só Checoslovaquia e non os outros países da Pequena Entente? Porque os nazis non teñen pretensións sobre eles e esperan con eles aliarse. Por que non fala de Ford, onde traballou? Porque Ford é fascista. Por que non menciona o dominio da «xudaría» en Italia onde, até nova orde, non hai lexislación racista? Porque Mussolini é aliado de Hitler. Por que non di nada dos árabes? Porque os árabes, aínda que semitas, están contra os xudeus e porque se conta con eles en Roma e en Berlín. Por que non fai ningunha alusión aos pobos de América Central e de América do Sur, todos «mestizos» e en gran parte baixo a influencia do capitalismo norteamericano, xudeu, xa que logo? Porque a maior parte destes Estados viven baixo ditadores, amigos dos fascismos alemán e italiano. Por que proclama o seu amor polos países escandinavos, socialistas e inimigos do racismo? Porque os nazis os consideran neutrais, fornecedores de víveres e de materias primas. Por que ama Irlanda? Porque Hitler conta retomar as relacións que o grande estado maior alemán tivo cos sinn-feiners durante a última guerra… Se non se trata máis que de resentimentos e de odios individuais, eses sentimentos están moi ben pesados e calculados.
Céline incluso non se viu obrigado a facer traballar a súa fantasía. Fornecéuselle toda a documentación. El, simplemente, traduciuna á súa linguaxe.
«O xudeu é un negro, a raza semita non existe, é unha invención de francmasón, o xudeu non é máis que o produto do cruzamento de negros e de bárbaros asiáticos».
«Estabelecidos, emigrados, a saquear, impostores, baixo os nosos ceos, desterrados, desequilibrados, imitan as nosas reaccións, xesticulan, raciocinan, encúan mil e mil veces a mosca antes de comezar a comprenderen vagamente o que un Ario non demasiado embrutecido, non demasiado alcohólico, non demasiado aviñado, apaña ao voo, de golpe, en vinte segundos… emotivamente, silenciosamente, impecabelmente».
«O xudeu que viola ou corrompe unha muller non xudía e mesma a mata debe ser absolto en xustiza, porque só fixo mal a unha égoa» (cita falsificada do Talmud).
«O ario, tan simple, tan frustrado, o xudeu converteuno en snob, e autoproclamándose crítico, organiza a denigración, a desconfianza cara aos seus irmáns de raza, a destrución dos seus irmáns de raza automaticamente e nunca “a crítica” da fantasmagoría xudía».
«Os sentimentos máis nobres, os máis puros e sen dúbida os máis preciosos ás sociedades humanas… piedade, afecto, amizade, lealdade, estima, escrúpulos de autenticidade, verdade, confianza, foron no curso dos anos, por todos os xudeus, moitas veces ridiculizados, atropelados, especulados, burlados, violados, vendidos, revendidos de mil maneiras, que perderon todo curso, todo valor, todo crédito de cambio».
Eu amo moito as palabras «piedade, escrúpulos de autenticidade, verdade», na boca dun home que non se preocupa da autenticidade de ningunha cita, da verdade de ningunha referencia e que falsifica conscientemente feitos, datos, cifras e pasaxes enteiras das súas pretendidas lecturas. Nalgures, di el mesmo no curso dunha longa enumeración: «Divago». Divaga, por tanto, con probas na man e todas esas probas son falsas. Non son mentiras xerais e vagas; son pormenorizadas, relacionadas á realidade, algunha veces conteñen unha miga de verosimilitude… é preciso recoñecer que os mestres de Céline teñen unha grande experiencia na arte das falsificacións.
Mesmo aquel que só ten vagas nocións sobre as publicacións escurantistas promovidas ao rango de literatura de Estado en Alemaña, encontrará en Bagatelles pour un massacre todos os seus vellos coñecementos. Todo está aquí: os protocolos dos Sabios de Sión, o escaso número de xudeus mortos na guerra, os pequenas xudías compañeiras de xogo da raíña Isabel de Inglaterra, as confesións dos rabinos. Nada falta, desde as cabezas de turco de Goebbels até páxinas escollidas de Streicher (10), repetidas cada semana no seu Stürmer. Mais deamos ao César o que é de César. Toda esta literatura foi importada para Alemaña polo ruso Rosenberg, xefe da oficina cultural nacional-socialista, e por outros rusos brancos. Provén da Okhrana tsarista; ela fomentou e xustificou xa moitos pogroms.
A dependencia de Céline tradúcese até na terminoloxía. «Xudaizante –negroide –medio xudeu –cuarto de xudeu –ario –racial –superbruto». É unha linguaxe técnica. O neo-antisemita non tiña xa necesidade de inventar termos. Non tiña máis que adoptalos, como lle reprocha aos vendedores xudeus de móbeis cos seus cosy-corners.
Mesmo a súa mestura de antisemitismo e de pornografía non é orixinal: Streicher sérvese dela desde hai moito tempo. É certo que Céline empregou sempre as palabras máis crúas, mais era para facer pensar e falar os seus personaxes. Esta vez é o propio autor quen se expresa, sen o artificio dun intermediario. E nunca a súa escatoloxía alcanzou tan algo grao!
Só citarei dous exemplos, escollendo prudentemente entre as frases máis susceptíbeis de seren repetidas.
Falando de Hollywood: «Tráfico das máis belas, das máis desexábeis raparigas arias moi mamonas, moi dóciles ben seleccionadas polos kedives negriños xudeus de Hollywood, os cuíños de arias máis tenros, máis xuvenís e delicados, todo o que hai de mellor no curral, absolutamente primeira colleita, para os grosos velloufos negroides… Tes dezaseis anos e non fas nada? Queres facer carreira… á pixa, rapaza! Abre primeiramente as túas fermosas pernas!».
Esta frase que di escrita por Rachel (outra das súas citas!): «Quixera ser encuada sobre o corpo dun home que acaban de guillotinar». Que fermosa proba da concupiscencia pervertida dos xudeus!
Que as persoas á espreita de emocións sexuais estean non obstante previdas: a pornografía en Bagatelles pour un massacre non é suxestiva. Se está feita para vender, non o consegue. É unha escatoloxía fría, semi-arrabaleira, semi-médica, completamente cerebral, produto dunha depravación enfermiza que axuda a comprender o odio de Céline por Freud.
A sombra das trincheiras
A propaganda non ten como fin examinar obxectivamente a verdade en tanto que é favorábel aos outros.
O obxectivo principal da política nacional-socialista é a preparación material da guerra. A denigración sistemática dos inimigos futuros é parte dela. Ao afirmar que eses pobos son dexenerados e de sangue impuro, os nazis demostran que son fáciles de vencer e estas destinados a sufrir a ditadura de Hitler.
Estes inimigos previsíbeis son Rusia, Checoslovaquia, e nun menor grao Inglaterra e os Estados Unidos, e sobre todo Francia.
Escoitade entón a Céline falar de Francia:
«A pesar das aparencias, das fanfurriñadas de Historia, os franceses nunca tiveron o sentido nacional».
«Francia é unha nación femia, sempre pronta a ser mallada».
«Unha magnífica reputación de mamonas, de moi delicadas putas, precede ás francesas por todas as partes».
«Todo francés de raza que toma o poder se sente perdido sen estranxeiros, sen ordes do estranxeiro. Apresúrase axiña a se vender, é a súa primeira preocupación».
«Nunca tivemos rei, presidente de consello, membro da Convención, “Xefe”, que non se vendese cando menos dúas ou tres veces a unha potencia estranxeira. É dicir, en definitiva, á xudaría».
Hai ás veces grandeza na crítica mediante a cal un home ataca a súa patria. Que coincidencia, no entanto, que as acusacións de Céline sexan exactamente as mesmas que as de Mein Kampf e outras publicacións semellantes! Non, Céline non é un moralista que inxuria o seu país porque o ama. É, simplemente, un nazi.
A verdade é que os amos actuais de Alemaña reservan en xeral esta linguaxe para uso interno. Pódese mesmo preguntarse se Céline non transgrediu a consigna para compracelos mellor.
Para uso exterior estes señores son pacifistas. Así, Hitler impide sempre a tradución integra do seu libro ao francés, aínda que nunca modificou as pasaxes odiosas sobre Francia. Polo mesmo, os dirixentes nazis aseguran, en todas as súas manifestacións destinadas ao estranxeiro, que nada aman tanto como a paz, aínda que nos seus discursos e nos seus artigos destinados a Alemaña proclaman sen cesar que o ario é guerreiro por natureza, que a guerra dá un sentido á vida dos homes, e que a morte no campo de batalla é o coroamento do esforzo supremo.
Están sinceramente convencidos de que o pacifismo debilita os pobos. Consideran todo pacifista como un traidor á patria e os campos de concentración están cheos de xente que cometeu o crime de estar contra a guerra. Mais como artigo de exportación o pacifismo parécelles extremadamente útil. É mesmo a trabe mestra da súa propaganda no estranxeiro.
Así din aos franceses: «Sabemos ben que vostedes son pacifistas e teñen razón. Non se deixen arrastrar a unha guerra contra nós! Só a desexan os xudeus e alguén que está disposto a facela é un xudeu».
Eis o sentido máis claro desta frase que Céline puxo como banda do seu libro: «Para rir a cachón nas trincheiras». Noutros termos: «Se algunha vez estades nas trincheiras, sabede que será unicamente a causa dos xudeus».
E aínda máis explícito:
«Que apañe todas Ucranias Hitler! Que as conquiste! E logo aínda Romanía! E os checos! Non teño unha palabriña a dicir… non son defensor dos ghettos… son os xudeus que o provocan… Non é de todo, de todo dos nosos… Mais quixera facer unha alianza con Hitler.»
«E despois, por estarmos colonizados, para dicirvos moi francamente a cousa, non se pode ser máis tempo o que somos hoxe polos xudeus, polos negros, polo máis inmundo aluvión que nunca destilara Oriente».
«Dous millóns de boches (11) acampados nos nosos territorios nunca poderán ser peores, máis destrutores, máis infamantes que todos eses xudeus que nos deitan polos ollos».
«Dígoo francamente, como o penso, prefiro doce Hitlers a un Blum omnipotente».
«Quixera que fose proclamado, para que o pobo sen vértebras chamado francés recobrase un pouco o seu amor propio absolutamente acabado, certo, proclamado universalmente, que unha soa uña do pé podre de non importa que aparvado completamente bébedo ario, enlamado no seu vómito, vale aínda cen mil veces máis e cen mil veces máis aínda e non importa de que maneira, e non importa en que momento, que cento vinte e cinco mil Einsteins, de pé, completamente ateigados de gloria resplandecente».
«Se son necesarias tenreiras na Aventura, que se sangre os xudeus: é a miña opinión! Se me veñen cos seus sarillos, en transo de me impeler sobre as trincheiras, atacareinos a todos e sen ferir, até o derradeiro! É a recíproca do Home!».
«Nós non temos nada a perder… Os boches, cando menos, son brancos».
Mirabeau dicía: «Estou vendido, mais non corrompido». Céline quizais non estea vendido, mais seguramente está corrompido.
O pacifismo é unilateral. Por outra parte, todo o mundo é hoxe pacifista, incluídos actualmente os xenerais. Hitler tamén e Céline con el. Todos están contra a guerra, todos a preparan e todos a farán. En verdade, Céline admite perfectamente a guerra –mais só a feita polos nazis.
Non obstante, imponse unha pregunta: por que todas as guerras teñen como instigadores os xudeus, quen arrastra os alemáns á matanza? Os xudeus? Mais entón, Hitler está tamén dominado polos xudeus? En fin, Céline debería dicírnolo: si ou non, o racismo ario é xudeu?
A voz dun meteco
Dime, por que eses choros e por que esa mágoa que enchía a túa alma ao coñecer a sorte dos Danaes e da xente de Ilión.
Teño eu dereito a dicir todo isto, eu, que son alemán e xudeu?
Acho que ningún escritor ten necesidade de xustificar o obxecto do que trata. Mais, para a ocasión, é talvez útil e mesmo necesario que eu me explique.
Que son xudeu, é un feito e non o agacho. Nunca, non obstante, isto me levou a tomar unha posición determinada. Non creo nin no deus dos xudeus nin en ningún outro. Non considero tampouco os xudeus un pobo, unha nación ou unha raza. (Un pobo supón unha historia, unha lingua, un territorio comúns; unha nación só existe pola vontade ou consentimento tácito dos seus membros; a noción racial é unha simple ficción que non resiste ningún exame serio.) En verdade, ése xudeu como se é louro ou moreno, sen que iso implique unha comunidade de instintos ou de sentimentos, de lembranzas ou de opinións, de carácteres ou de intereses. Tanto como entre os louros ou os morenos, hai entre os xudeus ricos e pobres, explotadores e explotados, intelixentes e estúpidos, sans e doentes, instruídos e non instruídos, homes de esquerda e de dereita, boas esposas e grous, honestos e porcos, separados aínda pola nacionalidade, a lingua e un pasado secular. Só existen como grupo pola vontade dos seus inimigos, e o que os une é cando máis unha vaga solidariedade alimentada pola ameaza e o medo comúns.
Ao combater o antisemitismo, deféndome evidentemente a min mesmo. Mais este punto de vista é puramente negativo e non chega para determinar as miñas opinións sobre outras cuestións. O antisemitismo conduce, até nova orde, ao campo dos nazis. O anti-antisemitismo –que non quere dicir filosemitismo– permite tomar as actitudes máis diversas.
Máis profundamente que xudeu eu son alemán, quéirano ou non os nazis. Non obstante, nunca fun un nacionalista alemán e non quero converterme nun nacionalista francés porque estou refuxiado en Francia. Estou contra todos os nacionalismos. Velaí por que o nacionalismo alemán de Céline me aborrece. Eu permítome amar tanto Alemaña, á que estou unido por vínculos indisolúbeis, como a Francia, cuxo xenio me atrae e en cuxa lingua escribo. Ora, vexo Alemaña arruinada polos nazis, espiritual e economicamente. Non teño o dereito e o deber de facer todo canto estea na miña man para que Francia non sufra a mesma sorte?
A loita contra os nazis é necesaria para Alemaña e para o mundo enteiro, ao que ameazan co contaxio e a guerra. Mais proclamo con todas as miñas forzas que ningún pretexto, ningunha razón xustifica a guerra. Céline só é un propagandista: encolerízase, difama, embróllase; non razoa. Non obstante hai outros, máis expertos en demagoxia, que din: quen está contra Hitler está a favor da guerra. Por eles e contra eles, é preciso falar alto e claro. Así, declaro sen reservas, sen subterfuxios, que estou contra a guerra a calquera prezo. Porque a catedral de Reims me é tan cara como a universidade de Friburgo que frecuentei; porque os artilleiros que se gaban de que dispararon contra unha me son tan odiosos como os aviadores que están orgullosos de bombardear a segunda; porque unha xornada da próxima guerra custará tantas vítimas como un ano de terror fascista; porque non soamente os combatentes, é dicir, a mocidade de todos os países, senón tamén as mulleres, os nenos, os anciáns, serán atinxidos pola morte, as fames, as epidemias; porque do crime só poden nacer outros crimes e porque a guerra total só deixara detrás dela ruínas totais.
Non renego das razóns sentimentais do pacifismo. Mais hai outras, máis realistas e talvez máis decisivas.
Unha guerra, iniciada coas mellores intencións, non poderá senón dexenerar rapidamente en conflito imperialista en que as ideoloxías e os fins limitados cederían rapidamente o paso ao desexo de ganancias efectivas e de conquistas cada vez maiores. Ao pouco tempo non sería unha guerra entre fascistas e demócratas, senón entre competidores por materias primas e man de obra colonial a baixo prezo. A diferenza entre os réximes belixerantes desaparecería en poucas semanas. A guerra é a ditadura: dun lado como doutro loitarían pobos sen liberdade, sen dereitos cívicos, obrigados a obedecer cegamente. E os únicos que tirarían beneficios serían os fabricantes de armas, os banqueiros, as hienas de toda clase, xudeus e non-xudeus.
E se os nazis fosen vencidos, que poderiamos gañar nós, os antifascistas alemáns? Como moito, poderiamos volver entrar «no furgón do estranxeiro» nun país aínda máis empobrecido que agora e probabelmente repartido entre os vencedores. Toda a historia contemporánea semella repetirse sen cesar. Sería a repetición de 1919, do Tratado de Versalles, da fame e, finalmente, dos nazis. E quen non di que a fatiga, a miseria, a desorde que nacen fatalmente das guerras non conducirían a un réxime fascista noutros países, mesmo vencedores? Sería bonito pagar a guerra contra o fascismo ao prezo do fascismo!
Hai xentes que desexan a gran cruzada ou están dispostas a aceptala? Evidentemente. Que erro, que vilanía non teñen partidarios? (Non hai máis que ver a Céline.) Isto non impide que un antifascista digno do seu nome sexa o inimigo máis feroz da guerra. Quen asocia antifascismo e guerra pode ser todo o que se queira –ás máis das veces será un reaccionario ou un calumniador– mais nunca un verdadeiro antifascista. O antifascismo e a guerra exclúense, están en contradición absoluta.
Alemaña –e non soamente os alemáns xudeus–, Alemaña enteira, só pode ser liberada polos propios alemáns. A guerra só podería crear esa unanimidade que Hitler non conseguiu realizar e que sería o seu mellor aliado. Á espera, é Céline quen se esforza en forxar a unión sagrada alemá, ao dar aos servizos de Goebbels a posibilidade de declarar que mesmo os franceses comezan a comprender que a política do III Reich está xustificada. Bagatelles pour un massacre ofrece, con efecto, aos nazis un medio excelente para gañar aos que dubidan ou rexeitan enrolarse en Alemaña.
O fin, o resultado dunha guerra é sempre imprevisíbel. Todo o que se pode saber da próxima é que será longa e que os seus horrores superarán a imaxinación máis fértil. Mais hai unha cousa que os nazis temen moito máis que a mobilización: é a Revolución alemá e todo exemplo estranxeiro que puidese facela estalar. Contra armamentos poden responder con outros, con alianzas con outras alianzas, contra os movementos sociais non teñen poder. Cada lei social no mundo oféndeos, cada vitoria obreira inquiétaos e os proletarios españois fanos tremer. Ao afirmalo, constato simplemente feitos.
Desta maneira contribúo, por modestas que sexan as miñas forzas, á reconciliación franco-alemá. Porque estou fondamente convencido de que os dous pobos se completan e de que a súa unión é a primeira condición da paz universal. Se a paz fose posíbel mesmo coa Alemaña dos nazis, alegraríame. Mais a verdade é que isto non é posíbel, e velaí unha razón de máis para que os odie e os combata, porque todo home que desexa a paz debe odialos e combatelos. (Non pola guerra, nunca pola guerra!)
Non obstante, non se chega á paz representando os franceses como alcohólicos dexenerados e «negroides», nin declarando que os alemáns só soñan con desfilar e obedecer. E os efectos nefastos do nacionalismo denigrante son sempre os mesmos, sexa un francés que fala así dos franceses ou sexa un alemán a falar así dos alemáns. Os dous pobos son semellantes en todos os dominios –acaso mesmo no antisemitismo. Non son inimigos hereditarios. Durante dez séculos, traballaron máis veces xuntos que guerrearon. Toda a súa historia espiritual baséase, en verdade, na súa penetración recíproca.
É evidente, no entanto, e a experiencia probouno, que a súa reconciliación non é só unha cuestión de boa vontade. Moitos intereses separan Francia e Alemaña, intereses que, no sistema en que vivimos, é imposíbel conciliar. É apenas nesas condicións que se pode chegar a unha paz armada, pequena pausa entre dúas guerras. Que quen desexa verdadeiramente unha paz franco-alemá se decida entón, ou ben a renunciar aos intereses da súa nación, ou ben a rexeitar o sistema económico que os xera! Quen cala sobre esta alternativa, só é un charlatán covarde e estéril: quen declara que unicamente os xudeus son responsábeis deste conflito, é, alén diso, un home deshonesto.
(6) Sociedade das Nacións (Ndt.)
(7) Marca de móbeis (Ndt.)
(8) Corpo de telégrafos (Ndt.)
(9) Historiador da arte, libertario, de orixe xudía, amigo de Céline, a partir de Bagatelles pour un massacre, rompeu co escritor francés (Ndt.)
(10) Julius Streicher (1885-1946), político e editor nazi, un dos primeiros militantes do Partido nazi, fundador do xornal Der Stürmer («O asaltante»), de distribución gratuíta, cuxa vulgaridade e violencia chegou mesmo a molestar a algúns nazis convencidos. En 1940 perdeu todos os cargos acusado de corrupción. Xulgado en Nuremberg, foi condenado por crimes contra a humanidade e executado en outubro de 1946. (Ndt.)
(11) En francés, despectivamente, alemán (Ndt.)
You might also like
* Crítica de arte Escultura Lito Caramés
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
* Carlos L. Bernárdez Pintura
As leccións do mestre Castelao
* Ensaio Letras Luís Serguilha
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
More from Crítica literária
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo)
Posted On 3 Janeiro, 2019 Alfredo Ferreiro 0
A inefável contradição de José Saramago (apontamentos à volta do processo criativo). Palestra de Alfredo Ferreiro Salgueiro na mesa "Reflexões …
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia
Posted On 3 Abril, 2018 Alfredo Ferreiro 0
«Plantar rosas na barbárie», poesia da falésia: Todos o poemas do livro de Luís Serguilha semelham um único objeto mutante, …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


document_lang: gl

langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt pt fr pt en gl gl gl gl ko gl sq it gl gl gl gl ia gl gl gl gl gl it gl gl en gl gl ko gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt el gl gl gl it it en fr en en en es pt en fr it pt pt oc es pt pt de pt gl pt gl zh pt pt pt fr pt pt pt en es pt es pt es pt gl pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Para lembrarmos Franco Fortini - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Ensaio Poesia Política Tradução Xesús González Gómez
Este 2017 que agora se inicia conmemorará o centenario do nacemento do poeta, e ensaísta, italiano Franco Fortini. Como homenaxe, entregamos aquí varios textos seus, un poema e dous textos en prosa. O poema, como todo poema, fala por si só. É un poema contra moitas cousas, en poucos versos. Un poema contra a mentira, contra a nostalxia, contra o stalinismo e os seus herdeiros, reformistas ou non, un poema a prol da revolución que virá –se vén.
Fortini, neste poema escrito a inicio dos anos 1960, percibía xa daquela que había que esquecer a revolución pasada (a soviética –da que este ano se conmemorará o centenario: tempo haberá de falar sobre o tema), que xa non era espello para cambiar a sociedade nin, por suposto, para cambiar a vida: era, simplemente, unha miraxe, un espellismo. Mais no poema non só ve iso, ve tamén o oportunismo dos vellos stalinistas. Dos stalinistas que pasaron a ser os máis anti-stalinistas de todos: Erhenburg –como te atreves a escribir un prefacio a Babel, ti que tanto loaches o seu asasino?–, Garaudy, Neruda, Louis Aragon, etcétera, etcétera. Fortini escribe o seu poema contra estes e coloca ben alto a verdade, esa verdade que quixeramos nosa, humillada, imperfecta talvez, mais verdade fronte ás mentiras con que nos enganaron. Tanto nos enganaron, que hoxe non existe proxecto revolucionario en occidente, nin en oriente, todo sexa dito. E tardará moitos anos en que volva habelo, pensamos; se é que volve habelo. Mentres tanto, por que non ler os grandes poetas entre os que se acha, claro, Franco Fortini?
PARA AS OBRAS DE ISAAK BABEL
A Illia Erhenburg, autor do prefacio
se non sabedes dicir
por que deixamos morrer
Babel e os outros:
ou quen en nós calou
vinte anos a súa boca;
non falen, non escriban
eses nomes con piedade.
Deixen a nosa verdade
–entre a Revolución xa pasada
e aquela que virá.
QUE É O COMUNISMO?
1. A loita polo comunismo é xa o comunismo. É a posibilidade –xa que logo, a elección e o risco asumidos en nome de valores non demostrábeis– de que o maior número de seres humanos e, en perspectiva, a súa totalidade cheguen a viviren nunha contradición diferente da que é dominante hoxe. O só e único progreso real consiste e consistirá en alcanzar un lugar máis alto, visíbel e vidente, no que será posíbel promover as potencias e as calidades de cada existencia singular. Recoñecer e promover a loita de clases é a condición necesaria para que cada vitoria particular contribúa a debilitar a forma actual deste conflito e abra unha nova fronte, dunha nova loita, rexeitando calquera ilusión dun progreso lineal e sen enfrontamentos.
2. Este conflito, tanto máis real e doloroso canto non é consciente de si, é o conflito entre clases compostas por individuos desigualmente dotados de poder de tomar ao seu cargo a súa propia vida. Os opresores e os explotadores –nós sómolo case todos en Occidente, sendo a única diferenza o grao de poder que cadaquén tira desta condición– ofrécense a ilusión, pagada pola non-liberdade doutros homes, de poder elixiren e de tomaren en cargo a súa existencia individual. Ao que supera o horizonte desta liberdade, veno, non como un límite positivo da condición humana, un límite a recoñecer e utilizar, senón como un negro Nada devorador. A fin de esquecelo, ou de rexeitalo, sacrifícanlle partes cada vez máis grandes da liberdade e, consecuentemente, da vida, doutros: e, indirectamente, das súas propias liberdades e vidas.
3. Os oprimidos e os explotados –nós sómolo todos nalgunha maneira, a única diferenza é o grao de impotencia que cadaquén tira desta condición– viven a miseria irremediábel dunha vida que escapa a calquera control, malgastada á veces na precariedade e no temor da morte, ás veces na ausencia de sentido e na non-liberdade da produción e dos consumos. E os oprimidos e os explotados non valen máis en tanto continúan ilusionándose coa perspectiva de se converteren á súa vez en opresores e explotadores doutros homes. Só comezan a valer máis cando toman a vía da loita polo comunismo, que implica, certamente, dureza e odio con respecto de todo o que, no interior e no exterior dos individuos, obstaculiza a asunción meta-individual das existencias, mais tamén do amor e da tenrura con respecto a todo o que promove e fai desenvolver esta asunción.
4. O comunismo que está en camiño –non hai outro– é un percorrido que pasa tamén por erros e violencias, tanto máis sentidas como intolerábeis canto a consciencia se fai máis clara do que son os outros, do que somos nós mesmos, e de que partes de nós mesmos constitúen tamén outros; e viceversa. O comunismo en camiño implica que homes sexan utilizados como medios co obxectivo de alcanzar un fin que nada garante, no canto de seren utilizados, como é o caso hoxe, para un fin que nunca é a súa propia vida. Utilizados, certamente, mais cada vez menos, como medios co obxectivo de alcanzar un fin que deberá coincidir cada vez máis con eles mesmos. Mais aqueles aos que a loita forza a utilizaren homes como medios –e aqueles que aceptan voluntariamente seren así utilizados– non poderán nunca ter boa consciencia e descargar as súas responsabilidades na Necesidade e na Historia.
5. O que acepta a loita convértese á vez no amigo e no inimigo dos homes. O amigo non soamente dos que nel se recoñecen e a quen dirixe a súa acción; o inimigo non soamente dos que recoñece como inimigo dos fins desta loita. Mais tamén inimigo, aínda que baixo outra forma e nunha medida diferente, dos seus propios irmáns e camaradas, e de si mesmo: porque apenas se preocupará, nin el nin os outros, de librarse e de librar os outros das trampas do esquecemento, das aparencias e do sempre idéntico.
6. Deberá evitarse o erro que consiste en acreditar nunha perfectibilidade ilimitada que permitiría ao home saír dos seus propios límites biolóxicos e temporais. Este erro, e as manipulacións que entraña, produciron, e poden sempre producir, subhomes e superhomes negando uns como outros os homes en que nos recoñecemos. Este erro optimista –herdado da Ilustración e do positivismo científico, legado pola cultura faustiana da burguesía triunfante no século XIX– está tamén en Marx e Lenin, e triunfa hoxe baixo a máscara tecnocrática do Capital. Cando se evoca unha superación do home, hai que entender por isto unha superación do home presente, e non unha superación da especie. O comunismo implica tamén o rexeitamento de calquera caste de mutantes a fin de conservar a capacidade de se recoñecer nos homes pasados e futuros.
7. O comunismo que está en camiño realiza tanto a unidade tendencial entre igualdade, fraternidade e reparto, como a do saber científico e a sabedoría ético-relixiosa. A asunción –individual, no seo dun grupo e a escala internacional– da existencia, con todos os seus nós infranqueábeis entre liberdade e necesidade, certeza e aposta, implica o coñecemento das fronteiras da especie humana e, xa que logo, da súa imperfección radical, no sentido de Leopardi. A especie humana é unha especie que define a capacidade, ou a esperanza, de se coñecer e de se gobernar ela mesma e de ter piedade de si mesma. Nela, a identificación coas miríades de desaparecidos e de aínda-non-nacidos é un xesto de amor que se dirixe aos próximos e aos afastados –alegoría e figura dos que virán.
8. O comunismo é o proceso material que intenta facer sensíbel e intelixíbel a materialidade das cousas chamadas espirituais. Até poder ler no libro do noso propio corpo todos o que os homes fixeron e foron baixo a soberaneidade do tempo; e até descifrar as pegadas do paso da especie humana sobre unha terra que non conservará ningunha pegada.
(Este texto foi publicado o 16 de xaneiro de 1989 na revista satírica Cuore. Foi recollido posteriormente no volume –póstumo– Saggi e epigrammi, Milán, Mondadori, 2001, p. 1656, edición de Luca Lenzini.)
SOBRE A MORTE DE PASOLINI
O único modo decente de falar de Pasolini, en medio da barafunda autopunitiva destes días, é lelo. O xornal que me pide estas palabras tivo, respecto aos outros xornais italianos, o gran mérito de sempre dar a entender que, da poesía, non lle importaba nada, interpretando desta maneira o ánimo dos seus lectores e inspiradores. Pensei durante algúns anos que isto correspondía, máis profundamente, a unha acción que se propuña, seguindo os seus propios camiños, a mesma meta que a poesía. Mais hoxe decátome de que non é así; ou se o é, acontece de tal maneira que, na práctica, como di Lu Hsun, «os políticos queren matar os homes de letras».
É unha calidade humana que odia a poesía, que atura con cansazo a literatura, que non sabe e non quere saber que lugar asignarlle na cidade presente e futura. Se se conmove pola morte de Pasolini máis que pola de calquera outro militante, é só porque era o autor de algo que é, que pode, converterse en noso; e en tal caso esta cousa, esta herdanza, mirémola. Non quere sabelo porque isto derrubaría moitas miserábeis certezas e esperanzas. Non entende que o derrubamento só a debilitaría en aparencias mentres en realidade a faría máis forte contra quen explota e tortura. Non entende que non somos, nós os poetas, os vosos inimigos e se pedimos algunhas veces piedade polos nosos erros é porque en verdade é o noso modo de pedir piedade tamén polos vosos erros. Por isto non hai nada a dicir sobre a morte de Pasolini que non dixesen xa estes días, e moitas veces moi ben, os meus colegas en literatura; fóra do consello de coller os seus libros de versos e comprendelos. Fun amigo seu durante moitos anos; adversario outros; sempre intentei entendelo e amalo. Teño en común con el a división, a duplicidade do que se fai, cando se fai, a poesía. Por outra parte, no texto auténtico, como no momento da morte, coinciden elección e destino, escolla e inevitabilidade. Menos conmoción por Pasolini, máis amor e intelixencia por aquilo que escribiu e dixo.
(Il manifesto, 4 de novembro de 1975, recollido postumamente en Disobbedienze I. Gli anni dei movimenti, Manifestolibro, 1997.)
NOTA: a foto de Franco Fortini provén da Wikipedia.
You might also like
* Gisela Casimiro Poesia
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
* Entrevistas Lara Dopazo Ruibal
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
* Maria Lado Poesia
8 poemas de María Lado
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Posted On 26 Fevereiro, 2019 Palavra Comum 0
Rui Tinoco: Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital. A aparência de diversidade: milhares de pessoas no metro, no …
Rui Tinoco: “O furor internáutico: notas para a sua compreensão”:
Posted On 15 Novembro, 2018 Palavra Comum 0
"O furor internáutico: notas para a sua compreensão" é um artigo de Rui Tinoco para a Palavra Comum
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
19 Fevereiro, 2019 0
A forza e a espiritualidade das esculturas de Jaume Plensa
15 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: gl gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt es zh gl pt gl pt gl pt gl pt gl gl gl pt gl gl gl pt gl gl pt gl gl pt gl pt gl gl pt gl pt gl gl en fr en en en en pt en ca gl gl gl zh pt pt it de gl pt pt en nb pt pt pt oc pt pt gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Entrevista ao antropólogo galego Rafael Quintía: "A antropoloxía ten que estar ao servizo da sociedade e baixar ao campo de batalla da vida cotiá" - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Antropologia Entrevistas Rafael Quintía Pereira
Rafael Quintía Pereira. (Vigo, 1971). Licenciado en Antropoloxía Social e Cultural, Licenciado en Ciencias Económicas e Empresariais, escritor, documentalista e músico tradicional. Traballa como antropólogo profesional. É membro fundador e presidente da Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA) Tamén foi membro fundador do Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca e leva 25 anos vencellado ao asociacionismo e á dinamización sociocultural.
– Palavra Comum: Que é para ti a antropologia?
– Rafael Quintía: A antropoloxía defínese como o estudo sistemático da natureza dos seres humanos, é dicir, a ciencia social que estuda o ser humano, sobre todo, na súa dimensión cultural e social. Para min a antropoloxía é a miña vocación, o que cambiou a miña vida, á que dedico todo o meu tempo e ao que espero poder dedicar todo o que me queda. É unha ferramenta marabillosa para entender o mundo pero tamén unha arma poderosa para abrir a mente da xente á tolerancia e ao respecto á diversidade cultural.
– Palavra Comum: Como levas a cabo, no teu caso, o processo de trabalho?
– Rafael Quintía: Eu traballo como antropólogo profesional independente. Por unha banda fago os traballos que me gustan e que me motivan e por outra tamén os que me encargan. Podo dicir que non me aburro e que teño a sorte de que o meu traballo me permite facer cousas moi diversas e enriquecedoras que van dende a investigación antropolóxica ata a posta en valor do patrimonio, pasando pola produción cultural, os traballos etnográficos, o audiovisual ou a didáctica e a formación. Ademais, teño as miñas propias liñas de investigación, nas que veño traballando os últimos anos e que son, sobre todo, o mundo da mitoloxía, das crenzas máxico-relixiosas e, en xeral, do Patrimonio Inmaterial galego, pero cun grande interese tamén pola nosa arqueoloxía e a nosa historia. O traballo de investigación é o que máis me motiva. Normalmente traballo sobre varios temas á vez, moitas veces interrelacionados. Combino o traballo de campo coa investigación bibliográfica e o traballo de gabinete. Cando considero que unha liña de traballo está o suficientemente desenvolvida como para presentar resultados ou vexo que eu xa non podo ir máis alá, entón empeza o traballo de escritura da monografía onde reflectir eses coñecementos adquiridos durante a investigación. Para min, se a investigación antropolóxica non vai da man da divulgación non ten sentido.
– Palavra Comum: Quais são os teus referentes na antropologia (desde todos os pontos de vista)?
– Rafael Quintía: Na antropoloxía, como en calquera ciencia social, existen diferentes escolas e tendencias. No meu caso non penso que haxa unha corrente que posúa o método infalible e a verdade absoluta, senón que coido que o achegamento á materia antropolóxica debe facerse combinando diferentes enfoques e métodos. Por isso, para min, son referentes antropólogos moi diversos e de escolas, ás veces, opostas. Así que podo admirar, sen lugar a dúbidas, o traballo de Claude Lévi-Strauss, que foi o introdutor do enfoque estruturalista na antropoloxía, pero coincidir tamén con moitos dos puntos de vista de Marvin Harris, que foi o creador do materialismo cultural ou admirar as investigacións no eido da relixión e a mitoloxía de Mircea Eliade, ou a magna obra dun clásico, hoxe cuestionado, como James G. Frazer, por pór algúns exemplos.
No ámbito galego, obviamente Vicente Risco é un referente como un dos pioneiros da etnografía, podemos dicir que é o pai da antropoloxía galega. Por suposto tamén están aí Antonio Fraguas, Taboada Chivite, Xaquín Lorenzo ou o magnífico etnógrafo Elixio Rivas. Tampouco poderiamos achegarnos á nosa antropoloxía sen ter conta a Lisón Tolosana, sen destacar os traballos de Marcial Gondar, que no campo do estudo da morte en Galiza é un referente absoluto, ou sen beber do magnífico achegamento que fai Buenaventura Aparicio Casado entre o patrimonio inmaterial e o patrimonio arqueolóxico. A visión antropolóxica que fai José Luis Cardero dende a hermenéutica supón tamén un referente para min.
Poderiamos citar moitos máis, pero sirvan eses nomes de referencia. En todo caso, eu penso que se lle debe ter respecto a todos aqueles que antes ca nós traballaron no eido da investigación e da divulgación antropolóxica, pois grazas aos seus traballos, independentemente de que se compartan en maior ou menor medida, os que viñemos despois tivemos unha base da que partir e na que formarnos.
– Palavra Comum: Como é o estado da antropologia a dia de hoje (na Galiza e em geral)?
– Rafael Quintía: O estado da antropoloxía en Galiza hoxe en día é lamentable, e non porque non haxa moi bos profesionais, que os hai, e moito traballo que facer, senón porque o apoio institucional é nulo. Directamente para a Xunta de Galicia a antropoloxía galega non existe. Non se contemplan liñas sistemáticas de investigación neste campo, apenas hai axudas para a investigación, non se contratan antropólogos nos servizos de patrimonio, malia que o Patrimonio Inmaterial ten o mesmo grao de protección teórico que o Patrimonio Material. A marxinación chega a tal punto que incluso somos discriminados nos procesos de habilitación para o profesorado. Pero o que é aínda máis grave e un auténtico suicidio cultural, é que tendo tres universidades públicas no país en ningunha delas se poida estudar antropoloxía. Tendo en conta a potencia da nosa cultura, do noso pasado e do noso patrimonio, non poder estudar antropoloxía nunha universidade galega é tan absurdo como non poder estudar enxeñería en Alemaña, electrónica en Xapón, arte en Italia ou historia en Grecia. Se non chega a ser pola UNED, ninguén podería estudar a carreira de antropoloxía na Galiza. Pero ademais, ao ter que formarse fóra, iso provoca unha eiva nos nosos antropólogos: unhas carencias que se traducen na falla de base e formación en cultura tradicional galega. Tampouco hai que esquecer a pouca tradición que temos de traballo interdisciplinar, por exemplo, no eido da arqueoloxía, un campo rico e prolífico na Galiza e onde os antropólogos poderiamos achegar tamén o noso grao de area.
Se temos en conta todo isto, non é de estrañar que na Galiza e no campo antropolóxico aínda estea case todo por facer, malia ao que algúns pensan e malia ao digno traballo levado a cabo nos últimos cen anos por un pequeno grupo de etnógrafos, antropólogos e folcloristas e polo calado, rigoroso e pouco valorado traballo de moitos compañeiros e compañeiras de profesión que están a desenvolver magníficas investigacións tanto dentro como fóra do país.
Ás veces pregúntome se todo isto se debe a unha simple incapacidade e ignorancia por parte de quen ten que xestionar o público ou realmente se debe a unha estratexia organizada para limitar todo aquilo que axude a coñecernos e entendernos a nós mesmos. É ben sabido que un pobo —ou unha persoa— que sabe de onde vén e que se coñece é máis difícil de manipular e é máis probable que teña claro a onde quere ir, e iso sempre é perigoso, polo que a antropoloxía, dado o seu carácter liberador do pensamento humano, pode ser perigosa.
– Palavra Comum: Com os teus conhecimentos, com que outros sistemas culturais se conecta Galiza, deste ponto de vista antropológico? Que influências existem não (re)conhecidas suficientemente?
– Rafael Quintía: Eu sempre digo que o ser humano se parece bastante en todas as partes. Aquí, en Papúa, na China ou na Laponia, a xente sempre tivo as mesmas necesidades e os mesmos temores. En consecuencia, moitas das solucións culturais foron similares. Por suposto, hai diferenzas culturais, particularidades, pero no fondo, e canto máis coñecemos as diferentes culturas, máis nexos de unión podemos atopar entre o ser humano, e iso non é incompatible co feito antropolóxico de que existan moi poucos fenómenos culturais universais. O coñecemento e sermos conscientes destas similitudes é moi bo porque se conseguimos identificarnos co outro, co diferente, será máis difícil caer en etnocentrismos, racismos e xenofobias que ao longo da nosa historia ocasionaron millóns de mortos.
No caso da Galiza, por suposto que atopamos moitas similitudes noutros pobos europeos, non en van Europa é unha aldea que, sacando á Federación Rusa, case cabe no territorio do Perú. Xa que logo, tantos séculos convivindo nun espazo reducido produce moitos contactos e procesos de intercambio cultural. Se temos en conta o noso pasado, na cornixa atlántica europea podemos establecer unha área cultural común na que os pobos que alí vivimos temos moitas afinidades xa dende o calcolítico, cítense: Irlanda, Illas Británicas, a Bretaña Francesa; pero tamén cos nosos veciños de todo o norte Peninsular e incluso Estremadura e Castela e León e, indubidablemente, coa metade norte de Portugal, país co que, entre outras cousas, compartimos idioma. Mais, como digo, podemos establecer moitos paralelos con moitos pobos. Curiosamente e como anécdota, nunha recente viaxe ao Atlas e ao Sáhara marroquí atopei fascinantes similitudes co pobo Imazig: lendas, crenzas similares e ata comen filloas e empanada e decoran as casas con trísceles. Así que, como di o vello lema de SOS Racismo: todos iguais, todos diferentes.
– Palavra Comum: Que caminhos (de comunicação e implicação com a sociedade, etc.) estimas interessantes para a antropologia hoje -e para a cultura galega, em geral-? Qual é a tua experiência neste sentido?
– Rafael Quintía: A antropoloxía é unha das ciencias máis versátiles e útiles das que podemos botar man hoxe en día. A antropoloxía ofrécenos mecanismos para entender o mundo actual e as súas dinámicas e, xa que logo, pode axudar a solventar moitos problemas. Para min, ademais, a antropoloxía, como ciencia que estuda o ser humano, non pode estar á marxe dos acontecementos e debe ser militante. Militante para facer un mundo mellor, para loitar contra a inxustiza e a discriminación porque, precisamente, sabe cal é a orixe e a base deses fenómenos sociais e, xa que logo, ten que actuar en consecuencia. A antropoloxía ten que estar ao servizo da sociedade e baixar ao campo de batalla da vida cotiá. Por exemplo, como antropólogo teño experiencia en proxectos de posta en valor do patrimonio, como vou permanecer á marxe do grave problema de abandono que sofre o noso patrimonio cultural? Se o estudo e o coñezo teño que denunciar os riscos que corre. Se un traballa con colectivos sociais e detecta problemas de marxinación ou discriminación, ten que implicarse na resolución deses problemas. Se estudo e proclamo o grande tesouro que é a diversidade cultural humana e ademais investigo a miña cultura, teño que defender a súa supervivencia e o seu espazo no mundo. É unha simple cuestión de coherencia.
Eu levo 27 anos traballando en asociacionismo sociocultural e considero o tecido asociativo como un dos maiores valores dunha sociedade. Na Galiza podemos estar orgullosos dos moitos colectivos que traballan pola nosa cultura e polo noso patrimonio cultural e natural. Temos nesa xente un potencial tremendo que se se soubese canalizar, apoiar e contar coa súa experiencia, faría de nós unha sociedade moito mellor. A antropoloxía galega ten que estar tamén ao servizo da nosa xente e destes colectivos para axudar e asesorar no que poidamos e saibamos. Pero, asemade, os coñecementos que se obteñen a través da investigación e do traballo antropolóxico poden servir para empoderar colectivos marxinados ou culturas subalternas e para axudar a frear os procesos de aculturación que se están desenvolvendo neste mundo do capitalismo e o mercado global. Só se estamos ao cabo da rúa ou da corredoira poderemos entender o que pasa e ser útiles.
– Palavra Comum: Qual consideras que é -ou deveria ser- a relação entre a antropologia e as artes (literatura, audiovisuais, fotografia, música, etc.)?
– Rafael Quintía: Podemos establecer unha relación bidireccional. Por unha banda, as artes son un produto da cultura dun pobo e como tal teñen grande interese de estudo para a antropoloxía, pois a través delas podemos coñecer moito da cultura e da sociedade do pobo que crea ou exerce esas artes. Por exemplo, e centrándonos nun tema que coñezo, a nosa literatura oral é fundamental para entender a sociedade tradicional. Por outra banda, a antropoloxía e o seu traballo poden ser unha fonte moi valiosa de información e inspiración para a creación artística. Os procesos de empoderamento a través do coñecemento cultural, dos que acabamos de falar, tamén son dinámicas que fornecen de contidos as artes. Pero ademais, as artes son moi útiles tamén para o traballo antropolóxico e para a divulgación, a monografía antropolóxica é todo un estilo literario e de feito eu boto man habitualmente da fotografía e do audiovisual como unha das ferramentas actuais máis poderosas para transmitir coñecemento ou para dar a coñecer determinados fenómenos culturais e sociais. En definitiva, as artes e antropoloxía poden ir da man e prestarse axuda mutuamente.
– Palavra Comum: Como seria a tua Galiza Imaginária? Que há dela na realmente existente a dia de hoje?
– Rafael Quintía: Unha Galiza onde non existisen fronteiras ficticias pintadas nun mapa que constrinxen a riqueza das culturas e dos pobos. Unha terra onde todo aquel que quixese puidese traballar sen necesidade de emigrar. Unha terra orgullosa e coñecedora do que foi, do que é e do que pode ser. Un país aberto, xeneroso, solidario, que vive en harmonía cos pobos veciños enriquecéndose do contacto e do intercambio cultural con eles. Unha Galiza onde se poida falar, educar e comunicarse na lingua propia sen que ninguén sufra marxinación ou humillación por iso. Unha terra sen complexos, con xente formada que aprecie o que ten, con cidadáns que saben traballar unidos polo ben común e que queiran compartir co mundo o noso potencial como pobo. Pero sobre todo, unha Galiza onde aínda se poidan escoitar vellos contos e lendas na voz dos máis vellos, onde aínda sexa posible rememorar ancestrais ritos, celebrar festas milenarias, atoparse cunha Moura no monte ou cun xacio nun río. En definitiva, unha Galiza orgullosa da súa tradición e da forma de ver o mundo que durante miles de anos foi configurando o que hoxe somos, para ben ou para mal.
Grazas aos deuses, á Moura, ao santo Entroido ou a quen se queira encomendar un na Galiza actual, aínda temos moito desa miña Galiza ideal, ou cando menos aínda estamos a tempo de salvar do naufraxio do esquecemento, da ignorancia de seu e da autoxenreira moitos madeiros cos que construír esa nao de soños e esperanzas, da que falaba Luar na Lubre, na que navegar todos xuntos neste novo tempo de caos e barbarie que nos toca vivir.
– Palavra Comum: Que projectos tens e quais gostarias chegar a desenvolver?
– Rafael Quintía: O que me sobran son proxectos para os vindeiros anos. O que falta é tempo e recursos, pero imos facendo pouco a pouco o que se pode. Nestes momentos estou embarcado nun proxecto audiovisual de divulgación mitolóxica que agardo poida saír a medio prazo, así como nun ambicioso proxecto de creación dun parque etnoarqueolóxico na miña parroquia. Tamén estou rematando un par de libros que tiña pendentes hai tempo e que quero liquidar neste ano para poder centrarme nun traballo de investigación sobre o Entroido. Como desexos, teño moitos destinos aos que quero viaxar ou volver para afondar no coñecemento das súas culturas, pero mentres sexan só desexos sen nada en firme prefiro non falar e centrarme no día a día. E por se isto fose pouco, todo o que vaia saíndo polo camiño, que cando un traballa por libre nunca se sabe o que pode xurdir.
– Palavra Comum: Fala-nos sobre a Sociedade Antropolóxica Galega…
– Rafael Quintía: A Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA) é un deses proxectos dos que un pode estar orgulloso. Fundámola un pequeno grupo de amigos no ano 2011 como unha asociación cultural sen ánimo de lucro cuxos obxectivos son a investigación e a divulgación da antropoloxía galega nun senso amplo, isto é, incluíndo os campos da prehistoria e da historia, da cultura tradicional —tanto material como inmaterial— e de todos os aspectos enmarcados dentro do campo da antropoloxía social e cultural. Dentro das nosas posibilidades promovemos todas aquelas actividades, publicacións, traballos e accións que vaian en beneficio da conservación, divulgación e investigación do noso patrimonio cultural. Publicamos todos os anos o anuario Fol de Veleno. Anuario de Antropoloxía e Historia de Galiza, temos unha colección de monografías, levamos unha decena de libros publicados, seis documentais realizados, ducias de charlas, roteiros culturais, xornadas e incluso algunha que outra viaxe de investigación polo estranxeiro. En resumo, o noso traballo vertébrase en tres eixos fundamentais: a investigación, a divulgación e a posta en valor.
Para levar a cabo todo este labor, a SAGA conta coa colaboración dun amplo número de profesionais das distintas áreas que abrangue o proxecto, cítense: antropólogos, etnógrafos, arqueólogos, historiadores, filólogos, artistas plásticos, restauradores de arte, técnicos en audiovisuais, músicos e moitos outros colaboradores comprometidos coa nosa aventura cultural e social a prol do noso patrimonio cultural como pobo.
(Galiza) Ramiro Torres nasceu na Corunha no 1973 e estudou Graduado Social. Tem publicado poemas na revista 'Poseidónia' e 'Agália', assim como no blogues 'A fábrica' e 'A fábrica da preguiça'. Inaugurou as edições do Grupo Surrealista Galego com o seu livro "Esplendor Arcano".
You might also like
* Entrevistas Ledicia Costas
Entrevista | Ledicia Costas: “Son unha escritora bastante instintiva”
* Entrevistas Poesia Rebeca Baceiredo
Entrevista | “O Canto da Sibila” de Rebeca Baceiredo
* Entrevistas Estela Pan Vázquez Teatro
Entrevista a Carlos Caetano Biscaínho Fernandes
Entrevista a Manuel Gago
Posted On 23 Junho, 2016 Ramiro Torres 0
- Palavra Comum: Que é para ti a cultura, nas suas diversas manifestações? - Manuel Gago: Pois se partimos da definición …
Amor(es), permacultura(s) e outras lerias
Posted On 16 Julho, 2014 Palavra Comum 2
Beka Iglesias Se penso no amor, nas relacións afectivas na miña vida, aparece sempre unha continua procura da experimentación, da mudanza. …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies


langs: pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt pt en en ru ru en en fr fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de pt gl gl gl gl gl it pt gl it gl pt en gl en pt ca pt gl pt en en en pt en es pt es es es pt en es pt de es en en eo pt es es gl gl en de it cs hbs_lat pt pt pt es en de ca es pt es es hu gl it en ca es ms pt pt pt en fr hu en sk es en es pt pt es en de ca es es gl war gl gl gl gl pt es fr gl pt gl gl gl gl en es en en en es es en fr es es pt fr es gl gl fr es gl gl es fr pt gl gl zh pt gl gl en es pt es pt pt pt pt pt gl pt pt it en en pt gl pt ca pt gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt es gl pt en en pt en pt gl es es pt pt pt pt en en pt pt

text:
Mirada do xordo en Bob Wilson - Palavra Comum
Revista Palavra Comum - Artes e Letras
Antón Patiño Crítica literária Teatro
A linguaxe configura tamén a nosa noción da realidade. As verbas conflúen na representación do real engadindo un valor simbólico. A nosa visión do mundo fica peneirada nun certo xeito a través da linguaxe, coa denominación e apropiación simbólica do real. O pensamento estritamente visual (arredado totalmente da palabra) pode existir en opcións psicolóxicas das marxes. Coma cando Bob Wilson fixera a “Mirada do xordo” subliñando a intensidade enigmática da visualidade espida. A forza da mirada núa. A complexa construción da imaxe coma un palimpsesto de resonancias sedimentadas. Moitos rexistros agroman daquela: a ollada epidérmica, a viaxe da memoria, a tatuaxe simbólica e comunitaria da verba. Toda isa “summa” constrúe unha imaxe interfaz (entre nós e o mundo). Anacos de sentido na construción da identidade. Nas obras de teatro de Bob Wilson predomina o movemento demorado en pausas extáticas silentes, os corpos dos actores convertidos case en esculturas. O intervalo escénico, as presenzas hieráticas na inmobilidade do “tableau vivant”.
Inventario ritual de xestos que se sitúan fóra do tempo: vocabulario inmóbil do mito, que se atopa por definición lonxe, nun tempo afastado. A vivencia lendaria da imaxe interior vibra no arquetipo primordial. A conciencia moderna do intervalo e da descontinuidade quebra a cohesión intemporal do mito. Bob Wilson semella estabelecer unha polaridade entre o carácter extrahistórico do mito coa imaxe do intervalo (sometida xa á aceleración historica e unha incesante fragmentación temporal). Estratexias próximas ao estrañamento nese viver dous tempos simultáneos propio da sensibilidade metafísica. A marxinalidade das anomalías psicolóxicas teñen moitas veces cabida no eido da arte porque expresan unha situación excéntrica a respecto das condicións habituais e cotiáns da percepción. Vínculos secretos da imaxe co invisíbel. Metáfora visual e desprazamento perceptivo coa realidade inmediata. Estrañamento e mirada reencantada cara o próximo. Despois de saír dunha montaxe teatral de Robert Wilson os xestos cotiáns semellan ter outra dimensión. Ao situármonos na saída, nun semáforo (a carón de ocasionais e robóticos peóns anónimos) temos a sensación de participar nunha escena teatral. Isa distancia fronte á realidade da propia contorna inmediata é a que reflicte o estrañamento artístico. Cada xesto acada nese intre un grao inédito de revelación e orixinalidade, transmitindo unha mensaxe remota e secreta que amplía os lindeiros da percepción (decote anestesiada).
Técnicas da éxtase nun novo reencontro coa maxia de Bob Wilson. A mostra que preparou para Isamu Noguchi tivo unha montaxe excepcional da man do director teatral norteamericano. Agroma de xeito nídio unha evidencia: a capacidade da arte para “transportar”. O xamán seica exercía unhas técnicas arcaicas de éxtase nas chamadas culturas primitivas (talvez algún día recuperaremos algúns dos seus refinamentos!). O que fai Wilson é dotar ás pezas do escultor e deseñador (xa de por si de alto contido poético) dunha aura senlleira. Como nova alquimia da percepción. Unha mestura de rigor e precisión implacábel que non desbota o recendo emocional. Aquela sensualidade de texturas e materiais complementarios aos obxectos. “A mirada do xordo” segue a ser un espazo singular. Darlle voz ao invisíbel coma nos rituais animistas. O baleiro é a materia prima decisiva na construción das presenzas e figuras. Encol do baleiro a materia vibra e adquire nova incandescencia perceptiva: isa alta temperatura emocional que o distingue dun xeito nídio reflicte unha intensidade espiritual extraordinaria.
Acougo do baleiro coma enerxía intersticial que vai configurando todo nun lento e demorado continuum espacial. A mirada transita por diferentes umbrais de intensidade. Espazo lento que xorde coa forza da primeira mirada. Na estancia do comezo (dende a penumbra do animismo) aparecen estilizados obxectos de culto. Penetramos no escenario dos rituais: fica só o baleiro dos obxectos. O misterio figura falarnos dende o hieratismo do ídolo. O enigma contémplanos cara a cara, fala dende a escuridade dun tempo antergo. Tótems dunha sexualidade simbólica. Fertilidade nutricia do mito. Síntese das figuras do invisíbel chamando dende a noite (lento reverso escuro). Logo, o efecto de contraste, de súpeto a festa dos anos sesenta estoupa nos ollos. Cores ondulantes nas rebuldeiras liñas orgánicas inzadas de curvas biolóxicas. O ritmo da modernidade amosa o seu hábitat. Interior doméstico como emblema do confort moderno. Unha rara complementariedade e contraste activo entre os dous mundos. O xardín xaponés fálanos despois dende o fermoso silencio estilizado das pedras de Quioto. Area espida peneirada unha e outra vez na mística da contemplación. Ao sairmos, unha sensación indefinida vai facer despregamento na derradeira estancia, a xeito de museo de arte moderna onde da influencia de Brancusi pasamos á ingravidez cromática de Calder ou ao xogo de Miró. As diferentes lecturas dos paradigmas da modernidade artística. As iconas dos 60. Depuración volumétrica do Brancusi dos anos 50. A obra do Giacometti surrealista da década dos 40: incisións horizontais no mapa do desexo. Homenaxe a Franklin no remate, onde o lóstrego é unha clave simbólica que enche de enerxía unha cativa estancia singular (a xeito de despedida). Coma sempre a posibilidade de sairmos transformados no saudábel efecto positivo da catarse Wilson.
(Monforte, 1957) Artista visual y escritor. Realizó exposiciones individuales en galerías y museos de Amsterdam, Estocolmo, New York, París, Burdeos, Zürich, Stuttgart. Obras en diferentes museos: Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, CGAC, MEIAC, MACBA, Artium. Su trabajo ha sido definido por el crítico norteamericano Donald Kuspit como “expresionista conceptual”.
You might also like
Antón Patiño Entrevistas Pintura
Entrevista a Antón Patiño
Antón Patiño Crítica de arte
Plenitude do baleiro en Giacometti, por Antón Patiño
Furna de Fingal. Viaxe a Escocia
More from Antón Patiño
Posted On 19 Fevereiro, 2014 Antón Patiño 0
A casa que construiu Curzio Malaparte é talvez a mellor autobiografía que puido deixar: a xeito de autorretrato arquitectónico. A …
Mestre gravador Alberto Durero
Posted On 5 Fevereiro, 2014 Antón Patiño 0
O raro fascinio dos gravados e debuxos de Durero vai in crescendo. Unha mirada-fiestra-imán que absorbe todas as presenzas nunha …
9 poemas de Yolanda Castaño
8 Março, 2019 0
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
6 Março, 2019 0
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
1 Março, 2019 0
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
27 Fevereiro, 2019 0
Deixe uma resposta Cancelar resposta
O seu endereço de email não será publicado. Campos obrigatórios marcados com *
Quero ser notificado de comentários adicionais por email.
Quero ser notificado de novos artigos por email.
Este site utiliza o Akismet para reduzir spam. Fica a saber como são processados os dados dos comentários.
Categorias Seleccionar categoria * Abe Rábade Adelino Timóteo Adrián Dios Adrián Magro Afonso Becerra de Becerreá Aida Saco Beiroa Alba Nogueira Alberte Fernandes Marinho Alberte Momán Noval Alberto Esperante Alberto Pereira Alberto Pombo Alcimar Alves de Sousa Lima Alexandre Brea Rodríguez Alfonso Costa Alfonso Rodríguez Alfredo Dourado Alfredo Ferreiro Alice Macedo Campos Alonso Caxade Alva Martínez Teixeiro Amadeu Baptista Amauta Castro Amosse Mucavele Ana Mafalda Leite Ana Maria Oliveira Ana Miranda André Domingues Andrea Nunes Brions Andréa Zamorano Antom Laia Antón Patiño Antonio Iglesias António José Queiroz Antonio Manuel Fraga Antonio Reigosa Antropologia Araceli Herrero Figueroa Arcosonline Arquitectura Artes    Desenho    Escultura    Fotografia    Ilustração    Pintura Artur Alonso Novelhe Audiovisual Baldo Ramos Beatriz Dacosta Begoña Paz Beka Iglesias Belén Mellado (Alicornio) Bernardo Valdês Paços Berta Dávila Biblioteca Bieito Romero Brais Morán Calí Boreaz Carla Carbatti Carlos Ares Carlos Botana Carlos Durão Carlos González Villar Carlos L. Bernárdez Carlos Paulo Martínez Pereiro Carlos Pazos-Justo Carlos Penela Carlos Pereira Martínez Carlos Quiroga Carlos Velasco Souto Carolina Bustos Beltrán Catherine François Caxigueiro Celia Parra Chelo Suárez Chus Pato Ciência Cinema Cláudia Canto Clemente Padín Colaborações de:    Ana Margarida Borges    Andrea Silván    José Pascoal    Luís Chacho    Luís Osório    Marcelo Benini    Maria Manuela Santos Rainho    Maria Oliveira    Paulo Fernández Mirás    Xoán Romay Concha Rousia Craig Patterson Cremildo Bahule Cristina Veira Crítica de arte Dança David Miranda Barreiro David Peón Davide Salvado Diego Q S Direito Economia Editorial Eduardo Estévez Eduardo Méndez Baamonde Eduardo Ribas Fernandes Elena Gallego Abad Eli Ríos Emma Abella Emma Pedreira Entrevistas Ernesto Areias Escultura Estela Pan Vázquez Estíbaliz Espinosa Eugénio Outeiro Eva Veiga Fausta Cardoso Pereira Fernando Barroso Filipe Campos Melo Filipe Marinheiro Fina Roca Fran Pérez ‘Narf’ Francisco Abrunhosa Francisco Castiñeira Francisco Castro Francisco Soares Francisco X. Fernández Naval Franck Meyer François Davo Fred Martins García MC Gastronomia Gisela Casimiro Gisela Ramos Rosa Gonçalo Guerreiro Gonzalo Hermo Graça Videira Lopes Gustavo García Roig Hélder Joaquim Gonçalves Hélder José Hélder Simbad Helena Villar Janeiro Henrique Marques-Samyn Henrique Rabuñal Hirondina Joshua História literária Humanidades Iago Lestegás Ignacio Castro Igor Lugris Inez Andrade Paes Inma Doval Inma López Silva Iolanda R. Aldrei Isaac Lourido Isaac Xubín Isabel Furini Isidro Novo Ismael Ramos Jacobo Fernández Serrano Jaime Munguambe Jaime Rocha Javi Prieto Joana Magalhães João Luís Barreto Guimarães João Madureira joão Manuel Ribeiro João Pedro Messeder-José António Gomes João Rasteiro João Sousa José António Lozano José Barcos José Estévez José Luis Abalo José Manuel Teixeira da Silva José Pinto José R. Montero Juan Luis Rua Kerley Carvalhedo Kerley Carvalhedo Kingsley Dennis Laís Araruna de Aquino Lara Dopazo Ruibal Lara Rozados Laura Villaverde Leandro Lamas Ledicia Costas Letras    Crítica literária    cronica    Crónicas    Ensaio    Filosofia    Filosofia    História    Língua    Narrativa    Poesia       entrevistas    Teatro    Tradução Lino Mukurruza Lito Caramés Livros Lu Paternostro Luís Chacho Luís Filipe Sarmento Luís G. Soto Luís Martínez-Risco Daviña Luís Mazás Luís Serguilha Luís Valle Luísa Monteiro Macvildo Bonde Magia Manel Cráneo Manoel Bonabal Manuel Gago Manuel L. Rodríguez Manuel Lestón Manuel López Rodríguez Manuel Meixide Manuel Pereira Valcárcel Manuel Suárez Mar Pérez Fra Marcelino Fernández Mallo Márcio-André Marcos Abalde Marcos Ferreiro Marcos Nine María Alonso María Alonso Seisdedos María Canosa María do Cebreiro Maria Dovigo Maria João Cantinho María José Fernández López Maria Lado María N. Soutelo María Xosé Queizán Marián Bañobre Maribel Longueira Marília Lopes Marina Ourol Mário Herrero Valeiro Marta Dacosta Martín Camiña Martin Wu Maurício Gomes Mauricio Gomes Meio ambiente Mercedes Queixas Michel Yakini Miguel Anxo Fernández Miguel Mato Miguel Sande Millán Castro Vilariño MJ Pérez Modesto Fraga Moncho Iglesias Míguez Mónica de Nut Mónica Montero Parcero Música Nacho Muñoz Nando Lestón Nando Pereiro Nelson Quinteiro Nifunifa Nolo Suárez Nuno Mangas Viegas Nuno Moreira O Leo Olga Kirk Olga Patiño Nogueira Oralidade Óscar Pedrós Pablo Díaz Pablo Vidal Paco de Tano Paco Nogueiras Paco Souto Palavra Comum Patricia de Lorenzo Patrimonio Paula Gómez del Valle Paulino Pereiro Paulino Vázquez Paulo Ricardo Moreira Paulo Silva Pedro Casteleiro Pedro Eiras Pedro Góis Nogueira Pedro Guilherme-Moreira Pedro Lamas Pedro Vidal Gayoso Pepe Cáccamo Pere Tobaruela Pierrot Rougier Pilar García Negro Política Quico Comesaña Quim Farinha Rafa Janeiro (Neno Escuro) Rafael Catoira Rey Rafael Quintía Pereira Raias Poéticas Ramiro Torres Ramón Blanco Ramón Caride Ramón Neto Ramón Nicolás Raquel Miragaia Raúl Gómez Pato Rebeca Baceiredo Referências literárias Remisson Aniceto Revista Palavra Comum Ricardo Marcos Casás Salgado Roberta Tostes Daniel Roberto Mansilla Roberto Samartim Roberto Sobrado Rocío Blanco Formoso Rocío Soto Roge Fernández Roger Colom Roi Fernández Ronaldo Cagiano Ronaldo Junior Rosa Enríquez Rosalía Fernández Rial Rosalía Rodríguez Rui Tinoco Sabela González Samuel Pimenta Samuel Solleiro Santiago Cortegoso Sebastião Miguel Serafín Mourelle Sergio B. Landrove Sérgio Tannus Serxio Moreira Serxio Suárez Sociedade Sónia Sultuane Susana Sánchez Arins Susanna Busato Tati Mancebo Teresa Barro Teresa Moure Thiago Ponce de Moraes Tiago Alves Costa Tono Galán Tucho Calvo Ugia Pedreira Uncategorized Uxía Uxío-Breogán Diéguez Vergílio Alberto Vieira Verónica Martínez Delgado Vicente Ansola Victor Domingos Victor Oliveira Mateus Viki Rivadulla Virgínia Do Carmo Vítor Vaqueiro Xabier Díaz Xabier P. DoCampo Xacobe Martínez Antelo Xacobe Meléndrez Fassbender Xavier Alcalá    Tertúlia revisitada Xavier Frias Conde Xavier Ponte Casas Xavier Seoane Xelís de Toro Xesús González Gómez    Ler teatro Xiao Berlai Xoán Abeleira Xoán Antón Pérez Lema Xoán Carlos Carreira Xoán Curiel Xoán Lagares Xoán Piñón Xosé Bocixa Xosé Daniel Costas Currás Xosé Duncan Xosé Enrique Acuña Xosé Estévez Xosé García Rodríguez Xosé Iglesias Xosé Lois Garcia Xosé Lois Romero Xosé Manuel García Xosé Manuel Martínez Oca Xulio Álvarez García Xulio Ríos Xurxo Ayán Xurxo Nóvoa Martins Yeos Yolanda Castaño Yolanda López
Entrevista | Jaime Rocha: “O olhar do poeta é o primeiro e o último possível”
Entrevista | Ugia Pedreira: “A música salvou-me desde nena”
“Mulher levitante” por Luís Serguilha
Entrevista | Gonçalo M. Tavares: “A Literatura parte da perversão”
“O poema apresentou-se a um concurso de poesia” por Tiago Alves Costa
“Ursúas” um filme de Roi Fernandez
Palavra Comum ~ Revista galega lusófona de artes e letras
Leave this field empty if you're human:
9 poemas de Yolanda Castaño
Bartolomé Bermejo, pintor virtuoso e heterodoxo
8 poemas do livro “Erosão” de Gisela Casimiro
Entrevista | Lara Dopazo Ruibal: “Amar é imprescindible”
Fábricas do mesmo: a liberdade na era digital, por Rui Tinoco
Revista Palavra Comum - © COPYRIGHT 2018 PALAVRACOMUM.COM
Share stories you like to your friends
Utilizamos cookies para melhorar a sua experiência no nosso website. Ao navegar neste website está a concordar com a nossa política de cookies.Continuar Saber mais
Privacidade & Política de Cookies