langs: lt en pt pt es pt pt gl pt pt pt pt pt pt gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt fr pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt pt gl gl en gl en gl gl es gl gl ca hbs_lat gl gl es gl gl es gl gl es gl gl gl gl gl gl gl es gl gl es gl gl gl gl gl gl en gl gl es gl gl es pt pt es pt gl gl es gl gl gl gl gl gl pt pt pt pt gl gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl pt pt pt pt gl gl en gl en es gl en gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt pt pt pt es sk ca en pt tr gl es gl pt fr fr nl gl pt en pt fr it ca ca pt en it en gl fr it gl fr gl gl gl pt fr gl fr gl ca es pt ca nl pt fr ca pt pt it pt pt en ca pt es it gl gl fr en it gl gl ca fr pt gl pt gl es gl en pt es es gl fr ca fr nl sv gl lt es fr it fr es ca pt gl eu pt it pt fr es es es ca en es gl ca ca ca it pt ca fr en es es en es pl fr gl fr fr fr fr pl en es pt fr fr sk es en fr en fr gl gl ca ca fr es it fr pt es pl it pt pt en pt fr es it pt gl en pt fr gl eu fr gl de ca pt gl gl fr it it pt en en fr en gl ceb fi fr it ca pt pt fr fr pt it en it gl gl fr en fr fr es pt gl fr gl es en pt en gl ca fr pt es fr ca en fr gl es en de en pt gl it de pt gl pt en en it fr gl lt fr fr fr ca fr en en eu pt en gl fr pt

text:
Isac Nunes da Luz Cordeiro *** Tradutor Público e Intérprete do Comércio *** Idiomas: francês, espanhol, catalão e galego *** Matriculado na Junta Comercial do Estado do Paraná *** Curitiba *** República Federativa do Brasil
Documentos brasileiros a serem utilizados na Espanha
Mostrando postagens com marcador Galego. Mostrar todas as postagens
quinta-feira, 6 de junho de 2019
A RAG reclama o ensino do portugués nas escolas galegas para gañar "proxección exterior"
Víctor Freixanes, durante a súa intervención na Universidade Federal Fluminense
Víctor F. Freixanes, presidente da Real Academia Galega, interveu este mércores no “I Seminário Internacional para Estudos Lingüísticos. Galego e Português: o passado presente”, que se celebra estes días na Universidade Federal Fluminense (Niterói). Neste marco, Freixanes subliñou que o galego "non é unha lingua local" e defendeu "a irmandade co portugués para gañar proxección exterior". A axenda da visita da RAG ao Brasil continúa este xoves cun encontro na Academia Brasileira de Letras.
Freixanes reclamou unha “estratexia ambiciosa” por parte dos responsables da realidade política, cultural e institucional e fixo especial fincapé no mundo do ensino. “Temos que reivindicar o portugués nas escolas como lingua irmá. Non para substituír o galego, senón para apoiarnos nel cara á proxección exterior”, salientou, e lamentou a escasa implantación do portugués nas escolas e institutos, malia a aprobación por unanimidade no Parlamento de Galicia, en 2014, da denominada Lei Paz Andrade.
O presidente da RAG subliñou que o galego "non é unha lingua local", como xa destacara hai uns meses durante a sinatura dun acordo entre a Academia Galega coa Academia Brasileira. O galego é “unha marca de modernidade que nos sitúa no mundo e nos dá algo fundamental: identidade de noso”. Pero a esta utilidade interior súmaselle en plena globalización a “utilidade na dimensión exterior, na capacidade de relacionarse con outros espazos e culturas”, dixo.
"A cultura galega, cun mercado interior pequeno, non debe apoiar a súa estratexia no cuantitativo, senón na excelencia" e na “creatividade e a capacidade de comunicación” para incrementar a súa proxección exterior, di a RAG, que engade que neste reto "conta co apoio da proximidade do galego ao portugués, que debe ser aproveitada". “A lingua dános un sitio no mundo. Dende a lingua galega, con ben pouco esforzo, eses rapaces e rapazas do novo século, os novos creadores, póñense en comunicación con centos de millóns de persoas en diversos continentes da man da gran familia galego-portuguesa. Neste punto é onde temos a obriga de profundar para non perder as oportunidades, mesmo facendo pedagoxía social entre nós, porque non todos os galegos e galegas son conscientes desta riqueza”, expresou Freixanes na súa intervención.
O presidente da RAG defendeu igualmente a necesidade de desenvolver “maiores e mellores comunicacións de todo tipo” cos territorios de fala portuguesa, desde Portugal ou Angola ata o Brasil. A axenda de actos dos membros da Academia arrincou o martes cun coloquio sobre a lingua e a cultura galegas na Universidade Federal do Rio de Janeiro. Víctor F. Freixanes, Rosario Álvarez e Henrique Monteagudo foron presentados polo presidente da Academia Brasileira de Letras (ABL), Marco Lucchesi, quen os recibirá no tradicional “chá dos académicos” que esta institución celebra todos os xoves. A xuntanza terá lugar cinco meses despois de que a RAG e a ABL asinasen na Coruña un acordo de amizade e colaboración para estreitaren a relación entre a área cultural e lingüística galega e a brasileira.
[Imaxe: RAG - fonte: www.praza.gal]
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Créativité, Ensino, eventos, Galego, Identité, Normas e leis, Português
quarta-feira, 5 de junho de 2019
Galiza cada vez mais perto de Portugal
A Junta da Galiza vai começar a introduzir paulatinamente a língua portuguesa na educação secundária daquela Região Autónoma de Espanha. A cooperação económica vai também ser aprofundada.
Dizem que o galaico-português é uma âncora forte que liga Portugal à Galiza desde há muitos séculos. O certo é que os portugueses, quando ouvem galegos, detectam apenas um ligeiro sotaque, mais uma das muitas formas de se falar português. Já os galegos, quando confrontados com portugueses a falarem num pseudocastelhano, costumam aconselhar (com algum azedume) a que falemos em português.
Esta aproximação tem sido uma constante das últimas décadas. E basta dizer que na Galiza até os jornais portugueses se vendem nos quiosques normais. Integrados em Espanha, os galegos sempre que podem nos vão dizendo do seu gosto em refazer o mapa da península. Lembram que para cá (Portugal) fugiram muitos galegos quando o regime franquista os perseguia, e paulatinamente vão construindo laços de aproximação a Portugal.
Nesse sentido, o presidente da Junta da Galiza, Alberto Nuñez Feijóo, disse na passada semana, no Porto, que tem intenções de “paulatinamente” introduzir o conhecimento do português como língua estrangeira no ensino secundário galego.
Depois de receber a Medalha Municipal de Honra da Cidade do Porto pelo seu contributo para o relacionamento entre o norte de Portugal e a Galiza, o presidente da Junta galega recordou o Memorando de Entendimento para a Adopção do Português como Língua Estrangeira de Opção e Avaliação Curricular no Sistema Educativo não Universitário da Comunidade Autónoma da Galiza, assinado em fevereiro de 2015, e afirmou que a intenção actual é ir “introduzindo paulatinamente o conhecimento do português como língua estrangeira dentro da educação secundária na Galiza”.
Feijóo disse também que há intenção de ampliar estudos bibliográficos das línguas galega e portuguesa nas respectivas bibliotecas públicas.
Na área da Educação, o presidente da Junta da Galiza assumiu que o “programa de cooperação interuniversitária deve continuar, assim como a mobilidade de estudantes e a promoção de projectos formativos comuns”, acrescentou Feijóo.
Há “quatro áreas importantes” para reforçar da colaboração entre galegos e o norte de Portugal, observou o presidente da Junta da Galiza. Além da área da Educação e da Cultura, Feijóo falou também no âmbito institucional e no sector da Economia, referindo a necessidade de dinamizar os “respectivos mercados”, com Jornadas de Emprego no âmbito da eurorregião e no âmbito institucional” e organizando reuniões políticas sectoriais.
“Temos instrumentos muito importantes para materializar a cooperação”, afirmou, recordando que têm à disposição a primeira estratégia de especialização inteligente transfronteiriça da União Europeia, e que aspira a mobilizar 360 milhões de euros até 2020.
O presidente da Junta da Galiza defendeu também a vontade de trabalhar com o norte de Portugal para ambos se “posicionarem no mercado latino-americano”.
Em seu entender, “tanto a Galiza como Portugal têm condições para reforçar a colaboração no Brasil e nos países latino-americanos, trocando informação, fazendo missões conjuntas dos empresários, intensificando a nossa relação”.
COMPOSTELA NAS CIDADES LUSÓFONAS
Enquanto em Lisboa se defendia o reforço dos laços, Compostela decidiu juntar-se à associação das cidades lusófonas no decorrer de uma reunião em Luanda.
A capital da região espanhola da Galiza, Santiago de Compostela, foi já admitida como membro observador da União das Cidades Capitais de Língua Portuguesa (UCCLA), durante a 33.ª assembleia-geral da organização, realizada em Luanda.
De acordo com o secretário-geral da UCCLA, Vítor Ramalho, reconduzido nas funções para novo mandato, até 2019, esta aproximação, com a adesão à organização, resulta “do desejo” de Santiago de Compostela de “reforçar as relações com as cidades do mundo lusófono, não apenas com as portuguesas.
A UCCLA conta actualmente com 41 cidades lusófonas associadas, além de cerca de 40 empresas cooperantes, e nesta 33.ª assembleia-geral terminou o mandato de Maputo (Moçambique) na liderança rotativa da comissão executiva, que passa agora a ser assumida, até 2019, por Santo António do Príncipe, em São Tomé e Príncipe.
Esta cidade vai receber no final do corrente ano a próxima reunião da comissão executiva, enquanto a 34.ª assembleia-geral da UCCLA deverá ter lugar em Cascais, Portugal, no início de 2018, conforme proposta daquele município, aprovada na mesma reunião.
O apoio à organização e formação no seio das autarquias que integram a UCCLA é uma das prioridades da organização, que está a virar-se também para a promoção económica destas áreas no exterior.
Além disso, a UCCLA tem conduzido candidaturas a fundos comunitários e ao Instituto Camões para projectos de apoio ao desenvolvimento nas respectivas cidades, explicou o secretário-geral da organização.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Bibliotecas, Castellano, Ensino, Formation, Galego, Galiza, Lusofonia, Meios, Português
terça-feira, 4 de junho de 2019
“Cheirar ó chamusco”, equivalente, entre outras, á castelá “oler a chamusquina”
O lingüista Xosé Antonio Pena Romay publica unha nova entrega da sección de fraseoloxía "Verbas sisudas non queren testemuñas".
Unha muller en Vincios (Gondomar), no medio do fume causado pola vaga de incendios que asolou Galicia en pleno mes de outubro
Por Xosé Antonio Pena
Para darmos a entender que temos sospeitas de que nunha determinada situación ou nun determinado lugar hai encuberto algo que non se percibe a simple vista, nomeadamente cando entendemos que ese algo pode resultar malo ou pode traer consecuencias negativas, en castelán é normal, entre outras opcións, escoitar dicir que algo huele a chamusquina ou que a alguien le huele algo a chamusquina. En galego, como imos ver a seguir, contamos tamén con expresións que fornecen esa mesma significación:
Olerle algo a chamusquina a alguien
{= Ter alguén sospeitas de que nunha situación ou nun lugar hai encuberto algo que non se percibe a simple vista, nomeadamente cando pensa que se trata de algo malo ou que pode traer consecuencias negativas.}
Cheirar(lle) ó chamusco # a chamusco
Cheirar(lle) ó torrado # a torrado
Cheirar(lle) ó gas # a gas
Ex.: Yo no sé qué te diga, pero que esté tan agradable y atento con todos me huele a chamusquina.
Eu non sei que che diga, pero que estea tan agradable e atento con todos chéirame ó chamusco ‡  a can ‡ a torrado ‡  ó gas.
Olerle algo mal a alguien && No olerle algo bien a alguien
Cheirarlle mal && Non lle cheirar ben
Olerle a cuerno quemado
Cheirarlle a corno queimado
Ex.: Eu non sei que che diga, pero que estea tan agradable e atento con todos chéirame mal ‡  non me cheira nada ben ‡ chéirame a corno queimado.
1. Téñase en conta que na súa utilización recta, a expresión cheirar ó/a chamusco fornece o significado de cheirar a algo que se chamuscou ou que se queimou, tal e como se recolle no DRAG.
2. Polo que atinxe á paremia cheirar a can, cómpre facer notar que, coa debida adaptación e formando enunciado de seu, podemos tamén botar man das expresións seguintes: galiñas serán, pero chéirame a can # pero chéiranme a can ou pitos serán, pero óleme a can # pero ólenme a can. Ex.:
Eu non sei que che diga, pero dácheme a min que está agradable e atento de máis... E galiñas serán, pero chéirame/chéiranme a can ‡ E pitos serán, pero óleme/ólenme a can.
3. Obsérvese, así mesmo, que hai certos contextos nos que as expresións aquí recolleitas poderían confluír coas equivalentes á castelá dar algo mala espina a alguien, que veremos no seu momento. Ex.:
Que los médicos no nos hayan dicho todavía nada en claro me da mala espina ‡ me huele a chamusquina.
Que os médicos non nos dixesen aínda nada en claro dáme mala espiña ‡ chéirame ó chamusco.
E mesmo tamén poderían confluír, articulando as debidas adaptacións, coas equivalentes a haber gato encerrado, que tamén abordaremos nunha futura ocasión. Ex.:
Que los médicos no nos hayan dicho todavía nada en claro me da mala espina ‡ me huele a chamusquina. & Los médicos no nos han dicho todavía nada en claro, y me huele que aquí hay gato encerrado.
Que os médicos non nos dixesen aínda nada en claro dáme mala espiña ‡ chéirame ó chamusco. & Os médicos non nos dixeron aínda nada en claro, e dáme que aquí hai gato escondido.
4. As expresións galegas están tiradas das seguintes fontes:
- Recolleita propia da oralidade galega.
- Recolleita propia documental (artigos de prensa, artigos ou comentarios na Rede, obras escritas, folletos publicitarios, etc.).
- Guerra Otero, Pilar: Así falan en Trasar (1 e 2). Obra á que se pode acceder, a través de Internet, no enderezo seguinte:
- Hermida Alonso, Anxos: “Fraseoloxía de Matamá (Vigo)”. En Cadernos de Fraseoloxía Galega, 11, 2009, páxs. 283-304. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
- Pereda Álvarez, José María: Aportaciones léxicas y folklóricas al estudio de la lengua gallega. Publicado en 1953. Consultado no Dicionario de Dicionarios da lingua galega (dirixido por Antón Santamarina).
- Real Academia Galega: Dicionario da Real Academia Galega (versión en liña).
- Ventín Durán, José Augusto: “Fraseoloxía de Moscoso e outros materiais de tradición oral”. En Cadernos de Fraseoloxía Galega, anexo 1, 2007.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Dicionários, Galego, Refranes y expresiones, Verbas sisudas
domingo, 2 de junho de 2019
Astérix fala galego desde 1976
Astérix en Britania (1966) narra a viaxe da máis célebre parella de guerreiro galos á illa que hoxe é Gran Bretaña para axudar á rebelión contra os romanos. A aventura mesmo se converteu, dúas décadas despois, en filme de animación. E, á espera da Filla de Vercinxetórix, trátase do último Astérix publicado en galego, desta volta por Xerais e Salvat.
Mais a peripecia editorial en galego do personaxe creado por René Goscinny e Albert Uderzo vén de atrás. Concretamente de 1976. E resulta abondo axitada. Foi o escritor Eduardo Blanco Amor pioneiro no labor. “Fernando Arenas, da libraría Arenas da Coruña, viaxou á feira de Frankfurt e mercou os dereitos. Logo, falou con Blanco Amor, que era amigo seu”, relata Xavier Senín, tradutor dos álbums desde 2005 en colaboración con Valentín Arias, Isabel Soto ou Alejandro Tobar.
Entre 1976 e 1978, o autor da Esmorga pasou ao galego Astérix o galo (1961), Astérix e a fouce de ouro (1961), Astérix e os Godos (1963), Astérix e Cleopatra (1965), O combate dos xefes (1966), Astérix e os normandos (1967) e Astérix lexionario (1967). Publicounos a editorial Arenas. “Son versións históricas”, di Senín, “cun galego que mestura a lingua da emigración e o que el lembraba da que se falaba en Ourense. Hai vulgarismos e hiperenxebrismos, pero fixo un traballo tremendo, admirábel”.
Astérix, Obélix, o bardo Asuracentúrix, o druída Panorámix, falaron, así, en galego, desde aquela un dos 110 idiomas en que se pode ler a banda deseñada de Goscinny e Uderzo. O labor de Blanco Amor e Arenas tivo continuadores. Logo dun hiato de década e media, Galaxia retomou a serie en 1992. Marisa Guerra Canizo encargouse para esa editorial de A cizaña (1970) e O combate dos xefes. Antonio Pichel, doutros 11 títulos, o último aparecido en 1998: Astérix na terra dos belgas (1979).
Transcorreron sete anos sen novos Astérix en galego. Pero en 2005, as mocidades da Mesa pola Normalización Lingüística dirixíronse á Secretaría Xeral de Política Lingüística e á editorial Salvat para se interesar pola cuestión. O BNG tamén preguntou no Parlamento. Aos tres anos, 2008, Astérix regresaba. Un volume conxunto con limiar agrupou O gran foxo (1979), A odisea de Astérix (1981) e O fillo de Astérix (1983). A tradución realizárona o propio Xavier Senín, Valentín Arias e Isabel Soto, e publicouna Bruño.
Nesa mesma editorial, e coas mesmas tradutoras, saíron en 2009 Como caeu Obélix na marmita do druída cando era cativo (1965) e O aniversario de Astérix e Obélix (2009), e en 2010 Astérix o Galo e Astérix e o fouciño de ouro. A partir de 2015, ocupouse Xerais: Astérix e os Godos e Astérix gladiador (1964) da man de Senín, Arias e Soto; A volta á Galia de Astérix (1965), Astérix e Cleopatra e O combate dos xefes -estas dúas últimas contan con tres versións galegas diferentes- por Senín e Soto. E para Britania, cuxo título evita “Bretaña” para non crear confusión, incorporouse Alejandro Tobar. Xerais continuará editando o corpus clásico da parella de galos agora xa por orde cronolóxica, conta Senín.
Astérix e os pictos (2013), O papiro do César (2015) e Astérix en Italia (2017) apareceron, tamén en Xerais, en tempo real. Porque nin a morte do guionista Goscinny en 1977 nin a retirada do debuxante Uderzo en 2013 puideron con Astérix. Jean-Yves Ferri e Didier Conrad son agora quen dan vida aos irredutíbeis galos.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Galego, Illustration, Tradução
Os teus ollos pretos perto dos meus
Por L. C. Carballal
En realidade os ollos que cualificamos como “negros” non existen, agás nos casos de aneridia ou ausencia de iris, vistos de preto e con luz intensa vese que teñen unha cor castaña moi escura, e son maioritarios nas razas de orixe africana e asiática, e frecuentes entre os europeos. Con todo, o obxecto deste texto non é falarlles das cores dos iris humanos, senón de dúas palabras que empreguei no título.
Ao escribir esta frase cometín dous erros para o galego estándar, usar a variante “perto” do adverbio “preto” e mais o adxectivo “preto” como sinónimo de “negro”. En ambos os casos por seren adoito considerados lusismos, erroneamente como pretendo demostrar. Así o Dicionario Galaxia de Usos e Dificultades da Lingua Galega (2004) declara “perto” como “variante estándar portuguesa –o cal é certo– de certo uso na lingua sobre todo en rexistros formais –que tamén é certo–. A Academia rexeita o lusismo –aquí disinto– e favorece a forma autóctona preto, que é xeral no dominio galego e máis próxima ao étimo latino –e nisto concordo– […]”. Este dicionario de dúbidas non recolle o adxectivo “preto”.
Certamente o dicionario normativo da RAG soamente recolle a primeira palabra como adxectivo sinónimo de “apertado, tupido”, e como adverbio sinónimo de “cerca”. Mais consultando o “Dicionario de dicionarios” do ILG podemos comprobar como antano varios dicionarios e vocabularios recollían tamén a variante “perto” como adverbio (Diccionario Gallego de Juan Cuveiro Piñol, 1876; Vocabulario popular castelán-galego, El Pueblo Gallego, 1926; Diccionario galego-castelán de L. Carré Alvarellos, 1926-31; Diccionario galego da rima e galego-castelán de J. Ibáñez Fernández, 1950; Diccionario galego-castelán de X.L. Franco Grande, 1972; e o Glosario de voces galegas de hoxe, USC, 1985), e “preto”, ademais de adverbio, como adxectivo sinónimo de “negro” (Colección de voces y frases de la lengua gallega de Martín Sarmiento (1746-70); Diccionario del dialecto gallego de L. Aguirre del Río, 1858; Diccionario Gallego de Juan Cuveiro Piñol, 1876; Diccionario gallego-castellano de Marcial Valladares Núñez, 1884; Diccionario galego-castelán de L. Carré Alvarellos, 1926-31; Diccionario galego da rima e galego-castelán de J. Ibáñez Fernández, 1950; Diccionario enclopédico de gallego-castellano de E. Rodríguez González, 1958-61; e Frampas, contribución al diccionario gallego de E. Rivas Quintas, 1978). E actualmente o Gran Dicionario Xerais da Lingua (2009) recolle “perto” como variante non estándar de “preto”, pero non o adxectivo “preto” como sinónimo de “negro”.
Se consultamos o Tesouro Informatizado da Lingua Galega (TILG), que recolle o uso das palabras galegas dende o s.XVII ata 2013, comprobamos que a variante “perto” é bastante usada, aínda que sempre menos ca “preto”, sobre todo dende 1951 ata hoxe: “Perto andaban xa os lumes do campamento” (F. Bouza Brey – Cabalgadas en Salnés, 1925); “mais cando chegamos perto ó teu altar” (G. Álvarez Limeses – Antre dous séculos, 1934); “que a xusticia de lonxe era mellor que a de perto” (A. D. Rodríguez Castelao – Sempre en Galiza, 1944); “mais vivir viven perto dos pozos abisais do sapropel” (Xavier Rodríguez Baixeras – Anos de viaxe, 1987); “Polos vieiros, de lonxe e de perto” (R. Carballo Calero – A xente da Barreira, 1951); “E o balbordo fumoso cada vez máis perto” (X. Neira Vilas – Historias de emigrantes, 1968); “e o parvo anda moi perto de somellar malpocado” (E. Blanco Amor – Teatro pra a xente, 1974); “estraviado, máis perto deles ca nunca” (V. Fernández Freixanes – O triángulo inscrito na circunferencia, 1982); “dormitaba feliz perto da cheminea” (M. Forcadela – Paisaxe con muller e barco, 1990); “e a bata azul repousando perto da estufa” (X. C. Caneiro – Un xogo de apócrifos, 1997); “A lúa estaba moito máis perto aquela noite” (Afonso Eiré – Eu tamén fun coas vacas, 2000); “perto dos degraus asfaltados do cruceiro” (R. Caride Ogando – O sangue dos camiños, 2003); “Fondeamos perto desta desapracíbel illa” (Xavier Paz – Follas de bacallau, 2005); “o seu cuarto alugado, na Gaiteira, estaba perto da antiga estación do tren”, “a súa casa estaba moito máis perto” (M. Rivas – Os libros arden mal, 2006) etc.
E que “preto” como adxectivo sinónimo de negro aparece ben empregada por moitos e recoñecidos escritores, aínda que obviamente nunca tanto coma o seu sinónimo: “¿que os teus ollos pretos naquel pandeiriño que quedaron de drento?”, “Non vin tantos frades montados arreo, […]; uns iban de branco e outros de preto, outros eran pardos…”, “sobre do pescozo, do faquiño preto” (Frei Matín Sarmiento – Coloquio de 24 gallegos rústicos, 1746); “Tes cara de pan preto, […], fuciño de galga preta” (J. A. Saco y Arce – Literatura popular de Galicia, 1881); “debes té-la ialma preta, cal os olliños da cara” (E. Carré Aldao – Rayolas, 1898); “ó fitare na parte d’adrento unha preta e unha mulata” (Ricardo Carballal – De min pra vós. Contos do pobo, 1928); “A estrada, preta e lisa, estaba deitada…” (X. L. Méndez Ferrín – Percival e outras historias, 1958); “e foi morrer ao pé da Raíña Preta!”, “tres figuras na lomba […]. As tres moi pretas sobre un ceo moi roxo de serán” (Rafael Dieste – Dos arquivos do trasno, 1962); “Ten cornas siamesas de lúa en xirante, ista vaca preta, marroa e xigante”, “xogarás con rizos loiros, xogarás con rizos pretos” (G. Mariñas del Valle – A resolta e outras farsas, 1965); “Era fillo de ganza dun emigrado e dunha preta” (X. Filgueira Valverde – Adral, 1979); “Parda se é parda. Marela se o é, ou preta. Cincenta…”, “Detesto as fibelas pretas que penduran…” (M. Ledo Andión – Trasalba ou Violeta e o militar morto, 1985); “leóns de cabeleira preta naquelas cavernas”, “uns meniños pillan a gavota de mea cabeza preta cunha brinca cebada de miñoca” (X. L. Méndez Ferrín – Bretaña, Esmeraldina, 1987); “afundín os ollos e a vida naquela cabeleira preta e ourente”, un voitre preto e grande que andaba polo chan” (Antón Castro – Vida e morte da baleas, 1997); “que vén vestida enteiramente de cor preta” (Víctor Vaqueiro – Os xenerais de África, 1999); “os cascos do faco preto galiciano” (Anxo Angueira – Pensa nao, 1999); “e seguiuno un xove de raza preta” (Bieito Iglesias – O mellor francés de Barcelona, 1999); “polas faces tenras dos meniños, pretos ou louros tanto ten” (R. Caride Ogando – O sangue dos camiños, 2003) etc.
Loxicamente, o amplo uso destas palabras no galego moderno non anula a teoría de que se traten de lusismos adoptados polos nosos escritores. Para isto hai que recorrer a outras probas, que me semellan irrefutábeis. Así se as procuramos no Tesouro Medieval Informatizado da Lingua Galega (TMILG) comprobamos que se ben a forma “perto” se rexistra soamente en 4 ocasións contra as 75 de “preto” (encima dũa hermida, preto da salgada agua do mar; E Xerez, preto d’Aguadalquivir; e hũas choças que son preto do nosso camyo – Cantigas de Sta. María, 1264-84 etc.), é evidente que, aínda que minoritaría, resulta nidiamente utilizada: “um tal ome sei que perto sente de si [a] morte” (Lírica Profana, 1240-1300); “sayrõ depos el, et forõ a perto del” (Miragres de Santiago, 1390-1420); “et entesta enno camino perto que vay de Tuy pra Salvaterra” (1447). E que nos 107 rexistros de “preto”, forma maioritaria do adverbio, recollemos 26 apelidos, cuxo significado non pode ser máis ca o de “negro” segundo veremos máis adiante, e 6 adxectivos co mesmo siginificado: “que saysse todo de hũa color, todo blanco ou preto que fosse de Labam” (Xeral Historia, 1300-50); “amarelo, outra vez yndeo, outra vez preto, outra vez color do çeo” (Historia Troiana, 1350-75); “cabelo crespo e preto, et era tã brãco ĕno corpo” (Crónica Troiana, 1370-73); “venda e remataçón de un manto preto con dez e noue botós” (testamento, 1431); “frayras del velo preto do dito mosteyro (foro, 1502); “a miña saya de orillado preto (protocolo, 1519). Aos que temos de engadir os rexistros das forma plural –9 rexistros–: “et degolou os dous carneyros pretos”, “et os ollos aviã grãdes et pretos” (Historia Troiana, 1350-99); e femininas –6 rexistros–: “desta moeda preta que non es enblanqueada (carta, 1274), “trage hua pedrelina preta que trage figura d angeo engastoada” (testameto, 1348), “et todolos caualeyros cõ capas pretas” (Crónica Xeral e Crónica de Castela, 1295-1312), “todas blancas et as outras todas pretas que as desse a gardar a el” (Xeral Historia, 1300-30), “en baraças de linno pretas” (confirmación, 1376). Lusismos no galego medieval?
Mais tanto “perto” coma o adxectivo “preto” non son reliquias, pois hai claros testemuños do seu uso ata, ao menos, finais do s. XX. Así o Atlas Lingüístico Galego vol. V, mapa 100 (ILG, 2005) recolle o adxectivo “preto” para o concepto “moreno” en Lubián (Zamora). O Tesouro do Léxico Patrimonial Galego e Portugués (ILG-USC) tamén recolle o adxectivo como sinónimo de “negro” e mais de “suxo” en Ponteareas (PO). E o escritor e ex-académico X. L. Méndez Ferrín di no seu “Consultorio dos Nomes e dos Apelidos Galegos” (Xerais, 2007) acerca do apelido “Preto”, castelanizado en Prieto, que significa “negro”, que xurdiu para denominar a persoas de pel moi escura e que na súa infancia se usaba este adxectivo para alcumar un abade, polo que na altura a palabra tiña de estar ben viva.
Ademais, o adxectivo “preto” como sinónimo de “negro ou escuro”, amais de en portugués, está presente na lingua asturiana, prietu, con este único significado (Diccionariu asturianu-castellanu de X.X. Sánchez Vicente, ed. Trabe, 2008); e na lingua castelá, prieto, tamén serve para se referir á cor escura ou negra nas acepcións 4º a 7º (dicionario da RAE). É difícil entender que este adxectivo non teña a acepción de “negro” ou “escuro” na nosa lingua e si en todas as demais linguas próximas.
En conclusión, o máis habitual, xa dende a Idade Media, é dicir: “os teus ollos negros preto dos meus”, mais facelo como o podería dicir un portugués non é lusismo ningún, porque son palabras tan nosas coma deles. E así mesmo coma en portugués, o adverbio “preto/perto” pronúnciase con E aberto, mentres que o adxectivo “preto” con E pechado, tal como di Méndez Ferrín no seu artigo sobre o apelido “Preto”.
Canto á omisión destas palabras no dicionario da RAG descoñezo os motivos, se os hai, visto que xa inclúe un bo número de variantes que están na mesma situación ca o adverbio “preto/perto”: aire/ar, aprender/deprender, auga/agua, baixada/baixeira, chuvia/choiva, coidar/cuidar, dicir/decer, eixe/eixo, gustar/gostar, maior/mor, malo/mao, merlo/melro, moito/muito, néboa/nebra, nordés/nordeste, oír/ouvir, orela/ourela, para/pra, pero/pro, poñer/pór, rocha/roca, sufrir/sofrer, ti/tu, tombar/tumbar, xeonllo/xollo etc.; e que o adxectivo “preto” co significado de “negro” está perfeitamente demostrado no galego histórico, literario e oral.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Dicionários, Galego, Português
domingo, 26 de maio de 2019
Tres graos da Universidade de Vigo terán o 80% das súas clases en galego o vindeiro curso
Fachada da Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, en Pontevedra
Por Marcos Pérez Pena
O Consello de Goberno da Universidade de Vigo aprobou este mércores a posta en marcha no vindeiro curso de tres itinerarios co 80% dos créditos en galego nos graos en Educación Infantil e Educación Primaria, que se imparten en Ourense, e no Grao en Comunicación Audiovisual, que se imparte en Pontevedra. Así, estas tres carreiras impartiranse maioritariamente en galego, se así o aproba a Comisión Interuniversitaria de Política Lingüística, que se reúne este mes.
O reitor da UVigo, Antonio Reigosa, explicou que con esta iniciativa se pretende que a Xunta invista a partida contemplada no Plan Galego de Financiamento Universitario 2016-2020 destinada á promoción de titulacións en galego. “O noso acordo é que unha parte a pagará a Xunta e outra será con cargo aos nosos orzamentos”, dixo o reitor, que cualificou de "moi boa nova" a proposta.
Un Estudo sociolingüístico sobre o uso do galego na Universidade de Vigo, publicado o pasado ano, sinalaba que o 95% do estudantado manifestaba non ter dificultades para ler e entender oralmente o galego, unha porcentaxe que descendía á hora de escribilo ou de falalo, cun 10% de persoas que dicían ter "moitas dificultades" para expresarse nesta lingua. O mesmo estudo amosaba que o 23,8% dos profesores e profesoras dicían usar "sempre" o galego nas clases e outro 16% afirmaba empregalo "maioritariamente".
Aquel traballo tamén indicaba que o 51% dos e das docentes consideraba "insuficiente" o uso do galego na universidade. Ademais, unha ampla maioría (83%) considerábase capacitada para impartir as clases en galego, mais só o 46% declarábase disposto a facelo, mentres que un 20% se declaraba totalmente contrario. De igual xeito, o 47% dos e das estudantes cría que o galego debía usarse máis nas clases.
Un 21% de uso do galego na USC
Xuntanza do Consello de Goberno da Universidade de Vigo
A Universidade de Santiago publica anualmente datos de uso do galego nas súas aulas. No curso 2018-19 a porcentaxe media de uso nos graos sitúase no 21%, fronte a un 75% do castelán e un 2% do inglés, un dato que nos experimentou grandes cambios nos últimos anos, pero que é claramente inferior ao que se daba entre os anos 2009 e 2013.
Como curiosidade, na USC tan só catro graos superan ese 80% de aulas en galego que a Universidade de Vigo propón para tres titulacións. Trátase de Lingua e Literatura galegas, Xornalismo, Comunicación Audiovisual e Educación Social. Outras nove carreiras (Paisaxe, Filosofía, Xeografía, Pedagoxía e cinco graos de Mestre de Educación Infantil e Primaria) superan o 50%.
[Imaxes: Uvigo - fonte:  www.praza.gal]
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Dados, Filosofía, Formation, Galego, Literatura
Postagens mais antigas Página inicial
Tradução traducció tradución traduction traducción
Aprendizaje de idiomas (820)
Canis et circensis (83)
Cursos y actividades (243)
Eça de Queiroz (40)
Federico García Lorca (115)
L'expression de la semaine (63)
Le billet de dyonisos (8)
Le vidéoclip du jour (154)
Les bonnes adresses (29)
Mario Vargas Llosa (72)
Normas e leis (3437)
O Mapa da Cultura (24)
Pablo Ruiz Picasso (70)
Produção de Alimentos (391)
Publicidade e Propaganda (117)
Qualité de vie (244)
Refranes y expresiones (647)
Resenhas de livros (313)
Seguir por correio eletrônico
Feedjit Live Blog Stats
La tour de Babel
Tema Janela de imagem. Imagens de tema por LordRunar. Tecnologia do Blogger.


document_lang: gl

langs: es en pt pt es pt pt gl pt pt pt pt pt gl gl gl en en pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt pt pt pt gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl pt pt pt pt pt gl gl it pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl es gl gl vi gl es gl gl pt pt pt es pt gl pt gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl oc gl gl pt pt pt es pt es gl gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl pt pt pt es pt gl pt gl gl gl gl gl gl gl gl gl ast gl gl gl pt pt pt es pt pt es sk ca en pt tr gl es gl pt fr fr nl gl pt en pt fr it ca ca pt en en en gl fr it gl fr gl gl gl pt fr gl fr gl ca es pt ca nl pt fr ca pt pt it pt pt en ca pt es it gl gl fr en it gl gl ca fr pt gl pt gl es gl es pt es es gl fr ca fr nl sv gl lt es fr it fr es ca pt gl eu pt it pt fr es es es ca en es gl ca ca ca it pt ca fr en es es en es pl fr gl fr fr fr fr pl en es pt fr fr sk es en fr en fr gl gl ca ca fr es it fr pt es pl it pt pt en pt fr es it pt gl en pt fr gl eu fr gl de ca pt gl gl fr it it pt en en fr en gl ceb fi fr it ca pt pt fr fr pt it en it gl gl fr en fr fr es pt gl fr gl es en pt en gl ca fr pt es fr ca en fr gl es en de en pt gl it de pt gl pt en en it fr gl lt fr fr fr ca fr en en eu pt en gl fr pt

text:
Isac Nunes da Luz Cordeiro *** Tradutor Público e Intérprete do Comércio *** Idiomas: francês, espanhol, catalão e galego *** Matriculado na Junta Comercial do Estado do Paraná *** Curitiba *** República Federativa do Brasil
Documentos brasileiros a serem utilizados na Espanha
Mostrando postagens com marcador Como dicilo?. Mostrar todas as postagens
quinta-feira, 18 de abril de 2019
Como dicilo? Extremo e fin (pondo o ramo)
Rematando, logo, esta serie de Como dicilo? que xenerosamente acolleu Sermos Galiza, falaremos hoxe moi rapidisimamente das extremidades (brazos e mans, pernas e pés) e o seu reflexo na fraseoloxía.
A locución a brazo aberto significa ‘con toda a forza’ e a poder de brazos ven sendo ‘a base de esforzo físico’. Tamén falar polos cóbados ( como en español hablar por los codos e en portugués falar pelos cotovelos) indica falar moito e son frases equivalentes dela falar polas orellas, falar os sete falares ou falar por sete.
Levar un brazo inmobilizado, pendente do ombreiro ou do pescozo (o español en cabestrillo) é para nós levar un brazo á estribeira ou traer un brazo ao colo. En relación con isto sinalaremos que por terras do Morrazo, cando unha muller se vía nesa circunstancia recibía a pregunta: Tiveche un mociño? Seica se supuña que podía ser o efecto de levalo no colo.
A locución estar man sobre man significa estar a persoa ociosa, non traballar e gañar pola man caracteriza a situación de alguén adiantarse, coller a iniciativa antes doutra persoa que contaba realizar unha acción.
As pernas son familiarmente chamadas as canelas (por unha metáfora que as considera como canas tesas e finas, como caniñas, can-elas) e de alí ven a locución en canelas, é dicir coas pernas núas, ao aire. E falamos da barriga da perna (tamén en portugués) ou o papo da perna, ou aínda da mazán da perna para nos referirmos á parte carnosa traseira situada entre o xeonllo e o tornecelo.
Apuntemos un consello que pode ser útil : A perna doente no leito, a man doente no peito.
Remataremos esta serie como nos gusta facelo en cada artigo, cunha fermosa cantiga popular.
Daremos  antes, de novo, o noso agradecemento explícito a Sermos Galiza que tan imprescindíbel é para a continuidade da nosa lingua, e que nos acolleu durante dous anos. E ás lectoras e lectores que seguiron con paciencia estas suxestións e con certeza han seguir amosando a súa preocupación polo emprego dun galego de calidade; en moitos e ben útiles traballos de especialistas han topar seguro proveito.
Ven moi a xeito, pois, esta cantiga :
lista como un allo é;
inda me non ten un ano
e xa anda polo pé.
E se recibe o agarimo da lingua ha falar galego. E do bo !
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Como dicilo?, Galego, Português, Refranes y expresiones
domingo, 24 de março de 2019
Preguntáballe un día a un seu colega unha pediatra nicaraguana temporalmente en Galiza : "Que es lo que las madres les dan aquí tanto de comer a sus hijos ? Que es eso de colo ?  Porque claro –me dicen ellas- el niño me pide colo, no quiere más que colo, y yo… le doy colo!". A benquerida e valente Mirna levou unha boa sorpresa ao saber o que era.
Efectivamente, colo é unha palabra moi definitoria da nosa relación materno-filial e aos galegos e galegas tráenos un arreguizo de bicos e agarimos. É unha das nosa palabras máis características. Tan nosa se foi facendo que excluiu, na práctica, entre a poboación  de orixe galega (mesmo se fala castelán) o vocábulo regazo. Moitas persoas hanse sorprender ao saberen que estoutra palabra é tan galegoportuguesa como española.
Colo –que tamén existe con este sentido en portugués- é definido polo dicionario en liña da Academia Galega como :
1 Especie de asento, á altura do peito, formado polas mans e os brazos, ou ben entre a cintura e os xeonllos, cando se está sentado.
Colle o neno no colo.
O neno ía, no autobús, sentado no colo da nai.
2 Parte do corpo que une a cabeza co tronco.
Inflamóuselle o colo á vaca de tanto rozarlle o xugo.
OBSERVACIÓNS: Esta acepción primaria foi practicamente desprazada pola forma pescozo, particularmente tratándose de persoas, mentres colo se especializou na acepción anterior.
Engadamos nós que a acepción orixinal da palabra é a segunda, e que a primeira é unha derivación dela. Reparemos –para nos decatarmos  ben- en que habitualmente un pequerrechiño ou pequerrechiña (un neno/nena de colo), para se sentir en seguridade, bota o brazo ao pescozo, ao colo da súa nai ou da persoa que o leva.
Continuemos co dicionario da RAG:
3 Por extensión. Parte de certas pezas de vestir que rodea o pescozo.
O colo da camisa.
4 Por extensión. Parte máis estreita dalgúns órganos ou recipientes.
O colo dunha botella.
SINÓNIMO gorxa CONFRÓNTESE vinca
O colo do útero.
Dos distintos significados de colo derivan as palabras colar (‘peza de adorno, de protección ou de amarre de persoas e animais que rodea o pescozo’, ’zona das pezas de roupa que rodea o pescozo’ e tamén denominación galega equivalente do castelán solapa), colete (‘peza de vestir sen mangas que se pon xeralmente por riba da camisa’), coleiro (‘cesto alto, moi utilizado na vendima, que se carga rente ao pescozo’) e mais coligada (‘golpe dado no pescozo coa man’).
Debemos sinalar un par de locucións relacionadas: darlle colo a unha botella (ou recipiente similar) é inclinala deixando pasar ben o aire para permitir a saída do líquido;  dicir alguén algo para o seu colete é falar consigo mesmo (en castelán decir para sus adentros, para su fuero interno)
E en vez do españolismo colleja (derivado de cuello) utilicemos coligada (equivalente exacto noso) ou outros sinónimos : calugada, gulifada, pescozada ou pescozón, este último termo tan galego como portugués ou español.
Mais no remate é obrigado lembrarmos de novo o aloumiño da nai :
Durme, meu roliño, durme,
durme, durme, meu rolo,
e cando despertes dime
se hai berce como o colo
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Como dicilo?, Dicionários, Galego, Galiza, Português
sábado, 16 de março de 2019
Iniciamos hoxe -cando imos pondo remate a esta serie de artigos en Sermos- un rápidísimo e pequeniño percorrido do corpo humano no que á fraseoloxía se refire. Comezamos, loxicamente, pola cabeza ou testa, da que xa temos falado algo.
Enriba da testa adoita haber pelo e, en sentido figurado, cando é moi abondoso pódese dicir dunha persoa que ten moita tella. Naturalmente, un pelo é unha cousa miudiña, e de aí que cando faltou moi pouquiño para se realizar algo, dicimos que faltou un pelo (ou un peliño) para que acontecese. Claro que tamén podemos querer dicir –ironicamente- o contrario cando exclamamos Por un peliño de a metro !
Tamén é bulreira a afirmación de que a alguén lle chove na cabeza (ou que lle chove dentro) cando insinuamos que non lle funciona ben.
Distintas locucións caracterizan a expresión da cara : ter cara de ferreiro (‘de poucos amigos’), cara de can (‘hostil’), cara de pau (‘seria’), cara de lúa chea (‘redonda e cordial’), ter cara de leite fervido/ ser un caralavada (‘ser un desvergoñado’, en español caradura), etc. E un dito asegura dunha persoa que a cara llo dá, é dicir que os seus trazos faciais informan de como ela é. Cousa que a realidade non confirma.
Lembremos que a locución española de cara (‘gratis, de balde’) é en galego de moca.
Tamén temos sinalado xa expresións referentes aos ollos. Sinalamos aquí botar lume polos ollos (equivalente ao castelán echar chispas), varrérselle a un a vista (‘marearse, desmaiarse’), que tamén pode ser varrérselle o sentido / a memoria e mesmo o mundo, chorar a fío / ás cuncas / os sete chorares (‘chorar seguido, abundantemente’), e –chegando xa ao nariz- pingar o moco, forma paródica de dicir chorar moito.
A boca é unha das fontes máis ricas da fraseoloxía galega e universal  (cousa que non se diría, en vendo os poucos exemplos que aquí traemos); unha importante motivación é o seu papel no comer e outra –a maior aínda- no falar. Á fala refírense dicir coa lingua pequena (‘falar para un mesmo ou sen que se saiba moito’) e o seu contrario dicir a boca chea. Dicir algo de boca para fóra é só para aparentar, sen crer realmente no que se di, ser un boca podre ou un bocalán dise de alguén que emprega unha linguaxe mal considerada pola colectividade e andar na boca da xente, na boca do mundo ou na boca de todos é ser moi criticado socialmente.
Na boca temos a lingua (denominada ás veces coa expresión de a sen oso), e cando alguén fala de máis ou o que non debía dise que bota a lingua a pacer. Tamén falar moito é expresivamente darlle ao badal, en lembranza do son dos sinos ou campás, e máis darlle ao tarabelo, que nos remite a algo que dá voltas sen parar.
Na boca, chantados nas enxivas, están os dentes. Claro que non sempre estarán, pois cos anos van caendo, xusto no momento en que á persoa se lle fai difícil traballar para sobrevivir. De aí este consello que ven da noite dos tempos : cómpre aforrar para a mantenza futura, hai que gañalo cos dentes para comelo coas enxivas.
E coidadiño, que os cantos dos beizos non son cancións senón recantos, comisuras, igual que as dos ollos !
Para expresarmos que estamos fartos de algo ou de alguén dicimos que estamos até as orellas (en español hasta la coronilla), locución que tamén pode constatar un simple estado de saturación, de encherse ao completo. Neste segundo suposto tendemos mellor a empregar cheo até os cumios (o pincho do tellado) en frase equivalente ao español lleno hasta la bandera/hasta los topes. E falando do máis alto sinalaremos a locución estar no peneiriño, no máis alto da atención pública, no foco da actualidade, equivalente ao español estar en el candelero; traer unha persoa no peneiriño sería colmala de atención (como o español en palmitas)
Rematando co nariz -do que ben pouco falamos- reproduciremos uns versos que un día improvisou festivamente Eduardo Pondal :
a unha ventana se asoma,
sal narís, narís, narís,
e a cara de alí a unha hora.
Igual o bardo bergantiñán tiña na mente unha cantiga popular que di :
Eu petei á túa porta
e no mesmo punto e hora
e a cara de alí a unha hora.
Teñamos sempre bo humor !
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Como dicilo?, Galego, Lenguaje, Memória, Refranes y expresiones
quarta-feira, 13 de março de 2019
Como dicilo? «Tanto e máis»
Citabamos en artigos pasados (Xan e Pedro, Como como) algúns exemplos de frases feitas nos que nunha comparanza a relación era de igualdade. Lembrabamos, por exemplo, tan bo é Xan coma o seu irmán (e variantes) e mais comparacións do tipo calado como un peto ou tremer como unha vara verde.
Podiamos tamén agora engadir outras sobre o mesmo modelo :
Tan bo é o demo como a súa nai
Tan honrado é o caldo como as castañas
A primeira das frases –negativa para a nai do demo- vese, con todo, contradicida ás veces polo seu comportamento nalgúns contos populares. É ela a miúdo quen acocha e protexe os cativos e cativas en perigo e os libra do seu fillo. Despois de todo, unha nai é sempre unha nai  e axuda a fillos alleos que o precisen.
As comparanzas de superioridade adoitan a se construír co verbo ser ou co verbo ter :
Ser máis parvo que feito de encarga
Ser máis coñecido que a ruda
Ser máis festeiro que unha gaita
Ser máis falso que unha mula
Ser máis forte que unha noz ferreña
Ser máis negro que as ás do corvo
Ser máis vello que andar a pé
Ser máis longo que un día sen pan
Ter máis anos que un carballo vello
Ter máis cravos que unha porta vella
A  conto de encarga, ímonos deter un pouquiño na chamada  «derivación regresiva ». Consiste esta na creación de palabras, de substantivos, a partir de verbos para denominarmos a acción indicada por eses verbos, mais en vez de agrandarmos a palabra (como cos sufixos –ión, -ento, -ura, etc.) facemos o substantivo máis corto que o infinitivo : así de encargar> encarga, de pechar  traballo, etc.
En galego é moi frecuente a derivación deste tipo formando femininos en –a como na locución que nos deu pé. Case todos proceden de verbos en –ar : de falar unha fala, de achegar unha achega, de sachar unha sacha, de conversar unha conversa, de estrear unha estrea, de regar unha rega, de mallar unha malla, de obrigar unha obriga, de fretar unha freta, de rapar unha rapa, de mercar, unha merca, de salgar unha salga, de fartar unha farta, de  secar unha seca, de labrar unha labra, e tantos outros. É pouco frecuente en verbos en –er (de perder unha perda, de vender unha venda, de render unha renda, de escoller unha escolla…) e moi raro en verbos en –ir (de subir unha suba).
Manteñamos sempre a fala, o diálogo, a comunicación, compañeira da solidariedade e do benquerer como recolle esta cantiga :
Dáme da pera que comes !
Da mazán un bocadiño !
Da túa boca unha fala !
Do corazón un cariño !
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Como dicilo?, Diálogo, Galego, Igualtat, Refranes y expresiones, Solidaridad
domingo, 3 de março de 2019
Como dicilo? «Como como»
Se dicimos Ese rapaz é un pimpín, engánano todos estamos facendo unha metáfora. Se dicimos A ese rapaz engánano todos como a un pimpín estamos facendo unha comparanza, unha comparación.
Hai xente que anda como a galiña cos ovos
A vella distinción escolar diferencia entre estes dous tipos de atribución a unha persoa ou cousa de cualidades ou comportamentos que non lle son propios. No primeiro caso —a metáfora—  facémolo afirmándoo rotundamente (aínda que de xeito figurado), sen matizarmos nada. Por exemplo, na coñecida frase O home é un lobo para o home. No segundo —a comparanza—  introducimos un pequeno matiz mediante algunha palabra que expresa que a semellanza (de igual, de máis ou de menos) non é real senón aparente. Así poderíamos dicir Ese rapaz come como un lobo. Como se fose, é dicir non o é aínda que o pareza.
Todas as linguas teñen un amplísimo fondo de comparanzas tradicionais e a miúdo coinciden estas en moitos idiomas. A proximidade cultural,  as formas de vida común e o medio natural e social compartido propician ese troco. E, naturalmente, hai comparanzas universais, pois sénteas e enténdeas o conxunto dos seres humanos; así cando dicimos ser como o día e a noite, ser doce como o mel ou correr como un lóstrego.
Ao longo destes artigos de Como dicilo? no Sermos fomos xa aludindo a distintas comparacións (alegre como un pandeiro/unha gaita, contento como un cuco, comer como un pitiño, ir como un reiciño nun cesto, durmir como unha pedra, ser como mallar en ferro frío, etc.).
Imos engadir algunhas outras.
De primeiras, as referidas a adxectivos (e que se construirían co verbo ser ou estar) :
amargo como a xesta
bravo como un toxo
bo como o pan de comer
calado como un peto
duro como un croio
firme como un penedo
forte como un buxo
frío como a xeada
mollado como un pito
pobre como as arañas
torto como un fouciño
vello como os camiños
Outros referidos a diferentes accións verbais :
correr como o sapo pola cinza
andar como a galiña cos ovos
medrar como o leite no lume
sangrar como un carneiro
saír facendo "fúu" como o gato
tremer como unha vara verde
quedarse como un paxariño
andar como a faba na ola
Naturalmente, a comparanza pode ser irónica, retranqueira, e así a temos en amiguiños como o can e o gato ou en parecerse como un ovo a unha castaña. E tamén podemos remitirno a un personaxe (real ou imaxinario) como cando dicimos de alguén que fai como o mestre Cirola, que non sabe ler e xa pon escola.
Despidámonos, logo, cunha comparanza:
Os teus ollos, queridiña,
non son pequenos nin grandes :
son como cunchas vieiras
que andan nas costas de Rande.
Pois seica medianeiros tampouco non son.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Como dicilo?, Refranes y expresiones
segunda-feira, 11 de fevereiro de 2019
Tan instalada está entre nós a palabra, que a maioría das persoas se sorprende ao saber que é de orixe francesa. Pois si: gorxa ‘garganta’ procede do francés gorge, de onde pasou a outras linguas románicas como o catalán e o galegoportugués ou o español (que aínda a conserva en derivados como gorjeo ‘rechouchío’). En galego prendeu ben e ancorouse na fala até hoxe. Non por iso é menos galega a palabra garganta, documentada xa na nosa escrita medieval en tanto que gorja apareceu en portugués só no século XVI.
A gorxa ou garganta é a parte anterior do pescozo oposta á columna vertebral, aínda que tamén nos poidamos referir coa palabra á parte interna, particularmente á farinxe e á larinxe. Debemos lembrar que os alimentos e o aire da respiración pasan pola nosa boca á farinxe, e, despois —abrindo ou pechando a canle—a epiglote envía o aire para os pulmóns pola larinxe e a tráquea e os alimentos e bebidas ao estómago polo esófago.
No galego popular é moi frecuente utilizar a denominación en plural, as gorxas (por exemplo, Colleuno polas gorxas e case o afoga), o que concorda co feito de os dous últimos condutos que acabamos de sinalar —a tráquea e o esófago— recibiren denominacións populares moi expresivas: gorxa do aire, gorxa do alento ou gorxa do vento a tráquea, e mais gorxa da comida o esófago. E, cando, por un mal reflexo da epiglote, a comida ou o líquido colle unha canle equivocada, sentimos un afogo que nos fai tusir para non nos esganarmos. E dicimos que foi pola gorxa pequena (sería esta a larinxe), pola outra gorxa, pola gorxa do aire, etc. Por certo, é curiosa a denominación que a gorxa do alento recibe por terras de Ribeira e que me pasa Fidel Vidal: o tubo da risa.
Realmente, cando falamos de gorxa do aire (e variantes) ou de gorxa da comida non estamos empregando unha locución idiomática senón unha denominación co seu significado literal, aínda que de rexistro popular fronte a un rexistro científico (tráquea e mais esófago). Caso diferente é cando algunha das palabras que forman a expresión —ou a expresión toda ela— adquire un significado novo, figurado, metafórico; por exemplo, cando dicimos de alguén que é un cabeza de vento ou cando dicimos que ten pouca cabeza, ou que é unha chaviña louca.
A esas persoas inmaduras, das que dicimos que lles falta unha cocedura ou unha fervura, chamámolas á prudencia, a seren precavidas exhortándoas a gardar das risas para as choras, é dicir, a pensar que non sempre todo vai ser boandanza e que poden vir tempos duros para os que cómpre estar preparados.
Estas advertencias claras, maiormente se se fan cunha certa severidade, podemos denominalas, remitindo a un xogo de cartas, cantar as corenta, e en español existen locucións como llamarle al pan” pan” y al vino “vino”, cantar cuatro verdades, cantar cuatro frescas, etc. Nós, en galego, temos locucións como chamarlle ao gancho “cousa torta” ou cantar/ dicir as do barqueiro.
A locución derradeira ten a súa orixe nun coñecido conto popular protagonizado polo raposo. Ten el que pasar un río e, como non conta cos cartos que o barqueiro lle pide, promete pagar contándolle as tres verdades do barqueiro. Ao comezar a travesía cóntalle a primeira (Hai quen di que o luar é coma o día, pero eu digo que non, porque mellor vese de día), de mediada dille a segunda (A xeada, hai quen di que é coma a auga, pero eu digo que non, porque a xeada come os froitos, e a auga, ao contrario, dáos), e despois de saltar á terra bérralle, bulreiro, a terceira das verdades (Ai, compañeiro, se todos che fan coma min, non che fai falta bulsa para o diñeiro!).
A dura verdade: estás pintando o parvo.
Despidámonos volvendo á alegría e aos rechouchíos da cantiga popular con esta que transcribimos tal e como a recolleu na Limia Xaquín Lourenzo:
Canta tu, gorxa de sílgaro,
que a do melro xa cantou;
o cantar é alegría,
eu sempre a cantar estou.
Enviar por e-mailBlogThis!Compartilhar no TwitterCompartilhar no FacebookCompartilhar com o Pinterest
Marcadores: Castellano, Català, Como dicilo?, Galego, Gaŀlicismes, Refranes y expresiones
Postagens mais antigas Página inicial
Tradução traducció tradución traduction traducción
Aprendizaje de idiomas (820)
Canis et circensis (83)
Cursos y actividades (243)
Eça de Queiroz (40)
Federico García Lorca (114)
L'expression de la semaine (63)
Le billet de dyonisos (8)
Le vidéoclip du jour (154)
Les bonnes adresses (29)
Mario Vargas Llosa (72)
Normas e leis (3437)
O Mapa da Cultura (24)
Pablo Ruiz Picasso (70)
Produção de Alimentos (391)
Publicidade e Propaganda (117)
Qualité de vie (244)
Refranes y expresiones (647)
Resenhas de livros (313)
Seguir por correio eletrônico
Feedjit Live Blog Stats
La tour de Babel
Tema Janela de imagem. Imagens de tema por LordRunar. Tecnologia do Blogger.


langs: gl en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl en gl gl pt gl gl gl gl gl gl en en gl gl gl en gl en gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Obradoiro: Elabora o teu Plan de Empresa Cooperativo | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Obradoiro: Elabora o teu Plan de Empresa Cooperativo
Espazo Coop, a través da Rede Eusumo, organiza unha nova actividade formativa:
OBRADOIRO ELABORA O TEU PLAN DE EMPRESA COOPERATIVO
Data: 11/09/18 - 14/09/18 (4 sesións)
Lugar: Centro da rede Eusumo na Confederación de Empresarios de A Coruña (Rúa Eduardo Pondal, 8, Baixo, Santiago de Compostela).
Horario: 9:30 – 14:30 horas
Os módulos a tratar en cada unha das sesións son:
Módulo 1 - Introdución ao plan de empresa
Módulo 2 - Area Comercial e de Mercado
Módulo 3 - Área Económico- Financeira
Módulo 4 - Area Organizativa e trámites de constitución
Para máis información, prema aquí e descargue o programa completo das xornadas formativas.
Martes, 11 September, 2018 - 09:45 to Venres, 14 September, 2018 - 09:45
Sesión do obradoiro en Intercooperación organizado por SINERXIA no programa de FORMACIÓN PARA O AFORTALAMENTO ...
Curso "CREACIÓN DE COOPERATIVAS DE ENSINO" en A Coruña
Emprender baixo a fórmula cooperativa. Unha boa opción de emprendemento
A economía social, un sector facilitador da inclusión socio - laboral
ELABORA O TEU PLAN DE EMPRESA COOPERATIVO (Vigo)
Aprende a desenvolver o teu proxecto de economía social! Edición IV Formación en liña
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: pt en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl en en gl gl es it gl en pt it gl eu gl en gl gl pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Entrevista a Andrés Rodríguez, Presidente da cooperativa Viña Costeira | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Centros de atencion da rede eusumo
Viña Costeira naceu alá polo 1968 en Ribadavia (Ourense) cando un grupo de viticultores se uniron para crear unha adega que recuperase variedades de uvas autóctonas cunha forma distinta de traballar. Desde entón consolidouse como unha empresa de referencia no panorama galego, apostando pola innovación e a apertura a novos mercados, que neste ano, ademais de cumprir 50, celebran unha morea de premios. Andrés Rodriguez é o presidente de Viña Costeira desde hai catro anos, unha adega que coñece ben xa que creceu nela,  o seu avó era socio.
“Somos unha adega que está investindo constantemente para poder contar cos últimos avances do mercado”
Noraboa por estes 50 anos de vida! Canto cambiaron as cousas desde que comezaron esta aventura!
Pois si! Como nos diferentes eidos da vida, todo cambiou moitísimo e no mundo do viño sucedeu o mesmo. Desde a tipoloxía de caldos que hoxe en día se consumen, ata o mercado global que agora temos que atender. E en canto a nosa adega, atrás quedan os anos de esforzos tremendos de todas as persoas que a construíron e a sacaron adiante, e hoxe tócanos ás novas xeracións renderlles tributo por ser capaces de crear Viña Costeira e estar á súa altura para facer posible que cumpramos 50 anos máis.
Veñen de recibir o premio á traxectoria cooperativa nos Premios á Cooperación 2018 da Xunta de Galicia. Cales foron os fitos neste tempo?
Desde logo, a creación da cooperativa en 1968, momento en que centos de viticultores do Ribeiro se poñen de acordo para crear a Cooperativa Vitivinícola do Ribeiro, arriscando o seu patrimonio e expoñéndose a anos sen cobrar a uva para facer fronte a tremendos investimentos necesarios para poñer en marcha o proxecto. A partir de aí, podería citar tantas cousas máis... A recuperación das variedades autóctonas para a nosa D.O., acometendo a reestructuración do viñedo en todas as parcelas, camiño que despois seguiría con éxito o resto da comarca ou, máis recentemente, o desembarco en Valdeorras coa adega de Larouco.
Este ano está sendo moi intenso, vén cunha choiva de premios: Premio á mellor adega de España, un recoñecemento aos caldos nos premios Decanter e IWC... Como repercute isto na empresa?
Moi positivamente. Non só pola repercusión mediática que isto ten, senón polo sopro de ilusión que supón para todos os que estamos traballando por este proxecto.
Sen dúbida este é o voso ano. Aniversario, premios… Como o están a celebrar?
Xa digo, con moita ilusión pero tamén con moito traballo e iso é o bo: todas estas cousas sempre significan o nacemento de novas oportunidades que convidan a non parar.
Cales son as claves deste éxito, de levar tanto tempo funcionando como unha cooperativa e seguir medrando?
Primeiro, o convencemento de que a unión fai a forza e, no noso caso, a unión de moitos pequenos colleiteiros, ademais, fan bo viño, que é o que permite ir medrando ao longo do tempo. Gracias ao esforzo de apaixonados viticultores e o traballo dos mellores profesionais, apostando pola calidade en todos os procesos de produción e elaboración do viño, o noso proxecto foi capaz de cumprir 50 anos e esperemos sexa quen de cumprir outros 50 máis.
Que dificultades teñen ao ser unha cooperativa con tantos socios e que representa á maior parte dos viticultores da D.O. Ribeiro?
Poñer a todos de acordo. Isto nunca é fácil pero se os nosos antecesores o lograron, nós non imos ser menos! Hai pouco celebramos o noso 50 aniversario e, con tal motivo, gravamos un pequeno documental no que os socios fundadores falaban do que viviron nos inicios da fundación da cooperativa e, despois de escoitalos, sería un crime se nós non estiveramos á altura.
Cal é o valor diferencial entre Viña Costeira e outras marcas?
Gústame pensar que son dous. Primeiro, a calidade. Quen consume as nosas marcas, sabe que está consumindo un produto que non o vai defraudar, coa aposta sincera por defender a autenticidade das nosas uvas e cun coidado excelente en todo o proceso desde a viña ata a botella. E segundo, o compromiso social. O noso é un proxecto onde non hai un gran capital por detrás que se vaia a enriquecer. Non somos máis que un conxunto de agricultores amantes do noso terruño que buscan vivir dignamente do que é a súa paixón: a viticultura.
Como é a súa presenza internacional?
Temos presenza nuns 15 mercados fóra de España, se ben non movemos todo o volume que desexaríamos... Esta é a nosa gran tarefa pendente, e a de todo o Ribeiro en xeral, e un dos nosos obxectivos claros de cara aos próximos anos.
Que papel ten a innovación?
Fundamental. Tanto a nivel tecnolóxico como creativo. Nese sentido somos unha adega que está investindo constantemente para poder contar cos últimos avances do mercado e poder garantir unha calidade homoxénea dos nosos caldos, ao tempo que apostamos por unha experimentación constante tanto no viñedo como na adega para poder seguir sorprendendo aos nosos consumidores. Nos últimos dous anos, lanzamos 6 produtos novos ao mercado.
Tamén apostaron forte polo enoturismo? Por que?
Porque estamos convencidos de que é e será unha importantísima liña de negocio no futuro e porque, sabendo das marabillas paisaxísticas e culturais coas que contamos no Ribeiro, temos que dalas a coñecer en moita maior medida. Cando a xente ven á nosa casa queda sorprendida do que temos neste recuncho da provincia e, para poder comprender e valorar os nosos viños, é fundamental que coñezan quen somos e de onde vimos.
Viña Costeira dálle moita importancia á comunicación e a achegar o mundo do viño ao gran público.
Si, é algo que considero que nos falta no mundo do viño e no que deberiamos de aprender da cervexa. Eles foron capaces de chegar a un público moito máis extenso ca nós e a momentos de consumo maiores. Hai pouco estiven en Napa Valley e, ademais de comprobar como había colas para ir visitar as adegas, sorprendeume que a inmensa maioría das persoas que estaban facendo catas e comprando viño, tiñan menos de 30 anos. Iso aquí non ocorre e, entre todos, deberiamos acercar o noso mundo dunha maneira amable tamén á xente nova, por exemplo, para que aprendan a desfrutar da nosa cultura.
Cales son os proxectos para os vindeiros anos?
Moitos. En breve espero que poidamos inaugurar o noso Pazo de Toubes, adega de autor onde elaboramos un dos nosos viños de finca máis apreciados, o Toubes, xunto cun salón de eventos nunha finca espectacular no corazón do Ribeiro. Ademais da decidida aposta da marca polo mundo cultural e artístico para os próximos anos xunto cun forte impulso pola exportación e o enoturismo. Pasiño a pasiño, cumpriremos outros 50 máis.
VIÑA COSTEIRA EN DATOS
Ano de constitución: 1968.
Sede: Valdepereira, s/n. Ribadavia
Cadro de persoal: traballadores e socios: 52 e 610
Nº hectáreas de viñedos: 320
Facturación 2017: 11.500.000 €
Litros viño producido: 4.000.000
Botellas vendidas ao ano: 4.000.000-4.500.000
Países nos que está presente: 15 países
Venres, 27 July, 2018 - 09:00
Entrevista a Esteban González, socio traballador de Panxea
Subvencións 2017 para o fomento do cooperativismo e a economía social
Carmen López, responsable do viveiro de empresas do CIFP Someso de A Coruña: "A fórmula cooperativa é idónea p...
Obradoiro sobre economía social en Terra de Trasancos para estudantes do Otero Pedrayo
Na secretaría virtual das cooperativas xa están dispoñibles os modelos actualizados dos estatutos das cooperat...
Actividades de teleformación Espazocoop - meses de abril e maio - "RESPONSABILIDADE SOCIAL EMPRESARIAL"
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: es en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt gl en eu gl es es gl pt gl pt es es gl pt it es uk pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Centros de atención da rede eusumo | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Centros de atención da rede eusumo
Centros de atención permanente e oficinas de fomento cooperativo
Se queres información precisa sobre cooperativismo ou gozar dun asesoramento presencial contacta coa Rede Eusumo a través de eusumo.emprego@xunta.gal ou do teléfono 981 558 008 / 610174389 e solicita un encontro cos nosos técnicos en calquera dos centros cooperativos de atención permanente:
Centro de desenvolvemento cooperativo transfronteirizo de Verín
Estrada Polígono Industrial, 2 Verín, Ourense
Fundación Terra de Trasancos Cooperativa do Val
Cámara de Comercio de Vigo
Rúa República Argentina 18 A. Vigo.
Pazo de Feiras e Congresos de Lugo, O Palomar S/N
15707 Santiago de Compostela, A Coruña
Rúa do Abrevadeiro, 1,
Rúa Hospital nº 19 bajo,
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: es en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl ja gl en gl gl gl gl gl en es gl gl gl en gl zh gl gl gl gl gl gl gl gl pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Catálogo de actividades Eusumo | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Catálogo de actividades Eusumo
O Catálogo de actividades da Rede Eusumo comprende numerosas accións coas que se trata de fomentar e ensinar os valores e os principios da economía social a públicos diversos (alumnado de primaria, secundaria e bacharelato, alumnado universitario, empresas, persoas emprendedoras,...)  mediante unha aprendizaxe inclusiva e participativa a partir de xogos dinámicos.
Trátase de descubrir a economía social a través dos seus valores:
Coñece as diversas actividades que oferta a Rede Eusumo a través do catálogo de actividades de Eusumo.
Mércores, 18 April, 2018 - 11:00
Responsabilidade Xurídica das Cooperativas - Memoria da xornada
Código de boas prácticas das sociedades cooperativas galegas
Autodiagnose do perfil emprendedor cooperativo: Teño eu capacidades, actitudes e aptitudes para ser emprendedo...
Resultados Rede Eusumo 2014. Nota de prensa
Coñece a fórmula cooperativa: Características e particularidades
Incentivos fiscais nas cooperativas
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: gl en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl eu gl eu gl eu gl eu gl fr gl fa gl gl gl en en en gl en es en gl en gl en gl en gl en gl en pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Certames e premios | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Relación definitiva de premiados para os Premios á Cooperación 2018
Entrega de premios no certame "Cooperativismo no ensino 2018"
Proposta de premiados para os Premios á Cooperación 2018
Relación definitiva de premiados no certame "Cooperativismo no ensino 2018"
Proposta de premiados do certame "Cooperativismo no Ensino 2018"
Convocatoria Premios á cooperación 2018
Xornada: As mulleres e as Cooperativas
24 Ago 2018, 0 Comments
Teleformación "Creación de empresas na economía social no entorno 4.0"
17 Ago 2018, 0 Comments
Entrevista a Ángeles Díaz, Cooperativa Plano Pementa
14 Ago 2018, 0 Comments
Actividade formativa: As Cooperativas no sector da hostalería
14 Ago 2018, 0 Comments
Manuel García: "Queriamos demostrar que a ecoloxía e a protección da contorna podían crear unha alternativa económica no rural"
03 Mar 2017, 0 Comments
Medrando Xuntas. Programa formativo para socias
05 Set 2017, 0 Comments
José Manuel Castro Leirachá, xerente da cooperativa Santa María do Val: "Desde a cooperativa debemos seguir tentando sumar persoas socias e que estas lle demanden á cooperativa novas liñas de actuación"
27 Mai 2016, 0 Comments
O DOG publicou onte a LEI 6/2016, do 4 de maio, da economía social de Galicia
19 Mai 2016, 0 Comments
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: gl en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl en gl gl es en gl en gl it gl en gl en gl en pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
A GRANDE FESTA DO COOPERATIVISMO GALEGO | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
A GRANDE FESTA DO COOPERATIVISMO GALEGO
Este sábado, 7 de xullo, as cooperativas galegas reuniranse no Porriño, na sede de Maier-Ferroplast S. Coop. Galega, para festexar o Día do cooperativismo galego 2018.
A florecente familia das cooperativas, unida polos seus valores democráticos e igualitarios, ten moito que celebrar; por exemplo, o aumento do número de cooperativas en Galicia durante os últimos anos ou a maior visibilidade dos beneficios sociais e económicos que achegan ao territorio. Con esta celebración queremos dar a coñecer o labor que realizan as cooperativas como empresas democráticas que xeran emprego de calidade, contribúen ao desenvolvemento social e desempeñan un papel de liderado na sociedade e no plano local.
O lema internacional do día do cooperativismo deste 2018 ‘Sociedades sostibles a través da cooperación’ fálanos da aposta deste modelo de economía social por un consumo e produción sostibles de bens e servizos e polo compromiso coa contorna. A través deste lema quérese presentar as cooperativas como empresas responsables que contribúen a acadar unha economía máis social, integradora e democrática.
Como actividades previas ao Día do cooperativismo galego 2018 e coa idea de visibilizar o cooperativismo galego, a Secretaría Xeral de Emprego promoveu unha serie de actos durante o mes de xuño integrados no “mes do cooperativismo galego”. A través da entrega de premios do “Cooperativismo no ensino” achegáronse os principios e valores das cooperativas aos centros de ensino galegos. A campaña “Cooperativismo en movemento” percorreu Galicia difundindo a importancia das cooperativas na nosa comunidade. Co día do “Cooperativismo de portas abertas” ábrense as portas das cooperativas á cidadanía, o que supón unha oportunidade de dar a coñecer como funcionan as cooperativas e de poñer nomes e rostros a proxectos cun papel determinante no tecido socioeconómico das poboacións.
Festexar e compartir os logros das cooperativas galegas achégaas máis á cidadanía e facilita a difusión dos seus esforzos por construír sociedades máis equitativas, inclusivas e sostibles. O Día do Cooperativismo fai de altofalante dun movemento con dous séculos de historia e en continua expansión que está comprometido coa xustiza social e a sustentabilidade ambiental, que mellora o presente para legar ás vindeiras xeracións un futuro mellor. As cooperativas levan no seu ADN o respecto pola terra na que desenvolven a súa actividade e o bo aproveitamento dos recursos que esta ofrece. Trátase, en definitiva,  de modelos empresariais exitosos que participan da dinamización económica e social do seu territorio posibilitando a pervivencia e a sustentabilidade deste.
Por tanto co lema ‘Sociedades sostibles a través da cooperación’, o día do cooperativismo internacional achégase aos  17 Obxectivos de Desenvolvemento Sostible para 2030 aprobados pola ONU en 2015. Un destes obxectivos é o de garantir modalidades de consumo e produción sostibles. Facer máis e mellores cousas con menos recursos, reducindo así o impacto no medio ambiente e aumentando a calidade de vida creando, entre outras cousas, empregos xustamente remunerados e de boas condicións laborais.  Ninguén coma as cooperativas para harmonizar o desenvolvemento económico, o benestar das persoas e a utilización responsable dos recursos naturais e sociais mellorando e estabilizando as comunidades onde se asentan.
As cooperativas colocan no centro as persoas porque o beneficio económico a calquera custe non é a fórmula axeitada para traballar e (con)vivir. Grazas a elas as sociedades serán un pouco máis sostibles.
Sábado, 7 July, 2018 - 11:30 to 13:00
Entrevista con Marco Durán, presidente e socio traballador da cooperativa FabSpace (Fablab Vigo)
AGACA e Rede Eusumo comezan en Narón o programa de fomento do cooperativismo entre estudantes
Este Nadal, fomenta o consumo que contribúe á economía social
Nace ‘Espazocoop’, a entidade cooperativa máis representativa de Galicia por número de empresas asociadas...
Achégate á I Feira de Economía Social na Coruña
O Concello de Santiago celebrará o 28 de novembro o II Foro de Economía Social Inspiradora
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: es gl en en en gl gl gl gl es en gl en gl en gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl pl en en is hy de pt en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr gl fr de en fr es en en fr

text:
Plataforma de teleformación da Rede Eusumo
A oferta formativa da Rede Eusumo caracterízase polo seu atractivo e calidade, pois segue a metodoloxía business programs, de alta capacitación técnica e baseada en contidos prácticos de alta intensidade, cuxo obxectivo é acelerar os procesos de emprendemento e consolidación de proxectos de economía social.
Con este programa formativo, a Rede Eusumo pretende alcanzar os seguintes obxectivos concretos:
Favorecer o impulso do emprendemento e a consolidación de proxectos de economía social.
Achegar formación e información actual, práctica e rigorosa que facilite a mellora na xestión dos proxectos de economía social.
Favorecer a implementación de novos proxectos ou liñas de negocio de economía social e a intercooperación entre eles.
Fundamentar a toma de decisións nos valores e os principios da economía social.
Presentar a economía social como o sector que mellor se adapta aos novos modelos de negocio innovadores fundamentados na economía colaborativa.
Dotar de ferramentas de consolidación e mellora de habilidades para a mellor xestión e desenvolvemento dos proxectos de economía social.
Impulsa o teu negocio co Marketing Dixital. Edición III
Impulsa o teu negocio co marketing dixital. Edición II.
Aprende a desenvolver o teu proxecto de economía social!
Plataforma de teleformación da Rede Eusumo
◄ Mes anterior | Agosto 2018 | Mes seguinte ►
Hoxe Mércores, 29 de Agosto 29


langs: es en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl it es it gl gl gl eu es fr es fr es gl en pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Entrevista a Ángeles Díaz, Cooperativa Plano Pementa
Entrevista a Daniel Ferreiro, Director Xeral da Cooperativa Aira
Entrevista a Andrés Rodríguez, Presidente da cooperativa Viña Costeira
Entrevista con Luis Penido, Xerente de Trameve, Centro Especial de Emprego
Entrevista con Antón Lois Estévez, socio e secretario de Teixugo, S. Coop. Galega
Entrevista con José Manuel López Marcos, director comercial de Caixa Rural Galega
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: es en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl fr gl gl gl fr gl gl gl fr gl es gl fr gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl es gl gl gl en sv fr de es ca pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Coñece as empresas de inserción laboral.
Descarga o folleto: Empresas de inserción laboral.
7 Claves para cooperar
Coñeces as 7 claves para a cooperación entre as persoas.
A economía social conecta coa RSE
Como conecta a economía social coa RSE? Infórmate nesta infografía.
Aposta pola economía social
Es unha entidade pública ou un concello que quere apostar pola economía social?
Tes entre 16 e 29 anos e queres impulsar un proxecto de economía social?
Tes entre 19 e 29 anos? Queres impulsar un proxecto de economía socia?
Sabes cal é o número mínimo de persoas socias para crear unha cooperativa?
O número mínimo de persoas socias para crear unha cooperativa cambia.
Como podes solicitar o asesoramento da Rede e en que consiste?
A Rede Eusumo ofréceche asesoramento e acompañamento para a posta en marcha de proxectos empresariais no eido da economía social.
Coñece os servizos que che pode ofrecer a Rede Eusumo!
A Rede Eusumo ofréceche asesoramento, formación, promoción e difusión.
Catálogo de actividades Eusumo
O Catálogo de actividades da Rede Eusumo comprende numerosas accións coas que se trata de fomentar e ensinar os valores e os principios da economía social a públicos diversos (al
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: gl en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl en gl gl pt it gl eu gl de gl en gl de es en pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
Estudantes do colexio O Corgo aprenden sobre cooperativismo en Terra de Trasancos | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
Estudantes do colexio O Corgo aprenden sobre cooperativismo en Terra de Trasancos
Alumnado do colexio de O Corgo participou esta mañá nunha charla formativa e percorreu as instalacións da Fundación Terra de Trasancos (Narón).
A actividade é parte da Rede Eusumo para o fomento do cooperativismo e a economía social.
Santiago de Compostela, martes 19 de xuño de 2018. – O alumnado de quinto e sexto de Primaria do colexio de O Corgo aprendeu esta mañá na Fundación Terra de Trasancos (Narón) as cualidades que fan das cooperativas un modelo de negocio sustentable e estable no medio rural.
Entre as características positivas describiuse a toma democrática de decisións e o reparto equitativo de beneficios.
Persoal da entidade mostroulles as instalacións e o funcionamento de Terra de Trasancos, que desenvolve actividades en varias áreas, entre elas agrícola, supermercado e perruquería.
Esta actividade enmárcase no programa de actuación 2018 da Rede Eusumo. A Rede Eusumo é unha rede de colaboración impulsada pola Secretaría Xeral de Emprego da Xunta de Galicia para o fomento do cooperativismo e a economía social que conta co financiamento do Ministerio de Emprego e Seguridade Social.
Martes, 19 June, 2018 - 17:30
Entrevista a Raquel Doallo e Xoana Almar, socias traballadoras da cooperativa Cestola na Cachola
Relación definitiva de premiados no certame "Cooperativismo no ensino 2018"
Descubre as entidades que participarán no stand da Rede Eusumo en Xantar
Entrevista a Marta Pérez, socia traballadora de Bico de Grao S. Coop. Galega
Entrevista a Domenico Tinelli, socio traballador de MedAtlantia: "En 2017 o noso reto é especializarnos como u...
Entrevista con Marco Durán, presidente e socio traballador da cooperativa FabSpace (Fablab Vigo)
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo


langs: gl en en en de it fr it gl gl gl es gl gl gl pt gl gl gl es gl en it gl gl gl es gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl gl pt gl gl en en gl gl gl en gl en gl en gl gl gl en gl fr pt pt es en de it fr gl ast gl

text:
18 de Xullo: II Encontro Autónomos | Rede EUSUMO
Que é a economía social?
Que É A Rede Eusumo
Como integrarse na rede
Centros de atencion da rede eusumo
Actividades formativas e divulgativas
Feiras e outros eventos
18 de Xullo: II Encontro Autónomos
A Consellería de Economia, Emprego e Industria organiza o II Encuentro Autónom@s Galicia 2018, que terá lugar o próximo 18 de xullo no edificio CINC da Cidade da Cultura, en Santiago de Compostela.
O obxetivo deste novo encontro é seguir avanzando no recoñecemento do emprego autónomo, presentando novas experiencias e perspectivas para profundizar no seu camiño cara a excelencia desta fórmula profesional de gran relevancia para a nosa economía.
Podes descargar o Programa.
A inscripción é online e pódense realizar a través do seguinte formulario.
Tamén podes coñecer de primeira mán pinchando aquí diferentes vivencias do I Encontro de Autónomos do 2017.
Mércores, 11 July, 2018 - 15:00 to Mércores, 18 July, 2018 - 15:00
Interesante xornada sobre cooperativismo en Santa Comba
Achégate á I Feira de Economía Social na Coruña
Obxectivos, misión e valores da nova entidade Espazocoop
Estudantes de Vilalba achéganse ao cooperativismo con AGACA e Feiraco
CEPES e Laboral Kutxa apostan polo impulso da competitividade das empresas de Economía Social
Do 22 ó 31 de maio: Curso gratuíto "As cooperativas no sector da hostelería"
CONTACTA COA REDE EUSUMO
Edif. Admin. San Lázaro, baixo 15781
De 9:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00
© Xunta de Galicia. Información mantida e publicada na internet pola Xunta de Galicia
Oficina de Rexistro e Información | Suxestións e queixas | Aviso legal | Atendémolo