fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa en fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa azb fa fa fa
بازار بزرگ تبریز دروازه‌های هشت‌گانه تبریز ارک بزرگ تبریز مجموعه باستانی ربع رشیدی (قلعه تبریز) بازار کره‌نی خانا خانه امیرنظام (موزه قاجار) برج یانقین (آتش‌نشانی) موزه بزرگ آذربایجان محله بارون آواک بوستان خاقانی رستوران شهریار (حمام نوبر) مقبره‌الشعراء خانه امیرکبیر خانه پروین اعتصامی خانه کلانتر (شرف‌الدوله) آرامگاه دوکمال گذرگاه تربیت (جاده ابریشم) موزه عصر آهن موزه مشروطه (خانه کوزه‌کنانی) عمارت شهرداری (میدان ساعت) پارک جنگلی و دریاچه شاه‌گؤلی ۸۲ مورد دیگر...
موزه‌ها و نمایشگاه‌های هنری تبریز
خانه امیرنظام (موزه قاجار) موزه بزرگ آذربایجان خانه و موزه استاد شهریار خانه پروین اعتصامی موزه عصر آهن موزه مشروطه (خانه کوزه‌کنانی) عمارت شهرداری (میدان ساعت) موزه مشاغل و بازار تبریز خانه علی مسیو موزه تاریخ طبیعی تبریز نمایشگاه مجسمه‌های بهتونی موزه سفال تبریز موزه قرآن و کتابت تبریز خانه سلماسی (موزه سنجش) خانه لاله‌ای خانه حریری موزه کاریکاتور تبریز خانه صلح‌جو خانه کلکته‌چی (نمایشگاه صنایع دستی) تالار فرش تبریز
پارک‌ها و باغ‌های تاریخی تبریز
بوستان خاقانی تفرجگاه کوهستانی عینالی پارک جنگلی و دریاچه شاه‌گؤلی باغ قارتال (باغمیشه) باغ گلستان تبریز پارک مدرن ولیعصر پارک مینیاتور تبریز پارک ائل‌باغی (سورتمه تبریز) پارک ملی کمتال (کنتال) تفرجگاه جنگلی عباس میرزا پارک مشروطه پارک و باغ‌وحش باغلارباغی تبریز پارک طوبی و بوستان مفاخر تبریز (مقبره سالار ملی)
مراکز تجاری و تفریحی تبریز و آذربایجان
بازار بزرگ تبریز گذرگاه تربیت (جاده ابریشم) مرکز تجارت جهانی تبریز مرکز خرید اطلس مرکز خرید لاله پارک مجتمع تجاری فرهنگی ستاره باران شانزلیزه | سنگ‌فرش ولیعصر (شهریار) دهکده توریستی سیمرغ (امند) پیست اسکی یام (مرند) پیست اسکی سهند مرکز خرید برج بلور (آبرسان) فودکورت لاله‌پارک (هتل کایا) مرکز خرید میلاد نور (ولیعصر)
اماکن مذهبی و مقدس تبریز
مسجد کبود (گوی مچید) مسجد تهماسب (صاحب الامر) گورستان پینه شالوار کلیسای کاتولیک‌ها (عذرای توانا) کلیسا خرابه | سنت استپانوس (جلفا) مسجد جمعه (سبز) امامزادگان دال و ذال کلیسای شوغاگات تبریز مسجد جامع خاروانا مسجد جامع تبریز مسجد حسن‌پاشا (اوزون حسن) مسجد سنگی اسنق (سراب) قیرخ کوهول | چهل غار (مراغه) کلیسای انجیلی تبریز کلیسای پروتستان‌ها (سرکیس مقدس) تبریز کلیسای مریم مقدس تبریز خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان (کلیسای ارامنه تبریز) کلیسای سهرقه (سهرل) کلیسا و گورستان مریم‌ننه (ارمنی‌دونن) کلیسای چوپان (جلفا) معبد مهر (مراغه) ۰ مورد دیگر...
کافه‌ها و رستوران‌های تاریخی، سرشناس و مشهور تبریز
رستوران شهریار (حمام نوبر) رستوران عمارت (شاه‌گؤلی) کافه شتربان (اسرافیل) کاروانسرا و رستوران تاریخی یام رستوران زنجیره‌ای جلالی کافه باستان تبریز کافه قنادی رکس رستوران مظفریه تبریز یخچال قائم‌مقام فراهانی کافه رستوران قصر چینی کباب‌سرای هیزم کباب‌سرای ریحان کافه عاشیق‌لار (تیرانداز) فودکورت لاله‌پارک (هتل کایا) ائشح‌لر قعفه‌سی (قهوه‌خانه خران)
اماکن تاریخی، طبیعی، تجاری و تفریحی نزدیک به تبریز
روستای مدفون حیله‌ور (اسکو) دهکده تاریخی کندوان (اسکو) منطقه آزاد تجاری ارس (جلفا) کلیسا خرابه | سنت استپانوس (جلفا) آبشار آسیاب خرابه (جلفا) رصدخانه خواجه نصیر (مراغه) پارک ملی کمتال (کنتال) دهکده توریستی سیمرغ (امند) گنبد غفاریه (مراغه) قلعه بابک (کلیبر) کویر قوم‌تپه جنگل‌های ارسباران (قره‌داغ) غار دیبی‌یوخ آبشار گل‌آخور جنگل چیچکلی قلعه جوشین (جوشین قالاسی) دره شاهیوردی (بستان آباد) پل ونیار کاروانسرای گویجه‌بئل کاروانسرای شاه عباسی (مرند) پیست اسکی یام (مرند) ۲۴ مورد دیگر...
خانه‌های تاریخی قابل بازدید از مجموعه ۸۰۰ خانه‌ی تاریخی کهن‌شهر تبریز
خانه امیرنظام (موزه قاجار) خانه امیرکبیر خانه و موزه استاد شهریار خانه پروین اعتصامی خانه کلانتر (شرف‌الدوله) موزه مشروطه (خانه کوزه‌کنانی) خانه علی مسیو خانه حیدرزاده خانه بهنام (دانشکده هنر) خانه گنجه‌ای‌ زاده خانه شربت‌اوغلی خانه مجتهدی خانه ثقه‌الاسلام موزه سفال تبریز خانه قدکی خانه سلماسی (موزه سنجش) خانه نیکدل (ستاد ۲۰۱۸) خانه اردوبادی خانه نقشینه تبریز خانه ختایی (خانه هنرمندان) خانه نیشابوری تبریز ۱۵ مورد دیگر...
اماکن متروک و ممنوعه تبریز
خانه کلانتر (شرف‌الدوله) کلیسای کاتولیک‌ها (عذرای توانا) مسجد حسن‌پاشا (اوزون حسن) کنسولگری متروکه آلمان نازی در تبریز خانه باقرخان (سالار ملی)
اماکن و مناظر طبیعی تبریز و آذربایجان
مجموعه باستانی ربع رشیدی (قلعه تبریز) بوستان خاقانی تفرجگاه کوهستانی عینالی پارک جنگلی و دریاچه شاه‌گؤلی باغ قارتال (باغمیشه) باغ گلستان تبریز پارک مدرن ولیعصر دهکده تاریخی کندوان (اسکو) آبشار آسیاب خرابه (جلفا) پارک مینیاتور تبریز پارک ائل‌باغی (سورتمه تبریز) پارک ملی کمتال (کنتال) دهکده توریستی سیمرغ (امند) تفرجگاه جنگلی عباس میرزا قلعه بابک (کلیبر) کویر قوم‌تپه جنگل‌های ارسباران (قره‌داغ) غار دیبی‌یوخ آبشار گل‌آخور جنگل چیچکلی قلعه جوشین (جوشین قالاسی) ۱۸ مورد دیگر...
خیابان‌ها و محله‌های مشهور تبریز
محله بارون آواک گذرگاه تربیت (جاده ابریشم) شانزلیزه | سنگ‌فرش ولیعصر (شهریار) چهارراه آبرسان تبریز خیابان شهناز تبریز فلکه بزرگ ولیعصر تبریز خیابان ششگلان تبریز داش ماغازالار (مغازه‌های سنگی)
این اماکن دیگر وجود ندارند.
تالار تئاتر ارک تبریز مسجد حسن‌پاشا (اوزون حسن) عمارات عالی قاپو (شمس العماره تبریز) کاخ‌ها و عمارات باغشمال تبریز خانه حسین‌خان عدالت کاخ و عمارت صاحب دیوان تبریز عمارت صادق همایون تبریز هتل اروپا تبریز عمارت و مقبره شام غازان تبریز تئاتر آرامیان تبریز عمارت شهربانی تبریز خانه باقرخان (سالار ملی) مقبره‌العرفا مقبره‌الوزرا
اماکن تفریحی و هیجان‌انگیز تبریز و نزدیک به تبریز
پارک ائل‌باغی (سورتمه تبریز) دهکده توریستی سیمرغ (امند) پیست اسکی یام (مرند) پیست اسکی سهند تله‌کابین تبریز پاراگلایدر تبریز
۱۸۳ مکان منتشرشده | بیش از ۴۰ مکان دردست انتشار   ثبت مکان جدید
توصیه‌ها و پیشنهادات غذاها و سوغاتی‌ها آداب و رسوم مشاهیر تبریز سفرنامه‌های تبریز موسیقی آذربایجانی رقص آذربایجانی زبان و ادبیات گرافیتی‌های تبریز هتل‌های تبریز نقشه‌های تبریز امکانات ترابری
معمای حل‌نشده تونل‌ها و راه‌های زیرزمینی تبریز
سه شنبه، 7 فروردین 1397
به گزارش تبریزتریپ به نقل از نصرنیوز، تاریکی و مخوفی اعماق ناشناخته زمین، هر انسان ماجراجویی بوده را به یاد ژول ورن و داستان هایش می اندازد و با خود به دنیای عجایب می برد.
زمانی برای ما تبریزی ها این داستان های شگفت انگیز رنگ واقعیت به خود می گیرد که متوجه شویم  زیر همین خیابان هایی که هر روز از آنها می گذریم دنیایی وجود دارد با صدها سال تاریخ که مدت ها به خواب رفته است و از آن بی خبریم!
می گویند در تبریز از زمان ایل خانان راه های زیر زمینی برای رفت و آمد سپاهیان در سه مسیر وجود داشته و هر کس این موضوع را به نحوی که دوست دارد روایت می کند.
تمدن زیر زمینی عجیب تبریز
بهروز خاماچی تاریخ شناس تبریزی نقل می کند: در زیر زمین تبریز تونل و نقب و گذرگاهی وجود دارد که از سه نقطه حاشیه و حومه شهر راه های زیر زمینی طوری احداث شده که از زیر ساختمان ارک گذشته و به سوی آجی چای ادامه می یابد.
به گفته وی در کتاب “شهر من تبریز”، رشته اول از باغ شمال یا شازداباغی شروع می شود که از جنوب شرقی به مرکز شهر یا ارک ادامه دارد، راه دوم از محله باغمیشه از زیر عمارت ربع رشیدی از جنوب شرقی به سوی ارک آمده، این دو راه زیرزمینی به هم پیوسته و از زیر عمارت ارک به سوی شمال غربی یا محله شام غازان ادامه یافته سپس به سوی آجی چای در محدوده تبریز ادامه پیدا می کند و چند رشته فرعی نیز از ارک در امتداد خیابان فردوسی عبور کرده از زیر بازار گذشته به سوی مهرانرود راه پیدا می کند.
راوی کتاب عقیده دارد: در این مسیر، تونل ها و گذرگاه های زیر زمینی است که اکثر فاضلاب حمام ها و مساجد و خانه ها به این راههای زیر زمینی میریزد و چندین صد سال است که این راه ها مورد استفاده مردم شهر است بدون آنکه مردم خود بدانند سرانجام و ابتدا و انتهای این تونل ها و گذرگاهها از کجا است.
خاماچی در کتابش ادامه می دهد: قدیمی ها گفته اند این چاه ها که به نام (گچک قویی=چاه های عبوری) معروف هستند شاید محل عبور و مرور پنهانی سپاهیانی بوده است و شواهدی نشان می دهد که این مدعا تقریبا درست باشد.
خاماچی بیان می کند: این تونل ها به شکل بازار مانند بوده و به قدری بزرگ است که  کالسکه به راحتی می توانسته از آن عبور کند، البته برخی از مسیرهای این تونل قدیمی به خاطر بی احتیاطی از بین رفته اما امروزه تعداد زیادی از خانه ها و مساجد و حمام های محوطه خیابان های شریعتی جنوبی و میارمیار، فروسی و بازار برای خود فاضلابی داشته و امروزه با رفاه کامل از آن چاه های عبوری استفاده کامل به عمل می آورند!
غلامعلی مسافر تونل تاریخ
در پرس و جوهای زیاد فهمیدم این تونل تاریخی مسافری هم داشته است.
سراغ مسئول موزه کاریکاتور رفتم و در مورد درستی اش سوال کردم و مسئول موزه برایم نقل می کند: این تونل های زیر زمینی وجود دارد و نگهبان ساختمان آقای غلامعلی یکی از کسانی بود که تونل را پیموده بود اما به دلیل نداشتن کپسول اکسیژن و ترس از ادامه راه از قسمتی از مسیر برگشته بود.
راه های زیر زمینی دیروز، فاضلاب امروز
در این میان یکی از محققان و تاریخ شناسان تبریز که نخواست نامی از وی برده شود هم وجود راه های زیر زمینی را تایید می کند و می گوید: تبریز از طریق سه تونل زیر زمینی بهم وصل بود که یکی از عباسی به ارک می رسید و دیگری از ربع رشیدی به ارک و از باغ گلستان هم به شام غازان وصل بود که محل عبور و مرور سپاهیان بود.
وی ادامه می دهد: این تونل تاریخی زیر زمینی در محل عبور قطار شهری در خیابان امین تخریب شد و در محلات مختلف هم تبدیل به فاضلاب شده و فاضلاب شهری و آب حمام ها به آنجا ریخته می شود.
این محقق می گوید: راه های زیر زمینی هم مثل بازار گذرگاه قدیمی بودند که با تغییر سیستم شهری آنها را تخریب کردند.
راه های زیر زمینی متکی بر باور مردمی است
از طرف دیگر محقق تاریخ آذربایجان وجود راه های زیر زمینی را متکی بر باور مردمی می داند و می گوید: تونل های زیر زمینی بیش از آنکه شاهد عینی داشته باشد در کتاب ها آمده و راویان آن متاسفانه زنده نیستند.
رضا همراز ادامه می دهد: چون تنها سندی که وجود تونل های زیر زمینی را تایید می کند همان کتاب ها هستند و هیچ کس تا کنون آنها را ندیده ، نمی توان با قطعیت تمام از وجود آنها خبر داد.
به گفته همراز، در کتاب “مسجد مسجد شد” آیت الله ملکوتی به تونل ها اشاره شده و ۳۰ سال قبل در راسته کوچه تونلی به طول دو متر دیده شده اما تنها به استناد کتاب ها نمی توان گفت که این تونل همان تونل تاریخی است.
وی تاکید می کند: من منکر وجود تونل های زیر زمینی تبریز نیستم اما چون شهر دچار تغییرات بسیاری شده و افراد آگاه از این موضوع اکنون زنده نیستند و مکان تونل ها به درستی مشخص نیست باید جانب احتیاط را رعایت کرد.
این تاریخ شناس آذربایجان یادآور می شود: آثار تاریخی زیادی بوده اند که تا سالها حقیقت وجودشان نامشخص باقی مانده اما از آنها در تمامی سایت های خارجی و داخلی عکس موجود است اما از تونل های تبریز هیچ کسی حتی به استناد کتابها وجود ندارد.
در نقاط مختلف شهر بارها اتفاق افتاده که زمین چند کیلومتر فرو ریخته است. این موضوع  مردم را کنجکاو کرده اما کارشناس و باستان شناسی نبوده که نسبت به این موضوع واکنشی نشان دهد و تنها ماموران شهرداری آمده اند و آنرا پر کرده اند که در این خصوص همراز عقیده دارد اگر کارشناسان سند در دست داشته باشند می توانند اقدام کنند.
وی در عین حال می گوید: با این همه گفته می شود در خانه علی مسیو زیر زمین هایی وجود دارد که وی در آن زمان از طریق آنها رفت و آمد می کرد.
رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی هم به دوره ایل خانی و وجود راه های زیر زمینی اشاره می کند و می گوید: با این همه مشخص نیست که آنها قنات بوده و یا تونل.
تراب محمدی ادامه می دهد: اعتبار کم است و هنوز جاذبه های تاریخی زیادی برای احیا وجود دارد و هنوز نوبت به کشف تونل های زیر زمینی نرسیده است.
وی با این وجود می گوید: گرچه ساختمان سازی های عظیم تونل های زیر زمینی را از بین برده اما در نظر داریم گروه مطالعاتی برای کشف آنها تشکیل بدهیم.
گرچه معمای هزار توی راههای زیر زمینی شهر تبریز همچنان حل نشده باقی مانده اما در بسیاری از کشورهای جهان همچون ترکیه و یا آلمان این شگفتی های زیر زمینی محلی برای جذب گردشگر شده اند.