fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa en fa en fa fa fa en fa en fa fa fa nl fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa azb fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa ar fa fa fa fa fa fa fa en en fa
همدان آب ندارد، شهرکرد آب ندارد و…  فهرست شهرهایی که این روزها گرفتار بحران آب شده‌اند، کوتاه نیست و هر روز نام شهرهای بیشتری در این فهرست قرار می‌گیرد. این درحالی است که بحران آب مساله‌ای نیست که بتوان با اجرای پروژه‌هایی مانند انتقال ‌ بین حوضه‌ای آب آن را برطرف کرد.کارشناسان معتقدند برای رفع این مشکل باید مسائلی مانند اصلاح الگوی کشت و ایجاد شبکه‌ جمع آوری و تصفیه فاضلاب مورد توجه ‌ قرار گیرد‌.
‌ بحث بحران آب در کشورمان داستان تازه‌ای نیست، سال‌هاست که گفته می‌شود کشورمان روی کمربند خشک و نیمه  خشک جهان قرار گرفته است. با این حال برای مدیریت منابع آب اقدامات مناسبی انجام نمی‌شود. به همین دلیل تنش‌های آبی در مناطقی مانند همدان، شهرکرد و ارومیه به بحران بدل می‌شود. سرنخ چنین مشکلاتی را اگر دنبال کنید به این نتیجه می‌رسید که سال‌هاست ‌ مدیریت منابع آب در کشور رها شده است و برای پیشگیری از چنین شرایطی اقدامات لازم انجام نمی‌شود.
‌ سال‌هاست که کارشناسان درباره هدر رفت آب در بخش کشاورزی هشدار می‌دهند و از مسئولان می‌خواهند با اصلاح الگوی ‌کشت بهره‌وری آب را در بخش کشاورزی افزایش دهند. اما به این مهم تاکنون پرداخته نشده و به نظر می‌رسد برخی از مدیران بیشتر به دنبال اجرای پروژه‌های انتقال آب بین حوضه‌ای هستند. نتیجه این بی‌توجهی شرایطی است که این روزها در همدان قابل مشاهده است؛ شهروندان برای تامین آب شرب با مشکلات زیادی رو به رو هستند و حتی نمی‌توانند با قیمتی مناسب آب شرب بسته‌بندی شده تهیه کنند.
تورج فتحی، کارشناس منابع آب و محیط زیست با اشاره به اینکه دشت‌های همدان و کبودرآهنگ در شرایط بحرانی قرار دارند، به ما می‌گوید: دشت همدان را از آب خالی کرده‌ایم و فروچاله‌ای که چند سال پیش در این دشت ایجاد شده شرایط بحرانی منطقه را به تصویر کشیده است.
آن طور که فتحی توضیح می‌دهد در دشت همدان چاه‌های مجاز و غیر مجاز زیادی حفر شده است و کشاورزان با کشت محصولات آب‌بری مانند‌ سیب زمینی و یونجه منابع آب دشت را از بین برده‌اند.
به گفته او راهکار دائمی ‌ برطرف کردن مشکلات‌ ‌همدان  احیای دشت همدان است و این مهم فقط با اصلاح الگوی کشت به سرانجام می‌رسد، راهکاری که هزینه بسیار کمتری از اجرای پروژه‌های انتقال بین حوضه‌ای آب دارد.‌
کشت محصولاتی که نیاز آبی بالایی دارند، همیشه مورد انتقاد کارشناسان بوده است، زیرا بخش قابل توجهی از منابع آبی کشور صرف تولید چنین محصولاتی می‌شود که ‌ برخی مواقع به دلیل بی‌توجهی به شرایط بازار در خوشبینانه‌ترین حالت خوراک دام خواهند شد.
رد پای این رویکرد نامناسب را در بیشتر استان‌های کشور می‌توان دید، برای نمونه در استان‌هایی مانند اصفهان و فارس که با مشکل آب شرب رو به رو هستند، برنج کشت می‌شود.
تورج فتحی دراین باره می‌گوید: برای مثال در حوضه زاینده‌رود بیش از دو میلیارد متر مکعب آب در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.
آن طور که او توضیح می‌دهد در پایان فصل زراعی سال ۱۳۵۸ وسعت زمین‌های زیر کشت برنج در محدوده سده لنجان به زحمت به حدود ۹۰۰هکتار می‌رسید. اما  در سال ۱۳۹۸ وسعت زمین‌های زیر کشت برنج به حدود ۲۱هزار هکتار رسیده است.
به این ترتیب این پرسش مطرح می‌شود که چرا باید در منطقه‌ای که مشکل آب زندگی را با مشکل رو به رو کرده است و مدیرانش ‌به فکر اجرای پروژه‌های انتقال بین حوضه‌ای آب هستند‌، خبری از اجرای طرح‌‌های اصلاح الگوی کشت نیست‌؟
‌فتحی درباره راهکار حل این مشکل می‌گوید: اگر وزارت جهاد کشاورزی الگوی کشت مناسبی تدوین کند و ‌ فهرست کشت محصولات مجاز و ‌غیر مجاز را در اختیار کشاورزان قرار دهد، بخش قابل توجهی از مساله کمبود آب برطرف می‌شود. البته برای رسیدن به این هدف باید مشوق‌های مناسبی برای کشاورزان در نظر گرفت و به درستی بر نحوه اجرای طرح نظارت کرد.
به این شکل می‌توان برای کشاورزانی که محصولات مناسب کشت می‌کنند تسهیلات ویژه‌ای نیز در نظر گرفت و شرایطی فراهم آورد که آنها بتوانند از آبیاری قطره‌ای برای کشاورزی بهره بگیرند.
برخی کارشناسان معتقدند برای بهبود شرایط منابع آب باید شرایطی ایجاد کرد که زندگی کشاورزان با تغییر الگوی کشت دست‌خوش آسیب نشود. افزون بر این باید قوانین بازدارنده مناسبی نیز در نظر گرفت تا محصولات آب‌بر کشت نشود. برای نمونه ‌ باید با کشاورزانی که اقدام به کشت محصولات غیر قانونی می‌کنند همان برخوردی را کرد که قانون برای متخلفان کشت خشخاش در نظر گرفته است.
این کارشناس منابع آب درباره نتایجی که اصلاح الگوی کشت در حوضه زاینده‌رود خواهد داشت، عنوان می‌کند: برآورد می شود اگر چنین اقدامی انجام شود در مدت سه سال حدود ۶۰۰ میلیون متر مکعب آب مازاد در حوضه زاینده‌رود خواهیم داشت.
آن طور که فتحی توضیح می‌دهد این مقدار آب‌ علاوه بر تامین‌ آب شرب تمام شهرهای اصفهان می‌تواند در احیای تالاب گاوخونی نیز نقش چشمگیری داشته باشد.
جای کمیته‌‌ مشترک وزارت نیرو و جهاد کشاورزی
بنابراین می‌توان گفت بخش قابل توجهی از بحران آبی کشور ناشی از سوء مدیریت در منابع آب است که البته در این بین نمی‌توان فقط ‌ وزارت نیرو را در  جایگاه متهم نشاند، زیرا ‌ سازمان حفاظت محیط زیست، جهاد کشاورزی و وزارت کشور هم در ایجاد این شرایط نقش دارند. البته لازم به یادآوری است که در این بین بیشترین وظیفه به عهده وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی است.
فتحی می‌افزاید: پس از بررسی قوانین توسعه دولت در بخش آب و کشاورزی به این نتیجه می‌رسیم که از برنامه چهارم توسعه‌‌ به بعد وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی بایکدیگر هماهنگ نبوده‌ و نتوانسته‌اند مقرارات مناسبی در این  حوزه تدوین کنند.
به همین دلیل است که جهاد کشاورزی طرح‌های آب‌بر را برای اجرا آماده می‌کند، آن‌هم بدون اینکه از وزارت نیرو بپرسد آیا آب لازم برای اجرای این طرح‌ها در دسترس است؟
‌این کارشناس منابع آب تاکید می‌کند:برای رفع این مشکل باید ‌یک کمیته‌ مشترک فنی دائمی بین وزارت نیرو و جهاد کشاورزی ایجاد شود.
درواقع اعضای این کمیته‌ مشترک باید بر ‌ اجرای طرح های آب‌بر نظارت کنند و نتایج برررسی‌هایشان را در اختیار دو  وزیر جهاد کشاورزی و نیرو قرار دهند تا این مدیران بتوانند با استفاده از این اطلاعات‌ تصمیم‌های مناسبی برای مدیریت منابع آب و کشاورزی بگیرند.
انتقال آب آخرین گزینه
شرایط بحرانی منابع آب در بسیاری از  شهرهای کشور سبب شده است که مدیران به فکر انتقال آب بین حوضه‌ای‌ باشند. اقدامی که کارشناسان معتقدند باید به عنوان آخرین راهکار به آن نگاه کرد، زیرا تبعات جبران ناپذیری می‌تواند داشته باشد.
تورج فتحی، کارشناس منابع آب در این باره به ما می‌گوید:  این روزها کم نیستند مدیرانی که با پروژه‌های انتقال آب موافقت می‌کنند. این درحالی است که در  چنین مواقعی باید بیش از گذشته به مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی پرداخت.
آن طور که او توضیح می‌دهد کارشناسان این حوزه حدود دو دهه پیش به این نتیجه رسیدند که انتقال بین‌ حوضه‌ای آب گزینه مناسبی برای عبور از بحران آب نیست. به همین دلیل ‌یونسکو دو دهه پیش اعلام کرد ‌که انتقال آب بین حوضه‌ای باید آخرین گزینه ‌ اقدامات مدیریت منابع آب باشد.
کارشناسان تاکید می‌کنند که برای رفع بحران آب باید به فکر افزایش بهره‌وری آب بود و اقدامات مناسبی برای رسیدن به این مهم انجام داد. برای نمونه باید‌ شبکه جمع آوری فاضلاب  و تصفیه خانه فاضلاب  در تمامی شهرها ایجاد شود و آب به دست آمده از این طریق در اختیار صنعت و کشاورزی قرار گیرد
‌فتحی در این باره می‌گوید: حدود۵۰ درصد از بافت جمعیتی کشور فاقد شبکه جمع آوری فاضلاب و تصفیه فاضلاب است.
با توجه به هشدارهای‌ کاشناسان باید یادآور شد که اجرای پروژه‌های انتقال بین حوضه‌ای آب راهکار مناسبی برای رفع  بحران آب نیست، زیرا زمانی می‌توان به حل ریشه‌ای و پایدار مشکل بحران آب ‌در شهرهایی مانند همدان امیدوار بود که با اصلاح الگوی کشت دشت همدان احیا شود و با ایجاد شبکه مناسب جمع آوری فاضلاب و تصفیه خانه فاضلاب هدر رفت آب ‌ به حداقل برسد. البته در این بین نباید نقش سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت کشور را نیز فراموش کرد‌.
آب غرق در سوء‌ مدیریت | «انتقال آب» آخرین گزینه
برای عبور از ‌ بحران آب چه مسائلی باید در اولویت قرار گیرد؟ همدان آب ندارد، شهرکرد آب ندارد و…  فهرست شهرهایی که این روزها گرفتار بحران آب شده‌اند، کوتاه نیست و هر روز نام شهرهای بیشتری در این فهرست قرار می‌گیرد. این درحالی است که بحران آب مساله‌ای نیست که بتوان با اجرای پروژه‌هایی …
این بازبینی را بررسی کنید
رای کاربر: 4.73 ( 3 نظر)
انتقال آب بحران آب تورج فتحی حیات وحش گزارشگران سبز محیط زیست مهدی آیینی ۱۴۰۱-۰۶-۰۶
هورالعظیم تکه تکه می‌خشکد
شیوع ۷۵ نوع آفت در هیرکانی | منابع‌طبیعی و محیط‌زیست در خواب
دریاچه‌ای غرق در فراموشی | نبض دریاچه در دست مدیران ناآگاه
جوابی بنویسید بی خیال پاسخ!!
ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *
ذخیره نام، ایمیل و وبسایت من در مرورگر برای زمانی که دوباره دیدگاهی می‌نویسم.
هورالعظیم تکه تکه می‌خشکد
شیوع ۷۵ نوع آفت در هیرکانی | منابع‌طبیعی و محیط‌زیست در خواب
دریاچه‌ای غرق در فراموشی | نبض دریاچه در دست مدیران ناآگاه
کثیف مثل مافیای زباله | نفوذ مافیا در شهرداری و شورای شهر
محیط‌بانان در نبود تجهیزات می‌سوزند
آب غرق در سوء‌ مدیریت | «انتقال آب» آخرین گزینه
بازی با واژه‌های سوخته در محیط‌زیست | تکرار ادعای محیط‌زیستی‌ترین دولت‌
به پاییز و زمستان امیدی نیست!
یوزپلنگ آسیایی دود می‌شود | سکوت تلخ وزارت صمت و بهداشت
آبخیزداری در فراموشی |  مافیای سدسازی علیه آبخیزداری
مرگ‌ تدریجی یک خیابان | آفت فساد به جان چنارهای ولیعصر افتاد
زاگرس بیابان می‌شود | زوال زاگرس شوخی نیست!
توفان بی‌خبری از بیابان‌زایی در کشور | افول سازمان منابع طبیعی
بیابان‌زایی با سرعت یک میلیون هکتار در سال
تابستانی خشک و داغ در راه است
زاگرس بیابان می‌شود | زوال زاگرس شوخی نیست!
توفان بی‌خبری از بیابان‌زایی در کشور | افول سازمان منابع طبیعی
بیابان‌زایی با سرعت یک میلیون هکتار در سال
رضا در جنگل به جیبان!
محمدرضا باقرپور در ماهی‌ها‌ در‌‌ بطری می‌میرند
رضا در تله کابین؛ داغ الیم بر دل الیمستان
۲۶قرق اختصاصی شکار‌ در راه است | گزارشگران سبز در قربانی مثل حیات‌وحش
سینا در خزر پرپر می‌شود
بایگانی‌ها انتخاب ماه سپتامبر 2022  (4) آگوست 2022  (6) جولای 2022  (1) ژوئن 2022  (4) می 2022  (1) مارس 2022  (1) فوریه 2022  (1) ژانویه 2022  (1) نوامبر 2021  (1) آگوست 2021  (1) جولای 2021  (3) ژوئن 2021  (1) می 2021  (2) آوریل 2021  (3) فوریه 2021  (1) دسامبر 2020  (4) آگوست 2020  (2) جولای 2020  (5) ژوئن 2020  (19) می 2020  (9) آوریل 2020  (1) فوریه 2020  (2) ژانویه 2020  (4) دسامبر 2019  (3) نوامبر 2019  (5) اکتبر 2019  (1) سپتامبر 2019  (3) آگوست 2019  (5) جولای 2019  (14) ژوئن 2019  (10) می 2019  (10) آوریل 2019  (8) مارس 2019  (14) فوریه 2019  (7) ژانویه 2019  (13) دسامبر 2018  (22) نوامبر 2018  (15) اکتبر 2018  (12) سپتامبر 2018  (9) آگوست 2018  (18) جولای 2018  (24) ژوئن 2018  (14) می 2018  (21) آوریل 2018  (14) مارس 2018  (2) دسامبر 2017  (2) اکتبر 2017  (1) جولای 2017  (3) آوریل 2017  (8) مارس 2017  (9) فوریه 2017  (12) ژانویه 2017  (7) دسامبر 2016  (13) نوامبر 2016  (6) اکتبر 2016  (10) سپتامبر 2016  (15) آگوست 2016  (14) جولای 2016  (14) ژوئن 2016  (13) می 2016  (14) آوریل 2016  (11) مارس 2016  (11) فوریه 2016  (14) ژانویه 2016  (14) دسامبر 2015  (8) نوامبر 2015  (13) اکتبر 2015  (21) سپتامبر 2015  (16) آگوست 2015  (26) جولای 2015  (11) ژوئن 2015  (18) می 2015  (11) آوریل 2015  (5) مارس 2015  (1) ژانویه 2015  (1) دسامبر 2014  (8) نوامبر 2014  (8) اکتبر 2014  (15) سپتامبر 2014  (24) آگوست 2014  (17) جولای 2014  (13) ژوئن 2014  (22) می 2014  (19) آوریل 2014  (22) مارس 2014  (12) فوریه 2014  (6) ژانویه 2014  (18) دسامبر 2013  (15) نوامبر 2013  (8) اکتبر 2013  (11) سپتامبر 2013  (22) آگوست 2013  (21) جولای 2013  (19) ژوئن 2013  (16) می 2013  (12) آوریل 2013  (3)