fa fa mzn en fa fa mzn fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa ar fa ckb fa mzn fa fa fa fa fa en fa fa en fa en ar en ckb en fa fa en fa en fa en fa en fa en fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa
حقوق بشر وحقوق شهروندی از حقوق ذاتی و طبیعی انسان نشأت گرفته و در طول تاریخ بین اندیشمندان مناطیق مختلف جهان و همچنین در مکاتب الهی توجه خاصی به آنها شده است.
افغانستان کشوری است که همواره حاکمان  شان حامل نقض حقوق بشر و حقوق شهروندی بوده اند ، اما با سقوط حکومت جمهوری اسلامی و مسلط شدن طالبان بر افغانستان بیشتر از پیش نقض حقوق بشر و نفی آزادی مدنی و بیان افزایش یافته است.
در پنج ماه حاکمیت طالبان در افغانستان ،  درهای مکاتب دخترانه به روی دختران در سراسر کشور بسته شدند ، محدودیت جدی برای دانشجویان اناث وضع شد ، فرصت های شغلی از زنان گرفته شد و ۲۸ فیصد از کارمندان اداره های ملکی حکومت که زنان بودند از کار برکنار شدند ، بیش از نصف دفاتر رسانه ها بسته شدند و ۶۰ فیصد از روزنامه نگاران افغانستان را ترک کردند ،  پوشیدن حجاب جبری(برقع) وضع شد ، حمام های زنانه بسته شدند ، در سفر زنان محدودیت وضع شد ، کارمندان رسانه ی لت کوب شدند ، افراد از کارمندان پشین گرفتار و شکنجه شدند ، در برابر اعتراضات مدنی زنان برخورد خشونت آمیز صورت گرفت و هر روزه افراد به شکل نامعلوم کشته می شوند.
این همه مواردی اند که نگرانی جدی جامعه جهانی و نهاد های حقوق بشر را هر روز افزایش میدهد .
مرکز هماهنگی کمک های بشردوستانه سازمان ملل متحد در توییت خویش در ۲۲ جدی سال جاری نگاشت که حقوق اساسی زنان و دختران در افغانستان مورد حمله قرار گرفته است و دختران و زنان بیش تر ازپیش باید مورد حمایت قرار گیرد.
سازمان ملل متحد در ۲۵ نوامبر سال ۲۰۲۱ میلادی با نشر اعلامیه ی به مناسبت روز جهانی محو خشونت علیه زنان گفت که خشونت  مبتنی برجنسیت همچنان به عنوان یک تهدید جدی برای زنان و دختران و یک مانع بزرگ برای دست یابی به توسعه و صلح است.
سازمان دیدبان حقوق بشر در اعلامیه که در (۲۳ جدی، ۱۴۰۰ ) منتشر کرد گفته است که با قدرت رسیدن طالبان در افغانستان ، بحران حقوق بشر و فاجعه بشری در این کشور بدتر شده است.
این سازمان  دراین اعلامیه افزوده است که  پس از مسلط شدن طالبان بر افغانستان در ۱۵ آګست  سال گذشته ارزش ها و دست آورد های بدست آمده در دوهه به عقب رانده شده اند.
طالبان از اقدامات و محدویت های وضع شده خویش دفاع می کند و می گویند که همه محدودیت ها مطابق شریعت اسلامی وضع شده اند.
اگر به دین اسلام مراجعه کنیم ، در دین اسلام به حقوق بشر توجه خاصی شده ودر آیه های زیادی به این مساله اشاره گردیده است. مانند آیه«انّا هدیناه السّبیل، امّا شاکراً و یا اِما کفرو» به معنی اینکه در نظم الهی عالم خلقت ، انسان از سوی خداوند به عنوان اشرف مخلوقات و جانشین خداوند در روی زمین شناخته شده و خداوند به او درک و اختیار داده تا راه صحیح و سعادت و هدایت را پیدا نماید؛ و«یا ایّهاالنّاس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا، انّ اکرمکم عندالله اتقیکم» که از تساوی انسان ها در اصل ارزش انسانی و مردود بودن امتیازات مبتنی بر نژاد ، زبان ، رنگ و قومیت صحبت می کند.
حقوق بشر هدایایی الهی و جز حقوق ذاتی و طبیعی انسان هاست و کسی و گروهی نمی تواند این امتیازات یا بخشی ازآنها را حذف نماید. حقوق بشر حقوقی هست که انسان به صرف انسان بودن و نه به دلیل موقعیت خاص یا ویژگی خاص دارا می باشد. به عبارتی  این حقوق مسلم تمام افراد فارغ از نژاد ، رنگ ، جنس ، زبان و مذهب است. پس باید با رعایت ارزش های حقوق بشری حامی حقوق انسانی و شهروندی برای صلح پایدار بود.
در وضعیت امروزی افغانستان عدم رعایت حقوق بشر بجران آفرینی است و نباید با ادامه نقض حقوق بشر و نفی آزادی های بیان و مدنی تیشه به ریشه صلح زد و زمینه های فاجعه های بشری را بیشتر فراهم کرد.