fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa ar fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa ar ar fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa azb fa en fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa fa en en
یکسال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، استان مرکزی به مرکزیت شهر اراک در تقسیمات کشوری شکل می گیرد و از آن پس مطالعات و پژوهش های تاریخی در باره این اقلیم با مختصات سیاسی تازه ای مورد توجه قرار می گیرد. همزمانی تاسیس استان مرکزی با ناآرامی ها و اعتراضات عمومی در سراسر کشور نسبت به رژیم پهلوی، اراک را هم دستخوش اعتصابات و تظاهرات ابتدائاً صنفی و سپس فراگیر ساخت. با اینکه در دهه های چهل و پنجاه شهربانی و ساواک اراک در ظاهر چندان درگیر تعقیب و گریز با مبارزان نبودند و همه چیز آرام به نظر می رسید اما در زیر پوست شهر، مخالفان عموماً متدین در جلسات مذهبی روشنگری را پیشه خود ساخته بودند و مترصد روزنه ای بودند تا خشم خود را علیه وضع موجود ابراز کنند. دیماه ۵۶  این اتفاق افتاد و غریو اعتراضات سکوت شب را شکست.
نویسنده در ادامه بصورت شتابزده به تلاش های انجمن اسلامی دانشگاه اراک، انجمن حجتیه، حزب توده، مجاهدین!خلق، روحانیون مبارز منطقه همچون «میرجعفری»، «هاشمی سنجانی» و «آل اسحاق» در جریان پیروزی انقلاب اسلامی اشاره می کند و نقطه پایانی بر محفوظات و شنیده های خود می گذارد. در یادداشت«آقاباقری»نام از کسانی برده می شود که خوشبختانه در قید حیات هستند و گفتگو با آنها می تواند بر غنای تاریخ شفاهی اراک در سال های منتهی به انقلاب و رخدادهای اولین دهه پرالتهاب پس از انقلاب کمک زیادی کند.
۳.انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک-استان مرکزی
کتاب دو جلدی « انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک-استان مرکزی» منتشر شده از سوی«مرکز بررسی اسناد وزارت اطلاعات» که در سال ۱۳۹۲ به زیور طبع آراسته شد، نخستین کتاب از نوع خود است که سیمای شهرهای استان را در آیینه مبارزات و نهضت اسلامی به استناد مدارک و سندهای غیرقابل خدشه، نمودار ساخته است. در معرفی جلد اول این کتاب مرجع می خوانیم: «استان مرکزی به عنوان مولد بنیانگذار انقلاب اسلامی و یکی از استان‌های صنعتی کشور، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ معاصر کشور دارد و بررسی روند شکل‌گیری انقلاب اسلامی در آن، پژوهشگران را در شناخت جریان کلی حاکم بر انقلاب اسلامی و دلایل موفقیت آن بیشتر آشنا خواهد کرد» پس از سخن ناشر، مقدمه‌ی کتاب آمده است که در آن مولف ابتدا نگاهی به جغرافیا و اهمیت تاریخی استان مرکزی در تحولات سیاسی کشور داشته و در ادامه به بررسی شکل‌گیری نهضت امام(ره) و اقدامات صورت‌گرفته در استان مرکزی در جهت تقویت آن پرداخته است. متن اسناد پس از مقدمه‌ی کتاب آمده است. چینش اسناد براساس ترتیب تاریخی بوده و به ضرورت نیاز گویاسازی‌هایی در حاشیه اسناد صورت گرفته است. اولین سند کتاب گزارشی است به تاریخ ۱/۱۱/۱۳۴۱ راجع به تلاش مردم استان برای انتشار اعلامیه امام(ره) و سند پایانی کتاب نیز مربوط است به اعتصاب در خمین در ۲۰/۱۲/۱۳۵۶. پس از اسناد، فهرست اعلام و تعدادی تصویر از راهپیمایی‌های مردم استان مرکزی آمده است. در مقدمه جلد دوم کتاب « انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک-استان مرکزی» این چنین آمده است: «تدوین روزشمار استان مرکزی هرگز به معنای ترسیم همه ابعاد نهضت حضرت امام خمینی(ره) در این استان نیست؛ چراکه بسیاری از مجاهدت‌ها و تلاش‌های مردم استان به دلیل حساسیت‌های جانی و مالی افراد در نهایت اختفاء صورت می‌گرفت و به همین خاطر از دید منابع متعدد ساواک پنهان می‌ماند» اولین سند کتاب گزارشی است از کشف تعدادی اعلامیه در یکی از مساجد شهرستان محلات در ۱۶/۱/۱۳۵۷ و سند پایانی کتاب نیز مربوط است به ۱۳/۱۱/۱۳۵۷ که در آن ناخشنودی عمومی از رژیم پهلوی گزارش شده است. اسناد این مجلد به ترتیب تاریخی بوده و با گویاسازی‌های مناسب همراه است. فهرست اعلام، اسناد ضمایم و تعدادی تصویر از تظاهرات مردم در سال‌های پایانی رژیم پهلوی، بخش‌های دیگر کتاب هستند.
۴.تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی در اراک
یکی دیگر از منابع مکتوب انتشار یافته در باره چگونگی حضور شهروندان اراکی و روستاهای اطراف در جریان مبارزه با رژیم شاه و پیروزی انقلاب اسلامی، کتاب« تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی در اراک» نوشته «یوسف نیکفام» است. وی این کتاب را به سفارش
دفتر فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنر ی استان مرکزی در سال ۱۳۹۳ نگاشته است. نویسنده به جز استفاده از منابع مکتوبی که در پایان کتاب بدانها اشاره کرده است، با ۱۳ تن از فعالان اراکی گفتگو کرده و خاطرات آنها را در باره ماه های منتهی به انقلاب در یک فصل مستقل در کتاب نقل کرده است. در بین خاطرات گردآوری شده سخنان «مسلم پورقاسمیان»، «احمد حمزه لوئیان» و «علی حبیب اللهی» خواندنی تر است. همانطور که نویسنده در مقدمه کتاب اشاره کرده است، ثبت خاطرات انقلابیون اراکی متاسفانه بسیار دیر مورد توجه سازمان های مسئول قرار گرفته است، زیرا بسیاری از چهره های موثر سالهاست که به رحمت ایزدی پیوسته اند و انبوه خاطرات آنها برای همیشه از دست رفته است. عده ای دیگری هم که در قید حیات هستند، انگیزه و اشتیاقی برای صحبت ندارند که قطعاً برای این عده باید کار روحی و روانی خاصی را مورد توجه قرار داد تا به ضرورت مستندنگاری به خوبی واقف شوند. دیگر بخش های این کتاب عبارتند از: پیشینه فعالیت های سیاسی در اراک، معرفی شهدای اراک در سال ۵۷، اسناد ساواک و تصاویر موجود و اخبار تظاهرات و اعتراضات مردم اراک در روزنامه های اطلاعات و کیهان
برای کسی که دلبسته تاریخ است و تحصیلات دانشگاهی اش را تا مقطع دکترا در رشته تاریخ ادامه داده است، بی شک شناخت تاریخ شهری که در آن بدنیا آمده است، می تواند یکی از دلمشغولی های جدی باشد. آن هم شهری که با پرورش مردی در دامان خود تاریخ ساز شد و سرنوشت یک ملت را تغییر داد تا ایران به همت وطن دوستان و دین باوران از کژ راهه وابستگی به قدرت های شیطانی به صراط مستقیم رهنمون گردد و گوهر عزت و استقلالش از درخشش بازنماند. «خمین در انقلاب» عنوان کتابی است که به همت دکتر «محمد جواد مرادی نیا» بر اساس پژوهشی گسترده نوشته شده است. کتاب برگرفته از ۷۰ ساعت گفتگو با افراد مطلع و نیز ۲۰۰۰ فیش موضوعی است که مولف در تحقیقات کتابخانه ای خود به ثبت آنها همت گمارده است. این کتاب که در سال ۱۳۷۷ چاپ و منتشر شد، نخستین کتاب جامعی است که به بازنمایی یکی از شهرهای استان مرکزی در آیینه انقلاب و تاریخ پرداخته است. کتاب در دو بخش بطور ویژه سیر مبارزات امام خمینی(ره) را بازگو می کند و نقش یاران صدیق حضرت امام در گرم نگه داشتن کانون انقلاب در جریان وقایع ۱۵ خرداد و سال های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی در شهر خمین را مورد واکاوی قرار می دهد. در بخش دوم کتاب که تناسب بیشتری با عنوان کتاب دارد، در سه فصل به گرایش وسیع جوانان به مسجد، حوادث سال ۱۳۵۶ و مبارازات انقلابی سال ۱۳۵۷ پرداخته شده است. در این کتاب نام روحانیون مبارزی همچون «سید مرتضی پسندیده«(برادر امام)،«سید مصطفی زمانی»، «مسعودی خمینی»، «امام جمارانی» و «شهید سید محمد کاظم قریشی» و «سید محمد علی قریشی» بارها ذکر شده است تا این مطلب ثابت شود که به رغم سرکوب و اختناق عمومی در پهنه استان و کشور، بسیاری از دلسپردگان به مرام و سیره خمینی بزرگ، صاعقه وار بر ظلمت می تاختند و از نبرد با سیاهی ابایی نداشتند. یکی از نکات جالب توجه در کتاب آن است که پرونده سازی برای انقلابیون خمینی عمدتاً توسط ساواک شهر قم صورت می گرفت و به تهران، مرکز استان مرکزی آن زمان ارسال می شد. به عبارتی تحرکات مبارزین در خمین و به تبع آن در شهر محلات به محوریت حجج اسلام فضل الله محلاتی، رسولی محلاتی و توسلی، از سوی شهربانی این دو شهر رصد و به ساواک قم گزارش می شد و نیروهی انتظامی و امنیتی اراک نقش زیادی را در این رابطه ایفا نمی نمودند.
«خمین در انقلاب» در سال ۱۳۸۳ مجدداً از سوی ناشر اولیه یعنی موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(ره) بازنشر شد و تا این تاریخ از کتاب «تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی در اراک» با استقبال بیشتری روبرو شده است. مجموعه آثاری که «مرادی نیا» تاکنون منتشر کرده است، به شناخت رجال و خاندان های نامی«کمره» کمک زیادی می کند، با این حال باید مشتاقانه منتظر ماند و کتاب «تاریخ استان مرکزی» او را که آماده چاپ می باشد، خواند.
در کنار روزمرگی های معمول، این جا خودم و افکارم را ثبت می کنم. از فرهنگ و هنر تا سینما و نمایش خانگی... می توانید نوشته های من را در «روزانه های سینمایی» دنبال نمایید.
مشاهده تمام پست ها
به روایت مورخان بومی؛ در باره کتاب تاریخ استان مرکزی
«خانه پدری» گشت و گذاری در خانه های تاریخی اراک
این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.
شما همچنین دوست خواهید
اراکجامعه و فرهنگروزانه‌های سینمایی
روزی روزگاری سینما در اراک
اگر مالک سینما عصرجدید اراک راضی شود که اداره سینما را به فعالان خوشنام و خوش فکر پخش و نمایش فیلم بصورت مزایده‌ای بدهد، احتمال اینکه روح تازه‌ای به سینما دمیده شود زیاد است. انتخاب مدیر سینمایی که رفتار و منش فرهنگی داشته باشد و راه و چاه تعامل و...
کهنه سربازی که سی سال سکان هدایت انجمن را در دست داشت
گفتگو با سعیدعبدالحمیدی سرپرست سابق دفتر انجمن سینمای جوانان اراک طی ۳۳ سال گذشته در شرایطی انجام شد که تب ویروس کرونا کشور را دربرگرفته بود و امکان گپ‌وگفت چهره‌به‌چهره با ایشان میسر نبود. به این خاطر مصاحبه بصورت غیرحضوری و با استفاده از...
اراکدسته‌بندی نشدهروزانه‌های سینماییسینمای اکرانمقالات و گفتگوها
کمی قصه کمی روایت، پرونده‌ای در باره سینماگر شازندی؛ پناه برخدا رضایی
این یادداشت نگاهی دارد بر جهان سینمایی پناه‌برخدا رضایی فیلمساز اهل شازند در استان مرکزی که چند سالی است رحل اقامت در خارج از کشور گزیده است و از نمایش آخرین فیلم سینمایی او در «گروه هنر و تجربه» پنج سال سپری شده است. این یادداشت اولین بار در...