kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba kk kk tt kk kk kk kk mk kk uk kk uk kk kk ba ky mhr kk kk ru kk kk kk kk kk be kk kk kk kk uk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk bg kk kk kk kk uk kk de es kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk es kk kk kk kk kk kk uk ky kk ky kk kk kk ru kk uk kk de kk tt kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en ru kk kk ru kk en
15 пен 35 жас аралығындағы қазақ жігіттеріне хат – “ЕлАна” әлеуметтік, қоғамдық-танымдық сайты
Соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, облыстар, тәлім-тәрбие, салт-дәстүр, тарих, спорт, саясат туралы ақпарат сайты
Мемлекеттік бағдарламалар, ұлт жоспары 100 қадам
15 пен 35 жас аралығындағы азаматтар – осы қоғамның қол-аяғы іспетті. Өзіңіз ойлап қараңыз, қара жұмыстың бәрін жасайтын кімдер? Құрылыста лай жасайтын, таңертең дүкендерге тауар тарататын, жол жөндейтін, шекара күзететін, егін оратын кімдер? Негізінен 15 пен 35 жас аралығындағы жігіттер. Сол секілді қылмысты жасайтын да, соғысқа алынатын да, көтеріліске шығатын да, әртүрлі діни ағымдарға кіріп кететін де осы жастағы азаматтар. Патша үкіметі осыдан 100 жыл бұрын 19 бен 31 жас аралығындағы азаматтарды соғыста окоп қазуға алуын еске түсірейік. 1986 жылы қыршын кеткен қыздардың ең жасы 16-да еді. Басқа елге соғыс іздеп кеткендердің ішінде де егде адамдар байқалмайды, кілең 25-тің о жақ-бұ жағындағы жігіттер.
Қазір 15 жастағы бозбалалар Тәуелсіздіктен алған соң он жылдан кейін туғандар. Ал 35 жастағылар Тәуелсіздіктен он жыл бұрын туған болады. Демек, біздің қазіргі қол-аяғымыз совет үкіметі тәрбиесін толық сіңіріп үлгермеген, ауыртпалыққа толы тоқсаныншы жылдарда өскен ұрпақпен басталады да, сол жылдары туған лекпен жалғасып, соңы заман түзеле бастаған жаңа мыңжылдықта туғандармен аяқталады. Қарап тұрсаңыз, ала-құла. Формация ауысып, ғасыр мен ғасыр, мыңжылдық пен мыңжылдық ауысқан уақытта туған ұрпақ басқаша болуы мүмкін де емес секілді…
Мен 25 жастамын. Осы ұрпақтың бел ортасындамын. Әртүрлі адамдармен сөйлесіп, түрлі пікірлерді оқып, ойланып, өзімше ой түйе келе, осы 15 пен 35 жас аралығындағы буынға үлкен жауапкершілік артылып тұрғанын сезінгендей болдым. Сөйтіп, бұл ұрпақ, яғни біз не істеуіміз керек деген сұраққа, бірнеше жауап тапқандай болдым. Енді соған көшсек.
Біріншіден, біз бір-бірімізге сүйіспеншілікпен қарауымыз керек. Кәдімгі, бір үйдің ағайынды балалары секілді, қатемізді кешіріп, арамызды ажырататын нәрселерден қашып, тіршілік етуіміз қажет. Ол үшін, ең алдымен, діни наным-сенімге өте абай болу керек. Үкімет белгілеп берген діни басқарманы қазық етіп алып, басқа қайшы пікір, ұстанымдарды көпшілік алдына шығармайық. Дұрысы, әрқайсымыз осы уақытқа дейін ұстанып келген дінімізді қайта қарап алсақ, жақсы болар еді. Оны бізге кім үйретті? Әке-шеше, ата-әжеміз үйретті ме? Жоқ, басқа біреу үйретті ме? Одан да бұрын, біздің ұстаным Құран мен сүннетке сай ма? Бүкіл әлемнің миллиондаған мұсылмандары ақымақ, біз ғана ақылдымыз деген қаншалықты ағылға сыяды? Ымыраға келу керек шығар? Дауласып, бір-бірімізді жек көріп болдық қой?
Қандай жағдай болса да, діни мағынадағы даудан қашу керек. Дін – партия емес, дін – біздің осы дүние мен о дүниемізді жеңілдету үшін қажет нәрсе.
Осылай ниетімізді туралап алып, ұлтшылдыққа тура келмесек, ардың-күрдің келген болмайды. Біз басқаларды жек көрмей, өз-өзімізді жақсы көрейік, бағалайық.
Енді, төртіншіден, ұлтшылдық «модаға» айналмауы тиіс. Ол барлық жасандылықтан ада болуы тиіс.
Менің ойымша, өзі ұлтшылдық екі-ақ сезіммен анықталады. Біріншісі, бала кезіңнен бойыңа сіңіріп өскен құндылықтарға деген махаббат. Қан арқылы берілген қасиеттер. Оның бәрін шын қазақ сезінеді, соны жоғалтып алудан сақтанады. Екінші сезім – ұрпақтың қамы. Бұл кәдімгі түйсік. Инстинкт. Біз өлеміз, біз өлген соң балаларымыз қандай қоғамда өмір сүреді? Егер Қазақ елі мықты болса, сол қоғамның бөлшегі болатын біздің баламыз да жаман болмайды. Сондықтан да біз осы халықты жақсы көреміз де, оны ұлтшылдық деп атаймыз.
Бесінші керек қасиет – Мемлекетшіл болу. Төте жазумен кітабы бірнеше рет басылып шыққан, арғы бетте миллиондап оқылған Жарқын Жеті атты интернет жазушысы былай дейді: «Қазақ халқы мемлекетшіл болу мен билікшіл болуды шатастырмауы керек. Мемлекетшіл адам – өз үйін қалай қадірлесе, өз мемлекетін солай қадірлейді. Ол үшін көшеде өсіп тұрған әрбір гүл қымбат. Ол көшеге түкірмейді. Көшені ластап, тұрған нәрсені сындырып кететін адам – ол өзін осы елде жат сезініп жүрген, өзінің осы жағдайына наразы адам. Басқаша айтқанда ол келімсек не құл болуы мүмкін. Ондайды психологияда «негрлік психология» деп атайды. Біз кейде совет үкіметінен қалған әдеттерімізді қазіргі өз мемлекетімізге тастамай алып келгендейміз. Ол кезде біздің психологиямыз тәуелді халықтың, яғни «негрдің психологиясы» болған еді. Енді қазір біз өз елімізде отырмыз. Сондықтан да билікке қарсы боламын деп мемлекетке қарсы болуға болмайды, сол секілді мемлекетшіл адамды билікшіл деп айыптау да қате».
Яғни, біз мемлекетшіл болуымыз керек екен. Сонау Солтүстіктегі ең шеткері ауылдан бастап, Оңтүстіктегі шекараға дейін әрбір құмын жақсы көруіміз керек. Оның ішінде оңбаған әкім де, қазақша білмейтін, тіпті қазаққа қарсы осы елдің азаматы да болады. Бірақ оның бәрі өткінші, ертең-ақ өзгеретін нәрсе деп, алысты көретін көрегендікпен қарауымыз қажет.
Сол секілді, әртүрлі діни ағымдардың, саяси ұйымдардың ықпалымен осы мемлекетке қарсысөз айтудан, әрекет етуден, ең бастысы көтеріліске шығудан сақтану. Сақтану емес, ондай әрекеттерге жан-тәнімізбен қарсы болу. Таласбек Әсемқұлов: «Қандай да болмасын саясаттың ар жағында біреудің бизнесі, ақшасы тұр… Асқар Сүлейменов: «Егер сен білімді, жақсы жазбаларыңмен ұрпақтың, жастардың санасын тазалап, жақсы азамат етіп қалыптастырсаң, саяси күрестің не керегі бар? Сен мақсатыңа жеттің», – деп керемет айтқаны бар. Менің күресім – жастардың сауатын ашу» дейді. Бұл, әрине, саясатқа жастар араласпау керек деген сөз емес. Кәсіби түрде араласып, өмірін соған арнайтындар иманын ұмытпай, ел алдындағы борыщын есте сақтап саясатқа баратын болса, құба-құп. Көпшіліктің саясатты бақылап, өзінше салмақтап отыруы да орынды. Бірақ сауатсыз түрде кіріп кетіп, әлдекімдердің қолшоқпарына айналу – мемлекеттік мүддені ұмыту – біз айтқымыз келетін қателік осы.
Алтыншы мәселе – елімізде тіршілік етіп жатқан басқа ұлт өкілдерін жек көрмеу. Бұл біздің әлсіздігімізді білдіреді. Аталарымыз сол өзге ұлттарға міскін ретінде қарап, қамқорлылғына алған. Жетімдерді өсіріп, үйлендіріп жіберген, түрмеде жатқан әйелдерге тас лақтырған болып құрт лақтырып, оларды аштан алып қалған. Аталарымыз сондай ауыр заманда жазықсыз жандардың кім, зұлымдардың кім екенін айыра білген, жазықсыздарына мейірім таныта алған. Ал біз бүгінде өз елімізді өзіміз басқарып отырып, аталарымыз қабылдаған міскіндердің ұрпағына өшпенділікпен қарайтын болсақ, атамызға жетпей туғандығымыздың белгісі болады. Әдебиеттанушы Кенжебай Ахметов былай дейді: «Қазақстандағы басқа ұлт өкілдері – қазақтың панасында өмір сүріп жатыр. Қазақтар оларға ағалық қамқорлықпен қарауы керек».
Жетінші кезекте үлкендерден үйрену жағына тоқталғым келеді.
15 пен 35 жас аралығындағы азаматтар қоғамның қол-аяғы болса, оларды басқаратын егде тартқан кісілер – қоғамның басы секілді. Расында да, бюджетті жоспарлап, бөлетін, мекемелердің басшыларын тағайындайтын, заң шығаратын, қылмыс жасағандарды соттайтын, жалпы осы қоғамның бағдарын анықтайтын – үлкен кісілер, ақсақалдар. Солай болуы орынды да. Бірақ… Бірақ соғысты бастайтын, әртүрлі діни ағымдардың кіруіне себеп болатын, көтеріліс ұйымдастыруға ақша бөлгізетін, ру-руға бөлініп, жастарды өз мүддесі үшін пайдаланатын тағы сол үлкен кісілер. Жастар көп жағдайда үлкен-үлкен афераларды жасауға тәжірибелері жетпейді, бірін-бірі жек көріп кетуге өзіндік негіздері де көп болмайды. Көбіне үлкендерге еру арқылы жік-жікке бөлінеді.
Жастарды үлкендерге қарсы қою деген мақсат менде жоқ. Тек қазіргі біздің жағдайдағы үлкендерден не үйренуге болады, олардан нені алып қалу керек және олардың қандай қасиеттерін жұқтырмау керек деген мәселеге тоқталғым келеді.
Бізден бұрынғы ұрпақ – Совет үкіметінде туған, сонда қалыптасқан ұрпақ. Олардан үйренуге болмайтын нәрселер мыналар: арақ ішу, үкімет жасап береді деп бәрін үкіметтен күту, орыс пен батыстыкін бәрінен артық көру, яғни өзімізге тән нәрселерді қор санау. Бірақ бұл ұрпақ – бізді алдыңғы ұрпақпен, бұрынғы қазақтармен жалғайтын ұрпақ. Сондықтан да бар жақсылығын бойымызға қотарып алуымыз керек. Ауыл қазақтарының еңбекқорлығы, олардың ұстап қалған салт-дәтүрі, қазақы мінездер – тез арада өзімізді өзіміз күштеп болса да үйренетін нәрселер. Ғалымдардың білетіні, қызметтегілердің тәжірибесі, шығармашылық адамдардың үлгісі – бұл бізге басқа ешкім бере алмайтын байлықтар. Бұл жағынан келгенде, әуелі біз оларға шәкірт болуға жараймыз ба деген мәселе шығуы мүмкін.
Сегізінші мәселе осы жастардың сапасына келіп тіреледі. Қазақ жігіті өзін-өзі қалай дамытуы керек?
Төрт түрлі даму бар. Рухани, интеллектуалдық, физикалық, материалдық. Осы төрт түрлі дамуға әрбір жас мән беруі тиіс. Имансыз, ақылсыз, әлсіз, кедей адам ұлттың қамын жеп, не жарытпақ?
Тоғызыншы, көбеюіміз керек. Бұл – отбасымызға берік болумен келеді.
Оныншы, ең негізгі мәселенің бірі – жұртқа ақыл айтуды, басқаларды өзгертпек болуды кейінгі кезекке қоюымыз керек. Алдымен сегізінші кезекте тұрған мәселеге мән берейік. Өз мінімізді қолға алайық. 15 пен 35 жас аралығы – тұлға болып қалыптасатын уақыт. Басқаларды қалыптастыру басты міндетке айналатын уақыт одан соң келеді әлі…
Бүгінгі 15 пен 35 жас арасындағы буынның мойнында үлкен жауапкершілік тұр. Осы буын қалай әрекет етсе, елу жылдан кейінгі Қазақстан сондай болмақ. Егер дәл қазір сапамызды арттырып, санымызды көбейтіп қалсақ; үлкендерден үйренетін нәрсені ғана үйреніп, оны бойымызға сіңіріп, бұрынғы қазаққа тән баға жетпес мінездерді қайта жаңғыртып, кейінгі буынға – өз балаларымызға үйретіп қала алсақ; сол ұрпақ 15 пен 35-ке келгенде, одан соң олардың балалары 15 пен 35-ке келгенде Қазақстан ешкімге кеудесін бастырмайтын ел болады, бұйырса.
P.S: Бұл жазба ұзақ уақыт ойда жүріп, әбден піссе де, жазылғанда өте салқынқандылықпен, ыстық сезімсіз жазылды. Сіздің де ойыңызда жүрген түйткілдерге дәл келсе, бек қуаныштымын.
Тәуелсіздік мерекесі құтты болсын! Еліміз қияметке дейін дербес болғай!
Қазақ қоғамындағы рушылдықтың «созылмалы ауруы»
Рушылдық абыройына дақ түсірмей баю
← Үйлену үшін қызбен кездесуге бола ма?
ОҚО-да медициналық бұйымдар шығаратын зауыт іске қосылды →
Пікір үстеу Жауапты болдырмау
Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған
Халықаралық «Qazaqstan dauiri» қоғамдық-саяси газеті
Пошив казахских национальных костюмов в Алматы
«РУХАНИЯТ» ОРТАЛЫҒЫ №76 МЕКТЕП-ЛИЦЕЙІМЕН ОРТАҚ МЕМОРАНДУМҒА ҚОЛ ҚОЙДЫ
Бүгін Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің «Руханият» коммуналдық мемлекеттік мекемесі №76 мектеп-лицейімен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Сафура Төлекова басқаратын білім ошағында Әлихан
ЕЛОРДАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫСШЫЛАР АРЫС ҚАЛАСЫН ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУДЕ
Павлодарда мүмкіндігі шектеулі балаларды сауықтыруға арналған орталық ашылады
Павлодар облысының әкімі құрылыс компанияларын жергілікті тауар өндірушілерді қолдауға шақырды
Аймақтарда... Бастапқы бет Рухани жаңғыру Тарих
«КӨКМАЙСА» — көңілді көтерген күн. Ұлттық құндылық ұлықталған күн
Ақиқат қамшысы Бастапқы бет
ЖАЛҒАН АҚПАРАТ ЖАРҒА ЖЫҒАР, ЕРЛАН МЫРЗА! немесе халықтың жүйкесіне «ши жүгірту» ойыны қашан аяқталады?
Ақиқат қамшысы Бастапқы бет
АРЫС ТРАГЕДИЯСЫ. ДӘРМЕНСІЗДІК ПЕН ӘЛСІЗДІК….
Ақиқат қамшысы Бастапқы бет
Қаңырап Арыс қалған күн!
СУ ӘЛЕМ БОЙЫНША БАСТЫ МӘСЕЛЕГЕ АЙНАЛЫП КЕЛЕДІ
АРЫСТЫҚ 340 ОҚУШЫ ЖАЗҒЫ ЛАГЕРГЕ КЕТТІ
Мемлекеттік бағдарламалар, ұлт жоспары 100 қадам
ОБЛЫСТЫҚ ШТАБ ЖҰМЫСЫНА СЕНАТОРЛАР ЖОҒАРЫ БАҒА БЕРДІ
АРЫСҚА КЕЛГЕН ГУМАНИТАРЛЫҚ КӨМЕК 270 ТОННАҒА ЖУЫҚТАДЫ
Қазақ қоғамындағы рушылдықтың «созылмалы ауруы»
Рушылдық абыройына дақ түсірмей баю
Бай болғыңыз келе ме? (48 334)
Қазақстанның тәуелсіздігіне – 25 жыл! (22 871)
Ездің ұрпағы жасық болады (19 477)
Жазықсыз жандар саясат құрбанына айналмасын! (14 885)
Намысыма күнде қамшы тиеді. (14 870)
Неге Жапониядан үлгі алмасқа…? (14 169)
Құдайды танымау Асанәлі көкеме лайық іс пе еді? (13 954)
«Үштілділік – қазақ мектептерін жою мақсатында жасалған жоспар» (11 390)
Елбасымызға, Білім және ғылым министрлігіне мыңдаған ата-аналар, ҚТЛ түлектері, шәкірттері алғыс айтады (10 531)
Жазықсыз жандар саясат құрбанына айналмасын! 102 comments
Халқым, саған айтам, билік, сен тыңда! 34 comments
Қазаннан қақпақ кетсе – иттен ұят кетеді! 22 comments
Тоқалды күндес деп санау дұрыс па? 20 comments
Келешекте қазақстан халқын сәулетті қаласы асырай ма, әлде дархан даласы асырай ма?! 20 comments
Қазақстан Республикасындағы Түркия мемлекетінің елшісі Невзат Уянык мырзаға! 19 comments
«Жалтақтап,жағымпазданғанша» – «Үкілеп үміт артқан» халқыңды ойлан! 17 comments
Елдіктің қадірі осындайда сезіледі… 16 comments
Сақалын сатқан кәріден еңбегін сатқан бала артық 16 comments
Төскейде малы мыңғырған Моңғолия (Фото)   16 comments
Создание сайта, реклама в интернете minialgo.kz +77015481827 WhatsApp
Copyright © 2019 “ЕлАна” әлеуметтік, қоғамдық-танымдық сайты. All rights reserved.
Theme: ColorMag by ThemeGrill. Powered by WordPress.