kk ru kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk es es es en ru en ru kk ru ky kk kk kk bg bg id kk kk de fr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk de de kk de fr kk de fr kk de fr kk ru ru ru ru it ru kk en kk kk de kk de kk de tt de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk kk kk en kk kk kk kk de kk de kk de cs de kk de kk kk ru ky kk ru kk kk kk kk ru uk uk kk es en uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk ru kk
АДАМ ӨМІРІ ТЕК ДӘРІГЕРДІҢ ҒАНА ЕМЕС, СІЗДІҢ ДЕ ҚОЛЫҢЫЗДА БОЛУЫ МҮМКІН — "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
Алматы қаласы мәслихаты шешімін мемлекеттік тіркеу туралы АҚПАРАТ
ТМРБ және ТҚҚК – Алматы қ. Департамент жария тыңдауға шақырады
Ертеректе Кеңес Одағы кезінде әрбір мекемеде, оқу орындарында, мектептерде және жұмыс орындарында: жол апаты, су тасқыны, жер сілкінісі, үй құлау, өрт және т.б. төтенше жағдайларда «жедел жәрдем» көлігі жеткенше өзіне-өзі немесе өзара көмек көрсетудің ережелерін оқытатын, сонымен қатар, теория жүзінде игерілген материалдарды пысықтауға арналған тәжірибе сабақтары өткізіліп, цикл аяғында емтихан қабылдайтын «Азаматтық қорғаныс» қоғамдық ұйымы  бар болатын. Қазіргі уақытта сол ұйымдар бар болса, олардың қаншалықты дәрежеде жұмыс атқаратындығы бізге белгісіздеу болып тұрған сияқты.
Олай дейтін себебіміз, осыдан бір-екі жыл бұрын біздің қаламыздағы атақты жоғары оқу орнындарының біріндегі дәретхана ішінде аяғының саны пышақ­талып, алғашқы көмек тиісті деңгейде көрсетілмегендіктен көп қан жоғалтып қаза тапқан жап-жас студент еске түседі. Осындай сәттерде қансырап жатқан адамға жедел әрі дұрыс көмек көрсетілген болса, аман алып қалуға болатын еді.
Иә, біздің кез-келгеніміз көшеде бол­сын, қоғамдық орындарда болсын, әйтеуір барлық жерде жазатайым, төтенше жағдайға тап болған жандарға қарапайым ғана алғашқы медициналық көмек беру қағидаларын білгеніміз абзал. Дәрігер-маман ретінде біз бүгін сан артериясы және оның жарақатында дәрігерге дейінгі бірінші көмекті қалай көрсету қажет екенін айтқымыз келеді.
Сан артериясы сыртқы мықын артерия­сының жалғасы болып есептелініп, шап байламының астынан санның алдыңғы беткейінде тері астына  орналасып әрі қарай төмен, медиалды бағытпен созылып аяқтың барлық аймағының қан айналысын қамтамасыз етеді (сыртқы мықын артерия­сы жүректен шығатын қолқа артериясының жалғасы, сондықтан артериялық қан қысымы өте жоғары). Сан артериясының диаметрі шамамен 8 мм.-ге тең. Осы аймақ­­ты саусақпен басу арқылы сан арте­рия­сының пульсациясының, яғни жүрек соғу ырғағының бар немесе жоқ екенін  анықтауға болады.
Сан артериясы бірнеше тармаққа бөлінеді, солардың ішіндегі ең үлкен тармағы болып есептелетін санның терең артериясы шап байламынан 3-4 см.  төмен қашықтықта бөлініп шығып, негізінен бүкіл санды қанмен қамтамасыз етеді.
Егер жарақаттанушы асфальтта жатқан болса, оның денесінен шығып, жайылған қанның диаметрі бір метрден асатын болса немесе шалбары (киімнің 50%-ін құрайды) түгелімен қанға боялса, онда  көлемі бір литрден астам қан жоғалтылған болып есептелінеді. Бұл жағдай оның өміріне аса қауіпті.
Енді жәй арифметиканы қолданып есептеп көрейік: жарақаттанушы асфальт­та жатса, оның айналасында диаметрі бір метрден аса қан жайылып, шалбары түгелімен қанға боялса, онда шамамен екі немесе үш литрден артық қан жоғалтқан деуге болады (адам денесінде шамамен 5 литрдей қан болады).
Ғалымдардың тұжырымдамалары бойынша, егер сан артериясынан қан кету 2 минуттан асса, зардап шеккендердің аман қалуы екіталай.
Есте болсын: егер аяқтағы жарақаттан қан кету кезінде бірнеше секундтан кейін жарақаттанушының жан-жағына жинал­ған қанның  қөлемі  шамамен бір литрден аса бастаса, онда сан артериясы жарақат­танған деп есептеп, шұғыл түрде алғашқы көмекті көрсете бастау қажет. Сан арте­рия­сына зақым келген жағдайда 2-3 минут­тай алғашқы көмек көрсету кешікті­рілсе, онда жоғалтылған қанның орнын тол­тыру, өкінішке орай, мүмкін болмай қалады.
Сан артериясынан (немесе сан артериясынан және венасынан бір мезетте) қан кетіп жатқан уақытта бірінші кезекте не істеу керек? Ол үшін сан артериясын шап байламынан төмен тері астына орналасқан аймағын жұдырықпен қысып тұру. Егер бірінші әрекет нәтиже бермесе, онда сан артериясын қысу үшін жұды­рықты жоғары немесе төменірек сырғыту қажет. Содан кейін, қолда бар қатты, салмағы ауыр затпен бастырып қою.
Екінші, санның жарақаттанған айма­ғы­нан жоғары тері жамылғысын бинтпен, матамен немесе басқа затпен жауып, қансырау тоқтағанша стандартты бұраумен (жгут) қысып байлап, бұраудың астына оның кім, қай уақытта салынғаны туралы жазылған қағазды, түсіп қалмайтындай көрнекі жерге қыстырып  қою. Стандартты бұраудың орнына резеңкелік түтікше, белбеу немесе соларға ұқсас қолда бар затты қолдануға болады. Бұл амалдар шұ­ғыл түрде «Жедел жәрдем» көлігі келгенге дейін немесе жарақаттанушыны мамандан­дырылған медициналық мекемеге жеткізіл­генге дейін ғана қолданылады.
Сызбаларда сан артериясын саусақпен қысып тұру (а) және стандартты бұрау (б) немесе белбеу салу кезеңдерінің (в) әдістері көрсетілген.
Бұл амалдар алғашқы қан тоқтатудың уақытша түріне жатқызылады, ал түпкілікті қан тоқтату, әрине, мамандандырылған медициналық мекемелерде орындалады.
Сонымен, маман ретінде айтарымыз, қай жерде, қандай уақытта және қандай жағдайда болмасын, сан артериясы жарақаттанған кезде бірінші минуттарда қан тоқтатуға арналған шараларды қолда­ну қажет. Тек қана уақытында алғашқы көмектің дұрыс көрсетілуінің арқасында жарақаттанушының өмірін сақтап қалуға мүмкіндік туады.
Мемлекетімізде «Азаматтық қорғаныс» деген қоғамдық ұйым бар болса, оның орындалып жатқан жұмыстарын және бағдарламасын қайта қарап, ұйымның жұмысын жандандыру іс-шараларын ұйымдастыру қажет. Сондай-ақ, алғашқы көмек көрсету нұсқаушыларын дайындау курстарын ашып, дайындықтан өткен нұсқаушылар арқылы  дәрігерге дейін төтенше жағдайда өзіне-өзі немесе өзара  алғашқы көмек көрсетудің әдістерін мектеп оқушыларынан бастап халыққа үйрете бастау керек.
Кей жағдайларда адамның өмірі тек дәрігерлердің ғана емес, сіздің де қолыңызда болуы мүмкін, ағайын. Сондықтан жан-жағымызға, айналамызға сергек болайық. Бір-бірімізге дер шағында қол ұшын созып жүрейік дегіміз келеді.
Facebook Twitter Google+ VKontakte Odnoklassniki WhatsApp Telegram Viber Email арқылы бөлісу Басып шығару
ҰЯЛЫ ТЕЛЕФОНСЫЗ, КОМПЬЮТЕРСІЗ, ТЕЛЕДИДАРСЫЗ ДЕМАЛЫС – НАҒЫЗ ДЕМАЛЫС
Темірбек ЖҮРГЕНОВ: «БАРЫМЫЗДЫ БАҒАЛАЙ БІЛЕЙІК:
ОЛИМПИАДАДА ТӨРЕЛІК ЕТКЕН ТҰҢҒЫШ ҚАЗАҚ
Татуласу – дауды шешудің ең тиімді әдісі
АТАУЛЫ ӘЛЕУМЕТТІК КӨМЕК КІМДЕРГЕ БЕРІЛЕДІ?
Добавить комментарий Отменить ответ
Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *
АТАУЛЫ ӘЛЕУМЕТТІК КӨМЕК КІМДЕРГЕ БЕРІЛЕДІ?
Алматы қаласы мәслихаты шешімін мемлекеттік тіркеу туралы АҚПАРАТ
СӘТ САПАР, «Жас өркен» театры!
ШЕБЕРЛІК СЫНЫБЫНЫҢ БЕРЕРІ КӨП
Қамқор болсаң, алғыс аласың
ТМРБ және ТҚҚК – Алматы қ. Департамент жария тыңдауға шақырады
Алғыс айту – парызым
Алты жүзден астам адамның 196-сы ғана жұмыспен қамтылған
МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІҢ СОТ ӨНДІРІСІНДЕ ҚОЛДАНЫЛУЫНЫҢ ЖАЙ-КҮЙІ
Қазақстан Республикасының Президенті-Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы
ҚАЗАҚСТАННЫҢ 100 ЖАҢА ЕСІМІ
№26, 28 ақпан, 2019 жыл
ДАРА ТҰЛҒАНЫҢ ДАРА ЖОЛЫ
Василий ЛИВАНОВ: МЕН «МЫС САЛТ АТТЫ» ТУРАЛЫ ФИЛЬМДІ НЕ ҮШІН ТҮСІРДІМ?
Газет Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлiгiнде тiркелiп, тiркеу туралы №13246-Г куәлiгi берiлген.
Мекен-жайымыз: Индекс: 050022, Шевченко көшесi, 106 А
Тел.: +7 727 292 66 50,
Факс: +7 727 292 66 48
© Copyright 2019, "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті. Барлық құқықтар қорғалған.
Facebook Twitter Google+ WhatsApp Telegram Viber