kk en ru kk kk kk en ru es en ru kk bg kk kk ba hbs_cyr kk ru bg kk en kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk sv en en ky en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk it kk es kk it kk en kk it kk ky kk kk kk kk kk ky kk kk it kk es kk it kk en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en kk
Құмардың құрсауында қалған құрбандар | МAKALA.KZ
Сіз осындасыз: Home → ҚОҒАМ → Құмардың құрсауында қалған құрбандар
Қапшағай қаласында алғашқы казинолардың бірі болып ашылған Фламинго ойынханасы. Дәл осы ойынхананың алдында Сәкен Сейфулиннің ескерткіші орналасқан. Құдай-ау, бұл не сұмдық дерсіз… Бізді қойшы, сырт көз не дейді?
Қазіргі таңда дәл сондай ойынханалар Құлсары қаласында да 60-қа жуық ашылды. Оның біреуінің өзі қанша есі кеткен ессіз адамды естен тандырып дуалауда. Салалары айналасындағы ауылдық жерлерден де бой көтеріп үлгерді. Бұл деген – барып тұрған сұмдық, масқара емес пе? Бұл деген – ұрпақты мәңгүрт етіп жаулау ғой! Азғындықтың шегі емес пе? Атам қазақ: «Қой терісін жамылған қасқырлар» деп дәл осындай сұрқияларды айтқан ғой. «Кәсіпкерлікті қолдау» бағдарламасы бойынша бұл құмарханаларды жаптыруға үкімет шарасыз болып отыр. Жаптырмақ түгілі тексеруге де қақысы жоқ болып қалды. Себебі, бұл «сайтанойынның» иелері кәсіпкерлер болып табылады, ал кәсібін дөңгелеткендерге (ол харам ба, халал ма, ол жағы ажыратылмастан) заң мейіріммен қарай қойды. Бұлар үкіметке салық төлейді-мыс. Қалайша?
Жұмбақ, тылсым жайттар құмарханаларда кездеседі. Мәселен, «Массагет» сайтында құмарханаларда неліктен айна болмайтыны туралы зерттеп, қарастырған. Құмарханалар қаз-қатар болып самсап тұрады. Ойын орталықтарының безендірілуі де бірінен-бірі өтеді. Бірақ Лас-Вегастағы әрқандай бір құмарханадан айна таппайсыз. Бұл – Лас-Вегас құмар саласындағы жазылмаған заңдардың бірі. Ол заңның аты: «Құмарханада айна болмауы керек!» Бұл жасырын заңдылықтың терең мәні бар. Құмархананың негізгі мақсаты ойыншы кісіні өтірік қияли сезімге шомылдыру. Сол сезімді дүниеге келтіру. Ойын орталығында айна болмауының себебі, құмархана қожайындарының клиенттерге өз образдарын көрсетпеуге тырысуында. Өйткені, егер ойын орталығында айна болса, ойыншы адам өзінің шын келбетін көріп, жалған бейнеге енген қияли сезімін жоғалтып алуы мүмкін. Егер ол осы сезімін жоғалтса, өзінің бұрыс әрекеті үшін ұялып, құмардан бас тартуы ықтимал. Демек, адамның жалған кейіпке енуі құмардың қозғаушы күші іспеттес. Сонымен қатар http://qasym.kz сайтында құмар ойнаған жігіттің өзекті өртеген өкініші туралы әңгімесінде айта кеткенді жөн көрдік. Бәлкім, осы жігіт сияқты ойыннан опық жеген жандар да ғибрат алар… Бір күні бір жерде құмар ойнаудан алдына жан салмаған атақты бір құмарпаз бар деген хабар алады. Әлгі жігіт мұны ести сала жолға түсіп, құмарпаздың алдынан бір-ақ шығады. Амандасып, танысқаннан кейін уақыт өткізбей дереу келген шаруасына көшеді. Асқан шебер құмарпаз болғысы келетіндігін айтып, соған жәрдем беруін сұрайды. «Егер үйретер болсаңыз, не қаласаңыз да орындауға дайынмын» дейді жігіт. Жасы егде тартқан құмаршы:
– Балам-ау, сенің мұнша құмарпаз болуға итермелеп тұрған не нәрсе? Мақсатың не, не істемексің? – деп сұрайды. Сонда жігіт:
– Мен осы жолмен тез байығым келеді, – деп жауап берді. Мұны естіген құмарпаз былай деп өзінің ащы тәжірибесін бөліскен екен:
– Жігітім, егер құмаршы болу арқылы баюға болатын болса, мен байыған болар едім. Сен мені ең шебер құмарпаз деп естіп, келіп отырсың. Мен шынында да елдің айтқанындай құмарлықтың шегіне шыққан адам едім. Бірақ қазіргі халімді қара, жағдайым өте нашар. Сол құмардың кесірінен бала-шағамнан безіп, бар дәулетімнен айрылып тындым. Қартайған шағымда қурайдай қу басым ғана қалды. Сол кездегі істеген істерімнің жазасын енді тартып отырмын. Маған қара да ғибрат ал! — депті.
Біздің қалам тербеуімізге түрткі болған басты тақырыбымыз- құмар арқылы құрдымға кеткен тіпті, құмар үшін құрбан болған қарапайым жандар. Өзіне де, өзгеге де зиян екенін біле тұрып құмар ойынынан неге құтыла алмайды? Біреу мәжбүрлей ме? Оның алдын-алу үшін не істей аламыз немесе ойынның құрбандарына қалай тосқауыл боламыз? Әрине, күрмеуі көп күрделі мәселе. Енді, 26 жасар жігіттің қазіргі кезге дейін басынан кешіріп келе жатқан оқиғасына тереңірек үңілсек. Жұбайына, ата-анасына жұмыстамын деп өтірік алдап, құмарханаларға барған. Міне, ойын адамды өтірікшілік пен жалқаулыққа, тіпті баукеспе ұры болуға да мәжбүр етеді. Уақыт өте келе, анасы біліп, ана жүрегі нәзік қой, шіркін баласы үшін ет жүрегі елжіреп несие алып, баласының қарыздарынан құтылуына жәрдем берген. Анасында әлі күнге дейін сөнбей келе жатқан бір үміт- «құмардан құтылады» деген үкілі үміті. Анасы емшіге де, имамға да, емханалардан көмек сұраған. Алайда, еш нәтиже болмаған. Қазақ халқының: «Бала бер, бала берсең, сана бер, сана бермесең, ала бер» деген сөзінің жаны бар. Санасыз баласынан бас тартпағанда қайтсін ата-ана?! Осы жігіт сияқты талай жандар әлі де бар, айрандай ұйып отырған қаншама шаңырақ шайқалуда… Ойынның салдарынан қаншама жандар өмірмен ерте қоштасуда… Құмар ойынның баязы заманнан келе жатқан тәртібі қатаң: бүгін ұтсаң, ертең ұтылдың, ақша бүгін бар да, ертең жоқ. Сөйтіп, құмарға кірген адам өз-өзін тоқтата алмай, күндердің күні бар байлығын шашып бітеді. Құмарлықтан құрдымға кетіп, бармағын тістеп қалады.. Дер кезінде құмарлықтан арылып, тәубәсіне келген жандарды да кездестіруге болады. Бірақ, ондай адамдар сирек. Олардың айтуынша, ешкім оларды мәжбүрлемейді. Бір бастасаң еркіңнен тыс құмартып, қанағатсыз болып, ойнауды тоқтата алмайсың.
Мұны ғасыр дерті десек те дұрыс болар. Тоқтатау әркімнің өз санасына, сабырлылығына, төзімділігіне тікелей байланысты. Мамандар, адамда ойнамаймын деген сенім болса да, ішкі жан-дүниесінде сенім жоқ деген талдау жасайды. Ол үшін адамда сенім нық болуы керек.
Сондай-ақ, діни тұрғыдан қарасақ, құмар туралы былай делінген: «Бос уақытында құмар ойын ойнаған мұсылман одан көңіл де көтере алмайды, демала да алмайды және одан ақша да таппайды. Лоторея, яғни ұтыс ойындары және бәс тігу секілді ойындар адамды бос үміт пен кездейсоқ жетістікке тәуелді қылып қояды. Құмар ойынға салынған адам Алла тағала бұйырған пайдалы да парыз істерден мақұрым қалады». Құмардың қай түрі болмасын, ойнауға болмайды. «Құмар ойнаудың пайдасы бар деген адам, өзіне ауыр күнә арттырады, ал кім оны адал десе иманнан айрылады. Бұл
жөнінде Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Нарда ойнаушы Аллаға және Оның елшісіне құлақ аспаған болады» дейді
Құмар ойынының зардабы елдің дамуына кері әсерін беріп, жаһанды жаулап барады. Сайып келгенде, үлкен зияны алтындай уақытын, жастық шағын, нағыз елге қызмет жасайтын сәтте пайдасы жоқ құмар ойынын ойнап өткізіп алуы. Құмарлыққа құнықпау туралы ықылым заманнан бері даналымыз айтып келеді. Соның ішінде, ұлы ақын Абай:
Ойнап босқа күлуге, — десе, Шәкәрім Құдайбердіұлы:
Ар сақта, оны біл деген. Бабарымыздың осындай тағылымы мол сөзін қаперіне алатындар аз… Ақ жолдан айныған адамдар, арын сақтамағандардың саны күн сайын артып келеді. Ол үшін құмарханаларды түгел жабу керек. Жұмыссыздықты азайту қажет. Құмарханаға жұмыссыздар, бос уақыты көп жандар көбінесе, бас сұғады.
әл-Фараби атындағы ҚазҰУ- нің 4- курс студенттері:
Оташ Гүлбану, Диханбай Арайлым, Қайратқызы Шуақ
Get the latest news in your inbox, free!
Ой түбінде жатқан сөз (М.Кемелдің даналық дәрістері )
Баласағұн қаласы ежелгі жазба әдебиеттерде
Мағжан Жұмабаев жырларындағы жастарға сенім
Пікір жазып бірінші болыңыз!
Осы пікірге жауап болса маған ескертү жіберу
Осы пікірге жауап болса маған ескертү жіберу
Ой түбінде жатқан сөз (М.Кемелдің даналық дәрістері )
Ұлттық киім – көркіңді ашар болмысың
Құмардың құрсауында қалған құрбандар
Баласағұн қаласы ежелгі жазба әдебиеттерде
Әрбір адам ке­мел ке­ле­шек­ке қадам басқысы кел­се құндылықтар жоғалып кетпесіне амал қылуы міндет. Осы тұрғыда халыққа қызмет ету үшін «www.makala.kz» сай­ты мемлекеттік мәртебеміздің ар­ту­ы­на үлес қосады де­ген ой­да­мыз.
Ой түбінде жатқан сөз (М.Кемелдің даналық дәрістері )
Ұлттық киім – көркіңді ашар болмысың
Құмардың құрсауында қалған құрбандар
Рейтингтегі алғашқы 6 мақала
Ана тілің – арың бұл... (127)
Жетім көрсең жебей жүр! (86)
Қариясы бар үйдің, қазынасы бар (66)
Құран сүрелерін жаттаудың маңыздылығы (50)
«Тәуелсіздік саған не берді, Сен тәуелсіздікке не бердің?»... (47)
Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде (43)
© Copyright 2011-2017 МAKALA.KZ
Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.