kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk uz kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk ru kk kk kk
Кітапхана – ақыл мен білім ордасы
Еліміздегі тарихы тереңнен бастау алатын, абырой-беделі жоғары, кітап қоры бай кітапханалардың бірі – Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ғылыми кітапханасы. Бүгінде кітап қоры 2 млн данадан асып, Алматы облысындағы 12 жоғары, 13 орта арнаулы оқу орындары кітапханаларының ғылыми-әдістемелік орталығына айналып отырған бұл мекеменің тарихы сонау 1928 жылдан, Қазақстандағы тұңғыш жоғары оқу орны – Абай атындағы ҚазПИ-дің ашылуынан бастау алады. Қазақтың алғашқы жоғары оқу орны өмірге келген соң, оған оқулықтар мен оқу құралдарының, әдістемеліктердің көпшілігі Мәскеу мен Ленинградтан әкелінгені белгілі. А.Байтұрсынұлы, О.Жандосов, М.Жұмабаев, М.Дулатов, Ж.Аймауытов, М.Әуезов, С.Сейфуллин сияқты ұлт зиялылары да университет кітапханасын кітап қорымен толықтыруға өл­шеусіз үлес қосқанын бүгінгілер біле бермейді. Олар өздерінің әдеби көркем шығармаларымен бірге оқу құралдарын да жазып, студенттерді білім нәрімен сусындатуға аянбай еңбек сіңірген еді. Университет ғалымдары да өз еңбектерін кітап­ханаға тегін өткізген. Сөйтіп, алғашқы оншақты жылдың ішінде-ақ кітап қоры 20 мың данаға жеткен екен. Ұлт зиялылары өткен ғасырларда жарық көрген кітаптарды іздеп тауып, тарих пен ғылым үшін үлкен құндылықтар келгенін бүгінде кітапхананың сирек кітаптар мен қолжазбалар қорында тұрған көне басылымдардан көруге болады. Бұл қорда қазір тұңғыш қазақ мемлекеттік университетіне (қазіргі Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетіне) Верный гимназиясынан берілген әдебиеттер, сонымен қатар ХVIII-XIX ғасырларда шыққан орыс және шетел тілдеріндегі аса құнды ғылыми, мәдени және тарихи мәні бар басылымдар көптеп жинақталған.
– Көзіңді аш, оян, қазақ,
Қазағым, енді жату жарамас-ты, –
деп қазақ халқына үн тастаған Мір­жақып Дулатұлының бұл еңбегі өз хал­қына деген жанашырлыққа толы.
Сирек кітаптар қорындағы Ахмет Байтұрсынұлының «Жан сөзімді кім түсінер?» деп аталатын өлеңдері мен Мағжан Жұмабаевтың «Шығармалар» жинағы да әдеби ескерткіштердің бірі. Орыс ғалымы А.Ф.Эфировтың 1949 жылы шыққан «Ибрай Алтынсарин. Жизнь и педагогическая деятелность» деп аталатын зерттеу еңбегі Ыбырайтану саласындағы алғашқы және парасатты еңбек болып табылады. А.С.Ситдыковтың «Педагогические идеи и просветительская деятелность И.Алтынсарина» (Алма-Ата, учпедгиз, 1949 г.) деп аталатын зерттеу еңбегі көрнекті тарихшы Ермұхан Бекмахановтың редакциясымен шыққан. Бұл кітапта Ы.Алтынсаринге дейінгі қазақ өлкесіндегі халық ағарту ісі, ХІХ ғасырдың 60-шы жылдарындағы педагогикалық қозғалыс және оның Ы.Алтынсаринге ықпалы, ұлы ағартушының қазақ сахарасында орыс-қазақ және таза қазақ мектептерін ашудағы рөлі, оның педагогикалық идеялары, мұғалім мәртебесі туралы және әдістемелік көзқарастары жайында кеңінен баяндалады. Бұл кітаптың Алтынсаринді зерттеушілер үшін әлі де пайдасы зор болмақ.
Сирек кітаптар қорында М.Әуезовтің 1948 жылы Мәскеудегі «Советский писатель» баспасынан басылып шыққан «Абай» романы, Ы.Алтынсариннің 1957 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының баспасынан орыс тілінде шыққан таңдамалы шығармалары көр­некті орын алады. Қысқасы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педаго­ги­калық университеті ғылыми кітап­ханасының қорында екі дәуірдің куәсі болған осындай сирек кітаптар баршылық. Бұл басылымдар студенттер мен оқытушылар үшін аса құнды дүниелер.
Ғылыми кітапхананың басты қызметі – қорды толықтыру, сақтау және жинақталған ақпарат көз­дерін айналысқа түсірумен сипатталады. Кітап қоры бүкілхалықтық мұра болғандықтан, оны толық бүтін қал­пында сақтап, келер ұрпаққа табыс ету кітапханашылардың қасиетті борышы.
Өткен өмірге көз жүгіртер болсақ, еліміз егемендік алғанға дейін қазақ тіліндегі әдебиеттерге сұраныс деңгейі төмен болғаны белгілі. Қазақстанның түкпір-түкпірінен қазақша мектеп бітіріп келген жастар жоғары оқу орындарында тек орыс тілінде дәріс алуға мәжбүр болды. Осы және басқа да себептерге байланысты қазақ тіліндегі қорды белгілі дәрежеде толықтырып отыруға мүмкіншілік болмады. Себебі ол кезде тек орыс тіліндегі оқулықтарға сұраныс жоғары болды. Қазақ тіліндегі дәріс беретін бөлімдері бар оқу орындары да аз еді.
Егемендік алған алғашқы жылдардан бастап жағдай өзгерді. Елі­міздің жоғары оқу орындарының факультеттері жанынан қазақ бөлімдері ашыла бастады. Қазақ тіліндегі оқулықтары мен оқу құралдарына сұраныс көбейді. Мұндай бетбұрыс кітапхана саласына өз қиындығын ала келді. Өйткені қаншама қазақ бөлімдері ашылғанымен, оқу үдерісіне орай студенттерді қазақ тіліндегі оқулықтармен қамтамасыз етуге мүмкіндік жоқ еді. Мұндай қиын жағдай, әсіресе университетіміздің биология, география, механика, математика, физика, экономика, философия, заң мамандықтарына тән еді. Осы мәселелерді шешу жолында университет ұстаздары мен кітапхана қызметкерлері бірлесе отырып еңбек етті. Орыс тіліндегі оқулықтарға авторлық құқықты сақтай отырып, аударма жасалынды. Оқытушылар қауымы жылдар бойы оқып келе жатқан дәріс-сабақтарын қазақша оқулық етіп басып шығару жолында еңбек ете бастады.
Қазір қазақ тіліндегі қордың жағдайы едәуір жақсарды. Бүгін ғылыми кітапханадағы қазақ тіліндегі қорымыз жалпы қордың 70 пайызына жетті. Бір студентке 100 кітаптан келеді.
Кітапхана университетіміздің құрамдас бөлімі болғандықтан, бөлінген қаражатты тиімді пай­далануға тырысудамыз. Кітап­хана­шылар кафедралармен тығыз байланыс орнатып, пән бойынша қазақ бөлімдеріне жетіспейтін оқулықтар тізімін басшылардың назарына ұсынуда. Кітап қорына бөлінетін қаражатқа алынатын оқу-әдебиеттер тізімі кафедра мұғалім­дерімен бірлесе отырып жоспарланады.
Мемлекеттік бағдарламалармен шығып, тегін алынып отырған оқу-әдебиеттеріміз де тек қана қазақ тілінде. Жылына 30000-ға жуық кітап түсіп отыр. Университетіміздің «Ұлағат» баспасы кітап қорын толық­тыруға үлкен үлес қосуда. Университет әкімшілігі оқытушылардың еңбектеріне талдау жасай отырып, кітаптарды белгілі бір жүйемен, сұраныс мөлшеріне қарай басып шығаруға бет бұрды.
Кейінгі жылдары «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында халқымыздың мыңдаған жылдық мұрасы жүйеленіп, зерттеліп, жүздеген томдар жарық көрді. Кітапханамыз осы бағдар­лама аясында, қорды өз елімізде шық­қан және қазақ тіліндегі әде­биеттермен мүмкіндігінше толық­тыруға, жинақтауға, сақтауға, насихаттауға қол жеткізді. Бұл іс – кітапханадағы қазақ тіліндегі кітап қорын толықтыруға мемлекет тарапынан көрсетілген қамқорлық. «Мен кітапхананы ақыл-білім, адамгер­шілік ордасы деп деп білемін. Ал кітап­ханашыларды сол ешқашан жоғалмауға тиісті асыл қазынаның сақшылары деп санаймын» деп белгілі жазушы, қоғам қайраткері Ә.Кекілбаев айтқандай, инабатты да білікті, еңбекқор да табиғатынан зиялы, кез келген қиындыққа төтеп бере алатын кітапханашылардың игілікті істері қоғамға әрқашан қажет. Ендеше, білім бұлағының қайнар көзі – кітапханамыз сарқылмай, өркендей берсін.
28 мамыр 2018 ж. 123 0
Үкімет Қаулысымен балаларды 1-сыныпқа қабылдау ережелері өзгерді
Пайдасы мол 10 кеңес
ҚАРТТАРҒА АРНАЛҒАН УНИВЕРСИТЕТ АШЫЛАДЫ
27 қаңтар 2018 ж. 312
Махамбет жайлы жаңа дерек....
26 қаңтар 2018 ж. 304
Қазақ пен жапонның бала тәрбиелеу тәсілі ұқсас
23 қаңтар 2018 ж. 351
ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ ШИПАГЕРЛІК ТАНЫМЫ
19 қаңтар 2018 ж. 310
«Smart» ұрпаққа – смартфонсыз балалар
18 қаңтар 2018 ж. 329
18 қаңтар 2018 ж. 301
Еліктеудің де естісі бар, есері бар…
18 қаңтар 2018 ж. 285
Ұлт әні неге ұрпақты үркітеді?
18 қаңтар 2018 ж. 278
Балқадишаның күйеуі ШАЛ болмаған.
18 қаңтар 2018 ж. 306
17 қаңтар 2018 ж. 332
Стоит ли покупать ребёнку много игрушек?
17 қаңтар 2018 ж. 304
Өтірік пен шынды неге дос қылды?
15 қаңтар 2018 ж. 323
15 қаңтар 2018 ж. 343
15 қаңтар 2018 ж. 298
Аспандағы алып қауақ, алыстарға жеткізер қалықтап-ақ
15 қаңтар 2018 ж. 386
15 қаңтар 2018 ж. 275
Өзімен өзі сөйлесу ненің белгісі?
14 қаңтар 2018 ж. 307
13 қаңтар 2018 ж. 195
Ум ребенка – в пальчиках.
13 қаңтар 2018 ж. 346
Таблица умножения в стихах
12 қаңтар 2018 ж. 300
Copyright © 2017 «Дарынды бала» - Халықаралық таланттылар порталы. Басылым бетіндегі материалдарды пайдаланған жағдайда сілтеме жасалуы міндетті.
Сайт жобасын дайындаған «Key-Studio.kz» компаниясы. Сайтқа тапсырыс беру.