kk en ru kk kk kk en ru es en ru kk bg kk kk ba hbs_cyr kk ru bg kk en kk kk en kk kk kk kk it kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk es en en ky en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk it kk es kk it kk en kk it kk ky kk kk kk kk kk ky kk kk it kk es kk it kk en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en kk
Құран аяттарында жасырынған географиялық заңдылықтар | МAKALA.KZ
Сіз осындасыз: Home → РУХАНИЯТ → Құран аяттарында жасырынған географиялық заңдылықтар
Қорыта айтқанда, география ғылымы кеңістіктен жер бетіне, жер бетінен жердің түпсіз тереңіне дейінгі барлық тіршілік иелеріне, ресурстарға, аспан денелеріне, ондағы құбылыстар мен әрекеттерге және олар арасындағы заңдылықтарға қатысты кешенді ғылым жүйесі болып табылады. Олай болса, ғаршы, атмосфера, жер бетіндегі жаратылыстар туралы ешбір ғылым дәл осы география ғылымындай жан-жақты әрі бір-бірімен байланысты түрде зерттеу жасаған емес, себебі, әр бір ғылым саласының өзіне тән зерттеу бағыты бар, олар сол негізде тереңдете зерттеумен айналысады. Ал география ғылым аралық сипатқа ие болып барлық жаратылыстану және қоғамдық бағыттағы ғылымдармен тығыз байланысты дамып келеді.
География ғылымының осындай ерекшелігін ескере отырып ғарышының және жер мен жер бетіндегі тіршіліктің қалыптасып даму жағдайын ұзақ жыл ғылым саласында үстемдік етіп келе жатқан теориялар мен құран сөзін салыстыра отырып талдауды жөн санадым. Алайда, шағын мақалада тұтас ғылымды және қасиетті құран аяттарын толық саралау мүмкін емес екендігі
Ал енді ғарыш кеңістігіндегі аспан денелерінің қозғалысына келейік, кеңістіктегі денелердің қозғалыста болатындығын бүгінгі ұрпақ біледі. Не үшін қозғалыста болады? Оның басты себебі жер шары сияқты аспан ғалам шарларында тіршіліктің пайда болуы үшін алғы шарт дайындау және сол
Ал жер бетінде тіршілік қалай пайда болған ? енді осы мәселеге кезек берейік. Ғылымда эволюциялық процесті ертедегі тіршілік иелерінің негізінде зерттейтін палеонтология деп аталатын ғылым саласы бар. Ол бойынша жер қабатындағы тасқа айналып сақталып калған организмдердің каңқа қалдықтарын зерттеу арқылы геологиялық қабаттар мен жер тарихының шежіресін қарастырады. Әрбір геологиялық заманның өзіне тән өсімдіктері мен жануарларының қалдықтары мен тау жыныстарының қабатының жасын айыру үшін геохронология әдіс колданылады. Осы әдіс бойынша жасалған кестеде ең алғашқы Архей геологиялық эрасында алғашқы қарапайым теңіз ағзаларының пайда болғандығын, одан кейінгі палезой эрасында өсімдіктердің теңізден құрлыққа шыққандағын жазады. Демек алғашқы тіршілік суда пайда болған. Ал бұл туралы құран не дейді? Әнбия сүресі 33 аятында: Әр жанды нәрсені судан жаратқанымызды көрмей ме? Сондай-ақ сенбей ме?-деп анық ескерту жасалған. Тіршіліктің судан басталғандығын құранда, ғылымда бір ауыздан танып отыр.
Ал бұл су жер шарына қалай тап болған? Осы сұраққа көшейік. Ғарышты зерттеген ғалымдардың соңғы деректері бойынша жер шары алғаш пайда болғанда оның құрамында оксидтер, карбонаттар, металл карбидтері және жанартаулардың атқылауынан түзілген газдар басым болған деген пікірге келді. Демек, бұл біз айтып өткен «Әлде бір жойқын жарылыстың» болғандыңын тағы бір мәрте растайды. Құранға жүгінейік, Фусслият сүресі, 10-11-12 аяттанырында: Жерге үстінен асқар таулар жаратты да құт-береке қойып, жер-жүзіндегілердің ризықтарын 4 күнде шамалады. Сосын көкке жөнелді, ол бір түтін еді. Оларды жеті көк етіп екі күнде жасады. Сондай-ақ әр көктің міндетін өзіне білдірді. Жақын көкті жұлдыздар мен әшекенйледік әрі қорғауға алдық. Айтар ой түсінікті жер бетінде негізгі географиялық түзілістер пайда болған соң барып жер бетіне кеңістіктен су түсе бастаған. Себебі, радиоактивті қосылыстардың ыдырауы және күннің ультракүлгін сәулелерінің көптеп түсуі әсерінде жер бетінде температура көтеріліп судың бу күйінде қалыптасуына негіз болған. …
жеті көк етіп екі күнде жасады. Сондай-ақ әр көктің міндетін өзіне білдірді деген құран сөзіне үңілгенімізде ауа қабатының әр біріне өзіне тән ерекшеліктер тағайындалған. Бір қабаты салқын болса, бір қабаты аса ыстық болып келген. Осындай жоғары қабаттардағы өте салқын кеңістіктерде, су булары жинақтала келе бұлтқа айналған. Одан жауған нөсер жаңбыр жер бетіндегі ыстық тау жыныстарына түсіп, қайта буға айналып кеңістікке көтеріліп отырған. Соның салдарынан үнемі күн күркіреп, найзағай ойнап тұрған. Бұл құбылыс жауынды молайтып жер бетінің біртіндеп салқындауына себеп болған, содан кейін жер бетінде тоқтам сулар пайда бола бастаған. Ішкен суларыңды көрдіңдер ме? Оны бұлттан сендер жаудырдасыңдар ма? Немесе біз жаудырамыз ба? Егер қаласақ оны ащы қылар едік уақиға сүресі, 63-65 аяттар/7/.
Жер шарының ауа қабаттарының қалыптасуы да аса ғылымилық пен ерекше мейірімділікті аңғартқандай. Мәселен біз бүгін жердің ауа қабатының тропосфера, стратосфера, мезосфера, термосфера және экзосфера деген қабаттарға бөлінетіндігін білеміз. Әр қабаттың өзіне тән аумағы, температурасы, ауа қысымы өзгеше. Мысалы стратосферада температура артса, мезосфера төмендейді, ал термосферада биіктеген сайын температура жүздеген, тіпті мыңдаған градусқа өсіп отырады. Әрі бұл қабаттарда жер беті тіршілік иелеріне залалды заттардан қорғайтын қасиеттер берілген. Мәселен, стратосферада озон қабаты болғандықтан бізді ултракүлгін сәуледен қорғаса, мезосферада метеорлардан қорғау жүйесі бар. Ол туралы бахара сүресінің 164 аятында: көк пен жердің жаратылуында, күн мен түннің кезектесуінде, адамзаттың пайдасы үшін теңізде жүзген кемелерде, Алланың көктен жаңбыр жаудырып, сол арқылы өлген жерді жандандыруында, сондай-ақ онда әр алуан жан-жануарларды таратуында, бағытын өзгертіп соғатын желдерді және жер мен көктің аралығындағы бағынышты бұлттарды басқаруында ақыл иелері үшін даусыз дәлелдер бар. Осы аяттың өзінен де көптеген дүниелерді танып-білуге жеткілікті сөз айтылған.
Жер шарының домалақ шар тәрізді дене екендігін, оның өз өсінде тәуліктік және күнді айналы жылдық айналыс жасайтындығын айтар болсақ, осы бір бүгінгі таңда мектеп баласы білетін ақиқатты адамзаттың дәлелдеуі үшін қанша ғасырды артқа салғандығын жақсы білеміз. Ал ол ұғымдар оларды ғылымми дәлелдеуден көп бұрын құранда айтылғандығын енді-енді ескеріп жүрміз. Мысалы, жердің щар тәрізді екендігін Зумар сүресінің 5 аятында: Көктерді, жерді шындық бойынша жаратты. Түнді күндізге кіріктіреді, күндізді түнге кіріктереді және күн мен айды меңгерді. Әр бірі белгілі мерзімге дейін жүріп тұрады-деп «кіріктіру» деген сөзді қолдану арқылы жердің домалақ дене екендігін ұқтырса, Рағыд сүресі 1 аятында: Ол сондай Алла көктерді тірексіз көтерді, көріп тұрсыңдар, сонан соң ғаршыны меңгеріп, күн мен айды іске қосты. Олардың әр бірі белгілі мерзім үшін жүреді- деп олардың белгілі уақыт аралығында қозғаласта болатындығын ашық айтып отыр. Осы тектес аяттар қатарына Нәміл сүресінің 88 аятын
жатқызуға болады. Онда: Тауларды көріп тапжылмай тұр деп ойлаймысың. Негізінде ол бұлт тәрізді жүреді, бұл әр нәрсені берік жасаған Алланың шеберлігі- делінсе, Әнбия сүресінің 33 аятында:. Алла түн мен күндізді және күн мен айды жаратты. Барлығы кеңістікте малтуд-делінген.
Қорыта айтқанда, Ей жын мен адам жұртшылығы жер мен көктің шекарасынан өтіп кетуге күштерің жетсе, өтіп кетіңдер. өтіп кете алмайсыңдар, бірақ, ерекше бір қуатпен болмаса- деп Рахман сүре, 33 аятында айтылғандай ерекше қуат саналған ғылым мен техниканың бүгінгі дәуірінде қай ғылым саласы болмасын өзінің бастауын ақиқат діннен алары даусыз. Соның ішінде көп салалы география ғылымы да өзінің климатология, гидрология, топырақ тану, өсімдік тану, геоглогия тіпті экономикалық-әлеуметтік географиясы т.б. салалары бойынша алдағы уақытта құран аяттарының құдіретін өзінің даму заңдылықтары мен ұштастырары хақ. Оған Ол сондай Алла, екі теңізді қоя берді, мынау тәтті сүйкімді және анау тұзді, ашшы екі арасына бөгет жасалды. Фурхан сүресі, 53 аят және Күн де тұрағына қарай үздіксіз жол тартуда, бұл аса үстем және барлық нәрсені біліп тұратын Алланың тағдыры-Иасин сүре, 38 аят, Біз аспанды құдыретпен тіктедік және біз оны сөзсіз кеңейтушіміз-деген Зариат сүре 47 аяттары әлі де талай жұмбақ сырлардың ашылуын күтіп тұрғанын адам баласына ескерткендей.
Құранның қасиетті аяттарының сырын тек қана ғылым мен техниканың дамуы арқылы ғана ашуға болады. Сондықтан кез-келген халық осы ғылым-білім бағытына баса назар аударғаны жөн. Ғылым мен техника адамға қызмет ететін болғандықтан одан жүрексіне қоярға негіз жоқ. Ал қауіп ғылыми негізде әрекет етуде емес, қауіп – надандықта, санасыздықта әрі жауапкершіліктен қашуда/8/.
Адамзаттың ардақтыысы пайғамбарымызға оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын алғаш түскен ғалақ сүресінде : жаратқан рабыңның атымен оқы! Ол адам баласын ұйыған қаннан жаратқан. Оқы! Ол Рабың аса ардақты-демеп пе еді. Олай болса, Ыбырай атамыз айтқандай: Бір Аллаға сиынып оқудың маңызын түсінер кез келді.
1. Ұлттық энциклопедия, алматы, қазақ энциклопедия басредакциясы, 1999 жыл.
2. Уикипедия: Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы туралы алғашқы көзқарастар
3. Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007.
4. Ғазез Ақытұлы, Құран-кәрім. ҚХР, Пекин қаласы, «Ұлттар баспасы», 1990 жыл.
5. Жолдыбайұлы Қ. АҚИҚАТ ШУАҒЫ – Иман негіздері. – 3-бас. – Алматы, 2007 – 232 бет.
6. Ғазез Ақытұлы. Құран Кәрімдегі ғылыми негіздер. Таңдаулы хадистер – Алматы, «Тоғанай Т» баспасы, 2007- 224 б.
7. Исламның ғажайып құндылықтары, Алматы, 2003- 144 б. – Құран және ғылым
8. Фетхуллаһ Гүлен. Ғұмырлық өлшемдер. « Нил» баспасы, Стамбул, 2007 – 236 б.
Get the latest news in your inbox, free!
Тіл — адамзат өркениетінің өзегі
Көзіміз көрсе де армандамаймыз немесе көз көрсе де болмайық біздер соқыр…!
Құрбыңа алғаш назар салуың және махаббат сезімінің оянуы
Хижаб пен орамалдың айырмашылығы жоқ екенін түсінер уақыт келді
Пікір жазып бірінші болыңыз!
Осы пікірге жауап болса маған ескертү жіберу
Осы пікірге жауап болса маған ескертү жіберу
Ой түбінде жатқан сөз (М.Кемелдің даналық дәрістері )
Ұлттық киім – көркіңді ашар болмысың
Құмардың құрсауында қалған құрбандар
Баласағұн қаласы ежелгі жазба әдебиеттерде
Әрбір адам ке­мел ке­ле­шек­ке қадам басқысы кел­се құндылықтар жоғалып кетпесіне амал қылуы міндет. Осы тұрғыда халыққа қызмет ету үшін «www.makala.kz» сай­ты мемлекеттік мәртебеміздің ар­ту­ы­на үлес қосады де­ген ой­да­мыз.
Ой түбінде жатқан сөз (М.Кемелдің даналық дәрістері )
Ұлттық киім – көркіңді ашар болмысың
Құмардың құрсауында қалған құрбандар
Рейтингтегі алғашқы 6 мақала
Ана тілің – арың бұл... (127)
Жетім көрсең жебей жүр! (86)
Қариясы бар үйдің, қазынасы бар (66)
Құран сүрелерін жаттаудың маңыздылығы (50)
«Тәуелсіздік саған не берді, Сен тәуелсіздікке не бердің?»... (47)
Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде (43)
© Copyright 2011-2017 МAKALA.KZ
Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.