kk ru kk kk kk uk bg kk kk kk kk kk kk kk kk kk mk ru kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk xal kk kk kk kk kk ru kk mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk ru kk mk kk be kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk en kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk ky kk kk ru kk ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk uk ru kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk bg kk kk ru kk kk ru kk kk ky ky ky ky kk kk kk kk kk kk ru ba kk kk kk ru ru uk ru mk kk kk ru kk uk kk ru kk kk ky kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk en kk kk
Басты → Блогтар → Алға Әлем.
19 қараша 2016 +5 RSS-лента
Оятқан мені ерте шығыс жыры... Жалынайық Абайға
Сандаған жылдар бойы кеңестік кезеңнің шілтерлі шымылдығы өскелең ұрпақтың көзінен таса, санасынан аулақ ұстауға тырысқан. Шәкәрім Құдайбердіұлының есімі әдебиет әлеміне қайта оралуы, оның шығармашылығы мен әуелден - ақ азды - көпті таныс аға буын өкілдерін ақыр соңында әділеттің салтанат құрғанына тәуба дегізсе, жаңа талап жас өскіндердің санасын дүр сілкіндіріп, таным көкжиегін кеңейте түскен, солай болу да заңдылық еді.
Күні кешеге дейін кеңестік кезең қалыптастырған бір ізділіктен арылып, Абай және оның ізін ала шыққан ақындардың шығармашылығы төңірегінде пікірдің сан алуандығы қалыптаса бастағанын байқаймыз. Бұл, біздіңше, аз олжа емес.
Өшпес өмір, таусылмас мал берейік,
Бір білімді данышпан жан табайық,- деп ортаға ой тастай келіп:
Ал енді олай болса кімді алайық,
Қазақта қай жақсы бар көз саларлық,
Сақ болайық бір шоқып, бір қаралық,
Қарауылдар мезгіл ғой тұр қаралық
Жүз айтқанмен өзгенің бәрі надан,
Ақылыңды аяма бізге ұқпас деп
Сүлеймен Баязитов 17 сәуір 2017 0 1308 Пікір жоқ әңгіме
Мына жарық дүниеге келген әр адамның діттегені болып, ойлағанның орайы келіп, асығы алшысынан түсіп, қайғы - мұңсыз өмір кешуі ежелден - ақ екіталай дүние екені талас тудырмасы анық.
Адам үшін уайым жеп жазады.
Байқап оқып отырсам соның бәрі,
Өмір бойы қуанбақ жынды ісі ғой,
Кейде асып, кейде сасып, кейде қаштым,- деп түйеді.
Ойласам көрген бейнет, тартқан қайғы,
Болыпты не біреуден, не өзімнен,- деп түйіндейді.
Тіршілік иесінің атар таңы, батар күні Аллаға тәуелді екенін:
Кімде - кім қайғы тартып, бейнет көрсе,
Сұм жалғанның қылғаны бұл дей берсе,
Әлбетте бұл тағдырға наразылық
Түбі Аллаға қарсылық ондайға ерсе,- деп ескертеді.
Өз басындағы келеңсіздікті көрмей - білмей, дүниені жамандауды үйреткен білімсіз шала молда екенін ашып айтады. Осы орайда шындық пен жалғанның ара - жігін ашу ақынға да оңайға соқпағаны аңғарылады. Ақыр соңында:
Дүние деген қызыққан ісің болса,
Қызықтырған кім сені оған сонша.
Пайдасыз, баянсызын біле тұра,
Қуа бердің ойланбай неге сонша? - деп сауал тастайды.
Дүниенің бірыңғай думаннан, рақаттан не болмаса белшеден кешер бейнеттен тұрмайтынын тұжырымдап аз сөзбен жеткізеді. Ғалым Серік Елікбайдың: «Шәкәрім қазақ поэзиясында философияға жаңа өріс ашты, шығармаларындағы адамның ақылына өзгеше мән беруі өзіне дейін әдебиетте көп кездесе қоймайтын жаңа түр», - дегенде, бәлкім, Шәкәрімнің басқа өлеңдерімен қатар біз сөз етіп отырған «Дүние мен өмір» атты өлеңін де қаперінде ұстаған болар.
Қалай десек те ақынның терең де тұжырымды пәлсапалары өмір соққысынан көз ашпай, жігері құм болған жандардың өзіне тың қуат беріп, өмірге, дүниеге, тағдырға қатысты қалыптасып қалған һәм күмәнді һәм тұманды күңгірт ойларына нұр шуақты сәуле түсіріп, тың қуатты, албырт та алғыр алға бастар тың ойға жетелері сөзсіз.
Сүлеймен Баязитов 17 сәуір 2017 0 1285 Пікір жоқ әңгіме
Атынан айрылып жаяу атанса да жаны жасымаған Жаяу Мұсаның «Ақсисасын» білмейтін қазақ жоқ. Солардың көбі біліп қана қоймай, ойын- тойларында сол әнді шырқаумен келеді. Шырқай да бермек.
-Жігіттер, шамаң келсе маған ұқса,- деген жалғыз тармақтың өзі неге тұрады. Осы күні халық композиторларының әндерінің өміршеңдігін сөз етушілер, себебін іздеушілер аз емес. Оның себебі неде? Оған әртүрлі жауап беруге болады.
Соны ықшамдап айтар болсақ, олардың әндері ойдан шығарылған байбалам емес. Күштіден көрген қорлығын күйіне, күйзеле сөз ете отырып өзін де, өзгелерді де зорлыққа көнбей, әзілдік үшін айбаттанып, қайраттанып күресуге үндеді. Ал рухы жасымаған еңселі ел мұндай сананы сілкетін асқақ әндерді әманда аялай бермек.
Бұл – өмір сынына суарылған сұрапыл шындық. Өткен тарихтың шаң баспас, жоғалып жойылмас өмірмен бірге жасай берер мәңгілік ізі.
Сүлеймен Баязитов 8 ақпан 2017 0 1257 Пікір жоқ жаяу мұса
Сен туғанда шаттықтан бір түледім.
Келіп тұрды сол сәтте күлші дегім.
Жөргегіңде жатырсың тырбаң қағып,
Қас-қағымда мына өмір өтер ағып.
Бала бүркіт секілді көкті аңсаған
Талап қылып ұшарсың қанаттанып.
Мына байтақ бабадан алған енші
Тылсымына құлақ түр, тебіренші.
Сенің алтын бесігің – Отаның бұл,
Бастауынан қанып іш, гүлін терші.
Балғыным, бұл – бабалар аманаты,
Туған жерің ұмытпа, жер жәннатың.
Ұланы бол сен оның сенім артар,
Бол еліңнің қатарлы азаматы.
Сүлеймен Баязитов 30 қаңтар 2017 0 994 Пікір жоқ өлең
Айтсын деп ақиқатты тіл берілген
Тәуелсіздік таңы атқалы да 25 - жыл. Осы ақ түйенің қарыны жарылып, Еліміз Тәуелсіздік тойын есте қаларлықтай ұрпақтан ұрпаққа аңыз болып жетерліктей дәрежеде атап өтіп жатқан тұста әркім-ақ өткен жылдарға өзі куә болған жайларды есіне түсірген болар.
Дегенмен атқарылған істі бастан кешкен жайларды бір-ақ сәтте еске түсіру, бағамдап баға беру мүмкін бе? Тәуелсіздік жылдарында атқарылған игілікті істер ұшан - теңіз ғой. Білім беру, денсаулық сақтау, отан қорғау, индустрия т.б.
Салалардағы жетістіктерді айтып шығу тіптен де мүмкін емес және оның бір мақалаға сыюы да екіталай ғой. Толғаныс үстінде менің ойыма өзіміздің облыстық «Сарыарқа самалы» газеті орала кеткені. Сәл шегініс жасау артықшылық етпес.
Кешегі кеңес кезінде партияның айтқаны жүріп, айтқанымен тұрған көп газеттердің бірі еді. Ол тұста басқаны былай қойып, орталық комитеттің жоғары дәрежелі өкілінің облысқа келіп кеткенін облыстық газеттің оқырмандары тек ТАСС-тың КАЗтаг-тың қысқа хабарларынан оқып - білетін.
Ал олардың қандай мәселеге назар аударғаны, қандай шешім қабылдағаны жұмбақ күйінде қалатын. Бір сөзбен, облыстық газеттің (мұнан әрі газет) қызметкерлері үшін сөз бостандығы, хабар алу және оны тарату мүмкіндігі шектеулі еді.
Газет қызметкерлері тек сол аймақтың тұрмыс - тіршілігін ғана жазуға тиіс деген жазылмаған қағида, темір тәртіп, талай қаламының ұшынан от шашыраған таланттардың қиялын қыр асырмай қылтасынан қиды десеңші.
Сондықтан да болар «Сарыарқа самалы» газетінде бұдан бірер жыл бұрын журналист Сая Молдайыптың Алматы сапарынан жазған (газеттің редакторы А.Әбіш) сериялық сұхбаттарын оқығанда, қатты қуанған едім. Осы сериялық дүниелердің жалғаса беруін тілегем.
Сөйтсем, бұл редакция ұжымының арнайы жобасы екен. Енді осы жобаға еніп, жарық көрген сұхбаттарға аз-кем тоқталайық.
Мұзафар Әлімбаев, Әзілхан Нұршайықов, Қалмұқан Исабаев, Ахат Жақсыбаев сынды жазушылармен болған сұхбаттардың, қазақ ұғымына сәйкестендіріп айтсақ, әрқайсысы бір қаралық еді.
Мұзағаң мен Әзағаңның ұрпақ ертеңіне алаң көңілден туындаған толғамдары, отан үшін от кешкен бүгінгі жарқын болашақ ел тәуелсіздігін толымды ой толғақты сырлары газет оқырмандарын тәй басқан тәуелсіздік тұсындағы жетіп артылардай уақыт салмағын бір сәтке ұмыттырғандай еді-ау.
Ал қазақ үшін адам айтқысыз әдеби мұра қалдырған Қалекеңнің соғыс соқпағында Италия жерінде отан үшін опат болған қазақ партизандарының уақыт тозаңына көміле бастаған есімдерін Италиядағы қазақ елшілігі арқылы айдай әлемге паш етті. Оларға Италияда кесене тұрғызылды. Міне, осы жайларды газет тілшісі С. Молдайып жарқырата жазды.
Біздің жерлестеріміз үшін Сәбит Дөнентаевтың есімі аса ардақты, өйткені ол біздің өңірден шыққан шебер журналист. Қазақ әдебиетіндегі алғашқы сатира сардарларының бірі. Оның Семей қаласындағы бейтінің мүшкіл халде екендігі туралы дабыл көтерген де - белгілі қаламгер Сая Молдайып.
ҚР Тағамтану академиясының академигі Төрегелді Шорман дәстүрлі әнші Қайрат Байбосынов, Құнанбай ролін сомдаған Д. Жолжақ-сынов сұхбатын оқып отырып, Саяның сұхбат алу тәсіліндегі бір ерекшелігіне назар аудардым.
Ол кейбір әріптестеріміз сияқты сұхбаттасушының өмірбаянын, қол жеткен жетістігін тізбелеп жаза келіп: «Сіз біздің қалада бұрын болып па едіңіз? Қала сізге ұнады ма?» - деген жаттанды сауалдардан бойын аулақ ұстауы, жазушының, ғалымның, актердің шығармаларындағы көптеген кейіпкерлердің атын атай, іс-әрекеттеріне тоқтала отырып қойған сауалдары сұхбаттасушысын өзіне ынтықтырып, нақтылы жауапқа бастайды.
Ал бұл газет оқырманын қызықтырмай қоймайды. Әттең оқырманға олжа салған дүниелер туралы газет көлемі (жариялана қалса) көшірмейтіндіктен тартына сөйлеуге мәжбүрмін.
Әйтсе де журналист Фархат Әміреновтің, (Бас редактор Н.Жайықбаев) Бауыржан Момышұлының келіні белгілі жазушы Зейнеп Ахметовамен «Қазақтың кіндігі жерден ажырап қалды» атты сұхбатына атүсті болса да тоқтала кетуді жөн көрдім.
Бұл біздің газеттің оқырмандарымен қатар исі қазақты толғандырған небір зауалды жайларға жауап берерліктей дүние екен. Солардың ең бастыларына аз-маз тоқтала кетейік.
Журналистердің: «Жастардың адасуының себебі неде? Қай жерден шалыс бастық?»- деген сауалына Зейнеп: «Ең басты себеп – біздің 70 жыл бойы Құдайсыз қоғамда өмір сүруіміз. Ал адасып жүрген жастар басқа қоғамнан келген жоқ.
Өз ортамыздан шықты...Шекараны айқара аштық, ал оларға керегі жер асты, жер үсті байлығы еді. Сөйтіп, қазақты батыс жалаңаштады, шығыс тұмшалады»,-деген еді.
Сол сияқты Зейнептің дін мен дәстүрге байланысты: «Қазір дін жолында жүргендердің дені қандай бір мәселе жайлы ой айтылса, бұл шариғатта жоқ дегенді алға тартады... Біздің иман- молдалар дін мен дәстүрді дұрыс түсінбейді...
Құдай сені қазақ қып жаратты сол ұлттың тілі, дәстүрі,салты жөн-жобасы, әдебиеті, мәдениеті, тарихы, елі, жері – бәрі саған тиесілі деуді де естен шығарып алады»,- дейді.
-Тіпті қазақтардың бойындағы бауырмалдық, мейірбандық, дархандық сынды қасиеттердің барлығы өзінің бастау көзін ұлттық салт- дәстүрден алатыны жөнінде де жұмған ауыздарын көп аша бермейді.
Газет еліміздің өткенін, бүгінгісін бүкпесіз жазып, оқырманға жеткізе білсе ғана күнделікті өмірдің жылнамасы бірте-бірте тарихқа айналмақ. Жазушылар мен ақындар өнер шеберлері шашасына шаң жұқпайтын Республика ғылымын дамытқандар туралы «Қазақ әдебиеті» газеті, т.б.
Республикалық басылымдар жазсын деп күтіп отырмай, өз оқырмандарына қазір де көп айтылатын тосын сый ұсынып, бірталай білімдарлардың ой маржанына ортақ еткені үшін, «Сарыарқа самалы», саған шексіз алғысымды айта отырып , журналист әріптестеріме: «Жазар көбейсін, бауырлар!» -дегім келеді.
Сүлеймен Баязитов 30 қаңтар 2017 0 1193 Пікір жоқ әңгіме
Әжем менің төрт сиыр,
Қане кім тез табады.
Айта қойшы сана да.
(екі мүйіз танада, екі табан шанада).
Неше көз бар қарғада,
(екі көз, төрт доңғалақ).
Әкемде де бар көлік,
Шешемде де бар көлік.
Сексен бестен бірі кем.
Айта қойшы білсең сен.
(әрқайсының нөмірі қырық екі).
Әнегүні Желтауға үш сағатта шығып ем,
180 - минут жұмсадым сол сапарға бүгін мен.
(екеуінде де үш сағаттан).
Қарақаттың литрі 25 - теңге тұрады,
75 - литр сатсаң сен
Сан басында бір тұрады білесің,
Содан кейін әр ондықтан алады бір үлесін.
Жүзге дейін неше бір бар екенін,
(бір он рет келеді).
-Еу жұрнағы, - ау жұрнағы
Атай қойшы сол сандарды
Тұратұғын бір сан бар.
(нөл жүздікте, 10 - рет кездеседі).
Сүлеймен Баязитов 28 қаңтар 2017 0 874 Пікір жоқ жұмбақтар
Қышқыл дәмді қара нанды,
Көңілімді сары уайым жайлады.
Дәрігер маған қара нанды қарағым,
-Көп жеу керек деді, бір сәт жайдары,
Сонда білдім қара нанның қуатын,
Дәру екен көп ауруға ол деген,
Бірте-бірте қалпына кеп саулығым,
Бірте-бірте арта берді қуатым
Қара нанды жесін-дер ем сенбеген.
Сүлеймен Баязитов 28 қаңтар 2017 0 1026 Пікір жоқ өлең
«Жасыл елдің» мүшесімін мен деген,
Дегенінде ағама мен сенбеп ем.
Ерте тұрып, шайын ішіп, күрек ап,
Шыққанында мен соңынан ерген ем.
Бір көшені кесіп өтіп көлденең,
Көк жиекке ұштасқандай көлбеген.
Көп ұзамай шықтық ауыл шетіне,
Осында екен кәрі мен жас ел деген.
Кеткен екен іске әбден беріліп,
Жалқауланып тұрған жан жоқ керіліп.
Көшеттерді егіп жүрген жұртпенен,
Балаларда мен сияқты елігіп.
Шелек-шелек су әкеліп құяды,
Жұмысшылар, ел ағасы зиялы.
“Жасыл елдің” келешегін сөз етіп,
- Қара шаңды асау желді тияды.
Әрі пана, әрі ауаны тазалап...
Жасыл елдің келешегі ғажап ақ.
«Жасыл елге» қалай үлес қосам деп,
Тұрған ойдан күн ұзаққа мазалап.
Бірақ сәтте ойда жоқта арылдым,
-Сенде мұнда екенсің ғой жарығым.
Шелекке мына ие болда су тасы - деген
Жанды айтқызбай ақ таныдым.
Әпке, әпке-деп, шелекті алдым қолынан.
Су тасыған еріп жұрттың соңынан,
Көшеттерді жұртпен бірге суардым,
«Жасыл елдің» мүшесімін мен енді.
Сөйтіп айым туды бірден оңынан,
Игілігін көреді елім соңынан.
Сүлеймен Баязитов 28 қаңтар 2017 0 1167 Пікір жоқ өлем
Өзекті өртер өксікті ашып айтпай,
Қайран шындық қанша рет тұралады.
О, тәңір-ай, әлдекім тарих десе.
Көз алдыма келтірем мұнараны.
Күнді бағып көзі оның ілінбеді.
Сол мұнара секілді біздің тарих,
Құдіретке бас иіп күлімдеді.
Қалған шындық құдірет тасасында,
Сәті түсіп сырыңды ашасың ба.
Бет-бейнеңді мәңгілік өзгерттің бе,
Өзекті өртер өксікті ашып айтпай,
Келе жатыр айырылмай мұнар әлі.
Сүлеймен Баязитов 28 қаңтар 2017 0 964 Пікір жоқ өлем
Сап тыйып жүз грамды,
Құран кәрімді қолына алды.
Кейде көзі жұмылып отырғаны.
Жүзінен өткеніне опынғаны сезіледі.
Түн баласында жайнамазға жайғасып,
Таң атқанда көз іледі.
-Дәл мендей мінажат етпес сопы-дағы
Шамалы ма дерсің оқығаны.
Не керең, не соқыр-дағы.
Әйтпесе ақыр заман болады дегенде,
Әлгі молда біткен осындағы?
-Тақсыр, сонда жинаған мал-мүлік
-Деп сойдақ шал тіл қатқан.
Ағзам айтарын айта салмай, бірден
Бір мүләйім күйге кірген.
Сонан соң орағытып әріден:
-Қорықпаған бір Алланың кәрінен.
Пайда жоқ дүние жиғаннан.
Жұмаққа кірмекші өз жанын өзі
-Дей бергені сол еді.
Ақыр заман қашан, қалай келеді,
Оны бір Алла біледі,
Әйелінің құм болып жігері.
Онсыз да әрең шыдап жүр еді.
Мал-қораға ілдіріп қара құлыпты,
Істеп жүрген жұмысын тастап,
Бір жосын қылық бастап:
Тұрмысы күннен-күнге кері кетіп,
Есік қаққалы тұр деген ақырзаманы
Есік түгілі тесіктен сығаламай...
-Әуелден –ақ жарым ес ең
Сол сәтте жалтырады табаны,
Жоққа сеніп барынан айырылған-ды.
Кей жандарға не шара?!
Жаңбыр жаумай су болған
Азаматтың ада болса айбыны.
Сүлеймен Баязитов 19 қаңтар 2017 0 1074 Пікір жоқ сықақ
Беттер: Алғашқы Алдыңғы 1 2 3 4 5 Келесі Соңғы
Здесь нет никого ;-)
Чабрец при гипертонии и тахикардии
11 наурыз 2019 - ПРОВЕРЕНО ЛИЧНО - 0 - 0
Лечение гипертонии ее признаки
11 наурыз 2019 - ПРОВЕРЕНО ЛИЧНО - 0 - 0
Препарат понижающий давление при гипертонии
11 наурыз 2019 - ПРОВЕРЕНО ЛИЧНО - 0 - 0
Гимнастика для шеи лечение гипертонии скачать бесплатно
11 наурыз 2019 - ПРОВЕРЕНО ЛИЧНО - 0 - 0
Возможно ли излечиться от гипертонии
11 наурыз 2019 - ПРОВЕРЕНО ЛИЧНО - 0 - 0
Қазақстан ұстаздары сайтынан көшірілген материалға кері сілтеме берілуі керек.
Қазақстан ұстаздары © 2019