kk kk kk kk kk ceb kk en ar en fa kk en kk ru kk uk kk kk kk kk kk kk kk ru bg kk ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk kk de kk de kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk bg kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk ky kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk ky kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk uk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk uk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en tt kk kk kk en kk kk kk kk en uk kk kk ru kk kk kk en uk kk kk kk en uk kk kk kk kk en kk en en en en en en en en en en en en en en en kk ru kk es es en kk kk kk kk kk kk kk kk uk ky kk ky kk kk kk kk kk sah de kk de kk de kk kk de kk de kk de kk de kk de kk ru ru hbs_cyr ru kk kk kk fr en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr kk sah de kk de kk de kk kk de kk de kk de ru ru kk kk
Тұрсынәлі Айнабек ұлы – Қожалар
03.05.2018 Бір суреттің сыры Пікір қалдыру 293 рет қаралған
Барлық саналы өмірінде бір сәтте бекер отырмаған, қолжазбалар іздеп, бұрынғы өткен ақын- жыраулар еңбектерін жалықпай іздеген, жабырқамай  түндер отырып аударып жүйелеген-Мәделіқожа, Майлықожа, Ергөбек, Құлыншақ, Молда Мұса секілді жыр алыптарын елге қайта таныстыруға еңбек еткен азамат. Әлішер Науаи, Қабуснама, Омар Хаям, Хазреті Али, Әмір Темір еңбектерін қазақ тіліне аударып еліне таныстырған Ағамыз Тұрсынәлі Айнабек ұлы келер жылы 90-жасқа келер еді. Тұрсыекеңнің жан-тәнімен ізденген еңбегі Мәделіқожа мен Майлықожа мұралары болды. Төменде аталған екі бабасына екі түрлі жағдайда жазған еңбегін беріп отырмыз.
Мың сегіз жүз елу сегіз,
Жүз он тоғыз жыл өткенде,
Өлтіріп өтін алдым баурын жарып,
-Деп айтқан Мәделінің сөзі менен,
Тұрсынәлі Айнабекұлы. 26-08-07 ж.Қарбастау ауылы – Мәлім моладағы Мәделіқожаның сағанасының жаңартып салыну мәресіміндегі құтықтау сөз.
Ағайын арасының той жыйынына Қожатоғайға барғанда Қуанышбек қажы Майлы ақынның жұртын көріңіз деп алып барып көрсетті. Сол көріністен алған әсердің қағазға түскен нұсқасы.
Сырдан шыққан Майлы арық сағасында,
Ұлы ақынның қыстауы ірге тепкен,
Сыр менен жазық жайлау арасында.
Шығыс жағы Әлімтау, Айғыр ұшқан,
Құт мекен соны жайлау сақтар қыстан.
Ақдала, Арпатөкті, Дарбаза мен,
Көкшымылдық, Қырыққұдық жусаны ыққан.
Изен шөп, қара жусан, қызыл жусан,
Боз раң, қара от шыққан киелі сан.
Қумды алқапты қаудасын,бүрген өсіп,
Құм көшіп қонуына еткен нұқсан.
Қазғандай Толағайдай анық бір дәу,
Түбінен қайнап шыққан тұщы суы,
Аумағы алты қанат үйдей бір нау.
Қара оттан, ақмамық, сете, саған,
Уақ малға құнары жекемдей болған.
Ақмамық әңгелектің исін сеуіп,
Жусан жұпар шашқандай болар далам.
Көктемде шатыр гүлді өсіп кеурек,
Иісі аңқыған шайыры танау керген.
Дертке дауа шипа боп, кеселденген,
Қатарға қосар малды жедел емдеп.
Шыбықбелгі, Ысқалы мен Көксарай,
Шардара,Сүткент,Ұзын ата ескі қала,
Дарияның батысында жатқан жанай.
Сүткент пен Байтоғай арасында,
Жайылып аққан дария саласында,
Жайқалып жасыл орман тоғай өскен,
Дарияның екі бет жағасында.
Аққан дария жайылған көлдей болып,
Телегей тепкен толқын сеңдей болып.
Тоғайдың арсында көлдері мен,
Қылы бар ағып жатқан жеңдей болып.
Сусылдап көлден сұқсыр үйрек ұшқан,
Қаңқылдап қаздар қонған барлап тыстан.
Сері аңшылар сейдірмей олжа алған,
Сыбағасын айырып ұшқан құстан.
Жайылып, дария ағып сылаң қаққан,
Тоғайды аң менен құс пана тапқан.
Қыт-қыттап көрсетеді жемін тапқан.
Қызыл жасыл қоразы қанат қаққан,
Сыбызғы саз сыйқырлы салып бапты ән.
Жүреді мекиеннен хабар алып,
Дегендей болып жыртқыш жаудан сақтан.
Ор қояны орғийды құмнан қашып,
Жауға жем болмайын деп қара басып.
Қызыл қоңырау шеңгелдің жынысына,
Сіңіп барып алады демін басып.
Түлейге түлкі жортпас тұзақ құрған,
Аңшылар бар, айласы асып тұған,
Жым қуалар жымысқы әдісі мен,
аз емес қатыгездер олжа құған.
Кең жайыла дария аққан көлдей болып,
атты, жаяу кешіп өтер жердей болып,
екі жағы жайқалған жасыл орман,
Табиғат қойған сыпат теңдей бөліп.
Сүткентті деп айтады ескі қала,
Бау-бақша жүзім өскен сай мен сала.
Өсіп жатқан кей жерде ішінара.
Бір шеті ескі шаҺар Ұзын ата,
Ғұлама Зәңгі атадан алған бата.
Мүриттері кереметін көзбен көріп,
Дей алмаған Исламның дінін қата.
Қыраты қырдағы елдің Мұрынқарақ,
Тұрғандай батыс жаққа қырын қарап.
Ұзын ата насихаттап Ислам дінін,
Қарақтан жайылған дер елге тарап.
Сексеуіл, жусан өсіп жатқан дала,
Қазаққа қасиеті жаққан дала,
Қарақты Қазығұрттың сілемі дер,
Дауғат айтқан Ұзын ата асқан дана.
Бейіті Байырқұмда Ұзын ата,
«Шыңғысханды осында» деген қата.
Мұнда жатқан әулие, шын ғұлама,
Қалың елді Исламға алған тарта.
Мұхаммад пайғамбардан тартқан желі,
Құл қожа Ахмед Иассауи абзал жолы,
Исламды қабыл еткен қазақ елі.
Сыр бойына жаратқан төккен Нұрын,
Қарбызы-қазан, қауыны-кез балдан шырын.
Су шайып кеткен жерге ексе егін,
Мол өнім жиған диқан жұрттан бұрын.
Тоғайда өскен сәмбіл, тораңғы, тал,
Қалың өскен жидесінің мәуесі бал.
Жиде жеген қырғауылды сойған кезде,
Қарнынан бір қос уыс майы шығар.
Сылқым Сыр, сылық-сылық күліп сылаң қаққан,
Кейде тар, кейде кең бол жайыла аққан.
Кең алқап кенеренің жағасында,
Қыстауы Майлықожа орын тапқан.
Дарияның гауҺар жатар арнасында,
Дегенді Мәделі айтқан әу басында.
Ақынның ұлағатты ұлы сөзін,
Жөн болып тұр қайталау дәл осында.
Мәдәлі айтып кеткен әу басында,
Мейлің нан,мейлің нанба сөз гауҺарын,
Майлы ақын тапқан сында дәл осында.
Кең далалы керемет кенереде,
Табиғат өрген қарап өнегеге,
Ұлы ақын сөз гауһарын терді ме екен?
Мұра етіп кейінгі ұрпақ неменеге.
Қарақты назарға алып қыбла жақтан,
Ойға алып Ұзын атаны құмда жатқан,
Ұлы ақын сөз гауҺарын түзді ме екен?
Нәр алып Исламдық бал бұлақтан.
Кең дала кереметті кенереден,
Дариядан су шығарып егеленген.
Ұлы ақын сөз гауһарын терді ме екен?
Сыр шертіп тылсым сырлы шежіреден.
Сан түрлі өрнек көріп бедерленген.
Ұлы ақын сөз гауһарын түзді ме екен?
Халықтың қарапайым қамын жеген.
Кең дала кереметті кенереден,
Ашық аспан, дейтін алып терезеден,
Көрген ақын түзген бе сөз гауһарын,
Табиғат өрген өрнек өнегеден?
Кең дала кереметті кенереден,
Қыстау сап,су шығарып егеленген.
Баһар алар жас ұрпақ дүниеге енген.
Бұл өлеңді Тұрсыекең 80-нен аскан шағында жазды, өзі разы болып, оқып шаттанып отырушы еді.
Дайындаған Сейт Омар Саттарұлы
қожалар Тұрсынәлі Айнабек ұлы 2018-05-03
Таңбаларқожалар Тұрсынәлі Айнабек ұлы
Алдыңғы   Құлымбет қожа ишан
Келесі Мырзаби оқиғасы және Асқарқожа
Жазушы Кәмел Жүністегінің үйінің төрінде тұрған ет табақ туралы былай деп әңгімелеп берді: «Ескінің көзіне …
Пікір қалдыру Жауапты болдырмау
Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған
“Триумфатор трагедиясы” – ғұмырнамалық шығарма
Шалап қожа (Батырқожа) әулие
ҚОШ БОЛ АРДАҚТЫ АҒА
Сексен күн кесел болғанда
“Триумфатор трагедиясы” – ғұмырнамалық шығарма
Мырзаби оқиғасы және Асқарқожа
Хожа Фақиһ Аийубтың хикаясы
© Copyright 2018. Материалдарды көшіру барысында сайтқа сілтеме қойылуы міндетті.
Бас редакторы Айгүл Уайсова. Тел.: 87052923738. | Біз туралы...