kk en kk id ru kk ru kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk ky uk kk tt bg uk kk kk kk be ru ru ru ru ky uk ru ru ky hbs_cyr kk ru kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk uk ru ru kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk ru kk kk kk ru kk kk ru kk ru ru ru ba ru bg en ky en ky en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk uk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru kk ru uk uk kk kk ru kk kk ru kk ru kk uk kk kk ru kk kk ky kk kk kk ru mk kk kk kk ru ru ru ru kk kk kk kk ru ru bg kk ky kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru uk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk ru kk kk kk kk kk uk ru kk kk kk kk bg ru kk kk ba kk kk kk kk kk ru ce ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba kk ru ru ru uk kk kk kk en kk en ro kk en ru en kk kk kk ru kk kk kk ru kk ru kk ru ru kk ru ru ru ru ru ru kk ru kk ru kk kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru mk kk kk kk kk kk ru kk kk en kk vi en en en en en
Жалпы қан анализі, интерпретация | KazMedic
Алғашқы қазақ тіліндегі медициналық портал
Жалпы қан анализінің кестелік көсеткіші
Қанның талауының сурет түріндегі кестесі:
Сусыздану (су ішудің азаюы, шөлдеу, бүйрек жұмысының бұзылуы, қант диабеті, көп мөлшеде құсу және іш өту, зәр айдағыш заттарды пайдалану);
Жүректің немесе өкпенің туа пайда болған ақауы;
Бүйрек аурулары (бүйрек артериясының стенозы, қатерсіз ісіктер)
Қан түзу ағзаларының аулары (эритемия);
Қан жүйесінің туа пайда болған аурулары (талассемия, орақ тәрізді анемия);
Ағаза шектен тыс ару (истощение);
Эритроциттер –қанның қызыл түйіршіктері. Бұл қанның ең көп жасушалары. Негізгі қызметі оттегіні тасымалдау, оны ағза тіндеріне жеткізу. Эритроциттер түрі екі жағынан ішке қарай дөңес диск. Эритроцит ішіде көп мөлшерде гемоглобин болады. Қызыл дискінің көп бөлігін дәл сол алып жатады.
Эритроциттер санының төмендеуі анемия деп аталады. Бұл патологиялық жағдайдың себептері көп, және ол әрдайым қан түзу жүйесімен байланысты емес.
Дұрыс тамақтанбау (белок және дәрумендерге кедей тағам);
Гемолиз (токсикалық заттардың немесе аутоиммунды процесс арқасында қан жасушаларының өлуі)
Ағзаның сусыздануы (көп құсу, диарея, сұйықтық ішуді азайту);
Жүрек және өкпенің аурулары. Өз кезегінде тыныс алу және жүрек қызметінің жетіспеушілігіне алып келетін;
Лейкоциттер қан ағымындағы ақ түсті жасушалар. Бұл жасушалар иммунды жүйенің негізі десе болады. Ағзаға инфекция, токсикалық заттар, бөгде заттар түскенде осы лейкоциттер сонымен күресіп, ағзаны қорғайды. Лейкоциттердің түзілуі қызыл сүйек кемігінде және лимфа түйіндерінде жүреді. Лейкоциттер бірнеше түрге бөлінеді, олар: нейтрофильдер, базофильдер, моноциттер, лимфоциттер. Олардың әрқайсысы сыртқы түріне және атқаратын қызметіне байланысты ажыратылады.
Іріңді қабыну аурулары (абсцесс, флегмона, бронхит, гайморит, аппендицит және т.б);
Лейкоз кезінде (иммунды жүйе стимуляциясы жүргенде);
Вирусты инфекциялық аурулар (тұмау, вирусты гепатит, сепсис, қызамық, малярия, қызылша, эпидемиялық паротит, ЖИТС және т.б);
Ревматикалық аурулар (ревматоидты артрит, жүйелі қызыл жегі);
Ісіктерге қарсы препараттар (цитостатиктер, стероидты препараттар);
Гематокрит – зертеудегі қаның жалпы көлемінің ондағы бар эритроциттерге пайыздық қатынасын айтады. Пайызбен өлшенеді.
Жүрек немесе тыныс жетіспеушілігі;
Сусыздану (көп мөлшердегі құсу, диарея, қүйіктер, диабет)
Лейкоцитарлы формула бұл лейкоциттердің әр түрлерінің жалпы қандағы пайыздық қатынасы. Әртүрлі патологиялық жағдайларда осы пайыздық көрсеткіштер өзгеріске ұшырайды.
Таяқшаядролы форма 1- 6%
Нейтрофильдер екі түрлі болуы мүмкін. Жетілген (зрелые), басқаша оларды сегментоядролы деп, ал жетілмегендерді таяқшаядролы деп атайды. Нормада таяқшаядролылар минималды 1-3 % болады. Иммунды жүйенің мобилизациясы кезінде жетілмеген нейтрофильдер саны көбейеді.
Қандағы нейтрофилдер санының жоғарылауы –нейтрофилия деп аталады.
Инфекциялық аурулар (ангина, синусит, ішек инфекциялары, бронхит, пневмония);
Инфекциялық процесстер (абсцесс, флегмона, гангрена, жұмсақ тіндердің травмалық зақымдалуы);
Ішкі ағзалар қабыну аурулары (панкреатит, перитонит, артрит және т.б);
Инфаркт (жүрек, бүйрек, көкбауыр инфаркті);
Созылмалы зат алмасу бұзылыстары (қант диабеті, уремия, эклампсия);
Вирусты инфекциялық аурулар (бруцеллез, тұмау, қызамық, қызылша, вирусты гепатит);
Қан аурулары (апластикалық анемия, жедел лейкоз);
Қалқанша безі гормоны жоғары болуы (тиреотоксикоз);
Антибактериалды, қабынуға қарсы, вирустарға қарсы препараттар;
Лейкоцитарлы формуланың оңға немесе солға ығысуы деген не?
Лейкоцитарлы формуланың солға жылжуы қалыпты жағдайда тек сүйек кемігінде болатын жас, жетілмеген нейтрофилдердің қанда пайда болуы және мөлшерінің көбеюін айтады. Мұндай жағдай жеңіл және ауыр түрдегі инфекциялық аурулар кезінде, қабыну аурулары кезінде (ангина, малярия, аппендицит), сонымен қатар қан жоғалту кезінде, дифтерия, пневмония, скарлатина, сепсис және интоксикация кезінде байқалады.
Лейкоцитарлы формуланың оңа жылжуы қанда кәрі, яғни сегментоядролы нейтрофильдердің көбеюін атайды. Мұндай көрініс радиациялық фоны жоғары аумақта тұратын сау адамдарда байқалады. Сонымен қатар В12 жетіспеушілік анемия, фолий қышқылының жетіспеушілігі, өкпенің созылмалы аурулары бар және обструктивті бронхитпен ауыратын адамдарда кездеседі.
Эозинофилдер –адам ағзасын токсикалық заттардан, паразиттерден тазартуға және ісік клеткаларына қарсы тұратын лейкоциттер түрі. Бұл лейкоцит түрі гуморальді иммунитет қалыптасуына қатысады.
Аллергия (бронхиалды астма, тағамдық аллергия, шаң тозаңға аллергия, атопиялық дерматит, аллергиялық ринит, дәрі дәрімекке аллергия);
Паразитарлы аурулар (ішек паразиттері, лямблиоз, аскаридоз, энтеробиоз, описторхоз, эхинококкоз);
Инфекциялық аурулар (скарлатина, туберкулез, мононуклез, венерологялық аурулар),
Қан түзу жүйесінің аурулары (лейкоз, лимфома, лимфогранулематоз);
Ревматикалық аурулар (ревматоидты артрит, түйіді периартерит, склеродермия);
Моноциттер –саны жағынан аз, бірақ көлемі үлкен иммунды жасушалар. Бұл лейкоциттер ағза үшін бөгде, бөтен заттарды тануға және басқа лейкоциттерді оны тануға үйрететін жасушалар. Қаннан адам тіндеріне миграция жасау қабілеті бар. Қаннан тыс жерде (ағза тіндерінде) пішінін және түрін өзгертіп, макрофагтарға айналады. Макрофагтар қабыну ошағына белсенді түрде жылжып, қабынған тінді тазалауға, өлген жасушалары және инфекцияны жоюға қызмет етеді. Макрофагтардың осындай жұмысы арқасында зақымдалған тіндердің қайта қалпына келу қасиеті пайда болады.
Моноциттердің жоғарылау себебе (моноцитоз):
Вирустар, қарапайымдылар, саңырауқұлақтармен шақырылған инфекциялық аурулар;
Жедел қабыну процессінен кейінгі қалыпына келу кезеңі;
Спецификалық аурулар: туберкулез, сифилис, бруцеллез, саркоидоз, спецификалық емес жаралық колит;
Ревматикалық аурулар (жүйелі қызыл жегі, ревматоидты артрит, түінді периартерит);
Қан түзу ағзаларының аурулары (жедел лейкоз, миеломды ауру, лмфогранулематоз);
Моноциттердің төмендеу себебі (моноцитопения):
Іріңді процесстер (абсцесс, флегмона, остеомиелит);
Хирургиялық операциядан кейінгі кез;
Стероидты препараттарды қабылдау (дексаметазон, преднизолон);
Базофилдер –қанның ең сирек кездесетін иммунды жасушалары. Қалыпты жағдайда қан талдауында анықталмауы да мүмкін. Базофилдер баяу типті иммунологиялық қабыну рекциясын түзуге қатысады. Көп мөлшерде тіндердің қабынуын шақыратын заттары бар.
Қалқанша безі гормондарының төмендеуі (гипотиреоз);
Тағамдық немесе дәріге аллергия;
Көкбауырды алып тасағаннан кейінгі жағдай;
Гормоналды препараттармен емдеу (эстроген, қалқанша безі белсенділігін төмендететін препараттар);
Лимфоциттер –гуморальді және жасушалық иммунитет құруға негізгі роль атқарады. Қанда лимфоциттердің бірнеше түрлері болады: хэлперлер, супрессорлар және киллерлер. Әрбір лимфоцит түрлері иммунды жауаптың әр кезеңіне қатысады.
Лимфоциттердің жоғарылау себебі (лимфоцитоз):
Вирусты инфекцияар (инфекциялық мононуклеоз, вирусты гепатит, цитомегаловирусты инфекция, қызылша);
Қан жүйесінің аурулары (жедел лифолейкоз, созылмалы лимфолейкоз, лимфосаркома, Франклин ауруы);
Тетахлорэтанол, қорғасын, мышьяк, көміртегі дисульфитімен улану;
Келесі препараттарды қолдану: левадопа, фенитоин, вальпер қышқылы, наркотикалық жансыздандырғыштар;
Лимфоциттер төмендеу себебі (лимфопения):
Онкологиялық аурулардың терминальді сатысы;
Тромбоциттер кіші көлемдегі ядросыз жасушалар. Негізгі қызметі қаню ұюға қатысу. Соның арқасында зақымдалған тамыр жылдам тромбтармен жабылып, қан ағу тоқтайды.
Тромбоциттер нормасы 180 – 320×109 клеток/л
Тромбоциттер жоғарылау себебі: (тромбоцитоз):
Қабыну процестері (ревматизм асқынуы, остеомиелит, туберкулез, басцесс);
Анемиялардың әр түрлері (гемолитикалық, теміржетіспеушілік),
Әртүрлі локализацияда орналасқан рак;
Тромбоциттердің төмендеу себебі (тромоцитопени):
Қан жүйесінің туа пайда болған аурулары;
Идиопатиялық аутоиммунды тромбоцитопениялық пурпура;
Evans синдромы (аутоиммунды гемолтикалық анемия және тромбоцитопения);
ЭТЖ (эритроциттердің тұну жылдамдығы) қанның плазмаға және эритроциттерге бөліну жылдамдығын анықтайтын лабараторлы анализ. Кейбір қазақ тілді материалдарда орысша СОЭ сөзін ЭТЖ (эритроциттер тұну жылдамдығы), ал басқа жерде ЭШЖ деп (эритроциттер шөгу жылдамдығы) деп аударады.
Зерттеу мақсаты: эритроциттер плазмадан және лейкоциттерден қарағанда ауыр болып келеді, сондықтан жердің тартылыс күшінен олар пробирка түбіне түседі. Сау адамдарда эритроциттер мембранасы теріс зарядта болып, бір бірінен тебіледі (алшақтайды). Бұл олардың тұну жылдамдығын баяулата түседі.Бірақ кейбір ауруларда қанда келесідей өзгерістер туындайды:
Фибриноген мөлшері көбейеді. Сонымен қатар альфа- және гамма-глобулин және С-реактивті белок жоғарылайды. Бұлар эритроциттер бетіне жабысып, олардың салмағы жоғарылауына алып келеді.
Альбумин концентрациясы төмендеу. Мұндай жағдайда эритроциттер жабысуына кедергі туады.
Қанның электролиттік балансы жоғарылайды. Соның әсерінен эритроциттер заряды өзгеріп, олар бір бірінен тебілмейтін болады.
Осындай өзгерістер нәтижесінде қанның қызыл түйіршіктері бір бірімен жабысады. Біріккен және ауырлаған эритроциттер пробирка түбіне жылдам түсетін болады. Нәтижесінде ЭТЖ жоғарылайды.
ЭТЖ жайлы не білуіміз керек?
ЭТЖ анықтау спецификалық болып табылмайды. ЭТЭ көптеген ауруларда қан белок плазмаларының сапалық және сандық өзгерістері әсерінен  жоғарылауы мүмкін.
2 % науқастарда (тіпті ауыр жағдайда да) ЭТЖ қалыпты болып қала береді;
ЭТЖ аурудың бірінші күні жоғарыламайды, тек екінші күнінен бастап жоғарылайды;
Аурудан жазылғаннан кейін ЭТЖ бірнеше апта, кейде 1 ай бойы жоғары сақталуы мүмкін.
Кей кезде сау адамдарда ЭТЖ 100мм/сағ дейін жоғарылауы мүмкін.
ЭТЖ тамақ ішкеннен кейін 20 мм/сағ дейін жоғарылайды. Сондықтан анализді аш қарынға алу аса маңызды.
Егер лабараторияда температура 24 граддустан жоғары болса, эритроциттер жабысу процессі бұзылып, ЭТЖ төмендейді. Бұл анализдің жалған нәтиже көрсетуіне алып келеді.
ЭТЖ жалпы қан анализінің міндетті критерийлерінің бірі.
ЭТЖ анықтауға бүкіләлемдік денсаулық сақтау ұйымы (ВОЗ) Вестергрен әдісін пайдалануды ұсынады. Бұл әдісті қазіргі заманауи лабараториялар пайдаланады. Бірақ кейбір поликлиникаларда және ауруханалар зертханасында Панченкова әдісін пайдаланады. Сондықтан дәрігер және медбикелер үшін екі әдісті де білген дұрыс.
Вестергрен әдісі. 2 мл веналық қанды 0,5 мл натрий цитраты және антикгулянтпен бірге араластырады. Қоспаны жіңішке пробиркаға 200 мм деңгейге дейін құйып, вертикальді штативке орналастырады. Бір сағаттан кейін милиметр бойынша плазманың жоғарғы шекарасынан эртироциттер деңгейіне дейін өлшейді. ЭТЖ өлшеу бірлігі мм/сағ.
Панченкова әдісі. Бұл зерттеуде саусақтан капиллярлы қанды пайдаланады. 1 мм диаметрі бар шыны пипетка көмегімен 50 мм натрий цитратын  алып, пробиркаға құяды. Кейін 2 рет пипеткамен саусақтан қан алып, натрий цитраты бар пробиркаға құяды. Осылай антикогуянт пен қан ара қатынасы 1:4 тең болады. Осы қоспаны шыны капилярға 100 мм деңгейге дейін құйып, вертикальді жағдайға орналастырады. Нәтижелерін бір сағаттан кейін бақылайды.
Вестергрен әдісі , норма:
балалар 0-16 жас – 2-10 мм/сағ·ерлер 50 жасқа дейін – 15 мм/сағ дейінерлер 50 жасан жоғары  20 мм/сағәйелдер 50 жасқа дейін – 20 мм/сағ дейінәйелдер 50 жас асқан –  30 мм/сағ дейін
балалар 0-12 ай – 2-10 мм/сағбалалар 1-16 жас – 2-12 мм/сағерлер – 1-10 мм/сағәйелдер – 2-15 мм/сағ
Физиологиялық жоғарылау (аурумен байланысты емес):
Етеккір циклі. ЭТЖ етеккір циклі алдында бірден көтеріледі, және етеккір кезінде нормаға дейін төмендейді. Бұл циклдің әртүрлі периодында болатын гормональді өзгерістермен байланысты.
Жүктілік ЭТЖ жүктіліктің 5 аптасынан бастап, босанғанан кейінгі 4 аптасына дейін жоғары болады. ЭТЖ максималды деңгейі босанғаннан кейін 3-5 күндерде байқалады. Қалыпты жүктілік кезінде ЭТЖ деңгейі 40 мм/сағ дейін жоғарылайды.
Инфекция және қабыну прцесстері (бактериалды, вирусты, саңырауқұлақ):
Жоғарығы және төменгі тыныс жолдар аурулары : ангина, трахеит, бронхит, пневмония;
Лор азалар қабынуы: отит, синуситтер, тонзилит;
Стоматологиялық аурулар: стоматит, тіс гранулемасы;
Жүрек қантамыр жүйе аурулары: флебит, миокард инфарктісі, жедел перикардит;
Зәр шығрау жолдар ауруы: цистит, уретрит;
Кіші жамбас ағзаларының қабыну аурулары: аднексит, простатит, сальпингит, эндометрит;
Асқорыту ағзалары қабыну аурулары: холецестит, колит, панкреатит, жара ауруы;
Дәнекер тіндер ауруы (коллагеноздар);
Кез келген локализациядағы қатерлі ісік;
Хирургиялық емнен кейінгі жағдай;
ЭТЖ жоғарылату қасиеті бар дәрілік препараттар:
Физиолгиялық (аурумен байланысты емес) төмендеу:
Жаңа туғандарда. Нәрестелерде ЭТЖ деңгей төмен болу себебі, қанында фибрионген деңгейі төмен және көп мөлшерде эритроциттер болуымен байланысты.
ЭТЖ төмендеу себебі (патологиялық жағдайлар):
Вирусты инфекциядан кейінгі жазылу;
Жүйек жүйесінің қажуы (жылдам шаршағыштық, әлсіздік, бас аурулары);
Кахексия –ағзаның шектен тыс әлсіреуі (истощения);
Ұзақ уақыт глюкокортикоидтарды қабыдау.
Гиперглиекмия –қан плазмасында қанның көп мөлшерде болуы;
Қан ұю қасиетінің төмендеуі;
Ауыр түрдегі бассүйек ми жарақаты;
СОЭ деңгейін төмендетуге алып келетін дәрілік препараттар:
Стероидты емес қабынуға қарсы заттар –диклофенак, немид;
Сульфаниламидті препараттар – сульфасалазин, салазопирин;
Гормональді препараттар –тамоксифен, нолвадекс;
Түсті көрсеткіш –эритроциттердегі гемоглобиннің концентрациясын көрсететін сан. Нормада түсті көрсеткіш 0,85-1,1 аралығында.
Қажетті материалды таппадың ба? Онда KazMedic авторларына тапсырыс бер
Достарыңмен әлеуметтік желіде бөліс
Медик+ админ! Сайт бойынша жауапты адам.
Comments: 0Publics: 994Registration: 01-10-2014
(7 оценок, среднее: 5,00 тен 5)
KazMedic > Теориялық білім > Жалпы қан анализі
Акушерия ж/е Гинекология (78)
Сот медицинасы және патанатомия (14)
Рефлюкс нефропатия (5,00 тен 5)
Описторхоз (5,00 тен 5)
Стоматологиядағы микробқа қарсы препараттар (5,00 тен 5)
Жыныстық қатынас (5,00 тен 5)
Стоматологиядағы протездер (5,00 тен 5)
Көз жарақаттары (5,00 тен 5)
Жедел бүйрек жетіспеушілігі (5,00 тен 5)
Пилоростеноз (5,00 тен 5)
Бүйректің жасқа байланысты өзгерістері (5,00 тен 5)
Жалпы қан анализі (5,00 тен 5)