kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba kk kk tt kk kk kk kk mk kk uk kk uk kk kk ba ky mhr kk kk ru kk kk kk kk kk be kk kk kk kk uk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk bg kk kk kk kk uk kk de sv kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ar kk kk ar kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk sv kk kk kk kk kk kk uk ky kk ky kk kk kk ru kk kk kk de kk kk kk de kk kk de kk kk de kk kk de ky kk de kk kk de kk kk de ba kk de kk kk de tt kk de kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en ru kk kk ru kk en
Құрбан айтта құрбандық шалу жайлы әр мұсылман білуі тиіс 12 дерек – “ЕлАна” әлеуметтік, қоғамдық-танымдық сайты
Соңғы жаңалықтар. Астана, Алматы, облыстар, тәлім-тәрбие, салт-дәстүр, тарих, спорт, саясат туралы ақпарат сайты
Мемлекеттік бағдарламалар, ұлт жоспары 100 қадам
Терминдік мағынасы: Алла Тағаланың разылығына жақындау ниетімен құрбан айт күндерінде шалынатын арнайы малдың аты[1].
Құрбан шалудың артықшылығына, сауапты іс екендігіне қатысты пайғамбарымыздың бірнеше хадистері бар.
Пайғамбарымыз (ﷺ) төмендегі мына хадисте Алла ризашылығы үшін шалынған құрбанның әрбір қылы үшін сауап жазылатындығын сүйіншілеген: «Сахабалар Пайғамбарымызға (ﷺ):
– Уа, Алланың Елшісі, құрбандық деген не? – деп сұрақ қойды.
– Құрбандық – сендердің Ибраһим (а.с.) бабаларыңның сүннеті, – деді.
– Одан бізге қандай сауап бар? – Әрбір тал қылшығы үшін сауап аласыңдар.
2. Құрбан айтта құрбан шалудың үкімі
Ханафи мәзһабында құрбан айтта шамасы жеткен дерге құрбан шалу – уәжіп.
Пайғамбарымыз (ﷺ) «Кімде-кім мүмкіншілігі бола тұра құрбан шалмаса, біздің намаз оқитын жерімізге жақындамасын!» – деп бұйырған[5].
3. Құрбан шалу кімге уәжіп?
Құрбан шалу уәжіп болу үшін төмендегі мына шарттар болуы қажет.
2. Құрбан айт уақытында жолаушы болмау;
3. Негізгі қажеттерден тыс нисап мөлшеріндегі қаржыға ие болу.
Нисап мөлшері – 85 грамм алтын яки құнына тең келетін ақша. Зекет ғибадаты сияқты құрбанның уәжіп болуы үшін нисап мөлшеріне жеткен малға бір жыл толу шарт емес. Құрбан шалған уақытта міндетті түрде ниет ету керек. Өйткені, малды ғибадат үшін соятыны сияқты, тек қана етін пайдалану үшін де союға болады[6].
Ескерту: Нисап мөлшерінде артық қаражаты болмаса да кедей мұсылман кісінің құрбан шалуына болады. Шалған құрбандығы нәпіл құрбан үкімінде болады.
4. Құрбан шалудың уақыты
Құрбан шалудың уақыты құрбан айттың бірінші күні айт намазынан кейін басталып, айтың үшінші күні ақшамға аз уақыт қалғанға дейін жалғасады. Қандай да бір маңызды шариғи себепке байланысты құрбан айт намазына бара алмай, айт намазын оқымаған кісі намаз оқып болатындай уақыт өткеннен кейін құрбанын шала беруіне болады. Айт намаздан бұрын шалынған мал құрбандыққа есептелмейді.
5. Құрбандыққа жарамды малдар
Қой, ешкі, сиыр және түйе малдарын ғана құрбандыққа шалуға болады. Құрбан ретінде шалынатын қой және ешкі кем дегенде бір жасар, сиыр екі жасар, түйе бес жасар болуы керек. Алты-жеті айлық кепе қозы бір жасар қой сияқты семіз, етті болса, құрбандыққа шалуға жарайды. Қой мен ешкінің еркегін, сиырдың ұрғашысын шалу абзал. Елік, арқар сияқты аңдар мен тауық, қораз, қаз, үйрек сияқты құстар құрбан ретінде сойылмайды.
6. Бірігіп құрбан шалу
Қой немесе ешкіні тек бір адам құрбан ретінде шала алады. Ал сиыр немесе түйені яғни, ірі қараны бір кісінің жалғыз өзі үшін шалуына болады. Сондай-ақ жеті кісіге арнап, ортақ шалуларына болады. Құрбанды ортақтасып шалған уақытта әрбір адам құрбан шалу ниетімен ортақтасуы керек. Бір кісі құрбан үшін, ал екінші бір кісі тек қана етін алу ниетімен ортақтасса, шалынған мал барлық ортақтар үшін құрбан болып есептелмейді.
7. Құрбандыққа жарамайтын малдар
Мынадай кемшілігі бар малдар құрбандыққа жарамсыз болып саналады.
• Бір көзі соқыр
• Сойылатын жерге жете алмайтын дәрежеде көтерем
• Құлағы немесе құйрығы тумадан жоқ немесе басым бөлігі кесілген
• Тістерінің көбі түсіп қалған
• Емшектерінің басы жұлынып қалған
• Бір мүйізі немесе екеуі де түбінен сынған.
Құрбан шалуы уәжіп болған кісінің құрбандық малында аталмыш кемшіліктердің біреуі сатып алғаннан кейін пайда болса немесе алған малы өліп қалса, қайтадан құрбандыққа жарайтын мал сатып алып шалуы керек. Ал құрбан шалу уәжіп болмаса да, сауап үшін шалуды ниет еткен кедей адамның сатып алған құрбанында бір кемшілік пайда болса, сол малды шала береді. Тіпті құрбан шалуы уәжіп болмаған кедей адам бойында кемшілігі бар малды сатып алып, құрбан ретінде шалуына болады. Өйткені, кедей адамның шалған құрбандығы– нәпіл құрбан. Нәпіл ғибадатта кешірім бар[7].
8. Құрбан шалуда өкілдік
Құрбандық малын мүмкіншілік болса, мойнына уәжіп болған адамның өзі шалғаны абзал. Және оның сауабы мол. Алайда өзге біреуге өкілдік беруіне де болады. Құрбан шалуы уәжіп кісі басқа бір адамды телефон арқылы немес хат сияқты жолдармен өзінің орнына басқа адамды өкіл ретінде құрбан шалуы үшін тағайындай алады. Өкілге «менің орныма құрбан алып, шал» деп айтылған уақытта, өкіл сол адамның атына құрбан алып шалады.
9. Құрбан малы қалай шалынады?
• Құрбан ретінде шалынатын малды қинамау үшін, өткір пышақ қолдану керек. Малды сою үшін жерге жатқызғаннан кейін пышақты көз алдында жалақтатып, қайрау – мәкрүһ. Ал, қинамай сою – сүннет.
• Құрбан ретінде шалынатын мал құбылаға қарата жатқызылып, дұға ретінде мына аят оқылады:
إنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيَايَا وَ مَمَاتِي لّهِلِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ
«Инна салати уа нусуки уа махиаиа уа мәмәти лилләһи Раббил ‘аламина лә шәрика ләһ»459. «Күмәнсіз менің намазым және басқа ғибадаттарым, өмірім де, өлімім де бүкіл әлемдердің Раббы Алла үшін. Оның еш серігі жоқ».
ألله أكْبَرُ, ألله أكْبَرُ, لا إلَهَ إلاَّ اللهُ وَاللهُ أكْبَرُ, ألله أكْبَرُ وَلِلَهِ الْحَمْدُ
«Аллаһу әкбар, Аллаһу әкбар лә илаһа иллаллаһу, уАллаһу әкбар, Аллаһу әкбар уа лиллаһил-хамд» – деп, тәкбір айтып, «Бисмиллаһи, Аллаһу әкбар» – деп бауыздалады. Тек қана құрбанның иесінің ғана «Бисмиллаһи, Аллаһу әкбар» – деуі жеткілікті емес. Құрбанды бауыздаған адам да «Бисмиллаһи, Аллаһу әкбар» – деуі керек. Әдейі ұмытпастан «Бисмиллаһ» деп айтпаса, құрбанның етін жеуге болмайды. Өйткені, Алланың аты айтылып, бауыздалмаған малдың етін жеу – харам. Құрбанның иесі құрбанды бауыздайын деп жатқан қасаптың қолының үстіне қолын қойып, бірге ба уыздаса, екеуінің де «Бисмиллаһ» деп айтулары керек. Сойылатын мал құрбан ниетімен бауыздалу керек.
•Малдың жаны шыққаннан кейін барып қана терісі сыпырылады. Жаны шықпай жатып басын кесіп алып тастау немесе терісін сыпыру–мәкрүһ.
10. Құрбандыққа шалынған малдың еті мен терісі
Бай немесе кедей болсын құрбан айтта шалған құрбандығының етін жеуіне болады. Құрбандыққа шалынған малдың етін үш бөлікке бөліп тарату –мұстахап. Бір бөлігі – туған-туыс, көршілеріне бай болса да сыйға тартылады, екінші бөлігі – кедей және мұқтаж адамдарға, үшінші бөлігі – өзінің отбасына, бала-шағасына беріледі. Бірақ шалынған малды түгелдей кедей-мұқтаждарға таратуға болатыны сияқты, түгелдей өзінің отбасына қалдыра алады.
Құрбандыққа шалынған малдың етін, терісін, сирақтарын, басын және сүтін сату – мәкрүһ. Құрбан малының аталмыш бөлшектері сатылған жағдайда құны кедейлерге садақа ретінде беріледі. Құрбандыққа шалынған малдың терісін кедейлерге, қайырымдылық қорларына беруге болады.
Ескерту: Құрбанға шалынған малдың ешқандай бөлшегінен қасаптың ақысы ретінде төлеуге болмайды.
11. Құрбандыққа арнайы мал алып соймай, орнына сол құрбанның құнын ақшалай садақа ретінде кедейлерге беруге бола ма?
Құрбандықта қан ағызу негіз болғандықтан мал сойып, қан ағызбаса, құрбандық міндеті мойнынан түспейді.
12. Көз жұмған кісі үшін құрбан шалуға бола ма?
Өлген кісі өзінің атына құрбан шалуды тапсырып кетпесе де, сауабын өліге бағыштау ниетімен құрбан айт күндерінде құрбан шалуға болады. Шалған құрбанының етінен жеуіне рұқсат. Бірақ өлінің тапсырып кеткен өсиетін орындау ниетімен шалған құрбанының етінен жеуге болмайды. Етін толық садақа ретінде тарату керек.
Қандай малды құрбандыққа шалуға болмайды?
Құрбан шалудың 10 артықшылығы
Құрбан шалу кімге уәжіп?
ҚҰРБАН АЙТТА ҚАЙЫРЫМДЫ ІС ЖАСА!
← Əке, аяғымнан сыз өтті білесіз бе?
Меккеге аттанған қажылардың ақ тілегі →
Пікір үстеу Жауапты болдырмау
Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған
Халықаралық «Qazaqstan dauiri» қоғамдық-саяси газеті
Пошив казахских национальных костюмов в Алматы
Павлодар облысының үздік медицина қызметкерлері Ertis Promenade сахнасында марапатталды
Павлодардың басты сахнасында Медицина қызметкерлері күніне орай салтанатты концерт өтті, деп хабарлайды pavlodarnews.kz тілшісі. Ауа райының қолайсыздығына қарамастан, медицина қызметкерлерін
Жігіттер жайлы 9 құпия
«Бақыт гормоны» қай кезде бөлінеді?
ШЕРУГЕ ШЫҚҚАН ЕЛДІҢ ШЕРІН ТЫҢДА, ҮКІМЕТ!
Қасым Аманжол: Үнемі біреуден рұқсат сұрау — медианы тұсаулайды
Көкшетауды «QÓQSHETAÝ» деп жазғаны қай сасқаны?
ҚАЗАҚТАР ТОЙҒА, ӨЗБЕКТЕР ТІРЛІККЕ БАРА ЖАТЫР
Табыл Құлияс, жазушы, сатирик: Өткен ғасырдың басында қазақтардың саны 10 миллион еді…
Дамыған елдер газет оқу мәдениетінен айырылғысы келмейді
«Бейжің – Париж» халықаралық ретро раллиге қатысушылар елордаға ат басын тірейді
Ақтөбеде 505 жас түлек “Алтын белгі”иегері атанды
Қандай малды құрбандыққа шалуға болмайды?
Құрбан шалудың 10 артықшылығы
Құрбан шалу кімге уәжіп?
ҚҰРБАН АЙТТА ҚАЙЫРЫМДЫ ІС ЖАСА!
Бай болғыңыз келе ме? (48 331)
Қазақстанның тәуелсіздігіне – 25 жыл! (22 867)
Ездің ұрпағы жасық болады (19 476)
Жазықсыз жандар саясат құрбанына айналмасын! (14 882)
Намысыма күнде қамшы тиеді. (14 865)
Неге Жапониядан үлгі алмасқа…? (14 168)
Құдайды танымау Асанәлі көкеме лайық іс пе еді? (13 952)
«Үштілділік – қазақ мектептерін жою мақсатында жасалған жоспар» (11 388)
Елбасымызға, Білім және ғылым министрлігіне мыңдаған ата-аналар, ҚТЛ түлектері, шәкірттері алғыс айтады (10 528)
Жазықсыз жандар саясат құрбанына айналмасын! 102 comments
Халқым, саған айтам, билік, сен тыңда! 34 comments
Қазаннан қақпақ кетсе – иттен ұят кетеді! 22 comments
Тоқалды күндес деп санау дұрыс па? 20 comments
Келешекте қазақстан халқын сәулетті қаласы асырай ма, әлде дархан даласы асырай ма?! 20 comments
Қазақстан Республикасындағы Түркия мемлекетінің елшісі Невзат Уянык мырзаға! 19 comments
«Жалтақтап,жағымпазданғанша» – «Үкілеп үміт артқан» халқыңды ойлан! 17 comments
Елдіктің қадірі осындайда сезіледі… 16 comments
Сақалын сатқан кәріден еңбегін сатқан бала артық 16 comments
Төскейде малы мыңғырған Моңғолия (Фото)   16 comments
Создание сайта, реклама в интернете minialgo.kz +77015481827 WhatsApp
Copyright © 2019 “ЕлАна” әлеуметтік, қоғамдық-танымдық сайты. All rights reserved.
Theme: ColorMag by ThemeGrill. Powered by WordPress.