kk ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru hbs_cyr kk ru ru ru ru en ru ru ru hbs_cyr ru uk hbs_cyr ru ru ru ru en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de ru ru ru ru ru ru ru hbs_cyr uk en
Сайт преподавателя МКЛИ Байбулатовой Светланы Андреевны - Зәрдің пайда болу теориясы. Бүйректің қызметі, бұзылу себептері, зерттеу әдістері.
Приветствую Вас Гость | Регистрация | Вход
Западно-Казахстанский Высший медицинский колледж. Сайт преподавателя МКЛИ Байбулатовой Светланы Андреевны
Бүйректің және несеп жолдарының анатомиялық физиологиясы туралы қысқаша мәліметтер.
Бүйрек – қан плазмасының құрамынан зәдрі өңдеп шығаратын негізгі мүше. Зәр бүйректе қалыптасады.Химиялық құрамы бойынша зәр – су ерітіндісі. Оның құрамына түрлі органикалық және биоорганикалық заттар кіреді. Зәр арқылы денеден зат алмасу қалдықтары шыгады, сондықтан, ағзаның ішкі ортасында олардың химиялық құрамы тұрақты болады. Көптеген ауруларда зәрдің химиялық құрамы,физикалық және химиялық қасиеттері өзгереді.
Бүйрек-қос мүше , қарынның артқы , бел омыртақаның екі жағында (11-12 өкпе және 2-3 бел омыртқаларының арасында) орналасқан. Оң жақтағы бүйрек сол жақтағы бүйректен төмендеу жатады. Ересек адамда әр бүйректің салмағы 150 г тең, сопақша , ортасы ішке қарай иілген (лобия тәрізді), ұзындығы 10-12см, көлемі – 5-6 см  , жуандығы – 3-4 см. Бүйректің үсті тегіс , капсуласымен және маймен қапталған – қозғалған, суықтан және сілкіністен қорғайды. Бүйректің ішке қарай иілген орны –бүйректіңа қақпасы бүйрек және лимфа ағымдары шығады, қасында бүйрек табақшасы (лоханка) орналасқан, ол несепке ауысады. Несеп қуықтан түседі. Одан несеп бөліну құбыры шығады.
Бүйректің қан толтыру жүйесі өте мықты: бір тәулікте , орташа есеппен алғанда, одан 1,800 л қанайналып өтеді. Сонда, бүйрек арқылы 5-10 минут арасында барлық денедегі 5-6 л қан өтіп шығады.
Барлық қанның ағып өтуін бүйректегі жалпақ қамсыздандырады.Бүйрек жүйкесі тамырлардағы қан ағымын реттейд, онымен бүйрек арқылы өтетін денеге керекті қан мөлшерін азайтады немесе көбейтеді.
Бүйректің негізгі қызметін атқаратын жасуша- нефрон. Әр нефронның үұзындығы 3-5 см , көлемі 0,002- 0,006 мм , жлпы ішкі аумағы 5-8 кв.м  тең.Адамның бүйрегінде нефронның саны өте көп. Бірақ та , олар барлығы бірдей қызметтерін атқармайды: олардың жұмыс істеу қабілеті дененің қажеттілігімен байланысты. Нефрон зақымдалғанда бүйректің жұмыс істеу қабілеті мүлдем төмендейді. Бұл жағдайда зақымдалмаған нефрондар белсенді түрде қызмет атқара бастайды, олардың алмастырушылық қызметтері шектеулі: нефрондардың көбісі өз қызметтерін толық атқара алмауы мүмкін, сондықтан бүйректер адамның қалыпты жағдайда өмір сүруіне қауіп туғызады.
Бүйрек екі қатар қабыршақпен қапталған:біріншісі- жұқа, сыртқы-қабықты және ішкі-майлы, қаптың негізгі массасын құрайды. Бүйрек ұлпаларынданефрондар орналасқан.Әр нефронның басы жалпақ, бокал тәрізді – ол Шумлянский – Боумен капсуласы деп аталады. Әр капсулаға жіңішке артерия кіреді- тасымалдаушы. Тасымалдаушы артерия майда капиллярларға бөлінеді- олардан тамырлы шумақтарпайда болады. Бұл шумақ нефронның бокал тәрізді қуысые толтырады. Шумлянский – Боуменкапсуласыжәне оның ішіндегі капиллярлардан құралған шумақ –бүйректі малпигиев денешегі деп аталады. Шумлянский – Боумен капсуласының түбінен , тесік қуысынан бүйректі түтіктердің дамуы басталады, олардың бастамасының пішіні өте иілген, сондықтан бірінші қатардағы иілген түтіктер деп аталған ( проксимальды түтік ). Бірнеше рет иіліп , ол бүйректің милы қабатына кіреді – Генле тұзағының пайда болуына ықпалын тигізеді, сонан соң қайтадан орнына оралады.Қабықты қабыршағында бүйректі түтіктер қайтадан иіліп – екінші қатардағы түтіктер пайда болады, олар жинағыш дорбаға кіреді. Әр жинағыщ дорба көптеген түтіктерді өзіне жинайды. Бұл барлық талған элементтер – бүйректі денешек, I қатардағы иілген түтіктер , тік дүбір Генли тұзағымен және II қатардағы иілген түтіктер – бүйректің құрылысы мен қызметін атқарады.
Сүзілу –қайта сіңу ( реабсорбция ) теориясы бойынша, зәрдің пайда болуы 3 кезеңнен тұрады:
-  түтіктерден қайта сіңіп өтуі;
Зәрдің пйда болуының алғашқы кезеңі – шумақты фильтрация – мальпигиев денешіктен басталады:  мұнда сүзілудің жоғары қысымның әсерінен қанның сұйық бөлігі шумақтардың капилляр қабырғасынан өтіп, Шумлянский- Боумен капсуласының  қуысына ағылады.Пайда болған сүзілген  сұйық- сүзбе ( фильтрат ) алғашқы зәр деп аталады.Алғашқы зәрдің құрамы қан плазмасының құрамымен бірдей болғанымен , нәруыз болмайды. Алғашқы зәрдің мөлшері қанның сүзілу қысымымен тікелей байланысты. Ал, сүзілу қысымы қан , онкотикалық,бүйректің ішкі қысым көлемімен байланысты.
Капсулаға жиналған алғашқы зәр I қатардағы иілген түтіктер бөлінеді, Генли тұзағынан өтіп, II қатардағы иілген түтіктерге түседі.
Түтіктер жүйесінде зәрдің таңданған реабсорбциясы, секрециясы, қыщқылдануы және құнарлануы болып жатады. Проксималді түтіктер сүзілген судың 85% қайтадан өңделеді; сумен бірге Na және Cl, қалған барлық глюкоза, калий, фосфор және аминкышқылдары реабсорбциядан өтеді. Генле тұзағының жіңішке бөлімінде концентрациясының осмостық қысымы жоғары орта пайда болады, ал түтіктердің дисталді бөлімінде қалған судың 14% әрі қарай қайтадан сүзіледі, натрийдің реабсорбциясы аяқталады, бикарбонаттар сіңеді.
K (калий)  және Na (натрий) иондары бөлінеді, ион алмасуының зәр қышқылдануы басталады, сонымен бірге бояулар , дәрі- дәрмек препараттаржәне басқа бөгде заттар бөліне бастайды (экскреция). Қайтадан сіңуге қабілеттерін сақтаған заттар шектулі заттар деп аталады.
Шектелуі бойынша заттар жоғары, төмен және шексіз заттарға бөлінеді.
Шектігі жоғары- қанда бұл заттардың мөлшері өте жоғары болуы мүмкін. Мысалы, қанда қалыпты жағдайда глюкозаның мөлшері бүйрек шектіліктен аспауы керек- 8,88-9,99 ммоль/л тең.
Шектігі төмен- қанда бұл заттардың мөлшері аз. Мысалы, несеп нәрі.
Шексіз заттар қайтадан сүзілмейді, сондықтан алғашқы зәрде пайда болған қалпындасоңғы зәрмен бөлініп шығады.
Судың 99% қайтдан реабсорбциядан өтеді.Деректер бойынша, бір минуттың ішінде бүйрек арқылы 1литр қан өнеді.Түтіктерде мөлшері аталған қаннан 120 млплазма сүзіліп бөлінеді, оның 119 мл қайтадан қанға сіңеді, сонда соңғы зәрдің үлесіне 1 мл қалады.Қалған соңғы зәр жинаушы түтіктермен бүйрек табақшасына бөлінеді және несеп арқылы денеден сыртқа шығады.
Қалыпты жағдайда зәрдің бөлінуі денедегі судың мөлшеріне байланысты: суды көп ішкенде зәрдің мөлшері де көп, шектегенде – диурез де төмендейді.
Зәрді талдау кезеніңде, бүйректің қызметін ғана емес,сонымен бірге басқа мүшелердің де ( жүректің , бауырдың , асқазан – ішектердің )жағдайын анықтауға болады
Қалыпты зәрдің физикалық және химиялық құрамына жүйке - көңілдің тырысуы, бұлшық еттеріне күштің түсуі, тамақтың дәмі және қабылдау тәртібі, ішкен судың мөлшері, қоршаған ортаның температурасы және басқа факторлар әсерін тигізеді. Аталған жағдайлардың әсерінен бөлінген зәрдің сапалық және сандық қасиеттері өзгеруі мүмкін .
Зәрдің зерттелуі келесі кезеңдерге бөлінеді:
Зәрдің жалпы физикалық және химиялық қасиеттерін зерттеу;
Бактериологиялық және биологиялық зерттеулер.
Бүйректің қызметіне сипаттама беруге арнайы анықтау әдістері, функционалды сынамалар қолданылады.
Контроль знаний студентов (Тесты)
Смотреть! Читать! Обращение к студентам.
Внимание! Новое на сайте! Учебные видео ролики. Самостоятельная работа учащихся.
Бiтiретiн (31-шi 3 курс, топ) топтардың оқушылары үшiн маңызды мәлiмет.
Ықылас! Зерттеудiң клинико - зертханалық әдiстерi бойынша мемлекеттiк емтиханға әзiрлеу үшiн оқушыға барлық көмектерге.
Зат бойынша мемлекеттiк емтиханның жаттығу бөлiгiне әзiрлеуiнiң жанында көмекке
ЗӘРДІҢ ПАЙДА БОЛУ ТЕОРИЯСЫ. БҮЙРЕКТІҢ ҚЫЗМЕТІ, БҰЗЫЛУ СЕБЕПТЕРІ, ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ.
Исследование физических свойств мочи. Количество мочи в норме и патологии.
Исследование физических свойств мочи. Цвет мочи в норме и патологии. Прозрачность.
Исследование физических свойств мочи. Запах и реакция (рН, кислотность) мочи в норме и патологии
Исследование физических свойств мочи. Относительная плотность.
Исследование мочи. Проба по Зимницкому.
Исследование мочи. Желчные пигменты.
Определение билирубина, уробилина в моче.
Микроскопическое исследование осадка мочи
Подробное описание элементов осадка мочи
Коллекция видеоРОЛИКОВ: МИКРОСКОПИЯ ОСАДКА МОЧИ.
Количественные методы микроскопического исследования осадка мочи
Мочевой синдром при различной почечной патологии
Исследование желудочного сока. Занятие 1.
Исследование желудочного сока. Занятие 2.
Элементы, встречающиеся при микроскопии желудочного сока.
Исследование половой системы. Строение женской и мужской половых систем.
Фотоальбомы: МИКРОСКОПИЯ мазков крови, мокроты, осадков мочи.
Коллекция видеоРОЛИКОВ: Лабораторные технология.
Общие сведение о стр...
таб. №1: Физические ...
Таб. №4. ОКРАШЕННЫЕ ...
Таб. №3. МОКРОТА ПРИ...
Таб. 2 Общая характе...
Как получают кровь д...
Фармакология для отделения сестринское дело
Физиология для отделения АКУШЕРСКОЕ ДЕЛО
Общая патология для отделения сестринское дело
«  Август 2018  »
Copyright MyCorp © 2018 |