kk kk kk en ar en fa hbs_cyr ba kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk ru ru bg kk kk ru ru ru hbs_cyr kk kk kk de en kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk tt kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk ky kk en uk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de de kk de fr kk de de kk de en kk kk kk uk ky kk ky kk ky kk kk de kk kk kk de kk de kk de tg de kk de kk kk de sah de ru de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de tg de kk ru kk kk pl ky pl
Бір жан жоқ болыстыққа талас емес – Qojalar.kz
QOJALAR.KZ - Тарих. Таным. Тағлым.
Мәделіқожа бұл саясатты ұнатпай Аббасқа мына хатты жазады:
Бір Құдайдан басқаға еш сенбеген
Біздің қожа үш жүздің баласы емес.
Бастан бұлыт кетпейді күн жайланып,
Сақау озды, шешеннен тіл байланып,
Тұлпардан есек озып бәйге алып тұр,
Бұл күнде заман кеткен теріс айналып.
Тұлпар басы қайта ма тасқа ұрынбай,
Жаманға жақсы күнде еткен ісің
Шын болат шынар шапсаң майрылмас-ты,
Бір жаман ұран айтып шауқым салса
Бұрыннан өткен істі қуғаным жоқ,
Болмас іске белімді буғаным жоқ,
Бұл күнде болыс болмас туғаны жоқ.
Оман аққан дарияның құруы жоқ,
Әділ төре билігін бұруы жоқ,
Тіріліп Наушаруан әділ келсе
Бұл күнде болыс болмас ұруы жоқ.
Насыбайға жарымас шақшасы жоқ,
Қызға көпшік жараспас боқшасы жоқ,
Ыбыратқа Үрістем дастан болсаңдағы
Бұл күнде болыс болмас ақшасы жоқ.
Керуен шығар қалаға қостарымен,
Әркім теке қояды өз лағын,
Ісі бар ма біреудің қошқарымен?
Әркім тойда сөйлесер іңкәрімен,
Бектер ауға шығады сұңқарымен,
Әркім бақпай өзінің қотыр тайын,
Ісі бар ма біреудің тұлпарымен?
Бір атты бір атпенен өңгере ме,
Аюын арыстаннан кем көре ме?
Әркім бақпай өзінің көтеремін
Біреудің тұлпарына жем бере ме?
Асқар таудың айдыны қарыменен,
Өзен көркем көрінер жарыменен,
Әркім үкі тағады ботасына,
Ісі бар ма біреудің нарыменен?
Ақшаңды шашып қара сенбесең,
Құлан жылқы бола ма кісендесең?
Ағайынның аздығы бос тұрғаным,
Болмаса мен де осал кісі емес ем.
Қартайып ақылымнан танғаным жоқ,
Өлеңде алдыма жан салғаным жоқ.
Ұруымның аздығы бұл тұрысым,
Болмаса ыбырат таппай қалғаным жоқ.
Көкірегім дариядай шалқушы еді,
Қызыл тілім кемедей қалқушы еді,
Сөйлесем мың кісінің ортасында
Тыңдаған қорғасындай балқушы еді.
Қанша шешен болғанмен тілің балдай,
Қалың жұртың болмаса қара талдай,
Қара тасты балқытсын қанша тілің
Сайлау күні болмайды керімсалдай.
Есті кісі есермен ойнамайды,
Бойы қысқа тереңге бойламайды,
Ақша берген кісіні болыс сайлап
Елу басы ел қамын ойламайды.
Сөйлейді әр алуан пенде асы,
Жыласа қабыл болар көздің жасы,
Закүн жабу жабады жалпуышпен
Есекті ат сайласа елу басы.
Адал жүрген жігітке Алла жар-ды,
Арам жүрген жігіттің пейілі тар-ды,
Өз қолыңа береді ықтиярды.
Көп әкімді өткіздік көзімізбен,
Қате кетсе кешірерсіз сөзімізден,
Үкімдар әділетпен сайлар түзу,
Бұқара, ағат кетсе – өзімізден.
Қарағай тораңғыдан өсер бойлап,
Елубасы іс қылмас түбін ойлап,
Осы күнде көбінің миы ашып жүр,
Жол көрмеген есерді болыс сайлап.
Баз болыстар қарызға батып жүрсің,
Бал деп ұрттап зәһарды татып жүрсің,
Үкімдар ықтиярды берді өзіңе,
Бұқара, бір-біріңді сатып жүрсің!
Сөзі үлгі келеді пәһімдінің,
Онбасысы көп шығар жақындының,
Ақша шашқан адамдар болыс болып,
Бәрі де жайында жүр ақылдының.
Құдайым барша жанды жаратып тұр,
Бірін аз, бірін көп қып таратып тұр,
Елубасы тышқанды болыс сайлап,
Арыстанды аузына қаратып тұр.
Бақ келіп қонып жатыр малы барға,
Малсыздың мансап қуар әлі бар ма?
Тұйғынды аспандағы ілем деп жүр
Ауылда боқ жеп жүрген ала қарға.
Жылдар өтіп барады замандарда,
Бұлбұлмын деп сайрайды жаман қарға
Тұлпардан есек озып бәйге алып тұр,
Әттең-ай амал бар ма, амал бар ма?
Ат жақсы, атан күшті жалыменен,
Бай мықты, батыр шешен малыменен,
Болсаң да қанша жақсы жат сыйламас,
Әркімді алсын Құдай табыменен – деп елдегі жағдайды толығымен айтып шығады.Бұл жердегі Ермек бажаң ұраны «Айрылмасты» деп отырғаны Казырғы Абай базар (бұрынғы Ешан базар) маңындағы Шапрашты Көк мойынның Ермек бір жақсы жігіті Аббастың бажасы. Бірақ қанша жақын болғаны мен ат қулағы теңесетін күн туса бажаң тұрмақ қатыныңда қарамай кетеді. «Ораз атаң отаудың бас құрындай»деп 15-20 үйлі Жағалбайлының салмағы, көлемі отау үйдің «басқұры» шаңырақты жабатын киізіндей-ақ дейді.  Қазырғы күні сайлау әділ шешілмейді,елу басы есекті ат сайлаймын деп барса, закон бұл болмайды деп айтпақ тұрмақ,үстіне жабу жауып марапаттайды.Солай бола тұрсада ел жақсылары бірлесіп болыс болғысы кеп тұрғанды емес,болыс болуы керек адамды сайласа болар еді, оған елді ойлайтын еш кім жоқ.
«Үкімдар бар билікті берді өзіңе,
Бұқара бір біріңді сатып жүрсің» деп егер өзді өзің ауыз біріктірсең сендерді алатын жау жоқ еді.
Көп болысты өткіздік көзімізден,
Қате кетсе кешіргейсіз сөзімізден.
Үкімдар бар билікті берді өзіңе,
Бұхара ағат кетсе өзіңізден – деп қара халықтың ауыз бірлігінің  ашық айтқаны мен қолдан келер ештеңенің жоқ екенін мойындайды. Болыс болу үшін ағайының, ақшаң болуы керек. Қара талдай қалын елің болмаса, қара тасты еріткен қара тілдің құны көк тиын. Бұл сол дәуірде барлық көкірегі ояу қазақтың ортақ қайғысы. Бірақ оған елең ете қояр ешкім жоқ.
Дайындаған Сейт Омар Саттарұлы
Facebook VKontakte Odnoklassniki WhatsApp Telegram Viber Э-пошта арқылы бөлісу Басып шығару
Майлықожаұлы Исабек ақынның Елтай Ерназаровқа хаты
Айқан қыз бен Жарылқасын қожаның айтысы
Мәделiқожа  мен  Майлықожаның айтысы
Пікір қалдыру Жауапты болдырмау
Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған
Рисала дар адаби тариқат
Мен, Құл Қожа Ахмет Яссауи – алпыс үште кірдім жерге…
Жүзге кірмейтін қазақ рулары
Ходжи южного Казахстана: история и культура
Ясауи туралы аңыз әңгімелер
Болат баба туралы аңыз
Рисала дар адаби тариқат
© Copyright 2018, Материалдарды көшіру барысында Qojalar.kz сайтына сілтеме қойылуы міндетті.
Бас редакторы Айгүл Уайсова. Тел.: +7 702 745 9362 | Байланыс ақпараты
Facebook VKontakte Odnoklassniki WhatsApp Telegram Viber