kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk ky kk ky uk en kk kk kk de ky kk fr kk kk fr kk kk es kk kk fr kk kk de kk kk fr kk kk ja ky kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk sv kk kk en kk kk nb ky kk nb bg kk fr bg kk de mn kk fr kk kk en kk kk fr ru kk es kk kk en kk kk sv ru kk fr ky kk de kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en kk ky kk en es en es kk kk kk oc kk kk eu kk kk oc kk kk oc kk kk de kk kk ca kk kk oc kk kk oc kk kk kk kk
Миялыда Мұқанбет ұстаның көрігі сақтаулы тұр - Атырау газеті
Шынында, елдің кез келген өңірінің мәдени дамуының тарихына үңілген кезде, қолөнері тәрізді қастерлі мұраның ұрпақтан-ұрпаққа табиғи қалпында жетуіне халық арасындағы ісмерлер мен қолөнер шеберлерінің атсалысқаны айдан анық байқалып тұрады.
Сол кезде қара халықтан шыққан зергер-ұсталар металды балқытып, өңдеп, тұрғындарға қажетті сан түрлі бұйымдар жасап беріп отырған. Зерттеушілер өткен дәуірде қазақ жерінде болған ұсталық өнердің шырқау биігін өз жазбаларында тілге тиек етеп келеді. Қазір ол кәсіппен айналысушылар жоқтың қасы. Ертедегі ұсталар пайдаланған құрал-саймандарды бүгінде тек музей сөресінен кездестіретініміз шындық.
Әйтсе де, біз осы қалыптасқан ұғымға кереғар жайттың орын алғанына куә болдық. Жұмыс бабымен Қызылқоға ауданына іссапарға барғанымызда Миялы село сы н д а ғ ы ауд а н д ы қ тарихи-өлкетану мұражайындағы к ө п ж ә д і г е р д і а р а л а й ж ү р і п , сол өңірде өмір сүрген зергерұсталардың құрал-сайманына көзіміз түсті. Кезінде шебердің қолынан түспеген сом балға мен қысқаш, үрлеуіш пен қалақ, тістеуіш пен шымшуырлар қаз-қатар тізіліп тұр. Қимылсыз жатқан қара темірлерді тот басқан.
Осы құралдардың жанында май сіңген көне көрік қойылыпты. Таңсық дүниеге таңырқай қарап тұрғанымызда жанымызға келген мұражай қызметкері Бақтыгүл Базарбай: – Бұл өңірімізге белгілі зергерұсталар Мұқанбет Қожахметұлы мен Жұмахмет Өтемісұлына арналған бұрышымыз. Мынау Жұмахмет ұстаның көрігі. Ал, Мұқанбет ұстаның көрігі ұлының үйінде арнаулы орында сақтаулы тұр. Сонымен қоса, онда ұстаның пайдаланған көптеген құралдары да бар. Облыстық музей өкілдері де, біздің қызметкерлер де сан мәрте сол көрікті мұражайға тапсыруын сұраған еді. Бірақ, баласы әке мүлкінен айырылар емес. Көрікті қасиетті де құнды зат ретінде қастерлеп ұстап отыр, – деді.
Бөлме іші кішігірім мұражай секілді. Әкемнің әкесі де кезінде ұста болған екен. Әкем Мұқанбет сегіз жасқа келіп, ұсталық өнердің алғашқы сабақтарын ала бастаған шағында атам бақилық болыпты. Содан әкем марқұм ержеткен соң ата жолын жалғастыруды көздеп, одан қалған құрал-сайманды мирас еткен екен. Одан соң Жұмахмет деген жігіт екеуі Тайсойған өңіріне белгілі зергер-ұста Айжарық Бекбенбетұлынан дәріс алған. Олар шеберге қолғабыс ете жүріп, қолөнерлік кәсіптің өздеріне таңсық құпиялары мен соны тәсілдерін игеріп, ақырында екеуі де өңірге белгілі ұста болып шықты, – деді Жаубасар қария. Оның айтуынша, Мұқанбет ұста бастапқы кезде зергерлік бұйымдарды жасауға ден қойған көрінеді.
Ол соққан  түрлі  сақина, білезік , сырға, өңіржиек, алқа, жүзіктер төңіректегі қыз-келіншектердің бірбіріне мақтана көрсететін сәндік бұйымдарына айналған. Осылайша, көпке танылған зергерге тіпті көрші өңірлерден де тапсырыстар түсіп отырған. Жаз айларында Жұмахмет ұста екеуі қара терге малшына жүріп жасаған тұрмысқа қажетті түрлі заттарды бірнеше арбаға тиеп, Көкжар (Ойыл) базарына апарып бұйымдарын саудалаған, өз тұрмыстарына қажетті заттарға айырбастаған екен. Жылына екі рет ашылатын әйгілі базардың бір бұрышынан орын алып, қара күзге дейін өздері базарға келушілердің қажеттіліктерін өтеген. Ер-тоқым, шана, ат-арба, күрек, шот, ат әбзелдері тәрізді түрлі жабдықтарды жасап сатқан. Осылай, әркез ауылға мол олжамен оралып отырған. Темірге тіл бітіретін ұста Кеңес үкіметі тұсында ел игілігі жолында аянбай еңбек етіп, көпшілікке ұжымшар қажеттілігі мен үй шаруасында пайдаланатын сан алуан заттарды жасап беріп отырған. Осылайша, саналы ғұмырында көрікті өзіне серік еткен Мұқанбет Қожахметұлы 92 жыл ғұмыр кешіп, елден алған мол алғысын арқалап бақилыққа өткен.
– Көрік тұрған үйде қасиет болатынын халқымыз баяғыдаақ айтқан. Сондықтан әкемнің пайдаланған көрігі біздің әулеттің, шаңырақтың көркі боп саналады. Бұл ешқандай ақшаға сатылмайтын, баға жетпес жәдігер, ұрпақтан-ұрпаққа табысталатын мұра болып қала береді. Ұрпақ сабақтастығы дегендей, бүгінгі күні әкем Мұқанбеттің ұсталық қасиеті немересі, менің ұлым Есентайға дарығандай. Қазір үйдің жанынан ашқан дәнекерлеу шеберханасында ауыл-аймақ тұрғындары техникаларының сынған, үзілген бөлшектерін жіптіктей қылып дәнекерлеуі арқылы атасы тәрізді ел алғысына бөленіп жүр, – деді Жаубасар Мұқанбетұлы. Көнерген әке мүлкін көкке көтере қастерлеп, көздің қарашығындай қорғаштап отырған Мұқанбет ұстаның ұрпағына шынайы риза болып, ұрпақ тәрбиесінің қалыптасуына үлгі болар осындай отбасылар елімізде мол болса екен деп тіледік.
Ажалмен бетпе-бет: Махамбеттік дәрігер індетпен күрес жайын айтып берді
Жолдағы қауіпсіздік бәрінен маңызды
«AMANAT» партиясының кезектен тыс ХХІV съезіне Атырау облысынан делегаттар сайланды
Атырауда Мұхтар Шахановқа ерекше құрмет көрсетілді
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Мектептің мерейі, оқушының болашағы – ҰСТАЗДЫҢ ҚОЛЫНДА
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
Тұғырнамада қандай тақырыптар қамтылған?
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА: ІЗДЕНІСТЕН НӘТИЖЕГЕ ДЕЙІН
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
«Түркістан жыланы»: ОЛ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Қаламының желдірме желі бар
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
«MEKTEP-ONLINE» – оқушыға мол мүмкіндік
Атырауда агрокешен маманға зəру
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
ЕУРОПА МЕН АЗИЯНЫ, ШЫҒЫС ПЕН БАТЫСТЫ ҰШТАСТЫРҒАН ҰЛЫ
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Облыста соңғы бес жылда әскерге шақыру жүктемесі орындалмай отыр.
БИЫЛҒЫ ОҚУ ЖЫЛЫ ҚАРСАҢЫНДА ЕНГІЗІЛГЕН ЖАҢАЛЫҚТЫҢ БІРІ
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
Тәрбиенің қайнар көзі отбасынан басталады десек, әрбір
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
Бұл туралы С.Көшекбаев аудандық мәдениет үйінің директоры
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Бұл туралы Атырау облысы Өңірлік коммуникациялар қызметі
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
Қызылқоғалық шаруагер Асхат Үбіғалиев асыл тұқымды
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.