kk en uk kk kk kk kk uk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk ru kk ru uk ru kk hbs_cyr kk ru ru ru kk kk mk ru ru kk kk kk ru be kk kk en uk ru ru kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk en uk kk kk kk kk ru kk kk kk fr en en en ru kk en tt kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en tt kk en ru kk kk kk kk kk kk kk en kk en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en ru ru en en kk en ru en kk ru ru en kk ru ru en kk ru ru ru ru ru ru en ru ru en kk kk uk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru uk hbs_cyr ru ru ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en fr kk kk kk kk kk kk kk kk ru sv kk kk de
СЕРТИФИКАТ. ҚҰРМЕТ ГРАМОТАСЫ. АЛҒЫС ХАТ
Автор: Bilimger · 30 октября, 2020
Ақтөбе қаласы, №60 жалпы білім беретін орта мектебі
Мұғалімнің аты-жөні: Кужахметова Айнур Самухановна
11.3.3.1 шығарманы көркемдік-эстетикалық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу;
Шығарманың көркемдік құндылығына баға бере отырып, әдеби эссе жазу
Шығарма үзінділеріне баға береді
Шығарманың көркемдік сипатына баға бере отырып, әдеби эссе жазады.
Имандылық, ісіне әрекеттеріне деген жауапкершілік, ұлттық құндылықтар
Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың жеке және жұптаса, топтаса отырып, жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу дағдылары негізінде  жүзеге асады.
Пәнге байланысты сөздер және терминдер:
Диалог және жазылымға пайдалы тіркестер:
Оқушылар «Атау кере» повесінен бір- біріне сұрақ қояды.
Оқушыларға сабақтың мақсаты мен бағалау критерийлері түсіндіріледі, талқыланады.
Жұптағы оқушыларға мақала үзінідісі таратылады. Мақала мазмұнымен танысқан оқушылар  талқылау сұрақтарына жауап беріп, пікір алмасады.
1.      Автор шығарма идеясын ашу үшін қандай тәсілдерді қолданады?
2.      Авторға тән қандай ерекшелік байқадыңыз?
3.      Шығарманың көркемдік құндылығына қандай баға берер едіңіз.?
«Атау кереде» бір шоғыр жан ортадан оқшауланып өмір кешіп жүр. Әрқайсысының өзіндік себебі бар. Шығармадағы орталық кейіпкердің бірі – Таған. Таған бейнесінде жазушы ХХ ғасырдың белгілі бір кезеңінде – тоқырау жылдары тұсында бел алып, орнығып қалған зардапты жайларды айыптайды.
Ешкімге қылдай қиянаты жоқ, білімді, алғыр, адал жас адам – Таған айықпас дерт – маскүнемдікке түсті. Жүрек қан жылайтын, күйзелетін ауыр күй. Ақиқат. Кеңестік кезеңнің бейбіт бір күндерде бел алып кеткен ауыр кесапаты.
Алтай – ата-бабаның алтын ұясы. – Қайран, Алтай – сол Алтай – сол Алтайдың аяулы адамдары Тағанды да айықпас кеселден біртіндеп арылтады. Жазушы жас адамның арылу, таза-ру жолын шынайы, шым-шымдап баяндайды. Тағанға бала күнгі досы Ерік қай пиғылмен болса да қол созған.
Нюра кемпір мен Айнаның адамшылықтан озбаған ықылас, пейілі де дертке дауа, таптырмас ем болғаны рас. Жазушы шығарманың көркемдік желісіндегі мәнді арқау – маскүнем Тағанның жұмбақ тағдырын біртіндеп-біртіндеп ашады.
Оралхан Бөкей өзінің жазу машығындағы оңтайлы көркемдік тәсілдің бірі – ой ағынын пайдаланған. Бір жұтым сыраға үздігіп, өң мен түсті айыра алмай есалаң болып қалған, әйтеуір кеудесінде жан бар тірі өлік Тағанның сырын жазушы көпке шейін жасырып отырады. Бұл – маскүнем адамның болмысына орайластырылған шынайы өмірлік жағдайлардан туындаған логика.
Біртіндеп жаны тазара бастаған, ара-тұра табиғат тылсымымен тыныстап, дүниеге енді көз ашқан сәбидей таң тамаша қалып қарай бастаған Таған енді өзінің кім екенін, өткен оқиғаларды, бұл күйге қалай тап болғанын ойлай бастайды. Ойлана бастайды. Ол ойланбастан бұрын автор өзі кең толғап, арғы-бергідегі атамекен тағдырын, ұлт жайын, оның қазір тығырыққа түсіп, тыпыр ете алмай қалған халін жорналшы Оралхан Бөкейдің алымды мақамымен публицистикалық сарында көсіпкөсіп, шындықтың бетін біліп отырып баяндап, жүректі қапаландырған, қамаған ойларын төгіптөгіп алады.
Бір қызығы, бір қарағанда өзі іш тарта бермейтін кейіпкері Еріктің ойымен де бірталай шындықты жеткізеді. Соған қарағанда Ерік те тұра қашатындай тұғырсыз бейне емес. Еңбектің адамы. Бірақ ой-өрісі сараңдау көптің бірі.
Жазушы өз кейіпкерлерін жалғыз-жарым алып, шоқитып қана көрсетуден, бәріне жазықты етіп жерден алып, жерге салып айыптаудан аулақ. Әңгіме жалпыадамзаттық ауқымға ойысып кетіп отырады. Шындықтың төркіні қайда екені меңзеледі.
«Ол ойлағандай, дүниенің бәрі құрыған, тіршілік қуарған, су суалған жоқ еді. … Табиғаттың ең ақылды да саналы түлегі болып есептелетін Адам, ең бір аңқау да ақымағы еді. БІЗДІҢ ақымақтығымызды Жаратқанның басқабасқа мүшелері – жанды, жансыз күн-түн, жылжыл, ғасыр-ғасыр сайын көзге шұқып, көрсетіп жатса да, жан кешті айқас пен айға шабар арынымыздан арылған емеспіз. Түп атамыз түркіден бермен түсін де, үнін де өзгертпей, мәңгіліктің қыл қобызы секілді Алтайды күйге бөлеген
Қатын өзені-ақ Біздің бейшара тірлігіміздің мазақшысы емес пе. Енді… енді ол қаһарлы Қатынға қылбұрау түсіп, дәл бауыздауынан бөгеп ГРЭС салмақ. Бұл хабардан осы өңірдің өр кеудесін жайлаған қазақтар хабарсыз еді. Өйткені жоспаршылар жойқын құрылыс саларда жергілікті халықпен ешқашан санасқан, ақылдасып, кеңескен емес. Есептемейді де, есептесе, есептен жаңылады. Алтайдың қос бұрымы бар десек, бірі мынау Қатын суы болса, екіншісі Бұқтырма болатын. Сол жарықтық Бұқтырманы бұрқатып бөгерде де сөйткен, тұрғылықты жұртшылықтан рұқсат сұраған емес, ал енді сол бөгесіннен пайда болған жасанды теңіздің астында не қалмады: атамекен, бабалардың бейіті, екі ауданның егістік жері қалды. Тәңірімау, толайым тарихымыз су астында қалды! Кәне осы сорақылықтан дүниенің қылшығы қисайғаны?! Әне, Қатынға да қауіп төнді. Асыл Қатын бұғауланбақ» (Бөкей, 2013: 190).
Жазушы Алтайдың сұлулығына сұқтана түскен санасы біртіндеп қайта жаңғырып, «адам болып» келе жатқан Таған таудағы Шал үйінен қайтарда осы бір ой тасқынын сел құйғандай төпелеп, өз уақытының көкейкесті, өзекті күйлерін төгіп-төгіп айтып алады да, әңгіме бағытын алаңсыз бір рахат күйге ойысқандай, жан түкпірін түрткілеген дүниелер бас көтере бастаған Тағанға қайта бұрады.
Табиғатқа еміне қарап, жігіт жан рахаты на кенелгендей бір күйге түскен. Газет оқып, радио тыңдамағанына қаншама уақыт бол ды. Осының өзі дұрыс па деп ойлады. Төрткүл дүниенің дүбіріне алаңдамайсың, дүрбелеңнен шошымайсың. Оңаша бір тыныштық. Ерік те бірдеңе білгеннен осылай жүр-ау. Денсаулық үшін де тау арасының оқшаулығы жақсы екен… дегендей ойлар баурайды Тағанды.
Баяғы біз көргеннен ойсыз, қамсыз маскүнем Таған енді арғы-бергіні ой елегінен өткізе бастайды. Оның жаны сауығып келе жатқанын жазушы ұтымды оқиға өрбіту, ой логикасы арқылы ашқан. Таған біртіндеп, күрделі кесек тұлғаға айнала бастайды. Ол ел қамын ойлаған азамат екен. Оның мұңы тіпті де жеке бастың қызығын қуалаған тар мүдденің мұңы емес екен. Таған – ұлы мұраттармен ұшқыр ғұмыр кешкен, тағдырлы, тарихы бай ұлтының ұлы. Жалпы адамзаттық ауқымдағы, әлем әдебиетіндегі әсершіл, әуес, әрекетті жас адамдардың өмір бұралаңдарындағы жан-күйі ашылған озық туындылардағы орталық кейіпкерлермен қандас, туыс тұлға. XIX ғасырда, одан бұрын да Батыс, орыс әдебиетінде қатар түзген қайшылықты өмір ағысында малтыған жас адамдар образының ортасына қосылуға қақылы бейненің бірі деуімізге де болады.
Шығарманың көркемдік құндылығына баға бере отырып «Атау-Кере шығармасы ұлт тамырымен таралған өзекті мәселерді қозғаған, құнды еңбек» тақырыбында әдеби эссе жазыңыз. Жазылым барысында мақала идеясын қолданып, шығармадағы көркемдегіш құралдарға талдау жасаңыз.
1.Шығарманың мазмұны мен негізгі идеясына тоқталады;
2. Шығарма идеясына байланысты көтерілген мәселелердің өзектілігін баға береді;
3. Мәселенің қазіргі замандағы өзектілігіне баға бере отырып, талдайды
4. Шығармадағы 6 көркемдегіш құралға талдау жасап, баға береді;
5. Автор стилі мен шығарма көркемдігіне талдау жасайды;
6. Әдеби эсседе мақала идеясын негізге алады;
7. Жазылымды сауатты ұсынады
ҚБ.  Мадақтау «Тамаша! Керемет! Жарайсың!» сөздері
Оқушыларға оқу мақсатын еске түсіре отырып, «Нысана» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерімен бөліседі, бағалайды
Ахмет Байтұрсынұлы шығармаларының тәрбиелік мәні
Автор: · Published 3 апреля, 2022
Абай Құнанбаев. «Сағаттың шықылдағы емес ермек»
Автор: Bilimger · Published 10 октября, 2017
Автор: Bilimger · Published 14 марта, 2018
Добавить комментарий Отменить ответ
Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *
Сохранить моё имя, email и адрес сайта в этом браузере для последующих моих комментариев.
Следующая публикация Шардың және оның бөліктерінің ауданын табуға арналған практикалық есептер
Предыдущая публикация бастауыш сынып оқушыларының сөйлеуі мен ойлауын дамыту
Жыры көп, жолы жоқ самокаттар
Қор нарығында доллар бағасы арзандады
ЖЫЛУЭНЕРГЕТИКАНЫҢ МІНДЕТТЕРІ МЕН МӘСЕЛЕЛЕРІ
«Бала тәрбиесі бір өнер, өнер болғанда ауыр өнер, жеке бір ғылым иесі болуда өнер»
Дін — ұлттық тәрбие көзі
«Үлгілі отбасы – мәңгілік елдің тірегі»
Аманат арқалаған «фашист» немесе Қараторғай әні
Жыры көп, жолы жоқ самокаттар
Қор нарығында доллар бағасы арзандады
ЖЫЛУЭНЕРГЕТИКАНЫҢ МІНДЕТТЕРІ МЕН МӘСЕЛЕЛЕРІ
«Бала тәрбиесі бір өнер, өнер болғанда ауыр өнер, жеке бір ғылым иесі болуда өнер»
Тел:          +7 707 817 74 58
Сайт материалдарын басқа сайттарға немесе жобаларға, коммерциялық жобаларға сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз пайдалануға тыйым салынады.
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БІЛІМ ПОРТАЛЫ © 2022. БАРЛЫҚ ҚҰҚЫҚТАР ҚОРҒАЛҒАН.