ru kk ru be kk ru kk ru be kk ru ro zh ru ru kk ru be kk ru kk bg kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk war kk kk kk kk kk oc kk kk zh kk kk fr kk kk oc kk kk de kk kk fr kk kk fr kk kk en kk kk kk es kk kk eu kk kk ca kk kk fr kk kk oc kk kk eu kk kk zh kk kk ca kk ky kk kk kk bg kk kk de kk kk oc kk kk ca kk kk fr kk kk ca kk kk ca kk kk fr kk kk ca kk kk kk de kk kk en kk kk eu kk kk en kk kk ca kk kk fa kk kk oc kk kk de en kk ru kk ru be kk
Мәншүк Мұқашева: ЖУРНАЛИСТ ТӘРБИЕЛЕУ – ЖАНКЕШТІ ІС
Мәншүк Мұқашева, филология ғылымының кандидаты, Халықаралық Еуразиялық  Телевидение мен радио академиясының академигі
Біздің бүгінгі кейіпкер – Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университеті Журналистика кафедрасының меңгерушісі, ұстаз, ғалым, зерттеуші Мәншүк Тынышқалиқызы. Ұзақ уақыт бойы бірнеше буын журналистика мамандарын даярлап шығару ісіне үлес қосқан М.Мұқашева еліміздің бірнеше іргелі оқу орындарында жауапты қызметтер атқарып, дәріс оқып келеді.  Бүгінгі сұхбат қазақ журналистикасы, қазақ баспасөзінің тарихы, шәкірт тәрбиелеу ісі төңірегінде өрбіді.
– Мәншүк Тынышқалиқызы, Атырау университеті Журналистика кафедрасының жұмысын көзбен көріп, таныстық. Кафедрадағы тың жобалар, журналист маман даярлау ісіндегі жаңашылдықтар туралы айтып берсеңіз.
Жобаның мақсаты – мектеп мұғалімдерін медиасауаттылыққа үйрету. Өйткені жұқпалы дерт жер жүзін жайлаған сын сәтте осы оқытушылардың күнделікті қызметі күрт өзгерген болатын. Олар жаңа технологиялық құралдар, оның ішінде заманауи компьютер мен смартфон арқылы онлайн форматта сабақ жүргізуге дайын бола қойған жоқ. Сайып келгенде, мұның барлығы ұстаздар қауымының медиашеберлігін шыңдау керектігін ұғындырғандай болды. Міне, сондықтан, біздің жобамыз өз жемісін береді деп сенім білдіреміз.
– Маман даярлау ісінде оқытушылық-профессорлық құрамның білікті, білімді болғаны маңызды ғой. Ал журналист маман даярлау үшін практикалық-тәжірибелік сала да маңызды рөл атқарады. Бұл тұрғыда қандай мекемелермен байланыс орнаттыңыздар?
– Өте дұрыс сұрақ қойып отырсыз. Журналист маман даярлаудың өзіндік ерекшеліктері бар. Осыны ескеріп біз болашақ талапкерді мектеп қабырғасынан іздегенді жөн санап, ең алдымен мектептермен де тығыз байланыс орнатқан едік. Мәселен, Атыраудағы №2, №15, №34 Лингвистикалық мектептермен шығармашылық байланысымыз үзілген емес.
Ал студенттеріміздің жыл бойы өндірістік тәжірибеден лайықты өтуі үшін «Атырау-Ақпарат» ЖШС, «Қазақстан-Атырау» филиалы, «Ақ Жайық» ЖШС, Заң «Медиа-корпарациясы», әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультеті, «Қазақ газеттері» ЖШС, «Қазақстан жазушылар Одағы» РҚБ, Ұлттық академиялық кітапхана, «Журналистика мәселелерін зерттеу институты» және республикалық мерзімді басылымдардың әрқайсымен тығыз әріптестік байланыс орнатқанбыз. Біздің түлектер республиканың іргелі БАҚ-тарында еңбек етіп, журналистика ісіне зор үлесін қосып жүргені мерейімізді асырады.
«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы жүргізетін зерттеуде студенттің өзі оқыған мамандығы бойынша қаншалықты жұмысқа орналасқаны және басқа да көрсеткіштерге көңіл бөлінеді. Соңғы көрсеткіш бойынша алғашқы ондықтың қатарында келеміз. Ал, бұдан бірнеше жыл бұрын үздік үштікте болған едік. Екінші жағынан, еліміздің батыс өңірлерінде журналистика кафедрасы тек біреу және осында ғана. Мәселен, ҚазҰУ мен ҰУ-де бірнеше кафедра бар. Студенттер соларға сәйкес бөлініп, білім алады. Ал бізде барлығы бір кафедраға біріктірілген. Яғни шәкірттеріміз телевизияны да, радионы да, газетті де, баспа ісі мен баспасөз қызметін де бірдей меңгеріп шығады деген сөз.
Біз, ұстаздар қауымы, шәкірттердің білім-білігін ғана шыңдап қоймай, түрлі тілдерді еркін меңгерген, туған жердің тау-тасы мен сай-саласын, әдет-ғұрпы мен салт-санасын жүрегімен жақсы көретін, ұйымшыл ұлт пен ұлысты ұлықтай білетін жаңа заман жастарын тәрбиелеуге тырысып келеміз. Осы мақсатта жастарымыздың жан-жақты болуы, көне мен жаңаны ұштастыра білуі маңызды екенін түсінеміз. Оқу бағдарламаларын жасағанда да журналистке керек пәндердің барлығын қамтуға тырысып келеміз. Сол үшін өзіміз ұстаз болсақ та ерінбей-жалықпай оқу мен талмай еңбек ету – ұстаздың негізгі мақсаттарының бірі деп есептейміз. Осы орайда алдымыздан кездескен түрлі қиындықтарды да бірлесіп жеңуге ұмтыламыз. Мәселен, коронавирус инфекциясы бүкіл әлемге тараған қиын сәтте мұғалімдердің күнделікті қызметі түбегейлі өзгерді. Қашықтан оқытуға сақадай сай дайын болмасақ та, кафедраның ұстаздар қауымы үйренуге, компьютер мен смартфонға бейімделуге кірісті. Осының барлығы кафедра мұғалімдерінің медиа біліктілігін арттырды. Студенттерге сабақ беру үшін ұстаздар қауымы да жыл он екі ай өздері оқып, ізденіп жүр. Бұл біздің кафедраның ұстанымы.
Университет тарихында тұңғыш рет журналистика мамандығында оқып жатқан студенттердің ХІІІ республикалық олимпиадасын ұйымдастырдық. «Атырау-Ақпарат» медиахолдингінде медиа-мектеп ашылды. Ал Атырау университетінде медиаорталық пен соның жанынан жаңа заманауи телестудия өз жұмысын бастады. Олар да біздің кафедрадан орталығын ашты. Оның жұмысына болашақ журналистер де атсалысады. Дәстүрлі түрде «Жауыров оқулары» атты арнайы апталық пен соның аясында студенттердің ғылыми конференциясы ұйымдастырылып отырады. Жүзден жүйрік шыққандар дипломмен және ақшалай сыйлықпен марапатталады. Әлемдегі үздік 300 университет қатарындағы ҚазМУ-мен тығыз байланыста жұмыс істеп келеміз. Бірде-бір шарадан тыс қалмауға ұмтыламыз. Бұдан бөлек, көрші Астрахан мемлекеттік университетімен бірлесе жүзеге асырып келе жатқан жобаларымыз да бар. Атыраулық студенттер онда академиялық ұтқырлық бағдарламасы бойынша білім алды. Ұстаздарымыз да ғылыми ізденісті үзбеу үшін шетелдік белді басылымдарға мақала жариялап, халықаралық конференцияларға қатысып отырады. Биыл да олардың Түркия, Ресей, Украина, Нидерланды елдерінің ғылыми мақалалары жарық көрді.
– Мәншүк Тынышқалиқызы, биыл сіздің басшылығыңызбен және кафедра  ғалымдарының құрастыруымен «Әйел теңдігі» журналы» атты хрестоматиялық көмекші құрал жарық көрді. Ол көмекші құралды құрастырудағы мақсат не еді?
– ХХ ғасырда  жарық көрген «Әйел теңдігі» журналы (1926-1927жж.) қазақ журналистикасы тарихында алғашқы салалық басылым. Бұл журналда қазақ журналистикасында есімдері ерекше аталатын ұлт қайраткерлері, алғашқы қазақ әйел дәрігері Аққағаз Досжанова, қазақтың тұңғыш журналист қызы Нәзипа Құлжанова, «Әйел теңдігінің» бас редакторы, шығарушысы Сара Есова, публицист Нағима Арықова, Алма Оразбаева, ақын, журналист Шолпан Иманбаева, Ләзиза Серғазина бастаған қазақ қыздарының шоғыры «Әйел теңдігі» журналын шығарып, әйелдер мәселесін жазудың алғашқы үлгісін көрсетті. Басылым ұлт тарихын зерттеуде қажетті ақпараттық-танымдық мақалалар басылған, қоғамдық-саяси көзқарастар мен әлеуметтік экономикалық ахуалды дәл басып тануға, зерделеуге нақты дәйек болатын ғасыр куәгері. «Әйел теңдігі» журналы журналистика саласын зерттеп, зерделеп жүрген мамандар мен жоғарғы оқу орынының студенттері мен оқытушыларға, сол салаға деген қызығушылық танытқан оқырман қауымға арналады. Бұл журналда журналистика саласының жанрлары жан-жақты қарастырылған. Мақалалар педагогикалық, сатиралық және ғылыми бағытта топтастырлған. Сонымен қатар журналда атақты журналистердің, бас редакторлардың, ақын-жазушылардың мақалалары бар.
ХХ ғасырдағы қазақтың ұлттық баспасөзінің қалыптасу, даму тарихында «Әйел теңдігі» журналының маңызы зор. Айлық журнал халықты қоғамдық-саяси хабарларымен қамтамасыз етіп қана қоймай, әрі ағартушылық, әрі әдебиет пен мәдениетті насихаттау қызметін қатар атқарды. Жинақта журналдың А.Байтұрсынұлы әліпбиімен жарық көрген  (төте жазу) екі жылдық санын кирилл қарпіне аудардық. Оқырманға, қазақ баспасөзінің тарихына қызығатын зерттеушіге қажет көмекші құрал болатынына сенеміз.
Жалпы журналистерді даярлау ісі – аудиториядағы жұмыс қана емес. Осындай зерттеу оқулықтарын студенттерге ұсыну арқылы да олардың журналистика тарихы бойынша білімін арттыруға болады деп есептейміз.
– Сұхбатыңызға көп рақмет!
«ҚАРАГӨЗДІ» ӘУЕЗОВ ЖАЗҒАН ҚАЛПЫНДА КӨРЕРМЕНГЕ ЖЕТКІЗСЕК ДЕЙМІЗ
«АЙМАҚТА МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІҢ МӘРТЕБЕСІ АРТАДЫ»
ТҰЛҒАЛАР: ТӘРБИЕ, ТАҒЫЛЫМ, ТӘЖІРИБЕ
Мәншүк Мұқашева: ЖУРНАЛИСТ ТӘРБИЕЛЕУ – ЖАНКЕШТІ ІС
Қанат АЙТБАЕВ:МӘДЕНИЕТ – ЕЛ ИДЕОЛОГИЯСЫНЫҢ ЕҢ БАСТЫ ТЕТІГІ
Біздің Telegram каналына жазылыңыз
алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз
Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *
Air Astana 10-шы рет өз аймағындағы үздік әуекомпаниясы ретінде Skytrax сыйлығын жеңіп алды
Ауған соғысы ардагерлері өз ойларын ортаға салды
Ардагерлерге арналған турнир өтті
Ауған соғысы ардагерлері студенттермен кездесті
Үндеу: Бірлігі жоқ ел тозады, бірлігі күшті ел озады
«КӨРКЕМ ҚАЛА – АЛМАТЫ» ЖАС АҚЫНДАР МҮШӘЙРАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕСІ
КИНОҢ ҚАНДАЙ БОЛСА, ҚОҒАМЫҢ ДА СОНДАЙ
ТҰЛҒАЛАР: ТӘРБИЕ, ТАҒЫЛЫМ, ТӘЖІРИБЕ
Білімді жастар білікті болар
«АЛАШ» АВТОНОМИЯСЫ» ТАРИХЫНЫҢ ӘЛІППЕСІ
«АҒА, САҒАН БҰЛ – ОШАҚ…»
«Ана тілі» газетінің Бас редакторы
«ТҮГЕЛ ТҮРКІ ЖИНАЛЫП, ТОМСЕНГЕ ЕСКЕРТКІШ ҚОЙСАҚ...»
ТҮРКІ ӘЛЕМІНЕ ОРТАҚ ТАҢЖАРЫҚ
ОЙЛЫ ОҚЫРМАНМЕН ОЙЛАСЫП ЖАСАЛАТЫН БЕТ
ЖАҺАНДЫҚ ДЕҢГЕЙДЕГІ АЛҚАЛЫ ЖИЫН
«ҚАРАГӨЗДІ» ӘУЕЗОВ ЖАЗҒАН ҚАЛПЫНДА КӨРЕРМЕНГЕ ЖЕТКІЗСЕК ДЕЙМІЗ
«АЙМАҚТА МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІҢ МӘРТЕБЕСІ АРТАДЫ»
ТҰЛҒАЛАР: ТӘРБИЕ, ТАҒЫЛЫМ, ТӘЖІРИБЕ
Мәншүк Мұқашева: ЖУРНАЛИСТ ТӘРБИЕЛЕУ – ЖАНКЕШТІ ІС
Қанат АЙТБАЕВ:МӘДЕНИЕТ – ЕЛ ИДЕОЛОГИЯСЫНЫҢ ЕҢ БАСТЫ ТЕТІГІ
Раиса ҮМБЕТБАЕВА: ӘР ОТБАСЫ ҰЛТТЫҚ ДӘСТҮРДІ ҰСТАНСА ДЕЙМІН
ОҚУШЫ ДЕНСАУЛЫҒЫ – КӨКЕЙКЕСТІ МӘСЕЛЕНІҢ БІРІ
Ғарифолла ӘНЕС: ҚАЗАҚТЫҢ ЖОЛЫ ҚАТПАРЛЫ, ҚАЛЫҢ ТАРИХ
© 2010-2020 Copyright. Kazgazeta.kz.