kk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk mn ru mn ru kk kk ky ky kk kk mn kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uz kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru kk ru kk ru kk pt kk ru kk kk uk kk kk kk ru kk
Көне түрктердің баспанасы, киіз үйлері мен арбалары
Көне түрк дәуірінің ордалық қалалары мен қалашықтары
Көне түрк таңбалар жүйесі
Көне түрк жартас суреттері мен петроглифтері
Көне түрк бітік жазулар
Солтүстік Кавказ, Шығыс Еуропа ескерткіштері
Көне түрк дәуірінің тарихи ономастикалық деректер
Ортақ әдеби жазба мұралар
Көне және ортағасырлық этнографиялық деректер
Көне түрк бітік жазулар
Тонықұқ бірінші бітіктасы эстампажы. Д.А. Клеменц эстампажы, 1897ж.
Тойоктан табылған көне түрк жазуының таңба-әріптері.
Білга қаған бітіктасы. Көне түрк жазулы мәтіні. 734ж.
Көне түрк бітік жазуының таңба-әріптері
Тонықұқ бірінші бітіктасы эстампажы. Д.А. Клеменц эстампажы, 1897ж.
Тойоктан табылған көне түрк жазуының таңба-әріптері.
Білга қаған бітіктасы. Көне түрк жазулы мәтіні. 734ж.
Көне түрк бітік жазуының таңба-әріптері
Тонықұқ бірінші бітіктасы эстампажы. Д.А. Клеменц эстампажы, 1897ж.
Тойоктан табылған көне түрк жазуының таңба-әріптері.
Білга қаған бітіктасы. Көне түрк жазулы мәтіні. 734ж.
Көне түрк бітік жазу: VII-XII ғғ.
Türük bitig > Түрүк бітіг //бітік - көне түрктердің төл жазуы. Ол ежелгі таңбалардан (графемдік) бастау алып, 40 таңба әріптен құралған. Көне түрк тілінің табиғатын дәлме-дәл таңбалай білген «фоно-морфемдік» жазу әрі көптеген түрк диалектілерін бір емлеге бағындырған әмбебап таңба әріпті жазу болып табылады. Түрк бітіктің фонологиялық құрылымы  дауысты, дауыссыз дыбыстардың дара және буынды оқылымымен ерекшеленеді.
Түрк Елінде түрік бітік арқылы бұйрық беру, жарлық шығару, үкім айту, мөр-таңба басу, елші жіберу, хат алмасу және т.б. мемлекеттік маңызды іс-құжаттар жүргізіліп отырды. Қағанның алтынмен апталған таңба-мөрін сақтаушысы–«tamYačï>тамғачы», «алтын тамған тархан», ал іс-құжат хатшысы – «bitikči>бітікші» деп аталды. Ел тарихы қағандардың бұйрығымен ұрпаққа аманат ретінде түрік бітікпен қағазға хатталып, тасқа «мәңгі» (beŋgütaš>беңгүташ) бітіктастарда (bitigtaš>бітіктас) басты. «Мың жылдық түмен күндік бітік жазуыммен біліктілігімді бекем тасқа қашадым» дейді ер жүрек түріктер. Барлық түрік тектес этностарға ортақ әрі түсінікті түрік бітік тез арада ұланғайыр аймаққа кеңінен таралып әмбебап жазуға айнала білді.
Түрк бiтiктiң кеңiстiк аумағы бүгiнгi  Моңғолиядан бастап Алтай, Тува, Хакасия – Енисей, Абақан, Кем өзені, Бурятия – Байкөлi, Лена, Саха, Шығыс Түркiстан – Тұрпан ойпаты, Дунхуань, Миран, одан Қазақстан – Ертiс, Талас, Iле, Сыр, Едiл, Жайық өзендерi, Ферғана, одан ары Солтүстiк Кавказ, Шығыс Еуропаны қамтиды. Бұл бүкiл Еуразия құрлығын алып жатқан орасан зор аймақ екені белгілі. Көне түрк бітігі бүгінгі түрк тектес этностардың байырғы рухани мәдениетінің куәсі әрі ортақ мирасы болып табылады. Демек көне түрк бітік – дүние жүзі өркениетіндегі шоқтығы биік ірі мұралардың бірі.
Тарихи деректанулық тұрғыдан «Орхон ескерткіштері» оның ішінде  Білге қаған, Күлтегін, Тонықұқ, Ел етміш қаған (Мойынчұр, Тариат ескерткіші), Тэс, Сужи және т.б. бітіктастары мен ескерткіштерінде Орталық Азия тарихына байланысты мол деректер бар.  Ал, Енисей, Талас ескерткіштерінде тарихи оқиғалардан гөрі эпитафиялық сарындары басым.Тұрфан, Мираннан табылған нұсқаларда діни мазмұнды мәтіндер көптеп жазылған.
Қазір Еуразия көлемінде түрік бітікпен бәдізделіп өрнектелген 700-ден астам ірілі-кішілі бітіктас, ескерткіштері, жартастағы мәтіндері тіркеліп отыр.
"............Древнетюркская письменность VII-XII до н.э....." Из древнетюркских письмен 90% написаны в 13 веке,в том числе письменность Культегина, Тонюкука( точнее Күлтегін, ТонҚұқ). И считающиеся памятником-скульптурой Култегина(старшая)-это вовсе не Култегин! А Мать Чингисхана Марал-ҰлыЕне!!!
Помните ,знак сверху -знак Марала(киик). И внимательно изучите русскую версию, там встречается Берке-внук Чингисхана, Желме-соратник Чингисхана, КадырХан-Кайырхан(в школе нас учили как Кадырхан), КушликХан-найманский-каракитайский правитель и уйма неправильно прочитанные названии. ТонюКук-это сноха Сара КокТан-бике(Сорхохтани). Это можете проверить без и не требуют особых знании..
Федор 06 Маусым, 2021
ЯТюрки́ (ترکی) — тюркский литературный язык, на котором писали с XI по начало XX века, использовавшийся тюркскими мусульманскими народами за пределами Османской империи, где использовался сильно иранизированный османский язык. Вымер: нач. XX в Письменность: арабский алфавит Самоназвание: ترکی Категория: Языки Евразии
Федор 06 Маусым, 2021
Тюрки́ (ترکی) — тюркский литературный язык, на котором писали с XI по начало XX века, использовавшийся тюркскими мусульманскими народами за пределами Османской империи, где использовался сильно иранизированный османский язык. Вымер: нач. XX в Письменность: арабский алфавит Самоназвание: ترکی Категория: Языки Евразии
Федор пидор22 Қазан, 2021
Уллубий 03 Қаңтар, 2022
Старый Тюркский язык не вымер ! Не могут все Тюркоговорящие говорить без своего диалекта также как Немцы и Англичане . В Дагестане Кумыки с основная часть этого народа говорит на старой тюркском ! В связи с чем они понимают всех Тюркоговорящих так как говорят на материнском языке! Это сравнимо с Ретрораманским языком в Швейцарии , владея которым можно понимать Английский Немецкий и Итальянский.
Қазақша Русский English Türkçe
Сайт жасалуы - Bugin Group компаниясы, 2017