kk en en en en en en en ru en en en ru hbs_cyr ky bg kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk nl kk kk uk kk kk kk pl en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk mn kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk ru bg kk kk ru ru kk kk ru hbs_cyr kk kk kk ru kk kk kk ru cv kk kk kk uk kk kk kk av kk en en pl en en en en en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr kk en en en ru en en en ru hbs_cyr ky ar kk kk kk en en en en fa en kk kk en en en
Талантты ұштайтын талап | Журналистика факультеті
Bookmaker artbetting.co.uk - Bet365 review by ArtBetting.co.uk
Germany bookmaker bet365 review by ArtBetting.de
Шарипа Нуржанова Маусым 27, 2015 0
– Сағатбек Медеубекұлы, сіз әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті журналис¬тика факультетінің деканысыз…
– Филология факультетімен салыстырғанда, журналистика факультетінен мықты маман аз шығады деген әңгімелер естіліп қалады. Сіз бұған не дер едіңіз?
– Біз кімді оқытамыз? Біз ақ¬¬паратты сараптап, сарап¬та¬ған ақпаратын бұқараға жеткі¬зетіндерді, яғни қажетті ақпа¬ратты дер кезінде жедел жазатындарды, оқиғаны теледи¬дар көрермендеріне дәл, тиім¬ді тәсілмен бере алатындар¬ды оқытамыз. Қоғамдағы болып жатқан сан алуан оқи-ғалар¬дың ортасында жүріп күн¬де¬лік¬ті ақпаратты алу, тарату ма¬шығын үйренетін, сол арқылы жұрттың санасын оятатын, қоғам¬дық санаға қозғау салатын мамандарды даярлаймыз. Жур¬налистерге әдебиетші, тіл мама-нының талғамы мен танымы тұрғысынан қарау қисынсыз секілді. Журналистика теориясын филология факультетінде оқытпайды ғой. Яғни, филология факультетінің студенті журналистика теориясын оқымайды. Кей азаматтар екі мамандықтың біріне бірін қарсы қояды. Ендеше, журналисті филолог-тілші, фило¬лог-әдебиетші, филолог-педа¬гогтың безбеніне салып салмақ¬тауға келмейді. Филология терең¬детіп оқытатынды журналистика¬да үстірт қана шолып шығады. Айталық, тіл мамандарына тіл теориясын тереңдетіп оқытады. Журналистерге оның негізгі ережелерін оқытса жетеді. Оның есесіне кәсіби шеберліктің қыр-сырына терең мән береді. Жазуға көбірек көңіл бөледі. Журналистің қаруы – жетік тіл, нәрлі сөз. Факультет беделін көтеретін түлектер баршылық. Біз ең бас¬тысы мамандықпен бірге азамат тәрбиелеуді алға оздырсақ ұтылмаймыз. Жақсы азаматтан жақсы маман шықпай қоймайды. Жан-жақты қалыптасқан азаматтар жұртты біріктіреді, жаңа¬лықтың жаршысы, жоғалғанның жоқ-шысы, кісінің жанашыры болады.
– Қазіргі қазақ журналисти¬касы ешкімнен кем де, кенде де емес. Қазақ журналистерінің беделін жолай қосыл¬ғандар, ақша төлесең қандай маман¬дықты да «дайындап» жіберетін кейбір ақылы оқу орын¬дары түсіріп барады десек, сіз келі¬сесіз бе?
– Ондай бар. Бір кездері жу¬р¬¬¬налисті тек ҚазМҰУ дайын¬дайтын. Сан емес, сапа қатаң қадағаланатын. Қазір бір емес, ондаған жоғары оқу орны оқытып жатырмыз дейді. Міне, мәселе қайда, сан бар, сапа кемшін. Сөйте тұрып, қазақ журналистикасы анадан, мынадан қалып қойды деп даурығамыз. Шынына келгенде, орыс, ағыл¬шын, болмаса француз журналистикасы қазақ шындығы үшін күрескен жоқ. Қазақ ақиқаты үшін қазақ журналистикасы күресіп жатыр деп айта аламыз ба? Жоқ. Қазақ ақиқаты үшін қазақ журналистикасы күреседі, ұлттың мұңын мұңдап, жоғын жоқтайтын да – сол. Ол әлемдік талаптарға, яғни барлық елге бірдей ортақ стандарттарға сай еңбек ете отырып, ұлтының бүгіні мен келешегі үшін жанкештілікпен ақпарат айдынында азуын көрсетіп, айбынын танытады. Ұлтының тілі мен ділі жолында сәт сайын мылтықсыз майданға шығып, сыртқы күштерге қарсылық танытып келе жатқан да сол қазақ журналистикасы. Біз журналистиканы техникалық жабдықталуына қарап емес, сол жабдықты атқа¬ратын негізгі қызметіне қай деңгейде, не үшін пайдаланып отырғанына қарай бағалауымыз керек. Түбіміз бір деген күннің өзінде өзбек журналистикасы Қазақстанның қамын ойлайды, не орыс журналистикасы қазақ деген ұлттың жоғын жоқтайды дегенге нанасыз ба? Журналистиканы тек ақпарат алу мен тарату құралы деп тү-сіну де қате. Әр ақпараттың астарында мемлекеттік мүдде, ұлттық мақсат, адамзаттық мұрат жатқанда ғана журналистика өз міндетін толық орындайды. Екіншіден, «шетелдегідей демократия жоқ» деген әңгімеге қатысты айтарым – бізде өз еркіндік, азат сана, бостан рух дегеннің барлығы бар. Бірақ, ол ар мен ұяттың, Ата Заңның шеңберінде. Ұяттан, ардан, заңнан шығып кеткен демократия – демократия емес. Демек, ең әуелі әр журналист өзінің арының алдында, халқының, Отанының, мемлекетінің, соның заңының алдында жауапты болуы керек.
– Салалық журналистика туралы пайымыңыз қандай?
– Бұған байланысты айтарым, Еуропа елдерінде, айталық, Фран¬цияда журналистерді магистратурада дайындайды. Бакалаврда әу баста таңдаған саласында оқиды. Мысалы, сен бакалавриатта медицина саласын оқыдың. Бірақ жазуға деген қабілетің күшті. Медицинаға қатысты білімді игердің. Енді сол медицина саласына бейімделген журналист болғың келеді. Енді магистратурада журналистиканы оқи ала¬сың. Сонда сен екі жылда журналистиканың теориясын да, тәжірибесін де үйреніп шығуға тиістісің. Сол уақыт ішінде өзіңнің бірінші мамандығыңның кәсіби білігін екіншісімен ұштастырып, салалық маман журналист болып шығасың. Бізде осы жағы кемшін болып жатыр. Біздің журналистер тәжірибе жинағанша медицина туралы жаз десең, жалтақтайды, қиналады. Медицина мамандарына барып мақала жаз деңіз, ол да қашқақтайды. Мамандығы бөлек екенін алға тартады. Осы арада мынаған мән бермек керек. Бізде өз саласын ғана жетік білетін маман ғана емес, сонымен қатар, ең алдымен қоғамдық-әлеуметтік мәселелерді терең сезінетін, саяси-экономикалық ахуалды аңғара алатын, мем¬лекеттік мақсат-мұраттарды айқын білетін, сол үшін жанымен күйетін отаншылдық рухы жоғары патриот адам даярлау басты мұрат. Біз бойында сондай қасиет бар талапкерлерді таңдап алып оқытсақ, ұтылмаймыз.
– Қанша мамандық түріне журналистер дайындайсыздар?
– Журналистика факультеті тек журналистерді ғана даярламайды. «Баспа ісі» мамандығы бойынша корректор, техникалық редактор, әдеби редактор, редактор-технолог секілді баспа-полиграфия мамандарын, газет, журнал, радио, теледидар редакторларын; газет, журнал, кітап безендірушілерін дайындайды. Бұлардың бәрі – қоғамда үлкен сұранысқа ие мамандықтар. Осы мамандықтарды игерсем деген студенттің қай-қайсысы да алғаш дәрісханаға кірген күннен бастап жазуды, ойын қағазға түсіруді, сөйлем құруды үйренеді. Бұған шорқақтар радио, теледидар жағына баруға талпынады. Өз басым жазып үйренбеген, жазуға қалыптаспаған студенттің радио мен теледидарға бірден барғанын құптамаймын. Ойын қағаз бетіне түсіре алмаған талапкер сөйлегенде де пікірін жүйелі жеткізе алмай берекесіз тірлікке ұрынады. Ондайлардан жылтылдап көрінгенімен журналистикаға келер пайда шамалы. Сын да осындай жағдайда көрінеді. Жалпы, журналистиканы телехабарлар арқылы бағалау – біржақтылық. Журналистиканы газеттер, журналдар, интернеттегі порталдар, сайттар және радио арқылы да бағалау әділетті болмақ. Осы тұста айтарым, журналистика сыны деген пәннің керектігі алдан шығады. –
Телебағдарламаларды әр¬тіс¬тер жаулап бара ма, қалай?
– «Айташы» деген сөз бар қазақта. Біз орыс тіліндегі «ведущий» деген сөзді «жүргізуші» деп аударып, орынсыз енгізіп алдық та енді одан әлі күнге арыла алмай жүрміз. «Жүргізушінің» аудармасы «водитель» ғой! «Айташы» деген сөзді мен тапқан жоқпын. Ол – өз заманында Бұқар жыраулар қолданған атау. Айташы деп – Алланың сөзін сөйлеушілерді, Алланың қалауын халыққа ұғындырушыларды, бұқараның мұңын мұңдап, жоғын жоқтаушыларды, патша мен халықтың ортасындағы дәнекерлерді атаған. Бір кездерде қазақ телевизиясында осы атау жаңағы «жүргізуші» дегеннің орнына қолданыла бастаған болатын. Ол атауды қолданғандар орнын басқалар басты да қазақтың «айташы» деген төл сөзі елеусіз қалды. Тележурналистикада «айташы» деп студиядағы айтармандармен де, экран сыртында отырған көрермендермен де байланыс жасап, телекөрсетілімнің тізгінін ұстаған маманды айтады. Енді сұрақтың екінші астарына келейін. Кей телеарна редакцияларының басшылары бағдарламаға әртістер айташы болса, көрермендер көп болады деп ойлайды. Олар көрерменге не беріп отыр? Соның рухани қажетін өтеп отыр ма? Рас, кей әнші әнді жақсы айтады, ал сөйлегенде дәл маман журналист секілді орнықты ой айта алмай жатады. Әрине, еркін сөйлеу, өзін өзі бос ұстау – көрерменді жалықтырып алмаудың бір ғана амалы. Бірақ теледидар тек көңіл көтеру, бос уақытты өткізудің, өзіңді жарнамалаудың құралы ғана емес қой. Ол миллиондардың санасын мемлекеттік мүдде, ұлттық мақсат, халықтық мұраттарға ұйыстыру механизмі екенін неге естен шығарамыз? Теледидар – әлемдік ақпарат кеңістігіндегі ең қажетті жаңалықтарды дереу қабылдап, өз мемлекетінің мүддесі тұрғысынан қайта қоры¬тып, танымы мен талғамына жауап беретіндей сапада бұқараға қайта ұсынатын алып құрал. Ол бұқараның рухани қажетін өтеу үшін ғана емес, мемлекеттік идео¬логияны жүргізуі үшін де пайдаланылады. Сол арқылы халықтың санасын көтереді. Сонымен бірге, танымдық көр¬сетілімдер арқылы көрушінің таным-түсінігін кеңейтеді, бі¬лімін молайтады. Демек, онда отырғандардың барлығы сал¬мақты сөз айта алатындай, қо¬ғамдық санаға қозғау салатындай болуы керек. Ал бізде сырттан көшірілген сапасыз шоу көбейді. Көбігі көп концерт, суы көп сұхбат, әлсіз әзіл, орынсыз оспақ, қисынсыз қылжақ, сүйкімсіз сықақ жайлап барады. Сатира керек, бірақ, арзан сатира емес, салмақты сатира, адамның рухын, намысын оятатын сатира керек. Ойлана отырып күлетін, күле отырып ойланатындай сатира болу керек…
– Елбасымыз үштілділік саясатын ұсынды. Журналист даярлау ісінде бәсекелестік осы тұрғыда өрістей ала ма?
– Қазір оқуға талапкерлер өз тілін, орыс тілін, сонымен бірге, ағылшын тілін де меңгеріп келе бастады. Оған дәлел, факуль¬тетімізде бірінші курстан бастап ағылшын тобының құрылуы. Сабақ ағылшын ті¬лінде өтеді. Демек, күні ертең қазақтың мұңын ағылшын тілінде мұңдайтын, ұлттың жоғын ағылшын тілінде жоқтайтын бұқаралық ақпарат құралдары өмірге келеді. Олардың басында негізінен мемлекеттік тілдің уызына жарығандар, ағылшын тілін тел емгендер отыр¬са екен дейік. Өйткені, қазір журналистика факультетіне келетіндердің дені – жергілікті ұлт өкілдері. Қазақ журналистикасы – болашақта әлем санасатын журналистика болатынына мен кәмілмін. Өйткені, қазіргі студенттер интернет журналис-тиканы мектеп қабырғасында меңгеріп келеді. Біз оны одан әрі сапалық деңгейге көтереміз. Қазір әр студенттің қолында интернет. Кез келген уақытта кез келген ақпаратты алып, сұрыптап әлемге тарату машығын меңгерген студент ағылшын тілін меңгеріп алса, ертең-ақ өз ұлтының атын әлемге танытатынына иманым кәміл.
Әңгімелескен Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан».
2  263 рет оқылды
Айдары » Басты бет, Ел жаңалықтары
Жауп болдырмау үшін мынаны нұқыңыз.
Аты (міндетті) Пошта (міндетті) Сайты
Пікіріңіз тексеруден өткеннен кейін жарияланады. Пікір жазу
9  −   =  1
Қаржының обьективті қажеттігі және оның қоғамдық дамудағы рөлі
Шілде 15, 2020, No Comments on Қаржының обьективті қажеттігі және оның қоғамдық дамудағы рөлі
Шілде 15, 2020, No Comments on Дағдарыс айналып өтпеді
Ұлттық аза тұту күні
Шілде 15, 2020, No Comments on Ұлттық аза тұту күні
Республикалық пәндік олимпияда басталды
Наурыз 28, 2019, No Comments on Республикалық пәндік олимпияда басталды
Академик Т.Тәжібаевтың туылғанының 108-жылдығына арналған конференция өтеді
Ақпан 12, 2018, 31 Comments on Академик Т.Тәжібаевтың туылғанының 108-жылдығына арналған конференция өтеді
Қазан 24, 2013, 31 Comments on Польшадағы бас қосу
Через тернии к звездам…
Қыркүйек 14, 2018, 21 Comments on Через тернии к звездам…
Журналистика факультеті ҚазҰУ журфак Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің Журналистика факультеті журфак казну журфак казну факультет журналистики kazakh journalism jurfak журналистика тарихы Кәкен Қамзин ҚазҰУ радиосы студенттер радиосы Клара Қабылғазина баспасөз тарихы Әл-Фараби радиосы Темірбек Қожакеев Сагымбай КОЗЫБАЕВ Польша журналистика факультетінің аға оқытушысы Мейіржан Әуелханұлы
Марат Барманқұлов. Телевизия: бизнес әлде билік?
Қараша 16, 2013, 1 Comment on Марат Барманқұлов. Телевизия: бизнес әлде билік?
Кітапты оқу үшін сілтемені басыңыз.   Марат Барманқұлов ...
Әбдіжәділқызы Жидегүл. «Тікелей эфир табиғаты»(Электронды оқу құралы)
Маусым 1, 2013, 3 Comments on Әбдіжәділқызы Жидегүл. «Тікелей эфир табиғаты»(Электронды оқу құралы)
Муканова Г.К. ПУБЛИЦИСТИКА СМАГУЛА САДВОКАСОВА
Мамыр 31, 2013, No Comments on Муканова Г.К. ПУБЛИЦИСТИКА СМАГУЛА САДВОКАСОВА
«ҚазҰУ-дің журналистика факультетіне 80 жыл!»
Ұлы Отан соғысы жеңісіне 70 жыл
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің Журналистика факультеті Қазақстандағы көп жылдар бойы қызмет жасап келе жатқан оқу мекемесі. Бұл жерде дүние жүзіне аты шыққан және елге белгілі ғалымдар мен журналисттер еңбек атқарады. Оқу процесіне 15 елден келген студенттер және 50 жолбасшы әлемдік журналистика мекnептерінің профессорлары қатысады. Журналистика факультетінің студенттері осы заманға сай жабдықтармен жұмыс істейді.
Copyright © 2014 - Барлық құқықтары сақталған.
Faculty of JournalismЖоғарыға қайту
Your question has been sent!
Please fill out the form below.