kk de kk ar fa kk kk be ru mhr kk ky kk kk ru hbs_cyr kk vi kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk sv kk kk fr kk kk de kk kk de kk kk kk kk kk kk de kk kk kk zh uk kk kk zh uk kk kk kk kk kk kk ru kk kk en kk ru kk kk kk kk kk kk kk zh ru kk kk kk kk tt kk ru kk kk kk en kk kk kk kk
Ғали Орманов Жамбыл Жабаев туралы не жазды?
Әдебиет 1372 4 пікір 15 Тамыз, 2022 сағат 12:43
Ақын, аудармашы, журналист, Ғали Ормановтың 1939 жылғы латын қарпімен жазылған күнделігі аударылды. Бұған дейін еш жерде жарық көрмеген құнды мұрада жыр алыбы – Жамбыл Жабаевтың өмірі мен шығармашылығы жайлы көптеген мәліметтер жазылған.
1939-1945 жылдар аралығында Жамбыл Жабаевқа әдеби хатшылық қызмет атқарған Ғали Орманов ұлы тұлғаның әрбір кездесуі мен сапары, шығармашылығы жайлы деректерді күн сайын хатқа түсіріп отырған. Жыр алыбының ел мен жерге деген аса жоғары сүйіспеншілігі мен үнемі халыққа қол ұшын созып, әрбір сәтте жанынан табылуға асығатын ұлтжанды қасиетін де осы күнделік арқылы терең тануға болады.
14/ІІ. күні машинамен Ұзын-ағашқа барып, қазақ школының, орыс школының балаларының арасына барып, балалармен амандасып, ата деп келіп қолын ұстап амандасқан балаға оқып жүрсің бе? Жақсы оқы балам! Оқыған жақсы деді.
17/ІІ. күні атпенен Қара-қастектегі деддомға барып қайтты.
13./III. Жамбыл Тәжібай деген таныс шалдікіне барды. Көңілденіп,  домбыраны бірер қағып жіберді.
Жасымнан атым аян Жамбыл едім,
Сүрінбес қара  өлеңге даңғыл едім
Самғасам сары түнге  шалдықпайтын.
Қақырап  қайран дауысым  қалды менің.
Шалқыған  аспан-көкке қайран әнім,
Кіргізген талай жерде тойдың әрін.
А десем  ауызымнан бытырайды,
Шіркінге не болғанын біле алмадым.
Тәжібай  саған қалай менің мұңым.
Бұл сенен бір  сұраған  нағыз сырым.
Әнді алған  көмейімнен сыңғыраған,
Кінәлі бәлкім, бұған кәрілігім.
Жамбыл кешкісін ауылда болды.
12./II. Жамбылға саятқа шығып келгенімді айттым.
- Кекілік көп. Жер қара. Көрмейсіз. Бұғып қалады, дәл аяғымның  астынан дүр етіп ұшқанын бірақ  білесіз.... Бір сауысқан аттым. Оғым таусылып қалды. Сонша кекіліктен  бір атпағаның келіспеген екен! - деп Жамбы күледі де, сәлден соң былай деді:
Кекілік ұшып дүр етті.
Ғали шошып дір етті
Кешке ауылға құр жетті.
19/XI. Доктор Барлыбаев келді.  Қар жауған. Доктор келіп амандасқанда: Жәкәң оның қолын алып тұрып:
Жүрек неге соғады өрге қарап,
Жағар-жақпас сүймеймін ішкен тамақ,
Байдан, сауған кедейдің сауынындай
Барлыбаев отырмыз оған қарап - деген секілді әр күнгі оқиғалар тізбектелген.
Ақынның жиен-немересі Айдар Қырықбайұлының сөзінше, күнделік 1939 жылы жазылған.
Күнделік латын әліпбиінен қазақша аударғанҚолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығының ғылми қызметкері  Әділәлі ЖАБЫҚБАЙҰЛЫНА алғыс айтамын.
Сол күйі сақталып, жазуы өзгермеген. Бүгінде сол күнделік жазылған әліпбиді білетін адамдар аз екен. Сондықтан күнделіктен кітап шығаруды жоспарлап отырмыз.  Күнделіктің мазмұны бойынша Жамбыл Жабаевқа кімдер келген, қандай мәселелер талқыланған деген мәлімет көрсетілген. Күнделік еш жерде жарық көрмеген. Сондықтан Жамбыл атамыздың шығармашылығын зерттеуге септігін тигізеді деп ойлаймын», - деді А. Қырықбайұлы
Биыл өтетін Ғали Ормановтың  115 жылдық мерейтой аясында  60 жыл бұрын қазақ тіліне аударған  Ресейдің  жазушы, кемеңгер ойшыл Лев Толстойдың әйгілі трагедиялық «Анна Каренина» романының  2 томдығы Жетісу облысының әкімдігнің  қолдауымен «Мазмұндама» (қоғамдық қоры) баспасынан  жарық көреді.
Жамбыл Жабаев жайлы деректерді жанында жүріп хатқан түсіріп отырған Ғали Орманов  Жетісу өлкесінде, қазіргі Алматы облысының Қапал ауданына қарасты Ешкіөлмес тауының бауырында дүниеге келген. Ол қазақ әдебиетіне 20-жылдардың соңғы ширегінде келген, орыстың, Шығыстың классикалық үлгілерін аударып, қазақ әдебиетінің аударма саласында да үлес қосқан. Көптеген өлеңдер жинағының, бірнеше поэма, әңгіме және очерктердің авторы атанған.
Ана тілімізді «Қостанайша ардақтау»
Қазаққа қарсылар тайраңдай бере ме?
Қайрат Боранбаевқа қатысты тергеу жұмысы аяқталды
Елдегі бірлікті қазақ тілділер сақтап отыр!
Тақырыпқа байланысты басқа да мақалалар
Мобилизация: 3 орыс, 447 қазақ шақырылыпты
Ресей тойлап жатқанда, орыстар қоршауда қалды
Қарттар күні: Алматы телеарнасы қайырымдылық акциясын өткізді
Қайрат Боранбаевқа қатысты тергеу жұмысы аяқталды
Мобильді қосымшаны жүктеп алыңыз!
Сайттағы материалдарды пайдаланғанда міндетті түрде сілтеме берулеріңізді сұраймыз. Ақпараттық порталдағы авторлық және басқа да құқықтар толығымен қорғалатынын ескертеміз. Автордың жеке пікірі редакцияның көзқарасы болып саналмайды. Жарнама мен түрлі хабарландыруларға жарнама беруші жауапты.
Құрылтайшысы: «Абай-ақпарат» қазақ интернет кеңістігін дамыту қоры» қоғамдық қоры
ҚР Мәдениет және Ақпарат министрлігінде тіркеліп, №12996-ИА кәулігі берілді