kk kk kk kk en lt en en es kk ky en bg kk kk kk kk ru ky en ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk bg kk kk kk kk kk kk kk bg kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk bg kk kk ru uk be en kk es en en lt en es en en pl es en en lt en en ky en ky
Қазір не ұят, не ұят емес? – Qadam
0 132 2 минут оқисыз
Ұят сөзінің трендке айналуының басқа да себебі бар шығар…
Қоғамдағы кез келген мәселені талқылауға, кез келген жағдайға көзқарасымызды білдіруге әрқайсымыздың құқығымыз бар. Бұл біздің хақымыз.
Біздіңше, бұл сенім қате емес. Бірақ, олар тәрбиенің өзге де альтернативтері барын түсіне алмайды. Анығы, түсінуге тырыспайды. Ал жастар жаңашылдығымен, сергек идеяларымен келеді. Кейде тәжірибесіздіктен өз идеяларын жеткізудің тетігін дұрыс таңдай алмайтын жағдайлар да кездеседі. Мысал үшін, Шырын есімді бойжеткеннің жалаңаш денесіне ұлттық әшекейлер тағынып, әлеуметтік желіге салуы.
Осы кезде протест ретінде «ұятмэн» ұғымы дүниеге келді.
Қазақы ұятты қорғаған адамның бәрі ұятмэн бе?
Ұятмэн – заманауи құндылықтар мен жастардың пікірін мойындамайтын, тәрбие деген сөзді үнемі айтқанымен, өздері жемқорлық, алаяқтық сынды әрекеттер жасайтын адамдар.
Бірақ, бұл дәстүрлі құндылықтарға қарсы топтың пікірі. Шындығы бар болса да, өзге бір топты кемсіту мағынасында ойлап табылғанын жоққа шығара алмаймыз.
Мұны екі түрлі қоғамдық формацияның қақтығысынан туған ұғым деп те айтуға негіз бар: дәстүрлі өмір салты мен модернизацияның текетіресі.
Әлемдік тәжірибелерге сүйене отырып, хиппилерді мысалға келтіруге болады. Олар да қатып қалған қағидаларға қарсылық білдіріп, өздерінше өмір салтын ұстана бастады. Киім киістері, шаш үлгілері, қоғамнан оңашалануы, түрлі саяси-әлеуметтік оқиғаларға немқұрайдылық танытуы хиппилердің қарсылығының көрінісі еді. Осыдан келіп субмәдениет қалыптасты.
Бұл жемісті жол еді. Біздің заманауи жастар да осындай протест білдіріп жатқандай әсер қалдырады. Бірақ, ғасырлар бойы келе жатқан тұрмыстық-рухани құндылықтарды мүлде мойындамау қателікке ұрындыруы мүмкін екенін де ұмытпайық.
Өзгерісті қалаған жастар өздері аңсаған қоғам орнатудың басқа тетіктерін – мәдениетті тетіктерін табуы керек секілді.  Шындығында, субмәдениет «ұятмэн» деген сияқты ұғымдарды қалыптастыруға қабілетті. Бірақ бұл ешкімнің ар-ожданын қорламауы қажет.
«Ұятмэн» ұғымы – белгілі дәрежеде өзгенің ар-ожданына қол сұғу. Иә, әуелі өздері жастардың ерік бостандығына қол сұқты дейтін боларсыз. Дегенмен, ұятмэндердің арасында ата-анамыз, өзіміз құрметтейтін аға-әпкелеріміз бар екенін ұмытпайық. Олар – қазақы ұяттың, тәрбиенің қорғаушылары. Олар ұятмэндер емес…
Қазір не ұят, не ұят емес?
Біз неден ұялуымыз қажет:
Мемлекеттік рәміздеріміз бен ұлттық киімдерімізді құрметтемеу – ұят;
Ана тіліңде сөйлей алмау, үйренуге талпынбау – ұят;
Өзгеге ақыл айтып, өзің соған лайық болмау – ұят;
Пара беру, пара алу – ұят;
Әйеліңе қол көтеру, балаларыңды ұрып-соғу – ұят;
Дүниеге келген балаңды қоқысқа лақтыру – ұят;
Өзгеге жеке басына қатысты сұрақтар қою – ұят;
Ұлттық тұлғаларымызды келеке ету – ұят.
Ешқандай да ұят емес:
Ата-анаңа өз көзқарасыңды айту – ұят емес;
Күйеуі қол көтерсе, шағымдану – ұят емес;
Қоғамда белсенді болу немесе оңашалану – ұят емес;
Өз таңдауыңды жасау – ұят емес;
Жалақысы аз болса да, өзің сүйген іспен айналысу – ұят емес;
Жыныстық сауаттылыққа қатысты ата-анаңнан сұрау – ұят емес;
Заманға сай өмір сүру – ұят емес;
«Ұят болады» деген стереотиптен арылу – ұят емес.
Ал, төмендегі әрекеттерді жасау ұят па, ұят емес пе?
Балаға шетелдік есімдер қою;
Шашыңды қызылды-жасылды түстерге бояу;
Өзге ұлт өкілімен отбасын құру;
Танымал болу үшін хайп қуу.
0 132 2 минут оқисыз
Facebook LinkedIn VKontakte WhatsApp Telegram Email арқылы бөлісу Басып шығару
Оңтүстік Кореядағы қазақтар еңбек визасын қашан алады?
Зейнетақыны тұрғын үйге пайдалану қағидалары күшіне енді (ТОЛЫҚ ЕРЕЖЕ)
Заңгер: «Сот» деген сөзден қорқудың қажеті жоқ
Баспана бағасының қымбаттауына әкелген негізгі себеп
Пікір үстеу Жауапты болдырмау
Пікір орналастыру үшін кіруіңіз жөн.
Қалың мал мен мәһрдің айырмашылығы бар ма?
Алматыда тағы да қарақшылар ұсталды
Сарбаз әкімдікке жасалған шабуыл туралы айтып берді
Қазақстанда 8 мыңға жуық адам ұсталды – ІІМ
Қазақстан 2022 жылы ТМД-ға төрағалық етеді
Израильдің әлемге қосқан 10 ғаламат үлесі
Әкенің туған күніне тілек
Эмоционалды интеллект: Қазақ түсінігі, EQ белгілері
Мұғалімдерге қосымша үстемеақы төленуі мүмкін
Жириновский қазақстандық орыстарды еліне шақырды
Балаңыздың ұйқысы ауысып кетті ме?
Денсаулық & Психология 167
© 2022, Барлық құқық қорғалған
Facebook Twitter WhatsApp Telegram