kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk be uk kk kk ru uk kk kk uk kk uk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk kk ky ru kk kk kk mn it de en en eu kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ro kk ru ru kk ru ru uk kk kk mn en ru kk kk kk ru kk ru en kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk
Асыл тастар және оның түрлері • Martebe.kz білім сайты
Қош келдіңіз! Өз аккаунтыңызға кіруіңізді сұраймыз
Басты бет Оқушыларға Асыл тастар және оның түрлері
Дүниеде тау жыныстары пайдалылығына қарай бірнеше түрге бөлінеді. Оларды жалпы атпен кен байлықтары немесе қазба байлықтары дейді.
Асыл тастар құндылығына байланысты зергерлік, зергерлік — әшекейлік жәнеп әшекейлік болып 3 топқа бөлінеді.
Қазақстанда асыл тастардың көп түрі кезедеседі. Олардың ішіндегі ерекшелері: Делбегетейдің зүміреті (Шығыс Қазақстан), Сарыкөлболдының хризопразы (Орталық Қазақстан), Итмұрынның жадеиті (Орталық Қазақстан), көптеген кен орындарын  түзетін түрлі- түсті ақық, тау хрусталі, малахит, бирюза, т.б. Сондай-ақ, әшекейлік тастардың түр-түрлері Қазақстанның барлық аймағында кеңінен таралған. Қазіргі кездежоғары температура мен қысымда жасанды жолмен алмас, лағыл, сапфир, шпинель, көк шпинель, мөлдір александрит, зүмірет, т.б алынады.
Тау хрусталі — кварц түріне жататын зергерлік асыл тас. Ол түссіз, мөлдір, кейде солғын, сарғылт болып келеді. Призма тәріздес үлкен жеке кристалдар құрайды. Олар гранит немесе  кварцты тау жыныстарының қуыстарына жиналады. Тау хрусталін электротехникада, радиотехникада қолданады. Елімізде тау хрусталі Сарырқа тауларында жиі кезедеседі.
Зүмірет, зүбәржат немесе замартас — жасыл түсті мөлдір минерал. Ол ұзынша баған тәрізді болып түзіледі. Әдетте, жеке кристалл түрінде кездеседі. Ең ірі кристалл Бразилияда 1974 жылы табылған. Оның салмағы 28,2 кг болды. Табиғатта кристалінің ірілігі 0,5*3 сантиметрден 34*45 сантиметрге дейін болады. Ал салмағы 5-30 каратка (1 карат 2 грамға тең)  дейін жетеді. Соңғы жылдары зүміртті жасанды түрде ала бастады. Елімізде Қу (Қарқаралы таулары) және Делбегетей тауларында кездеседі.
Ақық немесе халцедон — құрлымы талшық тәрізді жасырын кристалды асыл минерал. Ол табиғатта іркінді кесек, бүйрек немесе жалбыр және жұмыр кесек түрінде кездеседі. Түсі шыны май, балауыз секілді жылтыр болады. Түсі құрамындағы темір, марганец, кобальт, никель, т.б қоспаларына байланысты. Мысалы, оның сердолик деп аталатын түрі сарғылт қызыл, қызыл, қою қызыл болса,  хризопраз түрі — жасыл, гелиотрон түрі — қызыл ақ жолақты, қою жасыл болып келеді. Ал сарзер түрі — қоңыр, қызыл қоңыр, сапфирин түрі — сұр, көгілдір сұр, плазма түрі — жасыл, кахалонг түрі — сүттей ақ болады. Ақық асыл тасы табиғатта тау жыныстарының қуыстары мен жарықшақтарында кезедседі. Қазақстанда Қаратауда (Жамбыл облысы) ірі кен орындары орналасқан.
Алмас — табиғаттағы ең қатты асыл тас. Крситалдары әртүрлі түрде кездеседі. Алмас біздің заманымыздан бұрын белгілі болған. ХІХ ғасындың 70-ші жылдарына дейін ол тек кен қайраңдарында өндіріліп келді. Табиғатта кезедсетін алмастың түйіршіктері , әдетте, 0,1-1,0 караттан кездеседі. Салмағы 100 караттан асатын ірі кристалл түрлері өте сирек кездеседі. Мысалы, 1905 жылы Оңтүстік Африкадан табылған дүние жүзіндегі ең ірі «Куллинан» деген алмастың салмағы 3106 карант (621,2 грамм) болған. Кейін одан әртүрлі пішінді 105 бриллиант (өңделген алмасты бриллиант деп атайды) алынды. Кейінгі жылдары алмасты жасанды түрде ала бастады.
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы. Құрастырған: Райымбеков Қ.Ж, Байғабылова Қ.Т
География пәні бойынша басқа да ақпараттар:
Түсті металдар туралы ақпарат
Қара металдар туралы түсінік
Мұнай және газ өндіру өнеркәсібі
Жеті қат жер қазынасы. Қазба байлығы мен кен өндіру қызметі
Географиялық зерттеулерде матрицалық әдісті қолданудың әдістемелік ерекшеліктері
Теңіз бен мұхит географиясы туралы не білесіз? (Тест)
Алдыңғы материалТүсті металдар туралы ақпарат
Келесі материалҚамыс және ақ тұңғиық өсімдігі
ҰҚСАС ЖАЗБАЛАРАВТОРДЫҢ БАСҚА ДА ЖАЗБАЛАРЫ
Мотивация үшін ең керемет кітаптар
Шет елде оқудың артықшылығы мен кемшілігі…
Мотивация беретін топ 5 фильм
ПІКІР ҚАЛДЫРУ Пікірді өзгерту
Сохранить моё имя, email и адрес сайта в этом браузере для последующих моих комментариев.
Республикалық онлайн олимпиадалар өтуде
Ozattar – білім саласы үздіктері энциклопедиясының 5-шығарылымына қабылдау басталды 05.10.2022
V Республикалық «Үздік педагог» қашықтық олимпиадасы басталды 28.09.2022
Психологтың кеңесі: күйзеліс пен мазасыздықты жеңу жолдары 23.09.2022
Оралхан Бөкейдің «Атау-кере» шығармасы 23.09.2022
Әскери қызметін өтегендер грантқа ҰБТ-сыз түсе алады 20.09.2022
Wildberries деген не? 06.09.2022
Маркетплейс деген не және қай кәсіпке қолайлы? 06.09.2022
Жаңа оқу жылындағы онлайн олимпиадалар басталды 06.09.2022
Мектепке дейінгі ұйымдарда қолданылатын жаңа технологиялар 06.09.2022
«ЖАЙДАРЛЫ ЖАЗ» республикалық балалар байқауы 20.07.2022
ENTBattle ҰБТ-ға дайындық қосымшасы
© copyright 2017. Барлық құқықтар қоғалған
Меншік иесі "Skills Academy" ЖШС