kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk kk kk de kk en en kk kk en en en tt en ru kk kk kk en kk kk kk tt en kk kk kk kk en kk kk kk kk en be kk kk kk en kk kk kk kk mk en en en kk en en en en uk kk kk kk kk kk kk ru en en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk ky en kk kk kk kk en kk kk ru kk en kk kk kk kk ky en kk kk kk kk en en kk en ru kk kk en en kk kk kk kk kk kk kk en kk ky kk kk en tt kk kk kk kk en kk kk be kk en kk kk kk kk kk en ru kk kk kk ky kk kk en kk kk kk kk kk kk hbs_cyr en en en kk en en ru kk kk kk kk en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk uk kk kk en kk kk kk kk kk uk kk en kk kk kk kk kk en en kk en bg kk kk kk kk en en kk kk kk kk ru kk en ru ky kk ru kk kk en ky kk ky kk kk en kk kk kk kk en ky bg kk kk kk uk kk ky en kk kk kk kk kk en kk uk uk kk kk kk en en en kk en ru kk ru kk kk ky en en kk tt kk hbs_cyr kk uk xal en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk uk en kk kk kk kk en kk kk kk ru kk en kk ky kk kk kk kk en en en en en en en en en en en en kk en en ru kk kk kk be kk kk ru kk kk kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk kk en kk kk kk ky kk en kk kk kk kk en kk uk kk kk kk en en en mk kk en ru kk en kk kk kk kk en en ky kk kk en ru kk kk en kk kk en kk kk kk en kk kk en be ba kk en kk kk en sv kk kk kk kk kk kk en kk kk kk be kk kk en kk uk kk kk kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk be ky kk kk kk kk en kk kk kk uk uk en en kk en en bg ru kk kk kk kk kk mn en en en kk kk ky kk kk kk en kk kk kk kk kk en kk ru kk kk en kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk en kk kk uk kk kk ru en kk be kk kk kk kk kk en en en en en en en en en en kk en en uk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk en en kk kk kk kk kk en kk kk kk kk mn en kk en en en en kk kk kk kk kk kk de zh kk kk de oc kk kk de fr kk kk ru ru kk de fr kk de oc kk de fr kk de oc kk de ca kk de fr kk de de kk de oc kk de oc kk de fr kk de oc kk de oc kk de fr kk de fr tg de en kk de fr kk de de kk de ca kk de de kk de fr kk de zh kk de en kk de hu kk de de kk de ca kk de oc kk de fr kk de ca kk de ca kk kk kk
Ислам Қосжан: Жеті октава (поэма) | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Поэманы  соғыс  ардагерлері, сол  Аталардың   үміт  отын  жаққан  кіндік ұрпақтары – Жеңіс сiздерге арнаймын.
Бұл  шығарманың  жазылуына  себепкер  болған  Тайшыбай   Біләлге.
Еріккеннен де  ұстап  жүрген  жоқ,
...Біз  онда  жас  едік  жігерлі,
Қимайтын  көп  күннің  бірі  еді,
Ауа  да  дем  жетпей  тарылған,
Окопқа  дәл  түсіп  мен  жатқан.
Күркіреп  күндей  өтті  ғой  соғыс...
Қабірін  окоп  қылып  қазып  көрген,
Жазмыштан  озмыш  жоқта  озып  келген.
Өлісі  жаудан  жастық  алып  өлген.
Болмаған  Туған  елге  табыт  берген.
Көбісі  о дүниеге  барып,  келген.
Жеңісте  Жеңіс  деген  есім  болған.
Талай  жан  дүниеге  есік  ашпай,
Ұрыстан  қанша  ұрпақ  жетім  қалған?
Көргендер  он  сегізде  шаштың  ағын,
Майданда  өткен  жылдар,  жастық  жалын.
Орамал  болар  деп  ем...
Бір  сәттік  көздің  жасын  сүрту  үшін.
Бұл  соғыс  дүниені  отқа  ораған,
Пайда  болған  ақ,  қарадан.
Аталар  сіздерге  бір  ескерткішім,
II-ші  Октава. Шофердың  әңгімесі
70  жыл  билік  бермей  орыс  қолдан,
Ол  заман  коммунистер ұлыс  құрған.
Он  бестің басын қосқан – Ұлы  Отан,
41 мен 45- те  ұрыс  болған.
Сүйреген  жалғыз  бала  шалдың  көшін,
Жеңіске 70  жыл  деп,
Бауырым  айтып  берді  әңгімесін.
Секілді  адам-моншақ  тастан  тізген,
Ол  заман  «москвич»  жоқ,
Ауданға  шұбырған  жұрт  автобуспен.
Адамның  қызық  екен  көрмегі  алдан.
Ойнынан  лотерея  ұтып  алған,
Ауылда  жалғыз  Волга  менде  болған.
Ауылдың  ақсақалы  үлгілі  шын,
(Таң  қалам  түнделеткен  бұл  жүрісін.)
Қарт  еді  бір  аяғын  беріп  келген,
Ертеңгі  ұрпағының  күлкісі  үшін.
Келді  сәт  айтылатын  төрде  жыры,
(Дұрыс  деп  қоштағанмын  мен  де  мұны.)
Таяуда  келін  түсер  дегені  бар,
Жеңіс  тойы  келген  күні.
Көп  те  шығар  себептері.
«Ауданға  тез  жетуім  керек»  деді.
...Кешегі  кірген  отқа  Отан  үшін,
Азайған  қарияның  қатары  тым.
Жеңістің  бір  қатесін  кешір,  Алла,
Жан  ашыйды  Атама  шын.
Болаттай  сынбайтын мәрт десем,
Еңкілдеп жылайды қарт Көкем.
«Түсімде досымды көп көрем...»
Бұл сырды неліктенайтты екен?
Ол  былай  болған  де,
Қыс-жазы  окопты  қоныс  қып.
Біз  солай  тағдырды  бөлістік.
Дәл  мендей  ол  да  жас  болатын.
Кей  кезде  ұста  деп  қоятын,
Деп  еді  ұрыс  болар  бүгін  нән.
Жан  айқай  естілді  құлыннан.
(Тәтті  ғой  кімге  де  шыбын  жан.)
Ерлерше  өлейін  жақсы  ат  боп.
«Беріге  бұрылмас  бет  біздің,
Тастап  кет»  дегенін  тыңдамай,
...Көп  жылдың  болса  да  көлемі,
Құда  боп  қалармыз»  деп  еді.
IV-ші  Октава.  Жеңіске  әкесінің  айтқан  әңгімесі
Алау  боп  оттар -
Бір  ісік  пайда  боп  желкеде.
Реті  солай  ма  оның  да,
Сусын  жоқ  түйенің  қомында.
Таң  атпай  айналған  сағымға,
Шеті  жоқ  ен  дала  көргенім,
Жоқ  болып  кеткен  бе  ел  дедім.
Мазамды  алады  шөл  менің.
Жарбайға  Атам  да  тебінді,
Содан  соң  сөйледі  сенімді:
Ауылға  келдік  біз  дегенде,
Мұнда  да  ауыл  деп  ұғасың.
Ал  Атам  бір  тамға  енді  де,
Тым  ұзақ  оқыды  дұғасын.
Бір  үрей  билеген  бойымды,
Тағам  мен  сусындар  қойылды.
Орны  жоқ  ісікті  байқадым.
V-ші  Октава.  Жеңістің  оқиғасы
Адасып кетсең сол қайғы.
Сау деуге тағы болмайды.
Бір  сұлу  жүрегіне  шыра  жаққан.
Екі  жас  кездейсоқта  жолығыпты,
Құдірет  бары  рас  бағып  тұрған,
Аллаға  айтып  жүрді  алғыстарын.
Ол  қыздың  сағынатын  күміс  үнін,
Жұпары  раушан  гүлдің  шашылатын.
Тағатсыз  өткізетін  жұмыс  күнін,
Дейді  қыз  ұят  болар  ағам  көрсе.
Бір-бірін  сәл  көрмесе  сағынады,
Жыл  бойы  көрмей  кеткен  адамдарша.
Кейде  қылық  жасарың  көп,
Еркіндеу  жүруді  де  көп  көріпті.
Мереке  күні  алып  қашамын  деп,
Жігіті  сүйген  қызға  серт  беріпті.
Күндерді  құмсағыздай  созып  барып,
Бұл  өзі  мерекелі  тұста  болған.
Ағасы  қыздың  ойын  сезіп  қалып,
Жігітті  байқаусызда  ұстап  алған.
Не  келер  деді  ме  екен  қолдан  осы,
Жігітті  ұстап  алып  састырады.
Қыз  әкесінің  ұлына  айтқан  әңгімесі
Жеңгесін көрмей қыз күйеуге шықпайды.
- Әке, Апам құманын жылытып, шайын қайнатып,
төсегін салып, сізді ылғи да  күтіп жүреді.  Мен ес
білгелі осы әдетінен жаңылған емес. Бұның сыры неде?
-Е-е  қарағым, ержеткен екенсің. Айтайын.
Кеншардың  малы  бар  бағатын.
Өзге  мал  жоқ  менде.
Мал  екеу  болмайды  көгенде,
Бас  екеу  болмаса  деген де.
Бір  малмен  садақа  таратып...
Апаңды  алып  мен  қайтып  ем.
Мінгесіп  келеміз  бір  атқа,
Басы  бұл  жауаптың  сұраққа.
Қыз  үнсіз  көп  жылады,
Жат  жұртқа  кеткендіг і білінген  де.
Ат  оқыс  індікешке  сүрінгенде.
Келе  жатыр  сәл  бүгіліп,
(Тап  қылып  мені  жолда  үндемеске.)
Ат  тағы  сүрінгенде  індікешке.
Ән  салсам  қалай  болар  асқақтатып,
(Апырай  неге  деймін  күйгелекпін?)
Аттан  түсе  ноқта  ұстатып,
Жаяулап  қоржынменен  үйге  кеттім.
Түбінде  үйге  жақын  ақ  қыраттың,
Маңдайдан  мылтықпенен  атты  аттым,
Бәрібір  үй  болғансын  тамақ  керек.
...Тірлігің  бірлік  болмай  сән  бола  ма?
Бәрі  де  ойлағандай  жөнге  келіп.
Жыл  өтпей  атты  болдық,
Дүние  пайда  болды  дөңгеленіп.
Жігітпін  жары  жақсы  сапта  жүрсем,
Әр  күнде  жұбайыма  сенім  артам.
Бір  күні  ішік  киіп,  атқа  мінсем,
«Қай  жаққа,  қайда  шықтың?»- деді  Апаң.
Жүргендей  қанатымен  іліп  көкті,
Бақыты  озған  адам  жоқтай  менен.
Апаң  үйге  кіріп  кетті,
«Екіні»  содан  бері  айтпай  келем.
Ойлаған: - Мүгедекті қайтеді  деп?
- Жоқтығын аяғымның білмесін деп.
Түр  дейтін  Атамыздан  түр  де  кетіп.
Білуге  ақ,  қарасын  болған  істің,
Қазақтың  бұлай  болмас  салты  болса.
Жігітті  босатамыз  дейді  бізге,
Қыз  жағы  өтінішін  қайтып  алса.
Маңайда  көрген  жанды  сезікті  еттік,
(Ойлаймын,  ақ  Волгада  батыр  біз  деп.)
Ауданның  көшелерін  кезіп  кеттік,
Адамның  арыз  берген  атын  іздеп.
Електен  өткізгендей  өткен  ойды,
(Сөзге  де  жас ұлғайса  сараң  бұлар.)
«Есімі  көңілден  бір  кетпей  қойды»,
Көрінді  айтылған  үй  көзге  міне,
Жазылған  қағаздағы  нұсқаға  тән.
«Қабарлас,  құда»  деген  сөздеріне,
Ой  да  жоқ  шыныменен  оқтан  өзге,
Соғыстың  бір  мезетін  қайталатты.
Мылтық  алып  шыққан  кезде,
Айнала  жұрт  қарайды  көзін  алмай,
Екі  шал  бір  жылайды,
Құшақтар  жатты  сосын  ажырамай,
Сақалда  тамшы  жас  тек,
Айтылған  бір  серті ме  еді?!
Қабыл  болған  бір  тілегі,
Бәрін де  бір  Жаратқан  келтіреді.
Сыртынан  екі  қартқа  күлгендей  кім?
(Жастардың  бір  қулығын  білгендеймін.)
Күйеу  мен  қайнағасы  келіскен  де,
Қазақтың  нағыз  қайсар  оғыланы,
(Әрине  қызын  ол  да  сағынады!)
«Болмайды  үйленбесең, уәде  солай» -
Деп  шалдар  жас  жігітке  жалынады.
Волганың  радиоқабылдағышынан «Соғыстан қайтқан солдаттар» әні  орындалып  жатты...
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Шерағаңның туғанына 90 жыл
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Шерағаңның туғанына 90 жыл
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Мұқтар Әуезовтің “Абай жолы” роман-эпопеясы: атмосфера және стиль
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Шерағаңның туғанына 90 жыл
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу