kk tg kk ru uk kk kk kk kk kk cv ru ky kk kk kk kk ky tt kk kk mhr kk ru kk en kk kk kk kk kk cv ru ky kk kk kk kk ky tt kk kk mhr kk ru uk kk kk kk ru ru kk kk ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk ko kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk myv kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ko kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en ru ru kk kk en kk kk kk kk kk kk cs kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk mhr kk kk ky kk kk ky kk kk ky ru kk ky kk kk ky kk kk mhr kk kk mhr kk kk ky kk kk ky kk kk ky kk kk zh ru kk kk kk hbs_cyr kk uk kk kk kk kk uk ru
- Мынаның есі ауысқан шығар. Аман шықса болар еді. Байы соғысқа кеткендер осындай боп қалды ғой. – Шыт көйлегінің етегін делеңдетіп, ағын суға шолп ете қалған әйелге ат үстінде алыстан қараған ақсақ бригад Жұмабек сау аяғын тепсініп, шоқытып кетті.
Тәнін мұздай суға малып, жаны жай табатын шығар, - деп ат бүйірін тепсінгенде үзеңгіге жетпей тұрған қысқа аяғы шолтаң ете қалды. Қазір ерге тік отыра алмайтындар белсенді боп жүр. Жұмабек те соғысқа жарамай қалған еркек, кілең қатынның үстінен қараған бригад.
- Қазір диірмен тартамыз. Мен диірмен тасты айналдырам, сен дән сап тұрасың. Сосын саған талқан былғап берем. Бірақ, бүгін көргеніңді ешкімге айтпа, тісіңнен шығарма. Көкең соғыстан келгесін соған ғана айтасың. Танауыңнан! – деп  бір айналғанда қарны қабысқан бала бір сәт болса да ашыққанын ұмытып кетті.
Аяған әкесін соншама күтті, бірақ келмеді. Анасының үсті-басын қағып, денесінен дән түсіргенін еліккен көңілмен еліріп отырып айтқысы кеп еді, бірақ сол күйі әкесін көре алмады. Ол із-түзсіз кетті, бұл белгісіз солдаттың баласы боп қала берді. Сол өзіне қызық боп көрінген сәт – апасы үсті-басын қағып-сілкігенде тырс-тырс етіп жерге түскен дәннің ұрлықы дән екенін кейін білді. Өзі де ержетіп, әскерге барып, ел қорғап жүріп шешесін ойлағанда күн батып кеткеннен кейінгі сол көрініс әрдайым есіне түсе береді.
- Не боп қалды? Шешем аман ба?
- Шешең аман емес деген хабар жоқ. Шақыру соттан және әскери комиссариаттан. Тез аттан!
- Аяған-ау, әйтеуір амансың ба?! – деп талықси берді.
- Аманмын, апа, аманмын, - деді солдат орнынан қозғалмай.
Айжан тез есін жиып ап тіктеліп отырды. Мілитса жігіт крөшкемен су әкеп беріп еді, қылқ еткізіп ұрттаған жоқ.
Төраға сот мәжілісін ашық деп жариялады. Көк киім киген қасқа бас прокурор сөз алып, айыпталушы Айжан Құмалаққызы Айымбетованы қоғам мүлкіне суық қол салушы деп тауып, қылмыстың бабын атап көрсетті.
- Сіз бидай аңызынан бір дорба масақ теріп алғаныңызды мойындайсыз ба?
- Енді, теруін тердік қой. Аштан өлеміз бе? Тірі жан тіршілігін жасайды. Балам әскерден келгенше там-тұмдап күнімді көрсем деп едім. Мал жайылып жүрген аңыздан жұмыстан қайтарда бір дорба масақ теріп алғаным рас. Аспанда Құдай бар ғой, жасыра алмаймын. Үйде тіске басар дәнеңе қалмады.
- Сіздің үй ерекше үй емес шығар. Елдің бәрінің жағдайы бірдей. Соғыстан бүлінген шаруашылықты қалпына келтіру жылдарында ешқандай ұрлық атаулы болмауы тиіс, - деді сот төрағасы қабағын түйіп. – Куәні шақырыңдар.
Мәжіліс басталарда сыртқа шығарып жіберген баяғы ақсақ Жұмабектің немере інісі, бүгінгі бригад қортық Қойшыбай тыпырлай басып ішке кірді. СССР-дің Елтаңбасы бейнеленген мінбеден бір тұтам мойны қылқиып әрең көрініп тұр.
- Сіз қылмыскер Айжан Аймауытовның бидай аңызынан бір дорба масақ теріп алғанын көрдіңіз бе?–деп сот төрағасы сауал қойды.
- Бойым тапал болғанмен көзім сау. Оң көзіммен көрдім. Көрдім де, «Бұның не?» десем, «Өлеміз бе, тісіміздің суын сорып отырмыз ғой», - дейді қасқайып. Ертең азанда бастыққа кел дедім. Бастық мілитса шақырып, қаматып тастады.
- Сіз бригадирдің айтқан сөзін растайсыз ба? – деді сот төрағасы.
- Өтірік айтсам, аузым қисайып қалсын. Өзім еккен егіннің мал мен құс теріп жеп жатқан масағынан бір дорба теріп алғанымды қылмыс деп ойламаппын. Уһ! – деп күрсінгенде, «Отырыңыз!» - деді төраға. – Мал мен құста сана жоқ. Ал, адам социализмнің саналы тұлғасы, - деп қосып қойды.
- Жолдас сот, - деді тапал Қойшыбай сөз сұрап. – Бұл әйел менің ағам бригад боп жүргенде қамыс ұрлаған. Денесіне жабыстырып, үйіне дән тасыған.
- Сіз көзіңізбен көрдіңіз бе?
- Жоқ, ағам айтты.
- Бұл қай кезде болған оқиға?
- Ағаң тірі болғанда қоғам мүлкіне қол сұғушыны көріп тұрып, қасақана хабар бермегені үшін жауапқа тартылуы керек еді, қылмыстың мерзімі өтіп кетті. Отырыңыз! Сержант Аяған Айымбетов, тұрыңыз!
Сұңғақ бойлы, кең иықты жігіт орнынан көтерілді. «Жане-е-е-ем, айнымаған әкесі ғой, әкең соғыстан тірі келгенде осындай солдат боп келер ме еді» деп ұлына қараған ана жүрегі езіліп қоя берді. Бірақ, тілін тістеп, көзіне ерік бермеді. Балама бір бәлесі тиіп кетер деп артық сөз, артық әрекеттен сақтанып, тып-тыныш отыр.
- Сержант Аяған Айымбетов!
- Сіз сотталушы Айжан Құмалаққызы Айымбетованың кімі боласыз?
- Қай әскери округтан келдіңіз?
- Қиыр Шығыс әскери округінің құпия бөлімшесінен.
- Шешеңіздің қылмысты ісімен таныстыңыз ба?
- Сот тергеуі барысында танысамын. Әзір маған ештеңе белгісіз.
Ақтаушы әйел орнынан тұрып, сөз сұрады. Ол әскери қызметте сержант Аяған Сейітжанұлы Айымбетовтың өзін тек үлгілі жауынгер ретінде көрсеткені жайлы әскери бөлімшеден алынған мінездемені оқып берді. «Саяси сауатты, моральдық деңгейі биік» деп қосып қойды. Жақында КПСС мүшелігіне кандидаттыққа қабылданғанын да хабардар етті.
- Қылмыскер Айжан Құмалаққызы Айымбетованың қылмысы толық дәлелденді және екі жыл бас бостандығынан айыруды сұраймын, - деді.
Ақтаушы орнынан көтеріліп, айыпталушы әйелдің колхоз құрылғалы сол шаруашылықтың қара жұмысына қолының иін қандырған еңбеккер екендігін бейнелеп айтып, жазаны бас бостандығынан айырмай шартты түрде беруін сұрады.
Сот төрағасы үкім шығару үшін заседатель-ақылмандармен келісімге кетті де, ұзамай суыт басып қайтып келді.
- Сот келе жатыр. Тұрыңыздар! – деді сүйріктей хатшы қыз ернін шүйіріп.
Бәрі өре түрегелді. Төраға селт тұрған күйі үкімді оқыды. Әуелі «Қазақ Советтік Социалистік Республикасы атынан!» деп бір қақырынып ап, сөзін жалғастырды. – Айыпталушы Айымбетова Айжан Құмалаққызы Қазақ ССР қылмысты істер кодексінің 76- статьясының 2-тармағы бойынша айыпты деп танылып, 2 жыл бас бостандығынан айыруға үкім етемін, - деді де,  қарсы алдында отырған шинель киген жігітке қарап сөзін жалғады. – Айжан Айымбетованың ұлы Аяған Сейітжанұлы Айымбетов совет армиясы қатарында қызмет етіп жүргендіктен және оның үлгілі мінездемесі ескеріліп, Айжан Құмалаққызы Айымбетованың жазасы шартты түрге ауыстырылып, қара жұмысқа салынсын. Тұтқыннан босатылсын.
Айжан ағаш орындыққа сылқ етіп отыра кетті. Не істерін білмей дел-сал күйге түсті. Тіл қатып сөйлемеді, айналасына мойын бұрып қарай алмай екі бүктетіліп отырып қалды. «Сені көрдім ғой, әйтеуір, саған күйе жағылған жоқ па, балам? Жаманатым тиіп кеткен жоқ па? Қандай жаза берсе де көтерем, арбаға жегіл десе де жегілем». Жан сарайы гүрілдеп тартқан пештей оталып, қасына келген ұлын маңдайынан иіскеді. Кісеннен босаған білегін сипады. Баласы шешесін қолтықтап, сот залынан шықты. Екеуі қара жолмен ауылға жаяу тартты. Бір-біріне жаңа көргендей көз алмай қарап, әңгіме көрігін қыздырды. Анасы баласына бәрін жайып салды, жер үстінде өзінен бақытты адам жоқтай ақтарылып келеді.
- Сәбеттің заңы әділ ғой. Қарашы, ит өлген жерден шешесінің сотына баласын әкеп қатыстырғанын. Сенің бала күніңде де, ересек күніңде де істеген қылмысым, ақыры, алдымнан шықты. Қамыс та ұрладым, денеме жабыстырып дән де тасыдым. Ұрының арты ашылмай қалмайды екен. Мен осыны ұрлық деп ойламаппын, тірі адам тіршілігін жасау керек емес пе? Әкеңнен айнымай қалыпсың ғой, жан-е-е-ем! - деп, баласының иығына басын салып, алып-ұшып, алқынып сөйлеп келеді. «Үйге жетейік, мені сотты қылған бір дорба бидайдың жартысы қалған. Соны табаға қуырып, қуырмаш жасап беремін. Үйдің дәмін сағынған шығарсың, жан-е-е-ем!» деп әскерше  киінген баласының бетіне қайта-қайта қызығып қарай берді.
Айжан аудан орталығы – Шиеліге барып келген Аяғанның алдынан алып-ұшып жүгіре шықты.
- Қашан қайтатын болдың? – деді жанұшырып.
- Қайтпауым да мүмкін.
- Не дейд... Әскерің ше? Сен Отан қорғап жүрген жоқсың ба?!
- Апа, Отанды осы жерде қорғайсың, дейді. Жұмысқа алып қаламыз, дейді. Қалсам, саған да жақсы болады. Қалмасам, қайта кісен салынуы мүмкін.
- Мені қойшы. Өзіңді ойла. Мен боласысы болған, білегіме білезік емес, кісен салған қатынмын. Екеуінің де тегі темір ғой. Өзің аман болшы. Не жұмыс? Әскерің әлі біткен жоқ. Бір жылың бар емес пе? Әйтеуір менің кесірім тиіп кеткен жоқ па?!
- «Үндемес мілитса» дейсіздер ғой. Соған жұмысқа алып қалмақшы. Ел ішінің қауіпсіздігін қорғайсың, дейді. Жаным сүймейтін жұмыс. Елдің бетіне күйе жағып жүргендер де солар. Сіздің істі болғаныңызды желеу ғып мені жұмсамақшы... Оның үстіне партия мүшесіне кандидат боп өтіп ем ғой...
- Балам, солардың дегеніне көне берсейші. Әкесіз өстің, мені қайтесің, мен оңайлықпен өлмеймін. Бір басыңның амандығын ойласайшы. Өкіметтің құрығы ұзын. Ит өлген жерден босқа шақырмаған шығар.
- Сіз уайымдап, жолымды тосып жүр ғой деп, бір хабарын берейін деп келіп едім.
Аяған солдат белдігін қынай буынып ап, шинелінің жағасын бір түзеп қойып, тағы да жолға шықты. Қиыршық тас керзі етіктің тұмсығына тиіп, арлы-берлі ұшып жатыр. Шиеліге жеткенше түйенің құмалағындай қиыршық, ар жағы таздың басындай тап-тақыр. Әскери комиссариат пен қауіпсіздік комитетіне алып барар қамшының сабындай қысқа жолға ғана асфальт төселген.
Аяған бұрылып, артына бір қарап еді, шешесі қара жолдан көз алмай тұр екен. Ертең ол да үкім бойынша қара жұмысқа жегіліп, темір жол депосында күйелеш-күйелеш боп вагоннан көмір түсіреді. Күрек пен кетпеннен алақаны мүйізделген қазақы әйел жалғызым бір пәлеге ұшырап қалмаса екен деп шыр-пыры шығып тұр.
View the discussion thread.
blog comments powered by DISQUS back to top
Біржолғы зейнетақы төлемін алудың шекті мөлшері өзгертілді Дереккөз: el24kz
Депутаттар көлікті техникалық байқаудан өткізу міндетін алып тастауды ұсынды Дереккөз: el24kz
Антарктидада алып мұздық опырылды Дереккөз: el24kz
Қытайда коронавирус індеті қайта өршіді Дереккөз: el24kz
Өмірімдегі ойранды айту оңай деп пе едің...
Ғалымдар: Беттегі әжім - ажал жаршысы
Көктемнің мың бір түні...
Аңыз адам ( Пахан зоны)
Күйеуімнің аруағымен бірге тұрып жүрмін...
«Кедейліктің қорлығын-ай. Әйелім бір байдың көңілдесіне айналыпты… »
Күйеуімнің тоқалы бар екен: өлгім келеді, не істеймін?
Келіншегімді кешіре алар ма екенмін...
Екі бала туған әйелге төсек ләззатын ұқтырған еркек
Ресейлік телеарналар Қазақстанда хабар таратуын тоқтатпақ
Kaspi.kz, Денсаулық сақтау және Цифрландыру министрлігі анықтама алу сервисін іске қосты
«Құрбан болудан шаршадым, өзгергім келеді»
Тәуелсіздік мейрамында бір күн ғана демалыс беріледі
Ақтөбеде жол апатынан ресейлік азамат қаза тапты
Ресейліктерді уақтылы тіркеуге қоймаған 16 мың қазақстандық жауапқа тартылды
Неге бізді тастап кеттің,апа?(3-бөлім)
Алматыда қаржы пирамидасының негізін қалаушылар ұсталды
Қазақстан-Ресей шекарасындағы төрт өткізу пунктінде кептеліс туындады - шекара қызметі
Неге бізді тастап кеттің,апа?(2-бөлім)
Неге бізді тастап кеттің,апа?(1-бөлім)
"Қонақ үйлерде орын жоқ": Димаштың концертіне әлемнің 68 мемлекетінен туристер келеді
Қазақстанда жаңадан үш партия құрылып жатыр
Қарағанды облысында екі адам көлікпен бірге өртеніп кетті
Альвареспен үшінші айқастан кейін Головкин әлемдік рейтингіде жоғарылады
Жұмыс берушілерден зейнетақы төлемін жасау талап етілетін жарна енгізілмек
Төсек ләззатына қанағаттанбай, көңілдес іздедім…
Түркістан облысында бұрын сотты болған адамның көлігінен 2,5 келі марихуана табылды
Қазақстанда ең көп сұранысқа ие мамандар аталды
Күйеуім басқа әйел тауып алам деп қорқытады
Менің мəселем күйеуім. Маған дейін ол 5 ж бұрын ажырасып кеткен болатын. Бірінші əйелді үй іш...
Әйел адамның ішіне кірген 1945 жастағы жынмен сөйлестім
Берік Ерболатұлы түсінде Мұхаммед пайғамбар аян беріп, бақсылық жолға түскенін айтады. Медицина емін...
«Енді қорқамын…». 33 жасқа дейін пәктігін сақтаған кәрі қыздың сыры
Алматыда жүрген бір таксист мына әңгімесін Instagram—да жайып салды.  Ол таксистер тұратын же...
Анна Ганс Табиғат заңы бұзылды, ер мен ер жұп құрып. Табиғат заңы бұзылды, Əйелге-əйел ынтығып. ...
Шай емес, у ішкендей болдым
Аман -есенсіздер ме, "Сырласу" клубы!  Өмірде көреріңді көрмей, көрге түспейді екенсің...  Өмірдің ...
«Күнкөріс үшін…». Ажырасқан қазақ әйелі қытай бастығымен көңілдес болып жүр
Соңғы жылдары қазақ қыздарының жаман ғадеттері туралы баспасөз қала берді, әлеуметтік желілерде де ж...
Ерлі-зайыптылар қарым-қатынасы – күрделі мәселе. Панацеялық рецепт болуы мүмкін емес. Жер бетінде қа...
Ордалы жылан туралы аңыз әңгімелерден естігеніміз болмаса, көзбен көргендер аз. Жылан дегенде көпшіл...
Нумерология ғылымы сіз білмейтін құпияларды ашады
Нумерология – ежелден келе жатқан ғылымдардың бірі. Ол жеке тұлғаның өзіне ғана тән мінез, мақсатқа ...
Жасыратыны жоқ, қазір «екінші әйел болғым келеді» дейтін қыздар өте көп. Алғашында түсінбейтінмін, «...
Оны сүйемін, бірақ әйелін аяймын…
Айжан екі інісін жетілдіремін, аяқтан тұрғызамын деп жүріп өзінің біраз жасқа келіп те қалғанын ба...
Қайын әпкелерім күн бермейді...
Сəлеметсіздер ме, "Сырласу" клубы. Мен өз басымнан өткен нəрсені айтып өтейін. Барар жерім, басар та...
"El24kz" порталында жарияланған ақпараттар мен материалдарды белсенді сілтеме
жасау арқылы ғана қолдануға рұқсат етіледі.
Мекен -жайы : Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы,19ш/а, 8ғимарат, Б/О Ақбөкен, 1 қабат
Телефон 8 (7292) 46-67-24   + 7778 180 71 78