kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk ky uk en kk kk kk fr kk kk es ky kk ja kk kk nb kk kk fr kk kk de kk kk de kk kk fr kk kk fr ky kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk sv kk kk en kk kk fr ky kk fr bg kk fr bg kk fr mn kk it kk kk en kk kk fr ru kk es kk kk en kk kk de ru kk fr ky kk en kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en kk ky kk en es en es kk kk kk ru kk kk de kk kk fr kk kk fr kk kk ca kk kk oc kk kk oc kk kk oc kk kk kk kk
Абайдың мұрасы – адамзатқа аманат - Атырау газеті
– Үстіміздегі 2020 жылдың басты ерекшелігі – мемлекет тарапынан ұлт рухын жаңғырту мақсатында халықтың рухани құндылығына баса назар аударылуда. Бұл тұрғыда ұлт әдебиетінен − адами құндылықтар мен өмір сүру философиясының мәнін теңдеп қарастырған Абай шығармашылығының таңдалуы ұтқыр идея екені рас. Абай қазақ тарихында өнегелі өмірі мен дархан даналығы арқылы танылған тұлғалардың бірі және ұлтымыздың рухани әлемінің бірегейі. Сондықтан да Абайды оқу әрбір адам үшін үлкен рухани байлық болса, оны оқыту үлкен жауапкершілікті, білімді және ізденісті қажет етеді.
– Аталған курс бойынша студенттерге қанша уақыт дәріс бердіңіз? Өзіңіз туралы да білсек.
Әсіресе, 2001 жылы университетімізде академик Зейнолла Қабдоловтың студенттерге дәріс оқуы оң әсер етті. Арнаулы сабақтың беделін биіктетті. Сонымен бірге, академик әр бейсенбіде кафедра мүшелерінен де есеп алатын. Олар дәріс беріп жүрген пәндері бойынша және зерттеу бағыттары туралы баяндайтын-ды. Мен де өзімнің аз уақытта жинаған тәжірибем мен тақырыптық ізденістерімді жеткізіп, ұстаздың алғысын алдым. Мұхтар Әуезовтің де шәкірттері абайтану ілімін дамытуға үлкен үлес қосты. Мен солардың материалдарын газет-журналдардан іздеп тауып, өз сабағыма қолдандым.
– Жайлы Елепқызы, Абайтану ғылымының қазіргі қадамы қалай?
– Абайтану ғылымы ХХ ғасыр басындағы ұлт интеллигенттерінің алғашқы зерттеу мақалаларынан басталғанын білесіз. Қазіргі уақытта сол бастауға негіз болған құндылықтарды тереңнен игеру және ұлт қажетіне жарату концепциясы құрылып, іске асырылып жатыр.
– Мектеп бағдарламасына бұл курсты пән ретінде енгізуге қатысты ойыңызды білсек…
– Әрине, әбден болады деп ойлаймын. Біріншіден, жас ұрпақты Абай даналығымен сусындату – балғын санаға ұлттық рухтың гүлін еккенмен бірдей. Мұнда адам болмысы, өнегелі өмір сүру қағидасы, өлең құрылысы, сөз эстетикасы, тәрбиенің мәні, қара сөздің мәйегі, шығыс сюжеттеріне құрылған хикаялар қамтылған. Бұдан басқа да бала санасын қалыптастыруға, тәрбиелеуге, дамытуға, жақсы әдепке баулуға қажеттінің бәрі бар.
– Абайды тану оның өлеңдері мен шығармаларын жатқа білумен ғана шектеле ме?
– Бұл дегеніңіз Абайды тану емес, оның ш ы ғ а р м а ш ы л ы ғ ы м е н танысудың бастамасы болар. Ақынның шығармашылығын жалаң насихаттауға қарағанда, тану – сананың басқа деңгейі. Оқырман ақын туындысының табиғатын түсініп, сезіну үшін оның тағдырын тануы керек. Ол өмір сүрген қоғамды зерделеген жан оның ұлтына деген жанашырлық сезімінен туындаған қайғы-қасіретін түсінеді.
– Абайды тек әдеби тұрғыдан емес, басқа қырынан зерттеп жүрген мамандар бар ма?
– Оның музыкалық мұрасының зерттелуіне келсек, Ахмет Жұбановтың зерттеу мақаласына жүгінуге болады. Ғалым Абайдың тұсында қазақта музыканың жазба мәдениеті болмағанын, ол әкелген өзгешелік – мелодиялық, ырғақтық жаңалықтары, идеялық
мазмұнының ашықтығында деп келтіреді. Қазақтың халық музыкасын жинаушы Александр Затаевич 1925 жылы Абайдың бірнеше әндерін нотаға түсіріп жариялады. 1930-шы жылдары композиторлар Борис Ерзакович пен Латиф Хамиди Абайдың жиырмадан аса әнін нотаға түсірді.
1939 жылы Қазақстанды зерттеу қоғамы Мәкен Мұхамеджанованың орындауымен Абайдың 16 әнін нотаға жаздырды. Қазіргі уақытта Абай әндері нотаға түскен күннен бастап фортепианолық сүйемелдеумен жеке дауысқа арналып, хорға түсіріліп орындала бастады. Қазақстан композиторлары Абай әндерін өздерінің шығармаларына арқау етті. Абай әндері «Абай» операсына да молынан енді.
– Алдағы уақытта Абайды жас буын тереңірек тани түсуі үшін тағы қандай ұсыныстар айтар едіңіз?
– Әр сынып оқулығының алғашқы бетіне ойға орамды, жаттауға жеңіл өлең жолдары мен қара сөз даналығын эпиграф ретінде енгізсе деген ұсыныс бар. Сонымен бірге, «Абай оқулары» көркемсөз байқауы жыл сайын өткізілсе екен. Ақын шығармаларын орындауды эстафеталық дәстүрге айналдыру жалғасын табуы тиіс. Абай шығармашылығын жалпы қоғамға кеңінен тарату және насихаттау үрдіске айналса…
Қарттарым – асыл қазынам
Жолдағы қауіпсіздік бәрінен маңызды
«AMANAT» партиясының кезектен тыс ХХІV съезіне Атырау облысынан делегаттар сайланды
Атырауда Мұхтар Шахановқа ерекше құрмет көрсетілді
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Мектептің мерейі, оқушының болашағы – ҰСТАЗДЫҢ ҚОЛЫНДА
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
Тұғырнамада қандай тақырыптар қамтылған?
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА: ІЗДЕНІСТЕН НӘТИЖЕГЕ ДЕЙІН
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
«Түркістан жыланы»: ОЛ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Қаламының желдірме желі бар
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
«MEKTEP-ONLINE» – оқушыға мол мүмкіндік
Атырауда агрокешен маманға зəру
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Қарттарым – асыл қазынам
Халықаралық қарттар мен Атырау қаласының күніне орай
Аудандық мәслихат  депутаттары “Мұнайайдаушылар”
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
ЕУРОПА МЕН АЗИЯНЫ, ШЫҒЫС ПЕН БАТЫСТЫ ҰШТАСТЫРҒАН ҰЛЫ
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Облыста соңғы бес жылда әскерге шақыру жүктемесі орындалмай отыр.
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
​ ​ AMANAT партиясы Атырау қалалық филиалында қалалық
БИЫЛҒЫ ОҚУ ЖЫЛЫ ҚАРСАҢЫНДА ЕНГІЗІЛГЕН ЖАҢАЛЫҚТЫҢ БІРІ
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
2022 жылғы 29 қыркүйекте Бас прокуратурада Президент
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.