kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk ru kk de kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de ru kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk be kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk fr ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba ky ky de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de kk kk kk kk myv kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky tt kk kk kk kk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk uk fr ba kk kk kk kk kk de kk kk kk kk ru kk de fr ru kk de fr ru kk de ca kk ru ru kk de de kk de zh kk de oc kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr kk de fr tg de en kk de it kk de oc kk de nl kk de ca kk de fr kk de pl kk de ro kk de nb kk de de kk de ca kk de sv kk de fr kk de ca kk de fr kk kk kk
Мұрат Шаймаран. Өлмейтін тек – Айдың әппақ сәулесі... | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Жылдарды есіме алып қайтемін мен?!
Күтемін енді медет қай Тәңірден.
(сорлылар дертімді де көре алмаған)
Қайырылмай қайда кеттің, қайран дәурен,
көзе мен мөлдір көздер көп алдаған.
Бақыт та баянсыз ба құспын деген,
Қара ағаш бұтағынан қыс бүрлеген,
Кеудемде зар жылаған тәмәм ғашық.
Шаттығы бұл тірліктің - өзгелерге,
Бар мұңы дүниенің маған нәсіп.
Ендігі бір-ақ тілек, бір-ақ арман -
О, өлең, көмбе мені, құлама ардан!
Бұл дертті құдай өзі берді маған,
Дейсің бе мен біреуден сұрап алған.
Қош айтып бір опасы жоқ отанға,
Шықсам деп ем оралмайтын сапарға.
Сені сүйем, о, пареллел рельс,
Таста мені бір қиырға апар да!
Діріл қағып боп-боз болған еріндер -
"Үйрене алмай кетті,- десін,-өмірге ол..."
Біздер жайлы сен айтарсың бір күні,
Төзімімдей тозып біткен, темір жол.
Арман қайда жаны - жалын, тәні - гүл!
Оны да отап тастар қоғам қолы кір.
О, парабоз, ышқынып бір тарт алға,
Қызыл шапақ сіңіп қалған ымыртқа,
Шарап сынды төге салған түн ұрттап.
Адыраспан... жирен сары құм жалы,
Кімдер нені, кімге айтады, білмеймін -
Ниценің де жоқ ешқешан керегі;
Өмір деген біз сүргеннен басқаша,
Онда тіптен бағытта жоқ, себебі.
Құйрық-жалы өрттей жанып қашқан бұлт,
Қалды ма ұшан кеңістікте бос қаңғып?!
Ере берме елестей боп соңымнан,
Ақ сүйегі сартап болған Бостандық.
Тынбас деме тірліктің күй күмбірі,
Дәуір өтер, біз кетерміз бір күні.
Өлмейтін тек - айдың әппақ сәулесі,
Сөнбейтін тек - Тәңір текті күн нұры..!
Жаз да өтті, қабірің де көнерді,
Сарша тамыз сағым болып жөнелді.
Құлпытасқа жырымды ойып жазғанмен,
Үйіме ертіп кете алмаймын сені енді.
Үй деймін ғой - сол алма ағаш, сол есік,
Күздің желі бет тырнаған егесіп...
Әр бұрышта жайрап жатқан жапырақ,
және сенің аула кезген елесің.
Охо, тағы қурай да бар сыңсыған,
Ол сыңсыса үзіледі кіл шыдам.
Бар тағы да қалтылдаған ақбас шал,
Сақалынан мөлдір маржан ыршыған.
Әлде қайдан талып жеткен жоқтау ән,
Маңдайын кеп ұрған ескі қақпама.
Бұлттың өзі секілді ғой бір шоқ гүл,
Мен өлмегем, бір ғажайып қалдемін,
Жалындай боп атылады әр демім.
Себебі сол - тасбауыр
һәм қайғылы ұлы отаным бар менің!
Отан осы - өрттен шығам, сең кешем,
(жота жақтан бір қарай сал сенбесең)
Ол да мені елемеген сыңайлы,
Оған мен де пысқырмаймын, ендеше!
...Жаз да өтті сенің ыстық деміңдей,
түннің қолаң шашы қалды өрілмей...
Жалғыз тастап кетеріңді білгенде,
Ақын болмас едім ғой...
Сен де өлерсің, жапырақ, мен де өлермін,
Сені жұлып әкетер жел дегенің.
Мен өлермін ақылым толып тасып,
Сен де ұшарсың, жапырақ, мен де ұшармын,
Мекеніміз, бәрібір, жер құшағы.
Екеміз де баласы секілдіміз,
Уақыт дейтін шерлі шалдың.
Сен де үзіліп, жапырақ, мен де үзіліп,
Жазмышымызға қарайды ел қызығып.
Мен де өлермін ұмтылған ескі жырдай,
Сен де өлерсің, жапырақ - жалғыз үміт.
Сен де құлап, жапырақ, мен де құлап,
Сарала боп жатады жол қаңырап.
Сенсіз-дағы билейді ақ қайыңдар,
Менсіз-дағы тұрады сам жамырап.
Сен де солып, жапырақ, мен де солып,
Құрт кеміріп, маңдайдан пенде соғып.
Көркем болса, дүние жылы болса,
Сонау сырлы түн түбінен
Маған неге қарайсың, Сен?!
Бұ ғаламның бар тілімен,
Ащы айқаймен жан түңілген
Маған, сірә, нені айтасың?!
Қызыл жалқын от көрінген,
Өлер екен қаншама ақын?!
Көз алмаймын неге осы мен?!
Сертің де - өлең, дертің де - өлең,
Һәм тәңірлік көркіңменен -
Жолдар жатыр түнге сіңген:
Бірі емессің көп арудың,
Ізі де жоқ табаныңның,
Сен, япырмай, қайдан келдің?!
О, аяулым, - ғажап аты,
О, азабым - тозақ отым!
...Кетпе менен, кетпе менен,
Кетер болсаң, өлтіріп кет!
Зарылығын-ай ақшамда жел - қобыздың,
Аңсары бар аспанда жердегі іздің,
Қүз дегенің сағыныш болса бар ғой,
Ендеше, мен де күзбін.
Аласұрып боз жусан белге шықтым,
Қайта айналып кеткен қаз келмес, ұқтым.
Ғұмыр деген таңғы шық болса бар ғой,
Мөп-мөлдір мен де шықпын!
Бұлттай қалың жүректің сыздар мұңы,
Сүйіп еді-ау сәуірдің бізді аруы...
Көздің жасы таматын болса бар ғой,
Мен - күз жаңбыры.
Жапандағы жанымның бөрісі ұлып,
Күрсінеді алматы демі суық.
Жапырақ менің кезбе тағдырым ғой,
Селт етпес Алатаудың мұз құдайы,
Басар ма бауырына бізді ұдайы.
...Тұр ма екен Қызылимам иығында,
Мен сүйген күздің Айы.
Құлпырмас баяғыдай гүлдің де өңі,
Ақынның жадау жанын білдің бе, елі?!
Дүние аппақ-аппақ құсқа айналып,
Қыс болып қала берем бір күндері...
Алтайды аңсау немесе Өркенге
Тұтар ма едім қолыма бір ақберен,
Жауға шабар ма едім ақбоз атпенен.
Өзегімді өртейді бұл өкініш -
Алтай, сенде тумаппын ғой, әттеген!
Менің ауыр антымды да көтерген,
Менің қанды даңқымды да көтерген.
Сенен алыс бір түкпірде жүрсем де,
Өзің жаққа қарап ұлып өтем мен!
Кетсең де өліп кектен және аңсаудан,
Сен дұшпаннан сұрамадың жан сауға.
Мынау шерлі көкірегімді жас жуып,
Сұлубайдың әні еді ғой мен салған.
Сенен ғана басталарын әр іздің,
Білем, саған сол үшін мен қарызбын.
Аралдағы бала қайың - бар қайың
"Ағажайдап" өксіп тұрған тәрізді.
Қариды кеп қызыл шоқтай дерт іште,
От боп, оқ боп енесің кеп сен түске.
Мен шығармын сол белгісіз бір ақын,
Сонау жылдар ағып өлген ертіске...
Сен жанымның жалынындай ыстық ең,
Сені ұстап қала алмайды күш түмен!
Сен - Самұрық, қос қанатың лапылдап,
алқып ұшқан қарлы таулар үстінен.
...Сөйлейтін тек жырдың көне тілінде,
Сөйлейтін тек улы жебе тілінде,
Тәкаппар һәм қасіретті Алтай бар,
Менің мұңды жүрегімнің түбінде.
құс қайтып кетті ме?!
Біз жүрген көшеден күз жүріп өтті ме?
Мұнартып қалды ма Тастының таулары?
(таудан да ауыр, ә, сағыныш салмағы...)
Терезең тұсынан түнімен жел гулеп,
Айтты ма қыркүйек: "ол тағы келді!"-деп.
Біресе бозарып, біресе сарғайып,
Теңселіп тұрды ма төбеңде Ай - қайық?!
Сен тыңдай алдың ба?! -
тым мұңды тыстағы ән,
(Аулаңда жүр біреу қолшатыр ұстаған.)
Жеткенде сол әуен жаныңа емініп,
Жылаған шығарсың көрпеңе көміліп?!
Шырағдан түбінен көлеңкең ығысып,
Отырған шығарсың бір суып, бір ысып.
...Қыраудың көзінен күрең күн сәулесін,
Көруге ынтығып талпындың сен несін?!
Басыңнан баянсыз көшкен бір жайды аңсап,
Мойныңа сарала шарфыңды байлай сап,
Жоқ іздеп сандалған жолаушы секілді,
Таң ата кеттің бе соңынан нөпірдің?!
Асылған шарбаққа сабағын шұбатып,
Жатты ма жолыңда шырмауық гүл атып?!
...Ұнайтын секілді сарғайған саған күз,
Әй осы, түбі біз кездесіп қалармыз.
Алдымда асқақ талғар - шың,
Қыркүйек айы, күн күрең...
Қайғымды ұғар сен барсың,
О, менің нұрлы сүмбілем!
Көрем деп сені күттім мен,
Тұп-тұнық күзгі шықпын мен,
Көзімді жұмсам бір ауыл.
Ол мекен маған тым ыстық,
(Сағыныш аты - ғаріптық)
Сәулесі ме едің шығыстың,
Жанымды кеткен жарық қып!?
Мен өскен ұлы даланың,
...Жете алман, қалды ел алыс,
Арада - асау долы ағыс,
Өртімді бір сәт сөндіріп,
Жасқадың жалын мұң жүзін.
Төбемде тұрсың сен мүлгіп,
Алдымда асқақ талғар - шың,
Қыркүйек айы, күн күрең...
Қайғымды ұғар сен барсың,
О, менің нұрлы сүмбілем!
Көздің жасын сан тамызған бокалға,
Көздің жасын сан тамызған отанға,
Сағыныштан сартап болып сұйегі
Еһ, Алатау, Жәркен жатыр жотаңда.
Бірде шапшып, бірде сөніп, бастығып,
Көрді талай маңдайын да тасқа ұрып.
Көкке қарап ұлисың ба, өзің біл,
Кешір оны, туған жердің қасқыры!
Кешір, кешір, бұлақ бұрым бұла қыз,
Ақын болып түсіңе енер мына күз.
Енді саған маза бере қоймас-ау,
Ол жайында айтылатын мың аңыз.
Бір қарығы ашылмаған ішінде,
Бір жалыны басылмаған ішінде...
Уа, Алматы, сен де кешір, бұ мұңды
Тәңір сынды жалғыз болған үшін де.
Аңғал-саңғал, олпы-солпы жаяу ұл,
Еркелетті дейсің оны қай ауыл.
Шайыр болып туды, өлді...
Тым кінәмшіл сұлудайын, әй, өмір!
Әр сөзінің жанарынан жас тамып,
Жазды көкке сағыныштың дастанын.
Жетектеп бір жетсем деп ем мен саған,
Кешір мені, Майлы-Жайыр аспаны!
Енді өзіне мият тұтар мені кім?!
Кешпейсің ғой, сендей жыршы болмасам,
Өлеңдегі менің ақсақ Темірім!
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
«KitapTime - 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтеді
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
«Талтүс» романындағы эксперименттік тәсілдер: нарратологиялық талдау
Дала жадын жаңғыртқан туынды
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Қазақ қоғамы: Ұлттық билеу жүйесі
Ақұштап Бақтыгереева. Мені әдебиетке ұлттың намысы жетелеп әкелді
Таласбек һәм жалғыздық феномені
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу