kk kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk ru bg de bg kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru de fr ru kk de en ru kk de fr kk ru ru kk de vi kk de nn kk de pt kk de oc kk de fr kk de de kk de fr kk de zh kk de fr kk de fr kk de oc kk de ca kk de oc kk de fr kk de fr tg de da kk de vi kk de de kk de it kk de fa kk de fr kk de fr kk de ms kk de ca kk de en kk de de kk de ca kk de nn kk de fr kk de de kk kk kk
Обал мен Зауал | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Топсасы жұмыр тобылғы томсарып алып келеді,
Толайым мына тірлікті тобылғы таяқ көреді.
Толғанып жүрген бейбаққа, тобылғы таяқ тіл бітсе:
- Алдыңда ор бар, аяулым, бері жүр, бері! - дер еді
Көрінбей оған көктем түр, көрінбей нұр тұр себелеп,
Toп қыздар өтіп барады – топтанып ұшқан көбелек.
Жанарсыз адам келеді, аттай да алмай жақсылап,
Тозығы жеткен асфальтты тобылғыменен шегелеп.
Іздейді көзін басынан, іздейді көзін аяқтан,
Іздейді көзін қолынан, іздейді көзін таяқтан.
Жанарсыз адам келеді... Жанарлы бейғам тірліктен,
Жанарын даулап, дүниені таяқпен түртіп оятқан.
Бірақ біздің «Қапас құрсауы» шығармасындағы басты кейіпкер Кречмардың бейғам тірліктен жанарын даулауға шарасы қайсы?! Көру мүмкіндігінен айырылған жазықсыз жанардың алдындағы мәңгі түннен саңылаудай ғана жарық іздеген тән мүгедектігінің азабы жан мүгедектігіне қарағанда жеңілірек тәрізді.
Әйгілі жазушы Оралхан Бөкейдің осы сарындас «Жылымық» әңгімесіндегі басты кейіпкер Жанардың қайғылы оқиғасын санамыздың сүзгісінен өткізсек, айдай ақиқатты қабылдауға мәжбүр боламыз. Көзіне операция жасатып, ұшақ ішінде жан жары мен жан досының бір-бірімен сүйіскенін көрген соқырлар мектебіндегі ұстазы арсыз екеудің өзінен ұялмағанына іштей өкініп, күнәға толы арсыз қоғамды қарғап-сілемеуші ме еді? Демек парасат пен пайымның, сана мен сезімнің, ақыл мен жүректің соқырлығанан өткен мүгедектік жоқ.
Философияда «адамзат – тұтас бір организм, оның бір мүшесі кеселге шалдықса, қалған мүшелері де зардап шегеді» деген қанатты сөз бар. Біз өзімізді «қапас құрсауындағы» Кречмардың орнына қоюға дәтіміз жетіп, шамамыз келе ме? Біздің соқыр әлеміміздің сыртында адам төзгісіз қандай қылмыстар орын алып жатқаны Құдайға аян. Жоғарыда сөз еткен Оралхан Бөкейдің «Жылымығындағы» Жанардың ұстазы сауалға жауап бере алмай, әкесінің айтқан ескі әңгімесінен үзінді келтіретін тұсы бар. Ертеде мұрны пұшық, аяғы ақсақ, құлағы саңырау, беті шұбар, тілі сақау, белі бүкір Өлмесек атты ақсақалдың қолы сынып, ауырып жатқанда: «Әй, Құдай, бейнетіңнен сақта!» деген тілегіне інісі: «Саған Құдайдың бермей қалған бейнеті бар ма?»-деп ұрысады екен. Осы новелладағы Өлмесек ақсақалдың бейнесі көз алдымда көлбегенде, ойыма бірден біздің «аса шүкіршіл» қоғам орала береді... Орала береді...
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Жан-Мари Гюстав Ле Клезио
Карлфельдттің өзі қаламаған Нобель сыйлығын алуы
Соғысты шатырда өткізген жазушы
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Мұқтар Әуезовтің “Абай жолы” роман-эпопеясы: атмосфера және стиль
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Шерағаңның туғанына 90 жыл
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
Ел қай кезде түзеледі?
Ахмет Салах әл-Мәһди. Күтпеген «келімсек»
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу