kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk kk kk kk uk en ru kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk ky uk en kk kk kk fr kk kk fr ru kk fr ky kk fr ru kk fr ru kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk de kk kk fr bg kk en ru kk fr ru kk sv kk kk fr kk kk fr kk kk fr bg kk sv ru kk sv ru kk sv ky bg nb kk kk fr kk kk en kk kk en ky kk fr kk kk fr kk kk fr ru kk fr kk kk fr ru kk fr kk kk fr ru kk fr kk kk fr bg kk de ru kk en kk kk de kk kk en kk kk de kk kk en ru kk fr kk uk it kk kk de ru kk fr ky kk fr kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en hbs_cyr ky kk en es en es kk kk kk ru kk kk nl kk kk nl kk kk oc kk kk fr kk kk oc kk kk ms kk kk oc kk kk kk kk
Сәбиді қоқысқа "сүйрейтін" ерте жүктіліктің себебі белгілі болды... - Атырау газеті
Осы себепті де жасөспірім қыздарда психологиялық дағдарыс орын алады. Көптің көзіне түспеу үшін ішін орамал, белдікпен қысып, өзіне де, ішіндегі нәрестеге қолайсыз әрекетке барады. Бұл сәбидің кемтар болуы немесе басқа да ақаулармен өмірге келу ықтималдығын жоғарылатады. Біздің ұлтта, мойындауымыз керек, қыз баламен анасының, ер баламен әкесінің ашық сөйлесуі кемшін. Егер атаана мен бала шын мәнінде сырлас, дос болса, онда, сөз жоқ, мұндай шалыс басқан қадамдар азаяр ма еді.
Өкінішке қарай, бұл тек бізде орын алып отырған проблема емес. Қай елде де жасөспірім қыздардың бұл қадамы көбінесе жүкті болумен аяқталады. Сөйтіп, олардың арасындағы жүктілік әйелдер арасындағы жүктіліктің 1,5 пайызын құрап отыр.
Еліміздегі ерте жүктілік мәселесі үлкен мінберлерден де айтылып жүр. Осыдан біраз бұрын Парламент Мәжілісінің экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі болған Майра Айсина және тағы бірнеше халық қалаулысы өздерінің депутаттық сауалдарында нақ осы жағдай туралы егжей-тегжейлі баяндаған болатын.
Онда: «…Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің мәліметтеріне сәйкес, соңғы 5 жылда жасөспірімдер арасында 33 051 жүктілік фактісі тіркелген, оған қоса, 15 пен 18 жас аралығындағы қыздарға 9 906 түсік жасалған. Пайыздық көрсеткіш бойынша бұл деректер Батыс Еуропа елдерінің осыған ұқсас көрсеткіштерінен екі-үш есе артық. 15 пен 18 жас аралығындағы қыздар арасында түсік жасау көрсеткіштері әлі күнге дейін жоғарғы болып табылады және жылына 2 мыңға жуық түсікті құрайды.
Өмір тәжірибесі көрсетіп жүргендей, дәріден уланып, жоғары қабаттан секірмекке ұмтылған қыздардың жүкті екендіктері белгілі болған. Отбасынан, ұстаздарынан, дос-жараны мен ағайынтуысынан ұялған қыздың осындай қауіпті де қатерлі жолды таңдайтыны қандай өкінішті десеңізші.
Сондықтан, қыздарымыз жүгенсіз кетсе, мектепті, бірге жүретін құрбыларын кінәлаудан аулақ болайық. Ұл-қызға өмір сыйладық екен – оның дұрыс адам болып қалыптасуына, түзу жолмен жүруіне баскөз жасайық. Беймезгіл уақытта өрімдей қыздарымыз көше кезбей, үйде отырсын. Үлкендердің тәрбиесі оларды тәртіпке, сабырға, төзімге үйретеді. Ал, бұлар – оның болашақ өміріне ең қажетті қасиеттер.
Күләш АБДРАХМАНОВА, ана, ене, әже Атырау қаласы
«Өмірлік өкінішке қалмаңдаршы, қыздар!» (құпия хат)
Мен бірінші курста оқып жүргенде бір жігітпен таныстым. Жастық қой, жігітпен жүргеніме мәз болдым. Аяғым ауырлағанда, ол тайқып шықты. Содан біреулердің айтуымен, 17 жасымда түсік жасаттым. «Ешкім ештеңе білмейді» деген ойдың жетегінде жүрдім. Оқуымды аяқтап, жұмысқа тұрдым. Тұрмысқа шықтым. Бірақ, ортада бала болмады. Жолдасымды білмедім, әйтеуір, мен өзімді кінәлаумен жүрдім. Жеті жылдан кейін ажырасып кеттік. Екінші рет тағы тұрмыс құрдым. Онда да солай. Соңғы күйеуіммен бес жыл тұрдым.
Не дейін, оларға ешқандай ренішім жоқ. Өйткені, баласыз өмір бола ма?! Әттең, сол кезде шалыс баспағанымда, алдағы өмірім басқаша болар ма еді. Осы ой менің жанымды талай жылдан бері жегідей жеп келеді. Әбден басыма тиген соң кейінгі сіңлілеріме айтарым: жігітпен қыдыруға ешқашан асықпаңдар. Алдымен оқып, білім алыңдар. Жұмыс жасаңдар. Ақыл тоқтатыңдар.
ҚҰРАЛАЙ, 42 жаста (есімі өзгертіліп алынды)
Ерте жастан ана болу – тек біздің елдің ғалымдары мен дәрігерлерін ғана емес, осы бағыттағы дүние жүзі мамандарын алаңдатып отыр. Жыл сайын тек дамушы елдердің өзінде 18 жасқа толмаған 7,3 миллион қыз ана болады. Тіпті 15 жасқа жетпей жатып сәби сүйген жасөспірімдердің саны 2 миллионнан асатын көрінеді. Ерте жүктілік ана мен баланың саулығына, сөз жоқ, өзінің кері әсерін береді. Өкінішке қарай, әлем бойынша 70 мыңға жуық жасөспірім қыз өмірге сәби әкелер кезінде қайтыс болып кетеді. Тіпті аман-сау босанғанның өзінде нәресте түрлі ақаумен тууы мүмкін.
Басты қиындық, жасөспірім қыздың ағзасы жүкті болуға дайын емес болғандықтан кедергілер көп кездеседі. Өзі де, сәбиі де қиналады. Осыны есте ұстау керек. Мұндай кезде мектеп қабырғасында жүрген оқушы қыз сабағынан қалады, өзіне бейтаныс тірлікке енеді. Орта мектеп бағдарламасын аяқтай алмаған оның болашақта мамандық алуы екіталай. Жастай ана болған қызға бәрі қырын қарайды, құқығы шектеледі.
Айталық, менің жұмыс тәжірибемде ІХ сыныпта оқитын қыз өзі құралыптас бозбаладан жүкті болып қалды. Кешкі мектепке ауысты. Арада түрлі келіспеушіліктер орын алды. Ақыры екеуі екі жаққа кетіп тынды… Сол себепті, қай нәрсе де өз уақытымен болғаны абзал.
Айқияш ШУНАЕВА, №1 қалалық емхананың гинекологы, жоғары санатты дәрігер
Ел ертеңі – жастар
Өзім студенттерге құқықтану пәнінен дәріс оқитындықтан да адам құқығына қатысты мәселелерге бейжай қарай алмаймын. Оның үстіне халықтың біраз бөлігі өз құқығын білмегендіктен түрлі кедергіге тап болып жатады.
Соның салдарынан, заңсыздықтарға кезігіп, ана жаққа бір, мына жаққа бір шағымданумен жүреді. Біле білсек, адам құқығының тапталуы сол кісінің саулығына да кінәрат түсіреді. Бұл туралы мемлекет басшысы: «Жергілікті биліктің үстінен арыз-шағымдар көп түседі… Адам құқығы жөніндегі уәкілдің аппаратын нығайтуымыз керек.
Сонымен қатар, біз бала құқықтарын қорғау жөніндегі ауқымды мәселелерді шешуге тиіспіз. Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, балалар арасындағы суицид пен буллингтің алдын алу үшін мемлекеттік бақылауды күшейтіп, тиімді тетіктерді қарастырған жөн» деп өте орынды атап өтті. Қазір, сөздің шыны керек, ғылым мен білімнің дәуірі. Сол себепті заманауи технологияларды жақсы меңгерген жасқа қай кезде де сұраныс жоғары. Қандай адамның да бойында әйтеуір бір қабілет болады. Соны дер кезінде аша білу – ұстаздардың пешенесіне бұйырған қасиет. Бала орта мектепте көзге түспеуі мүмкін, ал жоғары оқу орнына келгенде өзгеше қыры, қабілетқарымы ашылуы ықтимал. Бір сөзбен, мен оқу-білімсіз жастың күні жоқ, жастарсыз елдің келешегі жоқ дер едім. «Білекті – бірді, білімді мыңды жығады» демекші, Қазақстанды гүлдендіріп, мүддесін асқақтатар білімді жастарымыз көп болғай!
Жанна ШАЯХМЕТОВА, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің профессоры
Атырауда «28 ілмек» клубының еріктілері шала туған балаларға 2500 зат тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Жағдай – қатаң бақылауда
Қоғамдық-консультативтік кеңес – халық мүддесіне қызмет етеді (+ФОТО)
Атырауда шетелдік жұмысшыларға квота саны азайған
Шетелдіктердің елге келуі – бақылауда
Атырауда қонақ үй өртенді
Атыраудағы жол құрылысына жаңа тәсіл қолданылмақ
Құлсарыда заманауи спорт кешені ашылды
Атырауда 1 қазаннан бастап не өзгереді?
«Көктемде» 500 тұрғынның қатысуымен акция өтті
Атырауда ескерткіш тақта орнатылды
Атыраулық бойжеткен мәһірге Hyundai Accent сұрады
Адасып кеткен 7 жасар жасөспірім қыз аман есен табылды
Тұщықұдықтағы жаңа спорт кешені биыл пайдалануға беріледі
ШҰҒЫЛ! Атыраулықтар түтінге тұншығуда…
Ауыл көркеймей, АЙМАҚ ДАМЫМАЙДЫ
ШЫҰ: Бас прокурорлар бас қосты
ҮШ АУЫСЫМДЫ МЕКТЕП қашан жойылады?
Отан қорғауға дайынсың ба?
Қазақстан-Ресей шекарасындағы ахуал белгілі болды
АТЫРАУДАҒЫ ӨРТ: Алаңдауға негіз жоқ
Балалы отбасылар үшін жағымды жаңалық айтылды
Қазақстандықтардың жалақысы қаншаға өспек?
Енді әр отбасының электронды картасы бола ма?
Зейнет жасы төмендетіліп, зейнетақы өсе ме?
Білікті жастар шетелге кетпейтіндей бағдарлама әзірленуде
Атырауда 9 инвестициялық жоба жүзеге аспақ
Облыс әкімінің орынбасары Финляндия елшісін қабылдады
Серік Шәпкенов атыраулық жас шахматшы Зарина Нұрғалиеваны қабылдады
Құрманғазы ауданындағы жаяу жүргіншілер көпірі жыл соңына дейін пайдалануға беріледі
Бекіре-2022″ іс-шарасы аясында балық аулау ережесін бұзған 74 факті тіркелді
ҚАМЫС ӘЛІ ЖАНЫП ЖАТЫР МА?
Келер жылы этникалық қазақтарға арнайы карта енгізіледі
Жыл басынан бері өңірде 7780 оқушыға атаулы көмек берілді
Атырауда №5 қалалық емхананың екі филиалы ашылды
Елімізде білім беру иммиграциясы дамиды
«Жастар практикасына» өзгеріс енгізіледі
Атыраулықтар түтіннен қалай қорғануы керек?
Орталық сайлау комиссиясы дайындықты бастайды
Атырауда «28 ілмек» клубының еріктілері шала туған балаларға 2500 зат тоқыды
Бұл туралы Атырау облысы Өңірлік коммуникациялар қызметі
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
Қызылқоғалық шаруагер Асхат Үбіғалиев асыл тұқымды
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
МОНОПОЛИЯ – ҚАРАПАЙЫМ СӨЗБЕН АЙТҚАНДА, ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТЕТІН
Қоғамдық-консультативтік кеңес – халық мүддесіне қызмет етеді (+ФОТО)
Аудан әкімдігінің мәжіліс залында Қоғамдық-консультативтік
Атырауда шетелдік жұмысшыларға квота саны азайған
Бұл туралы облыстық Жұмыспен қамтуды үйлестіру және
Атырауда қонақ үй өртенді
22 қыркүйек күні сағат 14.58-де Атырау қаласындағы
Атыраудағы жол құрылысына жаңа тәсіл қолданылмақ
«Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ ғалымдары
Атыраулық бойжеткен мәһірге Hyundai Accent сұрады
МЕШІТТЕГІ НЕКЕ ҚИЮ СӘТІНДЕ БОЛАШАҚ ЖАРЫНЫҢ МӘҺІРГЕ
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.