ru kk kk kk kk kk uk kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk ru ru de ru kk sv kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk hbs_cyr it av kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk hu tt ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk av kk kk kk uk en tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk tt kk eo kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk it kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky be kk kk kk ky kk kk pt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk be kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk ru kk de de ru kk de fr ru kk de de kk ru ru kk de ca kk de fr kk de de kk de en kk de oc kk de fr kk de de kk de fr kk de fr kk de de tg de en kk de it kk de oc kk de nl kk de ca kk de fr kk de pl kk de ro kk de nb kk de de kk de ca kk de sv kk de fr kk de ca kk de fr kk kk kk
Балапан Рабат. Армысың, адал махаббат! | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Балапан Рабат Бейжіңде тұратын ақын. Ол қытай астанасындағы қазақ радиосының дикторы. Ақынның қалың оқырманына "Дәурен-ай","Сырғалым","108 пәтер" атты жыр жинақтарымен белгілі. Бүгін өздеріңізге асқаралы алпыс жасқа толып жатқан Балапан аға Рабаттың бір топ жырларын ұсынып отырмыз.
Мен де бір қос аяқпын,
Тәнім – жас, жаным – кәрі,
Сен сыйлаған қызыл гүл қурап бара жатыр ма,
Өмір көгін өкініш турап бара жатыр ма…
Келген кісі секілді жұлдыздардан басқа бір,
Жырдан өзге нәрсемен салтым болып санаспау,
Тұрмысымнан жұпыны, тұрқымнан да қораштау,
Тастан тамыр дәметіп, үміттендім құздан да,
Қылық іздеп, жыр іздеп қымыздан да, қыздан да,
Адыра қап арманым, мылжа-мылжа мұңым да,
Жердің асты болмаса, жер үстіне шынында,
Өлім бе, әлде өмір ме,
Жан жарым болсаң бол азат,
Өтіп жатыр өксіген ай, апталар,
Өтіп жатыр өлмеген мұнар сағат.
Қош, махаббат, шынымен көріспей ме,
Ымыраға екі адам келіспей ме?!
Қош махаббат, көңілің нәзік неткен,
(Оралмайды білемін, қазым кеткен.)
Дәптерімде қаларсың дәтке қуат,
Күңірен – күз, қыс – ашу, назым – көктем.
Білмеймін, сұрамағын кімді, нені,
Көңілім неткен менің ділгір еді.
Табиғат мен секілді «ақымақтан»
Ақын жасап жатыр ма кім біледі?..
Секем алған сен ғана.
Есің кеткен сен ғана.
Жүрек жүдеу, жан жара,
Жұбатып жүрсем жынды су,
Жұбатқан да сен ғана.
Шипа болып ем жаңа,
Жылаған да сен ғана.
Көзің жасы көл болып,
Көметін де сен ғана.
Болады деп бір тойым айта алмаймын,
Топалаңсыз, тойсыз-ақ тарқар қайғым.
Қазынамды қалтырмай елге беріп,
Босағанда арқаннан қайда барам,
Қиялмен-ақ көкке ұшып, айға барам.
Маңып кетсе махаббат маңайымнан,
Мамық төсек, мақпал қыз қайда маған.
Болашаққа болғанмен өнер үлгі,
Біле бермес былайғы ел өлеріңді.
Күйіп-жанып жазғанмен әйел жайлы,
Ақынсың деп, жүрекке жақынсың деп,
Бірі ғашық болған жоқ маған әлі.
Самал сынды сәтке бір есіп өткен,
Махаббат та бейшара есі кеткен.
«Сүйем» деген жалғыз сұлу сөзден,
Айлы кеште, ағайын, есінеп пе ең.
Қапияда жалғанып үзген үміт,
Жоғалған жіп жаздағы күзде өріліп.
Опасыз боп кетесің одан ары,
«Біреудікі біреуге қыз көрініп».
Өзің барсың өлеңім, зеріккенде,
(Ермек емес едің ғой зеріккенде.)
Мұқтажымды, мұңымды саған айтам,
Сенен өзге қалмады серік менде.
Мұңдасым да, сен болып сырласым да,
Құйын тұрды құтырық бір басымда.
«Қалай аһпар жазам» , – деді қадағалап,
Алаяқтар айлалы жүр қасымда.
Мен оларға (о, құдай) өкпелемен,
«Қол үшін бер» тағы да «өкпе» демен.
Аз айлалы тобырдан айнысам да,
Көңілімде орын бар көпке деген.
Қадамымды қатайтар босаң басқан.
Сейіледі, сен айтшы қашан мұнар,
Айығады қара бұлт қашан бастан?..
Өзің айтшы, өлеңім – жалын-жырым,
Қалай боп тұр қабағым, халім бүгін.
Шыңға жеткен қыранның балапаны,
Суға кеткен немесе салындымын.
Оң жағым да, сол жағым, төбем де әсем,
Көтерілмей, көпірмей келем бәсең.
Мына халық нанбаған «нақұрыс» дер,
«Өлең үшін өртеніп өлем› десем.
Ай, бала, мыналардың түрі жаман,
Жөнімен қарамайды бірі маған.
Білсе егер, бошалаған мен бір түйе,
Болсын деп, әнім – есен, жырым – аман.
Халқыма мұнан артық не беремін,
Шабытсыз шайқы болсам не керегім.
Тапқаның кәне» десе не дер едім.
Ақынның түсіме еніп аш аруағы,
Апыр-ай, шаһит болған қашан бәрі.
Жерім жоқ сөз мәнісін жұмбақтаған,
Мен бір жан өзін-өзі құндақтаған.
Далам да, ауылым да, бауырым да,
Балам да, әйелім де қымбат маған.
Емхана, терезеден тысқа қарап,
Тұрамын өлеңімді құсқа балап.
Ұшады жүрегімнен ауыл жаққа,
Ылайым, талмасын де қысқа қанат.
Бәрін де қой, қой, бала!
Аспайды көпіргенмен көл сағадан.
Жатпай ма тебіреніп терең теңіз,
Тоқтау су тобықтағы сол садағам.
Қысқа дейді кісінің ғұмыр жасы,
(Білеміз ғой, білеміз бұрылмасын.)
Неге сенің ауырды жұмыр басың.
Бірде жүрек, бірде өт, бауыр қайғы.
Мұраты бар мықтылар таусылғанша,
Мұраты жоқ мақұлық ауырмайды.
Бұл әншейін сөз емес көсіп қалған,
Өсиеттен өрмелеп өсіпті арман.
Ер мен езді бөліп ап, бөліп-жармай,
Тарихты тербетіп бесік қалған.
(Жеке мүдде желігіп айтар емін,)
Жүзге жетпей жүздері айдай болған
Мың жасаса адамдар қайтер еді?!.
Қалам алсаң – көкек те өлең, көл де өлең,
Кешіріңіз, болғаным жоқ көлде мен.
Туған жерім тулақ болды не шара,
Тандырына тамшы тамбай шөлдеген.
Қалам алсаң – шөже де өлең, шөл де өлең,
Ана – шабыт шамырқанса төлдеген.
Уайымға жүкті болған жыр ару,
Қалам алсаң – жауын да жыр, қар да өлең,
Жыр-ананың ақ жаулығы ар деген.
Тік ұшарман тіліп өтер көгі жоқ,
Жылдар бойы жылыстаған арбамен.
Қалам алсаң – қымыз да өлең, қыз да өлең,
Жан дауысын естімейді құз-керең.
Жүрек болсам соғар едім кеудеңде,
Түнек болсаң рауан боп сыз берем.
Қара сия, ақ қағаз –
Ақ пен қара отасады, о ғажап.
Таң рауан, таң рауан ــ
Жер бетіне жарық нұр жамыраған.
Түннен аман шыққандар түрегеліп,
Күнге қарап көңілі жадыраған.
Шымқай қызыл, шытырман шығыс жиек,
Жарығымен жаулайды, ығыс түнек!
Сәбиінің бетінен шөп еткізіп,
Жас аналар оянды ырыс тілеп.
Көк жапырақ, көгалдар тершіп енді,
Бойын жазып, буланып жер шіренді.
Маң далаға ұзады мама төлдер,
Ақ айдынды аққулар еншіленді.
Қызық бастап, қиқулап, үн сап айдын,
Бұйра толқын бұрқанып қосады айбын.
Ақ айдаһар өтеді жер бауырлап,
Арасымен ағарып ну тоғайдың.
Сағым жауып кілегей кіл даланы,
Құба шөлге ақша бұлт бұлданады.
Тіршіліктің қан тарап тамырына,
Қоғадайын жел тисе қобыраған,
Сабылмаңыз, сап адам, сабыр адам.
Көзін ашқан ұйқыдан баршамызды,
Жарылқайды таң жарық, таң рауан.
Шаңқай түс, шар айна шартарап,
Күн нұры кір үйге, мархабат.
Жарты күн жанталас оңай ма,
Көз аям кетіпті қанталап.
Жарылқап жамағат, жарық күн,
Жағылған жазықсыз күйе ме,
Жазылған жосықсыз жүйе ме.
Көз көріп көңілім бұзылды:
Жүгіндім жөні бар жүйеге.
Оқыстан оқ аттым қай аңға.
Өтірік, өсек пен аяңға.
Самарқау санаға сәуле боп,
Бірі емен жорықта сылбырдың,
Қатарға қашан да үлгірдім.
Осылай таң атып, кеш кірді,
Жүрсем де жұмысқа жегіліп,
Жұмсаған жерім жоқ ешкімді.
Досым да сыралғы, қасым да,
Қасымда – бәрі де осында..
Осылай жарты күн тағы да,
Ентелеп ояну үшін де,
Күн еңкейді ــ оңып түс, бұзылды рең.
Шашырады бояулар қызыл күрең.
Түрегеліп келеді ұзын біреу.
Күн еңкейді, көлеңке түрегелді,
Аспай-саспай ауылға кіреді енді.
Ала мойнақ арсылдап үреді енді.
Күн еңкейді, төңірек түнереді,
Ай тұтылса жұлдыздар жымыңдасып,
Тау қалғыса төбелер шіренеді.
Күн еңкейді, күмбезің меңірейді,
Түсінбеймін, түн сенің нең үрейлі.
Бар болғаны асығып арнасына
Бала бұлақ шатқалда еңірейді.
Күн еңкейді, жо, жо, жоқ еңкеймеді,
Жарты шарды жарылқап жарығымен,
Оятады ұйқыдан ертең мені.
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
«KitapTime - 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтеді
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Қазақ қоғамы: Ұлттық билеу жүйесі
Ақұштап Бақтыгереева. Мені әдебиетке ұлттың намысы жетелеп әкелді
Таласбек һәм жалғыздық феномені
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу