kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk ky uk en kk ru kk de ru kk de kk kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk it kk kk fr bg kk fr ru kk fr ru kk en kk kk de kk kk fr kk kk sv bg kk sv ru kk de ru kk en ky bg es kk kk fr kk kk de kk kk fr ky kk fr kk kk de kk kk fr ru kk fr kk kk de ru kk fr kk kk en ru kk de kk kk nb bg kk nb ru kk en kk kk en kk kk de kk kk en kk kk de ru kk fr kk uk de kk kk sv ru kk fr ky kk es ru kk fr ky kk en kk kk fr ru kk fr ru kk de ru kk fr kk kk fr mn kk fr ru kk fr mn kk fr ru kk fr av kk fr av kk fr kk kk fr bg kk de kk kk fr bg kk de kk kk fr kk kk fr ru kk de kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en hbs_cyr ky kk en es en es kk kk kk oc kk kk fr kk kk oc kk kk ca kk kk oc kk kk oc kk kk ca kk kk oc kk kk kk kk
Наурызға қатысты жөн-жоралғыларды білеміз бе? - Атырау газеті
Наурыз мерекесі кезінде халыққа ұсынылатын басты тағамның бірі – наурыз көже. Үлкендер оның дәмді жасалуына ерекше мән берген. Дастарханының да мол болуын қалаған. Өйткені, ата-бабаларымыз жыл басын молшылықта қарсы алса, жыл бойы тоқшылық болады деп ырымдайды.
Наурыз мерекесінің тарихы жайлы әңгіме аз емес. Көбі ел аузындағы түрлі аңызға сүйенеді. Соның бірі былай баяндалады:
…Парсы патшасы Жамшид өз елінің аумағын аралап жүріп, Әзербайжан деген мекенге тап болады. Осы жерде күнгей бет­ке қаратып үлкен тақ орнатуды бұйырады. Күн сәулесі тақпен шағылысып, айналаға ерек­ше нұр шашып тұрады екен. Содан кейін жұрт осы күнді жаңа жыл ретінде тойлауды әдетке айналдырыпты. Осылайша, ме­реке XVIII ғасырға дейін ежелгі Грекияда, Римде, Ұлыбританияда аталып, 1700 жылға дейін ежелгі Русьте тойланған көрінеді.
Наурызға қатысты мынадай жөн-жоралғылар бар:
Наурыз күндері осы мереке­ге тән белкөтерер, ұйқыашар, наурыз көже секілді арнайы ырымдық астар дайындалады.
Сөз жоқ, бұл тағамдардың адам ағзасына тигізер пайдасы өте зор. Мәселен, белкөтерер – өзінің аты­на заты сай тағам. Ол негізінен күш-қуаты азайған қарт кісілерге арналған. Ол сары май, қазы, жент, қымыз, сүзбе, бал және тағы да басқа құнары мол тағамдардан тұрады. Белкөтерерді мереке­ден басқа уақытта да дайындап, дімкәс жандарға беруге бола­ды. Оны ұсынған кісіге бата берген. Сондай-ақ, бұл ас жас- тар мен үлкендер арасындағы байланысты барынша нығайтып, тәлімді тәрбиені күшейткен.
Тағы бір дәмнің түрі – ұйқыашар. Ол Наурыз мерекесі а л д ы н д а ж а с т а р ғ а а р н а п ұйымдастырылатын кешке ар­найы дайындалады. Тағамның әзірленуі ерекше. Алдымен қыстан шыққан сүр ет жаңа с ау ы л ғ а н м а л д ы ң с ү т і н е қайнатылады. Былай істеу оның құнарын арттырады. Өйткені, бұл кезде малдың сүті қоюланып, құнары мол болады.
Тағам дұрыс дайындалса, тіл үйіреді. Ұйқыашардан дәм татқан жігіттер қыз-келіншектерге ар­нап сыйлық үлестіреді. Ал, бұл
Наурыз қарсаңында «үйге Қызыр келеді» деп, «Жыл бойы ақ мол, жауын-шашын көп болсын!» деген ниетпен бос ыдыс қалдырмай, бәрін сүт, айран, шұбат, қымыз, шалап, уыз, бұлақ суына толтырып қойған. Үлкен кісілердің ай­туынша, су – тіршіліктің, ал сүт – молшылықтың белгісі. Олар табиғат күштерін оятады, адамның күш-қуатын нығайтады деген. Осылайша, 22 наурыз күні таң алдында жастар мен әйелдер сүт, май арқылы «құрбан беру» ырымын жасайды. Жас жігіттер бұлақ көздерін ашып, өзен-су арналарын, арықтарды, құдықтарды тазалайды. «Бұлақ көрсең, көзін аш» деген мақал осыдан қалса керек.
Алтыбақан басына жиналған жастар түнімен халық ойында­рын ойнайды, өзара айтысады. Көңілді кештің сәнін келтірген олар ән салып, күй шертеді. Таң ата биік төбе басына көтеріліп, жаңа күнді қарсы алады.
Наурызға қатысты мынадай жөн-жоралғылар бар:
ЖАҢА ЖЫЛДЫ ТОЙЛАУ – НАУРЫЗ МЕЙРАМЫ, НАУРЫЗ МЕРЕКЕСІ, НАУРЫЗНАМА, НАУРЫЗ ТОЙЫ;
НАУРЫЗ КҮНІ ҮЛКЕНДЕР БАТА БЕРІП, ЖАҚСЫ ТІЛЕКТЕР АЙТЫП, АРНАЙЫ СОЙЫЛҒАН МАЛДЫҢ ЕТІНЕН ЖӘНЕ СҮР ЕТТЕН ҚОНАҚТАРҒА ДӘМ ТАТҚЫЗАДЫ;
НАУРЫЗ КӨЖЕ, НАУРЫЗДЫҚ ӘЗІРЛЕНЕДІ;
НАУРЫЗ ТІЛЕК, САУМАЛЫҚ АЙТЫЛАДЫ;
НАУРЫЗ КҮНІ ТУҒАН МАЛДЫ МАЛ БАСЫ – «НАУРЫЗ ТӨЛ» ДЕП АТАЙДЫ. ОНЫ «КИЕСІ БАР» ДЕГЕН ТҮСІНІКПЕН САТУҒА ДА, СЫЙЛАУҒА ДА БОЛМАЙДЫ;
НАУРЫЗ ЖЫРЫ ЖЫРЛАНЫП, НАУРЫЗ ЖҰМБАҚ АЙТЫЛАДЫ;
КӨКТЕМДЕ ҰШЫП КЕЛЕТІН ҚҰС «НАУРЫЗЕК» ДЕП АТАЛАДЫ;
ЕМДІК ҚАСИЕТІ БАР ТАУ БӨКТЕРЛЕРІНДЕ БҮРШІК ЖАРАТЫН ДӘРІЛІК ГҮЛ «НАУРЫЗШЕШЕК» ДЕЛІНЕДІ;
МЕЙРАМ КҮНДЕРІ ЖАУҒАН ҚАРДЫ «НАУРЫЗША» ДЕП АТАЙДЫ.
Жағдай – қатаң бақылауда
Қоғамдық-консультативтік кеңес – халық мүддесіне қызмет етеді (+ФОТО)
Атырауда шетелдік жұмысшыларға квота саны азайған
Шетелдіктердің елге келуі – бақылауда
Атырауда қонақ үй өртенді
Атыраудағы жол құрылысына жаңа тәсіл қолданылмақ
Құлсарыда заманауи спорт кешені ашылды
Атырауда 1 қазаннан бастап не өзгереді?
«Көктемде» 500 тұрғынның қатысуымен акция өтті
Атырауда ескерткіш тақта орнатылды
Атыраулық бойжеткен мәһірге Hyundai Accent сұрады
Адасып кеткен 7 жасар жасөспірім қыз аман есен табылды
Тұщықұдықтағы жаңа спорт кешені биыл пайдалануға беріледі
ШҰҒЫЛ! Атыраулықтар түтінге тұншығуда…
Ауыл көркеймей, АЙМАҚ ДАМЫМАЙДЫ
ШЫҰ: Бас прокурорлар бас қосты
ҮШ АУЫСЫМДЫ МЕКТЕП қашан жойылады?
Отан қорғауға дайынсың ба?
Қазақстан-Ресей шекарасындағы ахуал белгілі болды
АТЫРАУДАҒЫ ӨРТ: Алаңдауға негіз жоқ
Балалы отбасылар үшін жағымды жаңалық айтылды
Қазақстандықтардың жалақысы қаншаға өспек?
Енді әр отбасының электронды картасы бола ма?
Зейнет жасы төмендетіліп, зейнетақы өсе ме?
Білікті жастар шетелге кетпейтіндей бағдарлама әзірленуде
Атырауда 9 инвестициялық жоба жүзеге аспақ
Облыс әкімінің орынбасары Финляндия елшісін қабылдады
Серік Шәпкенов атыраулық жас шахматшы Зарина Нұрғалиеваны қабылдады
Құрманғазы ауданындағы жаяу жүргіншілер көпірі жыл соңына дейін пайдалануға беріледі
Бекіре-2022″ іс-шарасы аясында балық аулау ережесін бұзған 74 факті тіркелді
ҚАМЫС ӘЛІ ЖАНЫП ЖАТЫР МА?
Келер жылы этникалық қазақтарға арнайы карта енгізіледі
Жыл басынан бері өңірде 7780 оқушыға атаулы көмек берілді
Атырауда №5 қалалық емхананың екі филиалы ашылды
Елімізде білім беру иммиграциясы дамиды
«Жастар практикасына» өзгеріс енгізіледі
Атыраулықтар түтіннен қалай қорғануы керек?
Орталық сайлау комиссиясы дайындықты бастайды
IPO бағдарламасына кімдер қатыса алады?
Қазақстанда Президент сайлауы 20 қарашада өтпек
Жылыойлық тұрғын өз ауласынан асыл тұқымды ешкі фермасын ашты
63025 атыраулық бала тістерін тегін емдеген
Емхана таңдау – ЕРКІН!
Атырауда мұнаймен шаң басып жүрген кім?
АВТОБУСТА ҰЯТҚА ҚАЛҒАН ЖІГІТТІҢ ВИДЕОСЫ ТАЛҚЫҒА ТҮСТІ…
ҚОС ІШЕКТЕН ТӨГІЛГЕН …қоңыр әуен
Судан шыққан ЖАҒЫМСЫЗ ИІС
АҚТӨБЕ–АТЫРАУ– АСТРАХАН жолы қашан пайдалануға беріледі?
Атыраулық дәрігерлер республикалық спартакиадаға қатысады
ИТ АУЛАУ ШАРАЛАРЫ ЖҮРГІЗІЛУДЕ
«ГЕОЛОГТА» ЖАЯУ ЖҮРГІНШІЛЕР ЖОЛЫ САЛЫНБАҚ
Атыраудағы тарихи-мәдени нысандарға QR-код енгізілді
Рахия Молдашева – қол күресінен 3 дүркін әлем чемпионы!
Атыраулық шахматшы қыз әлем чемпионы атанды
Рахымжан Отарбаев атындағы ІV республикалық театр фестивалі өтеді
3 МЫҢҒА ЖУЫҚ АТЫРАУЛЫҚҚА — ТЕГІН ШИПАЖАЙ ЖОЛДАМАСЫ
«Самұрық-Қазына» қоры тұрғындарға түсіндіру жұмыстарын жүргізбек
Қоғамдық-консультативтік кеңес – халық мүддесіне қызмет етеді (+ФОТО)
Аудан әкімдігінің мәжіліс залында Қоғамдық-консультативтік
Атырауда шетелдік жұмысшыларға квота саны азайған
Бұл туралы облыстық Жұмыспен қамтуды үйлестіру және
Атырауда қонақ үй өртенді
22 қыркүйек күні сағат 14.58-де Атырау қаласындағы
Атыраудағы жол құрылысына жаңа тәсіл қолданылмақ
«Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ ғалымдары
Атыраулық бойжеткен мәһірге Hyundai Accent сұрады
МЕШІТТЕГІ НЕКЕ ҚИЮ СӘТІНДЕ БОЛАШАҚ ЖАРЫНЫҢ МӘҺІРГЕ
Адасып кеткен 7 жасар жасөспірім қыз аман есен табылды
22 қыркүйек күні Атырау №2 қалалық полиция бөлімінің
Ауыл көркеймей, АЙМАҚ ДАМЫМАЙДЫ
ЖУЫРДА ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПАРЛАМЕНТІ МӘЖІЛІСІНІҢ
ҮШ АУЫСЫМДЫ МЕКТЕП қашан жойылады?
«БАЛАМДЫ НАЗАРБАЕВ ЗИЯТКЕРЛІК МЕКТЕБІ НЕМЕСЕ «БІЛІМ-ИННОВАЦИЯ»
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.