kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk be uk kk kk ru uk kk kk uk kk uk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk mn it de en en kk kk kk kk kk kk uk kk uk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk ru tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk mn en ru kk kk kk kk kk ru en kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk
Қазақтың ұлттық қолданбалы өнерінің бірегейлігі (сабақ жоспары) • Martebe.kz білім сайты
Қош келдіңіз! Өз аккаунтыңызға кіруіңізді сұраймыз
Басты бет Мұғалімдерге Қазақтың ұлттық қолданбалы өнерінің бірегейлігі (сабақ жоспары)
– қолданбалы өнердің жетістіктерін бағалау
Қолөнер, Шебер, Ұста, Зергер, Тоқымашы, Тігіншілік.
1. Жәнібеков Ө. Жолайырықта. – Алматы: Рауан, 1995.
2. Алимбай Н., Муканов М., Аргынбаев Х. Традиционная культура жизнеобеспечения казахов. Очерки теории и истории. – Алматы: Ғылым, 1998.
3. Арғынбаев Х. Қазақ халқының қолөнері: Ғылыми-зерттеу еңбек. – Алматы: “Өнер” баспасы, 1987.
Фотоальбомдар, слайд, қолданбалы өнер туындылары. Музыкалық фоны бар ұлттық киімдер фотоклипі.
Қолөнер немесе қолданбалы өнер — тұрмыстық және шаруашылық салада қолданыстық маңызы бар өнер туындыларын қолдан өндіретін, дәстүрлі қазақы ортада ертеден қалыптасқан кәсіпшіліктің атауы екенін айта отырып, қолданбалы өнердің салалары мен бағыттарын қамтып айту арқылы қазақ халқының ұлттық қолөнерінің бірегейлігін таныту;
Қолөнертұрмыстың барлық саласымен тікелей байланыста қалыптастып әрі бірге
дамып отырғандығын, қолөнердің көпсалалығын таныту;
Қазақ қоғамында қөлөнермен айналысатын шеберлердің қоғамда орны ерекше болғандығын, олардың жеке бір салаға маманданғандығын немесе бірнеше еңбекті қатар атқара бергендігін айтып жеткізу.
Дамытушылық маңызы. Қазақ халқының ұлттық қолданбалы өнерін дамытқан халық шеберлерінің қолынан шыққан туындыларды жоғары эстетикалық талғаммен жасағандығын көрсете отырып, шеберлер қолданған әдіс-тәсілдерді қамту, олардың халық арасында ерекше құрметке ие болғандығын айта отырып, оқушыларға қазақ халқының материалдық мәдениетінің бірегейлігін, олардың халқымыздың тарихи-мәдени мұрасы екенін ұғындыру, тарихи-мәдени мұрамызға ерекше құрметпен қарауға үйрету.
Тәрбиелік маңызы. Қазақ халқының ұлттық қолданбалы өнерінің бірегей туындылары мен оларды жасаған халық шеберлерінің қажырлы еңбегі мен олардың қоғамда алатын орны зор екенін айта отырып, оқушыларды еңбексүйгіштікке, жоғары эстетикалық талғамға баулу.
”Қолөнер немесе қолданбалы өнер – тұрмыстық және шаруашылық салада қолданыстық маңызы бар өнер туындыларын қолдан өндіретін, дәстүрлі қазақы ортада ертеден қалыптасқан кәсіпшіліктің атауы. Қолөнер тұрмыстың барлық саласымен тікелей байланыста қалыптасты әрі бірге дамып отырды.
Сондықтан да қолөнер көпсалалы болып келеді” дей отырып қолөнер мен сәндік қолданбалы өнер түрлері мен туындыларын ізім түрінде көрсетуге болады.
Оқушы қыз балаларға етене таныс кесте өнерінің негізгі бағыттарын бағдарды слайд түрінде көрсетіп, олардың өз кестелерін жасауына қызығушылық тудыру керек.
Дерек: “Кестенің біз кесте, шым кесте, әредік кесте деген түрлері бар.
Біз кесте – дөңгелек немесе төрт бұрышты кергішке керілген матаның бетіне түсірілген ою-өрнек бойынша қармақты бізбен шалу арқылы жасалады. Көбіне орамал алақанына, дастарханға салынады.
Шым кесте – кестенің мата бетіне ашық жер қалдырмай немесе өте аз қалдырып, тұтас кестеленеді. Шым кесте тұс киіз, сандыққап, орамал, шапан, кежім, сәукеле, салынады.
Әредік кесте – матаның әр жеріне бөлекбөлек кестеленеді. Ол тақия, балақ, етек, жаға, өңір, қоныш сияқты киім бөлшектеріне, перде жиегіге салынады. Салтанатты киімдердерге алтын, күміс жібі талшықтарынан зер кесте салынған”.
”Зергерлік бұйымдар о баста тұмар ретінде пайдаланылса керек. Түсті тастар, қасиетті деп саналатын аң-құстардың тісі, тұяғы, қауырсыны тәрізді киелі саналып, олардан моншақ, білезік, сырға жасап тағу үрдісі қалыптасты.
Зергерлік өнер туындылары халықтың ертеректегі наным-сенімінен мол мағұлұмат береді, түрлі символдық қызмет атқарады.
Атап айтқанда, зергерлік бұйымдар сәндік мақсатта қолданумен бірге, адамның қоғамдағы орны (қоғамдағы мәртебесі, лауазымы) жас мөлшері, жынысы, қандай кәсіппен айналысатыны, қай ру-тайпаға жататыны сияқты ерекшеліктерін байқатып тұратын символдық функция атқарды”. (Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. 3 том. Алматы, 2012. – Б. 59.)
”Халық арасында ұста-зергерлердің дүкенін қасиетті орын деп санайды. Ұстаның дүкенінде дауыс көтеруге, балағат сөз бен өсек айтуға қатаң тиым салынды. Әйтпесе, Дәуіт пайғамбардың ашынуы әбден кәдік. Тіпті, адамның аузы қисайып қалуы мүмкін. Құрал-аспаптарды аттап өткен адамның аяғы қақсайды, тіпті ақсап қалады екен деседі. Шеберханаға таяу жерге дәрет сындыруға болмайды.
Ондай жерге, әдетте, жуынып-шайынып, таза болып бару керек. Ел ішінде бұлардан басқа да қолөнеріне, шеберлер жасаған заттарға байланысты ырымдар мен тиымдар, әдет-ғұрыптар сақталған”. (Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. 3 том. Алматы, 2012. – Б.596.)
Деректерді оқып, оқушыларға қазақтың сәндік қолданбалы өнерінің ерекшелігін айту керек.
Сабақ түрі мен әдісі
Пәнаралық байланыс (Қазақстан тарихы мен Технология пәндері), интербелсенділік, танымдық.
Аралас, мәдени экскурсия. Сауалнама, технологиялық ақпараттылық.
Басты назарда ұсталатын мәселелер:
1. Қазақтың қолданбалы өнерінің түрлері мен ерекшелігі.
2. Қазақ әйелдері айналысқан қолөнер түрлерінің ерекшелігі.
3. Қазақтың темір ұсталары мен зергерлерінің қоғамдағы орны.
4. Тоқымашылық өнер туындылары туралы.
Мұғалім сабақты қолданбалы өнер туындыларын табылғанына қарай көрсете отырып өткізеді. Мысалы, қолдан жасалған кесте бұйымдар, кішкентай кілемше, зергерлік әшекейлердің табылғанын көрсету керек, оны оқушылардың ұстап көруіне мүмкіндік берсе де болады.
Сабақты слайд, 1-2 минуттық деректі фильм көрсете отырып өткізуге болады. Кездесу сабақ ретінде халық шеберін қонақ ретінде шақырып, оған 3-5 минут уақыт беруге
Оқушы білімін бағалауға ұсынылатын сұрақтар:
1. Дүкен майлау ғұрпының маңызы неде?
2. Қазақ шеберлерінің еңбегі қалай бағаланды?
3. Қазақ шеберлері қандай құрал-саймандар қолданған?
Қазақстан мұражайларының электронды сайттары арқылы мұражай қорларындағы қолданбалы өнер туындылары топтамаларымен танысыңдар.  Ұлттық киімдер туралы деректерді оқып, талдау жасаңыз.
Білімін шыңдауға берілген тесттен 1 қате жауабын тап!
1. Қазақ ағаш шеберлері жасаған жиһаз түрлерін көрсетіңіз:
А) Таға; Е) Жүкаяқ;
В) Кебеже; F) Кебеже;
С) Адалбақан; G) Сандық;
Д) Жозы; H) Асадал.
Сабақтың мәтінін оқып шығып, берілген киім түрлерін жіктеп кестеге түсіріңдер.
Дереккөз: Қазақстан тарихы (XVIII — XIX ғғ.): Әдістемелік нұсқау. Жалпы білім
беретін мектептің 8/7-сынып мұғалімдеріне арналған құрал. Омарбеков Т., Хабижанова Г., Қаратаева Т., Ноғайбаева М.
Дәстүрлі рухани мәдениет (салт-дәстүр) (сабақ жоспары)
Абылай ханның қайраткер ретінде қалыптасуы (сабақ жоспары)
Абылай хан және біртұтас Қазақ хандығының қайта нығаюы (сабақ жоспары)
Қазақ халқының қалыптасу процесінің аяқталуы (сабақ жоспары)
Ноғай Ордасы (сабақ жоспары)
Әбілхайыр хандығы (сабақ жоспары)
Түрiк қағанаты (552—603 жж.) тақырыбы бойынша сабақ жоспары
Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихына жалпы шолу (сабақ жоспары)
“Ұлы Жібек жолының” халықаралық қатынастардағы орны (сабақ жоспары)
Наймандар, керейттер және жалайырлар ( сабақ жоспары)
Қыпшақ хандығы (ХI ғасырдың басы — 1219 ж.) (сабақ жоспары)
Алдыңғы материалДәстүрлі рухани мәдениет (салт-дәстүр) (сабақ жоспары)
Келесі материалҚазақ халқының ұлттық киімдері (сабақ жоспары)
ҰҚСАС ЖАЗБАЛАРАВТОРДЫҢ БАСҚА ДА ЖАЗБАЛАРЫ
Мектепке дейінгі ұйымдарда қолданылатын жаңа технологиялар
Жас ұрпақтың рухани сәулеткері (эссе)
ПІКІР ҚАЛДЫРУ Пікірді өзгерту
Сохранить моё имя, email и адрес сайта в этом браузере для последующих моих комментариев.
Республикалық онлайн олимпиадалар өтуде
Ozattar – білім саласы үздіктері энциклопедиясының 5-шығарылымына қабылдау басталды 05.10.2022
V Республикалық «Үздік педагог» қашықтық олимпиадасы басталды 28.09.2022
Психологтың кеңесі: күйзеліс пен мазасыздықты жеңу жолдары 23.09.2022
Оралхан Бөкейдің «Атау-кере» шығармасы 23.09.2022
Әскери қызметін өтегендер грантқа ҰБТ-сыз түсе алады 20.09.2022
Wildberries деген не? 06.09.2022
Маркетплейс деген не және қай кәсіпке қолайлы? 06.09.2022
Жаңа оқу жылындағы онлайн олимпиадалар басталды 06.09.2022
Мектепке дейінгі ұйымдарда қолданылатын жаңа технологиялар 06.09.2022
«ЖАЙДАРЛЫ ЖАЗ» республикалық балалар байқауы 20.07.2022
ENTBattle ҰБТ-ға дайындық қосымшасы
© copyright 2017. Барлық құқықтар қоғалған
Меншік иесі "Skills Academy" ЖШС