kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk ky kk ky uk en kk kk kk fr kk kk es ky kk en kk kk nb kk kk fr kk kk de kk kk de kk kk de kk kk fr ky kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk sv kk kk en kk kk fr ky kk fr bg kk fr bg kk de mn kk en kk kk en kk kk fr ru kk es kk kk en kk kk de ru kk fr ky kk de kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en kk ky kk en es en es kk kk kk ru kk kk de kk kk ca kk kk oc kk kk oc kk kk oc kk kk de kk kk sl kk kk kk kk
Атыраулық ғалым репрессия құрбандары туралы тың дерек жариялады - Атырау газеті
Саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі республикалық комиссияның семинарында өзге құрбандармен қатар сайлау құқығынан айырылған азаматтар да ақтауға жатқызылатыны айтылды. Бұл – өте дұрыс бастама.
Ал, оған дейін сайлау құқығынан айыру Гурьев округіндегі жұртшылық үшін қарапайым формальды шара болған жоқ. Өйткені, осы жаза арқылы адам бұрын пайдаланып келген барлық құқықтар мен әлеуметтік артықшылықтарды пайдалану мүмкіндігін жоғалтты. Мәселен, тізімге ілінген адамдар мемлекеттік мекемелерге жұмысқа, ал олардың отбасы мүшелері оқу орындарына, партия және комсомол ұйымдарына қабылданған жоқ. Ал, олардың балаларына бастауыштан кейін оқу өте қиын еді. Олар ұжымшарға да алынбай, кооператив, артель мүшесі болудан да аластатылды. Ал, салық салу кезінде оларға қатаң талап қойылды. Бұл тым ауыр жаза болатын. Өйткені, ол кезде ұжымшардан басқа күнкөріс көзі болған жоқ. Тізімдегілердің бәрінен шеттелуі тек мұнымен шектелмеді. 1918 жылы карточкалық жүйе енгізілгенде де оларға арнайы карточка берілмей, а з ы қ – т ү л і к т і к о м м е р ц и я л ы қ бағамен сатып алуға мәжбүр болды. Жығылғанға – жұдырық, олар автоматты түрде зейнетақы мен жәрдемақыдан да айырылды.
Бұл санаттағы адамдарға қатысты сұрқия тірліктің түйіні сол, алалау мен өзге де қиындықтар олардың тек өзін емес, отбасыларын да шарпып, зардап шегушілер санын еселеп арттырды. Мысалы, «қанаушы кулак» санатында көрсетілген Гурьев қаласының тұрғыны Липатий Пупыкиннің үш ұлы да осы тізімге енген. Дәл осындай жағдай Ходин, Тощаков, Демидов, Приданов, Мустахимов, Артамонов, Карамышев, Ибатуллин, Әжікеев, Ұзақпаев, Липатов, Чанпалов, Чертихин, Зарщиков, Фофонов, Өтепбергенов, Ротновтардың отбасыларына қатысты болды.
Новобогат ауданы бойынша дәулет иесі Қали Әлменовпен бірге анасы Дәметкен, бәйбішесі Жансекер, ағалары Бисен мен Кенжеғали, олардың әйелдері Қарашаш, Жамал, Болған да сайлаушы мәртебесінен айырылды. Сондайақ ағайынды Ахмет, Тәпеш, Шалақұл, Боқан Далдақовтар мен олардың анасы Үнзира, әйелдері Мақан, Разия, Жұмаштың да мүмкіндіктері шектелген. Онымен қоймай, бар құқайды отағасымен бірдей көрді. Гурьев облысы бойынша асыраудағы 1801 адам сайлау құқығынан айырылса, бұл жалпы тізімдегілердің тең жартысы еді. Олардың арасында әсіресе, дін жолын ұстанғандарға көзқарас аса жағымсыз болды. Тізімдегілердің 20,4%-н құраған бұл санаттағыларға қатысты қуғын-сүргін КСРО-ның жазалау саясатында ерекше орынға ие және ерекше мақсат-міндеттерді көздеді. Большевиктердің дін мен діни қызметкерлерге қарсы іс-қимыл бағдарламасы 1919 жылы В.Лениннің Ф.Д зержинскийге жазған әйгілі х а тында ашық көрініс т апқан. «Дін мен поптардан мүмкіндігінше тезірек құтылу керек. Поптар барып тұрған контрреволюционерлер мен диверсанттар ретінде тұтқындалып, барлық жерде атылу керек. Және мүмкіндігінше көбірек. Шіркеулер жабылуға жатады. Храмдардың, шіркеулердің үй-жайлары қоймаларға айналады». Шынында да, тек шіркеулер емес, мұсылман мешіттері де осы санаттан табылды. Патша өкіметі кезінде Гурьев уезіндегі 90-нан астам мешіт пен медреседе 2 мыңға жуық шәкірт тәлім алған. Ал, 1930-1932 жылдары мешіт атаулының 80 пайыздан астамы арнайы нұсқауға сәйкес жабылып, көпшілігі бұзылды.
Дауыс беру құқығын жоғалту сол дәуірде үлкен соққы болды. Бұл санаттағыларға 1923 жылдан басталған науқан бай-феодалдарды тәркілеу, діни қайраткерлерді қудалау, көшпелі және жартылай көшпелі отбасыларды күшпен отырықшыландыру, қазақ зиялыларын саяси қуғын-сүргінге ұшырату шараларына ұласты. Ал, 1929-1933 жылдар аралығындағы нәубет пен алапат аштықтың кесірінен 3,5 миллион қазақ опат болды…
Шахман НАҒЫМОВ, педагогика ғылымдарының кандидаты
Қарттарым – асыл қазынам
Жолдағы қауіпсіздік бәрінен маңызды
«AMANAT» партиясының кезектен тыс ХХІV съезіне Атырау облысынан делегаттар сайланды
Атырауда Мұхтар Шахановқа ерекше құрмет көрсетілді
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Мектептің мерейі, оқушының болашағы – ҰСТАЗДЫҢ ҚОЛЫНДА
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
Тұғырнамада қандай тақырыптар қамтылған?
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА: ІЗДЕНІСТЕН НӘТИЖЕГЕ ДЕЙІН
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
«Түркістан жыланы»: ОЛ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Қаламының желдірме желі бар
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
«MEKTEP-ONLINE» – оқушыға мол мүмкіндік
Атырауда агрокешен маманға зəру
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Қарттарым – асыл қазынам
Халықаралық қарттар мен Атырау қаласының күніне орай
Аудандық мәслихат  депутаттары “Мұнайайдаушылар”
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
​ ​ AMANAT партиясы Атырау қалалық филиалында қалалық
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
2022 жылғы 29 қыркүйекте Бас прокуратурада Президент
Индердегі тұзбұлақтан жоғары сапалы ас тұзын өндіру басталды
Атырауда жаңа өнім. Индердегі тұзды көлден жоғары сапалы
Атыраудағы Талқайран ықшамауданында 900 орындық мектептің құрылысы басталды
«Каспий Құбыр Консорциумы» АҚ-ның демеушілігімен салынатын
Екі ғасырдың естеліктері – құрманғазылық зейнеткердің мұражайында
Атырау облысындағы Құрманғазы ауданының тұрғыны Ғалымжан
Атырау мен Хорезм облыстары өзара байланысты кеңейтпек
Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов Өзбекстан Республикасы
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.