kk kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk kk kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk de de ru kk de nl ru kk de de kk ru ru kk de vi kk de nn kk de pt kk de oc kk de fr kk de de kk de fr kk de zh kk de fr kk de fr kk de oc kk de ca kk de oc kk de fr kk de fr tg de da kk de vi kk de de kk de it kk de fa kk de fr kk de fr kk de ms kk de ca kk de en kk de de kk de ca kk de nn kk de fr kk de de kk kk kk
Бұлт астынан шыққан күн | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Жақында ақын, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері, Халықаралық "Алаш"әдеби сыйлығының иегері, Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қаласы филиалының директоры Дәулеткерей Кәпұлы ағамызбен сұхбаттасқан едік.
- Қазақ халқы басынан өткерген сан қилы тағдыры секілді әдебиеті де тағдырдың талай азабын басынан кешірді. Адамзаттың алтын бесігі, түркінің түп отаны аталған Алтай тауы да заманалардың құйын-дауылында төрт мемлекеттің талқысында қалды. Қазақстан Алтайының соңғы ауылы Аршаты мен бүгінде Ресейдің Қосағаш ауданына қарасты Жазотыр ауылының арасы, атпен тура тартсаңыз, қырық бес-ақ шақырым екенін бүгінде біреу білсе, біреу білмес. Екі ауылдағы аталас ағайынның арасын бөлген – мемлекеттік шекараның сызығы ғана. Жиырмасыншы ғасырдың басында ғана Қаратай болысы атанып, Әбдікерімдей алашшыл азаматтың құзыретіне қарасты екі ауыл қауындай қақ жарылып, Таңырықтай ақынды ел-жұрттың мұң-зарымен шерлендірген уақытқа өкпеңді айтқың да келеді. Қазақтың қаншама ақынының өлеңіне өзек болған, бірқыдыру жазушыларының ойына тамызық болған қайран Алтай, Хан Алтай! Төр Алтайдың қазақтары жайлы әңгіме басталса, әулие ақын Ақыт қажы, жаужүрек Оспан батыр бастаған, шаһид кешкен қаншама арысымыздың аруағына тағзым етерсің?! Тағы да еркіндік аңсаған басасау қазағымның Алтайдың күнгейі мен теріскейін мекендеген шақтарына қатар ойысасың да отырасың ойға шомып...
- Ақыт қажының шығармашылығына қатысты даулы дүниелерді байқап қалып жүрміз. Абайдың, Шәкәрімнің өлеңі деген де тартыстар болып жатты. Бұл ақын шығармашылығының әлі де болса бір ізге түспегендігін көрсеткендей. Осы мәселе төңірегінде ашып айта кетсеңіз...
- Ақынның бай шығармашылығын зерттеп-зерделеушілер ақыттану ғылымын қалыптастырғаны анық. Оның ішінде өзіңіз де барсыз. Қытай мен Моңғолия қазақтарының жазба әдебиетінің көшбасшысы болған тұлға екі жаққа да зор ықпал етті. Екі жақтан да зерттеушілер шығып қажы жүріп өткен кезеңдерге терең үңілуде. Сіздің пайымдауыңызша шығармашылық ғұмырының тұтас әлемі ашылды ма?
Байқағандарыңыздай, ел ішіндегі ескі ұстаз-молдалардың сандығында сарғайған қолжазбалар Ақыт өлең-жырларының түпнұсқалығына жетелейтін, мәтіндік толықтырулар, салыстырулар жасауға таптырмайтын жәдігер болары айқын. Мысалға, ілгеріде жазғанымдай, 1990 жылы ауыл молдасы Жылқышыбай Бегалыұлының дәптерінен мен жаттаған жырдың кей шумақтары Ақыттың жарық көрген басылымдардағы сол өлең-жырларынан түсіп қалғанын анықтадым. Ақыттың төл туындыларын анықтап, мәтіндік зерттеулер жүргізуге әлі де болса ел аралап, көнекөздердің қолжазбаларына үңілу қажет деп ойлаймын!
- Ақыт атамыздың тақиясын ырымдап басыңызға да киген екенсіз...
- 2015 жылы Анкараның Гази университетінде ғылыми тағылымдамадан өтіп жүргенімде Кония қаласында тұратын Ақыт атамыздың туған қызы Мәстура апамызға барып сәлем беріп, сұхбаттасудың сәті де түскен болатын! Ақыт атамыздан қалған жалғыз жәдігер – Үрімжі түрмесінде қайтыс болғанда басында жүрген тақиясы. Атаның ұлы Мақаш әкесінен қалған тақияны Түркияда тұратын жалғыз қарындасы Мәстура апамызға беріпті. Ғұлама ақынның тер сіңген тақиясын басымызға киіп көріп, жақсы ырымға балаған едік. Ақыттың жиені Жафер Ұшар Ақыт атаның екі томдық шығармаларының жарыққа шығуына демеушілік жасап, игі істердің басында жүретіндігі де көңілге қуаныш сыйлады.
- Ақыт қажының тағдыры да, шығармашылығы да өте күрделі тұлға екені анық қой. Бұл тақырыпқа қалай келдіңіз? Кандидаттық диссертацияңыздың қорғалмай қалуына не себеп?
- 2004 жылы ұстазым академик Рымғали Нұрғали кандидаттық диссертация тақырыбымды «Ақыт Үлімжіұлының әдеби мұрасы» деп кафедра мәжілісінде бекітіп беріп еді. Уақыттың ыңғайына қарай диссертациялық жұмысым 2010 жылы ұстазым өмірден өткеннен кейін ЕҰУ-дың қазақ әдебиеті кафедрасында ғылыми талқылаудан өтіп, қорғауға жіберілген болатын. Өкінішке қарай, елімізде ғылыми жұмыстарды қорғау жүйесіне енгізілген өзгерістерге байланысты барлық диссертациялық кеңестер жұмысын тоқтатып, жаңа жүйеге ауысқан шақта бұл еңбек қорғалмай қалған. Сондықтан, қолыңыздағы бұл кітапты ақыттануға қосқан үлесім, ата-жұртта қолға алған шаруамның бір парасы деп білерсіз.
Сонымен қатар Алматыдағы Ұлттық кітапхананың «Сирек кітаптар» қорына «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша жеткізілген, 1897 жылы Қазанда «Университет» баспасынан шыққан «Жиһаншаһ» қиссасының факсимилесін қоса жарияладым. Сирек кітап – 24033.
- Қазақстанда бұл тақырыптардың бүгінге дейін айтылмай, ұлтты сақтап қалу жолында алып империялардың астында жүріп күрескен тұлғалардың зерттеліп танылмай, жазылмай келгендігіне не себеп?
- Қазақ көркем әдебиеті Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялағаннан кейін кеңестік жүйенің тар шеңберінен шығып, еркіндік көкжиегіне кедергісіз самғауға қолы жетті. Өткеннің олқылықтарын толтырды. Мәселен, Кеңес Одағы кезінде қазақ әдебиеті деген ұғым тек Қазақстан аумағындағы әдебиетпен ғана шектеліп, оның қомақты, қабырғалы бір бөлшегі болып саналатын, яғни шетелдерде қалыптасып, дамып отырған әдебиетке аса назар аударыла бермеді, тіпті аударылмады. Соның салдарынан әдебиетіміздің үлкен бір бөлігі мүлдем ескерілмей келді. Көрсек те көз жұмдық. Ал сол әдебиет кімнің әдебиеті еді, солардың ішінде көзге түсіп, алыстан дараланып, шоқтықтанып көрінетіндері қайсы деген сұраққа бір деммен, әрине, Қытай, Моңғолия, Өзбекстан және Түркия елдерінде тұратын қазақтарда туып, қалыптасып, дамып отырған қазақ әдебиеті деп айта аламыз. Әлбетте, олар әр елдердегі қазақтың әдеби-мәдени мұралары сол өздері құрамына еніп, қарамағында отырған елдердің, яғни билік жүргізуші, үстемдік етуші ірі, үлкен ұлттардың рухани мұрағаттарының құрамдас бөлшегі ретінде дамыды. Ал Кеңестер үкіметі болса, сырт елдердегі, әсіресе капиталистік дамудағы елдерге сенімсіздікпен қарап, мұндағы бүкіл халықты да өзіне жау етіп көрсетті. Соның салдарынан алыс-жақын шетелдердегі ұлт бөлшектеріндегі әдеби-мәдени мұрағаттардың барлығына секемшілдікпен қарап, шамасы жетсе, оларды өзінің байырғы тарихи отанымен байланыстырмауға тырысты. Сөйтіп, Қазақ елінен тысқары жерлерде отырған қазақ ирридентері болсын, қазақ диаспорасы болсын, қай-қайсысының небір ғұлама ақын, жазушылар шығармашылығы мен еңбектері ұлы арнасына қосылмай, бейтарап өмір кешіп, зерттеуден тыс қалды.
Бізге кедергісі мол, кермегі көп, кер заман келмеске кетіп, еліміз егемендік алғаннан кейін барып мүмкіндік туды. Бүгіндері шетелдердегі қазақтардың мәдени-әдеби мұрасын жан-жақты зерттеу мәселесі қарқынды екпінмен қолға алынуда. Өткен тарихымызға өз қалауымызбен ой жүгіртіп, өлгенімізді тірілтіп, өшкенімізді жаңғыртып, ұлтымыздың арман-мүддесі, мақсат-мұратымен ұштасатын әділетті жолға түстік. Өткеннің көмескі көмбелерінің көздерін ашып, айтылмай келген ақиқаттарды жасқанбай, жатсынбай айтатын уақыт келді. Бұл алыс-жақын шетелдерде тұратын қандастарымыздың бай әдеби-мәдени мұрасын зерттеуге зор мүмкіндік тудырды. Әлемнің әр түкпіріндегі қазақтардың әдеби мұрасын қазақ әдебиетінің бір саласы ретінде қарастыруға қолымыз жетті.
Қазіргі қазақ әдебиетінің өзекті мәселелерінің бірі – өзінің тарихи отанынан тысқары жерде туып, қалыптасып, дамып отырған көркем әдебиеттің кешегісі мен бүгінін сарапқа салып, аңысын аңдап, даму үрдісін саралап, зерттеп, болашағын барлау, бүгінгісіне баға беру, оның басты өкілдерін айқындау. Сырт елдердегі қандастардың әдеби-мәдени мұраларын зерттеу тек көркем әдебиет мәселесі ғана емес, мемлекеттік мәні бар, маңызы зор, аса өзекті мәселе.
Сондай кесек тұлғаның бірі Ақыт Үлімжіұлы – қазақ тарихында көзі тірісінде бірнеше кітап шығарған адам. Ол – Абай, Шәкәрім деңгейіндегі ұлы ақын һәм ағартушы. Оның өмірі ақынның тарихи отаны Қазақстаннан тысқары жерде өтті. Бірақ ол қайда өмір сүрмесін, қазақтың мұңы мен мұқтажын жырлап, сөз етті. Қазақ халқының ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың алғашқы ширегіндегі салт-дәстүрін, әдебиетін, мәдениетін, дінін, тарихы мен пәлсапасын, психологиясын зерттеуде Ақыт Үлімжіұлының еңбектерінің қосар үлесі мен маңызы аса зор болса керек. Ақын сол кезеңнің тарихи себептеріне байланысты Қытайдың Шынжаң өлкесі мен Моңғолияның Бай-Өлке аймағында алма-кезек өмір сүрді. Оның туындыларында осы екі аймақты мекен еткен қазақ халқының өмір тіршілігі, діл-діні, жай-күйі, болмыс-бітімі, салт-санасы, дүниетанымы көрініс тапқан.
- Өміріне нені мақсұт етті? Ақынның артына қалдырған соңғы сөз, аманаты қандай?
- Ғұлама Ақыт ақын өмірінің соңына дейін мешіт салдырып, бала оқытып, халқын ағартуға, ғылым-білім үйретуге арнайды. Ақынның осы аралықта жазған жырларының дені туған халқын береке-бірлікке, өнер-білімге, елін-жерін сүюге, адамгершілік қалыптарын бұзбауға, әдет-ғұрып, дәстүр-салтты ардақтауға, дінін құрметтеуге бағытталады.
Тұтас тұрып жұмыр бол,
Бытырап кетпе оң мен сол.
Түгел жүріп бет қойсаң,
Кезікпей ме табар жол, –
деп «Қалам, сия – көз жасы» толғауында айтқандай, өле-өлгенше елін, жұртын бірлікте болуға, бытырап, бөлініп кетпеуге, береке-бірлікті сақтауға, ондай болмағанда мына күштілер билеген заманда әркімге жем болып торғайдай тозып кететіндігін асқан көріпкелділікпен ескертіп отырады.
Ақыт Үлімжіұлын «Жасым шықты жетпіске, төрден көрге жақынмын» деп отырған шағында 1939 жылы 24 желтоқсан күні Көктоғайдағы Шың Шы Сай қолшоқпарлары өз үйінде ұстап, барлық кітап, қолжазбасын тәркілеп, өзін Үрімжі қаласындағы түрмеге апарып жабады. Жасы егде тартқан қарт ғұлама осы Үрімжі түрмесінің азабы мен қинауына төтеп бере алмаса керек. Ажал аранының алдында тұрып қажырлы ақын туған халқына өлеңмен ең соңғы сөзін жолдайды. Темір тордың ар жағындағы тас қапаста азап шегіп жатып халқын елдікке, бірлікке үндейді:
Бақ қонбайды алтыбас сұм желкеге.
Жұм болып бір отырса еліжұртым,
Ала алмас қытайлар да келекеге, –
деп ақтық ақырғы сөзін жолдаған екен. Сондай-ақ халқына арнап берекелі бол, көршіңмен тату-тәтті отыр, әр нәрсені ойланып барып шешім шығар, ұрпақтарым зинақорлықтан аулақ болсын деп төрт түрлі өсиет қалдырған екен.
Ол Алладан берген туа біткен дарынын бірден ел игілігіне жұмсады. Өле-өлгенше сол сара, әділетті жолдан танбаған табанды қайраткер. Ол 1868 жылы Алтайдың күнгей бетінде туып, 1940 жылы «ұлт азаттық қозғалыстың идеологы» ретінде ұсталып, Қытайдың Үрімжі қаласының түрмесінде Гоминдаң жендеттерінің қолынан азаппен өлтірілді. Содан кейін оның артында қалған бүкіл мұрасына қарақшылық шабуыл жасалынып, тәркіленіп, жою әрекеті жүргізіледі. Алтай өлкесіндегі рухани қазынаның ұясы болған Ақыттың әйгілі Ақмешіті қиратылып, ондағы кітапхана түгелімен өртеледі. Солай болса да, оның атын алты алашқа таратқан өсиет жырлары, өміршең қисса-дастандары ауызша да, қолдан қолға көшіріліп, елден елге жетіп жазбаша да таралған. Соның нәтижесінде бүгінгі мұрагерлеріне, ұрпақтарына сарқылмайтын қайнар бұлақтай ұласты.
Осы күннен бастап ақын жалған дүниені тастап, мәңгілік ғұмыры бақиға көшеді. Ал оның сүйегін 1943 жылы шілдеде азаттық соғысы жүріп жатқан кезде қытайлардан қайтарып алады. Шәкүртідегі мешіті бар қыстауына әкеліп жерлейді.
Түрме жырларының түбін түсірген талантты ақын Таңжарық Жолдыұлы өзінің «Түрме халі» атты атақты толғауында сол қырқыншы жылдардың басындағы қазақтың басына түскен қайғылы, қасіретті тағдырын, елдің сорпа бетіне шығарларын қидай сыпырып әкетіп, топ-тобымен апарып жазықсыз жазалауын шынайы әрі өте-мөте нақтылықпен жырлады:
Қан ішіп қарғақұзғын қылмыңдайды,
Май тамып беттерінен жылмыңдайды.
Қаланың шет жағынан ұра қазып,
Апарып неше жерден қырғындайды.
Тұрғанда амалың не бағың азып,
Қоя алмай өлгендерді қолдан қазып, –
деп күңірене толғап келіп «Кетейін білгенімше атын жазып» деп түрмедегі қазақ арыстарын жеріне қарай жіктеп, тізбелей жөнеледі. Солардың ішінде «Алтайдан Шақаң, Мәңкей, Ақыт қажы, // Бұқат бейсі, Зия мен Халел тәйжі» деп жалғастырады. Сөйтіп қырғынды қырқыншы жылы осы алыптар арасында алғашқылардың бірі болып азапты аранға түскен Ақыт ақын болғанын паш етеді.
- Ақыт қажының ұстанымға беріктігін, ұлтты бодандықтың түнегінен алып шығуға талпынысын Алаш зиялыларымен байланыстырған екенсіз. Бұлай деуіңізге басқа қандай негіз бар?
- Ақыт – қазақтың байтақ аумағының шығыс аймағы қос империяның тартысына түскен, атамекен Алтай айдаһар мен аюдың азуына шайналған қанды заманда, ХІХ, ХХ ғасырлар тоғысында өмір сүрген ақын. XIX ғасырдың соңын ала елдегі отаршыл ахуалға наразылық білдіріп, жұрттың көкірек көзін ашуға талпынған, санасына сілкініс етуге әрекеттенген қазақтың ұлт зиялылары, сауатты молдалары насихат пен үндеудің құралы – қағаз, қаламға сүйенген. Қазақ даласында қағылған дабыл, «Көзіңді аш, оян қазақ, көтер басты» деген жолдардың жотасындағы жүк – Міржақыптардың жанайқайы. Ал сол кезеңдегі Алтай қазақтарының да азаншысына айналған Ақыттың:
Ұйқысы шайдай ашылды, –
деп зар қағуы да ақынның биік азаматтығын танытады.
Ақыт – басына іс түскенде де ата қонысынан жер аударып көшпей қоюының өзінде ұлттық идеяға беріктігі, ал жырларында шыншылдығы жатыр деп қарауға толық негіз бар.
Қай халықтың болсын дарынды, талантты туған ұлдары өзі туып-өскен ұлтының, өзі өмір сүрген кезеңінің саяси, мәдени, экономикалық және әлеуметтік жағдайынан тысқары тұра алмайды. Егер ол қаламгер болса, егер ол қас талант болса, онда ол, сол өзі өмір сүрген дәуірдің бет-бейнесін бедерлеп тасқа басып, өшпестей шегелеп кетеді. Бұл зиялыларға, зиялылыққа тән қасиет болса керек. Бірақ та халықтың әр тобының кәсібі мен нәсібіне қарай зиялылары болады. Қазір біздің ұғымда тек билік иелері, елдің тұтқасын ұстағандар немесе ақын-жазушылар ғана зиялы болу керек деген жаңсақ пікір бар. Бұл мүлдем дұрыс емес. Зиялы деп кәсіби білімі өте жоғары, ұлт-ұлысын жанындай сүйетін, иманына берік, тіл мен ділін ардақтайтын, сын сағатта, басына іс түскенде де елін-жерін сатпайтын, табанды адамды айтамыз. Осы өлшемге салғанда да біз Ақыт қажының нақ зиялы, алашшыл адам екеніне көзіміз жете түседі. Ақыт қажыны алашшыл һәм алашшыл идея жаршысы дегенде біз нені айтып, нені меңзеп отырмыз. Біз алашшыл дегенде ХХ ғасырдың басқы ширегіндегі қазақ жерінде пайда болған «Алашорда» өкілдері – қазақ халқының біртуар ұлдары Әлихан Бөкейханұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы қатарлы көсемдердің салған жолы, көтерген идеясын қуаттаушы, солардың ізбасары деп отырғанымыз жоқ. Жалпы қазақтық, бірлік, біртұтастық идеясын насихаттап, соған халқын үндеп, соған өзінің көркем ойы мен кестелі тілін қалай пайдаланғаны тұрғысынан айтып отырмыз. Демек, алашшыл дегеніміз шын зиялылық болмақ. Осы тұрғыдан келгенде, аталған алаш көсемдерін Ақыт қажы білмесе де, оларды көрмесе де, ақыл-кеңес алмаса да солардың ой-арманымен астасатын идеялы өлең-жырларының аз емес екендігі қайран қалдырады. Бұл тақырып Ақыт шығармаларының өзегі, негізгі арқауы болған. Сондықтан да ол еш уақытта жалғандыққа бой алдырып, айналасындағы қоғамда болып жатқан оқиғаларды айналып өтпеген, дер кезінде, дәл уақытында қаз-қалпында, ақиқатты айналдырмай, көркем тілмен нақты жеткізіп көрсетіп отырған. Тіпті ол шындықты өлең-жырға қосып қана қоймай, жол көрсетіп, көсемдік танытады.
- Әңгімемізді қорыта келгенде шығарар түйініміз қандай болмақ?
- Тәуелсіздіктің шамшырағы қазақ әдебиетінің шетте қалған жауһарларын елімен қауыштыруға мүмкіндік тудырды. Көп уақыт бойы оқырман көңілінен тыс қалған Ақыт Үлімжіұлы мұрасы да әдебиетімізге келіп қосылған ерекше сүбелі үлес.
Ақыт Үлімжіұлы шығармаларының тақырыптық ерекшеліктері – шығыстық желіде жазылған діни-қиссалар, өлең-толғаулар, Абай үлгісімен жазылған 55 назым және ағартушылық бағыттағы толғаулардан тұрады. Ақын қай шығармасында болсын, қазақ халқының оянуына және бірлікке бастауына үгіттейді. Бодандық қамытын киген елінің ертеңі үшін алаңдап, одан шығар жалғыз жол оқу-білім деп түйіндейді. Діни-қиссалардың өзін халыққа білім-өнеге мақсатында жырлайды.
Ақыт – алаш идеясының жаршысы. Ақыт шығармаларын алаш идеясымен байланыстыруымыздың өзіндік сыры бар. Ақыт шығармаларының басым көпшілігі елдікке, бірлікке үндеу, ұйқыдағы халқын ояту секілді Алаш арыстарымен рухани тұрғыда үндес болды. Шетелде, Алтай мен Қобда бетінде күнелте жүріп, ХХ ғасырдың басындағы әдеби-мәдени үрдістердің тынысын дөп баса білген ақынның Алаш, Қазақ деп соққан жүрегінің лүпілі оның әрбір жырында көрініс тапты.
Ақыт ақынның тағдыры да, әлеуметтік көзқарасы да күрделі сом тұлға. Ол өз дәуірлестерінен оза шауып, өз заманының ойлау деңгейін тым биікке көтеріп кеткен ақын. Тарихты тұлғалар жасайды десек, Алтай өңірі мен Қобда бетіндегі қазақтар арасынан шыққан діни әрі әдеби ғұламаның еңбектері бір ғана емес, талай зерттеу еңбегінің арқауы болары хақ. Ақыт жырларындағы философиялық терең толғаулар, түйіндер әлі де болса зерттеуді қажет етеді. Алдағы жылдары да осы мақсатта ізденіс жүргіземіз. Қазіргі уақытта Ақыт ақынның тұлғалық энциклопедиясын дайындауды қолға алып, жинақтау-зерделеу жұмыстарын жасап жатырмыз. Осы ретте ҚР Мәдениет және Спорт министрлігіне бір ұсыныс айта кеткім келеді. Ертеден Дүниежүзі Қазақтар қауымдастығының жанынан «Атажұрт» баспасы жұмыс жасап келген. Қазір тоқтап қалды. Сыртта қалған әдеби жәдігерлерімізді, небір көркем шығарма үлгілерін атамекен оқырмандарымен қауыштырып келген баспаның ісін қайта жандандырса деген ниет, тілек!
- Қос бүйірден қысқан екі жақтың қысымына шыдай жүріп, ұлтына осыншалық адал қызмет етіп, ғасыр салып ұрпағымен қауышқан тауқыметті тағдыр иесін ойлап отырып көз алдыма Ақыт қажы бұлт астынан шыққан күндей боп елестеді...
Өнегелі тұлға жайлы берген мол дерегіңізге, көп жылғы зерттеген дүниеңізді «Әдебиет порталы» оқырмандарымен бөліскеніңізге көптен көп рахмет, Аға!
- Тәңір жар болсын, бауырым!
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Саят Қамшыгер. Әзербайжан еліне сапардан топтама
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Мұқтар Әуезовтің “Абай жолы” роман-эпопеясы: атмосфера және стиль
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
Шерағаңның туғанына 90 жыл
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
Ел қай кезде түзеледі?
Ахмет Салах әл-Мәһди. Күтпеген «келімсек»
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу