kk kk kk kk en lt en en es kk ky en bg kk kk kk kk ru ky en ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk bg kk kk ru uk be en kk es en en lt en es en en pl es en en lt en en ky en ky
0 68 Бір минут оқисыз
«Қымбаттым, міне екі ай бойы біздің комиссия лагерлерді аралауда. Екі миллион тұтқын болады деп жоспарлаған немістердің түрмелерінде адам саны үш жарым миллионнан асып кетті. Бұл адамдардың барлығы көмекке зәру және менен қолдау күтеді. Көмектесемін деп уәде бердім. Бірақ айтқанымның бәрі де олардың бір сәт болсын көңілдеріне демеу болсын дегенім. Қолымнан еш нәрсе келмейтінімді біліп, алдауға мәжбүрмін.
Бұл жерде түркістандықтар өте көп. Лагерлерде адам саны шектен тыс. Титтей болсын ағаттығы үшін барар жері айнзацгруппа (өлтірілуі тиіс адамдар тобы). Кеше 35 түркістандықты өлімнен арашалап қалдым, бар кінәсі сүндетке отырғызылған екен (еврейлер де сүндеттелгендер). Қазір қараша айы, олардың біразы жаздық киімімен, біразы тіпті жартылай жалаңаш. Суықтан қорғану үшін жерді қазып тығылуға мәжбүр. Астыларына төсейтін бірдеңе берулерін өтіндім. Итке тамақ берген сияқты нан лақтырады. Су деген мүлдем жоқ. Өзімнен еш көмек болмайтынына қатты қиналып жүрмін. Мынаны көргенімнен өлгенім жақсы еді.
Өзің де түсініп тұрған шығарсың, дәл бұндай жағдайда ұйқы мен тамақты ойлау да мүмкін емес. Күнделікті ондаған шақырым жүріп, лагерлерді аралаймын. Күш сарқылуда. Жиырма бес жыл бойы шет елде жүріп жан күйзелісіне ұшырадым. Шаршадым. Туғандарым алыста қалды. Бәрін де түсінесің. Осының бәрін көріп, өмір сүргім келмей кетеді. Өзіңді күт.
Хатты оқыған соң, өртеп жібер».
Мұстафа Шоқай, 1941 жылдың қараша айы
Хат Бақыт Садықованың «Мустафа Чокай» еңбегінен алынды
Екінші дүниежүзілік соғыс Мұстафа Шоқай соғыс Түркістан ұлылардың хаты хат
0 68 Бір минут оқисыз
Facebook LinkedIn VKontakte WhatsApp Telegram Email арқылы бөлісу Басып шығару
Танымал актер Фархат Әбдірайымов қайтыс болды
Макото Шинкайдың ең үздік 7 анимесі
Әйел адамдарға гүл сыйлау қалай пайда болды?
ZERO-WASTE: Қоқыс шығармай өмір сүру мүмкін бе?
Пікір үстеу Жауапты болдырмау
Пікір орналастыру үшін кіруіңіз жөн.
Қалың мал мен мәһрдің айырмашылығы бар ма?
Алматыда тағы да қарақшылар ұсталды
Сарбаз әкімдікке жасалған шабуыл туралы айтып берді
Қазақстанда 8 мыңға жуық адам ұсталды – ІІМ
Қазақстан 2022 жылы ТМД-ға төрағалық етеді
Израильдің әлемге қосқан 10 ғаламат үлесі
Әкенің туған күніне тілек
Эмоционалды интеллект: Қазақ түсінігі, EQ белгілері
Мұғалімдерге қосымша үстемеақы төленуі мүмкін
Жириновский қазақстандық орыстарды еліне шақырды
Балаңыздың ұйқысы ауысып кетті ме?
Денсаулық & Психология 167
© 2022, Барлық құқық қорғалған
Facebook Twitter WhatsApp Telegram