kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk be uk kk kk ru uk kk kk uk kk uk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt mk ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ce kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk ru ru ru ky kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk it de en oc kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk en kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk uk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk ru en kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk
Абай туындыларындағы Ислам көрінісі • Martebe.kz білім сайты
Қош келдіңіз! Өз аккаунтыңызға кіруіңізді сұраймыз
Басты бет Әдістемелік көмек Үздік баяндама Абай туындыларындағы Ислам көрінісі
Абай атын естігенімізде есімізге оның тек ақындығы ғана түспейтіні мәлім. Оның қасында тағы қандай қырлары бар дер болсақ, былай жауап берелік:
Алланың өзі де рас, сөзі де рас
Рас сөз еш уақытта жалған болмас.
Көп кітап келді Алладан, оның төрті,
Аллаһты танытуға сөз айырмас.
Әмәнту оқымаған кісі бар ма?
Уәктубиһи дегенмен ісі бар ма?
Алла өзгермес, адамзат күнде өзгерер,
Жарлық берді, ол сіздерге сөзді ұғарға
Ақын бұл өлеңінде Жаратушының барлығына ешқандай шәк келтірмейді. Оның бұл сөздері Исламдағы «кәлима шаһаданы» негіздейді. Сонымен бірге Забур, Тәурәт, Інжіл, Құран кітаптарын айта отырып, кітаптарға иман келтіру ләзімдігін нұсқайды. Құдіретті Хақ Тағаланың жалғыздық қағидатын айқындайды. Бұл жөнінде қасиетті Құрани Кәрімде: «Жер мен көктің жаратылуында және күн мен түннің алма кезек өзара алмасуында, ақыл иелері үшін (Аллаһтың бірлігін, барлығын білдіретін) айқын дәлелдер бар» (Әли-Имран, 190).
Абай ес білгелі Құдай танып, шариғатпен сусындап өседі. Алланың рахым мен мейірімге толы ислами тәрбиесі, Пайғамбар (с.а.с) мектебі, оның адами бейнесінен алған тәлімі Абайдың көкірегін мейірім мен жылуға әбден толтырды. Мұның нәтижесінде:
Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті.
Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп,
Және хақ жолы осы деп әділетті,-
деген баршаға мәшһүр туындысы дүниеге келіп, адамдарға Алланы тануға, адамзатқа рахыммен қарайласуға бағдар жасады.
Осындай имани сөздерден Абайдың исламиятты қолдаған діни ойшыл екендігіне көз жеткіземіз. Оның Аллаға деген шынайы махаббаты және Оған риясыз құлшылық етуді көрсетеді. Аллаһқа шын ниетімен ғибадат ету кәміл мұсылман ететіндігін айқындайды.
Абай исламиятқа жүрегімен ұйып, шынайы иман келтіріп жыр төкті. Ой түбіне бойлады. Абайдың дүниетанымында толық адам ұят пен арды сезінген Жаратушының рахымына шүкіршілік еткен адам. Оның түсінігінде: «Әрбір ақылы бар кісіге иман – парыз. Ал әрбір иманы бар кісіге – ғибадат парыз» — деп парасатты адамның Жаратушыға иман келтіріп, өзінің көркем мінезділігін қағида ретінде ұстанып, үнемі ғибадатта болатынын көрсетеді. Абайдың Ислам діні мен мәдениетін, философиясын терең меңгерген тұлға екендігі оның шығармашылық мұрасында айқындалып отырады.
Отыз алтыншы сөзінде А.Құнанбайұлы «Ұят деген – адамның өз бойындағы адамшылығы. Демек, иттігіңді ішіңнен өз мойныңа салып, сөгіп, өзіңе-өзің қылған қысымыңның аты… Мұндай қылыққа жетіп, ұялған адамға өкпесі бар кісі өкпесін кешпесе, яки оның үстіне тағы аямай өртендіріп,  сөз айтқан кісінің өзінің де адамшылығы жоқ десе болар» дейді. Бұл орайда әйгілі имам Бұхаридің кітабында ардақты пайғамбарымыз Мұхаммед (с.а.с) «Ұят – иманнан» деген хадисі қара сөзді қуаттайды.
Абай – адамзаттың жанашыры. Ол әуелі ұлты үші қам жеген жанашыр. Дейтұрғанмен, тек қазақ үшін ғана емес, ақиқатты іздеген, тура жолды таппақа ұмтылған кез-келген пенде үшін жол сілтеуші – Темірқазық.
Бүгінде Абайдың аты ғаламға әйгілі һәм оның құрметіне жер-жерлерде түрлі қоғамдық шаралар өтуде. Және ол шаралардың деңгейі Абай атамыздың атағы мен абыройы секілді өте ауқымды.
Абай – ғасырда бір туатын ұлы тұлға. Адамзат үшін шынайы қам жеген Құнанбайұлы есімі сәйкесінше адамзат санасында мәңгі қалары хақ.
«Қазақ ойшылдары дін туралы» оқу құралы / Бейсенов Б.Қ. – Алматы, «Көкжиек» баспасы, 2015. – 195 б.
Қара сөз / Абай. – Алматы: «MELOMAN Publishing», 2018. – 154 б.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің «Дінтану және мәдениеттану» кафедрасының аға оқытушысы, PhD доктор
исламтану мамандығының 1-курс магистранты
Алдыңғы материалӘл-Фараби – ұлы даланың ұлы тұлғасы
Келесі материалOzattar – Қазақстан білім саласы үздіктерінің  энциклопедиясына қабылдау жалғасуда
Білім ордасы және оқушылармен мұғалімдерге арналған ақпараттық сайт
ҰҚСАС ЖАЗБАЛАРАВТОРДЫҢ БАСҚА ДА ЖАЗБАЛАРЫ
Мектепке дейінгі ұйымдарда қолданылатын жаңа технологиялар
ПІКІР ҚАЛДЫРУ Пікірді өзгерту
Сохранить моё имя, email и адрес сайта в этом браузере для последующих моих комментариев.
Республикалық онлайн олимпиадалар өтуде
V Республикалық «Үздік педагог» қашықтық олимпиадасы басталды 28.09.2022
Психологтың кеңесі: күйзеліс пен мазасыздықты жеңу жолдары 23.09.2022
Оралхан Бөкейдің «Атау-кере» шығармасы 23.09.2022
Әскери қызметін өтегендер грантқа ҰБТ-сыз түсе алады 20.09.2022
Wildberries деген не? 06.09.2022
Маркетплейс деген не және қай кәсіпке қолайлы? 06.09.2022
Жаңа оқу жылындағы онлайн олимпиадалар басталды 06.09.2022
Мектепке дейінгі ұйымдарда қолданылатын жаңа технологиялар 06.09.2022
«ЖАЙДАРЛЫ ЖАЗ» республикалық балалар байқауы 20.07.2022
Ақ теңіздей арда мекен 15.06.2022
ENTBattle ҰБТ-ға дайындық қосымшасы
© copyright 2017. Барлық құқықтар қоғалған
Меншік иесі "Skills Academy" ЖШС