kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk ru kk de kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk be be kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk bg kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk ko kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk be kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky myv kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk krc kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk mk kk cs kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk de fr ru kk de oc ru kk de fr kk ru ru kk de ca kk de eu kk de fr kk de fa kk de fr kk de oc kk de oc kk de fr kk de en kk de oc kk de oc kk de oc kk de oc kk de fr kk de oc tg de uk kk de ca kk de fr kk de en kk de ca kk de fr kk de ta kk de ca kk de id kk de ru kk de de kk de de kk de oc kk de eu kk de fr kk kk kk
Тағдыры тасқа басылған жырлар | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
Өлең қалай туады? - айдары бойынша порталға шыққан барлық авторлардың өлеңдерін осы жерден оқи аласыздар!
Ақын үшін өлең өзің, ән өзің,
Ақын үшін сұлулықтың пәні өзің.
Тиген жері от секілді күлбіреп,
Өзің де бір тұрдың гүлдей үлбіреп.
тікпеуші еді, бәсе, бұлай,— дедім мен.
Жағасы мен жеңдерін-ай,— дедім мен,
Белі менен белбеуін-ай,— дедім мен.
Оттай жанған бояуын-ай,— дедім мен,
Серіңіздің соры ма бұл, бағы ма,
Жоқ әлде бір шатасатын шағы ма?
Сипаттамақ болып едім тағы да...
Жарым айтты,— көп мақтама шеберді,
Матасын да мақтай берме көп енді.
Бұл дегенің шыт көйлек қой, шыт көйлек,
Қарсы келсем өрлемесін қалай дау,
Көнген болдым, ол да соны қалайды-ау.
Сәндеп тіккен шыт көйлек те жарайды-ау.
(Үрімжі қаласының сайранбағында көрмеге қойылған бота тұр)
Шығандайды аспанға бір əн ұшып...
Қылықты қыз көзді арбаған тоқ саны,
Жаныңды елтіп жапырақтар бүр жарған,
Дөкей қала, күнде қызық, күнде арман!
Тек күлуге жаралғандай бар адам,
Азу емес, қанжар көрдім мен одан.
Саудагерің нəпақа алып жатты одан.
Нəрлі тағам бітіргендей жанға алау,
Аңсары ауып қарай берді тауға анау...
Бəрін тəрк етер еді ол бірден,
Көз алдында туған өлке жамалы.
Үзіп кеткен секілді бір жебе ұшы,
Тұрып алды оған мүлдем жат көздер,
Кім əкелген, қойды кімдер арқандап?
Мұздай сауал тұрды менің арқамда.
Көшкен бұлтқа, өшкен күннің нұрына,
Бота көзде – мұң нала,
Қолын созды мүсіркеген сұм бала.
Тұрды бота ойға шомып тым ұзақ,
Қайыршының күйін тыңдап бір ғана.
Жар басына жалқы қонған қара қос,
Əлдебіреу шырқап салған арман əн.
Ен далада өзін еркін сезінген.
Жер жылуы қарып өткен табанын,
Миында əлі бар тарихы далалық.
Соры шыққан сорлы өлкені ол анық.
Бота тірсек əзер тұрды жығылмай.
Жанарында қалып қойған бір тамшы,
Боз жусанға қонған таңның шығындай...
Қып-қызыл боп батқан күннің реңі –
Рең емес – қып-қызыл қан,
Боздап тұрған мына менің жүрегім...
Шашқан біреу қан сияқты уыстап,
Ертең тағы күн туады шығыстан.
Маған тағы мұң туады, туысқан!
Кім əкелді? Қойды кімдер арқандап?!
Мұздай сауал тұрды менің арқамда.
Балам маған қарай берді – сəбиім,
Бүгін де кіріп, көкдөнен түсіме менің,
Сүлеймен болсам тіліңді түсінер едім.
Кісінегенің ол қыстың қаттылығы ма,
Балгердей баға бере алман ат қылығына.
Тұлпар мінезді Тұранның ұлы емеспін бе,
Кеудемнен кәусар жырларым атқыды мына.
Есімде менің тай кезден тарап жалыңды,
Бәйгеден озсам деген сол бала арманымды.
Әкемнің маған атаған бәсіресі едің,
Тілеуші ем тура аш бурадай жаранғаныңды.
Құйындай шауып төсінде ағызып белдің,
Сауырыңнан жерге ащысын тамызып тердің.
Жексенбі күнгі ауылдың тай жарысында,
Құйғытып қамшы салдырмай қара үзіп келдің.
Жүйткіген жүйрік болған соң тек іздегенім,
Сезімім шалқып ұқсаған теңізге менің.
Балаша жуып, жабулап, жанымды салып,
Сұлыдан басқа дақылды жегізбеп едім.
Шабандоз жастық мұнымен тоқталмас анық,
Әбзелдеп мініп, ел-жұрттан оқшау жасанып.
Маңғаздау қарап, өзімді сері сезініп,
Ортаға олжа салғанмын көкпарға шауып.
Ол шақта сидаң бозбала жел жұқпа мінез,
Ат десе асын тастайтын болдық қағылез.
Бойжеткен көрсек бұрқанып бойда қан тасып,
Ағызып шауып алатын албырт тағы кез.
Жарысып желмен, заулатып, ұшырып арман,
Кезім де болған қамшымен құс ұрып алған.
Келмеске кеткен балалық кезді сағынам,
Басқаны қойшы, тақымның қышуы қанған.
Есейдім, сосын оқуға қалаға кеттім,
Соңымда қалды барлығы балаң әлектің.
Кекілі майда дөненім кермеде тұрды,
Қоштасқан қарап легіне далада көптің.
Жылдарым жылжып, күн арты күнім жүріпті,
Шаңырақ құрдым еткен соң білімді құтты,
Тойыма менің баяғы дөненді сойып,
Қазақы мінез ата-анам ырым қылыпты.
Тарланды мінбей қайтейін тамсанып онша,
Ат көрсем қазір мұңаям, барша қуанса.
Түсімде түгіл өңімде аламан көрсем,
Көкдөнен көңіл заулайды аңсарым ауса.
Қалқаман САРИН. Елге барсам...
Еее, өмір-ай, арылтпай мұнар мұңнан,
Сағынышқа сарқылмас сыңар қылған.
Елең қағып шығады кім алдымнан?
Кім алдымнан шығады елге барсам,
Еркелетер таба алмай екі адамды,
Басылмайды-ау бәрібір мендегі аңсар.
Баяғыдай алдымнан шықпайды анам.
Көне қорым көзіме түскен сайын,
Көңіл босап боздауық бұлтқа айналам.
Баяғыдай ауылда әкем де жоқ,
Тура сөйлеп сынайтын қатемді өжет.
Өткелінен өткізбей жұтты оны да,
Өлім деген - қатыгез, қатерлі өзек.
"Анаңыздың қолынан дәм татып ек,
Ал, әкеңіз талайға арқатірек
Болып еді!" - деп көрші еске алады
...Ескі үйге қорқа түнеп.
Екі бейне сол сәтте-ақ елес беріп,
Ести бергім келетін көп естелік.
Егілгенде жұбаныш бола алмадың,
Еее, өмір-ай, өз балаң емес пе едік?!
Өмір, өмір өтеді-ау сірә да, өстіп
Бірде күліп, ал бірде жылап, өксіп,
Көңіл сенбей көп іске құлазиды,
Тұрсадағы көз көріп, құлақ естіп.
Көзден емес жүректен жас моншақтап,
Көкке қарай беремін жасқаншақтап.
Сақтап қалса қалады-ау аспан сақтап!
Гүлманат ӘУЕЛХАН. Көк бөріні сүйемін...
Жіберетін қайраты тасты да үгіп,
Алаулайды жанымда жастық үміт.
Қара түнде сағынып отырамын,
Қарлы тауды жататын қасқыр ұлып.
Тірлігіңе деймін де шүкір елім,
Баба тауды сүйемін көкжалы бар,
Көкжал тектес халықтң тұқымы еім.
Таяз ұғып сен мазақ етпе мұны,
Баба таудың біз үшін бөктері ұлы.
Оғыз батыр аттанған ұлы тау бұл,
Көк байрағын көтеріп көк бөрілі.
Бас қамының жүргем жоқ күйттеуімен,
Көк бөріні сүйемін өйткені мен.
Ит жығыс боп келемін ғұмыр кешіп,
Иттері көп өмірдің итпегімен.
Кеудесінде қызғанышы нейтрон бомбасындай сығылған --
Халық деген Құдай аты,
Құдайсыз бұл о бастан,
Қаңқа басқа біте салған оғаш тəн.
Бұл жүрегін көрінгеннің жамбасына төседі,
Жұтқыншағы тышқан құсап зыр қағып,
Өзі жылмаң жылма құрт --
Кеңсесінде кесер мойнын сыйпалап,
Кесірленіп қарап отыр сұрланып.
Шегірткедей сəнмен киген шекпенді,
Секіргенде талайлардың түбін қиып кеткен-ді.
Құл құлқыны құдық сынды шыңырау,
Бұл бəтшағар соған батты,
Содан бұны жек көрді.
Құмырада мың жыл жатқан перідей...
...Əрі кетсе сен де осындай сұрықсызсың,
Неге қорқам өлім -ей?!
Олжас ҚАСЫМ. Глобус туралы баллада
Бар қызықтан кетпейік деп кеш қалып,
Бір топ бала қоңыр салқын төске алып.
Отырамын доп орнына сол кезде,
Глобусты тепкен жылды еске алып.
Еске алсам мен, көңілге мұң тұнады,
Жүйрік – мезгіл сырғып кетті-ау тым әрі .
Есерлік пе, глобусты тепкізген,
Жоқ іздеткен жоқшылық па кінәлі?
Сол бір күндер, күндер емес текке өткен,
Алыстағы жақынымдай боп кеткен.
Дастан досым шаттандырды біздерді,
Глобусты ұрлап шығып мектептен.
Ашылғандай болды сонда жолымыз,
Табылғандай болды сонда жоғымыз.
Көптен күткен осы ғой деп «добымыз»,
Оңды-солды тепкілейміз оны біз.
Қарамайтын дауылға да, жаңбырға,
Өңшең тентек өндірдей ұл бар мұнда.
Қапталымда тербеледі төрт мұхит,
Алты құрлық домалайды алдымда.
Ендіктер мен бойлықтары әдемі,
Әуелейді төрткүл дүние әлемі.
Түсіп алып дулы ойынның соңына,
Қызығына батып кеткен шақ еді...
Тебірендік. Теңіз болып шалқыдық,
Бал ғұмырдың жалынына шарпылып.
Дәл сол сәтте «тоқтатыңдар ойынды,
Деп ұстазым жетіп келді алқынып.
Ашулы екен, қатулы екен қабағы,
Кешегіден өткір екен жанары.
Ұстазымыз тоқтай қалып бір мезет,
«Допқа айналған» глобусқа қарады.
Ал біз тұрмыз еңсе түсіп, бүгіліп,
Үнсіз ғана кінәмізді ұғынып.
«Тебуге де бола ма екен жер шарын»,
Деп мұғалім жүре берді бұрылып...
Содан бері үйір-үйір жыл өтті,
Глобусты тепкен күнім оралып,
Тепкілейді мынау нәзік жүректі.
Осы нәзік жүрегіме толса мұң,
Көз алдымда көлбеңдейді сол шағым.
Менің бала кезімдегі ойындай,
Қазір әлем теуіп жатыр жер шарын.
Үрейленіп бұл қара жер жылаған,
Шыдау керек, шыдай берер, шыдаған.
«Қойыңдар», кеп қалатын секілді,
Менің әлгі ұстазымдай бір адам.
Олжас ҚАСЫМ. Қар еріген
Кездескен шақ. Нұрлы сәт. Қар еріген,
Қар еріген қарсы алған әлемімен.
Қойнымда құшақ-құшақ шаттық тұрды,
Мойнында ойнап тұрды әдемі мең…
Бір шуақ тарағанда жүз, өңінен.
Тоң жібіген, жүректе мұз еріген.
Таңғы ауадай тап-таза аңсарым мен,
Ықыласымнан ып-ыстық қыз еріген.
Аппақ қыздың алғаусыз тілегінен,
Қолымдағы нарт қызыл гүл еріген.
Аңдап қалғам мен сонда сезім жасы.
Сырғып бара жатқанын жүрегінен.
Қос жүректің ынтызар сәлемінен.
Ебіл-дебіл егіліп, жан еріген.
Мекенінен сезімнің көштік қалай?
Өштік қалай мезгілдің бәденінен?!
Шуақ қайда сондағы сызды еріткен.
Қуат қайда бойдағы қызды еліткен,
Қар ерісе қағамыз неге дірдек?
Қар ерісе тоңамыз біз неліктен?
Қоштасқан шақ. Мұңды сәт. Қар еріген,
Көңіл қайтқан, жаңылған әуенінен.
Ерудей-ақ, еріппіз ол да, мен де.
Ештеңе жоқ, ешкім жоқ, бәрі еріген…
Сықырлаған кереуетім бар тұғын,
Жантая қап алушы едім сәл тыным.
Оңаша өзі тұратын да қоятын,
Соған мәлім мен мұңайған әр түнім.
Жасы да үлкен өзімнен,
Сонда шаршап көз ілгем.
Сол төсекте тәтті түске бөленіп,
Ержеткенмін өркен жайып өз іргем.
Қайсар досым ойнап-ойнап үйге кеп,
Сол төсекте ұйықтар еді күйде ерек.
Сол төсектен ол да аттанған мектепке,
Қайсар десе шыбын жаным күйгелек...
Есейдік те, кеттік түгел қалаға,
Қанша жылдар қалды дейсің арада...
Түсімде ылғи төсектердің жапқышы
Қолын бұлғап тұрады бір балаға...
Үйлендік те, жеке шықтық үй болып,
Жар екеуміз төсек алдық кең жайлау,
Баламызға төсек алдық күйме қып.
Әлгі төсек тұрды ауылда жүк артып,
Менің сәби иісіме құмартып.
Көрпе, жастық жиналатын мүлік боп,
Көрген көзге Алатаудай мұнартып!
Алып кеттім бір реті келгенде,
Қазіргі орны – қаладағы үй, төр бөлме.
Есік пенен төрдей болып тұрғаны,
Сен де жатқың келер еді көргенде!
Қайсар досым төсек тартып жатыр деп,
Суық хабар келді бір күн «атом» боп!
Сұлық түсіп жата кеттім төсекке,
Түсімде бір алыс таудан шақырды от...
Жұмыстан кеп, келе сала кешқұрым,
Қарғып міндім арқасына бестінің.
Әлгі төсек сынып кетті быт-шыт боп,
Сол түн Қайсар жайлы хабар естідім...
Қайсар көзін жұмған кезде сыныпты,
Қайсар төзім көзін сол сәт жұмыпты.
Жан досымның қайтпас жаққа кеткенін
Қайран төсек менен бұрын біліпті...
Біз ажалға ренжиміз кеш келсе,
Ренжиміз ерте тағы ескерсе!..
Өмір деген – қас қағым сәт екен ғой,
Бір төсектен бір төсекке көшкенше...
Мерей ҚАРТ. Қызымның қылқаламы
Қызым алса қолына қылқаламын,
Жібереді құлпыртып Түн ғаламын!
Шалқалатып алдымен Ай салады,
Ғарыш жаққа жетелеп ой-сананы.
Бір қарасаң, таңғандай Түн есінен,
Ай ішінде қыз отыр жүресінен.
Жерден барған жан, сірә, күндіз қашып?!
Жанарынан ойнайды жұлдыз шашып.
Міне-міне, бұлт салды шөкімдей-ақ,
Аймен, Қызбен қоштасты өкінбей-ақ.
Жай ойнатып, Аспанды күркіретті.
Жаратпады оныда. Құс ұшырды!..
Суреті – түсініксіз, түсі сынды.
Жанарынан бір мезет жалқын атып,
Күн шығарды төбеге жарқыратып!
"Тоқта!" – дедім, сәл ғана жөткерініп.
Келе жатыр үйімде Көктем еніп!..
Мұқият ҚОЙШЫБАЙ. Анашым, жыламашы...
Сәулесі жүзген нәзік өміріңнің,
Көзіңнің шүңетіне көп үңілдім.
Айтшы Ана біздей енді кім түсінер,
Азабын туған жерден бөлінудің.
Сол дала түсіме енді тағы менің,
Суында еркін жүзген балық едім.
Анашым артымда өксіп қалып едің.
Қия алмай кете барғам тынып іштен.
Жалғанда жан барма екен енді мендей,
Сарғайып сағыныштың уын ішкен.
Көтеріп туған жерін төбесіне,
Әкем де мінді келмес кемесіне.
Мендегі жетім жүрек аңырайды,
Шомылып өткен күннің елесіне.
Тұратын тағдыр желі құлата алмай,
Деп едім «Ұл» атансам «құл» атанбай.
Боталап жүрегімді жылап тұрған,
Солқылдап тұрмын тағы жұбата алмай.
Көзінің қойғандарға қырын салмай,
Жетер деп бір күн ұшып жырым самғай,
Көк тасын Күлтегіннің жұлқылаймын,
Түркінің әруағын тірілте алмай.
Көк бұлты қасіреттің ашылғанда,
Берер бір Тәңір жауап басынғанға.
Ұлыған Көк түрік боп көк бөрісі,
Келеді кетіп қалғым ғасырларға.
Тағдырдың осы шығар сыбағасы.
Тұтқаны жүрегіңе басып тұрып,
Қарындастан шылым сұрап шектім де,
Бауырласпен көп сырластым жоқ тілде.
Машырыққа қарап оқып намазды,
Тегі – жұмбақ тастандыны жетектеп,
Махаббаты шамаладым етек деп...
Сақалына сарып едім атамның,
Мәскеу жақтан мадақтама хат алдым...
Өңменімнен тұздай көзі өткесін,
«Тұқымымды тұздай құрттың»- деп несін
Сақинаны тіленемін сау басқа?!
Ақинағым, арғымағым, марқасқам –
Бәрі, бәрі, бәрі кетті, бәрі өлді...
Түркі аңқыған түрім ғана бар енді.
Қиын боп па тәйірі?
Тарпаңды да жабы қылған – айылы.
Адам, қоғам – қалғаны
Ләңгі қылып ойнайды екен кәлләні.
Ар-ұятты қалтамызды жұтатқан –
Оқып алып, сайрап жүрміз кітаптан.
Осы өзімнің қылығыма бар таңым,
Қыздырмалап бас ауырту науқанын –
Қарындастан шылым сұрап шегем де,
Қайта келіп үңілемін өлеңге...
Жоқ шығар, сірә, таласы жаттың,
Дел-сал қып жанды жаңа шуақ күн.
Риясыз реңің, талдырмаш бойың
Қып-қызыл пальтоң жарасып-ақ тұр.
Қып-қызыл пальто қыз ғұмырдай ма,
Қыз көктем мынау сізді жырлай ма?
Үр жаңа, қызыл пальто киген қыз
Көміп кеткендей бізді бір жайға.
Қып-қызыл пальто, қыз көктем мынау,
Жүрегім, жаным сызды өткердің-ау.
Сызылған қалқа, бейуақ мезгілде
Жұмбақ бір жайды іздеп пе ем мынау?!
Қылықты қалқа жыр-әнім менің.
Байыз таппаған мына күндерім.
Көрікті ой келіп көңілді ықтай ма?
Қомсынбай қалқа сонымды ұқпай ма?
Тоқтамай бір жан өте ме?
Қаланың демі - тым суық.
Ол неге жатыр көшеде,
Ол неге жатыр күрсініп?..
Қайғыдан тас боп қалсаң да,
Біреуге күлкі болсаң да,
Мен үшін ауыр қайғысың.
Сынаққа келер дайын кім,
Өлшеулі мынау бес күнде.
Шарасыз қалғып кеттің бе?
Айдын БАЙЫС. Сұлу мен суретші
Күбі-күбі қиял ойын сапыртып,
Аспандаған атағынан ат үркіп,
Мен суретші болам деді ең ұлы,
Қарай гөрші, көңілінің ояуын,
Көреді екен гүлдің қырық бояуын.
Маңайына маңдай көзбен қараса,
Сүрінеді өзі басып аяғын.
Шабыт іздеп жағалауға жүз барды,
Ұнатады су бетіне сызғанды.
Он үшінде жүрек көзі ашылып,
Салам деді өңкей сұлу қыздарды.
Көкірегін керіп сонда жаңа леп,
Жаңа леппен желпінетін бар әдет.
Қайран ұстаз, бұған бірақ, қарай ма,
Белі шықпай бесіктегі бала деп?
Сал деп берді құмыра мен алманы,
Кейін дейді, қыздың жайы, қалғаны.
Сөйткен шалың, өзі келіп өрімдей,
«Су ұсынған сұлу қызды» салғаны!
Ақылына құлақ салсын деді ме?
Жұмбақ қылып, жырақ барсын деді ме?
Сұлулықтың азабы мен ғажабын,
Көріп барып, бірақ салсын деді ме?
Құдай өзі дарын беріп елесе,
Құдай өзі жалын беріп елесе.
Сұлулықты сомдай білу үшін сол,
Аманқұл боп туу керек немесе.
Со баладан түк суретші шықпады,
Ұлы өнерден аз екен ғой ұққаны.
Сұлулыққа ғашық еді бірақ ол,
Таңдайынан кетпей таңғы шық дәмі.
Кірлетпеді жан-жүрегін ғажап ақ,
Жаздың жылы жаңбырымен тазалап.
Өлең жазып жүр дейді енді, түсінде,
Су ұсынған сұлу қыздар мазалап.
Ерік НАРЫН. Қара шапан
Жауында әкем, сауында шешем киген,
Сол шапанның қойнына шекер де үйгем.
Жамау-жамау біз көрген балалықтай
Қайда қалды шапаным көшерде үйден.
Әкем – қойшы, қойшының таяғынан,
Ат үстінде күн жүдеп, ай арыған.
Қара шапан ішінде талай қозы
Көзін ашып нық тұрған аяғынан.
Бөлмемізге бас сұқса ұрыннан күз,
Қара шапан ішінде жылынғанбыз.
Қара шапан ішінде сыз әлемге
Мейіріммен қарайтын суынған жүз.
Қара шапан секілді жаным жамау,
Сағыныш боп кеудемде жағылды алау.
Жұлдызы көп мына түн сондай жылы,
жердегі жұлдыздар басып тастаған қалада,
Жанталас, күйбең тірлігің үшін
армандарыңнан адасу - оп-оңай.
Жүрегімнің дүрсілі - кері саналған уақытым.
Қайтсең де ұйқаспас өлең;
Үні шықпайтын күйсандық сияқты бостекі өмір
Күннің ең аяулы шағы.
Сайтан да еріксіз көшетін шығар
жүрегін ерітіп сенің мейір шұғылаң.
Күн сайын тілдескім келеді біреумен осы сәт
Тірліктің бар мәні қағазға айналған,
бес тиын тұрмайтын “ақылын” ақылы тықпалағандардың заманы.
Жасандылықтан жанымыз, жүрегіміз жауыр.
Ертеңі бұлыңғыр өліара уақыт.
Мың қасіреттің арасынан жылт етсе
өзіміз ойдан құрап алған Бақыт
Әжемнің иірген жібіндей жіңішке, нәзік
күннің ең алғашқы шуағына
Еділбек ДҮЙСЕН. 1782 КМ.
Мұнарасын тұман қамаған мешіт,
Пəрəнжі киген қарындасымдай, меңді.
Бір кездердегі нəп-нəзік үміт
бүгін шыдам кейіпіне көшіп,
Ондағы тіршілік түсіне ой болып көштік.
Құмығып тіл қатады суфлер сыбырына қарсы
Өртелген кітап ішінен өткен күн өксіп.
Біз де бір іргесінен сауысқан арылмайтын ауыл
Икемсіз өмірге үйренген демде.
Кеудеміздегі "Берлин қабырғасы", ғасырлардай ауыр,
Шығыстан сыңсыған азалы желге.
төрт табандап жабысқан түнге,
Үрейдің түсіңдегі көлеңкесін көресің күндіз
...екеуміз жел өтіндегі бақбақ басына бірге,
Отыр екенбіз деймін ұлпалар қадап...
Жазғыра алмас жүрегім кеткен «досты»
Тек аяймын—жанарың төккен жасты.
Бұл қалада бәрі бар—
Сезім бұлқып, ой қалқып алып-ұшқан,
Сағыныштың сен жайлы — бәрі дұшпан!
Санам іші—сан күдік сабылысқан…
Бүгін де ұзақ бой жазып жүргім келді,
Еске алармыз ертең-ақ бұл күндерді.
Аңсадың не шаршадың қызықтырмас,
«Жоққа» сіңіп, жұтылған хабарымдай,
Ойладың ба қатал деп қала мұндай?!
Ой қамад(ы) дерттен жаман:
Оралуға болмас па өткенге адам?
Бұл қалада бәрі бар—
Асылбек ЖАҢБЫРБАЙ. Нүктесіз өлең
Жазамын өлең нүктесіз қылып,
Қоямын кілең ілеп белгісін!
Қашап көрейін бүкпесіз қырық,
Жасап берейін жүректен мүсін!
Өмір дегенім - күтпеген ойын,
Өлең дегенім - бітпеген тойым!
Фəниім жатыр нүктеге дейін,
Бақиым жатыр нүктеден кейін!
Өмір дегенім - бүктеген қасқа,
Өлең дегенім - тіктеген еңсем!
Басталсам дағы нүктеден баста,
Жан өлмес тəнім жойылғанменен,
Алланың барын мойындау бөлек!
Өлеңге нүкте қойылмау керек!
Қоңыр кешінде бағы ұшқан күздің,
Жанымызды мұң жаныштар біздің.
Барнохон сұлу – ерекше есімі,
Сыңғыр еткенде балаң үнменен,
Қайталап айтшы қарағым деп ем.
Жылуға мұқтаж сүреңсіз күздің,
Бақыт гүлі ме ең жаңа гүлдеген?!
Монтыйған қалқам мүләйім жүзді,
Көзбенен өбтім шырайыңды ізгі.
Сап-сары күздей сағыныш сыйлап,
Сарғайтар ма екен Құдайым бізді?!
Жөнеле бердің, жаным, асығып.
Еліктің үркек лағындай, еркем,
Ғайып болдың-ау қалыңға сіңіп.
Қоңыр кешінде бағы ұшқан күздің,
Жанымызды мұң жаныштар біздің.
Барно жан ба деп елеңдей берем,
Күлгені естілсе алыстан қыздың!
Жадыра БАЙБҰЛАНОВА. «Ромео мен Джульетта» қойылымы
Ең бақытты шығармыз деп барлық осы жаннан біз.
Көз алдыңда кіріп келді,
Бір кездегі арман қыз.
Көз астымен сен де оған қарайсың, ол да саған қарайды.
Қасындағы ер жігітін аядым,
Менікі – жай бақылап...
Қайдағысы еске түсіп жатыр-ақ.
Ең қиыны – жыламау,
Бірін бірі ұмытпаған екеуге – шыдау əрі шыдамау!
«Шын сүйгендер қосылмайды» –
Көз алдымда сурет па?
Əлде мəңгі жазылмайтын сезім деген қу дерт па?
Екі ғашық сендер болсаң, мен кіммін,
Бауыржан ӘЛІҚОЖА. Күз бен қыз
Сыртқа шықсам сарғайған күзді көрем,
Жүдеу жүзді сонан соң қызды көрем.
Дәрі бола қояр ма біздің өлең.
Көңілсіздеу күй кешті атырап бар.
Мақпалдайын жапырақ емес анау,
Жатқандайын тапталып топырақта ар.
Жұлдыздай төбемізге таяу аққан,
Қыр үстін қызғылт түске бояды ақ таң.
Елестей ме ғашығы күні-бойы,
Сезімін іздейді қыз саябақтан.
«Күту деген тәйірі сөз бе, тағы,»
Дегеніңмен, сүркей Күн боздатады.
Күрең өңір сол күйге қосылып ап,
Сықпытындай сұр күздің мұң қабыздап,
Жүректегі жарасы тұр ма сыздап ?!
Аппақ жүзін қарайтып жіберіпті-ау,
Қоңыр бақта уілдеп түрлі аңыздақ.
Енді ешкімге сенбейді ол, өмірінде,
Күздей мұңның табы бар көңілінде.
Ізгі арудың көз жасы сияқтанып,
Қыз-қайыңның моншағы төгілуде ...
Сыртқа шықсам сарғайған күзді көрем,
Жүдеу жүзді сонан соң қызды көрем.
Ұғынбаған сол жанның мұңлы сырын,
Маған салсаң дер едім түзді керең.
Құзарларға қонғанмен сұңқар ұлың,
Кеудемдегі әлегі-ай мұң табының.
Қызды мұңы ... үзілген жапырақтар,
Жан-жүйемнің үздің-ау бір тамырын.
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Мұқтар Әуезовтің “Абай жолы” роман-эпопеясы: атмосфера және стиль
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
Шерағаңның туғанына 90 жыл
Ел қай кезде түзеледі?
Ахмет Салах әл-Мәһди. Күтпеген «келімсек»
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу