kk kk ru kk kk kk kk ru kk kk ru ro zh ru kk kk ru kk kk ru kk kk kk uk kk kk kk kk tt ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ko kk kk mk kk en uk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk hy ru kk kk kk kk de kk kk oc kk kk ca kk kk de kk kk it kk kk it kk kk it kk kk af kk kk kk es kk kk oc kk kk oc kk kk de kk kk fr kk kk de kk kk oc kk kk ca kk ky kk kk kk en kk kk kk ru kk kk
БӘРІ ДЕ КҮНІ КЕШЕГІДЕЙ КӨЗ АЛДЫМДА
Кеңес Одағында  империяға қарсы тұрып, әлем назарын аудартқан Желтоқсан оқиғасы  қаншама қазақ жастарының өршіл рухын, отаншылдық көзқарасын  паш етті. Сол айтулы оқиғаның қатысушысы ретінде өзім куә болған жайттарды оқырманмен бөліскім келеді.
Иә, содан бері арада қанша жыл өтті...барлық оқиғаны дәл сол кездегідей еске түсіру қиын. Дегенмен, 1986 жылдағы желтоқсан айының сол үш күні мәңгілік жадымда қалды.
Көтеріліс болып жатқан маңға таяу жақындағанымызда Мира көшесімен Сәтбаев көшелерінің қиылысынан милиция қызметкерлері тоқтатты. Қайда бара жатырсыңдар деп, алаңға өтуімізге болмайтынын ескертіп кері қайтуымызды сұрады. Бірақ, біз не үшін алаңға бара алмайтынымызды сұрап қарсылық білдірдік. Қызуқанды жастар бұйрыққа бағынбай, милиция тосқауылын бұзып өтіп, шулап алаңға беттедік.
Одан сайын өршеленген азаматтар алаңнан жедел-жәрдем  машинасынан басқа машинаны жүргізбеңдер деп дауыстап жатты. Адам қарасы көп. Нұрлыбек кластасымнан көз жазып қалдым. Сол жүргеннен қысқа күннің қалай батқанын да білмей қалдым, кешке дейін өз талап-тілектерімізді жоғарғы жақ естиді деген ниетпен тұрғанымыз бекер болды, бізді тыңдаған ешкім болған жоқ. Ақыр соңында күшпен қорқытып, ұрып-соғып, бізді алаңнан қуа бастады. Жан-жаққа қаша бастадық. Қарнымыз аш, үстіміз су, милицияның дубинкасының соққысы денемізге тиген күйі жатақханаға келдім. Жатақханамыз алаңға жақын жерде болғасын, кластасым кештетіп келіп біздің жатақханаға қонды. Екеуміз көрген-білгенімізді бір-бірімізге айтып, көпке дейін ұйықтай алмадық. Өйткені, қазақ жастарының бас көтеруі бірінші рет еді.
Келесі күні ертеңгісін жатақханадан  сыртқа шығайық десек вахтаның алдында тұрып алған институттың мұғалімдері  ешкімді сыртқа шығармады. Біз және жатақхананың басқа жігіттері екінші қабаттың балконынан сыртқа секіріп түсіп, Сәтбаев көшесімен Мира көшесінің қиылысына дейін келдік. 18-күні алаң қалың әскермен қоршалған екен, жабық тұрды.
Неге екенін білмеймін, әлде басқа институттың  студенттерін жинау мақсатында ма, 18 желтоқсан күні Мира-Сәтбаев көшелері қиылысына жиналған жастар парадта жүргендей көше бойын алып, Сатбаев көшесінің бойымен Дзержинский (қазіргі Наурызбай) көшесіне  қарай беттеді, шерудің басы Наурызбай көшесінің бойында, соңы алаңда жалғасты. Сөйтіп әрі қарай  Абай, Гоголь, Горький, Коммунистический   көшелерімен өтіп, «Менің Қазақстаным», «Атамекен», т.б. қазақ  әндерін орындап келе жатты. Коммунистический, Комсомольский көшелерінің қиылысында «Детский мир» сауда орталығына  қарама-қарсы бұрышта 30-ға жуық ДНД-деген жазуы бар повязка тағып алған адамдар тұрды. Олар шерушілерге балағат сөздер айтып, жағдайды ушықтырды. Мұны естіген жастар олармен қақтығыса кетті, сол кезде ДНД-таққан кісілердің бірі шеруде келе жатқан бір жастың ішіне пышақ тығып алды. Бұны көргендер қаны қайнап, оларды соққыға жыға бастады. ДНД адамдары соққыға шыдай алмай, қашып кетуге мәжбүр болды. Жараланған жігітті көшеде келе жатқан жеңіл машинаны тоқтатып, ауруханаға апаруын өтініп отырғызып жібердік те, әрі қарай көше бойымен жүре бердік. Жолда Абай көшесімен Фурманов көшесінің қиылысында троллейбусты бір жағына төңкеріп тастап, үстіне шығып алып небір кісілер ұрандатып, еліміздің басшысы Қазақстаннан болу керек деп, жиналған халыққа үндеулерін жолдап жатты...
Біз жергілікті халықтан, жұмысшылар тарапынан қолдау күткенбіз, бірақ ол ойымыз керісінше болды. 19.12.1986 жылы таң атпай жатақхананың алдына екі автобус тұрды, оның ішінен түскен, білектеріне «ДНД» жазуын тағып алған жұмысшылар, жастары үлкен өзге ұлттың азаматтары есіктің алдында тұрып бізді сыртқа шығармай қойды. Сыртқа шығатын болсаң,  тек арнайы рұқсатпен ғана шығасың...
Сонымен, бейбіт шеру үлкен желтоқсан қозғалысына айналып, арты көтеріліспен аяқталды.
КГБ қызметкерлері алаңда жүрген жастарды жасырын суретке, видеоға түсіріп алған. Кейін түсірілген сурет, видеоларын пайдаланып  қудалауға кірісті. Сондай бума-бума суреттер біздің  оқу орнымызға да келіп түсті. Жоғарыдан ұстаздарымызға өз студенттерін танып, оқудан шығару туралы бұйрықтар берілді. Бірақ мұғалімдеріміз өз бастарын құрбандыққа шалып, әрбір студент үшін күресе білді. Әсіресе факультетіміздің деканы Егеубаев Арынғазы Әбутәліпұлы ағайымыздың еңбегі, бізге деген әкелік жанашырлығы, қазақ баласына деген қамқорлығы орасан зор еді. Сол бума суреттерден студенттерін танып тұрса да,  танымаған кейіп танытып, жүздеген баланы түрмеден, қудалаудан алып қалып, болашағымызға балта шаптырмады. Сөйтіп, институт қабырғасында қалып, оқуымды әрі қарай жалғастырып, 1989 жылы бітіріп шықтым.
Сол 1986 жылы үш күн болған  оқиғаларды толық, сағат-минутына дейін  еске түсіріп жазатын болсам бір томдық кітап болар еді, ол болшақтың еншісінде...
Өзім жайында қысқаша айтар болсам, 1964 жылы 17 шілдеде Қызылорда облысы    Жалағаш ауданында дүниеге келдім. 1981  жылы №246 қазақ орта мектебін бітіріп,  1982 жылы Алматы зооинженерлік- малдәрігерлік институтына оқуға түстім.
1983-1985 жылдар аралығында Кеңес  Армиясы қатарында әскери борышымды  өтедім. Әскерден кейін1985 жылы АЗВИ-да оқуымды одан әрі жалғастырдым.
ТАРИХИ ӘДІЛЕТТІЛІК ТҰРҒЫСЫНАН ҚАРАҒАНДА
БӘРІ ДЕ КҮНІ КЕШЕГІДЕЙ КӨЗ АЛДЫМДА
ҚАСЫМ ХАН ӨМІРБАЯНЫ: КӨЛЕҢКЕЛІ ТҰСТАРЫ МЕН ДАУЛЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ
ҒҰМАР ҚАРАШТЫҢ   ҰЛТТЫҚ РУХТЫ  ЖАҢҒЫРТУ ИДЕЯСЫ
Біздің Telegram каналына жазылыңыз
алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз
Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *
ДІН МЕН ҒЫЛЫМ БІР-БІРІНЕ ЖАТ ЕМЕС
ҰЛТТЫҢ ЖАНЫН АҚЫЛМЕН ҰҒЫНУ
АТА ЖОЛЫН ҚУҒАН ҰЛ
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЖӘНЕ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ТҮРКІТАНУ
Қазақстанның әскери қызметшілері VIII Халықаралық армия ойындарына қатысуға дайын
ДІН МЕН ҒЫЛЫМ БІР-БІРІНЕ ЖАТ ЕМЕС
ШЫНДЫҚ БАР ДА, ШЫҒАРМА БАР
ТАРИХИ ӘДІЛЕТТІЛІК ТҰРҒЫСЫНАН ҚАРАҒАНДА
ТЕКТІЛІГІ ТЕРЕҢНЕН ТАМЫР ТАРТҚАН
БІЗДЕ ҰЛТТЫҚ ИДЕОЛОГИЯ БАР МА?
«Ақиқат» ұлттық қоғамдық-саяси журналының Бас редакторы
© 2010-2020 Copyright. Kazgazeta.kz.