kk de uk kk kk kk kk be av xal kk av ru en ba kk ky kk kk mk av kk kk kk ru ru kk kk ru ar kk kk ru uk kk kk kk kk be av xal kk av ru en ba kk ky kk kk mk av kk kk kk de de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en en en en kk kk de kk de kk de uk kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de kk de ky kk ru kk de kk de kk de kk de uk kk kk kk ru ru kk ru kk kk ru ar en
Қазақ және жылқы мінезі – Арғымақ Ұлттық танымдық порталы
© 2014-2022. Арғымақ Ұлттық танымдық порталы. Барлық құқықтар қорғалған
Қазақ халқының ғасырлар бойы мал шаруашылығымен, өте-мөте жылқымен төтенше жақын, жылқымен төтенше етене болғаны; жылқының қыр-сырына төтенше қанық, төтенше маман халық екендігі бұлтартпас шындық. Дүниеде қазақ халқындай жылқының қыр-сырына қанық, жылқы психологиясын қазақ халқындай жетік меңгерген ұлт сирек кездеседі. Олай дейтініміз, қазақ халқы жылқы тілін жақсы түсінеді. Жылқының қуаныш-қайғысын мүлтіксіз ұғынады. Жылқының не себепті күрсінгенін, не себепті осқырып, не себепті оқыранғанын, неге кісінеп, неге жылағанын айтқызбай біледі. Қайғы-қасіреті мен көңіл-күйіне дейін өте терең ұғынады. Жылқының бір кісінеу ырғағының өзінде сан алуан мән барын біледі.
Мысалы, алыс сапардан келіп, туған жері мен үйірін көргенде оқырануға бейім жеңіл екі кісінеуі – қуанып күлгені;
Айғырлардың мойнын созып құлағын жымырып үйірін қайырғаны – қызғанғаны, қауіп-қатерден қорғауға тырысқаны;
Өзара жақындасқанда оқыранғаны – жақсы көргені, қуанғаны;
Байлауда тұрып ащы арқырап кісінегені – көмек сұрағаны, шағынғаны;
Бір-бірінен алыстап қалғанда күлдірлеп кісінегені – қайда жүрсіңдер деп бір-бірін шақырғаны, бір-бірін сағынғаны.
Иесін көргенде жеңіл кісінеп, баяу оқыранғаны – қуанғаны, жем-су дәметкені.
Жер тарпып әрі жер иіскелеп, құймышағын сәл көтеріп осқырғаны – айбат көрсеткені, қарсыласымен айқасуға бейімделгені;
Тай-құлындарының өзінен үлкен айғырлар мен биелерге қарсы келіп қалғанда мойнын алға сәл созып, құйрықтарын бұттарына қысып, ауыздарын кемсеңдеткендері – құрмет көрсеткені, қорыққаны;
Құлағын жымырғаны – сес көрсеткені, тістеуге бейімделгені;
Жанына тұйықсыз жетіп барғанда осқырғаны – қорыққаны;
Өзі қорыққан, секем алған жағына мойнын сәл бұра, құлағын артына қайшылағаны – тебуге немесе жалт етіп бұрыла жөнелуге бейімделгені екендігін қапысыз ұғынады.
«Ат пысқырса – арам» деп оның пысқыруына қарап таяуда бір қиындыққа жолығатынын аңғарады, т.б.
«Қазақтың дәстүрлі ат үсті ойындары» кітабынан
(Төте жазудан крилицаға түсірген Жаубай Ержан)
ТегтерАйып НүсіпоқасұлыЖаубай ЕржанЖылқыжылқы мінезіқазақҚазақтың дәстүрлі ат үсті ойындарыТемірбай Смағұлұлы
Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар. Ат байлар
Серікжан ағамның биебауы (сурет)
ПІКІР ЖАЗУ Жауапты болдырмау
Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.
Please Do the Math  ⟲    ➴
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Поло-Шөген бабаларымыз ойнаған ойын
Ырысбек ДӘБЕЙ. Әкелеріміз айтатын әңгіме
2019 жылғы Қазақстандағы жылқы саны және жылқы етінің эспорт-импорты
«Жеті қарақшы». Әлиакбар – көкпардың көнекөзі
Төрегелді Шарманов бие сүтінің пайдасы туралы айтты
Дәурен Абаев: «Ұлы дала жорығы» жай ғана ат жарысы емес
Тоқаев: Бабаларымыз Ұлы дала шежіресін тұлпардың тұяғымен жазған
Ұлттық спорт қауымдастығының басшысы ауысты
Атақ аламыз деп жүріп, ат өлтіріп алмайық – доктор
Елорда-Түркістан. «Ұлы дала жорығы» марафоны басталады
«Хабар» арнасында жаңа жоба. Дүлдүлдер дүбірі
Жылқы еті мен қымыз өндіруде Ақтөбенің әлеуеті жоғары
Алматы телеарнасы «Қызыл жебе» романы бойынша фильм түсірді
«Ақжол, Самал» (деректі фильм)
Әйгілі Абсентке арналған деректі фильм таныстырылды
Нұр-Сұлтаннан Қорғалжыңға дейін (ФОТО/ВИДЕО)
ARGYMAQ.KZ — сайты мәтін түрінде, бейнекөрініс және сурет арқылы ақпарат тарататын Ұлттық танымдық портал.
Меншік иесі: ЕРЖАН ЖАУБАЙ.
Материалды көшіріп басу кезінде ARGYMAQ.KZ сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Тел.: +7 778 347 17 08
© 2014-2022. Арғымақ Ұлттық танымдық порталы. Барлық құқықтар қорғалған
error: Content is protected !!