kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk tt kk ky kk kk ru ru kk kk kk de kk kk kk fr it ur uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk af kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en pms kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk de en ru kk de en ru kk de es kk ru ru kk de ca kk de eu kk de fr kk de fa kk de fr kk de oc kk de oc kk de fr kk de en kk de oc kk de oc kk de oc kk de oc kk de fr kk de oc tg de uk kk de ca kk de fr kk de en kk de ca kk de fr kk de ta kk de ca kk de id kk de ru kk de de kk de de kk de oc kk de eu kk de fr kk kk kk
ЙОРГОС СЕФЕРИС. АҢЫЗҒА ОРАНҒАН ОҚИҒАЛАР | Әдебиет порталы
Әдеби үдеріс Авторлар Кітаптар Аудиокітаптар Жанрлар Кейіпкерлер Блогтар Арнайы жобалар Мультимедиа
Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп...
1963 жылы Нобель сыйлығы "арғы жағалаудағы" ақынға берілді. Туған жерін бір түннің ішінде тәрк етіп "арғы жағалауға" өтуге мәжбүр болған ақынға. Ол кеткеннен кейін сау тамтығы қалмай өртенді туған жерінің. Сол күннен бастап, өмірінің соңына дейін "өртенген туған жерін" іздеумен өтті. Күндердің бір күні қала қайтадан көркейе бастады. Кешегі өрттен, қуғыннан, сүргіннен, азап мен қасіреттен бірде бір белгі қалмай қала қайтадан көркейе бастады. Бірақ ол оралмады. Оралатын мекен таппады. Оның туған жері "өртеніп кеткен болатын". "Өз отына өртеніп кеткен болатын" Сеферистің туған мекені... Бұл қасірет кейіннен күллі грек ұлтының қасіретімен астасып "Аңызға оранған оқиғаларға" айналды.
"Si j'ai du goût ce n'est guère que pour la terre et les pierres."
қарағайлар мен жағалауларға,тіпті жұлдыздарға да көздерімізді қадап:
таңсәрінің жер бетіне түсірген зәкірімен бірге,
алып кеменің көнерген ағаштарымен бірге,
аңызға оранған оқиғаларымыз қайтадан басталғанын қалап.
Соңында теңіз суынан ерніміз жарылған күйі,
сүлдерімізді сүйретіп көне отанымызға оралдық тағы:
аққудың су тілер аппақ қанаттарынан қашып
бағытсыз жолдарда адасқан жандар –
солтүстікке қарай бет бұрдық – көз аша сала көне отанымыздан жол алдық-дағы.
Қысқы түндерде шығыстан соққан ессіз жел есімізді алды,
өлердей қасіретіміз де жоғалды жазда.
Солайша, тағы бір сапардан оралған уақытта әдеттегідей ештеңе әкеле алмадық,
құрметті сөз өнерінен басқа.
Бұрында біздерді өлердей сүйетін достарды қуанту оңайлау болатын
құдықтың түбінен мүжілген пұттар мен
міне, енді тағы бір құдық табылды үңгірдің ішінен.
Оның түбіндегі құпияларды көрсетер арқан да үзіліп кетіпті бірақ:
Тек қана кезерген ерніндегі саусақ іздері
біздің осы бір мекенге қалдырып кеткен ескі бақытымызды еске салады.
Содан соң, уақыттың шекпенінен шығып құдық тастарын ұстаған біздің саусақтарымыз
ғасырлар құрсауында қалған көк тастың өңмеңнен өтердей суығын сезеді,
кеудеміздің жылуын ақырын ғана өзіне сіңірген тастың.
Мұнан басқа бұл маңда қылт еткен бірде бір дыбыс жоқ,
су да жоқ кезерген ерінді сүртер,
тек қана рухыңды ермек қып отырады өз-өзін ұмытқан құдық.
Оларды танымайтын едік. Бірақ ішіміздегі бір үміт қана
бала күнімізден бері оларды танитынымызды айтатын.
Бәлкім біз оларды екі рет көрдік, содан соң кемелеріне оралған болуы керек,
мың батпан көмір мен астықтарын арқалап,
теңіздің арғы жағалауына ешқашан қайтпайтындай болып аттанған достарымыз.
Таң бізді әбден дегбірі қашқан шамның түбінен тауып алатын,
кемелер мен теңіз қыздарын, теңіз қабыршықтарын қағаздың үстіне сызып жататын бізді;
содан соң теңізге шығатын жолдарды көрсеткені үшін
ымыртта өзен жағасына түсеміз;
шайыр аңқыған үңгірлерде қаламыз түндері.
Ал достарымыз бізді сол күйі тастап кеткен еді, бәлкім оларды ешқашан көрмедік,
бәлкім көз ілген шақтарда түсімізде көрдік,
алып толқындар жақындатты түсімізде бәлкім:
бәлкім мүсіндердің арғы жағындағы белгісіз өмірді
іздегеніміз үшін іздейміз оларды.
Біздің өлкемізді жағалай таулар қоршаған.
Күндіз-түні аспаны аласа өлкеміздің.
Өзендеріміз жоқ, құдықтарымыз жоқ, кендеріміз жоқ,
тек қана бір-екі су қоймасы бар, бірақ олар да қаңырап қалған –
өзімізбен бір көнерген дауыс қана шығады ол жақтан.
Есте жоқ ескі заманда қалай өмір сүргенімізді ойлап таң қалам,
үйлерімізді, мұнараларымызды, ауылдарымызды көріп.
Үйлену тойларымыз бен гүл шоқтарымыз,
ешқашан шешілмес жұмбаққа айналған рухымыз үшін.
Балаларымыз қалай дүниеге келген екен,
Қалай үлкейген екен балаларымыз?
Сиқырға толы аралдар теңізге өтуге мүмкіндік бермейді.
Тек қана жексенбі күндері жағалауларға түсіп,
жұбанышымыз бен қасіретімізге куә боламыз:
аяқталмаған сапарлардың шіріген бөренелері
сүюді ұмытқан жандардай үйіліп жатады.
Жазылмас қасіретімнің барлығын ішіне жинаған теңіз
нұрға малынған үнсіз кемені өзімен бірге алып барады,
өзімен бірге алып барады қойнында тербетіп:
ал онда дельфиндер, өзге елдің жалауы, атылған зеңбіректер.
Жазылмас қасіретімнің барлығын ішіне жинаған теңіз
бейне бір ештеңе білмеген адамдай кемені өзімен бірге алып барады:
тот баспаған күректері мен жыртылмаған желкені бар кемені.
Бір сәтке болсын ол кеме артына бұрылып қараса көздерің жайнайтын секілді,
кемеге ұмтылған қолдарың көркем бола түсетін секілді
сүйгісі келген ерінің жібитін секілді
дәл ескі күндердей бейғам.
Сол күннен бастап дамылсыз кемені іздедің;
тіпті көз байлар қараңғы сәтте де теңізге кеткен кемені іздедің.
Қала отқа оранған сәтте,
алғашқы христиан мінберден жүрегін ашып көрсеткен сәтте де сен іздеп жүрдің.
Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. adebiportal@gmail.com 8(7172) 57 60 14 (ішкі - 1060)
Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Ван Ляонан. Найпол шығармашылығының рухани мәні
Франц Кафка. Он бір ұл
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Мұқтар Әуезовтің “Абай жолы” роман-эпопеясы: атмосфера және стиль
«KitapTime – 2022» жалпы республикалық кітап фестивалі өтті
Бахман Гобади. Күрд киносын жетім балаға ұқсатамын
«Алтын сақа» байқауы мәресіне жетті
«Абай жолының» аудармасына Әуезовтің көңілі толмаған
Елордада өткен «Күй жәрмеңкесінде» Жамбыл жырлары оқылды
Шерағаңның туғанына 90 жыл
Ел қай кезде түзеледі?
Ахмет Салах әл-Мәһди. Күтпеген «келімсек»
Ұлттық рух алыптары: Ахмет Байтұрсынұлы және Ғұмар Қараш үндестігі
Ахмет Байтұрсынұлы: «Амалыңды түзет, түземесең, ешкімге кінә қойма»
Республикалық «Таласбек» сыйлығына шығарма қабылдау жалғасып жатыр
«Талтүс» романындағы Таласбек Әсемқұловтің қаламгерлік қолтаңбасы
Әбіш Кекілбаев. Сардар немесе Ыдырыс Ноғайбаев туралы сөз
Қирабаев тұрған үйге ескерткіш тақта қойылды
Баланы туғаннан бастап әдебиетке қызықтыра білу керек
Бақытгүл Баймолдақызы. Жылап аққан жылдарды көзімдегі...
Махат Садық, Ескерткіштер – ел тарихы
Қаллеки театрында жаңа қойылым!
Шалқар Дәулеткелді. Қыркүйек айының сарғайған жапырақтары
Жоба туралы Порталды қолдану ережесі
Авторлар мен баспаларға ISBN алу