ru ro zh ru ru ru mk bg ru kk ru kk kk hbs_cyr kk ru en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk fr kk uk fr kk uk fr kk uk fr kk be de kk be de kk uk fr kk uk fr kk kk kk fr kk kk fr kk kk ca kk kk af kk kk eu kk kk ca kk kk oc kk kk fr kk ru kk kk fr kk kk ca kk kk de kk kk fr kk kk ro kk kk fr kk kk en kk kk it kk kk kk oc kk kk fr kk kk de kk kk fr kk kk oc kk kk oc kk kk oc kk kk oc en kk kk kk ru kk be kk kk
Елімізде өткен тәулікте 69 адам коронавирус жұқтырды
Мемлекет басшысы Қазақстан футболшыларын бүгінгі жеңісімен құттықтады
Президент БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришпен келіссөз жүргізді
Қасым-Жомарт Тоқаев Еуропалық Кеңестің президенті Шарль Мишельмен кездесті
Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ Бас Ассамблеясының сессиясы аясында Қатар Әмірімен әңгімелесті
Мемлекет басшысы Еуропа комиссиясының президентімен келіссөз жүргізді
Қасым-Жомарт Тоқаев Халықаралық Қызыл Крест комитеті Президентімен кездесті
Президент БҰҰ Бас Ассамблеясы сессиясының жалпы дебатына қатысып отыр
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан-Америка инвестициялық дөңгелек үстелінің жұмысына қатысты
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театрының
директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері:
– М.Әуезовтің 125 жылдық мерейтойына қатысты Үкімет деңгейінде көптеген шаралар қолға алынғанын білеміз. Ал жазушының атын алған сіздердің
театрда қандай істер атқарылмақшы?
– Ұлы тұлғаның есімін иеленіп отырған театр үшін бұл мерейтойдың орны бөлек.  Мұхтар Әуезовтің 125 жылдығына орай  мамыр айында Ұлттық театр Семей қаласына  гастролдік сапармен барып, алты спектакль қойған болатын. Халықтың рухани өнерге деген құрметін  көріп, риза болдық.
Театр репертуарында жазушының бірнеше классикалық спектакльдері бұрыннан қойылып келеді. Олар – «Абай», «Қара қыпшақ Қобыланды» т.б. Жалпы Әуезовтің отыздан астам драмалық шығармалары бар болса, соның ішінде ешқашан сахналанбаған «Ақан – Зайра» деген  дүниесін сахналауды қолға алдық. Бұл тақырыпқа кезінде Ғабит Мүсірепов, Сәбит Мұқанов та барған. Сондықтан бұл жан-жақты дайындықты қажет ететін шығарма. Сол үшін біз үш, төрт драматургтің басын қосып, бұл шығарманы қазіргі заманмен үндестіріп, өңдедік. Артистеріміз дайындық жұмыстарын жүргізді. Бірақ көркемдік кеңес әлі де болса, дайындық жүргізу керек деген шешімге келді. Сонымен қатар
97-театр маусымының ашылуына дайындық жұмыстары жүріп жатыр. Театр шымылдығы «Қарагөз» спектаклімен ашылады. Қарашаның 1-7 аралығында Мұхтар Әуезовтің 125 жылдық мерейтойы аясында Орталық Азия елдерінің халықаралық театр  фестивалін өткізбекпіз.
– «Театрдың 97-маусымы «Қарагөз» спектаклімен ашылады» дедіңіз. Жалпы бұл қойылым театрдың сахнасында көптеген режиссерлердің сахналауымен бұрыннан қойылып келе жатқанын білеміз. Театр тарихында «Қарагөзді» қанша режиссер қойды, олардың ерекшеліктеріне тоқтала кетсеңіз.
– Бұл – жазушының өте ыждағаттылықпен, шығармашылық әлеуетімен жазылған туындысы. Алғашқы нұсқасы 1921 жылы жазылды деген мәлімет бар. «Сол кезде қазақ театрын ашу керек» деген ұсыныс айтылған. «Алдымен қазақ драматургиясын өмірге келтіруіміз керек» деп, сол кездегі өкімет драмалық шығармаларға бәйге жариялаған. Сол бәйгеде Мұхтар Әуезовтің «Қарагөзі» бірінші, Жүсіпбек Аймауытовтың «Рәбиға» шығармасы екінші орын алған. Жазушы бұл шығармасын қоғамның өзгеруіне байланысты 4 рет жаңалап жазған. Сөйтіп, өзінің көп томдығында ең соңғы нұсқасын қалдырып кеткен. Міне, осы шығармасы біздің театрда алғаш Құрманбек Жандарбековтің режиссерлығымен қойылды. Әйгілі режиссер Әзербайжан Мәмбетовтің өзі бұл шығарманы екі рет қойған. Біз Болат Атабаевтың сахналаған «Қарагөзін» де көрдік. Одан бөлек облыстардағы театрлар да «Қарагөзді» қойды. Басқа тілдегі театрлар да «Қарагөзге» батыл барғанын білеміз. Сондықтан «Қарагөз»
театр өнерінің ортақ классикалық туындысы деген бағаны әділ алып тұрғаны анық. Бұл қай театр үшін де, оның ішінде режиссура, актерлік өнер үшін де үлкен бір сынақ сияқты. Актерлік өнердің өсуі, режиссуралық өнердің дамуы классика арқылы көрінеді деген қағидаға сүйенетін болсақ, соның бірден-бір тірегі осы – «Қарагөз» драмасы. Оны қазіргі таңда жас режиссерлер де сахналап жатыр. Мәселен, жақында Қарағанды театрының мәскеулік режиссері Гүлназ Балпейісова модерн бағытында сахнаға шығарғанын көрдік. Ал біз «Қарагөзді» сол Әуезов жазған қалпында, бұзбай көрерменге жеткізсек деген мақсат қойып отырмыз.
– Жоғарыда қараша айында халықаралық театр фестивалі өтеді дедіңіз, фестивальдің мақсаты не? Онда келген театрлар Әуезов шығармаларынан спектакль қоя ма?
– Фестивальдің мақсаты – Орталық Азия мен түркітілдес мемлекеттердің театр өнері саласындағы ынтымақтастығы мен достық байланыстарын нығайту, бүгінгі таңдағы сахна өнерінің озық үлгілерін көру, тәжірибе алмасу және көрерменге ұсыну. Қазіргі таңда спектакльдер таңдалды,  олар Әуезов шығармаларынан емес. Театр өнеріндегі болмысы, келбеті басқа қойылымдар. Әрине, фестивальдің ашылуында біз жаңадан дайындап жатқан «Қарагөзді» көрсетеміз. Бұрындары Әуезовтің 100 жылдығында тек сол кісінің шығармашылығына арнап  фестиваль өткенін білеміз. Ал бұл жолғы фестивальдің мақсаты – сахна жаңалығын көру. Фестиваль бағдарламасы аясында тек мемлекеттік театрлар ғана емес, жекеменшік театрлардың да қойылымдарын көрсеткелі отырмыз.
– Жоғарыда жас режиссерлердің жаңаша бағытта спектакль қоя бастағанын айтып қалдыңыз...
– Осыдан 5-6 жыл бұрын  Әуезов театрында драматургия бөлімін құрған болатынмын. Оларға талап қоя отырып, іріктеп алдық. Солар бүгінде жас драматургтердің қатарын толықтырды. Атап айтқанда, Мәдина Омарова, Бағдат Әннас. Жақында драматург Мұратбек Жақсылықтың алғашқы спектаклінің тұсауын кестік. Ол жазушы Рақымжан Отарбаевтың «Қытайдан келген сәлемдеме» деген әңгімесін сахнаға лайықтап жасады. Ал Мәдина Омарова Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романын режиссер Әридаш Оспанбаевамен сахналады.
– Сіздердің театр жылына жолсапарға шығып, қойылымдар көрсететін болар...
– Біз мемлекеттік театр болған соң мемлекеттік тапсырысты орындаймыз. Сол бойынша жылына екі-үш рет облыстық театрларға барып, спектакль көрсетуге тиіспіз. Театрдың 100 жылдығы қарсаңында театр ғимаратын күрделі жөндеуден өткізейік деген ойымызды министріміз қолдап, республикалық  турне жасауды жоспарлап отырмыз.
– Қазіргі таңда бір спектакльді сахналауға қанша қаржы бөлінеді және қанша уақытта дайындалып болады?
– Мемлекет қаржыландырып отырған ұжым болғандықтан, әрбір жаңа қойылым үшін  қаржыны министрлік бөледі. Жаңа қойылымның шығындарына қарай 10-20 млн  теңге көлемінде қаржы бөлінеді. Оның ішінде драматургтің қаламақысынан бастап, сахна бұйымдары, артистердің еңбекақысы, бәрі қамтылады. Ал бір толыққанды қойылымды көрерменге ұсыну үшін үш айдан бес айға дейін уақыт қажет.
– Театр сахнасында жасы 80-90-ға келген, зейнеткер артистердің ойнап жүргенін білеміз. Осы қаншалықты дұрыс?
– Жақында Мәскеуде Вахтангов театрының 100 жылдығында Толстойдың «Соғыс және бейбітшілік» спектаклін көрдім. Бұл бес сағатқа созылатын қойылым. Сахнада орыс театрының небір саңлақтары жүр. Солардың арасында Людмила Максакова деген 85-ке келген актриса бар. Сол кісі қарт баронессаның рөлін ойнайды. «Максакованың сомдаған рөлін басқа біреу жасай алмайды-ау» деген ойға келдім. Егер сахнада өзіндік қолтаңбасы мен өнер өрнегі қалыптасқан актер болатын болса, одан басқа ешкім дәл солай жеткізіп ойнай алмайды. Ондай актер  өмір бойы сахнада жүрсе де болады ғой. Мысалы, Алматыдағы Лермонтов атындағы орыс драма театрында Юрий Померанцев деген актер жүзге толар шағында қайтыс болды. Ол отыз бес жасында «Біздің сүйікті дәрігер» спектаклін ойнаған.  Сол рөлін өмір бойы өзі ойнап кетті. Оның өз көрермені бар еді. Театр директорлары «Померанцев ойнайтын күні көрермен келмей қала ма деп уайымдамаймыз» дегенді айтады.
Сонымен қатар жақында Қарағанды қаласына Шолпан Жандарбекованың 100 жылдығына Нүкетай Мышпаеваны алып бардық. Ол кісі сексен сегізге келді. Ол кісімен бірге «Қазақстанның еңбек сіңірген артистері: Салиқа Қожақова, Рашида Хаджиева, Ғайникамал Байқошқарова бар» деп жарнама жасадық, залға көрермен сыймай қалды. Ондай артистерді қалай сахнадан ысырып қоямыз? Оларға өз рөлін ойнауға мүмкіндік жасау керек. Олар бірді-екілі рөлдерін ойнап тұрады. Соған сәйкес еңбекақыларын алады. Жастардың ойынын көреді, оларға ақыл, пікірін айтады. Театрымыздағы аға буын отыз пайыз болса, орта буын қырық пайыз, жас буын отыз пайыздық деңгейде ұстап отыруға тырысамыз.
– Неміс театрында директор болдыңыз, қазақ артистері мен режиссерлерінің өзгелерден артықшылығына тоқталсаңыз.
– Ол жаңа дүниелер көрсек деп жалындап барған кезіміз ғой. Неміс театрындағы  артистер мен режиссерларда нақтылық, уақытымен жүріп-тұру деген қасиет бар. Ал біздің менталитетте осы жағы кемшін.
– Өз шығармашылығыңызға ауыссақ... Басшылық жұмыста жүріп шығармашылығыңыз тоқтап қалған жоқ па, соңғы жылдары авторлық пьесаларыңыз көрінбейді...
– Жалпы шығармашылық болсын, қызмет болсын, шалалықты жек көретін адаммын. Бірдемені сүйкей салып, жұмыс арасында кіріп-шығып жүріп істегенге қарсымын. Не істесек те, соны шегіне жеткізіп, барыңды сарқып берген дұрыс. Бұл шығармашылықпен айналысуға уақыт жоқ деген мәселе емес. Оған да уақыт табуға болады. Мәселе шабытта ғой. Менің шабытым шығармашылыққа емес, қызметке ауысып кеткен сияқты. Ең бастысы, қазір театр ғимаратын күрделі жөндеуден өткізіп, мерейтойға дайын тұрсақ. Қырық бес жыл бұрын салынған ғимарат қой. Көп жері тозған, көп тетіктері жұмыс істемейді. Соның бәрін жөндеу оңай емес. Мен қазір күні-түні осы жұмыстарды ойлаймын, соған бар көңілімді бөліп, ыждағаттылықпен жұмыс істеп жатырмын.
Алуа Дүкенбай, жас ғалым: Еліміздің экономикасына үлес қосқым келеді
Ахаң ғаламдық деңгейдегі ғалым
Балалардың екінші үйі сияқты
Тегін, терең білім береді
Мүмкіндік мол уақытта өмір сүріп жатырмыз
Біздің Telegram каналына жазылыңыз
алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз
Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *
Халық –дана, халық-анаң, ақылшың
Казнетке DDoS-шабуылдар шетелден жасалған
2ГИС компаниясы қосымшаның App Store-дан жойылғаны туралы пікір білдірді
Геннадий Головкин — Эрисланди Лара жекпе-жегі қашан өтеді
Сатыбалдыұлының сыбайласына іздеу жарияланды
Машина жасаудағы өндіріс көлемі 6 есеге артқан – министр
Қазгидрометтің күн райына жасаған болжамы
Елімізде өткен тәулікте 69 адам коронавирус жұқтырды
«QULAN» коллекциялық монеталары сатылымға шығады
Ахмет Байтұрсынов және съездер
Қаржы пирамидаларының белгілері қандай?
Аяқ қамыр мен Бас қамыр
АҚШ елшілігінің қызметкерлері ұлы ойшылдың өлеңдерін оқыды
Жаяу Мұса. Деректі фильм
Экспорт тек мұнайға байланып қалмайды
Банктер активтері 40,3 триллион теңгеге жеткен
Жаңа экономикалық саясаттың бағыттары белгіленді
Бизнесті несиелеу оңды шешімге мұқтаж
Азық-түлік тауарларының бағасы 20,8%-ға өсті
Төлем теңгерімі профицитпен қалыптасты
Банктердің қарыз қоржыны өсуде
Бірінші жартыжылдықта жалпы ішкі өнім 104,3% құрады
Көкшетауда жылу тарифі көтерілді
Жетісу облысының Кербұлақ ауданына жаңа әкім тағайындалды
Каспий жағалауындағы өрт «Ақжайық» табиғи резерватының аумағын шарпыды
Ақмола облыстық сотының төрағасы тағайындалды
Қарағанды облысында 1 млн га жер мемлекет меншігіне қайтарылды
Павлодарлық полицейлер 10 келіден астам түрлі есірткі тәркіледі
Индер ауданына жаңа әкім тағайындалды
Абай облыстық сотының төрағасы тағайындалды
© 2010-2020 Copyright. Kazgazeta.kz.