ru ru ky kk ru en ru de kk el en oc kk ru kk kk kk kk rue kk kk kk kk sk ru kk kk en kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk mt kk en hbs_cyr fr fr fr kk kk kk en kk en en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk cv kk myv kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru kk kk kk kk kk en en pt kk kk kk kk en en en kk kk kk kk en en en fr kk kk kk kk kk uk en en en kk kk kk kk tt en en en kk it kk en it kk kk kk kk kk kk kk fr kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk fr kk kk ky kk oc en kk ru
Әдебиеттер - Функциональная грамотность важнейшее условие повышения качества образования
1. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жөніндегі 2012-2016 жылдарға
Қаулысымен бекітілген. – Астана, 2012. – 19б.
2. Е.Имангалиев. Мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын қалыптастыру
3. Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға
қаулысы. – Астана, 2012. – 16б.
«Қарқаралы қаласының Мәди Бәпиұлы атындағы № 44 жалпы білім беретін мектебі тірек
Тіл байлығы- ой байлығы. Ой байлығын дамытатын, қуаттайтын жұмыс түрі ол-мәтінмен
жұмыс. Бастауыш сыныпарда білім алушының тілдік қорын байытудың басты бағыты – көркем
әдебиет. Бұл мұғалімге үлкен шеберлік пен үлкен жауапкершілікті жүктейді.
оқиғасы қызық, мәтіндерді оқи бастайды. Кейіпкерлердің қызықты оқиғаға толы өмірлері,
олардың бастарынан кешкен түрлі жағдайлар балаларды өз әлеміне тартып, елікіреді. Осы кезде
мұғалім мәтінмен жұмыс жасау кезеңін кеңінен қолданып, бала бойына көркем әдебиетке деген
Мәтінмен жұмыс жасау дегеніміз- сабақ үстінде жұмыс қарқындылығын дамытып қана
қоймай, ойлау қабілеті мен оқу сауаттылығын арттыру мақсатын көздейтін, тіпті кейде оқыту
процесінде күрделілік тудыратын,аса ыждахаттылықпен жұмыс жасауды талап ететін жұмыс
Мәтінмен жұмыс жасау негізі
1.Мәтінді оқығанға 2.Мәтінмен жұмыс 3.Мәтінді оқығаннан
дейінгі жұмыс кезеңі кейінгі кезең
Бірінші кезеңде Мәтін тақырыбы, авторы, мәтін жанрымен танысып қана қоймай, сөйлем
үлгілері мен тілдік тұлғаларын мәтінде танып,оны айыра білу атап айтқанда,сөйлем түрлері,
сөзжасам элементтері, сөздердің бір-бірімен байланысу әдістері меңгеріледі.
Екінші кезеңде мәтін ішінен қажеті ақпаратар мен мәліметтерді бөліп алу,және оларды
айра білуге машықтандырса, тапсырмаларды түрлі тәсілдермен орындату сияқты іс-әрекеттер
жүзеге асырылады. Оқулықта берілген тапсырмамен жұмыс мұғалімге берілген бағдар,
білімалушы білімін нығайту мақсатында жетілдіре түсу – ұстаз шеберлігінің бір қыры. Кітап
тапсырмаларын орындаған соң, қосымша сөздермен түсіндірме сөздік арқылы жұмыс істеуді
мақсат тұтуға болады. Ойымыз дәлелді болу үшін Қ.Жұмаділовің «Дарабоз» туындысын
Енді білімалушының мәтінмен танысып, өз пікірлерін айтуы барысында зейін-зерделеріне
бағдар берген соң,мәтінмен жұмыс барысында тереңірек үңіліп,мәтін мазмұнын игеруге ықпал
ету мақсатында сөйлемдермен жұмыс бағыттарын ұсынуға болады.
(қарамен жазылған сөзге назар аудар)
Ауылдағы жеңгелері ат қойды
13 жаста-ақ бойы үлкендермен теңесті,ол мінген
тайларының белін қайыстыратын және екітізесі
Маған да жеңгелерім Еркетай деп ат қойған
Күлік дегенді білмедім, мүмкін аттың түрі шығар.
Үшіншібөлікте,яғни мәтінді оқығаннан кейінгі атқарылатын жұмыс басты кезең деп
айтуға болады.Себебі бұл кезең ұстаздың белсенді оқыту әдістерін неғұрлым кеңінен қолданатын
,ал білім алушы мұғалім ұсынған әдістермен кеңінен жұмыс жасайтын уақыты.Мәтінмен жұмыс
кезінде шынайы өмірден алынған және ойдан шығарылған жағыдайларды қолдана
отырып,оқушыларды ойландырып сөйлеуге,күрделі мәселелерді шешуге жетелейтін жұмыс.
Бұл кезеңдесюжетті кесте толтыру іс-әрекеті жүзеге асырылады:
Мәтіндегі басты кейіпкерге портрет құр
Болған оқиғаның орны мен
Болған оқиғаның себебі мен салдары
Саған ұнамаған тұсын белгіле
Саған ең ұнаған жері
Мәтінннен негатив тұстарын позитивке
Мәтін мазмұнына сай мақал
Мәтін сені неге үйретті?
Мәтін мазмұны бойынша қасыңдағы
парталас досыңа не айтар едің?
көңіл бөлетін пікір бар ма?
яғни бұл кесте бойынша жұмыс барысында :
нұсқау беру және айту;
-сұрақ қою және талқылау;
-бекіту және қолданысқа енгізу;
-қортынды және есте сақтау; сияқты практикалық әрекетке итермелейтін әдістер қолданылады
Сонымен қоса мәтінде кездескен кейіпкерлер туралы білетіндерін сұрап, оларды
толықтыру мақсатында энциклопедия, мерзімді басылымдарды, мақалаларды қарап,өздігінен
жұмыс істеуге уақыт беріледі. Енді мәтіннің негізгі ойын ашып көрсету мақсатында келесі
Енді білімалушының мәтінмен танысып, өз пікірлерін айтуы барысында зейін-зерделеріне
бағдар берген соң,мәтінмен жұмыс барысында тереңірек үңіліп,мәтін мазмұнын игеруге ықпал
ету мақсатында сөйлемдермен жұмыс бағыттарын ұсынуға болады.
Мағынасын түсіндір (қарамен жазылған сөзге назар
Ауылдағы жеңгелері ат қойды
13 жаста-ақ бойы үлкендермен теңесті,ол мінген
тайларының белін қайыстыратын және екітізесі
Маған да жеңгелерім Еркетай деп ат қойған
Күлік дегенді білмедім, мүмкін аттың түрі шығар.
Мәтінмен жұмыс жасау ерекшеліктері:
2.Танымдық процестерді: жады, зейін, ойлау, елестету, қабылдау, танымдық, шығармашылық
3. Сыйласу, өзін өзектілендіру, өзін-өзі бекіту «негізгі қажеттіліктер» өзара қатынас, ойын
қажеттілігі, қиындықтарға дайын болу және оны жеңуге мүмкіндік береді.
4. Танымдық қабілеттерін дамытады. Б.Блумның таксономиясын пайдалану, сөйлесу бөлім
сабақтарын ұйымдастыру, тұлғалық бағытталған формалар.
5. Белсенді сөздік қорын (ауызша және жазбаша тілі) дамытады. Тұрақты түрде өзара сөйлесу,
ортақ тақырыпта әңгімелесу сөйлесуде тұрақтылық қалыптасады.
6. Оқуға жағымды қызығушылық қалыптастырады. Танымдық қызметтен қанағаттанып қуаныш
сезіміне бөлену дағдысы жанданады.
7. Жаңа тақырыпты балалар шығармашылық ізденіс үстінде өздігінен меңгеруі тиіс. Сондықтан
мұндай сабақтарда оқушылардың ынтасын, белсенділігін арттыру үшін оларға проблемалық
сұрақтар қойылып отырады да, тақырып бойынша жасақталған тапсырмалар жүйесі дамыта
оқыту идеясын білім сапасының дамуын қамтамасыз етеді.
1   ...   236   237   238   239   240   241   242   243   ...   271