kk kk kk ru kk ru cv ru kk kk kk kk kk ru kk ru en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk mhr ky kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk be kk cv kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk ru myv kk kk kk kk kk kk ru kk ru kk uk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk uk ru kk kk kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk mk uk uk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk
Мырзан КЕНЖЕБАЙ. БIЛМЕЙДI ПЕНДЕ БАСЫНА ТҮСПЕЙ БҰЛ КҮЙДI - Juldyz journal
АЙДЫҢ ӨЗІ ЖЫЛАП ТҰРЫП ЖҰБАТТЫ
Жібімеді-ау, – деп жүргенде, – бұл жалған,
Алла берген Ай да болған –
Қозғаса да қай қуаныш, қай шерін,
Сенің жиырма беске толған күніңе
Мен өлгенде сен нешеге келеді деп,
Білгім келеді қанша күнім алғанын.
Алла, оңғарып тағдыры мен алабын,
Оңашада анаң жоқта, сен жоқта
Татпасам да тірліктің бал, шекерін,
Сені ойлап сенделемін, бұл дүние
Мен кеткесін тек Алла жар десем де,
Өмір маған өгей шеше секілді…
Жіберсем де жүз қателік, мың ағат,
Жылап тұрған сәби көрсе қамыққан
жаным солғын күзгі раушан секілді
Күзгі аспаны сұп-сұр, жері –
Тұлабойым – уайым толы табиғат.
Ең жақыным жүргенде іші жылымай.
Көз алдымда керуен-өмір көсіліп,
Үзілгенде үздіктірген бос үміт,
Аз дегендей маған түскен сынақты
Ақ жүрекпен сүйгендерім жылатты,
Бұлттар аяп, маған қарап күрсініп,
Айдың өзі жылап тұрып жұбатты.
Күн болғаным! Ақылдым да көріктім!
Есі барым, әрі ерке еріктім!
Жер бетінде мені ұнатқан ешкім жоқ,
Көп адамға көрі жоқ бір өлікпін.
«Осы өмірдің бар ма, –
деп те – керегі?»
Жабырқаған сәтте жанның желегі,
Шағым айтып марқұм әке-шешеме
Әлі еңіреп құшақтағым келеді.
Болса-дағы еш мұқтажы жоқ мейлі,
Адам күллі арманымен көктейді.
Жету үшін мендік биік арманға
Жүз адамның ғұмыры да жетпейді.
Бақыт деген кімге – сүйеу, кімге-сын,
Бар болса сол бірде – өтірік,
Өрлігім де қатар өмір сүргесін.
Сол бақыттың бар ма, –
Қайғы әумесер бөркін теріс киіп ап,
Жаратқасын ойы еркін адам ғып,
Келмей ешбір қалыбына қамалғым,
Ұясына у құйғым кеп тұрады,
Өрісі кең, пейілі тар заманның.
Әкең емес бірге жылап, бір күлген…
Өмір сайқал бір күн өзге бір күннен!
Балам, менен өрлікті үйрен,
Не болса да үйрен заман-түлкіңнен.
ЕЛІККӨЗ ҚАЛҚАМ ЕТЕГІН СЫҚҚАН ЖАҒАЛАУ…
(НЕМЕСЕ ЖАҒАЛАУДАҒЫ ШАЛДЫҢ МОНОЛОГЫ)
Албырт бір қыздай алқынып
сірә, сындырмай, Қарсы алар еді тораңғысы
Сол сайды құлдап құладын
Ажалы әр сәт дап-даяр
Мұңая шолып илеуге толы ылдиды,
Аларым алда деп жүрiп,
Болар бұл, мүмкiн, орынсыз
Билеп бір тұрса беткейге
Есiңе түсiп, құлшынтар құрғыр көңiлдi.
бүгiнге осы жарар бек,
сүзiп көрiп қалар» деп,
Елiккөз қалқам етегiн сыққан
бiрге барар ма ек.
Ой, дүние-ай, бәрi бүгiнде
Сен келіп қазір жарқ етсең,
Селк етіп кенет тіл бітіп
– Қой, кеттім үйге, жабыға
Жоқ енді ол шақ, ішіп те,
ішпей шала мас, – деп едім,
– Мырзан, мен бармын, тоқта, тоқта, – деп,
Болсын деп мәлім баршаға!
Таусылуға жақын қалса да
Батиха – жырды бұлай ғып,
Жаза алмас ешбір жай тегін:
Тек маған ғана лайық
Сарғалдақ үміт сөнді де
Әкетті сені жат пенде,
Тірідей мені көмді де.
Өкінішке толы бір ағын
Ән салсам, даусым шығады
Күй шертсем шығып оңаша,
Жаза алмай шерден басқа өлең,
Сені айтып жұртқа тыңдаған,
Шертсем де жанның қай шерін,
Кінәнің бәрін, бір ғана
Жайдарман көңіл жат маған,
Болғасын өмір өкпе кіл.
Жыр жазуменен өтті өмір.
Есімді алған елес пе ең,
Тек тірі жүр ғой демесең,
Сен кеткен күннен өлікпін.
Сонау 70-ші жылдары әлде тағдыр ісі ме, әлде қоғамдағы әділетсіздік пе, әлде жас-шақтың албырттығы ма, әйтеуір қазақ жігіттерінің үлкен бір тобы не оқуда, не жұмыста жоқ қазіргі Абылайхан және Қабанбай көшелерінің қиы­лысында­ғы ТЮЗ-дың (Жасөспірімдер театры) алдында сен­де­ліп жүре­тінбіз. Бұл маңай «Бродвей», «брод» деп аталатын.
Есіме алсам түскенде шашқа қырау,
Бродвей! Жабырқау жас шағым-ау,
Жас шағымды ит тартқан
«ЦК-деген мыстан ба, жылан ба еді,
қазағым-ау, елім-ау, кінәм не еді?»
қазаққа арман қуып келген талай
Алматым деп білсем де өтерімді,
Біле алмай-ақ мұнда кім екенімді,
Қалың қазақ ішінде қаңғып жүрдім,
«Бродвей» деп атап мекенімді.
Жастық шақтың жүрсем де
Қоғамыма – қаным қас,
Ұрғым келіп тұрады адамдарды
Ақшасын ап болғасын арымды аттап.
Тойғызбақ боп құлқын мен
Ақша сұрап ініден, қарындастан,
Берсе – қолдан, бермесе –
Оңашада онша көп жалынбастан.
«Ораза ашып» табылса шараппенен,
Онша ісім болмайды тамақпенен.
«Қарғыс атсын, Алматы, –
Келіп ек деп, – Үмітпен,
Тең келер жан жоқ еді күшімізге,
Милиция, соттың жоқ ісі бізде,
Үйсіз-күйсіз кіл қазақ – қаңғыбасы
Боксшы да, палуан да – ішімізде.
«Бақыт құсы желпімей нұр қанатын,
Жөнін жоқ, – деп, –
«Бродяга – Бродвей» ортасында
Өлең оқып тұрады Мырзан ақын!
Не істеп отыр, –
деп ұрысам Димаш көкем?»
Тоқетерін түсінбей тәмәм жайдің,
Тәңірімді жамандаймын…Есіме алсам егілем «Бродвейді»
– Тек қазақтан басқаға
бәрі жақ па, –
деп әндетіп еңіреп, аңырап та,
Әлі жүр-ау көп Мырзан
Қақсап бір қасаң, қанжылым әнді,
Жүйкеңді жеумен қайта да қайта,
Ығыр қылдым-ау, айта да айта.
Құбылып өткен қырғауыл қанат
Қызыққа толы ғұмыр сүріппін,
Маған, мен жазған жырға бір қарап,
Ұқтың ба мені, қыңыр қылықтым.
Қыңырсың жаным, еркесің-ақ тым.
Саңылаулы жан ғой, сығаласын деп,
Көмулі көңілдің көрпесін аштым.
Тартып ең бір сәт сәл ысып құшақ,
Аспаннан түскен айға баладым,
Сен аңсап жаттың ақ мысық құсап,
Басқа бір жанның аймалағанын.
Кеткен соң өтіп әнді ұғар жас бір,
Оралмай мәңгі өтер де кетер
Махаббат деген Алдияр тақсыр.
Ақ тәнің асыл құндыз да болса,
Тартқанын талай жармасып қасқыр,
Білсем де басты игізді-ау сонша
Құмарлық деген албасты басқыр.