kk kk kk ru de kk hbs_lat de ru uk kk kk kk kk kk kk uk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk uk ru tt kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk ky kk kk kk kk mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru mn ru tt kk kk ru ru tt av kk mn ru kk kk kk en en en it de de de en it kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk kk kk kk kk kk bg hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr mk kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk ru ru ru ru be kk kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru kk kk kk kk mn kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru be kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru be mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk ky kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru hbs_cyr mk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru kk kk ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru ru ru ru ru kk kk uk kk kk kk kk ru kk en kk kk kk ky kk kk kk sv kk ba kk kk kk kk kk kk kk kk en uk kk kk ru kk kk ru sv ky kk kk ru kk ru kk de ru uk kk kk uk kk kk uk kk ru kk kk en sv fr de de fr fr en ru en it fr it it sv kk fr it da it it fr ru en it en it it de ru en it en it it kk bg hbs_cyr kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru ru ru ru ru kk uk kk kk ru kk en bg kk kk mn kk en ru ru ru sv kk kk kk kk en ru ru ru ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk fr kk kk kk ru kk kk uk kk kk kk ba kk kk de en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de en kk sv fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr sv kk ca de fr fr sv kk en de fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr ru de hbs_lat ru kk en kk da kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en es kk diq en nl pl de en kk de en cs pl pl es en fr fr kk en en fr it ca fr ko fr fr fr en fr en en es kk kk kk kk kk kk bg kk kk ru kk kk kk kk ru kk kk en kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Студенттерді ш ыңдықты бейнелеудің негізгі заңдылықтарымен таныстыру және көркемдік талғамдарын ояту
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті
5В010700 Бейнелеу өнері және сызу
мамандығы бойынша кредиттік оқу жүйесінде оқитын
ПӘННІҢ - ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ
Студиялық сабақ – 15 сағат
студенттің өзіндік жұмысы (ОЖСӨЖ) – 15 сағат
Құрастырушы: оқытушы Абдешев Асқат Бекқалиұлы
Мәдениет және өнер институтының оқу-әдістемелік кеңесінің отырысында қарастырылды.
кеңесінің төрағасының ______________ м.а.Өтегенов И.Ө.
2. ПӘН БОЙЫНША ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ – SYLLABUS
Толық мекен жайы: Орал қаласы, Студенттер көшесі, 2
Семестр 15 оқу аптадан және 2 апта сессиядан тұрады.
Бір аптада 1 кредит сағат, әр кредит-сағат бір байланыс сағаттан (дәріс немесе практика) және екі сағат оқытушының жетекшілігімен студенттің өзіндік жұмысынан (ОЖСӨЖ), студенттің өзіндік жұмысынан (СӨЖ) тұрады.
Кредиттің аптаға бөліну кестесі :
Өту орны: №7 оқу ғимараты, сабақ кестесі бойынша
Бірінші бөлім – натюрморт. Нұсқа толығымен осы бірінші бөлімге арналады. Студенттер кескіндеме тілін үйренумен қатар, алғашқы практикалық икемділік мәселесін игереді. Онда техникалық әдістер, акварель материалымен жұмыс жүргізу, рең, қатынастарын түсіну т.с.с. живопистік мән мағынасы терең технологиялық дүниелерге бағыштайды.
Бағдарламаның мақсаты – студенттердің кескіндемені меңгеруі, көркем-суреттік ойының дамуы, өзіндік бейнелеп жазу манерасының пайда болуы, акварель, темпера, гуашь, майлы бояулардың әдіс-тәсілдерін үйрену, жеткілікті деңгейде білім алу, болашақта білікті шебер суретші болу.
Студенттерді бейнелеу өнеріне үйретуде бірінші курстан бастап соңғы курсқа дейін реалистік өнерді терең меңгеруге, оның заңдылықтарын білуге тәрбиелеудің маңызы зор.
а) шығармашылық үдеріс және кезеңдердің мазмұны;
ә) композициялық бейнелеудің басқа да жүйелердің заңдарын;
б) пәннің мәнерлі тілі құралдарын;
в) педагогикалық үдерістің қызмет заңдылықтарын;
2. Студенттерді компьютерлік графикамен оқыту әдісі-тәсілдерімен қаруландыру:
а) салынған суретті көмкеру, оның ішін бояу және өрнектеу. Геометриялық элементтердің
алдыңғы не соңғы планда орналасуы;
ә) әртүрлі графикалық сурет құралдарымен жұмыс істеу тәсілдері;
б) аяқталған графикалық композиция орындау тәсілдері;
ә) студенттердің компьютерлік графикаға оқу ынтасын ояту, қызықтыру және нәтижесіне жеткізу икемін қалыптастыруға;
б) шығармашылық қызмет тәжірибесін қалыптастыруға
Оқу нәтижесінде мамандар мыналарды білуі қажет:
а) бейнелеудің және шығармашылық үдеріс структурасын ;
ә) адамды заттарды және қоршаған құбылыстарды бейнелеудің теориялық негізін;
б) композиция, сурет заңдылықтары мен құралдарын;
в) бейнелеудің әдістері және әр түрлі техника мен материалдарды қолдана білуі;
Пререквизиттер: жалпы білім беретін мектеп бағдарламасындағы геометрия және бейнелеу өнері курсы.
Постреквизиттер: композиция негізі, сызба геометрия, перспектива
Оқыту негізінен практикалық жұмыс түрінде жүріп, оқу материалдарының мазмұны, үйренген әрі алған білімдері сол арқылы көрініс табады.
Студенттердің алған білімдері үй тапсырмасын тексерумен, дәрісханалардағы көрмелер, жекелеген семестрлік тапсырмалармен бақылауға алынады.
Студент сабаққа кешікпеу, сабақ уақытында сөйлеспеу, газет оқымау, ұялы телефоның сөндіру, оқу үрдісіне белсенді қатысуы қажет.
Өзіндік жұмыстар міндетті түрде орындалуы керек. Студенттер оқытушының белгілеген уақыты бойынша есептеседі, кешіккен немесе уақытында есептеспеген студенттердің жұмыстары қабылданбайды. Студенттердің тапсырмаларды орындаулары жөнінде мәлімет оқытушыда болады, ол жалпы қорытынды баға қоюда ескеріледі.
Семестрлік жеке тапсырмалар міндетті болып табылады. Олар үй тапсырмасы түрінде орындалып, қорғалады.
Бақылау жұмысы сабақ уақытында орындалып, жетінші, он бесінші аптада тапсырылады. Бақылау жұмыстарын тапсырудан кешіккен студенттердің жұмыстары қабылданбайды және бағаланбайды.
Практикалық жұмыстар әр топқа жеке-жеке сабақ кестесі бойынша өтеді.
Семестр бойына екі аралық бақылау өтеді, жетінші және он бесінші аптада.
Сабақ мазмұны мен кестесі
Тақырып: Шын бейнені жазу жолдары, системасы, міндеті.
«Академиялық кескіндеме» өнерінің мүмкіншіліктері мен түрлерлері
Шын бейнені акварель арқылы берудің негізгі заңдылығы.
Қаңқалы геометриялық денелерден құралған натюрморттың конструктивті суреті.
Студенттердің көркем ойлау қабілеттерін арттыру.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт (құмыра, алма, мата) гризайль техникасында орындау.
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Бір түспен орындалатын жұмысқа қойылатын негізгі талап: блик, жарық,
жартылай көлеңкесі, көлеңке, түспе көлеңке.
Долбарлар салу. Матаның (драпировка) түрлеріне байланысты әркелкілігін айыра білу.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт (құмыра, алма, мата) гризайль техникасында орындау.
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Заттардың айқын ізі көрінуі үшін әйнек үстіне орналастырлған геометриялық денелер тобының суреті.
Натюрморт жазудағы композициялық шешім, кеңістіктегі заттардың орналасуы, перспектива заңдылығы.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт (құмыра, алма, мата) гризайль техникасында орындау.
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Негізгі реңдік қатынастар, композициялық шешім.
Натюрморт жазудағы композициялық шешім, кеңістіктегі заттардың орналасуы, перспектива заңдылығы.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт гризайль техникасында орындау.
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Түстік шешім, түстердің өзара байланысы.
Зат пен фонның түстік және реңдік қатынасы.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт гризайль техникасында орындау.
Натурадағы заттарды қағаз бетіне дұрыс орналастыру. Пропорциясын табу.
Ойластырылып құрылған композиция. Шығармашылық ізденіс.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Күрделі емес натюрморт (құмыра, алма, мата) гризайль техникасында орындау.
Натюрмортта композициялық тұтастықты, ортаны, кеңістікті беру.
Сызықтық перспектива заңдары ескерілген конструктивтік құрылысы.
Нұсқадан қарап сурет салудағы перспектива заңдылықтарына сүйену.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Дененің конструкциялық қатынасын беру.
Оқулықтардан, кітапханалардан реферат тақырыбына сай қажеттіліктерді жинап, тапсыру.
СӨЖ мазмұны: Тақырыпты жалғастыру.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Дененің конструкциялық қатынасын беру.
Реңдік қатынас, салқын суық түстер.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Қанық бояулар арқылы форма, кеңістік беру.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Кіші бөлшекті шығару. Форма табу.
Тұтас көру және жазу.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Кіші бөлшекті шығару. Форма табу.
Жалпылама пішінін сомдаудың әдіс – тәсілдерін оқу.
Тұтас көру және жазу.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Тақырып: Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Рефлекстерді беру арқылы аяқтау
Түрлі-түсті натюрморт орындап, тапсыру.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
1. Ананьев Б.Г. Человек как предмет познания 3-е издания «Питер» 2002 г
2. Алехин А.Д. О языке изобразительного искусства. «Знание» Серия Искусства. М. 47с.1973г.
3. Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М. Искусство. 1940г.132с.
4. Арнхейм Р. Искусство и визуальное восприятие. М. Наука. 1974г. 392с.
5. Беда Г. В. Живопись и ее изобразительные средства. М.Просвешение. 1977г 187с.
6. Беда Г. В.Основы изоразительной грамоты. Рисунок.Живопись. Композиция. М. Просвешение. 1981г.
7. Волков Н.Н. Композиция в живописи.М .Искусство. 1977г 263с.
8. Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвешение 1976г 32с.
9. Выготский В.С. Психология искусства. 2-е изд.,доп. М.Искусство 1968г 576с.
10. Зайцев А.С. Наука о цвете и живопись. М. Искусство. 1986г 158с.
11. Кардовский Д. П. Об искусстве. Воспоминания, статья, письма. М.АХ СССР. 1960г.340с.
12. Кибрин Е.А. Об Искусстве и художниках. М. АХ СССР. 1961г 311с.
13. Костин В.И. Юматов В.А. Язык изобразительного искусства. М.Знание. 1978г. 10с.
14. Пашаев А.А. Педагогика искусства и творческие способности. М. Знание 1981г 96с.
15. Непомнящий В.М. Смирнов Г.Б. Практическое применение перспективы в станковой картине. М. Просвешение 1978г 119с.
16. Никулина О.Р. Природа глазами художника. М. Советский Художник. 1982г 175с.
17. Петров-Водкин К.С. Хлыновск. Пространство Эвклида. Самаркандия. Л. Искусство. 1982г 655с.
18. Понамарев Я.А. Психология твочества и педагогика. М. Педагогика. 1976г. 280с
19. Пучков А.С. Триселев А.В. Методика работы над натюрмортом. М.Просвешение 1982г 158с.
20. Смирнов Г.Б. Живопись. М..Просвещение 1975г. 139с
22. Шорохов Е.В. Основы композиции. М., 1989г. 256с.
23. Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
24. Как построить композицию и перспективу. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
Барщ А.О. Рисунок в средней художеств. школе – М. Академ. художеств. СССР, 1963г.
Бернштейн М.Д. Пробема учебного рисунка. – М, искусство, 1940г.
Савицкий Г.К. Молодым художникам о мастерстве.
Волков Н.Н. Восприятие предмета и рисунка. – М, АПН, РСФСР, 1950г.
Шорохов Е.В. Основы композиции- М., «Просвещение» 1979 г
Щипанов А.С. Әуесқой жас суретшілер мен мүсіншілерге.-Алматы, 1986
3. ПӘН БОЙЫНША ТАПСЫРМАЛАРДЫ ОРЫНДАУ ЖӘНЕ ТАПСЫРУ КЕСТЕСІ
Тапсырманың мақсаты мен мазмұны
Орындау мерзімі және тапсыру уақыты (аптасы)
Логикалық ойлау қабілетін тексеру
1% (оқу тапсырмасы түрінде бағаланады)
Аналитикалық және танымдық қабілеттерін дамыту
ОЖСӨЖ тақырыбына бөлінген уақыт кестесіне байланысты
Тақырып бойынша негізгі баяндама
6% (үй тапсырмасы түрінде беріледі)
9% (үй тапсырмасы түрінде беріледі)
4. ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ҚАМТЫЛУ КАРТАСЫ
Студенттердің қамтылу пайызы (%)
Беда Г. В.Основы изоразительной грамоты. М, 1981г.
Ростовцев. Н.Н. Суретті оқыту әдістемесінің тарихы М.; Просвещение 1981
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве
Алехин А.Д. О языке изобразительного искусства. «Знание» Серия Искусства. М. 1973г.
5. ПӘН БОЙЫНША ДӘРІСТЕРДІҢ КОНСПЕКТІСІ
Тақырып: Шын бейнені жазу жолдары, системасы, міндеті.
1. «Академиялық кескіндеме» өнерінің мүмкіншіліктері мен түрлерлері
2. Шын бейнені акварель арқылы берудің негізгі заңдылығы.
3. Акварель жұмысындағы қолданатын техникалар.
Студенттерді шыңдықты бейнелеудің негізгі заңдылықтарымен таныстыру және көркемдік талғамдарын ояту
Натюрморт кез-келген заттардың жиынтығы емес. Бір парақ қағазға кез-келен қолға түскен заттарды жинақтап салу- мазмұнды натюрморт орындалды деген сөз емес. В.А. Фаворский атап көрсеткендей натюрморт нұсқасын жасаған кезде заттарды көру керек және олардың бір-бірімен әңгімелескенін, бір-біріне деген қарым-қатынасының, әсерлерінің тереңдігі мен әуендік қатынасын түсініп отыруы керек. Натураға деген белсенді авторлық қатынас, әдемілік, әсемдік сезімі әрбір жұмыс этапында байқалу керек. Ол болмайынша оқу немесе шығармашылық қойылымды жақсы орындауға болмайды. Натюрмортқа жансыз заттардың тобы ретінде қарап, оларды механикалық түрде қағазға түсірмей, натурамен сәйкестігін ғана жеткізіп қоймай, әр-бір қойылымнан идеялық мәнін, өмірдегі болмысын табу. Образды құрғанда заттардың әдемілігін, оларға тән қасиеттерін, кескінді-пластикалық және мағыналық байланысында қарастыру шарт.
Әрбір заттың “тіршілік ету ортасы” болады. Басқа бір жағдайларға орналастырса, басқа заттармен үйлесе алмай, диссонанс құрап тұрады. Сондықтан заттарды өз орындарымен қойған жөн. Әрбір зат басқа заттарды толықтырып, байытып, ортақ ойды жеткізіп, оның ерекшелігін көрсету қажет.
Натюрмортты бір-біріне ұқсас немесе біртекті заттардан жасау керек, мысалы кітап, гүл, т.с.с. Бұл автор ойының белсенді шығармашылығын, фантазиясын қажет етеді.
Акварель – кескіндеменің (живопись) ең көп тараған түрлерінің бірі. Акварель бояуларының құрамына
қолданылатын қоспалар түссіз болып келеді, сондықтан да акварельді суда езуге мүмкіндік береді. Осыдан оның аты да шығады (латынша «aqua» – су)
Акварельдің негізгі қасиеті – акварельмен жұмыс жасаған кезде түстердің тазалығы мен мөлдірлігін алуға болады. Акварельмен жұмыс істеу арқылы бояудың бір қабатынан екінші бтір қабатын жұқа етіп жағу арқылы жаңа бір түстік рең шығаруға мүмкіндік бар. Бұлардың барлығы акварельдің басқа кескіндеме түрлерінен ерекшелеп тұратыны, оның байлығының белгілері. Әйткенмен де, акварельмен жұмыс жасау үлкен төзімді, ұқыптылықты, шыдамдылықты қажет етеді, өйткені қате боялған бояу жұғындысын қайтадан өзгертіп, дұрыстауға келмейді. Ең алдымен жұмысқа кіріспес бұрын қағаз таңдап алуы шарт. Қағаз ақ, керегінше қалыңырақ болғаны жақсы, ең тиімді қағаз «ватман» немесе «жартылай ватман». Беті тегіс қағазға акварель дұрыс жағылмайды, себебі акварель қағаз бетімен сырғып, бір-бірімен қосылмайды.
Жұмыс техникасы. Акварельмен жұмыс істеу кезінде планшетті немесе қағаз тартылған стираторды дұрыс ұстау маңызды. Планшетті тігінен қоюға болмайды, өйткені бояу бұл қалпында ағып кетеді. Планшетті тым көлденең де қоюға болмайды, бұл жағдайда су қағаз бетінің әрбір жеріне жиналып, кепкенде бояу қатпарланып тұрады. Ең тиімдісі планшетті аздап жатқызып қойған. Мұндай қалпында қағаз бетінде бояу қатпарлары қалса да, оны таза қылқаламмен сүртіп алуға болады. Акварельдің жұмыс техникасын игеру үшін, алғашқы жаттығуларды бір түспен, мысалы, қара немесе қою қоңыр түспен орындауға болады. Кескіндеменің бұл түрін бір түсті немесе монохромды, не «гризайль» деп айтады.
Акварельмен жұмысты неден бастаған жөн?
Көбінесе бір түсті немесе түрлі түсті акварельде қою жерлерінен бастайды. Бұл натураның жарық және көлеңке қатынасын бөліп көрсетуге, түрдің көлемін алғашқы этаптарда тереңірек сезінуге көмектеседі, сонымен қатар, бояу қабатының тазалық дәрежесін сақтауға септігін тигізеді, өйткені бояуды қабат-қабаттап салуға тура келеді. Бірақ та акварель тонның күшін әлсірету қателігін жібермейді, сондықтанда ең қою жерлерін бірден бар күшімен салмай, алдымен аздап ашық түстермен боялады.
«Дымқылдату» тәсілі де акварельде қолданылады. Бұл кезекте қағаз бетін алдымен сумен дымқылдатып алады. Мұнда қағаз астына қалыңдау дымқылдатылған картонды салу арқылы, бүкіл жұмыс барысында қағазды сулы қалпында ұстауға болады. Бұл тәсіл суретке өзгертулер, түзетулер енгізуге мүмкіндік береді. Соған қарамастан, бұл өте қиын тәсіл, өйткені барлық жұмыс барысы кезінде қағаздың бір қалыпты дымқылдығын сақтау мүмкін емес.
1. Акварель қандай мағынаны білдіреді?
2. Акварельмен жазу техникасының ерекшелігі?
3. Гризайльды қалай түсінеміз?
4. Негізгі түстер дегеніміз қандай?
1. Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.-
М., «Просвещение» 1988 г.
2. Барчай Е. Анатомия для художников.- Будапешт. 1999 г.
3. Кузин В.С. Психология: учебник 3-е изд., перераб. и доп., М.: Агар, 1997
4. Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. «Просвещение» 1987 г
5. Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
6. ПРАКТИКАЛЫҚ САБАҚТАРДЫҢ ЖОСПАРЫ
Күрделі емес натюрморт (құмыра, алма, мата) гризайль техникасында орындау.
Шын бейнені беру заңдылықтарымен танысу
Натюрморт денелерін таба білу. Онда көлемі, түрі, түсін үйлестіру.
Беда Г.В. Основы изобразительной грамоты. Рисунок. Живопись. Композиция. М. 1987 г
Одноралов Н.В. Материалы, инструменты и оборудование в изобразительном искусстве.- М., 1988 г.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Үй заттарынан құралған натюрморт
Акварель техникасында икемділікті арттыру.
Дененің конструкциялық қатынасын беру.
Кіші бөлшекті шығару. Форма табу.
Алпатов М.В. Композиция в живописи. Исторический очерк. М., Искусство, 1996 г
Волков Н.Н. Восприятие картины. 2-е изд., доп. М. Просвещение 1976г 32с.
Смирнов Г.Б. Живопись. М. 1975г. 139с
Как писать акварелью. Москва. АСТ. Астрель. 2002.
7. ПӘНДІ ОҚЫТУ ЖӨНІНДЕГІ ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР
Бейнелеу өнері мамандығында оқитын студенттердің сурет салып үйренулерінің тиімді жолына – нұсқадан қарап сурет салу әдістемесі жатады.
Кескіндеменің түпкі мақсаты – студентті кәсіпқой шығармашылық қызметке дайындау. Міндеті – студенттердің эстетикалық талғамдарын қалыптастыру теориялық, практикалық қабілеттерін дамыту, композициялық – шығармашылық қызметтерін арттыру. Осы мәселелерді тиімді шешу үшін төмендегі үш қызметке баса назар аудару қажет:
- оқытушылардың жетекшілігімен өтетін студенттердің өздік жұмысы;
- өздік жұмыс немесе үй жұмысы.
Бұл үш түрлі жұмыстар бір-бірімен тығыз байланысты және бір-бірін толықтыру принципін атқарады. Осы сабақта нұсқадан қарап сурет салу, сонымен қатар арнайы тақырыптарға дәрістер оқылады. Аудиториялық және өздік жұмыстары оқытушылардың қадағалауымен жүргізіледі.
Оқу жұмысын төменгідей топтарға бөлуге болады:
- нұсқадан сурет салу, нобай, жылдам салынатын долбарлар, ұзақ мерізімге арналған жұмыстар;
- ой арқылы, еске түсіру арқылы, қиял арқылы салынған, жазылған жұмыстар;
- композициялық түрдегі жұмыстар – сюжетті іздеу барысындағы ізденіс нобай-долбарлар. Бұған белгілі тақырыпты ашу барысындағы, идеялық – образдық шешімге келу жолындағы ізденістер, пластикалық құрылымды іздеу барысындағы жасалған жұмыстар жатады.
Бұл айтылған жұмыстар жанрдың қай түрі болмасын (натюрморт, портрет, пейзаж, т.б.), сурет техникасының қандайы болмасын арнайы аудиторияда немесе аудиториядан тыс жерлерде де қолданыла беріледі.
Студенттердің өздік жұмысы - әр-түрлі бағытта дамуы мүмкін, яғни, нұсқа арқылы әр-түрлі суреттемелер салу, композициялық ізденіс, әр-түрлі жастар көрмелеріне қатысу, әр-түрлі техникада өз күшін, ептілігін байқап көру, т.б. Бұлар жиналып сурет өнерінен студенттердің шеберлігін, икемділігін арттырады.
Ұзақ мерзімге арналған қойылымдардың орындалу жолын екі кезеңнен қарастырған дұрыс: оның алғашқысы – дайындық, екіншісі – орындалуы. Бірінші кезең мына қызметтерді қамтиды. Оқытушының студентке қойар талабы: нұсқаны көзбен талдау жасау, графикалық, түрлі нобайлар жасау, қағаз бетіне орналастыру, құрастыру, композициялық шешімін табу, формат көлемін анықтау, өңдік байланысын табу, нұсқаның күрделі тұстарын зерттеу, т.б. Сонымен қатар дайындық кезеңінде нұсқаның қағаз бетіндегі (графикалық бейнесі) бейнесіде жатады.
Оқытушының жетекшілігімен өткізілетін - дайындық кезеңіндегі жұмыстарға атүсті қарамаған абзал, себебі жұмыстың жақсы шығуы осы қызметке де тығыз байланысты. Орындалу кезеңінде салынған графикалық бейне, көлем, материалдардың бір-бірімен байланысы, жарық мөлшері, тұтастық заңдылығын сақтау, материалдық образды, бейнені шығару жолдары рет-ретімен жүргізіледі.
Сурет салғанда неден бастау керек және де неден бастап штрихтау керек деген заңды сұрақ туады. Бұл жөнінде көптеген оқулықтарда түрлі әдістеме, әр-түрлі тәсілдер айтылады. Біреулері көлеңкелі жерлерден штрихтаған дұрыс десе, енді біреулері ашық, жарық жерден бастаған абзал деген пікірде, үшіншісі кереғар тұстарды көрсеткен дұрыс дейді. Мүмкін, әдістемелік тұрғылан бұл пікірлер дұрыс та болар. Дегенмен штрихтағанда алдымен жалпы рең, өңді ұстауға ұмтылу керек, денелердің гармониялық байланысынан бастаған жөн. Мейлі ол композициялық пластикалық ізденіс, мейлі жеке дене формасы болсын, нұсқадағы жалпы реңдік қатынасты бірден таппай, кіші бөлшектерге көшуге болмайды. Тіпті кейде кіші бөлшектерді салу процессідеде үлкен масса, үлкен ауқымға да жиі-жиі оралып отырған жөн. Бұл әрине, қиынға соғуы ықтимал, дегенмен тұтас көру, тұтас салу суреттің басты заңдылықтарының бірі. Сурет салғанда осыларды ескерген дұрыс.
8. ТИПТІК ЕСЕПТЕУ, ГРАФИКАЛЫҚ ЖҰМЫС, ЛАБОРАТОРИЯЛЫҚ ЖҰМЫС, КУРСТЫҚ ЖОБА ОРЫНДАЛУЫ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР жоқ
9. СТУДЕНТТІҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСЫНА (СӨЖ) АРНАЛҒАН МАТЕРИАЛДАР
Үй заттарынан құралған творчествалық натюрморт.
Жеміс – жидектер жазу.
Натюрморттағы түс қатынастырын табу.
Натюрмортты жұмсақ материалмен салу.
Натюрмортты табиғат аясында жазу.
10. ОҚУ ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ ДИПЛОМАЛДЫ САРАМАНДЫ ӨТКІЗУ ЖӨНІНДЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР жоқ
11. СТУДЕНТТІҢ ОҚУ ЖЕТІСТІКТЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ МАТЕРИАЛДАРЫ
Әр семестрден кейін студенттердің білімдерін бағалау:
Оқыту негізінен практикалық жұмыс түрінде жүріп, оқу материалдарының мазмұны, үйренген, алған білімдері сол арқылы көрініс табатындықтан емтихан көрме түрінде (выставление) өтеді.
Студенттердің алған білімдері жекелеген семестрлік тапсырмалар, үй тапсырмалары, т.б. сол көрмеге қойылып, оны кафедра оқытушыларынан құралған комиссия бағалайды.
Емтихан көрмесіне қойылатын негізгі жұмыстарға, соңғы орындалған аудиториялық жұмыс талапқа сай безендіріліп , күнделікті долбар, нобайлар, нұсқадан, қиялы бойынша да салынған суреттер қойылады (үй тапсырмаларын қарындаш, ұштық, тушь, жұмсақ материалдар, фломастер, акварель бояуының қара түсімен орындауға болады).
Бұндағы қойылатын негізгі талаптарға:
- үйлестіру, орналастыру жағдайын – сәйкестік заңдылықтарын;
- қойылым кеңістігін көрсету, перспективасы мен ауа перспективасын;
- заттардың неден жасалғандықтарын, яғни материалдарын көрсету;
- жазықтыққа дұрыс орналасуын, орындау техникасы мен ұқыптылығын, т.б.
Комиссия әр оқу семестрінде емтиханда үздік деп танылған, сәтті деген жұмыстарды таңдап алып, оқу ғимараты дәлізіне көрмеге іледі.
Білімді бағалау жөніндегі мәлімет
Білім бағалау мәліметінде білім бағалау шкаласы, критериясы, жұмыс түрлерінің тізімі және осы жұмыстарды орындау талаптары беріледі.
Әдетте силлабуста келесі мәліметтер көрсетіледі:
барлық жұмыс түрлерін бағалау ережесі (максималды балл, айыптық және көтермелеу балдары);
қорытынды (емтихан) бағасын қою критериялары және аппеляция ережесі;
сабаққа кешігу, сабақты қалдыру, дәрісханадағы тәртіп, жұмысты кеш тапсыру, емтиханға қатыспау т.б. мәселелер.
Бағалау саясаты келесі принциптерге негізделу керек: шынайлық, әділдік, айқындылық, икемділік, жоғары дифференция.
Қорытынды бағалауға рейтингтік бақылау және емтихан кіреді.
Ќорытынды бағалау мен рейтингті бақылау
Семестрдің 7(8) аптасында (1-7 апта нәтижесі бойынша) және 15 аптада (8-15 апта нәтижесі бойынша) оқытушы 100 балдық шкала бойынша рейтингті бақылау нәтижелерін шығарады және оқытушы өткізген рейтингке қойылатын баға, ағымды, рубеждік бақылау балдарының сомасын көрсетеді.
Қорытынды баға мына формула бойынша есептеледі
U = [(P1 +P2) / 2] * 0,6 + E * 0,4
P1 - бірінші рейтингті бағалаудың цифрлік эквиваленті
P2 - екінші рейтингті бағалаудың цифрлік эквиваленті
Е – емтихандағы бағалаудың цифрлік эквиваленті
Яғни 30% (1 рейтинг) + 30% (2 рейтинг) + 40% (емтихан).
Пән бойынша білімді бағалау кестесі
«Академиялық кескіндеме» пәні бойынша білімді бағалау кестесі
Үй тапсырмасы (долбар, нобайлар)
Аралық бақылау жұмысы (Реферат, жеке тапсырма түрінде)
Практикалық сабақтардағы белсенділігі (Сабаққа қатысу, берілген жұмыстарды орындау)
(Үй жұмысымен жеке және аудиториялық жұмыс көрмесі)
Семестр барысында екі аралық бақылау жүргізіледі 7(8) және 15 апталарда.
Аралық бақылаулар бойынша студенттің максималды үлгерім көрсеткіші 60% құрайды. Семестр аяғында оқу пәні бойынша қорытынды аттестациялау – емтихан өткізіледі (максималды көрсеткіші - 40%).
Пән бойынша қорытынды емтихан бағасы аралық бақылаулар және қорытынды аттестациялаудың максималды көрсеткіштер сомасы ретінде анықталады.
Қорытынды емтихан пәннің негізгі теориялық және практикалық материалдарын қамтитын нұсқаулар бойынша өтеді. (Аралық бақылау max.60%, емтихан 40%, барлығы 100%.
Қорытынды емтихан үй жұмыстары мен жеке және аудиториялық жұмыстардың көрмесімен бағаланады
Студенттердің білімі келесі кесте бойынша бағаланады:
Курс саясаты және іс-жосығы (процедурасы)
Курс саясаты оқу процесінің жоғарғы тиімділігін қамтамасыз етуге тиісті және барлық студенттер үшін міндетті. Әрбір оқытушы студенттерге сабақ барысында тәртіп ережелерін, оқытушымен және басқа студенттермен өзара қатынастарын ұстаудағы өзіндік жүйесін талап етеді. Курс бойынша жоғары балл алу үшін әрдайым жұмыстану қажет. Себебі пән бойынша баға жалпы семестр бойы жинақталады. Сабаққа белсенді қатысып, барлық графикалық жұмыстарды, тапсырмаларды нақты, дұрыс, ұқыпты, толық орындаған жағдайда студентке жоғары баға қойылады.
12. ОҚУ САБАҚТАРЫНЫҢ БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖӘНЕ МУЛЬТИМЕДИЙЛІК ҚАМАТАМАСЫЗДАНДЫРУ жоқ
13. АРНАУЛЫ АУДИТОРИЯ, КАБИНЕТ ЖӘНЕ ЛАБОРАТОРИЯЛЫҚ ТІЗІМІ
№309, 310, 311, 313, 323 аудиториялар, №7 оқу ғимараты.
dmdocuments -> Ағылшын тілінен өткізілетін сыныптан тыс жұмыстардың РӨЛІ
dmdocuments -> Ағылшын тілі пәнін интерактивті тақтада өткізудің тиімділігі р. Б. Сариева
dmdocuments -> А. С. Иргалиев (қолы) (аты-жөні)
dmdocuments -> Оқу -әдістемелік кешен
dmdocuments -> Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
dmdocuments -> Факультетінің деканы
dmdocuments -> Бүгін БҚму құрамында 7 факультет, 24 кафедра, ғылыми орталықтар, it орталығы, лабораториялар бар
dmdocuments -> Кдр (IV курс) Вопросы: Вопрос №1