kk kk kk kk en lt en en es kk ky en bg kk kk kk kk ru ky en ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk bg kk kk ru uk be en kk es en en lt en es en en pl es en en lt en en ky en ky
Қазақтың тамақтану мен дастарханға отыру мәдениеті – Qadam
0 414 2 минут оқисыз
Қазіргі диетологтар мен тағамтанушы мамандар қазақтың ас ішу мен дастарханға отыру мәдениетінің денсаулыққа өте пайдалы екенін жиі айта бастады.
Мәселен, танымал нутрициолог Майгүл Қайнарбаеваның айтуынша, асты дұрыс ішпеудің кесірінен қазір халықтың 80-90 пайызы созылмалы ауруға шалдығуда. Дұрыс тамақтанудан бұрын тамақты дұрыс отырып ішудің де маңызы зор.
Соған байланысты қазақ халқының дастарханға отыру, ас ішудің қалыптасқан мәдениеті мен дәстүрін жинастырып ұсынуды жөн көрдік.
– Қолын жумай дастархан басына отырмайды. Қонақтарға тамақ берердің алдына және тамақ соңында үй иесі келгендердің қолына құманмен жылы су құйып, қолын шаюына көмектеседі. Қолды шайған кезде әрбір саусақты жуу керек.
– Дастархан басына отырғандарды ішіп-жеуге зорламау керек. Бұл жараспайды. Әр адам өзіне ұнаған дәмнен жеп, тәбетіне қарай ас ішеді. Бірақ ас ұсыну – жақсы қасиет.
– Дастархан басында отырған адамның санын санауға болмайды. Жаман ырым деседі.
– Тамақ жеуге кірісерде «Бісміллә» айтып дұға оқып, бата беріп барып бастайды. Ең алдымен бір жапырақ нанды үзіп жеп барып, асты бастайды.
– Тамақты үш саусағымен алып жейді және табақты өз алдыңнан ғана жеу керек.
– Шайды ыстық күйде де, суық күйде де ішпейді. Бұл асқазанға зиян.
– Тамақты аз-аздап, мұқият шайнап, асықпай жейді.
– Ыстық тамақты не шайды суыту үшін үрлеуге болмайды. Сүтті де үрлеп ішпейді. Тамақтың ырысы қашады деседі.
–  Тамақ ішіп отырып қақалып қалған жанға «Май қап!» деп, арқасынан қағады.
– Үстел басындағы тамақты, айталық, қолдан пісірілген нанды басқа бір нәрсемен салыстырып, жамандауға болмайды («Масқара, мына нан не деген қатты, піспей қалыпты ғой, т.б.).
– Тамаққа тойған болсаңыз, «тойдым», «қарным тоқ» деп айтуға болмайды. «Рақмет, қанағат» деген жөн.
– Нанды не тамақты тауысып ішпей, қалдырып кету – жаман ырым. Тамақты соңына дейін ішкен жөн. Бұл – берекені білдіреді.
– Дастарханды, асты аттауға болмайды. Бұл – асты сыйламаудың белгісі.
– Тамақ тұрған үстелге қарай жөтелуге, түшкіруге болмайды. Бұл – мәдениетсіздік.
– Дастарханға отырғандардың бәрі тамақ жеп болмай, үлкендер бата бермей, үстелден тұрып кетуге болмайды.
– Жеміс-жидек пен көкөністі жер алдында жақсылап жуу керек. Бұл жұқпалы аурулардан сақтану үшін керек.
– Егер түскі ас болып немесе қарның ашып, көшеде, көлікте, базарда тамақ ішетін болсаң – өзгелердің назарын аудармай тамақтану қажет.
– Сүт құйылған ыдыстың бетін ашып тастап кетуге болмайды. Сүтке микроб түсіп кетуі мүмкін. Не ашып кетуі мүмкін. – Нанды жерге тастауға, лақтыруға болмайды.
Ата-баба өсиеті Дұрыс тамақтану Тағамтанушы Тамақтану мәдениеті Тамақты дұрыс ішу
Қымбат СлямбековСәуір 16, 2021
0 414 2 минут оқисыз
Facebook LinkedIn VKontakte WhatsApp Telegram Email арқылы бөлісу Басып шығару
«Грэмми» және Imanbek: қазақ баласы қалай хит болды?
Самал Еслямова «Мəдениет саласының үздігі» төсбелгісімен марапатталды
Димаш Құдайберген «Славян базарына» тағы қатысады
Оқушылар арасында республикалық байқау жарияланды
Пікір үстеу Жауапты болдырмау
Пікір орналастыру үшін кіруіңіз жөн.
«Теңізшевройл» қызметкерлерінің жұмысқа деген махаббатын қалай оятады?
Қалың мал мен мәһрдің айырмашылығы бар ма?
Алматыда тағы да қарақшылар ұсталды
Сарбаз әкімдікке жасалған шабуыл туралы айтып берді
Қазақстанда 8 мыңға жуық адам ұсталды – ІІМ
Қазақстан 2022 жылы ТМД-ға төрағалық етеді
Әкенің туған күніне тілек
Эмоционалды интеллект: Қазақ түсінігі, EQ белгілері
Мұғалімдерге қосымша үстемеақы төленуі мүмкін
Жириновский қазақстандық орыстарды еліне шақырды
Балаңыздың ұйқысы ауысып кетті ме?
Денсаулық & Психология 167
© 2022, Барлық құқық қорғалған
Facebook Twitter WhatsApp Telegram