kk en uk kk kk kk kk uk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk ru kk ru uk ru kk hbs_cyr kk ru ru ru kk kk mk ru ru kk kk kk ru be kk kk en kk ru kk de kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en kk kk kk kk ba en en en en en kk kk kk kk kk kk kk kk en en kk kk kk kk en kk kk en en en en kk kk uk kk kk be kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en en kk kk kk kk en kk en kk kk kk uk ru en kk ru ru en kk ru ru en kk ru ru ru ru ru ru en ru ru en ru kk uk en kk kk kk ru kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ru ru uk hbs_cyr ru ru ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en fr kk kk kk ru kk kk kk kk ru sv kk kk de
СЕРТИФИКАТ. ҚҰРМЕТ ГРАМОТАСЫ. АЛҒЫС ХАТ
Автор: Bilimger · 20 октября, 2020
Домбыра пәні бойынша ашық сабақ
Пән: Домбырашылар ансамбілі. 5 сынып оқушылары.
Оқушылардың музыкалық көзқарасын кеңейту және тереңдету
Музыкалық тәрбие беру, техникалық және мәнерлік ерекшіліктерін игеру, көрсету
Шертпе күйде кездесетін қағыстарды аспапта орындау арқылы оқушының жеке және ұжымдық қасиеттерін ашу,
Ансамбілде есту қабілетінарттырып, жалпы үндестікке қосылып орындау;
Ұлттық күйшілік өнерді, ішінде шертпе күй өнерін оқушының бойына дарыту.
Халқымыздың асыл мұрасын оқушыға музыка тілімен жеткізу;
Шалқыма күйі туралы мәлімет
Үй тапсырмасы: Сүгір «Шалқыма»
Орындалатын күй туралы қысқаша түсінік
«Шалқыма» күйін Ж. Жүзбаевтың орындауында үнтаспадан
Күйдің орындалатын әдіс –тәсілдерін талдау
Қайырлы күн, Құрметті әріптестер. Бүгінгі өтетін сабағымыздың тақырыбы: «Шертпе күйдің орындалу әдіс-тәсілдері. Сүгірдің күйі «Шалқыма»».
Балаларды музыкалық шығармашылыққа тәрбиелейтін, әрі оқытатын өте күшті құрал — балалардың музыкалық аспаптардағы ұжымдық ойыны. Ансамблде ойнау – тәртіпке үйретеді, жауапкершілік сезімін дамытады, музыкалық қабілетті жетілдіреді, жүйкенің нәзік қызметіне жауапты психикалық механизмдерге жұмыс істеткізеді және жаттықтырады. Ұжымда ойнағанда баланың жауапкершілігі артады. Ноталық мәтінді жақсылап жаттап , пысықтауға, жетекшінің талаптарын дұрыс орындауға, өз аспабының үнінің сапалы шығуына қол жеткізуге тырысады.
Орындалатын шығарма туралы балаларға әңгімелеп беріп, композитордың өмірбаянымен  таныстыру қажет.
Сүгір Әлиұлы 1882 ж Оңтүстік Қазақстан облысы, Созақ ауданы, Кеңшар деген жерде туып, 1962ж.  сол жерде дүниеден  озған. Сүгір бала кезінен өнерге бейім болған. Ежелден жырдың, әннің, күйдің туын тіккен өнерлі өлкеде Қорқыт бабамыздың күй дәстүрін қобызды Ықылас Дүкенұлы жалғастырса, Ықыластың өнерін домбырада Сүгір жалғастырды, одан әрі дамытты. Асқан домбырашы, дарынды композитор Сүгір күйшілік өнерде тың арна салып орындаушылық мектеп қалыптастырды.  Қазақ музыка мәдениетінің барлық жетістіктерін бойына жинаған Сүгір өзіндік стильдік ерекшеліктерімен дараланып тұрады.
Сүгір күйлерінің орындаушылық  әдіс амалдары:
Қара шертіс (төрт саусақпен шерту арқылы)
Дара шертіс «даралап әр ішекті кезек-кезек ойнау)
Іліп қағу (сұқ саусақпен іліп ойнау)
Төгіп қағу (білезік буынмен ойнау)
Лига (іліп қалу, серпіп басу)
Форшлаг (әуенді дыбыстық безендіру, негізгі дыбыстан кейін алынатын бір -неше қысқа дыбыс)
Сүгір күйлерін насихаттау, кейінге жеткізу бағытында айырықша еңбек сіңірген дүлдүл домбырашы Т. Момбеков. Одан кейінгі жеткізу жолында Жүзбаевтар әулетінің үлесі көп.
Шалқыманың бұл нұсқасын орындаған шертпе күйдін шебері Жанғали Жүзбаев. Т. Момбековтың орындаған нұсқасымен салыстырса орындаушылық интерпретация анағұрлым өзгеше. Сүгірдің «Шалқымасы» адам көңілінің шалқып отырған шағынан әсер береді. Арасында толғаулы, тебіреністі келетін екінші әуен шалқыған әуенді алмастырып сабасына түсіріп отырғандай болады. Шалқыма әуенге аса бай, төгіліп отыратын, қомақты шығармалардың бірі.
«Шалқыма» күйінің өлшемі бірқалыпты деуге болады 2/4(бір жерінде 5/8 кездеседі)
Орташа, шалқыта екпінде орындалады
До диез, фа диез альтерациялық белгілер кездеседі
Күйдің формасы: бас буын- орта буын- кіші саға- үлкен саға -бас буын(дара шертіс)-орта буын(қайталау)- бас буын (соңы).
Күй қара шертіс, дара шертіс, лига, тұтып алу, форшлаг сияқты әдіс амалдарымен өрнектеліп, нюансқа толы ойналады.
Оқушылардың  оң қолы мен сол қол техникасының өз ара келісімділігі (координациясы) өте жоғарғы деңгейде болған жағдайда ғана, күйдің әрбір дыбысының өз деңгейінде шығу мәселесіне көңіл бөлуге болады. Бүкіл күйдің музыкалық әдемілігін беру үшін әрбір дыбысына асқан жауапкершілікпен, ерекше көңіл бөліп қарау жөн.
Бүгінгі сабағымызды қорыта келгенде бір «Шалқыма» күйінің төңірегінде  біз Қаратау өңірі мектебінің күйші, композиторы Сүгір Әлиұлының өмірбаянымен шығармаларымен таныс болдық. Шертпе күйдің орындаудағы кездесетін әдіс-тәсілдермен таныстық.
«Шалқыма» күйінде кездесетін әдіс- тәсілдерді жаттығып шеберлікпен орындау, күйді жаттау және сезініп шертіп ойнау.
Есенұлы Айтжан, Елеусізқызы Гүлперизат. Күй керуені 1997ж
А. Сейдімбек «Күй шежіресі»
Автор: Bilimger · Published 6 мая, 2020
Автор: Bilimger · Published 16 ноября, 2020
« Көрсет және қайтала!» дидиктикалық ойын
Автор: Bilimger · Published 28 марта, 2018
Добавить комментарий Отменить ответ
Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *
Сохранить моё имя, email и адрес сайта в этом браузере для последующих моих комментариев.
Следующая публикация Международный день Земли
Предыдущая публикация «Құрақ көрпе құрастыру »
Размещение текстов, заметок, релизов в социальных закладках
Дін — ұлттық тәрбие көзі
«Үлгілі отбасы – мәңгілік елдің тірегі»
Аманат арқалаған «фашист» немесе Қараторғай әні
Размещение текстов, заметок, релизов в социальных закладках
Тел:          +7 707 817 74 58
Сайт материалдарын басқа сайттарға немесе жобаларға, коммерциялық жобаларға сайт әкімшілігінің рұқсатынсыз пайдалануға тыйым салынады.
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БІЛІМ ПОРТАЛЫ © 2022. БАРЛЫҚ ҚҰҚЫҚТАР ҚОРҒАЛҒАН.