kk de kk ar fa kk kk be ru mhr kk ky kk kk ru hbs_cyr kk vi kk kk kk kk kk kk kk kk ru kk kk kk kk kk tt kk kk kk kk ce kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ce kk kk en kk kk sv kk kk fr kk kk de kk kk de kk kk kk kk kk kk fr kk kk kk en uk kk kk kk kk kk kk ru kk kk te kk kk kk kk kk kk kk kk kk zh ru kk kk kk kk tt kk ru kk kk kk en kk kk kk kk
Аласапыран 3772 28 пікір 23 Қазан, 2021 сағат 15:45
Бұған дейін президент Путин Ауғанстанға қатысты бірнеше мәрте мәлімдеме жасаған. Ресей мен Қытай Ауғанстандағы ахуалдың тұрақталуына мүдделі екенін, тіпті, елдегі қауіпсіздікті қайта орнатуға көмектесуге әзір екенін айтқан.
Батыс елдері «Талибан» билігін мойындамайтынын мәлімдеді. Ал Ресей билігі ресми түрде мойындамағанмен, «Талибан» делегациясын бірнеше мәрте Мәскеуде қабылдап, жиын өткізді. Ал кеше Ресей президенті  «Талибанды» тыйым салынған ұйымдар қатарынан алып тастау керектігін мәлімдеді.
Ал Қазақстан билігі қайтпек?
Күні кеше Қазақстан Президенті әкімшілігі жетекшісінің орынбасары Дәурен Абаев «Ашық диалог 2,0» бағдарламасында:
«Тәліптер көрші мемлекеттерді жаулап алуды жоспарлап отырған жоқ, соның өзі жақсы. Осы тұрғыдан алғанда, «Талибанмен» келіссөз жүргізу – оны жасамағаннан гөрі әлдеқайда ақылға қонымды шешім», - деп мәлімдеді.
Әлгінде Қазақстан Президентінің сыртқы байланыстар бойынша арнайы өкілі Ержан Қазыхан Кабулге аттанды (17-18 қазан). Кабулде Қазақстан делегациясы тәлібтермен кездесіп, тараптар арасында арнайы келіссөздер өтті. Келіссөздер гуманитарлық көмек көрсету және қауіпсіздік мәселесі аясында өрбіді.
Қазақстанның тәлібтермен кездесу өткізетіні уақыт еншісінде болатын. Ерте ме, кеш пе мұндай форматтағы кездесулер болатыны анық еді. Оған қалыптасқан геосаяси шындық итермелеп отыр. Ауғанстандағы жаңа билікпен қатынас орнатуға қатысты бірнеше мәрте биік мінберден де айтылды. Ол Ауғанстандағы этникалық қазақтарды елге көшіру, Орталық Азиядағы қауіпсіздік мәселесі мен есірткі тасымалын азайту және өзара әріптестік арқылы аймақтық тұрақтылықты қалыптастыру үшін қажет болатын.
Ал 8 қыркүйек күні Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның Ауғанстанға қатысты ұстанымын айтты:
«Ауғанстандағы күрделі дағдарыс жағдайында Қазақстанның прагматикалық сыртқы саясаты маңызды болып отыр. Соғыстан тоз-тозы шыққан бұл елмен ортақ шекарамыз болмаса да, Алматы мен Кабулдың арасы ұшақпен бір-ақ сағаттық жер.
Мен ТМД, Еуропалық Одақ және Таяу Шығыстағы әріптестеріммен тығыз байланыста отырмын. Егер сіздердің мемлекеттеріңіз бен үкіметтеріңіздің басшылары ниет білдірсе, олармен ой-пікір алмасуға әрқашан дайынмын.
Әзірге Ауғанстандағы дүрбелең өңірлік қауіпсіздік проблемаларына назар аудартып тұр. Қазақстан зорлық-зомбылықтың, заңсыз есірткі айналымының және Ауғанстаннан тыс жерлерге бақылаусыз көшіп кетудің алдын алу мақсатында бұл елмен ынтымақтастық орнатуға дайын.
Тәліптер біртұтас, инклюзивті және өкілетті ұлттық үкімет қалыптастырып, өздерінің, шын мәнінде, байсалды позиция ұстанатынын және келіссөздерге бейілді екенін дәлелдейді деп үміттенемін.
Қазақстан Ауғанстанның өз ішінде және көршілерімен тату-тәтті, бейбітшілікте өмір сүретін тұрақты, егемен және біртұтас мемлекет болғанын қалайды. Біз бірінші кезекте елдегі қалыптасқан гуманитарлық қиыншылықтарды шешу үшін жаңа билікпен конструктивті іскерлік байланыстар орнатуға дайынбыз.
Халықаралық қоғамдастық Ауғанстанды қазіргідей дағдарыс кезінде қиыншылықтармен бетпе-бет қалдырмауы керек.
Керісінше, біз болашақта Ауғанстанның экономикалық және орнықты дамуы үшін барлық іс-әрекеттеріміз бен жоспарларымызды жұмылдыруымыз керек», - деді ол. Бұл алдағы таңда Қазақстан билігі Ауғанстанмен қарым-қатынас орнататынын айқын көрсеткен месседж болатын.
9 қыркүйек күні Ауғанстаннан арнайы борт келді. Онда 35 қандас бар болатын. Бұл Ауғанстандағы билікті тәлібтер басып алғаннан кейінгі алғашқы рейс болатын. Қандастар арнайы тексеріліп, вирусқа қарсы тексерістен өтіп, белгіленген орындарға орналастырылды. Қандастарды Ауғанстаннан әкелу үшін сөзсіз тәлібтермен келіссөз өткізу керек болғаны түсінікті.
27 қыркүйек күні Қазақстанның Ауғанстандағы елшісі Әлімхан Есенгелдиев Кабулда Ауғанстанның сыртқы істер министрінің міндетін атқарушы Әмір Хан Моттакимен кездесті. Ол Талибанның беделді мүшесі саналады.
«Кездесу барысында тараптар екі ел арасындағы сауда қатынастарын дамытудың маңыздылығын атап өтіп, сауда саласындағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейтуге уәделесті», - деп мәлімдеді Талибан өкілі Twitter парақшасында.
ҚР Сыртқы істер министрлігі бұл кездесу туралы ештеңе хабарлаған жоқ. Тек кездесу өткеннен кейін арнайы ақпарат орналастырды.
Сонан соң, Ержан Қазыхан бастаған топ Ауғанстанның қазіргі билігінің тізгінін ұстаушы Абдул Ғани Барадар және Әмір Хан Муттакимен кездесті. Ержан Қазыхан Қазақстан президентінің тапсырмасы бойынша Ауғанстанға 5 мың тонна ұнды көмек ретінде жеткізгенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Қазақстандық вакцина QazVac-ты да жеткізу жағын ұсынды.
Қазақстан мен Ауғанстан арасындағы алғашқы кездесу осылайша Қазақстан тарапынан гуманитарлық көмек көрсету, ал тәлібтер тарапынан Орталық Азияға террорлық топтарды өткізбейтіні жайлы уәдемен аяқталды. Тараптар алдағы уақытта байланысты кеңейтуді жоспарлауда. Бірақ шешімін таппаған сұрақтар бар. Ол Қазақстан «Талибан билігін ресми мойындай ма» және «Талибанды террорлық топтар тізімінен алып тастай ма» деген сауалдар хақында.
Мобилизация: 3 орыс, 447 қазақ шақырылыпты
Жаңа саяси дәуір: ашықтық, әділдік және өзара сенім
Қазақстанға Ресейліктер қаптап жатыр...
Батыстық басылым: Путин кетіп, Кириенко келеді
Тақырыпқа байланысты басқа да мақалалар
Серік Ерғали: Ауғанстанда 300 мыңдай қазақ бар
Президентке хат: Ауған қазағы ұмыт қалмасын!
Мобилизация: 3 орыс, 447 қазақ шақырылыпты
Ресей тойлап жатқанда, орыстар қоршауда қалды
Қарттар күні: Алматы телеарнасы қайырымдылық акциясын өткізді
Қайрат Боранбаевқа қатысты тергеу жұмысы аяқталды
Мобильді қосымшаны жүктеп алыңыз!
Сайттағы материалдарды пайдаланғанда міндетті түрде сілтеме берулеріңізді сұраймыз. Ақпараттық порталдағы авторлық және басқа да құқықтар толығымен қорғалатынын ескертеміз. Автордың жеке пікірі редакцияның көзқарасы болып саналмайды. Жарнама мен түрлі хабарландыруларға жарнама беруші жауапты.
Құрылтайшысы: «Абай-ақпарат» қазақ интернет кеңістігін дамыту қоры» қоғамдық қоры
ҚР Мәдениет және Ақпарат министрлігінде тіркеліп, №12996-ИА кәулігі берілді