kk kk bg kk kk be kk kk kk hbs_cyr kk kk kk kk kk hbs_cyr kk ru kk bg kk kk kk kk kk kk hbs_cyr kk kk kk kk kk hbs_cyr kk ru kk bg kk kk kk kk kk kk de kk en ja kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk de kk de kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk uz kk kk kk kk kk kk kk hbs_cyr kk de kk kk de kk kk kk kk kk uk ky kk ky kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk de en kk kk de en kk kk de en kk kk kk kk en kk kk en kk kk kk kk kk kk hbs_cyr kk kk kk kk kk hbs_cyr kk ru bg kk kk kk kk bg en kk kk kk kk kk kk be it en en fr en it en en
Псевдосалафи идеологтарының күпірлікпен айыптамау туралы пікірлері - Қазақстандағы Ислам
Қазіргі таңда мұсылмандар арасында бір-бірін күпірлікпен айыптау үрдісі белең алуда. Алайда, дәстүрлі ислам күпірлікпен айыптауды жоққа шығарады және туысқандық байланысты сақтауды маңызды санайды. Псевдосалафи идеологтары бұл мәселеге қалай қарайды?
Тәкфіршілік идеологиясы бойынша тәкфір үкімі жеке адамдармен қатар билік өкілдеріне, оның ішінде саяси жетекшілерге, қарулы күштер мен құқық қорғау органдары өкілдеріне де қатысты шығарылады. Олардың түсінігінше шариғат заңдарымен үкім шығармайтын басшылар да, олар басқарып отырған ел де кәпір болып саналады. Мұндай мемлекетті «тағұт» мемлекеті деп атап, оған қарсы жиһад жариялайды.
Ислам дінінде «тағут» сөзі «бүлікші», «қылмыскер», «адамның діни және моральдық тұрғыда шектен шығуы» дегенді білдіреді. Ал шариғат термині ретінде шариғат үкімдерінен сөзбен немесе күш қолдану арқылы қайтаруды білдіреді.
Түрмедегі теологиялық сауаттандыру жұмыстары
“Салафизм ағымына тез арада тыйым салу қажет”
Ал, тәкфіршілер «шариғат үкімдерін қайтарушы» деп ислам шариғатына қайшы келмесе де зайырлы мемлекет пен оның заңдарын жоққа шығарады. Туған күнді тойлау, түрлі діни мерекелер, мерейтойларды өткізу, танымал адамдарға ескерткіш орнату, қазалы күнге қатысты жиындар жасау және түрлі шаралар ұйымдастыру, мазарлар тұрғызу сияқты шараларды жол беруге болмайтын бидғат деп түсінеді. Олар салт-дәстүрлері мен мәдениеті мұсылмандық аясында қалыптасқан қазақ халқының бай тарихи тәжірибесін жоққа шығарады. «Ислам діні қазақ жеріне тәкфіршілердің арқасында келді» деген негізсіз көзқарасты ұстанады.
«Тағут» туралы түсінік псевдосалафилік ағымның негізін қалаған Мұхаммед ибн Абдул Уаххабтың еңбектерінде жиі кездеседі. Ол Ибн Таймия және Ибн әл-Қайим сынды радикалды ұстаным негізін қалаған ғалымдардың сөздерін мысалға келтіре отырып, «тағуттың» бірнеше түрін көрсетеді.
Оның ішінде Алланың заңы, яғни шариғат бойынша амал етпеген, сонымен қатар зайырлылық қағидасын ұстанған мемлекет басшыларын, зайырлы қоғамда өмір сүріп, қызмет ететін азаматтардың барлығын «тағут» деп айыптап, кәпірге шығарады. Ағым мүшелері үшін «тағут» адамдардың қаны мен мал-мүлкі халал болып саналады, яғни «тағуттарды» өлтіріп, мал-мүлкін тартып алу күнә емес деп санайды.
Мұндай радикалды идеологияның ықпалына түскендер өз елінің рухани мұрасын мойындамай, отансүйгіштік, адамгершілік қасиеттерден алшақтайды. Ата-анасын намаз оқымағаны үшін кәпір деп айыптап, жанұясынан да бас тартады. Осылайша адасқандар қарулы қақтығыстарға қатысатын террористік ұйым мүшесіне айналуы да мүмкін. Қазақстандық жастардың содырлар қатарына қосылып, қарулы жанжалдарға қатысу үшін Сирияға кетуі тәкфіршілікті насихаттаудың ауыр салдары деуге болады.
Астана қаласы Сарыарқа аудандық сотының 2014 жылдың 18 тамызындағы шешіміне сәйкес «Ат-такфир уәль-хиджра» ұйымы діни экстремизм мен терроризмді насихаттаушы ұйым деп танылып, Қазақстан Республикасының аумағында әрекет етуіне тыйым салынды[1].
Алайда, осы ағымның идеологиясын жасырын насихаттап жүрген азаматтар саны азаймай отыр. Себебі бұл идеологияның негізі діни экстремистік ұйымдардың идеологтары тарапынан насихатталуы тоқтамауда.
Дегенмен күпірлікпен айыптауды псевдосалафи ағымының ғалымдары да қолдамайды.
Мысалы, Ибн ‘Усаймин: «Біздің кезімізде өздерін діннің қатарына жатқызып, діни қызғанышсымаққа негізделіп, Алла мен Оның Елшісі күпірлікпен айыптамаған адамдарды «кәпір» деп айыптап жүргендерді кездестіруге болады»[2] десе, Салих әл-Фаузан: «Кім мұсылмандардың барлық әмірлерін күпірлікте айыптаса және оларға қарсы шығуға шақырса, сол – хауариж»[3] деп мәлімдеген.
Псевдосалафилік идеологтарының бірі Ибн Қайим әл-Жәузий: «Туысқандық байланысты үзуші Жәннатқа кірмейді» деген хадиске сүйене отырып: «Туысқандық байланысты ұстап тұру міндетті, тіпті кәпірлермен де»[4] деген пікір білдірген.
Яғни тәкфіршілік ағымының ұстанымдары бірқатар псевдосалафи идеологтары тарапынан қолдау таппайтынын, күпірлікпен айыптаудың орынсыз тұстарын дәлелдейтін діни негіздер жеткілікті екенін тұжырымдауға болады.
[1]Дін саласындағы өзекті мәселелер бойынша 100 сұрақ-жауап / Астана, «Дін мәселелері жөніндегі ғылыми-зерттеу және талдау орталығы», 2017. – 54 б.
[2]«Шарх әл-Қауа‘ид әл-муслә» еңбегі. Сілтеме: https://kz.anti-irhab.com/jihad/nasyha-rinata/#_ftnref1
[3]«Шарх Науақидуль-Исләм» еңбегі. Сілтеме: https://kz.anti-irhab.com/jihad/nasyha-rinata/#_ftnref1
[4]«Ахкаму әһли-ззиммә» 2/317. Сілтеме: https://kz.anti-irhab.com/jihad/nasyha-rinata/#_ftnref1
Тегтер: басты тақырыпдеструктивті діни ағымдаркәпіркүпірліксектатакфир
Өзге дін өкілдерін құрметтеу – пайғамбар сүннеті
“Дін мен дәстүр – халық қазынасы” республикалық конференциясы өтті
«Уақытша некеге» тұруға бола ма?
Пікір қалдыру Жауапты болдырмау
Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған
Келесі рет пікір қалдыру үшін менің атымды, электрондық поштамды және веб-сайтымды осы браузерде сақтау.
«Хикмет» cөзінің мағынасы қандай?
Бөлісу 176 Твитерге 110
Исламның 5 парызы – Ибраһимнің (а.с.) 5 қазынасы
Бөлісу 1207 Твитерге 754
Дұрыс дұға жасау әдебі
Бөлісу 957 Твитерге 598
Төрт мәзһаб – ислам
Бөлісу 732 Твитерге 458
Елімізде теологиялық білім алудың артықшылықтары
Өзге дін өкілдерін құрметтеу – пайғамбар сүннеті
Қаржы алаяқтарынан қалай сақтанамыз?
Kazislam порталы – мемлекетіміздің дін саласында жүргізіп жатқан жұмыстарын насихаттайтын еліміздегі бірден-бір интернет-ресурс.
Құпия сөзді қалпына келтіру
Құпия сөзді қалпына келтіру үшін пайдаланушы аты немесе электрондық пошта мекенжайын енгізіңіз.
Update Required Flash plugin