kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk krc kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk ky uk en kk kk kk fr kk kk nb ky kk de kk kk de kk kk en kk kk en kk kk sv kk kk fr kk kk es ky kk da kk kk en kk kk fr kk kk de kk kk fr kk kk fr ky kk fr bg kk fr bg kk fr mn kk de kk kk sv kk kk de ru kk nb kk kk en kk kk de ru kk fr ky kk en kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en kk ky kk en es en es kk kk kk de kk kk es kk kk ca kk kk es kk kk sk kk kk ca kk kk oc kk kk oc kk kk kk kk
Жоғалған миллиондар: кибералаяққа алданбаудың жолы қандай? - Атырау газеті
Жыл басынан бері интернет-алаяққа алданған 6256 қазақстандық құқық қорғау органдарына шағымданған.
Бір ғана Атырау облысының өзінде биылдыққа кибералаяқтыққа қатысты 377 қылмыстық іс тіркеліп отыр. Өкініштісі сол, интернет арқылы жасалатын қылмыстардың 80 пайызы көп жағдайда ашылмай жатады. Себебі, кибералаяқтардың дені қылмысты шет елдерде жүріп жасайды.
Жақында сондай алаяқтардың бірі маған да телефон соғып, ақшамды үптемек болды.
Банк істері жөніндегі тәуелсіз сарапшы Нұржан Бияқаевтың айтуынша, алаяқтардың қылмыстық схемасы қазір күн санап дамып барады. Әдетте өздерін банк қызметкері ретінде таныстыратын алаяқтар адамды шұғыл түрде шотын сақтандыруға асықтырады.
​ «Тез қимылдамасаңыз, миллиондап қарызға кіресіз» дейтін олар, өздері жіберген сілтеме арқылы банктің «қосымшасын» жүктеуді ұсынады. Алаяқтар ұсынатын жалған қосымшалар адамның барлық жеке мәліметтеріне жол ашып береді. Осылайша, талай азаматтар өзінің атына бірнеше миллион теңгеге дейін несие рәсімделгенін біліп, сан соғып қалып жатыр» дейді​ сарапшы.
Ресми деректер әр бесінші интернет алаяқтық азаматтардың жеке деректеріне иелік еткеннің салдарынан жасалатынын айтады. «Лаборатория касперского» халықаралық компаниясының мәліметінше, интернет кеңістіктің қазақстандық сегментінде алаяқтар жасап шығарған 5 мыңнан астам ресурс анықталған. Кибералаяқтық жағдайлардың 43 пайызында қылмыскерлер СМС код, карта туралы деректерді иемденуге тырысқан. Осы дерекке қарап ақ, көп жағдайда азаматтар қарапайым мобильді қосымшаларды телефонға жүктеп, жеке деректерін енгізу арқылы алаяқтардың торына түсіп жатқанын бағамдауға болады.
Сондықтан да, мамандар интернет алаяқтан сақтанудың басты жолы – жеке шот, құпия сөз, картаның нөмірі, CVV/CVC-кодтары, операцияны растау үшін SMS арқылы келетін код сынды деректерді телефон арқылы айтпауға шақырып отыр.
Сән индустриясында жүрген атыраулық кәсіпкер Роза Әлдешова осыдан біраз бұрын интернет алаяқтарға 900 мың теңгесін аударып, алданып қалғанын инстаграм желісіндегі парақшасында хабарлаған болатын. «Олар сондай мәдениетті сөйлеседі. Таң аласымен телефон соғып, әлдебіреулер каспий картамнан ақша аударып алып жатыр» дегенді естігенде, ұйқылы – ояу тұрған мен сасқалақтап, әлгілер аштық деген «жаңа шотыма» ақшаны өз қолыммен аударып жіберген едім. Таңнан кешке дейін аяғымнан тік тұрып жұмыс істеп, жинап жүрген ақшамнан бір сәтте айрылып қалу маған ауыр тиді» деген еді сән саласында қызмет етіп жүрген кәсіпкер. Кейінірек білгеніміздей, істі полиция жауып тастады. Себебі, қылмыскерлерді анықтау мүмкін болмады. Бұл сөзімізге ресми деректер де дәлел бола алады.
ҚР Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің мәліметіне сәйкес, интернет-алаяқтыққа қатысты өткен жылы 23​ 351 іс қаралған. Бірақ, 3504 іс қана сотқа жеткен. 17 мың жағдайда іс сотқа жетпей тоқтатылған. Себебі, киберқылмысқа байланысты кінәлілерді анықтау мүмкін болмаған. Ал, жыл басынан бері интернет-алаяқтардан алданған 6256 қазақстандық құқық қорғау органдарына шағымданып отыр.
Кибералаяққа алданбаудың ​ 5 жолы:
AnyDesk, Teamviewer телефон қосымшаларын бөгде адамның нұсқауымен жүктемеңіз!
Жеке басыңызға қатысты, бантік есеп-шот, құпия сөз, CVV/CVC-кодтар туралы ақпарат бермеңіз!
Күдікті қоңырау түскен жағдайда, банктің call орталығына хабарласыңыз!
Банктік картаңыз жоғалған жағдайда, дереу бұғаттаңыз!
Банк қызметкерлерінің жеке деректеріңізді анықтау үшін қоңырау шалмайтынын есте сақтаңыз!
Қарттарым – асыл қазынам
Жолдағы қауіпсіздік бәрінен маңызды
«AMANAT» партиясының кезектен тыс ХХІV съезіне Атырау облысынан делегаттар сайланды
Атырауда Мұхтар Шахановқа ерекше құрмет көрсетілді
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Мектептің мерейі, оқушының болашағы – ҰСТАЗДЫҢ ҚОЛЫНДА
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
Тұғырнамада қандай тақырыптар қамтылған?
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА: ІЗДЕНІСТЕН НӘТИЖЕГЕ ДЕЙІН
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
«Түркістан жыланы»: ОЛ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Қаламының желдірме желі бар
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
«MEKTEP-ONLINE» – оқушыға мол мүмкіндік
Атырауда агрокешен маманға зəру
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Шетелдіктердің елге келуі – бақылауда
Қазақстан Республикасына келіп жатқан Ресей азаматтарының
Атырауда ескерткіш тақта орнатылды
ТЫЛ ЖӘНЕ ІШКІ ІСТЕР ОРГАНДАРЫНЫҢ ҚҰРМЕТТІ АРДАГЕРІ
Бекіре-2022″ іс-шарасы аясында балық аулау ережесін бұзған 74 факті тіркелді
Атырау облысы аумағында ағымдағы жылдың 10 қыркүйек
Fingramota.kz қаржылық алаяқтық кейстерін талдауды
ПРЕЗИДЕНТ ЗАҢҒА ҚОЛ ҚОЙДЫ…
Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының Конституциясына
Атырауда «Халық заңгері» республикалық акциясы өтті
Атырау қаласындағы «Байзар» сауда орталығында «Халық
Атырау аумағында «Есеп» жедел алдын алу іс-шарасы өтуде
Бұл туралы облыстық Полиция департаментінің бастығы
Атырауда заңсыз оқ-дәрі сақтаған Өзбекстан азаматы ұсталды
Ішкі істер министрлігінің Экстремизмге қарсы іс-қимыл
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.