ru kk ru be kk ru kk ru be kk ru ro zh ru ru kk ru be kk ru kk bg kk kk kk kk kk ba kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk en uk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk war kk kk kk kk kk oc kk kk zh kk kk fr kk kk oc kk kk de kk kk fr kk kk fr kk kk en kk kk kk de kk kk eu kk kk ca kk kk fr kk kk fr kk kk eu kk kk zh kk kk ca kk ky kk kk kk bg kk kk de kk kk oc kk kk ca kk kk fr kk kk ca kk kk fr kk kk fr kk kk ca kk kk kk de kk kk en kk kk eu kk kk en kk kk ca kk kk en kk kk oc kk kk de en kk ru kk ru be kk
ТІЛ НЕГІЗІ  ҰЛТ МЕКТЕБІНЕН БАСТАУ АЛУЫ КЕРЕК
2.       Мемлекеттік тіл және ұлттық мәдениет ұғымдарын білім мазмұнының тұғырнамасы, басты құндылықтарының бірі ретінде қабылдап, білім беру стандарттары мен оқу бағдарламаларының басты талабына айналдыру қажет. Солқылдақ саясатты қойып, мемлекеттік тілді басқа тілдермен теңгермелемей, басымдығын қамтамасыз ету керек. Түлектердің мемлекеттік тілді мектептен толық меңгеріп шығуы қорытынды аттестаттау өлшеуішіне айналуы тиіс. Әрине, бұл үшін бағдарламалар мен оқулықтарды түзету, әдістемелерді жетілдіру керек, мұғалімдер шынайы мүдделілік танытуы шарт.
Осы орайда, ең жоғары дамыған Корея мектептерінде әрбір баланың ұлт аспаптарында ойнайтынын көргенімді айта кетпесіме болмайды. Ұлттық музыка ұлттық брендке айналған.
3.       Мемлекеттік орган, ұйым, басшыларының қазақ тілін жетік білуін, қазақ тілін қастерлеуде өз үлгісін көрсетуін талап ету керек.
Мемлекеттік тілді білмейтін адамдардың ірі ұйымдарды басқаруына, әсіресе білім мен тәрбие беру саласында басшылық қызметте болуына шектеу қоятын кез келді. Бұл жаңа Қазақстанның бір белгісі болуға тиісті. Бұлай қылмасақ, тіл туралы әңгіменің бәрі бекер.
4. Бастауыш мектепте шетел тілін оқытуды шектеу. 10 жасқа дейін қаракөз балаларымыз тек өз ана тілінде оқуға тиісті. Ана тілін меңгерген бала басқа тілдерді тез-ақ үйренеді. Шетелдік талай мықтыларды аузына қаратып жүрген ауылдан шыққан академигіміз Асқар Жұмаділдаевтың өнегесі осыған дәлел.
Қазіргі жаңартылған білім стандартындағыдай бастауыштан бастап тіл қойыртпағын жасасақ, баланың табиғатына зиян келеді.Қазіргі Альфа буынының балалары интернет арқылы-ақ шетел тілін үйреніп жатқанын байқап жүрміз.
«Жаңартылған білім беру» стандартының алғашқы нұсқаларында бастауышта ағылшын тілінің жүктемесін 4 сағатқа дейін көбейту жоспарланғанын көзім көріп шошығанмын. Мұның абсурд екенін айтып қарсылық білдіргенімде, авторлардың «кері тарта бересіздер, жаңалыққа қарсысыздар» деп бізді айыптағаны де есімде.
Биыл ғана орыс тілін екінші, ағылшын тілін үшінші сыныпқа жылжыту туралы шешім қабылданды. Бірақ қазіргі екінші сыныптың баласы – бұрынғы 1-сыныптың оқушысы. Үшінші сыныпта үш жаққа қарап тұрған үш тілді оқу бәрібір балаға ауыр. Орыс тілді қоғамдық ортаның, интернет көздерінің әсері бұрынғыдан да жойқын болып тұрған қазіргі жағдайда танымдық буыны қатпаған балаға өзге тілді тықпалау – әбестік, қиянат, педагогикалық тұрғыда қарағанда сауатсыздық.
Бастауыш мектеп баланың буынын бекітетін, ана тілінің нәрімен қанықтыратын мектебі болуы керек. Бастауыш мектептің қазіргі 4 жылдық ұзақтығы – ұлттардың дамуына тілеулес болмаған Кеңес дәуірінде қасақана жасалған жоба. Ол бала дамуы кезеңдерінің ғылыми қағидаттарына сәйкес келмейді. Балалардың өз ана тілін, ұлтық тәрбиесін жетік меңгеруіне мүмкіндік бермейді. Бастауыш мектеп ұзақтығын кем дегенде 5, ең дұрысы 6 жылға созу туралы талайдан айтып келеміз. Естір құлақ жоқ әзір.
Жапония ғалымынан «елдеріңіздің эко-номикалық даму феноменінің сыры неде?» деп сұрағанда, «6 жылдық бастауыш мектеп мазмұнында» деп жауап берген екен.
5. «Қазақ тілі»,«Қазақ әдебиеті» пәндерін оқыту мазмұны мен әдістемесін түзету керек. Жаңартылған білім беру стандарты кіруімен мектепте қазақ тілін ана тілі ретінде және мемлекеттік тіл ретінде оқыту жүйесіне айтарлықтай нұсқан келді. Тіл мен әдебиет біріктірілді, мәнсіз, жүйесіз лексикалық тақырыптар оқушылардың оқу-танымдық мүмкіндіктерін шектеді. Лексикалық минимум талаптары ескерілмегендіктен, оқушылардың жас ерекшеліктеріне сай емес материалдар енгізілді.
Қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда қолдан жасалған тағы басқа толып жатқан мәселелер туралы жоғары білікті ғалым-мамандар үздіксіз айтып келеді. Бұл сұрақтар мұғалімдер съезінде де көтерілді. Президент әкімшілігінен де арнайы тапсырмалар болды. Нәтижесінде министрлік өзге тілді мектептердегі «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәнін екіге бөлуге шешім қабылдады.
Еліміздің бүкіл білім беру жүйесін шатастырып, мектеп, колледж, педагогикалық ЖОО мұғалімдерін жаппай ағылшынға оқытқан «үш тілділік» идеясының дәйексіздігі дәлелденді. Қазір бұл жүйе бұрынғы қалпына қайтарылып, тек мамандандырылған мектептерде қалды.
Осы түзетулерге қуанасың. Бірақ шатасқан жүйемен 6 жыл бойы балаларымыз оқыды, олардың білім сапасына зиян келді. Қыруар қаржы зая кетті. Жаңартылған бағдарламамен енгізілген көптеген жаңалықтардың қателігі Дүниежүзілік банк арнайы жобасы және басқа зерттеулермен дәлелденді. Осы зерттеу қорытындысы бойынша елдегі педагогтердің 27,1%-ы жаңартылған білім беру мазмұны мектептегі білім сапасына теріс әсер етті деп санайтыны туралы жазылған. Білім беру саласында туындаған осындай проблемалар туралы Парламент депутаттары да дабыл қағып келеді.
Бұл мәселелер алдағы уақытта жан-жақты талданып, өз бағасын алуы керек. Білім саласында ғылыми дәйектелмеген, талқылауға салынбай, «көлденеңнен қосылған көк аттының» пәрменімен бүкіл білім мазмұнына төңкеріс жасайтын, миллиардтаған қаржыны шығындайтын реформалар болмауы тиіс. Білім мазмұны үздіксіз жетілдіруі қажетті процесс, ол тек қана ғылыми негізделген, ұлттық мүдде мен құндылықтарды басшылыққа алған, алдын ала жан-жақты талқыланған Тұжырымдамаға сәйкес болуы керек.
Сөз соңында жанымызға да, жадымызға да жат шетелдік үлгілердің ықпалымен, билік пен білектің күшімен қазақ білімінің мазмұнына қиянат жасауды тоқтатайық дегім келеді.
МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ ТОЙДА ҒАНА КИЕТІН «ҚЫМБАТ ШАПАН» БА?
CӨЗ ҰРЛАУ НЕГЕ КӨБЕЙІП БАРАДЫ?
ТІЛ: МҰҒАЛІМ ҒАНА ЕМЕС, АТА-АНА ДА ЖАУАПТЫ
«ЕЛЕНОВКА» АУЫЛЫНЫҢ АТЫ – «САМАЛТАУ»
КӨШЕ АТТАРЫ: ҚОСАРЛАП ЖАЗУДЫ ҚАШАН ҚОЯМЫЗ?
Біздің Telegram каналына жазылыңыз
алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз
Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *
Air Astana 10-шы рет өз аймағындағы үздік әуекомпаниясы ретінде Skytrax сыйлығын жеңіп алды
Ауған соғысы ардагерлері өз ойларын ортаға салды
Ардагерлерге арналған турнир өтті
Ауған соғысы ардагерлері студенттермен кездесті
Үндеу: Бірлігі жоқ ел тозады, бірлігі күшті ел озады
«КӨРКЕМ ҚАЛА – АЛМАТЫ» ЖАС АҚЫНДАР МҮШӘЙРАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕСІ
КИНОҢ ҚАНДАЙ БОЛСА, ҚОҒАМЫҢ ДА СОНДАЙ
ТҰЛҒАЛАР: ТӘРБИЕ, ТАҒЫЛЫМ, ТӘЖІРИБЕ
Білімді жастар білікті болар
«АЛАШ» АВТОНОМИЯСЫ» ТАРИХЫНЫҢ ӘЛІППЕСІ
«АҒА, САҒАН БҰЛ – ОШАҚ…»
«Ана тілі» газетінің Бас редакторы
«ТҮГЕЛ ТҮРКІ ЖИНАЛЫП, ТОМСЕНГЕ ЕСКЕРТКІШ ҚОЙСАҚ...»
ТҮРКІ ӘЛЕМІНЕ ОРТАҚ ТАҢЖАРЫҚ
ОЙЛЫ ОҚЫРМАНМЕН ОЙЛАСЫП ЖАСАЛАТЫН БЕТ
ЖАҺАНДЫҚ ДЕҢГЕЙДЕГІ АЛҚАЛЫ ЖИЫН
«ҚАРАГӨЗДІ» ӘУЕЗОВ ЖАЗҒАН ҚАЛПЫНДА КӨРЕРМЕНГЕ ЖЕТКІЗСЕК ДЕЙМІЗ
«АЙМАҚТА МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІҢ МӘРТЕБЕСІ АРТАДЫ»
ТҰЛҒАЛАР: ТӘРБИЕ, ТАҒЫЛЫМ, ТӘЖІРИБЕ
Мәншүк Мұқашева: ЖУРНАЛИСТ ТӘРБИЕЛЕУ – ЖАНКЕШТІ ІС
Қанат АЙТБАЕВ:МӘДЕНИЕТ – ЕЛ ИДЕОЛОГИЯСЫНЫҢ ЕҢ БАСТЫ ТЕТІГІ
Раиса ҮМБЕТБАЕВА: ӘР ОТБАСЫ ҰЛТТЫҚ ДӘСТҮРДІ ҰСТАНСА ДЕЙМІН
ОҚУШЫ ДЕНСАУЛЫҒЫ – КӨКЕЙКЕСТІ МӘСЕЛЕНІҢ БІРІ
Ғарифолла ӘНЕС: ҚАЗАҚТЫҢ ЖОЛЫ ҚАТПАРЛЫ, ҚАЛЫҢ ТАРИХ
© 2010-2020 Copyright. Kazgazeta.kz.