kk en en ba kk kk kk mn kk ky ru kk ru kk bg kk ru kk kk en kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk kk ky kk ky uk en kk kk kk fr kk kk en kk kk fr kk kk fr kk kk fr kk kk nb kk kk de bg kk fr kk kk ja kk kk de kk kk sv ky kk nb kk kk sv kk kk en kk kk sv kk kk en kk kk fr kk kk fr kk kk es ky kk da kk kk en kk kk fr kk kk de kk kk fr kk kk oc ky kk fr bg kk fr bg kk it mn kk fr kk kk de kk kk de ru kk de kk kk en kk kk de ru kk fr ky kk en kk ru ru tt bg kk ru ru en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en kk ky kk en es en es kk kk kk zh kk kk oc kk kk oc kk kk ca kk kk ca kk kk fr kk kk nl kk kk fr kk kk kk kk
ЖҰМЫСШЫЛАР ҚҰҚЫҒЫН ҚАЛАЙ ҚОРҒАЙМЫЗ? - Атырау газеті
жаңа заң көп мүмкіндіктерге жол ашпақ
Жұмыс беруші мен жұмысшы арасында жалақы төлеу, құқығын шектеу және басқа да мәселелер бойынша даулы проблемалар қай қоғамда да туындап отырады. Бұндай еңбек даулары сот арқылы шешілсе, ушығып кеткен жағдайлар жұмысшылардың ереуілге шығуына алып келеді. Мәселені асқындырмай, істі сотқа жеткізбей шешуде үлкен рөл атқаратын қоғамдық маңызы зор институт бар. Ол – кәсіподақ ұйымдары.
Жаңа заңнама еңбек адамының құқын қорғауды арттыра түседі. Әрі кәсіподақтардың құқықтары мен міндеттерін, оның рөлін күшейтпек. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы кәсіподақтар Федерациясының төрағасы Әбілғазы Құсайыновтың қатысуымен өткен аймақтық семинар барысында кеңінен айтылды.
Атырау, Маңғыстау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстарының барлық деңгейдегі кәсіподақ ұйымдарының екі жүзге жуық өкілдері қатысқан жиында жаңа заңның нормалары мен ережелері түсіндірілді. Семинарды ашқан Әбілғазы Құсайынов:
– Мемлекеттің еңбек қатынастарын жетілдіру мәселелеріндегі негізгі әріптестерінің бірі – кәсіподақтар. Бұған дейінгі кәсіптік одақтар туралы қолданыстағы заңнаманың тиімділігі төмен болды. Мұнда ұжымдық шарттар, тараптардың оларды орындауға жауаптылығы туралы қағидалар онша дәл баян етілмеген еді. Осы мәселелер төңірегінде аталмыш заң екі жылға жуық уақыт ішінде қайта қаралып, бекітілді, – дей келе, әлеуметтік жаңғырту заманының талабына сай келетін кәсіподақ ұйымдарын жаңғыртуды алға қойған заң қандай мақсат-мүддеге құрылғанын пысықтады.
Оның айтуынша, жаңа заңда қызметкерлердің еңбек, әлеуметтік-экономикалық құқықтары мен мүдделерін қорғау бағытында кәсіподақ қозғалысын ұйымдастыру негіздерін анықтау, әлеуметтік әріптестіктегі кәсіподақ рөлін күшейту, барлық деңгейдегі диалогты дамыту, әлеуметтік еңбек дауларының алдын алу көзделген. Жаңа заң жобасы кәсіподақтардың құқықтары мен міндеттерін, мәртебесі мен жауапкершілігін нақтылау арқылы рөлін күшейтуге бағытталған.
Заңда белгіленгендей, кәсіподақтарға берілмек пәрменді құқықтар кәсіподақ қызметінің кепілдіктері мен жүктелер міндеттер кәсіподақ кадрларын нығайту бағытында да нәтижелі болып, азаматтардың еңбек, әлеуметтік-экономикалық құқығын қорғауда кәсіподақ беделін нығайта түсеріне сенім мол. Осы орайда, атап өтерлік заңдағы маңызды бір жаңалық – кәсіподақ органдарына сайланған және негізгі жұмысынан босатылмаған адамдарға берілетін кепілдіктер жөнінде. Кәсіподақ органының басшысын, төрағасын жоғары тұрған кәсіподақ органының дәлелді пікірінсіз тәртіптік жазаға тартуға, жұмыстан шығаруға болмайды. Сондай-ақ, сайланбалы лауазымға сайланған адамның лауазымында жұмыс істейтін адаммен жұмыста жоқ қызметкерді алмастыру уақытына еңбек шарты жасалады. Нақтырақ айтқанда, айлық алып жұмыс істейтін кәсіподақ қызметкері болса, оның бұрынғы орнына қабылданатын адаммен уақытша еңбек шарты жасалып, жұмыс орны сақталады. Ал, бұрын жұмыс орнының сақталатынына кепілдік берілмейтін.
Жаңа заңның таныстырылымынан соң семинарға қатысушылар пікір алмасып, өз ойларын ортаға салды. Қазір кәсіподақтар құру бостандығына басымдық берілген. Дәлірек айтқанда, кәсіподақтар өз мүшелерінің тең құқылығы негізінде құрылады. Бір сала, ұйым шеңберінде құрылатын кәсіподақтардың саны шектелмейді. Барлық кәсіподақтарға тең құқықтық мүмкіндіктер беріледі. Кәсіподақтар құруға кедергі келтіруге, оның қызметіне қарсы іс-қимыл жасауға, сол сияқты оның істеріне заңсыз араласуға жол берілмейтіні көрсетілген. Осы ретте жиынға қатысушы кәсіподақ ұйымдары басшылары «бір ұйым ішінде бірнеше кәсіподақтың құрылуы қызметкерлер арасында іріткі туғызып,  алауыздықтың пайда болуына әсер етпей ме?» деген пікірлерін білдірді. “Өзенмұнайгаз” акционерлік қоғамына қарасты кәсiподақ комитетінің төрағасы Сәбит Төкенов осы мәселеге баса назар аударып, «бір мекемеде бір кәсіподақ құрған жөн» десе, Батыс Қазақстан облыстық филармониясының кәсіподақ ұйымы төрағасы Қанатқали Қожақов «әлі де болса жаңа заңда кәсіподақтар қызметіне қарағанда жұмыс берушілерге басымдық берілген» деген пікірін білдірді.
Десек те, жаңа заң талаптарында кәсіподақтарға еңбекті қорғау бағытында ықпалды мүмкіндіктер қарастырылған. Мысалы, кәсіподақтың уәкілетті өкілі өндірістегі жазатайым оқиғаларды тексеру жөніндегі комиссияның құрамына кіруге тиіс. Бұл әлбетте, құрылыста, басқа да өндірістерде сондай жағдайға түскен азаматтардың құқығын қорғауда ықпалды шара болары анық.
Өкінішке орай, кейде адам өлімі орын алатын жазатайым жағдайларды жұмыс берушілер көрсетпеуге тырысады. Зардап шегушіге, оның отбасына бір реттік материалдық көмек берумен ғана шектеліп жатады. Сондай-ақ, жаңа заңда  кәсіподақтардың үш жылда кемінде бір рет еңбек жағдайлары бойынша өндірістік нысандарды мерзімдік аттестаттауға қатысуы белгіленген. Аттестациялау комиссиясының берген бағасы кәсіпорынның лицензиясының тағдырын шешетіндіктен, бұл шара – кәсіподақ пәрменінің өсе түсерінің бір айғағы.
Қорытынды сөзінде Әбілғазы Құсайынов: «Бұл заң Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі жанынан құрылған жұмыс тобымен кәсіподақ ұйымдары тарапынан түскен 220 ұсыныс-пікірді ескере отырып, екі жылға жуық талқылау, екшеуден өткен соң ғана қабылданды. Мемлекетімізде қолданыстағы азаматтардың еңбек, әлеуметтік-экономикалық құқықтары мен мүдделерін қорғайтын заңдармен сабақтас бұл заң еліміздің әлеуметтік жаңғырту бағытындағы жаңа бір қадамы болары анық. Ендігі уақытта Елбасы тапсырмасы негізінде жаңа заңмен жұмыс жасауымыз қажет. Егер жоғарыда айтқандай, заң баптарында келіспейтін тұстар болса, өз ұсыныстарыңызды жолдауларыңызға болады. Алдағы уақытта түзетулер мен толықтырулар енгізуге болады» деп атап өтті. Бұл пікірді Батыс Қазақстан облыстық кәсіподақтар кеңесінің төрағасы Самат Оспанов, Маңғыстау облыстық кәсіподақтар кеңесінің басшысы Әбділкәрім Ахатов та қостады.
Білім берудің әлеуметтік мәселелері талқыланды
Атырау облысы Сарытоғай ауылында ерлі-зайыпты саумалды табыс көзіне айналдырып отыр
Атырауда жыл басынан бері пәтерді заңсыз жалға берген 44 азамат анықталды
Атырауда жаңа заманауи мал сою және сату кешені ашылды
№ 3 халыққа қызмет көрсету орталығы ғимаратында жөндеу жұмыстары басталды
Атырауда жүгіруден «Atyrau Marathon 2022»  марафоны өтті
Қарттарым – асыл қазынам
Жолдағы қауіпсіздік бәрінен маңызды
«AMANAT» партиясының кезектен тыс ХХІV съезіне Атырау облысынан делегаттар сайланды
Атырауда Мұхтар Шахановқа ерекше құрмет көрсетілді
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Мектептің мерейі, оқушының болашағы – ҰСТАЗДЫҢ ҚОЛЫНДА
Ақ тілек, пәк сезіммен…
Ұстаздардың әлеуметтік жағдайы талқыланды
Тұғырнамада қандай тақырыптар қамтылған?
АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА: ІЗДЕНІСТЕН НӘТИЖЕГЕ ДЕЙІН
Бас прокуратурада бизнес мәселелері талқыланды
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
«Түркістан жыланы»: ОЛ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Қаламының желдірме желі бар
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
«MEKTEP-ONLINE» – оқушыға мол мүмкіндік
Атырауда агрокешен маманға зəру
«28 ілмек» еріктілері шала туған балаларға бұйымдар тоқыды
Қызылқоғалық шаруагер асыл тұқымды мал басын өсіріп отыр
ТАРИФ: Тұрғындарды тығырыққа тіремеуі тиіс
Камералдық бақылау нені көрсетеді?
Атырау облысы Сарытоғай ауылында ерлі-зайыпты саумалды табыс көзіне айналдырып отыр
Сарытоғайлық Талап Қажимов пен Зәмзәгүл Жаңабаева 5
Көне тарих көмбесіндегі кездесу
ЕУРОПА МЕН АЗИЯНЫ, ШЫҒЫС ПЕН БАТЫСТЫ ҰШТАСТЫРҒАН ҰЛЫ
Бозбала бойындағы намысты қалай оятамыз?
Облыста соңғы бес жылда әскерге шақыру жүктемесі орындалмай отыр.
Ақ тілек, пәк сезіммен…
Қадірлі де құрметті кіндік атам Аболов Қайрат Амангелдіұлы
БИЫЛҒЫ ОҚУ ЖЫЛЫ ҚАРСАҢЫНДА ЕНГІЗІЛГЕН ЖАҢАЛЫҚТЫҢ БІРІ
Атырау университетінде жаңа аудитория ашылды
Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде
«Отбасы – береке мен бірліктің бастауы»
Тәрбиенің қайнар көзі отбасынан басталады десек, әрбір
Құрманғазыда егіздер шеруі өтті
Бұл туралы С.Көшекбаев аудандық мәдениет үйінің директоры
Газет Қазақстан Республикасы ақпарат және коммуникациялар министрлігі ақпарат комитеті мерзімді баспасөз басылымын, ақпараттық агенттігін және желілік басылымды есепке қою, қайта есепке қою туралы 2018 жылғы 16 мамыр күнi тiркелiп, тiркеу туралы №17097-Г куәлiгi берiлген.
Авторлар жарияланымындағы  пiкiрлер  редакцияның түпкiлiктi көзқарасы
болып танылмайды. Қолжазбалар өңделедi және  авторға қайтарылмайды.