ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru hu ru ru ru ru ky ru ru ru uk ru ru ru ru ru ky ru ky ru ru bg ru ru ky ky ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru uk ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Каныбек Осмоналиев, "Ар-Намыс" партиясынын мүчөсү:
"Мектеп - коомдун күзгүсү"
Маектешибиз - белгилүү окумуштуу-педагог, мамлекеттик ишмер. Убагында Ош университетинде иштеп, илимий ишин Эстонияда коргогон. Дастан технологиялык университетин негиздеп, аны жетектеген. Билим жана илим министри болгон. Шайлоого чейин Дин иштери боюнча мамлекеттик агенттикке башчылык кылган.
- Каныбек Осмоналиевич, Сиз башынан эле "Ар-Намыс" партиясындасызбы?
- Мен апрель коогалаңына чейин эзели кайсы бир партияга мүчө болуп көргөн эмесмин. Менин өмүр жолум буга күбө. Ош пединститутун ийгиликтүү аяктагандан кийин физика-математика факультетинде лаборант, окутуучу, ага окутуучу, доцент, профессор, "Дастан" университетинин ректору, Билим жана илим министринин орун басары жана министр кызматтарында иштедим. Илимий иштин аркасы менен союз маалында Эстонияда он жылдай жашоого туура келди. Тарту университетинде илимий ишимди жактадым. Бирок, жанагы апрель окуяларынан кийин жан дүйнөмдө кандайдыр бир төңкөрүш болгонсуду. Жүрүп жаткан окуяларга тыштан байкоочу болуу туура эмес экенин түшүндүм.
- Азыр эмне көп - партия көп. Билим берүү тармагын мыкты билген окумуштуу-менеджер катары Сизге башка партиялардан да сунуштар түшсө керек?
- "Республика", СДПК, "Акыйкат" партияларынан бирге иштешели деген сунуштар болду. Мен "Ар-Намыска" көбүрөөк ишендим.
- Мындай чечимге келишиңизге эмне түрткү болду?
- "Ар-Намыс" башка партиялардан айырмаланып, кечээ же бүгүн жарала калган жок. Ал ондогон жылдар боюу коомдогу адилеттүүлүк, социалдык теңдик үчүн күрөшүп келе жатат. Анын лидери акаев доорунда беш жылга чукул темир тордун артында жатты. Мындай запкыны бир да партия көргөн жок.
- "Ар-Намысты" анын лидерисиз элестетүү кыйын. Феликс Шаршенбаевичтин кайсыл сапаттарын педагог катары өзгөчө белгилеп көрсөтөөр элеңиз?
- Мен Феликс Шаршенбаевичтин кечиримдүүлүгүн баалайм. Ал өзүнүн оппоненттери же бийликтен кеткен адамдар тууралуу бир да жаман сөз айтпайт. Ушундай касиет көпчүлүк саясатчыларда жокко эсе. Биздин партиянын лидеринин дагы бир жакшы сапаты Феликс Шаршенбаевич экономикага орчундуу көңүл бурат. Муну сөз жүзүндө эмес, иш жүзүндө аткарып жатканын чакан жана орто ГЭСтердин мисалында көрсөк болот. Бул маанилүү жумушту ал мамлекеттен бир тыйын албастан кыргыз элинин келечеги үчүн жасап жатат.
- Партиянын программасы тууралуу айтып өтсөңүз?
- Биздин программа "Тынчтыкка жана тартипке карай 5 баскыч" деп аталат. Анда коомдо ушу тапта орун алган 5 кооптонууларды жеңип өтүүнүн айкын жолдору көрсөтүлгөн. Программанын экономикалык бөлүгүн Акылбек Жапаров, социалдык топтомун мен иштеп чыктым.
- Программада мугалимдердин коомдогу ордун көтөрүү тууралуу сөз болобу?
- Мугалимдер коомдогу социалдык жактан эң начар коргоого алынган кесип ээлери болуп саналышат. Феликс Шаршенбаевич өзүнүн Мугалимдер күнүнө карата куттуктоосунда: "Жөнөкөй куруучудан мамлекет башчысына дейре билим-тарбия берген мугалим жогорку маяна алып, мамлекет тарабынан камкордукка алынып, коомдо сый-урматка бөлөнүп татыктуу жашоого акылуу" - деп бекеринен жазып жаткан жок. Ал мугалимдердин бүгүнкү аянычтуу абалы туурасында жакшы билет.
- Айрым партиялар түз эфирден мугалимдердин айлыгын 3-4 эсе көбөйтөбүз дешсе, кээ бирлери агай-эжейлер 15 миң сомдон кем эмес айлык алышы керек деген ойду айтууда. Билим берүү системасын мыкты билген адис катары айтсаңыз, бул сандар бюджеттин реалдуу көрсөткүчтөрүнөн келип чыкканбы?
- Учурда бюджеттин тартыштыгы 28 млрд. сомго жеткендиги эч кимге жашыруун эмес. Ушундай шартты эске алып биз мугалимдердин, дегеле социалдык чөйрөдө эмгектенгендердин айлык акысын 50%га көбөйтүүнү сунуштап жатабыз. Эгерде бийликке келип калсак, эки айдын ичинде агай-эжейлерге берген убадабызды аткарып, кийинки 2011-2012 - окуу жылында дагы 50%га көбөйтөбүз.
- Менин төрт уулум бар. Мамлекет алар тууралуу азырынча ойлогон жок. Армияга чакыраарда эстеши мүмкүн. Ата-эне катары мен Сиздердин ар бир жаңы төрөлгөн наристенин эсебине 18 жашка чейин миллион сом чегеребиз деген оюңарга кызыгып жатам…
- Бул жөн эле айтылган сөз эмес. Биз муну "Келечек муундардын фонду" деп аталган долбоордо камтыдык. Ошол долбоорго ылайык биз бийликке келгенден баштап, ар бир кыргызстандык жаңы төрөлгөн наристенин эсебине алгач 100 миң сом которулат. Андан кийин баланын эсебине жылына 40-50 миңден салынат. Бала 18ге толгондо, бул сумма бир миллион сомду түзөт. Бул акчага ал үй сатып алабы же окуусуна төлөйбү, өзү билет.
- Долбоордо ата-эненин, мугалимдин жоопкерчилиги да каралганбы?
- Албетте, долбоордо билим берүү ишиндеги ата-эне менен мугалимдин ордуна чоң маани берилет. Өзүңөр жакшы билгендей билим берүүдө үч негизги кызыкдар тарап бар. Алар - окуучу, мугалим жана ата-эне. Ушул күндө жалгыз окуучулар менен мугалимдер гана өз милдеттерин кандай болбосун аткарышууда. Мамлекет тарабынан көрүлгөн аракеттен майнап аз. Ата-эне болсо азырынча баласын мектепке түртүп коюп карап турат. Биз алардын баарынын жоопкерчилигин жогорулаталы дедик.
- Мектептин функциясы балага фундаменталдуу билимди берүүдө турат. Мен тилдерди айтпай эле коеюн, математиканы, физиканы, химияны билбеген окуучу өзүнүн турмушун мыктылай албайт. Мектеп балага зордоп же таңуулап билим бербестен, тескерисинче ал өз каалоосу менен билим алгандай шарттарды түзүшү керек. Сөз болуп жаткан долбоордо биз баланын билим алуу каалоосун күчөтүүгө чоң маани бердик. Мисалы, 0-3-класстардын окуучулары жаза, окуй жана санай алышы керек. 4-9-класстарда окугандар кыргыз жана орус тилдерин билүүсү зарыл. Жогорку класстардын бүтүрүүчүлөрү чет тилин, компьютерди өздөштүрүп, мектептен бир жумушчу кесипти үйрөнүп чыгышы керек.
- Жумушчу кесип болгондо кайсынысын?
- Кыздарыбыз кийим тиккенди, жигиттер программист кесиптерин мектептен үйрөнүп чыкса деген тилектебиз. Дегеле он бир класс билими бар окуучу өз бетинче турмуш куруп кетүүгө даяр болушу керек. Бизде азырынча мындай болбой жатат. Орто мектепти бери кой жогорку окуу жайды бүтүргөндөр турмуштан өз ордун таппай кыйналууда.
- Эмнеден улам деп ойлойсуз?
- Республикабызда билим берүү системасына карата бирдиктүү мамлекеттик талаптын жоктугу өкүндүрөт. Өлкөдөгү билим берүү иши балдар бакчасынан башталып мектептик жана кесиптик орто окуу жайлардан жогорку окуу жайларга чейин Билим берүү жана илим министрлигинин карамагында болушу керек. Бизде кесипчилик-техникалык окуу жайларды Миграция жана эмгек менен камсыз кылуу министрлигинин карамагына өткөрүп беришкен. Бул таптакыр туура эмес. Баланы кесипке багыттоо иши мектеп партасынан башталышы керек. Мындай жумуштун жоктугунан мектепти аяктаган 80 миң бүтүрүүчүнүн 60 миңи түз эле жогорку окуу жайлардын студенттери болуп калышууда. Учурда өлкөнүн экономикасына зарыл жумушчу кесиптерди үйрөнгүсү келген жаштардын саны аз.
- Билим берүү системасындагы көйгөйлөрдүн жылдар боюу топтолуп, чечилбей келишине бул тармакты жетектеген министрлердин бат-бат алмашышы кедерги болуп жаткан жокпу?
- Сөзсүз кедерги болууда. Мына мен министр болуп тогуз ай гана иштедим. Бул мезгилдин ичинде мен өзүм жетектеген мекеме түзүмү менен таанышып чыкканга зорго жетиштим. Көптөгөн ойлорду ишке ашырбай калдым. Илгери союз учурунда билим берүү саясаты бизде дыкаттык менен үзгүлтүксүз жүргүзүлчү. Жетекчи кадрларга тармакты тереңден байкап билүүгө жетиштүү убакыт берилчү. Коңшу мамлекеттерде азыр деле ошондой. Казакстандын Билим берүү жана илим министрине тармакты жетектегенине 4 жыл, Тажикстандыкына 12 жыл, Өзбекстандыкына 6 жыл, Россияныкына 4 жыл болду. Бул маселени биз "Ар-Намыстын" саясий кеңешинде талкуулап, министрлердин орунсуз алмашышы билим берүү системасындагы реформаларды ийгиликтүү ишке ашырууга тоскоолдук болот деген чечимге келдик.
- Реформа демекчи, анын мектепке канчалык зарылчылыгы бар?
- Мектеп эле эмес, бүтүндөй билим берүү системасы такай реформаланып турушу керек. Азыр мектеп рэкети тууралуу көп айтып жүрүшөт. Ал мектепке кайдан келди? Балдар аны ошол эле коррупцияга белчесинен баткан, зордук-зомбулукту күн сайын көгүлтүр экран аркылуу пропагандалап жаткан коомдон үйрөнүүдө.
Демек, коом кандай болсо, мектеп да ошондой болот. Мектеп - коомдун күзгүсү. Коомдо топтолгон көйгөйлөрдү өз убагында чечүү үчүн мектепти реформалаш абзел.
- Каныбек Осмоналиевич, учурда Сиз түштүктө үгүт иштери менен алектенип жүрүпсүз. Элдин маанайы кандай? Сиздерге кайсыл маселелер менен кайрылууда?
- Элдин маанайы дурус. Кыргыздар эзелтен билимге умтулган эл эмеспи, коогалаңга карабай балдарын мектепке жөнөтүп жатышыптыр. Биз алардын токтоолугуна, сабырдуулугуна абдан ыраазы болдук. Түштүктө мектеп окуучулары коркпой-үрпөй эле билим алып жатышканда, Ош менен Жалал-Абаддын жогорку окуу жайларынын студенттерине октябрдын 18ине чейин эс алуу берилгени бизди таң калтырды. Шайлоочулар менен жолугушуулардагы суроолордун тең жарымы жалаң мектеп тууралуу болууда. Ата-энелер мектеп ремонтунан мугалимдердин кесиптик даярдыгына чейинки маселелерди ортого коюуда.
- Жолугушууларда жаңы ойлор да жаралгандыр?
- Албетте, эл менен жолугушуулар мен үчүн пайдалуу болууда. Мурда байкабаган маселелерди жаңы өңүттөн кароого туура келди. Биз ар бир колотко мектеп сала бериппиз. Андай мектептерде бир класста көп болсо он, он экиден окуучу бар. Дене тарбия мугалими сүрөттөн, эмгектен, кээде физика, астрономиядан да сабак берет. Ал эми дүйнөлүк практикада кандай? Аларда чоң-чоң мектептер иштеп, биздегидей майда-барат айылдардан окуучуларды мектеп автобустары ташып жеткирет. Ушуну колго алышыбыз керек деп ойлойм. Ошондо мектептердин окуу-материалдык базасын чыңдоого, даярдыгы бар адистер менен камсыз кылууга бир топ жеңил болуп калат. Автобустарды сатып алууну, аларды күйүүчү май, айдоочу менен камсыз кылуу жагын айыл өкмөттөрүнө табышташ керек.
- Бүгүн Мугалимдер кү-нү эмеспи, аларга айтаар сөзүңүз бардыр…
- Мен кайсыл кызматта жүрбөйүн өзүмдү мугалиммин деп эсептейм. Алардан өйдө тургум келбейт. Анткени, мугалимдик кесиптен улуу кесип жок. Учурдан пайдаланып, бардык эжей-агайларды бүгүнкү кесиптик майрамы менен чын жүрөктөн куттуктайм. Алар ар дайым чыдап жашап, иштеп келишти. Эми мугалимдик кажыбас кайратыңардан жанбай, "Ар-Намыс" менен бирге болгула демекчимин.
"Кутбилим", жањы саны... o кыргызча... o
email o архив o редакция
качество и ответственность госслужбы"
Возрастет качество и ответственность госслужбы
Башталгыч класстын окуучуларынын ырыскысын кеспейли
Тил сөөлөтү нускасынан ажырап, сөз бузулат, сак болгун!
Айкөл Эл №27 выбор честных людей
4. Примерные контрольные нормативы лицензирования
г.Бишкек, Дом Правительства от 30 сентября 1995 года N404
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?