be ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mn ky ky mhr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky be ky ky ky ky ru hu ru ky ky ky ky ru ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ru tt ru ky bg ky ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөз", 08.09.09 - 4-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Президент Бакиевдин "учкан уясынан" уурдалган кыз жана укук коргоо органдарынын кайдыгерлиги
Албетте, адам ак жеринен эле айыпталып, күйүп кетпеши керек. Ошон үчүн укук коргоо органдары ар бир ишти дыкат иликтеп, териштирип, калыс тергөө жүргүзүшү зарыл.
Ушул жагдайдан алганда, президент Курманбек Бакиев бүтүргөн азыркы А.Базаров атындагы орто мектептин мугалими Миргүл Жусумаматова кылмышка, тагыраак айтканда, адам уурулукка тиешеси барбы, же жокпу, өзүбүзчө териштирип көрөлү.
7-класстын окуучусу Гүлжамал Саматова жоголгондон кийин эле кыздын апасы Мухабархан Базарова менен Сузак РИИБдин балдар инспектору Лилия Ризванова мектебине барып, сураштырган. Ошондо Гүлжамалдын класс жетекчиси Миргүл: "Саматова өзү эки айдан бери мектепке келбей атат" деп жооп берет. Инспектор класстык журналды текшерсе, Г.Саматовага "кж" белгиси мурда коюлбаптыр. "Класста жок" деп кыз жоголгон күндөн баштап гана жазылган. Ошондуктан, мугалимден: "Келбесе, эмне журналга "кж" койбодуңар?" деп сурашса: "Журнал булганат" деп жооп берет. Эгерде Г.Саматова чындап эле сабакка барбай жүргөн болсо, класс жетекчиси М.Жусумаматова эмне үчүн аны ата-энесине, балдар инспекторуна же раОНОго билдирген эмес? Албетте, шек туудурат.
Мындан да шектүүсү кийинки тергөөдө болуп отурат. М.Жусумаматова кийин тергөөгө мурда "булганат" деп кооптонгон класстык журналдагы Г.Саматова деген фамилиянын тушуна "кжларды" шурудай тизип, "булгап" алып барат. Ошону менен эле тим болбой, 1-класска окууга келгенде апасы тапшырган Г.Саматованын өздүк делосун жок кылып, жаңыдан жасалма өздүк дело түзүп, тергөөдө ошону көрсөтөт. Анын себеби, окуучу кыз 2008-жылдын ноябрь, декабрь айларында окууга келген эмес деп, чейрек да чыгарбай, өзүнүн калпын жашыруу аракети болгон. Г.Саматованы окууга келбеген, тартиби, жүрүш-турушу начар кыз сыпатында көрсөтүүгө далалат кылган.
Бул ишти териштирген тергөө тобунун жетекчиси, Сузак районунун прокурорунун орун басары Кубаныч Жолдошбек уулу эмнегедир М. Жусумаматованын айткандарына жана даярдаган жасалма документтерине айныксыз "ишенет" да, 2009-жылдын 23-июнунда М.Жусумаматованын үстүнөн козголгон кылмыш ишин кыскарткан токтом чыгарат. Сыягы, ал аста-секин унутулуп, кыңыр иши билинбей калат деп ойлосо керек. Өзүнүн токтомунун четин чыгарбай, М.Базарованы "тергөө жүрүп жатат" деп алдап жүрө берет. Көрсө, М.Жусумаматовага "ишенген" тергөөчү К.Жолдошбек уулу фактыларды колдон келишинче бурмалоого аракет кылган экен. Күбө Аскар Төрөбаевдин айткан көрсөтмөлөрүн да токтомунда өзгөртүп келтирет. Ал эми окуучу Гүлжамалды эс-акылы жайында эмес дегендей кылып көрсөтөт.
2009-жылдын 29-майында М. Базарованын арызы боюнча КР башкы прокуратурасынын Түштүк бөлүмүнүн тергөөчүсү Улугбек Калыков Сузак райпрокуратурасына келип, текшерип, М.Жусумаматова жасаган жасалма документтерди экспертизадан өткөрүүнү К.Жолдошбек уулуна табыштаган. Бирок, К.Жолдошбек уулу аны аткарган эмес.
Шектүү адамдардын баары, класс жетекчиси баш болуп, уурдалган кыздын өзүнө айып коюуга аракеттенгендиктен, апасы Мухабархан кызы Гүлжамалды 2009-жылдын 18-июнунда соттук-психологиялык экспертизадан өткөрөт. Анда психолог Насиба Мураталиева Г.Саматованын эс-акылы ордунда деп корутунду чыгарат. Сузак райпрокурорунун тергөөчүсү К.Жолдошбек уулу эмнеге таянып, кайсы негизде өзүнүн "жашыруун" токтомунда кыздын эс-акылын "кемиткен"? Түшүнүксүз.
"Кошунам Саматова Гүлжамал жүрүш-турушу жакшы, беймаани көчөдө жүрбөйт. Дайым үйүнөн чыкчу эмес, карыган таятасын карап отурчу. Сабактары жакшы болчу" - деп жазат Гүлжамалдын кошунасы Барчынай Жусупбаева өзүнүн түшүнүк катында. Г.Саматованын жүрүш-турушу жакшы, тартиптүү кыз экендигин белгилеген ушундай маанидеги түшүнүк каттарды кошуналары Семетей Карабеков, Элмира Эргешова жана башкалар жазып беришкен. Булар М.Жусумаматованын эч негизсиз түрдө окуучу Г.Саматованы айыптаганын ашкерелейт. Тилекке каршы, тергөөчү К.Жолдошбек уулу жогорудагы түшүнүк кат ээлеринин бирөөнү да чакырып, сурабай эле тергөө жүргүзүмүш болуп, М.Жусумаматованын үстүнөн козголгон кылмыш ишин кыскарткан токтом чыгарган. Бул токтом колуна тиери менен эле М.Жусумаматова жалган жалаа жаап, каралаган деген негизде Сузак РИИБине М.Базарованын үстүнөн арыз жазып, аны КР кылмыш-жаза кодексинин 127-статьясынын 3-бөлүмү боюнча айыптап, материалдык жана моралдык зыян келтиргендиги үчүн 1 миллион сом өндүрүп берүүнү суранат. "Уурусу күч болсо, ээси доого жыгылат" деген ушул эмеспи.
Класс жетекчиси М.Жусумаматова класстык журналды бурмалап, окуучунун өздүк делосун жок кылып, жасалма документ жасагандыгы экспертизада далилденди.
Эгерде ал окуучусунун уурдалышына эч кандай тиешеси жок, сүттөй ак болсо, эмне үчүн жасалма документ жасап, далбас урган?
М.Базарованын айтуусунда, алар адам уурдоого шектүү Нургүл Исмаилованы Оштон Сузак РИИБине алып келген кезде, али сурак жүрө элек, демек, мугалим Миргүлдүн аты эч кимдин оозунан чыга электе эле, эмнегедир: "Кыздын эжекеси Миргүл дагы келдиби?" деп оозунан "жаңылат". Эгер анын Миргүл менен эч кандай байланышы, тааныштыгы жок болсо, анын атын неге оозанып айтат? М. Жусумаматованы окуучусу Гүлжамал менен биринчи жолу беттештиргенде, окуучусу: "Мени машинеге сиз салып бердиңиз го" десе, унчуга албай, калтырап-титиреп туруп берген.
Мына ушулардын баары "педагог" М.Жусумаматованын актыгына шек туудуруп жатпайбы… А бирок, тергөөчү К.Жолдошбек уулу ошол жагдайларга карабастан аны актап жибергиси келген. Бирок, ал өзүнүн мыйзамсыз иштери үчүн жоопкерчилик тарткандын ордуна, акырын гана Ноокен райондук прокурорунун орун басары болуп дайындалып, орун которуп кетиптир. Ага ыза болгон М.Базарова Жала-Абад облустук прокурору Абдыганы Шерипбаевден: "Жолдошбек уулу эмне үчүн которулуп кетти?" деп сураса: "Сизге окшоп арыздангандар, нааразы болгондор көбөйүп кеткендиктен" деп жооп бериптир. Муну кандай түшүнсө болот? Же мыйзамсыз иш жүргүзгөн кызматкерлерди прокуратура органы ошентип "жазалап" калганбы? М.Базарова К.Жолдошбек уулунун үстүнөн КР кылмыш-жаза кодексинин 326-статьясынын 2-бөлүмү боюнча кылмыш ишин козгоону суранып, арыз менен кайрылган. Бирок, облпрокуратуранын ага көңүл бурар кебетеси көрүнбөйт.
Эгер адам уурдоого байланыштуу бул иштерди териштирүүнүн жүрүшүнө Адам укугу боюнча кыргыз комитетинин өкүлдөрү, укук коргоочулар Шарап Абдыкадыров менен Гүлнара Хамидова кийлигишпесе, мүмкүн, жабылуу аяк жабылуу бойдон калмак. Ким билет, "жалган жалаа жапкан" делип айыпталып, кызын уурдатып жабыр тарткан эне Мухабархан Базарова соттолуп кетээр беле… Анткени, Сузак райондук прокуратурасынын, РИИБинин Ош шаардык прокуратурасынын жана ШИИБинин кызматкерлеринин иликтеп, "тергөөлөрү" дал ошол багытка бараткан.
Сузак раймилициясы кыз жоголгон ишке кандайча маани берип, аны кандайча "издегенин" сөз башында айтып өттүк. Жоголгон кыз табылгандан кийин да ага байланыштуу М.Базарова арыз жазса, Сузак РИИБи шектүү М.Жусумаматованын, Н.Исмаилованын үстүнөн кылмыш ишин козгоодон баш тартып, 2009 - жылдын 17 - апрелинде токтом чыгарат. РИИБдин тергөө бөлүмүнүн тергөөчүсү, милициянын капитаны Талант Акматов ошентип, бир шилтем менен ишти бир жаңсыл кылып салгысы келет. Бул токтом Сузак райпрокуратурасы тарабынан 25-апрелде кайра жокко чыгарылып, кылмыш-жаза кодексинин 123-статьясынын 2-бөлүмүнүн 1-4-пункттары боюнча кылмыш ишин козгоп, жогоруда аты белгилүү болгон К.Жолдошбек уулунун жетекчилигиндеги тергөө тобу түзүлгөн эле… Н.Исмаилова менен Г.Исмаилованын үстүнөн Ош ШИИБи козгогон кылмыш ишин тергөөчү Алмаз Абдылдаев тергей баштайт.
Тергөөдө окуучу Гүлжамалды Ошко алып келген Н.Исмаилова Жалал-Абаддан такси менен Ошко жөнөгөнү турса, ал кыз машинеге өзү келип, "Ата-энем жок, жетиммин. Мени да Ошко ала кеткиле" деп ыйлап отуруп алган" дегендей көрсөтмө берет. Н.Исмаилованын айтуусунда, Гүлжамалдын өзүнүн акчасы жок болгондуктан, шопурга анын жол киреси үчүн алтын сөйкөлөрүн берип, аны кийин кайра кайтарып алган имиш. Анан Гүлжамал жалдырап ыйлагандыктан, сиңдиси Минуранын баласын бактырып, жашатып коюптур. Анын айтканына ишенсек, Гүлжамал жана анын апасы Мухабархан "боор ооруса, боорго тебет" болуп чыгат. Эгер өз көрсөтмөсү ырас болсо, Н.Исмаилова 1 ай 5 күндүн ичинде не үчүн "кароосуз кыз" жөнүндө бир да жолу милицияга, тиешелүү органдарга кайрылган эмес? Албетте, шектүү. Ал эми, Г.Саматова башынан эле ага карама-каршы көрсөтмө берип келатат. Маселен, "Кулагымдагы алтын сөйкөмдү Нургүл эже үйүнө жеткенде өзү чыгарып алган. Шопурга берген эмес" дейт ал. Гүлжамалдын көрсөтмөсү боюнча, таксисттин фотороботу түзүлгөн. Бирок, ал кийин "табылган" "таксистке" таптакыр окшошпойт. Гүжамал дагы өзү коркутуп алып кеткен тасисттин өңүн жакшы таанып калгандыгын, Нургүл өзү таап келген, анын айтканын тастыктаган кийинки "таксист" ал эместигин айтат. Сыягы, кара-көк түстөгү "иномарка" машинеси бар бирөөнү өздөрү эле таба коюшса керек.
Арийне, тергөөчүлөр бул жагдайлардын бирөөнү да эске албай, шектүү адамдардын айткандарына айныксыз "ишенүү" менен "тергөө" жүргүзгөн. Тергөөнү тырмакчага алып жазып жатканыбыз бекеринен эмес, тергөөчү дегеле иликтөө, тергөө ишин жүргүзгөн эмес десе да болот. Шектүү адамдарды кармоо иши кандай кайдыгерлик менен башталганын сөз арасында айттык. Андан кийинки тергөө иши андан беш бетер кайдыгерлик, шалаакылык, бир тараптын гана кызыкчылыгын көздөө менен жүргүзүлгөн. Күбөлөр толук суралып, шектүүлөр беттештирилип, мындан тышкары да тергеп, аныктоонун белгилүү ыкмаларын колдонушпаган. Ошентип, 10 күндө тергеп, аныктап кое турган ишти дээрлик үч айдан ашуун убакытка созушкан. А жыйынтыгында, Н.Исмаилова менен М.Жусумаматовадан башка кылмышка шектүү таксист жана анын жанындагы кызды да табышкан эмес. Ошентип, тергемиш болуп эле Ош ШИИБдин тергөө бөлүмүнүн тергөөчүсү, милициянын подполковниги А.Абдылдаев 5-августта "141-09-128 сандуу кылмыш иши боюнча Исмаилова Нургүл Арапбаевна жана Жусумаматова Миргүлдүн айыбын тастыктоочу далилдердин жетишсиз болгондугуна байланыштуу кылмыш иши өндүрүштөн кыскартылсын" деген токтом чыгара салат.
Мухабархан Базарова укук коргоо органдары кайдыгер, адилетсиз иш жүргүзүп жаткандыгын белгилеп, алардан ишти көзөмөлдөп, акыйкаттык үчүн жардам берүүнү өтүнүп, Кыргыз Республикасынын президенти К.Бакиевге, Жогорку Кеңештин төрагасы А.Тагаевге, башкы прокурор Э.Сатыбалдиевге төрт-беш жолудан арыз жазууга аргасыз болот. Бирок, баарынан "тиешелүү жерге териштирүүгө жибердик" дегендей окшош жооп алууда. Ал эми "тиешелүү жерлер" жогорку органдардын көрсөтмөсүн эске албай, дале өз билген намазын окуп жатат.
Укук коргоочу Шарап Абдыкадыровдун улам-улам кайрылып, эшик "жырткан" өжөр аракетинен кийин, 17-августта Ош шаардык прокуратурасы Н.Исмаилованын үстүнөн козголгон кылмыш иши өндүрүштөн мыйзамсыз кыскартылган деп токтом чыгарууга аргасыз болду. Эгер трегөөчү кылмыш ишин мыйзамсыз кыскартып, мыйзамсыз иш кылса, мыйзамга ылайык жаза тартышы керек да, туурабы? Тилекке каршы, азырынча ал тууралуу сөз да жок.
Жалал-Абад облустук прокуратурасы да М.Жусумаматованын үстүнөн козголгон кылмыш ишин (болгону жасалма документ жасагандыгы үчүн делген) Ш.Абдыкадыровдун аракеттеринен кийин сотко өткөрүүгө аргасыз болгон. 28-август күнү Сузак райсотунун судьясы Кубанычбек Касымбеков калыстык кылып, М.Жусумаматованын жасалма документ түзгөндүгүн аныктап, бирок, анын адам уурдоого тиешеси бар деген шек туудурганын эске алып, кайра тергөөгө жөнөттү.
Эгерде Н.Исмаилова жана анын өнөктөштөрү чындап эле Г.Саматованы уурдашкан болсо, эмне максат көздөшкөн? Кызды алар сексуалдык же башка максаттарга пайдаланып акча табууну ойлошу, ушул тармакта иш жүргүзгөн кандайдыр жашыруун каналдары болушу да толук мүмкүн. Иштин баары алаканга салгандай аныкталып, такталбаган соң, мындай болжолду жокко чыгара албайбыз. Анын үстүнө Гүлжамал өзү ошол туткунда жүргөн кезинде алардын "жаз келсе, Кореяга же Москвага жөнөтөбүз" деп өз ара сүйлөшүп жаткандыгын угуп калгандыгын айтат. Акыркы күндөрү Гүлжамал курактуу жаш кыздардын жоголуп жаткандыгы жашыруун эмес. М.Базарованын айтуусунда, сузактык милиционерлердин өздөрү эле "Сузактан 7-8 кыз жоголду" деп кол куушуруп отурган турбайбы.
Демек, Сузактагы "чубактын кунундай чубалган" иш жалгыз ата-энеге, бир үй-бүлөгө эле тиешелүү эмес, бүткүл коомчулукка тиешелүү. Андай кырсык ар бир үй-бүлөнүн башына түшүп калышы мүмкүн экендигин унутпоо керек. Андыктан, жогорудагы кылмыш иши адилет териштирилип, күнөөлүүлөр өз жазасын алышына бүгүн бүт коомчулук кызыкдар болушу шарт.
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөз"
Гөлөштүн арманы же оппозициянын дарманы
Суукта калган Нураны КУРУ убада "жылытабы"?
Оппозициянын "чыры" - реформанын "сыры"
"Сүйлөшө билсең" орун бар…
"Кылмышкер" деп табышты, 50 миң сом салышты
"Мен дагы журналист болом"
"элдин жерин сатууга Менин акым жок!"
Мамлекеттик тилдин 20 жылдыгына карата
Студенттик жатаканалар кимдер үчүн?..
Кыргызстанга президенттин курултайы керекпи же элдикиби?
Күз - мансапты барып сүз!
"Эркек болгондон кийин ушактан алыс болуш керек"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?