ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru hbs_cyr ru ky ru ru ru ru ru ky ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз-Түрк "Манас" университетине жаңы биринчи проректор келди
Аталган окуу жайдын ректорунун биринчи орун басары болуп Түркиядан математика илимдеринин доктору, профессор Себахаттин Балжы дайындалды.
Себахаттин Балжы 1976-жылы Анкара университетинин табигый илимдер факультетинин математика бөлүмүн, ошол эле учурда Анкара жогорку педагогикалык мектебин аяктаган. Ошол эле жылы лицейде математика мугалими болуп эмгек жолун баштайт. Кыска мөөнөттөн кийин Анкара университетинин табигый илимдер факультетининин математика бөлүмүнүн функциялардын теориясы кафедрасына кенже илимий кызматкер болуп кирет. 1978-жылдын июнь айында магистратураны, 1981-жылдын май айында докторантураны аяктайт.
Профессор Себахаттин Балжынын эл аралык деңгээлде жарыяланган жети, улуттук деңгээлде тогуз илимий эмгеги бар. "Азыркы алгебрага киришүү", "Жалпы математика" деген аталыштагы эки китептин автору.
Математика тармагы менен кошо эле кесип жолундагы акыркы 28 жылды жетекчилик кызматтарга жана кесиптик техникалык билим берүү чөйрөсүнө арнап келген.
Жетекчилик кызмат алып барууда иштин негизи катары башкаруу принцибине өзгөчө көңүл бөлгөн Себахаттин Балжы Дүйнөлүк Банк, Европа Бирдиги, Мамлекеттик пландоо мекемеси, Түркия кызматташтык жана өнүктүрүү агенттиги башкармалыгы, Америка федералдык өкмөтү, Миннесота университети, Анкара өндүрүштүк палатасы жана Стамбул өндүрүштүк палатасы тарабынан каржыланган жана колдоого алынган жыйырмага жакын долбоорлорду жетектеп келген. Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин биринчи проректорлук кызматына дайындалганга чейин Стамбулдагы Айдын университетинин проректору кызматын аркалап келген.
Проффессор Себахаттин Балжы кесиптик техникалык билим берүү, билим берүүгө инновацияларды киргизүү жана жаңылоо, аралыктан (дистанттык) окутуу, онлайн окуу, сапаттык ишеним жана аккредитация боюнча эл аралык деңгээлдеги 12 конференция жана симпозиумдарды уюштуруу менен АКШ, Англия, Германия, Австрия, Бельгия, Голландия, Италия, Португалия, Греция, Шотландия, Испания, Македония, Косова, Судан, Австралия, Финляндия, Түштүк Корея, Сингапур жана Болгария сыяктуу кыркка жакын өлкөдө конференция, семинарларга катышып, жүргүзгөн байкоолорун, изилдөөлөрүн ортого салып келген.
Бул жаңы келген жетекчинин келечектеги пландары, идеялары тууралуу биз менен болгон маегин кийинки чыгарылыштарыбыздан окуй аласыздар.
Келечектеги айыл чарба адистери үчүн борбор ачылды
Биомаданий ар түрдүүлүктү колдоо, электрондук маалымат базасын түзүү, агрардык адистикте окуган студенттер үчүн дициплиналар аралык семестрдик курстун программасын иштеп чыгуу жана аны окуу процессине киргизүү, тренингдерди, эл аралык конференцияларды, кыргыздардын салттуу билиминин көргөзмөлөрүн уюштуруу максатында түзүлгөн Биомаданий ар түрдүүлүк борбору Кыргыз улуттук агрардык университетинде ачылды.
28-январда өткөн борборду ачуу аземинде АКШнын Кристенсена Фондунун долбоорунун алкагында тегерек стол өткөрүлүп, ага республиканын айыл чарба адистерин даярдаган окуу жайлардын окутуучулары, окумуштуулар, Борбордук Азиядагы Кристенсен фонду катышты.
- Иш-чаранын негизги максаты унутулуп бара жаткан салттарды кайрадан иштеп чыгуу болуп эсептелет. Ата-бабаларыбыздан калган салтты унутта калтырбоо үчүн мындай борборлорду биздин окуу жайга гана эмес, башка окуу жайларга, мектептерге, жада калса бала бакчаларга ачабыз деген ойдобуз, - деди окуу жай ректору Т.Кубатбеков өз сөзүндө.
Тегерек столдун максаты - борбор үчүн нускамаларды иштеп чыгуу, пикир алмашуу, талкулоо болуп саналат.
28-январда Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунда белгилүү коомдук ишмерлер, белдүү окумуштуулардын катышуусунда "Кыргыз тилинин сөздүгү" китебинин бет ачаары болду.
Кайсы гана тил болбосун анын сөздүгүн түзүү ары жоопту да, опурталдуу иш. Анын жооптуулугу түзүлгөн сөздүктөгү ар бир сөзгө аныктама берип, маани­маңызын тилдик материалдар менен ачып берүү зарыл болсо, тескерисинче, опурталдуу жагы, "Сөздүккө" кирген сөздөрдүн этниалогиясын маанисин туура эмес чечмелеп койсоң коомчулук тарабынан сын­пикирге кабыласың.
Сөздүк түзүүнүн татаалдыгын "Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгүнүн" түзүлүш жана жарык көрүш тагдырынан байкасак деле болот.
1969­жылы "Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү", 1984­"Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгүнүн 1­ тому("А" -дан "К"- гө чейин) жарык көргөн менен, айрым сын-пикирлерди жаратып, "Сөздүктүн" андан ары улантылып иштешине кедерги болгон. Сөздүктүн кол жазмалары ар кимдин колуна кеткендей. Башка түрк тилдүү элдер өз тилдеринин 15-16 томдук түшүндүрмө сөздүгүнүн чыгарып жатышканда, биз кыргыз тилинин тамгалык курамын толук камтыган сөздөрдүн 1 томдугун чыгара албай, сөзгө сөлтүк кепке кемтик болдук. Ачыгын айтыш керек, эгер жаңы түзүлгөн Тил жана адабият институтуна филология илимдеринин доктору, профессор А.А.Акматалиев директор болуп келбегенде, мүмкүн, "Сөздүк" иши бир топ жыл дагы деле колго алынбай жата бермек. Жаңы директордун тынчы жок эмгекчилдиги аталган айсбергдин ордунан жылышына шарт түздү. Дегеле "Сөздүктү" түзүүдө, аны редакциялоодо, ошондой эле 2009-жылы жарык көргөн "Азыркы кыргыз тилинин грамматикасын чыгарууда А.А.Акматалиевдин эмгеги зор .
Жаңы түзүлгөн сөздүк эмнеси менен айырмаланат? Биринчиден, жаңы "Сөздүккө" тилибизге коомдук бир формациядан экинчи формацияга өткөндөн кийинки саясий, маданий, өзгөчө экономика, техника, электроника жаатындагы өздөштүрүлгөн сөздөрдүн кошулгандыгын, совет мезгилиндеги айрыкча саясатташкан түшүнүктөрдүн алынып салынгандыгын, сөздүк өтө дыкаттык менен иштелгендигин белгилеп кетмекчибиз.
Экинчиден, "Манас" эпосунан тартып, "Эл адабияты" сериясынын 30 томдугунан, "Залкар акындар" сериясынын, кыргыз адабиятынын классикалык жазуучуларынын чыгармаларынан алынган сөздөр, мисалдар менен "Сөздүктүн" толукталышы, илимий принципте иштелип чыгышы анын баалуулугун күчөтөт. Ошондой эле "Сөздүккө" диний түшүнүктөгү сөздөр, элдик үрп-адат , каада-салт, ырым-жырым, аңчылык, саяпкерчилик, устачылык, зергерчилик, саймачылыкка байланыштуу сөздөрдүн маанилик түшүнүктөрүнүн ачып берилгендиги, кыргыз тилиндеги фразеологизмдердин, алардын варианттарынын, диалектилик сөздөргө түшүндүрмөлөр берилиши, эскирген архаизм сөздөрдүн кайрадан активдештирилиши сөздүктүн баасын гана арттырат.
Кыргыз тилинин, дегеле кайсы гана тил болбосун, түшүндүрмө сөздүгүн түзүү үчүн кеминде он, он беш жыл убакыт талап кылынат. Кыска мөөнөттө, тактап айтканда, бир жылга жетпеген убакыттын ичинде ушундай "Сөздүктүн" түзүлүп жатышы кыргыз тил илимдеги бери болгондо өзгөчө жаңылык катары кароо зарыл.
Жаңы жарык көрө турган "Кыргыз тилинин сөздүгүнө" ак жол каалап, артынан далай сөздүктөрдү ээрчите келген, элдик керегине жараган ак жолтой эмгек болсун демекчибиз.
Айтмакчы, бул сөздүккө жазылуу жүрүп жатат. Жазылуу баасы 1500 сом.
Филология илимдеринин доктору, профессор.
Зээндүү балдар борборун ким колдойт?
Эки-үч жыл илгери белгилүү педагог Бакен Кособаева ачкан зээндүү балдар мектеби азыр кантип жатат экен деп, эжейдин өзүнө кайрылганыбызда, ал төмөнкүлөрдү айтып берди:
- Мен өзүм да силердин гезитке кайрылайын деп турдум эле. ЮНЕСКОнун колдоосу менен Табигый-математикалык сабактар боюнча зээндүү жаштарды жетилтүүчү борборду ачкан элек. 7-8-класстарга окуучуларды топтоп, уставда каралгандай, кошумча сабактарды өткөрө баштаганбыз. Бирок, тилекке каршы, эки жыл иштеп, үчүнчү жылга келгенде, сабак берүү үчүн ээлеп турган ордубуз өзүбүздүкү болбогонуна байланыштуу аны бошотуп берүүгө туура келди. Окуу бөлмөлөрүн ижаралоого акчабыз жетпей, окуучуларыбызды аргасыздан башка мектепке котордук. Алар билим алууну ийгиликтүү улантып жатышат. Арасынан бирөө быйылкы райондук олимпиадада жакшы көрсөткүчкө жетишти.
Биздин борбордун башкы максаты - таланттуу балдарды эл аралык конкурстарга, олимпиадаларга даярдап, ар тараптан өнүккөн жаштарды тарбиялап жетилтүү аркылуу мамлекетибиздин мыкты кадрларга болгон муктаждыгын канааттандырууга салым кошуу эле. Бул изги мүдөөбүздүн кайсы бир бөлүгү ишке аша баштаган болчу. Азыр биз ушундай кыйын жагдайга туш келдик. Эми Уставыбызды кайра түзбөсөк болбойт. Борбордун мурдагы жеке-мамлекеттик статусун өзгөртүп, жеке мектеп кылып каттоодон өтөлү деп жатабыз. Демилгечил, чыгармачылык менен иштеген жаш мугалимдерибиз бар. Азыр бизге колдоо көрсөтүп, жеке статусу менен катталуучу Борбордун негиздөөчүсү боло ала турган инсандарды издеп жатабыз. Кыргыздын келечегине кайдигер карабаган, колунда бар азаматтарыбыз жардамга келет деп үмүттөнөм.
Жазып алган Жолдош Турдубаев
Редакциядан: Жогоруда сөзгө алынган Борбордун иши, бүгүнкү оор абалга туш келишинин себептери тууралуу маекти гезитибиздин кийинки санынан окуйсуздар.
Илимий иштердин жыйынтыгы чыгарылды
Кыргыз-Өзбек университети кышкы каникул учурунда үч күндүк жалпы университеттик илимий сессия өткөрдү. Бул туурасында окуу жайдан кабарлашты.
Мындай илимий сессия окуу жайда жыл сайын өткөрүлүп келет. Анда окуу жайдын баардык курамы бир жылда жасалган иштер боюнча илимий отчеттерду жасап, жасалган иштеринин жыйынтыгын алдыга алып чыгышты. Мындай иш-чарадан студенттер чөйрөсү дагы сыртта калбай илимий иштери тууралуу жалпы маалымат беришти.
Илимий сессиянын жыйынтыгында 22 номинацияда жеңүүчүлөр, мыкты бөлүмдөр аныкталып, баалуу белектер менен сыйланышты. "2009-жылдын мыкты илимдин кандидаты" - А.Кулназаров аталса, "Мыкты илимдин доктору" наамына Ж.Маманазаров татыган. "Мыкты аспирант жана илим изилдөөчү" болуп М.Кадырова, И.Сайпидинов, Ф.Шерматова, А.Зулпукаров, З.Жоробеков, Р.Исахановалар аталды.
"Кутбилим", жањы саны... • кыргызча... o
email • архив • редакция
Салттуу тарбия неге начарлады?
СВЕТ И ТЕНИ ОБРАЗОВАНИЯ
Кыргыз-Түрк "Манас" университетине жаңы биринчи проректор келди
Салттуу тарбия неге начарлады?
Камкорчулар кеңеши ыктыярдуу жардамды ирээтке келтирет
ТААСЫН ТАЛАНТ, ДАСЫККАН УСТАТ
КНИГА - ЛУЧШИЙ ПОДАРОК
Каким быть кадрам в информационный век
АЛГАЧКЫ АГАРТУУЧУ АККЫЗ АПА
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?