hbs_cyr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru uk ky ru uk ky bg ky ky ru ky kk ru ky ky ru uk ky ru ky ru ky ru hbs_cyr ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Рашид Сулайманов, отставкадагы полковник :
"ӨЗДӨН ЧЫККАН ЖАТ ЖАМАН"
Камалган кыргыздарын Өзбекстанга эмес, Россияга жөнөтөлү, эмне үчүн кыргыз балдарды Өзбекстанга жөнөтүп жатабыз" деп айтсам, бир жолу Жогорку Кеңештин сессиясында депутат Садыкжан Камалов "Урматтуу Президент, менин сизге Өзбекстанда жана Кыргызстанда жашаган өзбектердин атынан арызым бар. Биздин Кара-Суудан начальник милиция болуп иштеген Сулайманов Рашид деген бар. Ал улутчул", "Парламенттик комиссия түзүп текшертип бериңиз" деди. Анан прокуратура, КГБ, депутаттардан түзүлгөн комиссия келип текшерип далилдей алышкан жок. Акыры муфтийи С.Камалов "улутчул кетсин" деп элди чыгарып койду. Мен улутчулдук кылып эч нерсе кылган жокмун. Мен болгону чындык гана болсун, кыргыз балдарын өлтүргөндөрдү табайлы дегемин. Менин катымы Ф.Кулов орун басары Молдогазиевге дайындаган экен. Ал мени кызматтан алды. Мен Жалал-Абадга которулуп келдим.
Ош окуясында Москвадан келген орустар Кара-Сууда, Ошто жатаканаларда өзбектердин жанында жашашты. Өзбектер аларга күнү-түнү аш, акча ташыды. Кыргыздардын өлүгүн монтаждап, "мына өзбектердин өлүгү" деп ыйлап көрсөтүшсө, алар ага ишенип, кыргыздарды короо-короо кылып соттоп, мөөнөтүн өтөө үчүн Өзбекстанга жөнөтүштү. Бул бийликтин саткындыгы. Өзбекстандын түрмөсүнө "өзбекти өлтүрүп келди" деген кыргыз эмне болот. Аларды кор кылбай ушул эле жерден атып салыш керек болчу. Мисалы, токсонунчу жылдагы Ош окуясында Кара-Сууда 73кө жакын кыргыз жашы, бала -чакасы, аялы боюнда бары өлдү, 11 өзбектин эркектери гана урушуп жатып өлгөн. Кыргыз согушуп кетсе, жаш балдарга, аялдарга тийбейт экен.
Мен сага ошол учурдагы бир окуяны айтып берейин. Кашкар-Кыштак деген жерде кыргызды жаманатты кылыш үчүн менин колумда иштеген улук лейтанантты он жыл бирге окуган достору түндөсү өлтүрүп, Ак-Таш деген кыргыздын айылына түндөсү пахтанын ичине алып барып таштап, тапанчасын базарга алып барып бекитип коюшуптур. Эртеси 20 миң өзбек нааразы болуп, жолду тосуп кыйкырып турушту. Анан мен комендант катары Россиянын полкун 200гө жакын адамды алып келип териштирип, (обработка кылып) классташтары өлтүргөнүн аныктадык. Алар өздөрү мойнуна алышып, базарда катып койгон тапанчаны таап беришти.
- Өзбектер эмне максатты көздөгөн?
- Баарыбыз эле билебиз, акыркы 100-200 жыл ичиндеги мамлекеттер аралык согуштардын бардыгы жер жана байлык талашкандан болгон. Кыргызстандын эң негизги байлыгы Жалал-Абадда. Бул - Нарын суусу, Токтогул суу сактагычы, ГЭСтер. Кошуналар суу жок болсо кантип жашайт? Дагы 50-60 жылдан кийин нефть түгөнөт. Суу - түгөнбөй турган байлык. Азыр эле дүйнөдө таза суу проблемасы башталды. Биздин Нарындын суусун чекесинен эле сузуп иче берсе болот. Анан 25 мл. калк жашаган кошуналар биздин сууга кызыкпайт деп ким айта алат? Кошуналардын бийликте отургандары эгер 50 млн. болуп кетсек эмне кылабыз деп ойлонуп, Ош, Жалал-Абадды ошон үчүн миң жылдардан бери жашап келаткан биздин жерибиз деп талашып жатышат да.
Быйыл эле Ош, Жалал-Абад тополоңу башталаар алдында К.Батыровду үч күн бою күнү-түнү, "ОшТВ", "Мезон ТВ" көрсөтүүлөрү кайталап берип жатты. Аны түндүктө жашагандар көргөн жок. Ошондо К.Батыров: "Мына, биз 20 жылдан бери күткөн күн келди. Өзбектер башыңарды көтөргүлө! Биздин күн келди" - деп айтып жатты. Эми болсо интернеттен "мени азыркы бийлик түрткөн" деп шылтап жатат. Бул эмне деген бийлик?! Элди, кыргызды ойлогон бийликпи же кызматы менен үстөлүн сактоо үчүн эли-жерин курмандыкка чалган бийликпи?!
Мына, К.Батыров "жыйырма жыл күттүк" деп жатат. Мындай окуя 1968-жылы да болгон. Жалал-Абад шаарында да араздашуу болуп, студенттер көтөрүлүп чыккан. Жыйырма эки жылдан кийин Ош окуясы кайра кайталанган. Албетте, бечара, карапайым өзбектерде күнөө жок, алардын башын айландырып алдап, "биз силерди жыргатып жиберебиз" деп жаткан "кыйындарда", үчүнчү күчтөрдө. Азыр үчүнчү күч деп эле айтып калышат. Ошол үчүнчү күч алыста эмес, кошунабыз да.
Интернет аркылуу К.Батыров К.Бакиевди колдогон күчтөрдү жогот деп үгүттөгөн деп айтып жатат. Бакиевди колдогондорду жок кылса, жаш балдарды, кыздарды эмнеге өлтүрөт? Эмне үчүн наристелерди өлтүрөт? Бакиевдин атын угуп, телевизордон көрүп жүргөн байкуштар эмне үчүн өлүш керек? Эмне үчүн мечиттен азан айтылат? Эмне үчүн бийлик чара көрбөйт? Эмне үчүн К.Батыров интернеттен биздин Президентибиз Р.Отунбаеванын, Ө.Текебаевдин, А.Бекназаровдун, И,Исаковдун атын айтып, күнөөлөп жатса жооп бербейт.Себеби, Кадыржан келесоо эмес, сүйлөшкөндөрүн бүт жазып алган.
- Дегеле бул окуя кандайча башталды. Оштонбу же Жалал-Абадданбы?
- Адегенде Жалал-Абаддан башталды. Бакиевдин туугандары 30-40 аял областтык администрацияны басып кирип, губернаторду кууп чыгып отурушуп алганда, губернатор Б.Асанов К. Батыровго жүгүрүп барды. Анткени "К.Батыров жардам берет" деген Бишкектен көрсөтмө болуп турган. Б.Асановду бир кыргыз эл, ал турсун кара-дарыялык айылдаштары да колдогон жок. Ушундан улам эле анын ким экенин түшүнүп алса болот.
К.Батыров университетинин алдында улутташтарын кыргыздарга, Кыргызстан деген мамлекетке каршы үгүттөп, "бизге күн келди" десе, Б.Асанов коштоп күлүп, алакан чаап турду. Ал:"Башыңды көтөр, кыргызга кимди каршы коюп жатасың? Сен менин элиме элиңди эмне үчүн каршы коюп жатасың? Анда губернатордун мага кереги жок" -деп айтпайбы. Чатак ошондон башталды да. Анан Базар-Коргондон атамекенчилер келишти. Алдыда атамекенчилер, ортодо куралданган К.Батыровдун адамдары, анан бири-бирине таш ыргытышып, 5-6 адам өлүп кетти. (Муну К.Батыров да айтып жатат) Анан эл чогулуп толкуп, Телтору ат майданына жыйылып, "жыйырма күндөй К.Батыровдон курал жарагын алгыла, камагыла" деп, ок жеп өлгөн балдардын аталары баш болуп турду. И.Исаков келип "үч күндүн ичинде кармаймын, камаймын" деп сөзүнө турбай койду. Ошондон кийин Ош окуясы башталып кетти. Ошто оперативдик маалымат боюнча өзбек балдар баштады деп айтышууда Алар кимге ишенип жатат. К. Батыровго, анын убадасына ишенип жатат да. Ошондо Жалал-Абадда да эл жыйылып, бийликке карата"жыйырма күндөн бери К.Батыровду кармап, курал-жарактарын ала алган жоксуңар. Ошто кыргыздар кырылып жатат. Биз барабыз" деп кызуу кандуулукка алдырып чыгышты. Муну областтык милициянын начальниги С.Бакиров угуп турду.Ошондо бирөө таяк жеп келди, ортого чыгып алып "Сузактын четиндеги Ош-Бишкек жолундагы "САНПА"да кыргыздарды бирөө өрттөп, өлтүрүп жатат" деп кыйкырды. Мен өзүм милиционер болгондуктан алгач провокация кылып жатат деп ойлодум да жанына барып "элди козутпа, эл зорго турат" деп айттым. Бир саатка жетпей дагы бирөө ок жеп келдиби, бычак жеп келдиби айтор кансырап жетип келип, "мен тирүү калдым" деп элге кайрылды. Анан эл толкуп, Жалал-Абаддагы окуя башталып кетти.
Мына ошондо САНПА пахта тазалоочу жайда жөн жай эле бала-чакасы менен бейкапар өтүп бара жаткандарды өлтүрүп жатпайбы. Мен алардын уюштуруучуларынан экөөнү билем. Бирөө милицияда иштеп пенсияга чыккан. Экинчиси жашыраак. Ал да милицияда иштеген. Наркотикага каршы бөлүмдө иштеп жүрүп, кийин наркотика бизнесине өтүп кеткен. Мен алардын милиция болуп иштеп анан мыкаачылык менен аялдарды, балдарды өлтүргөнүнө таң калып жатам.
- Июнь окуясына жергиликтүү бийлик, Убактылуу өкмөт келишүүчүлүк менен мамиле кылды деп жатышат?..
- Балким, К.Батыров жөндөн-жөн эле элине "башыңарды көтөргүлө" деп айта албайт. Демек жогор жактан бирөө колдогон. Эми ачыгын айтып берейин. Ош окуясы болор алдында Бишкекте турган бир тааныш генерал (атын айтпай эле коеюн) телефон чалып губернатор Б.Асановду кабинетинен кууп чыгарганы жатышыптыр, барып койчу деп сурангандыктан, пенсиядагы киши болсом, бошмун да бардым. Барсам губернаторду аялдар эшикке алып чыгып алышып жулмалап, жаштар арматурага газетаны ороп алышып, азыр бул жакка алып чыгып урабыз деп жатышкан экен. Мен губернаторду таанычу деле эмесмин, жанына бардым. Үч-төрт жан сакчысы бар экен. "Иним, кетип кал" дедим. Ал "кетпеймин, ушул жерден өлөм" деди. "Этият бол" деп дагы бир жолу эскерттим. Жанында орун басары мен тааныган Тайкожо Гиязов жүрүптүр. Ага балдар асыла баштады эле, "кетип кал деп айттым эле" кетип калды.
Кийин Б.Асановду кайрадан кабинетке отургузганда, мен тааныш генералга чалып "губернаторду отургузгуңар келсе мен түштүктүн менталитетин, психологиясын жакшы билем. Өзбектердин максаты башка, ушундан пайдаланат. Токсонунчу жылдары да аракет кылып, максаты ишке ашпай калган. Булар биздин Президентибиз качып, олку-солку болуп, кыргыздар бири-бирибиз менен тытышып жатканыбызда, "бул күндү күттүк" деп айтып жатпайбы, ошондуктан кыргыздар өзүбүз эле жардам берип Б.Асановду отургузалы. Мейли карадарыялык жердештери, базаркоргондук атамекенчилер келсин. Антпесек, өзбектер менен кыргыздар согушуп кетет. Менин башыман өткөн" деп айттым. "Ак үйдөгүлөргө айтып койчу" деп сурандым. Бир сааттан кийин мага чалып: "Булар укпай жатат" - деп айтты. Анан чын эле атышып кетишти. Ошондо кыргыздар барганда атышып кетсек да, жарашып алат элек. Өзбек-кыргыз болуп кетти.
Эми буларды ачык айтпастан бийлик муну "бакиевчилер" деп Бакиевге шылтап жатат. Өзбектердин сепаратисттик аракети мен билгенден 1985-жылдан бери байкалып келе жаткан. Түштүктүн эли дартыбыз ичибизде болуп турду, бир жагынан өзбектер тил талашып, жер талашып, экинчи жагынан бакиевчилер деп билип-билбей айыптап жатышты. Бакиевде биздин эмне ишибиз бар. Ал биздин казаныбызга аш салып бермек беле. Күнөөсү болсо, далилдеп, жоопко тартышсын.
Мына азыр бакиевчилер деп айта албай калышты.
- Кыргыздардын К.Батыровго нааразылыгы Тейит айылындагы К.Бакиевдин үйүн өрттөгөндөн кийин күч алып кетти деп айтышууда?
- Демократиялык, укуктук мамлекет курабыз деп бакылдап жатабыз. Демократиялык мамлекетте "самосуд", "таш-бараңга алуу" деген болбош керек. Мына "самосуд" Таластан башталды. Милициянын министри барганда кармап алып уруп, токмоктоп, аз жерден өлтүрүп кое жаздашты. Эгер ал кылмышкер болсо колуна кишенди салып, камап, аны далилдеп соттош керек. Тейиттеги аксакалдар айтып жатат өрттөп жатканда биз жалдырап ыйладык дейт. "Өрттөбөгүлө, Бакиевдер качып кетти, бирөөнү- поликлиника, бирөөнү- бала бакча кылып алгыла деп айткан" деп айтсак да уккан жок. К.Батыров баш болуп, өзбек кыргыздар аралашып күлүп турушту деп айтышты. Бул деген - "самосуд". Мыйзам боюнча сот болуп, сот өрттөсүн десе, өрттөш керек. Ар жерде "самосуд" боло берсе, кантип анан мамлекет болот?!
Биз түшүндүк. 15-20 жылдан кийин өзбек-кыргыз проблемасы кайрадан башталат. Себеби, суу, алтын, көмүр кендери, нефть, газ сулуу токойлор Жалал-Абадда. Эгер Бакиевди колдогондо бүткүл түштүк эли көтөрүлүп чыкмак. Биздин эл, жерин коргоймун деп чыкса бийлик капа кылды. Эң негизгиси- дүйнөгө жаманатты кылды. Бийлик Бакиевдин акчасына чыкты деп жатат. Анда биз Бакиевдин акчасын алып жөн эле жашап жаткан өзбектерди эч күнөөсүз эле өлтүрүп жатыппыз да. Бул жерде Бакиев күнөөлүү эмес, акчага алданган кыргыз күнөөлүү, бандит болуп жатпайбы. Чындыгында андай эмес да. Минтип айтып жаткандар түшүнбөйт, демагог. Мен өзбектердин арасында (биздин айылды "сарт маале" деп коет) чоңойгом. Мени өзбек мугалимдер окуткан. Ошондуктан Сааданбеков, Дүйшөбаев билеби же мен билемби. Акаев жаман болсо, Бакиев жаман болсо өзүбүз чечишибиз керек. Чет жактарга жамандабашыбыз керек. Бакиевди жамандап өч алып, амбицияны көрсөтпөш үчүн кыргыз элин жамандабаш керек. Минтип эми бүт дүйнөгө жаманатты болуп жатабыз.
Маектешкен Орозалы Карасартов, Жалал-Абад областы.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Отунбаева коалиция түзүүнү СДПКга сунуштады
Акылы акча менен өлчөнгөн өлкөдө баары боло берет турбайбы
Кулов колун Мадумаров менен Сариевге сунат
Атамбаев өкмөт башчы болобу?
КУРУТТАН КУРУ ЖАЛАК КАЛЫПСЫҢАР ГО, "АЛИБИ"
"Мен Москвага жүгүнүүгө аракет кылган саясатчылар үчүн уялып жатам"
"Мен Москвага жүгүнүүгө аракет кылган саясатчылар үчүн уялып жатам"
Рашид Сулайманов, отставкадагы полковник :
"ӨЗДӨН ЧЫККАН ЖАТ ЖАМАН"
"Алиби" гезитинин башкы редактору
Кыргыз Республикасынын Президенти Р.И.Отунбаевага,
Бах чиркин, керилет го...
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?