ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ru ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ky ru ky mr ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru kk bg ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Эмне эле парламентке асыла бересиңер, ыя?
Эл дүрбөсө мен да кошо дүрбөп, бир оюмду айтпасам арманда калчудай болуп турам. Чынында эле айта турган тема. Тээ 1993-жылы легендарлуу атка конгон советтик Кыргызстандан калган 350 депутаттуу парламент мамлекеттик символикаларды кабыл алган. Аныгында эле коомдун ар катмарынан куралган парламент эле. Бирок, көп маселелерди талкуулап жатканда азыркы парламенттей чыр салганын коюшчу эмес. Акырында алтын чырына аралаша коюшуп, парламентти Аскар Акаев таратып жиберген. Менин айтайын дегеним, ошол парламенттин жалпы жыйынында Кыргызстандын символикаларын кабыл алуу катуу талаш-тартыштар менен коштолгон. Мамлекеттик тууну кабыл алып жатканда туунун өңү боюнча талаш катуу болгон. Демократтар, КДК кыймылынын тең төрагасы Казат Акматов баш болгон жаңычыл мүнөздөгү эл өкүлдөрү туунун өңү көк асмандын өңүндөй болсун деген позицияны карманышса, жазуучу Төлөгөн Касымбеков баштаган эски нуктагы аксакалдар туунун өңү кызыл болуш керектигин айткан. Эки тарап тең Манас эпосунан үзүндүлөрдү мисалга келтиришкен. Бири Көк Асаба деген чыныгы туу. Ал эми кызыл туу согуштарда көтөрүлгөн дешсе, экинчи тарабы кызыл байрак, кызыл туу деген башкы мааниге ээ экенин саймедирешкен. Баарынан да жазуучу Төлөгөн Касымбеков аксакал катуу көшөргөн. Түштүктүн баары көк түстү аза күткөндө колдоноорун мисалга тартып туруп алган. Чындыгында андай деле эмес болучу. Түштүктө аза күткөндө кара кийишет. Болгону кырк аш, 52 күндүк жакындаганда гана кочкул жашыл түстөгү кийим кийишет. Ошол өңдүн атын жашырып көк деп коюшат кыргыздар. Көк чыкты деп чөп чыкканды айтабыз. Бул болгону ошол сулуулукка көз тийбесин деген мааниде жашыл өңдү жашырышкан белги. Кыргызда көз тийбесин, суук көздөн, суук сөздөн сактасын деген аялуу түшүнүк бар. Мына ошол түшүнүктүн арты менен жашыл өң көк түскө айланып калган. Тагыраак айтканда Төлөгөн аксакал муну жакшы билген. Бирок, дилинде коммунисттердин кызыл түстүү принциби турганын жашырууга болбойт. Сталиндик доордо Манас эпосу коммунисттик принциптерге каршы келбегидей деңгээлде оңдолгону белгилүү. Мисалга алсак кийинчерээк деле, 1963-жылы СССР менен Кытай Эл Республикасынын ортосунда тиреш орун алган чакта Манас эпосундагы кытай деген терминдин баары калмак деп которулган. Бул аракет эпосту сактап калуу максатында жасалган. Ушул сыяктуу эле көк туунун баары кызыл тууга алмашып, СССРдин мамлекеттик символикаларына каршы келбей тургандай өзгөртүүлөр орун алган. Бир жагынан 1930-жылдары түзүлгөн Алаш Ордо кыймылы жана "Туран" партиясынын символикалары да көк түстө болгондугу буга себеп болгон. Мына ушул жагдайларды жашырган коммунисттик мүнөздөгү топ Манастын оңдолгон вариантын мисалга тарта коюшуп жеңип чыгууга үлгүрүшкөн. Анан калса ошол парламенттин айлакер спикери Медеткан Шеримкулов дагы кызыл тууну биринчи кезекте добушка коюп жиберген.
Эми бул желектин кабыл алынган тарыхы тууралуу азыноолак маалыматты мисал кылган менин жеке пикирим. Учурда мамлекеттик символикаларды өзгөртүү боюнча парламенттик комиссия түзүлүп, аталган комиссия туунун бир канча варианттарынын үстүндө иштеп жатат. Ал ортодо кызыл түстү башкы символ кылган "Ата Мекен" партиясынын баштан берки активисти, учурда "Ата Мекен" фракциясынан парламентте депутат болгон Райкан Төлөгөнов атасы Төлөгөн аксакалдын мындан 18 жыл мурдагы аргументин кайталап, байма-бай кыйкыра баштады. Ошондой эле драматург Бексултан Жакиев дагы өз пикирин билдирип, мамлекеттик тууну өзгөртүүнүн аркасында өкмөттүн иштешине тоскоол болууну каалаган күчтөрдүн популисттик аракети дегенге өттү. Өкмөттүн иши менен мамлекеттик туунун кандай жакындыгы бар? Же мамлекеттик желек өзгөртүлсө Алмазбек Атамбаев иштей албай калабы? Анан калса Бексултан агай депутаттар популизм менен алектенгенди коюп экономиканы көтөрүүнүн, кымбатчылыкты жоюунун үстүндө иштесе жакшы болмок дептир. Кымбатчылыкты жоюунун үстүндө өкмөт иштеп жатпайбы. Болгону парламенттин милдети ошого ылайык мыйзамдарды кабыл алып берүү. Ал эми мыйзамдардын аткарылышын Президент көзөмөлдөшү керек. Бексултан агайыбыздын дагы бир кебине абай салсак, ал киши мамлекеттик туу көк түскө алмаша турган болсо, казактар бизди туурап жатат деп кыргыздарды сындайт имиш. Сындай берсин! Ансыз да кечээ эле чогуу жашап келген боордошторубуз бизди жапайы калкка теңеп, Афганистанга айлантып жатканын унуттукпу? Каалашынча сындашсын. Көк түс казактарга эмес, жалпы адамзатка тиешелүү экенин эстен чыгарышпаса болгону. Ким кандай түстөгү, кандай мазмундагы символика кабыл албасын, ал жалпы эл аралык нормаларга туура келсе болду. Ошондой эле айрым адамдардын пикирине таяна турган болсок, учурдагы парламенттин мамлекеттик символикаларга тийишүүгө моралдык укугу жок экен. ошол эле учурда символикаларды шашпай өзгөртүү керек имиш. Албетте, бул дагы бирөөнүн пикири. Бирок жакшыбы, жаманбы бул парламентти эл шайлаган, аны баары тааныган. Учурдагы саясатты башмыйзамдын чегинде жүргүзүүгө толук укуктуу парламент. Болуптур, бул парламенттин укугу жок экен, анда кайсы парламент укуктуу? Мындан сонун парламент шайланып келип баарын кыйратып жиберет деп ким кепил боло алат? Шашпаш керек дейт, акыркы 20 жылдан бери эле шашпашыбыз керек, ойлонушубуз керек деп эле келе жатабыз го? 20 жылда кызыл эт бала деле ата-энесин неберелүү кылганга жарап калат экен. А биз эмнеге жарадык мамлекет катары? Качан жана ким келип бизге мыкты символикаларды жасап бериши керек? Эмне үчүн бүгүнкү парламенттин укугу жок, ал эми кийинки парламенттер менен легендарлуу парламент өз ыйгарым укугун толук колдонууга укуктуу болушу керек? Шашпаш керек, ойлонуш керек деп ар ким чөнтөккө бирдеме салып койсо жүгүрүп чыгып көрүнгөндүн пикирин коомчулукка таңуулагандын ордуна таза дил, асыл ой, ак жүрөк менен келечекке жакшы багыт берүүнү ойлонгонго эмне үчүн болбосун?
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Сот акча ашагандарды кустура алабы?
Кытай жакынкы беш жылда дүйнөдөгү
Мекен үчүн кечип коюп өмүрдөн,
Желегиме жүрөк каны төгүлгөн
Эл аралык комиссиянын отчетунан кийинки ойлор
Эмне эле парламентке асыла бересиңер, ыя?
Монополияны жөнгө салуу агенттиги билдирет
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?