ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ky ru kk ru ru ru uk ky ru ky ru ky ru ru ru ky bg ky ky ru ru ru kk ky ru myv ky ru ky ru ky ky ru ky ru ru ru av ru ky ru ky ru ky ru ru ru uk ky ru ky ru kk ru ru ru ky ru en ru
"Агым", 19.06.09 - 13-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Калктын кеңири катмары мамлекеттик кызматка орношуу үчүн сөзсүз колдой турган тирөөчүң болуу керек деп түшүнүп калганына көп болду. Анан да "кызматка келген киши ичип-жеп өзүнүн кызыкчылыгы үчүн иштейт, элди ойлогон киши жок" деген нааразылык көп айтылат. Негизи, чоң болууга умтулуу кыргыздын табиятында бар. Белдүү кызматта иштеген адам туугандары, айылдаштары үчүн сыймык. Анткени жакындарынын жеке маселесин чечип берүүгө кудурети жетет. Биз мамлекеттик кызматтын көйгөйлөрү, статс-катчынын ролу, паракорлук, кызмат абалынан кыянат пайдалануу жана башка маселелер туурасында тегерек үстөл уюштурдук. Ага Маданият жана маалымат министрлигинин статс-катчысы Мукталы БЕКТЕНАЛИЕВ, Кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо боюнча мамагенттиктин статс-катчысы Күмүшбек ШАМКАНОВ, Юстиция министрлигинин статс-катчысы Аида САЛЯНОВА, Миграция жана жумуштуулук боюнча мамлекеттик комитеттин статс-катчысы Тынычбек ТАБЫЛДИЕВ, Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча агенттиктин статс-катчысы Бахтияр ФАТТАХОВ, Салыктар жана жыйымдар боюнча мамлекеттик комитеттин статс-катчысы Шерикул СУЛТАНОВ, Архитектура жана курулуш боюнча мамагенттиктин статс-катчысы Үсөналы БЕКИШОВ катышты. Иш-чараны мамлекеттик кызмат боюнча агенттиктин маалымат кызматы атайын "Агым" үчүн уюштурду.
- Алды менен статс-катчылык институту жөнүндө баарлашсак. Азыр бул кызмат жөнүндө көпчүлүк биле бербейт. Ушул кызматтын функциясынан баштасаңар.
А.Салянова: - Статс-катчылык институту бизде 2004-жылы түзүлдү. Муну киргизүүдөгү негизги максат - кадрлардын туруктуу иштеши, көзкарандысыздыгы. Мында мамлекеттик кызматка кабыл алуу сынак аркылуу тестирлөө жолу менен жүргүзүлөт. Катышуучуларды атайын комиссия кароодон өткөрөт. Кызматка объективдүү тандоо, сынак жүргүзүү, ачык-айкын жумушка алуу, окутуу, квалификацияны жогорулатуу сыяктуу нерселердин баары программалык негизде болуп калды. Ушул иштердин баары статс-катчыга жүктөлгөн. Былтыр мамлекеттик кызматкерлердин 80%ы конкурстук негизде тандалган. Азыр бул көрсөткүч 90 пайызга жетти.
Т.Табылдиев: - Менин оюмча, статс-катчылыкты киргизүүнүн башкы себеби, азыр мамлекеттик органдын биринчи жетекчилери бат-бат алмашып турат. Алар өз кишилерин алып келип, аппарат кызматкерлерин өзү каалагандай алмаштырбасын деген максатта статс-катчылык институту киргизилген. Бул өз максатына жетти деп ойлойм.
- Демек, жаңы министр келсе башкы бухгалтерди, каржы бөлүмүнүн башчысын же башка адистерди кызматтан алып, өз кишилерин кое албайт экен да?
Т.Табылдиев: - Ооба. Бирок статс-катчыга жүктөлгөн милдеттердин баары эле аткарылып жатат дегенден алысмын. Азыр кадрларды тандоодо дос, тааныштык, өйдө жактан басым көрсөтүү жокко эсе болуп баратат. Кадрларды сактоо үчүн жакшы эмгек акы керек. Азыр жакшы кадрлардын мамкызматтан бизнеске кетип жаткандары бар. Себеби, тандоо мүмкүнчүлүгү көп.
- Жашыруун болбосо, статс-катчылардын айлык акысы канча?
Т.Табылдиев: - Жашыруун эмес, болгону 16 миң сом. Азыр 16 миң сомду фирмада иштеген кабылдамадагы катчылар деле алып атат. Жер-жерлердеги адистерибиз 2500 сом, борбордук аппараттагылар 4 миңден 6 миң сомго чейин алышат.
- Сынак менен тандоодон чын эле жакшы кызматкерлер келет бекен?
Б.Фаттахов: - Сынак болгон соң атаандаштык болот. Электен кадрлар өз күчү менен өтөт. Биз азыр мамкызматкерлерди кайра окутуу системасын талаптагыдай түзүүгө жетишкен жокпуз. Мында каржы көйгөйү да бар.
- Эл арасында мамлекеттик кызматкерлер пара алып, өз кызыкчылыгын гана ойлойт, алардан элге пайда аз деп ойлогондор да бар. Деги эле бүгүнкү күндө карапайым кедейдин баласы мамкызматка орношконго мүмкүнчүлүк барбы?
Ү.Бекишев: - Бар. Тестирлөө-дөн өтүп, комиссия мүчөлөрүнө билим жөндөмүн далилдеп берсе иштей алат.
Т.Табылдиев: - Азыр имиштер менен жашаган болбойт. Учурдун пайдаланып, силердин гезит аркылуу айта кетейин. Мисалы, биздин миграция жана жумуштуулук комитети башкы адистин кызмат ордуна сынак жарыяладык. Каалоочулар келип атсалышса болот. Бирок, бир нерсени унутпоо керек. Мамкызмат боюнча мыйзам бар, ошонун талабына жооп бериш керек. Кээ бирөө университетти бүтүп эле башкармалыкка башчы болууну самайт экен.
Б.Фаттахов: - Коррупция жок десек, чындыкка жатпайт. Декларация толтурууда жакшы иштер жүрбөй жатат. Ачык-айкындуулук болбогон жерде гана паракорлук өкүм сүрөт. Менимче, мамкызмат агенттиги менен паракорлукка каршы күрөшүү агенттигин кошуп койсо дурус болмок.
К.Шамканов: - Азыр мамлекет башчыбыз мамкызматкерлердин баркын көтөрүү боюнча чоң маселе коюп жатат. Жанагы сиз айткан мамкызматкерлер ичип-жеп, особняк салып жыргап жүрөт дегендерге кошулбайм. Азыр кызматкерлердин маянасы бир аз көтөрүлүп калды. Кээ бир аймактарда айлыктын аздыгынан кадрлар сынакка да катышпай жатат. Ошондой болсо да, паракорлукту жоюуда декларация үстүндө көп иштөө керек дегенге кошулам. Азыр өнөйүн-өсөйүн деп таза иштеген жаштардын көп экени мени кубандырат. Бул да болсо сынактын акыбети деп ойлойм.
М.Бектеналиев: - Мен сөзүмдү жогорудагы коллегаларымдын ойлоруна кошулуу менен өзүм иштеген маданият министрлиги жөнүндө айтсам. Министр улуттук маданиятты өнүктүрүүнүн үстүндө иштеп жатса, статс-катчы өзүнүн аппараты менен маданият кызматкерлеринин материалдык-техникалык базасын чыңдоонун үстүндө иштейт. Негизи, Маданият министрлигинде жыйырма миңге жакын кызматкер бар. Биз дагы кызматкерлерди сынактын негизинде алабыз. Бирок айлык акынын аздыгынан кызматкерлерибиз жетишсиз.
А.Салянова: - Менимче, мамкызматкерлерди тандоо сынактарын элге көргөзүп жеткирсе, мамлекеттик кызматка жөнөкөй адамдардын ишеничи пайда болмок.
Б.Фаттахов: - Мамкызматкерлердин маянасын көтөрмөйүнчө маселени чечүү кыйын. Азыр өтө мыкты жаштарыбыз эларалык уюмдарга, жеке фирмаларга иштөө үчүн кетип жатат. Себеби, ал жакта жакшы акча төлөйт.
Т.Табылдиев: - Мурда кадрларды бир киши дайындап ага жагынуу психологиясы пайда болчу. Азыр сынак аркылуу келген кадрларда өз күчүнө ишенүүчүлүк күчтүү. Себеби, ал кызматка өз дарамети менен жетип отурат.
Ш.Султанов: - Статс-катчылык институту тажрыйбасын колдонгонубузга аз эле болду. Кыска убакытта баарын аткаруу мүмкүн эмес. Ошондой болсо да бул институт өзүнө тагылган милдеттерди аткарды. Бирок статс-катчылардын ыйгарым укуктары атайын мыйзамдар менен бекилиши керек. Азыр министр менен статс-катчынын ортосундагы милдеттер айкын эмес. Мисалы, Латвияда министр кадр маселеси менен жумушу жок. Баарына статс-катчы жооп берет. Азыр ушундай нерселерди аныктаган мыйзам долбоору бизде да даярдалып жатат.
Ал эми коррупцияны мамлекеттеги жашоонун деңгээли ырастайт. Андыктан биздин акыбалыбызга ылайык коррупция бар. Эң алды менен мамкызматкерлер мыйзамды сактап, баары анын алдында жоопкер болушу керек. Бул бизде кандай экендигин талдагым келбейт. Буга баарыбыз күбөбүз. Негизи, ичип-жеп кызматтан куулгандарды коомчулук өзү жектеп турушу керек. Ал андан ары кызматта иштебегендей болсун. Бул нерсе да бизде ойдогудай эмес. Алар бир кызматтан экинчи кызматка которулуп кете берет. Азыр салык комитетинде кадрларды жүз пайыз конкурстун негизинде кабыл алабыз. Акча берип жумушка орношууну жоюп жатабыз. Кийинки эле мезгилде бизде онго жакын кызматкер пара алуу фактысы менен кармалды. Биз ошолорду кайра кызматка келүүгө укугу жок деп кызматтан бошоттук. Анын ичинде район, шаарлардын салык башчылары да бар. Эгер сот аркылуу акталса кайра карап көрөбүз.
- Негизи, министрлик, агенттиктер коомчулук үчүн ачык эмес. Маалымат кызматыңардан керектүү маалыматты убагында алалбайсың. Жетекчиликке шылташат. Анан дагы атайын кат жазып кел деп талап коюшат. Кат жазып барып министрге жеткенче маалымат эскирип калат. Жаңы кызматка орношкон кадрлар жөнүндө дээрлик маалымат жок. Алардын ким экенин эл билбейт. Мүмкүн ал Акүйдөгү бирөөнүн баласыдыр.
Ш.Султанов: - Азыр биз ачык иштөөгө умтулуудабыз. Коомчулук үчүн кабылдама, ишеним телефондору бар. Мен сиз айтканга кошулам. Эгер маалымат каражаттары кайрылса, биз кызматкерлердин өмүр баяны, сүрөтү менен берүүгө даярбыз. Ушул кадрлар сынак аркылуу келди деп эл-журтка айтканга да жеңил болмок.
Т.Табылдиев: - "Агым" гезитине "мамлекеттик кызматка ким келди?" деген бурч уюштурбайлыбы. Бүт министрлик, агенттик комитеттер жаңы кадрлар боюнча маалымат берип турушсун. Коррупция бар, баарын колдон кармоого мүмкүнчүлүк жок. Анткени бизде 537 адам иштейт. Анын баарына статс-катчы кепилдик бере албайт.
А.Салянова: - Ишеним телефондору деп жатпайбызбы, көп кишилер ушуга ишенишпейт экен. Мурда күнү бизге бир жаран телефон чалды. Ысык-Атада ЗАГС бөлүмү иштебей калыптыр. Анын башчысы жүйөлүү себеп менен шаарга кеткен экен. Бирок ордуна киши калтырган эмес. Биз ошол кызматкерди эң жогорку кызмат ордунан төмөнкү кызматка түшүрдүк. Андыктан жарандар активдүү болуп, ишеним телефондоруна кайрылыш керек.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"…Же мени сүйө албайт деп ойлойсуңбу?"
Ак терек, көк терек
"Америкага Манастан ыңгайлуу башка жер жок"
Айкел чатагы Коңурбайдын урпактарынын атайын акциясы беле...
Майтокоч же камчы жесең да Кыргызстан жалгыз
Власть и оппозиция: облико аморале
Сүт эле эмес жер да арзан, баркы да жок
эле эмес, парламентти да бөлдү
Мамкызматкер мартабасын ким көтөрөт?
"Үч эмге жаңы салынган үй беребиз"
Балдарга 1-июнда эле эмес, дайыма камкордук керек
"Апам аялзатынан тапкан жалгыз курбум"
"Коломтодогу" коломто оту өчкөндөр
Издейм сени, арасынан элдердин
Манаска эмес, дейди ырларга маашырлангандар көп
А-у, Марат Мамбетов, ой, деги барсызбы?