hu ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky kk kw bg kk ky ky ky tt ky kk ky ky ko ky ky kk ky mn ky ru ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ko ky ky ky ky tt ky ky tt ky ky ru ky ru ky ru ky ky ky ru ky ky ky ru ky ky kk ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky kk ky ky ky ky ky ru ky ko ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky tt ky mn ky ky ky ko ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ko ky kk ky ky ky ky ky ky ko ky ky kk ky ky ky ky ky ko ky ru kk ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky tt ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ko ru ky ky ky ky kk ru bg mn ky ko ky ky ky ky ky ky ko ky ky tt ky ky ky ky ky ko ky ky ru ky ky mn ky ky ko ky ky ky ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Бир дене-Адам тукуму ширешкен бек,
Бир мүчө шол денеден зака жесе,
Зыркырайт тынчы кетип бүткүл дене.
Айтышпайт сени адамдар адамсың деп!
Чыгыштын атактуу акылмандарынын бири, 13-кылымдагы тажик-фарс акыны Саади Ширазинин калемине таандык бул саптар азыркы кезде ООНдун Нью-Йорктогу штабквартирасынын имаратынын бетинде ошол уюмга мүчө болгон мамлекеттердин элдеринин жүздөн ашуун тилдеринде ураан катары жазылып турат дешет.
Саадинин айтылуу "Гүлстан" деген китеби белгилүү жазуучу Шабданбай Абдраманов тарабынан кыргыз тилине которулуп, 1983-жылы китеп болуп чыккан. Төмөндө андан айрым масалдар.
Эски убакта бир падыша туткунду өлүм жазасына буюрган экен деп уккамын. Айласы түгөнгөн бактысыз туткун падышаны боктойт, сөгөт. Ким гана татып жатса өлүм суусун, өлүм даамын, жүрөгүнө сыр сактабай, ачат дешет эмеспи баарын.
Таппасаң, коркунуч түшүп басар жагың,
Эрксизден бек кармайсың камчы сабын.
Аргасыз заар тилин тыялбайт түк.
Мышыкка жол калбаса жан сакташка,
Кол салат кабанакка, кантмек башка.
Падыша туткун эмне деп жатат деп сурайт. Бир боорукер вазир ага жооп берет:
-О өкүмдар, бу туткун:" Эгерде кимде ким өз каарын өзү бийлеп, баса алса, ал айыптууну да кечире алат" деп жатат, -дейт.
Падыша туткунга ырайым кылып, анын өмүрүн сыйга калтырат. Бирок алиги вазирдин душманы болгон башка бир вазир минтип айтат:
- Биздин чиндеги адамдарга падыша алдында чындыкты гана сүйлөөгө уруксат кылынат. Чындыгында айыпкер падышаны сөгүп, аябай каргап-шилебедиби.
Падыша бул сөздөрдү угуп, кабагын чытыды да, минтип айтты:
- Тигил вазир айткан жалган, ишенсең сен айткан чындыктан ашыкча жагып калды. Анын жалган сөзү жакшылыкка багытталган тура, а сен өз чындыгың менен бирөөнү айыпка жыгып жатасың. Акылмандар айтышат, жакшылык максатты көздөгөн жалган, жамандыкка тарткан чындыктан артык дешип.
Чыныгы коркунучтуу шумпай ошо ,
эгерде болсо анын дили кара.
Иран шахтарынын бири деп айтышат, өз букарасынын мүлктөрүнө колун сунган, аларды зомбулукка жана-да кысымдарга дуушар кылган. Эл ушунчалык жаман акыбалда калат, анын талоондорунан жана чексиз азап-тозокторунан улам чыдоонун чегине жетет, дурусурак тагдыр издеп бөтөн жайларга тентип кетишет. Букара азаят, өлкөнүн кубаты пасаят, казына какшып калат, душмандын колу анын аскерин жеңип алат.
Ансыз кетет өз кулуң душманыңа.
Турган менен сыйлоо оюң болбогон соң;
Жакшылыгым ошо деп койбогон оң.
Бир жолу падышанын салтанаттуу кабыл алуусунда "Шах-наме" китебинин- Заххактын бийлигинин кулашы жана Фаридундун жогорулашы тууралуу бөлүмүн окушту.
- Муну кантип түшүнсө болот? Мынабу Фаридундун үлүшүндө казынасы да, ээлеген аймактары да, салтанаттуу коштоп жүргөн жан-жөкөрлөрү да болгон эмес эле го. Падышаны ал кантип жеңип алды?
- Фаридундун айланасына эзилген эл топтолгондугу сага белгилүү эмеспи. Дал ошолор Заххакты кулатты, анан бийлик Фаридунга тийди.
- О падышам! Эгер эл биримдиги -бийлик үчүн жогорулоонун булагы болсо, сен өз эзүүңдү күчөтүп, элди эмне үчүн туш-тушка кууп таштадың? Демек, сенин башың падышачылык кылыш үчүн жаралган эмес тура.
Аскерди топтоо керек, чыңдап күчүн,
Аскер ал-бийлик таянычы султан үчүн.
- Букараны да, аскерди да өз айланаңа кандай жол менен топтоо керек?
- Элди бириктирүү үчүн шах адилеттүү жана март болуусу керек. Ошондо эл анын көлөкөсүндө коркунучсуз болот. А сенде болсо адилеттик да, марттык да жок.
Кан соргуч кантип хан болсун,
Карышкыр кантип кой баксын?
Хан кести өз түп -тамырын.
Акылдуу вазирдин жүйөлүү кеңештери хандын табитине жаккан жок. Анткени анын табити бузулуп калган болучу. Ал кабагын түйүп каарданды да, вазирди зынданга салып коюуну буюрду.
Бир аз убакыт өткөн соң, ата мүлкүн, ата жерин бөлүштүрүп алууну каалоо менен ичи жалындаган өз туушкандары падышага каршы көтөрүлүш чыгарышты. Эзүүдөн аябай кыйынчылыктарга жеткен букара жана бөтөн жерлерге тентип кеткен букаралар да көтөрүлүшчүлөргө кошулушуп, алардын күчтөрүн көбөйтүштү. Ошентип бийликти падышанын колунан жулуп алышты жана анын душмандарынын бийлиги орноду.
- Өз атаңдын вазирлерин чынжырлап таштаарда сен алардын кандай жоруктарын байкадың?
- Мен алардын өзгөчө жоруктарын деле байкаганым жок , - деп жооп берет Хурмуз, -бирок башка бир нерсени байкадым, алар негедир менин астымда коркунучтан титирешип турушат жана менин убадаларыма эч бир ишенишпейт. Ошолор менден оор жазалар болушу мүмкүн деп чочулашып, мени өлтүрүүнү жашыруун чечип жүрүшпөсүн деп кооптондум.
О акылман, корккондор көп алдыңда, ошондон корк,
Кесалсаң да андайлардын жүзүнүн баштарын чорт.
Жолборс, дейли, бут алдыда мышыкты кетирбейт тек,
Бирок көзүн жан талашкан тырмактан сакташ керек.
Жылан да чагып алат жан далбастан койчу бутун,
Таш уруп, былчыйтат деп башымды корккон үчүн.
Багдада окуган дува-ыкласы кудайга жакшы жетет имиш деген бир дервиш пайда болот. Бул тууралуу Хадджаджга кабарлашат. Дервишти ал өзүнө чакырып:
- Сен мага жакшы бир дуваңды берчи, - деп суранды.
- Эй, Кудай буга көзүңдү сал, анан анын жанын ал,-деп бата тартты дервиш.
- Бул эмне деген дуваң, кудай акы, түшүндүрчү!- деп Хадджадж кыйкырып жиберди.
- Бул сен үчүн да, башка бардык мусулмандар үчүн да жакшы дува,- деп жооп берди дервиш.
Букараны эзип жаткан, о өкүмдар,
Качан токтойт, элге болгон кысымдар?
Муктаж беле бийлигиңе элиң абдан,
Жок, эзүүң коркунучтуу азаптардан.
Бир падыша мамлекеттик ишке шалаакы болот, ал эми аскерлерин жакырчылыкта кармайт. Күтүүсүз шартта күчтүү душманы кол салганда, табигый нерсе да, армиясы согуша албай. Бет алды качып жөнөйт.
Келбейби бергиң жоокер акыларын?
Кылычын кындан суурбайт баатырларың!
Падышага кызмат кылуудан баш тартан жоокерлердин бири менин досум эле. Мен ага минтип айтып жемеледим:
- Ким гана ооматтын бир аз өзгөрүшү менен, өз кожоюнунан жүз үйрүп, жана анын көп жылдык ырайымына айтар ыракматтын ордуна, этегин кагына туруп кетсе, ал-барып турган пастык, арамза-акмакчылык!
- Сен кең пейилдүүлүк кылып, мени кечирип кой. Ошол салгылашта менин атыма арпа жем дагы жетпей калды. Мен ээримди барымтага берип, акча табууга аргасыз болдум. Эгер падыша аскерлеринен акчасын аяса, анда ал үчүн башты курмандыкка чалуунун кажети жок.
Жоокерге акчаңды бер-ал барат өлүм беттеп,
Бербесең, таш омкорот кардына оокат издеп,
Ток жоокер күчү ташып, күжүрмөн ал,
Ач курсак жоого барбайт, көңүлү дал…
Бир вазир египеттик Зуннунга кайрылып, анын ак бата беришин суранат. Ал минтип айтат:
- Мен күн-түнү тынбай, султандын жакшылыгынан үмүт кылам, анын каарынан абдан коркуп, кызматын аткарып турам.
Зуннун буркурап ыйлап жиберип, анан жооп берди:
- Эгерде мен даргөйү кең , зор кудайдан сен падышадан корккондой корккон болсом, кудайды курчап турган жакындарынын тобуна кошулушума ак жол ачылмак!
Энчисине кара жер тийбегенде,
Дервиш жүрмөк тээ бийик кең асманда.
Зор кудайды шахындай алпештесе,
Периштеге айланмак вазир анда…
Элден безип, жалгыз жашаган бир дервиш өзүнүн оолак бир кайдагы кепесинде отурчу. Кандайдыр бир падыша андан кабар алганы келет. Бирок, дервиш, элден оолак жашоону соопчулуктун эң жогорку чеги деп жашаган неме, башын көтөрүп да койгон жок, жана падышага карата жакшы ниетте экендигин да көрсөтпөдү. А тиги болсо, падышалык улуулугунун күчүнөн улам, кыжыры келип, минтип кыйкырды:
- Бул самтыр көйнөк кийгендер- малга окшогон жандар, адамча жашоого да, акыл-эстүү ой жүгүртүүгө да татыктуу эмес булар!
Вазир дервишке мындай сөздөр менен кайрылды:
- О, адам, сага жер жүзүнүн падышасы келип отурат го, эмне үчүн аны куттуктабадың салттагыдай, кичи пейилдиктин тартибинде да жок жорук мындай?!
- Падышага айтып койгун, -деди дервиш, -ал кошоматчылыкты, кимде ким андан ырайым тилесе, ошондон күтсүн. Аны менен бирге ал мына муну билсин, букара падышага милдеткер болуш үчүн жашабайт, тетирисинче, падышалар букараны коргоп туруш үчүн жашайт!
Улуулук белгилери болсо да зор,
Падыша -кызматчы ал, элди коргоор.
Койчу үчүн кой жашабайт, айтсак кыска-
Кой үчүн койчу жашайт кайтарышка.
Бүгүн көрчү: бактыяр-бири мына,
Бири баткан жокчулук азабына.
Бирок шашпа, мактанып менсингендин,
Өкүнүч ай, астында чирийт жердин.
Айырма жок: хан, кул деп,-баары пенде.
Мүнөзү ач-байбы же кайырчыбы?
Жок, билбейсиң, жатат ким сөздүн чыны…
Дервиштин бул сөздөрү падышага зор таасир этти. Ал минтип айтты:
- Эмнени кааласаң, ошонун баарын менден сура!
- Сурарым бул, -деди дервиш, -мени экинчи жолу тычсыздандырба, келбе.
- Анда мага кандайдыр бир кеңешиңди бер, -деп сурады падыша.
О, сен бил, дөөлөттүү жан байлыктуу!
Байлык өтөт колдон колго-аккан суу!
Кайсы бир падыша айыпсыз бир адамды өлтүрүүгө буйрук берет.
Анда тигил ага айтат:
- О падыша, менин байкуш башыма болгон ачууң менен, өзүңдү жамандыкка кириптер кылба. Мени өлүм жазасына тартуу бир паста болуп өтөт, ал эми күнөө сенде түбөлүккө кала берет.
Мезгил карып, баары жылат,
Какыр чөлдөн согулган шамал сымак.
Жамандык да, жакшылык да,
Кала бербей, байланып келет чубап:
Элди кыйнап, эзип жатам,
Деп эзүүчү ойлойт ичтен,-
Өтүп кетет эзүү дагы азап бизден.
Бул насаат падышага адилеттүү көрүндү да, ал адамды өлүм жазасына тарттырган жок.
Эки бир тууган болгон экен. Бири султанда кызмат кылат да, беркиси өз билек күчү менен нан таап жейт. Бир жолу байыраагы томоягына минтип айтты:
-Ушул азаптуу оор эмгектен көрө эмне үчүн сен деле султанга кызмат кылууга өтүп албайсың?
Тигиниси минтип жооп берди?
-Султанга кызмат кылуу кемсинүүлөрүнөн кутулуш үчүн неликтен сен өз алдынча эркин эмгектенүүгө өтүп албайсың? Акылмандар да минтип айтышат эмеспи: "Жалтаңдап жашагандан көрө, кызматтын алтын кемерин белге тартып, өз наныңды жеп тынч жашаган артык!
Колуңду сал жылаңачтап, кайнап турган акиташка, моюн бурба,
А бирок хан астында кошоматтуу кол куушуруп кызмат кылба.
Ак өмүрдү өткөрөсүң көңүл уулап, убай жеп,
"Жайдын күнү эмне жеймин, кышта эмне кием" деп.
О, кеңкелес кара курсак! Күн көрсөң да кабыкты жеп,
Ийбе белиң, ак урунуп, жерде бийлик астына жүгүнөм деп.
Бир нече аалым окумуштуулар Хосров падышасынын жанында отурушту жана кандайдыр өтө маанилүү маселени талкуулап жатышты. Бирок да, окумуштуулардын арасынан эң атактуусу Бузурджмихр негедир үнсүз да, тып-тынч да отурду. Ошондо андан сурашты:
-Сен эмне үчүн биз менен талашка катышпайсың?
-Окумуштуу деген доктор сыяктуу, а доктор болсо дарыны оору адамга гана берет. Менин оюмча, силердин чечимиңер туура, андай болгон соң, менин сүйлөп отурушумдун кажети жок.
Табылган соң, менсиз чындык учугу,
Сөз айтсам не, болмок кандай утугу?
Эгер сокур келатса,-алдында аң,
Анда күнөө, эскертпей, үнсүз калсам.
Качан гана Египеттин падышачылыгы Гарун-ар-Рашидге тийгенде, ал минтип билдирген:
-Ушул хандыкты жеңип алгандыгына сыймыктанып, өзүн кудай кылып көрсөтүүгө аракеттенген уятсыз падышага өчөшүп, мен Египетти эң жек көрүмчү кулга сыйлыкка кармата беремин.
Анын Гусейб аттуу бир негр кулу болгон: дал ошого Египет хандыгын сыйлыкка берет. Ал негр, деп айтышат, ушунчалык "акылдуу" жана "баамчыл" , "сергек" жана "көрөгөч" болгон экен, бир жолу ага бир нече египеттик фаллахтар (дыйкандар) келишип, жазда айдоо жерлерине пахта эгишкендиктери, бирок мезгилсиз учурда жамгыр көп жаап, баарын кыян жууп кеткендиги тууралуу арыз-армандарын айтышса, анда берки минтип жооп берген экен:
-Жүн эгишиңер керек эле да!
Эгер элге токочту берсе билим,
Ачтан өлмөк билимсиздер салып тилин.
Бирок алар кем эмес бак-таалайдан,
Акылман карап туруп, калат аң-таң.
Билебиз, оор тагдыр кээде тийип,
Акылдуу кемсинтилет, акмак бийик,
Алхимик ачтан өлөт, илим жазган,
А акмак табат алтын таштандыдан
-Батыш менен Чыгыштын өлкөлөрүн багындырдың бай, эмненин жардамы менен туш келди сенин бактыңа тагдыр мындай? Сенден мурунку падышалардын сеникинен көп байлыгы да, аскери да болгон, бирок алардын бири да мындай жеңиштерге жетише алган эмес.
-Мен букараны ыза кылганым жок жана урмат менен атадым-даргөйү улук зор кудайдын жардамы менен , тактысы мага берилген падышалардын аттарын. Кыязы, ушундан го деп ойлойм ийгиликтердин баарын.
Конмок эмес эч бир жан улуу атка,
Азаматты акмак деп тартса паска.
Утурумдук бул дүйнөдөн баары өтөт, бил муну:
Байлык, такты, байлоо-согуу жана бийлик укугу.
Өлгөндөрдүн жакшы атына көө сүйкөбө пас кылып,
Келечекки замандардан күтөм десең жакшылык.
Египетте эмирдин эки баласы болот: бири илим жолун жолдойт, экинчиси колуна байлык топтойт. Аягында алардын бири өз доорунун бийик билимин, илим даңкын алат, а экинчиси болсо Египетке падыша болуп калат. Бир жолу байы окумуштуусун теңсинтпей минтип сүйлөйт:
-Мен минтип падышпачылыкка жеттим, а сен болсо далее жакырчылыкта куурап жүрөсүң!
-О бир тууганым, -деди беркиси, - кантсе да, мага кылган жакшылыгың үчүн, мен жаратканга-ылайым анын аты ардактуу болсун!-көбүрөөк ырахмат айтышым керек. Анткени мен пайгамбарлардын мурасын-билимин алдым, а сен болсо Фараон менен Амандын мурасын-Египет падышачылыгын алдың.
Мейли, мен кумурскамын, кимдир бирөө басып кеткен.
Кантсе да аары эмесмин, уусу бар, коркунучу титиреткн.
Теңирди бүт өмүрдө мактаймын аябастан жүрөк күчүн,
Бербеген мага бир күч, башканы басып, кыйнап эзиш үчүн.
Бир жородо урматы улуу бир төрөдөн мактоолорун аяшпады, ар кимиси анын татыктуу асыл сапаттарына урматтап баа беришти. Бул мактоолорго жооп катары ал баш көтөрдү да, минтип айтты:
-Мен өзүмдү жакшы билем!
Сен мени капа кылдың, асылсың деп аша мактап,
Сырт түрүмдү гана көрдүң, а ичимди билбей байкап.
Ырас, сулуу сыртым менин, көзгө жакын, токтомдуу,
Ишен, бирок, чын сыр айтам, ичимде бар заардуу уу.
Таус кушту мактайт баары, кооз дешип куйругу,
Бирок начар анын буту, өзүн кыйнайт ич бугу.
Улукмандан минтип сурашкан экен:
-Адептүү сыпаалыктын жолдорун сен кимден үйрөнгөнсүң?
-Тарбиясыздардан үйрөнгөнмүн, анткени мен алардын жоруктарындагы, өз оюмча адепсиздик деп эсептеген нерселерди кылуудан дайыма өзүмдү өзүм токтотконмун.
Эки сөздү айталбайсың тамаша үчүн, билсең өзүң,
Акылман маңыз табар, ичин чагып, ойлоп жөнүн…
Китепти окуса да акыл айткан нечен жүз сөз,
Түркөйлөр бута болот шылдыңдарга көрүнө көз.
Сириялык кандайдыр бир шейхтен минтип сурашат:
Суфий мурда сыртынан үрпөйүп көрүнүп, а ичтен ыкластуу болгон, ал эми азыр болсо, сыртынан ыкластуу, а ичинен булганч!
Эгер жүрөк желептенсе бирде учуп, бирде тек,
Кантип намаз окумаксың, ыкыласың болуп бек?
Бир жолу аялым тилин кайрап жатып, мына минтип айтты:
-Менин атам он динар төлөп, сени франктардын туткунунан куткарып алганы жалган беле?
-Ооба,-дедим мен жооп берип, -он динар берип мени туткундан бошотуп алды, ал эми жүз динар төлөп, сенин туткунуңа айлантып койду.
Бир нөкөр хан ишинде кызмат кылган,
Бир койду куткарган ал карышкырдан.
Кечинде бычак кайрап өзү чыккан,
"О жүзсүз! -дейт байкуш кой, көз жашы аккан:
Куткардың, бөрү оозунан, пайда кандай?
Болгон соң өзүң бөрү, канкор мындай,"
Ардашир Бабакандын өмүр-турмушу жазылган китепте минтип айтылган, качандыр бир жолу ал араб акылманына собол берет:
-Бир күндө канча оокат жесе болот?
-Жүз дирхем салмактагы!-деп жооп тиги.
-А ошондон канча күч аласың?-деп сурайт Ардашир.
-Мындай салмактагы оокат сени көтөрүп жүрөт,-деп жооп берет араб, - ал эми анын үстүнө кошумчалагандарыңды сен өзүң көтөрүп жүрөсүң.
Бул мындай дегенди билдирет: сен өз боюңду тике алып жүрүүгө жарар болсо, ошонун өзү жетет. Ал эми мунун үстүнө кошуп жегениңдин баары ашыкча, аны бекерден буттарың менен көтөрүп жүрүүгө туура келет.
Биз жейбиз жашаш үчүн-адамдык милдетти ак өтөш үчүн,
Ойлойсуң сен кыязы, турмуш ал-жеш үчүн деп тынбай күн-түн.
Мен өзүмдүн жер кыдырып, тынымсыз саякатта жүргөнүмө өкүнгөн эмесмин жана кабагымды эч бир бүркөгөн эмесмин. Муну оомал-төкмөл тагдыр жолум ушинтип атат деп эсептегенмин. Бир жолу гана буттарым жылаңайлак болуп, өтүк сатып алууга мүмкүнчүлүгүмдүн жоктугунан улам, ичимдеги ачуум менен, Куфа шаарындагы эл көп чогулган мечитке кирип барганмын. Мен ал жерден эки буту жок адамды көрдүм… Ошол замат жараткандын мага кылган жакшылыгына ырахмат айтып, келме келтирдим жана бутумдун жылаңаяктыгына шүгүрчүлүк кыла баштадым.
Ток курсак жан перендеге карайт салкын, камырабай көңүл суз.
Куш эти эмне, келет ага дасторконго келген сымак пияз, туз.
Кайнатылган шалгамды айт, шордуу жанга алмаштырат куш этин.
Өмүрүңдө көрбөгөн соң, жакшы оокаттын, токчулуктун бир четин.
Мен бир досума минтип айттым:
-Мен өзүмчө, кепке көп аралаша бербей, токтомдуу болуу артык деп эсептеген себебим, ар кандай кепте, эреже катары, жаман да, жакшы да сөздөр болушу мүмкүн. А душмандын көзү болсо жаман нерседен башканы көргүсү келбейт.
Душманың жакшы ишиңди көрсө дагы,
Жаман ишке болжолдоп, жоруйт аны.
Душман көзү эрдигиңди көрөт,
Жаман кемчилик деп кемитип,
Мына Саади, кооз роза,
А душмандар тикенек дейт демитип…
Бүт дүйнөгө күн нур чачат-амандык,
Жарганатка мунун баары - жамандык.
Кайсы бир соодагер миң динарын жоготуп жиберет да, уулуна минтип айтат:
-Бул тууралуу эч кимге эч нерсе айтпагын.
-О ата, -деп таңданды беркиси, -эрк өзүңдө, мен эч нерсе айтпайын, бирок да минтип жашыруунун кандай пайда экендигин мага түшүндүрүп коюшуңду каалар элем. Бу шартты сыр кылып жашыруунун кимге кереги бар?
-Бул балакет эки эселенбесе экен дейм: акчабыздын жоголгондугунун үстүнө адамдардын табалоосу да кошулбасын.
Душманга сыр айтпагын, ичсең да уу,
"Кудай жалга" деп кубанып, салышат чуу.
Гален бир жолу көрсө, кандайдыр бир акмак белгилүү бир аалымды жакадан алып, оозуна келгенинен кайра тартпай, боктоп сөгүп жатат. Гален өкүнүч менен унчукту:
-Эгерде ушул аалым чыныгы окумуштуу болгон болсо, анда түркөй адам менен чатакташып, ушундай чекке, ушундай маскарачылыкка чейин жеткирбейт эле.
Эки акылман чыр чыгарбай тарашат,
Кайсы акылман наадан менен талашат?!
Наадан ачса бок оозун, сөгүп-ноолоп,
Жаагын басат акылман алдап-соолап.
Намыс кымбат акылдууга, барат ыкка,
Акыл болсо умтулат сылыктыкка.
Мен бир жолу бир үйдү сатып алууну чамалап, келишимге келсемби-келбесемби деп ыргылжың болуп турган элем. Кандайдыр бир иудей мага минтип айтты:
-Менин үйүм да ушул жакта. Эгер билгиң келсе, бул үй абдан жакшы үй, муну менден жакшы билген кишини таба албайсың. А менин айтарым, сатып ала бер, бул үйдүн эч жаман жагы жок.
Мен ага жооп бердим:
-Ырас, сен кошуна болуп калганыңдан башка бардык жагы жакшы.
Эгер болсо жаныңда мындай кошуна,
Он дирхемге-арзан бул үй татыйт зорго.
А сен өлсөң, кошуна үйлөр соодасы да,
Ашат бийик көкөлөп миң сомдорго.
Жылдыз санап, адам тагдырынан бал көргөн бир адам, үйүнө кайтат да, аялы менен бир чоочун адам отурган экен, үстүнөн чыгат. Жылдыз эсепчи каарданып, бейтааныш адамды аябай боктоп сөгө баштайт. Аягында мушташ чыгып, чуу көтөрүлөт. Бул окуянын баарына күбө болуп отурган бир акылдуу адам, өкүнүч менен минтип айтат:
-Не билесиң, кыймылынан жылдыздын чоң,
Өз үйүңө ким келгенин билбеген соң?
кыргыз тилиндеги гезит "Фабула"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?