be ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky kk ky ko ky ky ky ky ky ru ky hy ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ko ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky uz ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru kk ru ky ky ru ky ru kk ru ru ru ky ru hbs_cyr ru ru ky bg ky ky ru ru ru ru ru ky ru ru ru ru ru ru ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 31.08.10 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Макандын Нестанга барчу күнү келгенде ал да, Токен да бу жөнүндө сүйлөшкөн жок. Жан коргоонун, бүлө коргоонун аракетинде эле алар...
Нестандын аты эле бар атасы, Сонундун соолгон күйөөсү, баягы Бекендер келип кеткенден эки күндөн кийин жаш катынына атыр самынын шоколаддарына кошуп, арбын алып үйүнө кеч түштү. Катынын сагынган белем, күйөөсү киргенде дивандагы ордунан козголуп койбогон немеге жетип кучактап өөп, алтын, күмүш темирлерин айтып, анан ай менен күнгө өтүп эркелетет. Аялдын кабагы ачылбайт. Күйөө сарсанаа:
- Сага эмне болгон, ыя, алтыным? Ким сени капа кылган? Же менин көп жүрүп калганыма таарындыңбы, айтчы, жаным? - деп асты-үстүнө түшүп элжиреп-эрип кете таштап бушайман. - Экинчи сени таштап эч жакка кетпейм. Ит болоюн таштап кетсем.
А кургур да аялы өзүн күтүп таарынып жатат деп атпайбы. Кеткенине сүйүнүп, келгенине күйүнөрүн кайдан билди катындан көзү каткан какбаш. Сонун таарынган, тултуйган артистикти бекер жасап жатканы жок, Нестандын тагдырына капа болуп, ага күйүп жатканын билдирбейби.
- Айтчы жаным, неге капасың? - эркектин чыдамы кетип. Кеп укчу, жакшы укчу убактысы келгенин сезген аял кебин баштады:
- Жанагы кызыңдын айынан элдин бетин карай албай калдым. Шермендем чыгып бүттү.
- Эмне дейт?! - Эркек селт этти.
- Күйөөм болгонуң үчүн ачык айтып жатам, болбосо ооздон чыкчу кеп эмес.
- Баягы мага ини болуп жүргөн Жаныш деген неме менен тиги уяты жок немең соо эмес экен.
- Соо эмесиң эмне?
- Ошол зөөкүргө жаткырыптыр.
- Э кокуй, эмне дейт?!
- Жаткырып салыптыр дейм.
Муну уккан неме шалдырай түштү. Аял сөзүн улады:
- Сага айтпай жүргөм. Көрсө, өлүгүңдү көрөйүндөр десе, жашырынып жолугушуп жүрүшкөн тура. Небак эле билгем, сени аяп айтпай жүрбөдүмбү.
- Эми эмне күндү көрдүк, кокуй алат? Эмне кылдык?
- Эмне кылганды кое тур. Кызыгы быякта... Анан эки-үч күн мурун үйгө учурашайын деп автобус келбей калып кайра келсем, ушул эле кызың бир эмес, эки эркек менен шыңкылдашып отуруптур. Аны көрүп, жинди болуп кете жаздабадымбы. "Чыккыла, бети жоктор" десем, өлтүрүп салам деп тапанча такап жатпайбы кинодогу бандиттей болгон немеси. Жанындагысы ким дебейсиңби?
- Тааныган неме бекен?
- Жанагы Байкелдин Бекени экен, суболуч!
- Эмнесин коеюн, ошол шүмшүк карап турбадыбы жанындагысы мага тапанча такап жатканда.
- Жакшы жигит деп жүрсө, накта акмак турбайбы! Атасына айтып, сотко берип... Азабын көзүнө көрсөтөйүн. Ыймансыз атаңдын оозун урайын десе! Азыркы замандын жаштарында ыйман бар дейсиңби, тукумуң соолгурлар десе... Жанагы атасы сүйлөсө тим эле асмандын башын сүйлөйт. Баласынын баскан-турганын жөндөп албайбы!.. - Ушул обон менен далайга сүйлөгөн Сонундун абышкасы өз балдары үчүн, жалгыз кызы үчүн кандай эмгеги сиңгенин оюна алган жок. Ошол өзүнүн кызын кызым деп санабагандыгынын айынан Нестандын тагдыры тайгаланып жатканын, гүлдөй өмүр соолуп баратканын эсине албайт. Бүт ыйманды жалгыз өз дилине сиңирип алгансып, буркан-шаркан сүйлөгөнү Сонунга да жакпай турду:
- Ай, ыйман-сыйманыңды башка күнү айтчы, тиги кызыңды не кылдык, ыя?
- Кайдан билдим дейт. Бүт айылга шермендебиз чыкты. Дагы да чыгат. Тезирээк күйөөгө берсек, анан унутулбайбы.
- Эми аны ким алат...
- Табабыз алчуларды. Деле чал болсо да берип, абийирди жабыш керек. Шайтан болуп үйдө тууп койсо, анда өлбөдүкпү... Өмүр бою элдин бетин карай албай басынып өткүчө...
Кызынын тагдырын кыкча көрбөгөн ата сурады:
- Кимге берип куурадык эми?..
- Табылат. Жалгыз бой немелер соолуп калгандай сүйлөйсүң да. Мен эртеңден баштап аракет кылайын. А сен кызыңа көз бол. Дагы бир балээни баштабасын. Баса, жанагы эки зөөкүр келсе айдап чык. Уялбай эле айтайын, алардын жаткандан башка ою жок. Бирөөлөргө ошентип айтып мактанышыптыр...
Кечинде тамак ичилгенден кийин төшөккө жатып, аялын кучагына алып, анын кумарына батат. Деле ар жок экен, бу катыны күйүп-сүйүп тийгенсип: "Мени эмнем үчүн сүйүп калдың эле, ыя, алтыным?" - деп жанын койбойт. Далайда барып айтты Сонун: "Накта эркектигиң үчүн". "Накта эркек" экенин угуп, түн оогончо жалынганын токтоткон жок ал немең...
Эртеси Сонун таң заардан туруп, баягы жаш катын эңсеп калган Куланды издеп жөнөдү. Көп убара болбой бат эле таап, кызды тез алып кетишин, болбосо башкалар алып кетебиз деп жатканын айтты эле, тиги өмүр бою катын алууга даярданып жүргөндөй, "азыр десең - азыр" деди.
Нестан Макандын белегин кенедей бошой калса кармалап, кайра-кайра манжасына кийгизип, кайра чыгарып, аны менен кошо Макандын жагымдуу жүзүн көрөт. Ал келип ушул тозок сезилген үйдөн алып кетчү күндү күтөт. Убакыт учкан куш - ошол күн да келип жетти, керээли-кечке толкунданып, муун-жүүнү бошоп, бирде кубанып, бирде санаа кубартып күттү. Бүгүн тозок турмуштун акыркы күнү болчу. Эртең бактылуу күн башталмак. Мына, күн небак батса да эки жигиттен кабар жок. Кабар башка тараптан болду.
Тамак ичип отурушкан. Бир маалда Сонун күйөөсүнө кайрылып:
- Атасынын өзүнөн кыздын колун сурайбыз деген баягы экөө бандит немелер турбайбы. Бири-бири менен мелдешип, тигини, - Сонун Нестанды көрсөттү, - алып шакаба кылып кое беребиз деген тура, абийири жоктор.
Нестандын оозуна алып бараткан кашыгы тарелкасына чалп этти. Шал болгондой кыймылсыз калды. Жүрөгүн бир нерсе менен сайып, уу себелеп ийгендей сыздай ачышты. Аз күндөн бери жаман ойдон тазалана түшкөн көкүрөгүнө алеки саатта араң кетип аткан ошол жаман нерселер толуп кетти. Мурункудан аша толду. Көзү нымдалышып, караган жагы үрүл-бүрүл көрүндү. Бирөө тийсе жарылып кетчүдөй чыңалды.
- Алардын келбесин билгем, - деди Сонун сөзүн улантып, - жанагы тапанчалуу бандити ошол тапанчасы менен коркутуп, кыздарды сүйдүрүп эсебин көбөйтөт экен дешет. Сүйдүргөн кыздарын беш жүзгө жеткирем деген сөзү бар экен.
Сонун ушул жерге келгенде Нестан ордунан сөлдүрөй туруп өз бөлмөсүнө жетип, төшөгүнө көмкөрөсүнөн түштү да, ашып-ташып турган буулугусу тосмосун жарып, көздөн жаш жаз жамгырына айланды.
- Акырын сүйлөңүзчү, кыйкырбай, Касым ойгонот. Тамагыңызды ысык кезинде ичип албайсызбы - деди, түртүп койгон тамакты кайра алдына жылдырып.
- Тамак ичтим, мени Хамид Юсупович тойгузуп жиберди - ал төш чөнтөгүнө колун салып - Мен силерге бүгүн дагы көп акча алып келдим. Мына силерге, акча эле керек болсо, каалаганыңарды алгыла. Апаңар тирүү болсо, бул акчаны көргөндө абдан сүйүнмөк,- деп бакылдай сүйлөп, төш чөнтөгүндөгү тутам акчаны колуна уучтап чыгып, баятан бери унчукпай атасын тиктеп олтурган Адинайды көздөй ыргытып жиберди да, ордунан туруп, дубалга жөлөнүп, кайдадыр максатсыз эле темтеңдеп басып жөнөдү. Асылай аны колтуктап, уктоочу бөлмөгө жетелеп кирип кетти.
Адинай жерде жаткан тутам акчаны колуна алып, көргөн көзүнө ишенбегендей, акчанын боосун чечип, бир сыйра шыпылдата санап чыкты да, жүрөгү бир жамандыкты сезип тургандай, дароо көзүнөн жаш тегеренип кетти. Ойлонуп, бир азга туруп калды. Аздан соң шыпылдай басып атасы жаткан бөлмөгө келип, чылапчынга башын тыгып кусуп жаткан атасынын бетине колундагы тутам акчаны кармап:
- Атаке, айланайын атаке, мобул тутам акчаны кайдан алдыңыз, айтыңызчы. Жыйырма миң сом экен. Сиздин айлыгыңыз алты эле миң сом да. Ким берди сизге? Бул бирөөнүн арам акчасы эмеспи? -деп суроо салды.
- Эй, энеңди урайындын кызы десе, катынымдай болуп менден сурак албай, ошончо акча алып келгениме сүйүнбөйсүңбү. Кимдин атасы эле ошончо акча таап келип жатыптыр?- деп ал сөз аралаш окшуп-окшуп алды да, төшөгүнө чалкасынан кулап калды. Ошону менен Мамбетте үн да, сөз да болгон жок. Кыязы, терең уйкуга кетти окшойт. Адинай колундагы акчаны төшөктүн жанына коюп, бөлмөдөн чыгып кетти. Бөлмөсүнө келип, жаңыдан жатууга камынып жаткан сиңдисин кучактап алып, өксүп-өксүп ыйлап жиберди. Эжесине кошулуп, Асылайдын да мууну бошоп, көзүнөн жаш тегеренди.
- Асылай алтыным, атабыздын айласын кантип табабыз? Атакебиз акчаны кайдан алып келип жатат болду экен? Бир жумадан бери алып келип жаткан акчалары 50 миң сомдон ашып кетти. Балким, атам жаман жолго түшүп кеткен жокпу деп корком, -деди Адинай ый аралаш сүйлөп.
- Билбейм эжеке, мен да ошентип ойлоп корко берем... - Асылай андан ары унчукпай калды. Ал эжесинин кучагынан бошонуп, төшөгүнө чүмкөнүп жатып алды. Адинай кичинекей Касымдын жанына барып жатты. Бирок ал таң атканча атасы тууралуу ойлоно берип, такыр кирпик каккан жок. Ыйлай берип, көзү тоодой болуп шишип да чыкты. Атасын кантсе да бул жумуштан чыгарууну көздөдү. Эртең менен эрте туруп, Асылай менен Касымды да ойготту. Үчөө ээрчишип, башы сынып, ойгоо жаткан атасынын бөлмөсүнө киришти. Мындайды күтпөгөн Мамбет балдарын көрүп, адегенде чоочуп кеткендей болду. Үчөөнүн жаш тегеренген, айрыкча Адинайдын тоодой шишиген көзү аны чыны менен эле кооптонтту. Алардан көзүн албай, жаткан ордунан козголуп, башын өйдө көтөрүп олтурду да:
- Эй, силерге эмне болду? Таң атпай түшкө кирчүдөй болуп ээрчишип. Деги жайчылыкпы? Эмне?.. -Мамбет андан ары тамагы буулуп, сүйлөй албай калды. "Эмне дешээр экен" дегенсип, жооп күтүп калды. Адинай жалдырап карап олтурган атасына төшөгүндө жаткан түндөгү тутам акчаны колуна алып көрсөтүп:
- Ата, кечинде мас болуп айтпай койдуңуз. Азыр айтыңызчы, сиз бир жумадан бери үйгө 50 миң сомдон ашык акча алып келипсиз, кайдан эле алып келип жатасыз? Биз билгибиз келет - деди сөз баштап.
- Сиздин айлыгыңыз алты эле миң сом да, анан кантип бир жумада элүү миң сом таптыңыз? - деди.
- Сиз бул жумушуңуздан чыгып башка жумушка орношсоңуз кантет? Апам өлгөндөн бери арактын артынан кууп кеттиңиз. Тиги дүйнөдө апамдын арбагы тынч жата албай жатса керек. Жок дегенде, апамдын арбагын сыйлабайсызбы? Көптөн бери куран дагы окутпай калдыңыз. Жетекчиңиз болсо, сиздин минтип арак ичип жүрө беришиңизди абдан каалайт экен. Демек, ал сизге жакшылык каалай турган адам эмес экен.
Адинай атасынын унчукпай дулдуюп олтурганынан пайдаланып, көптөн бери батынып айта албай жүргөн сөздөрүн тынымсыз айтып алды.
Мамбет кыздарына дароо жооп бере койгон жок. Адинайдын колундагы тутам акчаны бир карап, үчөөнү бир карап бир саамга ойго бата кетти. Аңгыча Адинай суроо үстүнө дагы суроо жаңыртты:
- Ата, эмнеге унчукпайсыз? Өзүңүздүн балдарыңызга чындыкты айткандан коркуп жатасызбы?
Мамбетке дал ушул сөз бир аз жеткиликтүү болду окшойт.
- Кайсы чындык? Чындыкты силер мага үйрөткөнү келдиңерби? Мен... - ал айтайын деп келаткан сөзүн үзүп жиберди. Көзү көкүрөк күчүгүнүн мөлтүрөп жаш толгон көзүнө кадалды. Касымдын көз жашы аны бир аз ойго салгандай болду. Касымга колун сунуп: - Келчи, Касымчик, келе гой. Сен эмнеге ыйлап жатасың? Келе гой, атаңа муйдуңдан бир жыттатып койчу - деп колун сунган бойдон, Касымдын келишин күтүп калды. Касым жаш толгон көзүн бир сыйра жеңи менен аарчып, атасын көзүнүн төбөсү менен тиктеп:
- Мен сизге өптүрбөйм, - деди.
- Эмнеге өптүрбөйсүң? - Мамбет баласынын бул кыялына таң калып, суроо узатты.
- Сиздин оозуңуздан жалаң эле арак сасый берет. А, мен арактын жытын жаман көрөм, ошон үчүн мени өппөй эле коюуңуз, мен да сизди өппөйм.
- Касымчик, муну сага ким үйрөттү? Мени такыр өппөйсүңбү?..- Мамбет баласынын бул айтканына ишене бербегендей, өзүн жаман сезип, туталанып кетти.
- Сиз качан арак ичпей калганда өбөм. - Касым айтчу сөзүн тайманбай айтканы менен, атасынан коркуп жаткандай болуп, артка кетенчиктей берди. Адинай эңкейип аны кучагына алып, жүзүнөн сүйдү.
Мамбет олтурган ордунан тезинен туруп жатып:
- Энеңди урайындын кыздары десе, мына силердин Касымга берген...
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Элмира айым эңсегенине жетти
"Ак шумкар" Россияга канат сермеп...
Урматтуу кыргыз элим, угуп койгулачы мени!!!
Бүткүл дүйнөнүн кыргыздары бириккиле!
"Шоу-бизнес" деген сөз кулагыма жагымсыз угулат"
Из грязи в Князи…
Эгемен Мекен эсен бол!
"Ак жолго" эмес, эл үчүн иш кылдым!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?