hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk tt ru ky ru ky ky ky hbs_cyr ky myv ky ky mk ky ky ba ky ky ky ba ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky be hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky hbs_cyr ky ky xal ky ky ru ru ky ky ky ky ru ky ce tyv ky mn ky ky ky ky ru ky ru ru ky ru ru ky ru ky ru ru ky tt ru ru ru ru ky ky ru hbs_cyr ky ru ru ky ky ky bg ky ky ru ru ky ky ru ky ru ru ky ky ru cs ky ru ky ru ky ru mt ru
"Фабула", 02.08.11 - 12-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
КРнын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жазуучу:
"Өлгөндөн кийин сыйлык албай, көзүмдүн тирүүсүндө алсам болот эле…"
Борбор калаабыздагы акын-жазуучуларыбыз эске алынганы менен, көпчүлүк учурда аймактарда жашаган акын-жазуучуларыбыз эске алынбай, көңүл сыртында калып келгени жалпыбызга белгилүү. Мына ошондой жазуучулардын арасында кыргыз элине аттын кашкасындай таанымал болгон жазуучубуз Аман Саспаев агабыз да бар. Аман агай быйыл 82 жашка чыкты. Басып өткөн 82 жылдык өмүрүнүн дээрлик көбүн кыргыз адабиятына арнап, канаттуу сөздөр менен кулпура жазылган чыгармалары калың журттун катмарына сиңе алды. Башкасын айтпаганда дагы "Татым туз", "Сарала ит" аттуу чыгармаларын окубаган киши аз болсо керек. Жалпысынан алганда бүгүнкү күнү агайдын 20дан ашык ар кандай жанрдагы басылмалары, 70тен ашык аңгеме, повесттери бар. Өкүнүчтүүсү, агайдын ушул ат көтөргүс эмгектери эске алынбай көңүл сыртында калып, "Кыргыз эл жазуучусу" деген наамга ээ боло албай жатканында болууда…
- Аман агай, сөзүбүздү буга чейин айтылып келаткан адабияттан баштасак, канткенде руханий дүйнөбүздүн туу чокусу болгон адабиятыбызды жандандыра алабыз?
- Биринчиден, адабиятыбыз таптакыр эле жок болуп кеткен жери жок, жаман да болсо жазуучулар бирин-экин чыгармаларын жазып, адабиятты жок кылып жибербей сактап келатышат. Бирок заманга жараша жазуучуларга көңүл буруп аларды колдогон киши жок. Жазуучулар эптеп чыгарма жазып, китебин чыгарышканы менен, ал китептерди эч ким кызыгып окубай жатат. Менимче, мунун баарына эгемендик алгандан кийинки саясий турмуш, 20 жылдан берки ар кандай кыйынчылыктар себеп болду. Акаев өлкөгө АКШнын саясатын жүргүзүп, эзелтеден келаткан кыргыз элинин руханий дүйнөсүнө балта чапты. Болбосо, Союз убагында адабият кирген суудай буркан-шаркан түшүп ташкындап турар эле. "Үмүтсүз шайтан" дегендей, үмүттү үзбөш керек, буюрса, келечекте элибиз адабиятты сүйүп окуй турган мезгил келет. Ошондо адабиятыбыз жанданып, ошондо биздин жазган чыгармаларыбыз окулуп, бааланат.
- Айрым жазуучулар аты бар, заты жок болгон Жазуучулар союзун жоюп салыш керек деп жүрүшөт. Бул боюнча сиздин оюңуз кандай?
- Бир чети Жазуучулар союзун жоюп деле салса туура болот. Себеби Жазуучулар союзуна мамлекеттен бир тыйын бөлүнбөйт. Өздөрүн жазуучу ойлогон орто жаштагы жазмакерлер кылган иштеринин дайыны жок, бир нерсени чиймелемиш болуп жүрүшөт. Съезд өткөрмөкчүбүз деп эптеп мамлекеттен акча бөлдүрүп алышып, ошол акчадан айлыктарын чыгарып алышат экен. Сооронбай Жусуевге окшогондор ары-бери чапкылап жүрүп Эл баатыры деген жогорку сыйлыкка да ээ болуп алышты. Мен болсо жүрөм, 82 жашка чыксам дагы "Кыргыз эл жазуучусу" деген сыйлыкка ээ боло албай. Себеби мен элчилеп, көрүнгөндүн бутуна чөгөлөп кошомат кылуу дегенди билбейм. Көлдө жашагандыктан, буга чейин областык администрация өзүм иштеген К.Тыныстанов атындагы Каракол мамлекеттик университети сыйлыкка көрсөтүп, Маданият жана маалымат министрлигине ж. б. тиешелүү тармактарга көп эле жолу кайрылышты. Кайрылган менен ушуга чейин эч кандай жыйынтык жок. Эмнеси болсо дагы өлгөндөн кийин сыйлык албай, көзүмдүн тирүүсүндө алсам болот эле.
- "Аман Саспаев чыгармаларын бир эле кыргыз тилинде жазбастан кытай, казак ж.б. беш тилде жазат" деп уктук эле, ошол чынбы?
- Мактанбай эле коёюн "канчалык көп тил билсең, ошончо адамсың" дегендей, кытай, казак, уйгур, өзбек, орус тилдеринде өз оюмду кагаз бетине түшүрүп, сүйлөй алам. Жакында эле орусча-кыргызча К. Юдахиндин сөздүгүнөн кем калышпаган 55 миң сөздөн турган кыргызча-кытайча сөздүгүм жарык көрдү. Анткени азыр дүйнө элинде кытай тили абдан өнүгүп жатат. Соода-экономикалык кызматташтыгыбыздын көпчүлүгү Кытай мамлекети менен болууда. Ошондуктан жаш муундарга кытай тилин үйрөтүү үчүн аталган сөздүктү чыгардым.
- Кытай тилин үйрөнүү оор болгон жокпу?
- Оор деле болгон жок. 4 жыл Бээжинде окуп, ошол жактан үйрөнүп келгем. Ал жакта окуп тил эле үйрөнбөстөн, кытайларга казак тилинен сабак берип, казак тилин үйрөткөм. Былтыр ошол мен окуган Кытайдагы университеттин 60 жылдык мааракеси болуп чакырышты, тилекке каршы, бара алган жокмун.
- Үй-бүлөңүз туурасында кыскача айта кетсеңиз.
- 2 кыз, 4 уулум бар. Кудайга шүгүр, бардыгы тең турмуш куруп, үйлөнүп-жайланышкан. Учурда уул-кыздарымдын урмат-сыйын көрүп, кадырлуу карылыктын доорун сүрүп жатам.
Аскар Акаев Бишкекке 1000 сом которду!
Оштун ОшМУ деген айтылуу окуу жайында Аскар Акаев деген ага окутуучу иштейт. Кесиби боюнча кыргыз тили мугалими. Бирок философия жагына ооп, бул жаатта илимдин кандидаты деген илимий даражасы бар. Учурда ОшМУдагы белдүү философтордун бири. Аскар мырза философиянын катардагы пенделер түшүнбөс маселелерине баш оорутуп, кыйшык туфли, багелеги кыска шым кийген, айнеги калың көз айнек тагынган типтүү окумуштуу болсо керек деп элестеткендер терең жаңылышат. Орусиядагы Акаев сыяктуу эле оштук Аскар Акаев да көп кырдуу личность. Ага окутуучу саясатка аралашып, өзү туулган Катта-Талдык айылдык округунун Жергиликтүү Кеңешине шайланган. Учурда аталган округда депутаттар кеңешинин төрагасы. Облустук деңгээлдеги чоң-кичине маданий иш-чаралар Акаевсиз өтпөйт. Эгемендүүлүктүн 20 жылдыгына карата Бишкектеги борбордук Ала-Тоо аянтына Айкөл Манастын жана Чыңгыз Айтматовдун айкелдери орнотулуп жаткандыгы калайыкка маалым. Ушул улуу ишке менден салым болсун деп оштук Аскар Акаев Бишкекке 1000 сом которду. Аскардын бул салымы ак жолтой ишке жол ачып, капчыгы калың мекендештерибиздин намысын ойготот деген бекем ишенич бар.
Жыл сайын ушу күнү сени эстейм, ДОСУМ! Негедир сен да ушуга чукул түшүмө көп киресиң. Кечээ да түшүмдө айылдагы сенин корооңдон жолуктук. Бир аз толуп калыптырсың, узун боюңа жарашып. Тамашалаштык, кыштак четине мал айдаганча... Аңгыча ойгонуп кеттим. Кудум сени азыр жоготуп алгандай ичим ачышып, көзүмө жаш келди. Бирок сени үч жыл мурун так ушул 1-августта жоготком.
Каргашалуу 2008-жылдын ошол күнү кыжылдаган кытайлардын кесепеттүү оор жүкчүл унаалары сен түшкөн унааны тебелегенде, чымындай жаның чыркырап, Арпа жайлоосун аралай учуптур... Тыныке, бар болгонуңда азыр баары башкача болмок, досторуңду айтам...
Сен дайыма мен үчүн
Досум, сенин атың калса аталып,
Жүрөгүмө уулуу жебе кадалып,
Көздөрүмө жаш толот да,
Үзбөй окуп келген менен Куранды,
Үшкүрүнө сурайм сенден кечирим,
Үмүт отун үлбүрөткөн жесириң
Жардам кыла албай келем эч эле...
Ооба, ошол, жардам кыла албадым,
Эркелетип, ээрчитпедим бир жолу...
Туткун болгон көр жашоого досуңду.
Эрте-кечпи мен жаныңа барганда,
Кантип карайт болдум экен жүзүңдү?!
Бул айыбымды кеч болсо да тартайын,
Куру шылтоо, калп айтуудан кайтайын,
Жетимиңди колума алып, шуу жыттап,
Сен жөнүндө бүт бардыгын айтайын...
Кечир, досум, кечир мени,
Кечир анан досторуңду бир тууган
Өзүң барда өрттөй жанган...
Достук суусун бир кечпеген.
Достой болуп сый өткөрүп,
Достой болуп кыйын кезде,
Кечир, досум, кечире алсаң...
Кыргызстан социал - демократтар партиясына
Республикалык атайын жалпы билим берүүчү дүлөй балдардын мектеп-интернатынын жалпы окуучуларынын жана администрациясынын атынан КСД партиясынын демөөрчүлүк жардам катары бизге жиберген жууп-тазалоочу заттар, идиш-аяктар ж.б. үчүн терең ыраазычылык билдиребиз.
КСДПнын ишине ийгилик каалоо менен мындан ары да кызматташууга үмүттөнөбүз.
Терең урматтоо менен, интернат мүдүрү К. Джаманбаева
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Сотторду тандоо кеңеши ишенимди актайбы?..
УЛУТТУК УЛУУЛУГУБУЗ НЕГАТИВГЕ КАРШЫ. ПРЕЗИДЕНТТИН
Жапаров Куловго канча миллион карыз?
"Шайлоодо жакшы ийгиликтерге жетишкенге мүмкүнчүлүгүм бар"
"Владимир Путин менен Барак Обамага кайрылалы, балким, алар бизге жардам берип калар…"
Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча Улуттук комиссиянын төрагасы,
Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер:
"Мындай сынактан цирктеги мотоцикл айдаган аюулар деле өтүп кетишет"
Кыргыз театрынын Умай энеси
"Ай тамга" коомдук фондусунун төрагасы:
"Батыштын кара туманы каптап, улуттук идеологиябызды жоготуп алдык…"
КРнын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жазуучу:
"Өлгөндөн кийин сыйлык албай, көзүмдүн тирүүсүндө алсам болот эле…"