tt ru ru hbs_cyr ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky tk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru ky ky ky ky ky bg ky ky ru ru ru ru ky ru ru ky ky tt ru ru tt be ba ky ky ru tt ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru
"Мамлекет, ММКлардан майыптарга жардам аз"
Ар жылы 1-июнда балдардын майрамы деп мамлекет тамак уюштуруп, бекер балмуздак берип калганын көрөбүз. Албетте бул да керек. Бирок муну менен маселе чечилбейт. Көрсө, мамлекет эң алгач жардамга муктаж майып балдарды көңүлдөн сырт калтырганына көп жыл болуптур. Буга массалык маалымат каражаттары анчейин маани бербей келебиз.
- Шүкүрбек мырза, быйыл майып балдарга кандай жардамдар көрсөтүлдү?
- 1-июнь балдар күнүнө карата борбордогу бир университет 80 балага атайын акча бөлгөн. Ошого майрамдык дасторкон жайып, баса албаган балдарга коляскаларды тапшырдык. Быйыл америкалык фондго долбоор жазып 45 коляска алганбыз. Жети колясканы бул жактагыларга тапшырдык. Калган 38 колясканы республикадагы 12 бөлүм кызматкерлери таратып берет.
- Айрым майып балдардын ата-энеси эки-үч жылдап коляскага жетпей жүрөбүз дейт. Аларга да берилеби кийин?
- Берилет. Болгону кезек менен берип атабыз. Дастан деген майып балага берели десек, ага өзгөчө башын кармай турган коляска керек экен. Ал кымбат, Кыргызстанда жок. Издештирип атабыз.
- Мамлекет тарабынан сиз жетектеген коомго кандай жардамдар берилет?
- Мамлекет эч жардам бербейт. Жадагалса массалык маалымат каражаттарынан колдоо жок. Былтыр 1-июнда беш телеканалды чакырсак келишкен эмес. Быйыл да чакырдык, келген жок. "Жаңы Агым" менен эле "Параграф" гезиттери колдоп келатышат.
- Мамлекет мурун каралашчу беле коомго?
- 1992-жылга чейин мамлекет жардам берип каржылап келген. Андан бери өзүбүздү өзүбүз каржылап келатабыз. Былтыртан бери эми биз турган офистин элүү пайыз ижара акысын төлөгүлө деп кыйнап атышат. Мына бийликтин "жардамы". Майыптар арасында колу жөндөмдүү балдар бар. Майрамдарга акча кылыш үчүн алар жасаган буюмдарды сатабыз. Кечээки саткандарыбыз 2500 сом болду.
- Кыргызстандык бизнесмен, чиновниктерден кимдер көмөк кылышат?
- Бизге коомдук ишмер, мурдагы депутат Пархат Түлендибаев эле жардам берет. Ал ар бир майрамда транспорт жагынан, юридикалык жактан көп жардам кылып келатат. Андан башка майыптарга маани берген байларды көрө элекмин. Балдардын майрамына карата отуздай жерге кайрылуу жолдодум. Ошонун экөө гана жооп берди.
- Сиздердин коомдо жалпы канча майып бар?
- Республика боюнча 22 миң, Бишкек шаары боюнча 5600. Жакында эки долбоор жазып майыптарга кийим-кече алып таратып бердик. 1-январь, 8-март, 23-февраль, 9-май майрамдарында майыптарга белек-бечкек бердик.
- Коомдо канча кызматкер бар? Аларга маяна эмненин эсебинен төлөнөт?
- Учурда эки кеңешчим, бир бухгалтерим эле бар. Алар дагы бош убактыларында гана келип иштешет. Маяна деген жок. Долбоор жазабыз, өтүп калса анын он пайызын маянага чегеребиз. Долбоор өтпөсө айлык жок.
7 жашар майып Дастандын энеси:
- Менин эки кыз, бир уулум бар. Уулумдун эки айынан баштап эле ушинтип башы өсүп баштады. 3000 сом пенсия алам. Квартирада жашайбыз, үйүбүз жок. Эки кызым мектепте окуйт. Жолдошумдун туруктуу жумушу жок, курулушта иштейт. Өзүм мугалиммин. Окууну бүткөн соң майып балам менен үйдө отуруп калдым.
- Дастандын түшүнүгү кандай?
- Түшүнүгү жакшы. Тамакты өзүм берем. Башын кармап өз алдынча отура албайт. Ичкенде да тамакты жатып ичет. Көтөргөндө да эптеп көтөрөбүз. Дайыма памперс кийгизебиз. Ага да биртоп акча кетет. Дастандай балдар үчүн чет өлкөлөрдө атайын коляскалар бар экен. Эки жылдан бери ошого жетпей жүрөбүз.
- Эмне деген диагноз коюлду эле? Убагында дарылата албадыңарбы?
- Башында суу бар дешкен. Эки айында дарыгерлерге көрсөтсөк, башына аппарат салабыз, суусун алып турат. Бирок баланын башы кичирейип, бала өсөт дегенге кепилдик бере албайбыз дешти.
- Кайсы жерлерге жардам сурап кайрылдыңыздар?
- Өзүбүз жашаган айыл өкмөтүнө, соцфонддун жергиликтүү бөлүмүнө кайрылдык. Болгону пособие чегергенге жардам кылышты. Пособие көбөйгөндө мурда 100 пайыз бекер алып жүргөн дарыларды да албай калдык. Азыр бир айлык дарысына эле он миң сомдой кетет. Үйүбүздө болсо Дастанды жакшы бакканга шарт жок. Кыскасы ушинтип кыйналып жашап атабыз. Өкмөт акыркы кезде майыптарды эстебей деле калды окшойт.
майып Айгүл Үсөнованын эжеси:
- Биз Социалдык коргоо министрлигине коляскага кезекке турганбыз. Ал жактан кезек келгиче баса албай калган сиңдиме коляска керек болгонунан республикалык майыптар коомуна кайрылганбыз. Бул коомго, анын башында турган Шүкүрбек Кучкачовго ыраазыбыз. Сиңдим башында кант диабети менен ооруп, кийин ал ревматоидный артритке өтүп кетти. Ошого болбой эле өзү аракет кылып басып жүрчү. Кийин пневмовиброз легких деген диагноз коюлду. Башкача айтканда, өпкөсүнүн өтө аз бөлүгү эле иштеп калды. Ошондон кийин шалдырап, алы кетип калган. Быйыл болсо баш мээсинин борбордук бөлүкчөсүнө шишик пайда болгону аныкталды. Шишик пайда болгон мээнин бөлүгү колу-бутту көзөмөлдөйт экен. Ошентип азыр сиңдим такыр баса албай калды. Анан кээде эшикке чыккысы келет, адамдарды, жаратылышты көргүсү келет экен. Буюрса эми коляска менен эшикке алып чыгып турабыз.
- Мамлекет тарабынан кандай жардамдар болот?
- 2300 сом пенсия алат. Үй-бүлөсү жок болгонуна байланыштуу ал менин колумда. Социалдык жактан үч айда бир берилчү 500 сомдун тегерегиндеги стипендия алабыз. Үйдө майып адам бар үчүн турак-жай коммуналдык субсидиясы берилет. Ошол дагы бизге биртоп жеңилдик болуп атат. А дарылануусуна бир туугандары жардам кылышат.
- Майып адамды багыш өтө оор. Майыпты баккан адам катары мамлекеттен кандай жардам болсо дээр элеңиз?
- Өзүм социалдык коргоо кызматкеримин. Бизде материалдык жардамдар өтө начар. Сиңдиме бир жылда бир жолу 400 сом өлчөмүндө бекер дары берилет. Эми ушундай оор ооруга 400 сомго эмне дары келет. Муну мамлекет деле жакшы билет. Бул кыздын дарылануусуна бир айга минималдык 10 миң сомдук дарылар кетет. Мындан сырткары диетада болуп, жашылча-жемиш көп жеш керек. Памперс кийгизебиз. Майда-чүйдөлөрүнө да көп акча кетет. Айла жок, мамлекеттин акыбалын да түшүнүп өзүбүз багып атабыз. Айгүлдүн ооруганына 20 жыл болду. Ал бухгалтер, энергетик кесиптеринин ээси. Кийин отуруп иштегенге деп инновациялык технологияны өздөштүргөн. Бирок тагдыр экен, ден соолугунан улам жумуштан да четтеп калды.
Концерт деп ушуну айт
Кыргыз өнөрпоздору кызыкты көрсөттү
Акыркы жылдары компьютердин жардамы менен ырларын жаздырышып, үндөрүн жасатып алып жылдыз болуп жүргөн ырчыларыбыздын саны өтө эле көбөйүп кетти. Эл ичиндеги чыныгы таланттар ар кандай себептерден улам эл алдына чыга албай келишет. Ошону эске алып кыргыз радиосу жарым жылдан бери өзүнүн эфиринде 8 түрлүү өнөр ээлеринин жандуу үнүн, өнөрүн сынашып, мыктыларын аныкташты.
4-июнь күнү "Таланттар таймашы" долбоорунун жыйынтыктоочу концерти Токтоболот Абдумомунов атындагы кыргыз драма театрында болуп, концертке кирүү акысыз болгондуктанбы же көптөн бери мындай концерттерге суусап калганбы, айтор, каалоочулар аябай көп болду. Уюштуруучулар концертти убагында баштап, зал толуп, тепкичтерине чейин адамдар отуруп калгандыгына байланыштуу сырткы эшикти жаап салышты. Кечиккендер бир эле эшик ачылса кирип кетебиз деп көпкө үмүтүн үзбөй турушту. Кеч келген ырчылар имараттын ичине экинчи кабаттан түшүрүлгөн аркан менен киргенин айтпай эле коелу. Ошентип жарым жылдан бери ылганган төкмө акындар, манасчылар, калемгерлер, дастанчылар, аккордеончулар, элдик ырчылар, комузчулар жана эстрада ырчыларынын эң мыктылары аныкталып, алар бирден өнөрүн элге тартуулашты. Көрүүчүлөрдүн узакка созулган кол чабуулары залды жарганга аз эле калып жатканда алып баруучулар "рахмат, рахмат!" деген сөздөрү менен же кийинки чыкчу аткаруучуну тааныштыруу менен гана токтотуп жатышты. Ушундай кол чабуулардын жыйынтыгында конок катары келишкен Токтобек Асаналиев, "Айкөл" тобу, катышуучулардан Аскат Мусабеков, Алтынбек Каленовдор программадан сырткары дагы бирден чыгарма аткарганга мажбур болушту.
Кыргызстандын жети дубанына жаңырган кыргыз радиосундагы бул долбоордун башкы максаты жаш өнөрпоздорду таанытып, кыргыздын көөнөргүс мурастарын элге жеткизүү. Бул долбоор дагы да улана берет жана келечеги кең экенине ишенебиз, анткени улуттун маданиятын ойлогон, улуулардын жолун жолдогон таланттарыбыз арбын жана өсүп келе жаткан таланттардын жоон тобу салттык музыкага ыктап жатканы буга далил болот. Баса, гала-концерт телеге тартылып алынды. Кызыгып калып өткөрбөй көрсөңүз үстүбүздөгү жылдын эң сонун нукура кыргыз концертине күбө болосуз. Ага чейин кайсы жаш талант элден өзгөчөлөнгөнүн төмөнкү жыйынтыктан биле туруңуз.
1-орун - Нурбек Талантбек уулу
2-орун - Асем Курманбек кызы
3-орун - Турдубек Жанышбек уулу
1-орун - Болотбек Назаров
2-орун - Кубат Тукешов
3-орун - Кадырбек Бейшенов
1-орун - Бердибек Төлөгөнов
2-орун - Нуркыз Рыскул кызы
3-орун - Кыял Тажиева
1-орун - Аскат Мусабеков
2-орун - Алтынбек Каленов
3-орун - Бекзамир Дегенбаев
1-орун - Марат Шарипов
2-орун - Кубаныч Алиев
3-орун - Эрлан Салбаров
1-орун - Назбек Кенчимбаев, Чолпон Мелисбекова
2-орун - Эламан Каныбеков
1-орун - Курал Чокоев
2-орун - Бектур Шаршеналиев
3-орун - Тынара Кубаныч кызы
1-орун - Өскөнбек Дүйшөнбиев
2-орун - Элзар Өскөнбаева