ceb ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky uk bg ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru myv ru ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ky be ru ky ru ru ky ru ky bg ru ru ky ky be ru ky ky ru bg ru ky ky ky ru ky ru ky mt ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
АТА МЕКЕНДИН КАДЫРЫНА КАЧАН ЖЕТЕБИЗ?
Ата Мекенге кызмат кылуу ар бир Кыргызстандын жаранынын парзы эмеспи.
Менин түшүнүгүм боюнча бүгүнкү күндө Ата Мекен өтө коркунучтуу абалда турат. Себеби, Кыргызстан эгемендүү болгондон баштап өлкөбүздүн өзөктүү идеологиясы жок болгон. Ага байланыштуу чет өлкөлөр биздин кен байлыктарыбызга, геошартыбызга кызыгып, алар өздөрүнүн саясий, экономикалык гана эмес, элибиздин салтына, адеп-ахлагына, улуттун өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизүүчү, ошондой эле эгемендүүлүктүн жоюлуусуна өбөлгө болуучу идеологиясын таңуулап келүүдө. А биздин жетекчилерибиз болсо алардын акчасына азгырылып, алардын көрсөтмөсү менен ар кандай саясий, экономикалык реформаларды жүргүзүп, анын натыйжасында союз учурунда элибизге калган айыл чарба менен өндүрүштүк базаларыбыздын дээрлик көпчүлүгү талкаланып жок болду. Карапайым эл арты 6 сотыхтан баштап, алды 3 гектар үлүшкө ээ болушту. Чет элдик капиталисттер болсо, биздин саткын жетекчилер аркылуу мамлекетибиздин экономикасынын негизги өзөгүн түзгөн (алтын, күмүш, газ ж.б.у.с.) баалуу заттарды, кен байлыктарды ээлеп алышты. Мисалы, Россия мамлекети өзүн, кен байлыктарын, өлкөсүн сактоо үчүн Кыргызстанды коруп келүүдө. АКШ мамлекети болсо, өзүнүн дүйнөгө болгон үстөмдүгүн күчөтүү үчүн Кыргызстанга авиабазасын жайгаштырып, анын мөөнөтүн улам узартууда. А Кытай мамлекети болсо, "силер Кыргызстанды коруй бергиле, жакында Кытай-Кыргызстан жолу бүтсө, Кыргызстан биздики болот" деген ойдо бизге көз салып турган учуру. Алардын катарында Казакстан менен Өзбекстан да Кыргызстандын баалуу жерлерин сатып алсак деген ойлору жок эмес. Биздин жетекчилер болсо, мамлекетибизди чыңдоонун ордуна кен байлыктарыбызды эле эмес, жерибизди да четинен сатууда. Мындай абалды байкап туруп, биздин жетекчилердин "ар-намысы барбы өзү" деп кейибей койбойсуң. Эгерде Кыргызстандын кен байлыктарын үнөмдүү пайдаланганда өлкөбүз эчак эле оңолмок.
Азыркы кейиштүү абалга ким күнөөлүү?
Албетте, бийлик башында турган А.Акаев, К.Бакиев жана ошол кезде иштеген өкмөт жетекчилери менен мүчөлөрү.
Өзүңүздөргө белгилүү болгондой, 19 жылдан бери 2 Президент алмашты. Эки бийликте тең мамлекеттин негизги өзөгүн түзгөн байлыктардын бири болгон "Кумтөр" алтын маселеси каралган учурда өкмөт же депутаттар алмашпай койбоду. Мына эми, үй-бүлөлүк диктатордук башкаруудан кутулдук деп башкаруу системасын алмаштырууга мыйзам кабыл алдык. Бирок, маселе башкаруу системасында эле эмес, маселе адилет башкаруу менен бирге жаратылыш кен байлыктарын үнөмдүү пайдаланып, ал байлыктарды элибиздин кызыкчылыгына жумшап, аларды келечек муундарга калтырууда турат. Биз кандай башкаруу системасына өтпөйлү, Кыргызстандан чыккан кен байлыктардын пайдасын кыргыз эли көрмөйүнчө, ата мекендик өндүрүшкө жол ачылмайынча эч качан өлкөбүз өнүкпөйт.
Чет элдик карыздын жана бийлик жетекчилеринин кайырчылыгынын эсебинен өнүгүү мүмкүн эмес. Кайсы партия бийликке келбесин, жогоруда аталган көйгөйлүү маселелер өз нугун таба албаса, анда кыргыз эли маданияттуу кулга айланып калары шексиз. Кимде ким азыр бийликке өз кызыкчылыгын ойлоп, баюу максатында келсе, анда ал жаңылышат. Бүгүнкү күндө бийликке келген партияларда өтө чоң жоопкерчилик турат. Атап айтканда, биринчи жагы эгемендүүлүк менен бирге элдин ынтымактуулугун сактоо. Экинчиси, кыргыз элин маданияттуу кулдуктан куткаруу. Ошондуктан, Кыргызстандын стратегиялык оъектилери эч качан чачылбоосу керек. Учурда улутташтырылган оъектилер бийлик орногондон кийин кайра сатыла турган болсо, кыргыз эли маданияттуу кулга айланды деп коё бер.
Мамлекет эмнеси менен мамлекет?
Ошол кен байлыгы, эл, жери, бийик экономикасы менен мамлекет эмеспи. Өзүңдөн бир ширеңке чыкпагандан кийин түбөлүккө киреше, пайда бере турган тармак эмне үчүн жеке менчикке сатылышы керек? Эгемендүү мамлекетте жашап жатып, кен байлыктардын пайдасын коррупцияланган бийлик менен бирге чет элдик капиталисттер көрсө, анда кыргыз эли маданияттуу кул эмей эмне? Биздин бийлик жетекчилердин эң чоң кылмыш күнөөсү мамлекеттин казынасына киреше түшө турган тармактарды чет элдик капиталисттер (инвесторлор) менен эки тараптуу түзүлгөн келишимдерде ири суммадагы акчаларды өзүнө алып, башка мамлекеттердин пайдасына келишимдер түзгөндүгүндө. Аларга далил катары мисалдардан келтирсек, Кумтөр алтын кени, Баткен областына караштуу Бүргөндү өрөөнүндөгү газ жана нефтилердин пайдасын 20 жылдан бери Өзбекстан көрүүдө. Алар канча жылга Өзбекстанга сатылгандыгы жөнүндө элге белгисиз. Ошондой эле Кадамжай сурьма комбинаты, Чаткал алтын кени, Таш-Көмүр шаарындагы "Крисстал" заводу ж.б.у.с. ондогон ири ишканалар.
Мисалы, Кадамжай сурьма комбинаты 2008-жылы жарыяланган КР өкмөтүнүн №735 токтомунун негизинде жергиликтүү органдарга төлөөчү салыктарын мамлекеттик бюджеттин эсебинен каржылоодо. Тактап айтканда, Кадамжай комбинаты чет өлкөдөн сырьё алып келгенде, ал сырьёго бажыга 20 пайыз салык төлөп, ал төлөнгөн салыктын эсебинен жергиликтүү жер салыктардан да кутулууда. Жергиликтүү жер салыгы өзүнчө төлөнүүсү керек эле. Ошентип, комбинаттын кожоюну казакстандыктар 2009-жылдын январь айынан баштап, жаңы салык Кодексинин негизинде жалпы сатылган продукциясынан 2 пайыз гана салык төлөй баштаган. Башкача айтканда, 4 жылга чейин өндүрүлгөн продукциядан салык алынган эмес. Ал салыктар бийликтегилердин чөнтөгүнө түшкөндүгүн билдирип турат. Мындай адилетсиз эки тараптуу келишимдерден тышкары Кызыл-Кыя цемент заводу ж.б.у.с. киреше берүүчү объектилер ит бекерге сатылгандыгы аз келгенсип, алардан өкмөттүк казынага киреше салыктар да канчалык деңгээлде адилеттүү түшүп жаткандыгы белгисиз.
Эски бийликтин дагы бир кемчилиги - инвесторлордон каалаган акчасын өзүнө алып, эмне курса да, канча пайда көрбө салык төлөсөң болду деген принципте иш жүргүзүп келген. Сырьё өзүбүздөн чыккандан кийин анын 60-70 пайыз кирешеси Кыргызстанга калуусу керек. Андай кемчиликтер аз келгенсип, бийлик жетекчилери баюу максатында ата мекендик өндүрүштү күчөтүүнүн ордуна, чет мамлекеттерден карыз алуу менен бирге кайырчылыкты, суранууну жакшы өздөштүргөнгө жетишишкен. Анын натыйжасында эски бийликтегилер мамлекетибизди өнүктүрүүнүн ордуна элибизди 2 млрд 500 млн долларга жакын карыз кылышкан. Азыркы убактылуу бийлик болсо аргысыздан 1 млрд 100 млн доллар карыз алууга жетишти. Ал алынган карыздарды чет элдиктер кыргызга кандай шарттар менен берди экен? Ал берилген мөөнөттөн тышкары жер, ГЭСтерибиз коюлган жокпу деген ой пайда болбой койбойт.
Чет элдик капиталисттер чындап эле экономикабыздын өнүгүүсүн каалайбы? Албетте, жок. Алардын максаты эптеп коррупцияланган бийликти кайырмакка илип, Кыргызстанды өнүктүрө койбой, анын байлыгын сүлүктөй тынымсыз сорууда турат. Мисалы, дүйнөлүк банк Кыргызстанга канчалык акчалай жардам бербесин алардын максаты башка.
Эсиңиздерде барбы? 2005-жылы май айларында Дүйнөлүк банктын жетекчиси Кыргызстанды ХИПИК программасына кирүүсүн сунуштаган. Ал программанын үстүндө АКШ мамлекети турары көпчүлүккө маалым. Ошондуктан, жаңы келе турган бийлик чындап эле мамлекетибиздин көз карандысыздыгын сактап, элибиздин бакубат болуусун каалашса, анда төмөнкү иш-чараларды жүргүзүүсү зарыл. Комплекстүү иш аракеттер жаңы бийлик тарабынан жүргүзүлгөндө гана өлкөбүз экономикалык өнүгүү багытында өз нугун тапкан болот.Эгерде аталган иш-аракеттер жаңы бийлик тарабынан жүрбөсө, кайра экономикабыз туңгуюкка такалып, кайра эле бийликтин төңкөрүлүшү талашсыз. Жогоруда аталган кемчиликтердин баары тең мамлекетибиздин өзөктүү идеологиясынын жоктугунан келип чыкты. Андыктан, биринчи кезекте мамлекеттин идеологиясын иштеп чыгуу керек. Ансыз өлкөбүз өнүкпөйт. Атап айтканда экономикалык багыттагы идеологияда жаңы бийлик Кыргызстандан чыккан кен байлыктарды чет элдик капиталисттер менен коррупцияланган бийликке эмес, элибиздин жана келечек муундардын пайдасына иштетип, өлкөбүз сырьё чыгаруучу эмес, ата мекендик өндүрүштү күчөтүп, Кыргызстан өндүрүштүк базага айлануусу керек.
Саясий багыттагы идеологияда Кыргызстан башка мамлекеттердин көрсөткөн идеологиясы менен иш жүргүзбөй, чыныгы элдик бийликти мыйзам түрүндө орнотуп, жалпы элге таянып, алардын макулдугу менен иш жүргүзүүсү бул эгемендүүлүктүн талабы. Руханий тарбиялык багыттардагы идеологияда сапаттуу илим-билим, тарбия-таалим, тил-дин, адабият, спорт, изденүүнүн негизинде өнүгүү, эгемендүүлүктү сактап, Ата Мекенди коргоо жана элибиздин ынтымактуулугун камсыз кылууда болсо, ата бабаларыбыздын акыл каймагынан алынган руханий тарбиялык мурастарга таянып, адептүүлүктүн негизинде жаштарды жана коомду тарбиялоо болуп саналат.Социалдык багыттагы идеологияда болсо Кыргызстанда жашаган элди жумуш менен камсыз кылуу, татыктуу жашоого жетишүүдө турат. Аталган багыттардагы идеологиялардан жыйынтык чыгарсак, мамлекетибиз басып өткөн социалисттик доордон диктатордук башкарууну эмес, элибиздин социалдык абалын жакшыртуу жактарын, капиталисттик өлкөлөрдөн болсо алардын өздөрүнүн кызыкчылыгын көздөгөн өндүрүштүк жакшы жактары менен бирге демократиялык жактарын (чыныгы элдик бийликти орнотууну) алсак, мамлекетибиздин өнүгүү жолу туура болот. Ал туура жолду кабыл алсак, келечекте өлкөбүз сөзсүз бакубат мамлекеттердин катарына кошулат. Эгерде эски бийликтин жолунда жүрсөк, кайра эле эгемендүүлүгүбүздүн келечегин караңгылык каптап, коом өнүкпөй туңгуюкка такалышы талашсыз. Андыктан, бийлик жетекчилери жогорудагы көйгөйлүү маселелерден жыйынтык чыгарбаса, кайрадан бийликтин төңкөрүлүшү да талашсыз.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Маанилүү эстеликти "маңкурттар" неге талкалашты?
Жаңы саясый күчтөр түйүлдүк алдыбы?
КРнын Баш прокурору К.Байболовго
КРнын жараны Ахунбай КОШОЕВден
А Р Ы З
Кудай деген кур калбайт!
Кубатка кудай кубат берсин!
КРнын Баш прокурору К.Байболовго
КРнын жараны Ахунбай КОШОЕВден
А Р Ы З
АТА МЕКЕНДИН КАДЫРЫНА КАЧАН ЖЕТЕБИЗ?
Юрист жана көз карандысыз талдоочу.
"Төрт партия биригип, "Ар Намыс" партиясын четке сүрүү керек"
Түштүк окуяларына кимдер күнөөлүү?
Сагындык биз өзүңүздү билсеңиз....
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?