ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja ru ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky kk ky ky myv ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky kk ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Камчыбекти дарга асып аткан жерин тартуу аябай кыйын болду"
Бул күндөрү Төлөмүш Океев атындагы "Кыргызфильм" киностудиясында "Курманжан датка" көркөм фильми тартылып жатат. Картинанын директорунун орун басары Алмамбек Исмаиловдун айтымында, фильмди жаратуу процессине алтымыштан ашуун киши тартылган. Павильонго кире бериш жерде он чакты киши декорация жасап атышса, андан жүз эле метр арыраакта, боз үйдүн ичинде кино тартылууда. Мен барганда тасманын башкы режиссеру Садык Шернияз оператор Мурат Алиев менен кезектеги сценаны талкуулап атышкан экен.
-Садык мырза, фильмди тартуу процесси азыр кайсыл стадиясына келип калды?
-Ошто, Алайда, Чүй боорунан тартылды. Эми Суусамырдан, Жети-Өгүздөн тартабыз. Жерин барып көрүп, жактырып келгенбиз. Бир айдын ичинде ошол жакка чыгабыз. Мындан тышкары, Кокондон, Бухарадан, Санкт-Петербургдан тартылчу оор сценалар бар. Буюрса, жылдын аягында тартып бүтөбүз. Экранга ушул жылдын аягында же кийинки жылдан башында чыгып калат. Азыр каражатты үнөмдөө максатында боз үйдүн ичин шаарда эле, павильондун ичинде тартып атабыз.
-Павильонго кире бериш жерде базардын да декорациясы жасалып атыптыр?
-Ооба. Анткени, азыр ал убактагы эч нерсе жок да. Ошонун баарын окшоштуруп куруп, анан тартабыз. Ал тартканыбыздан кадрга болгону эки минутасы кирет. Костюм, декорация жагы аябай кыйын болуп атат. Азыркы убакты тарткан бир топ жеңил да. Костюм жөнүндө ойлонбойсуң. Тарыхый фильмде болсо кадрга бир эле заманбап буюм кирип кетсе, бул көрүүчүнүн ишенбөөчүлүгүн жаратат. Фильмге ишенбей калат. Ошон үчүн костюмерлер, гримерлер, декорация кургандар буга аябай көңүл буруп, дыкат иштеши керек. Оорчулугу ушунда. Мисалы, Камчыбекти дарга аскан жерин Сулайман тоонун жанынан тарттык. Ал жерге бүт жаңы тамдар түшүп калыптыр. Өтө кыйын болду. Ал жерден орустун горнизонун көрсөтүш керек болчу. Бир жерди арендага алып, горнизондун декорациясын курдук. Кадимкидей эле эки кабат там салдык.
-Өткөндө мен ЖМКлардан окуп калдым эле, дагы 30 миллион сомдой каражат керекпи?
-Дагы 30 млн. сом бөлүү тууралуу өкмөттүн токтому чыкты. Адегенде 40 млн. сом бөлүнгөн болчу. Буюрса, ушул каражат менен тартып бүтөбүз. Фильмдин негизги демилгечиси депутат, "Куманжан датка" фондусунун төрайымы Жылдыз Жолдошева. Идеяны ошол киши көтөрүп чыгып, акча бөлдүрүүдө зор эмгек жумшады. Жылдыз айымдын кайраты менен башталды бул фильм. Негизи, мындай аз акчага тартыш кыйын. Муну керек болсо "Голливуд репортер" журналы да мойнуна алып, жазып чыкты. Мобул эле Казакстанда "Миң бала" фильми 10-12 млн. долларга тартылды. "Курманжан датканын тарыхый деңгээли андан төмөн эмес, керек болсо жогору" деп айтсак болот. Биздин фильмге 1 млн. 400 миң доллардай каражат коротулуп жатат. Бул тарыхый фильм үчүн өтө аз. Эгер кино тартуучу топтун берилгендиги, кызыгуусу, фанатизми болбогондо бул фильм тартылбайт болчу. Кыргыздар киного кызыккан эл экенбиз, буйруса жакшы деңгээлде тартып бергенге аракет
-Сцерийин сиз өзүңүз жазыптырсыз. Эмне үчүн бул темага кайрылып
-Ар бир режиссердун кайсыл бир чоң долбоорду ишке ашырсам (!) деген амбициясы болот. Мен 2008-жылы Москвадагы режиссерлордун жогорку курсун бүтүрүп келгенден баштап, кино тартканга чынында эч кандай тыйын бөлүнгөн жок. Анан бул долбоор чыгып калды. Көптөгөн режиссерлор каражаттын аздыгынанбы, же башка себептерден уламбы, бул фильмди тартуудан баш тартышты. Анан Жылдыз Жолдошевадан мен өзүм сурандым, "тартып берейин" деп.
-Фильм канчалык деңгээлде тарыхый чындыкка дал
-Албетте, барандуу окуялардын баарын камтыганга аракет кылдык. Ошо эле учурда бул көркөм фильм болгон соң, өзүбүздүн көркөм сюжеттерибизди да кошобуз.
-Фильмди тартып аткан топ тууралуу айтып берсеңиз?
-Оператор коюучу - Кыргызстандын маданиятына эмгек сиңирген ишмер Мурат Алиев. Сүрөтчү - Жамал Кожокметев. Көпчүлүгү киного берилген, кинону бүтүрөлү деген жаштар. Ошолордун жардамы менен тартып атабыз. Бексултан Жакиев, Акылбек Абдыкалыков сыяктуу агаларыбыз кеңешчи катары жардам берип
-Курманжан датканын ролун ким аткарат?
-Жаш кезин Элина Абай кызы, орто жашын Назира Мамбетова, токсон жашка чыккан курагын Жамал Сейдакматова аткарат. Алымбек Датканын ролунда - Азиз Мурадилаев.
-Бул мен үчүн өтө жооптуу роль. Ойдон чыгарылган кейипкер болсо, анда образды каалагандай жаратсаң болот. Алымбек датка тарыхый инсан болгондон кийин Алайда, Ошто анын урпактары, ал тууралуу билген кишилер бар. Андыктан, ката кетиргенге акым жок. Ал заманды көрбөсөм да уккан, билгендеримдин негизинде колдон келишинче образ жаратканга аракет кылып атам. Режиссер өзү да билген кишилерден Алымбек датка тууралуу көп маалыматтарды чогултуп, образды ачууга жардам берүүдө.
-Мурда Алымбектин ролун аткарып калам деп ойлодуңуз беле?
-Жок. Балким театрда ойношум мүмкүн эле. Бирок кинодо ойноп калам деп эч оюма келген эмес.
-Өзүңүздүн мүнөзүңүз Алымбекке окшойбу?
-Алымбек датканын кеңешчиси болгон Элтой аттуу. Абдан акылдуу киши болуптур. Ошол мезгилде камыш менен циркуль жасаган. Алымбек билбеген нерселерди ошол киши билчү экен. Элтойдун 60 миң жылкысы Гүлчөнүн дарыясына түшкөндө суу соолуп калчу экен. Мага ошол роль тийген.
Төлөмүш Океевдин "Бакайдын жайыты", "Уркуя", Болот Шамшиевдин "Караш караш окуясы", Бакыт Карагуловдун "Маңкурт" фильмдеринде сүрөтчү коюучу, режиссердун жардамчысы болуп иштеген Жамалбек Кожокметовду да декорация жасалып аткан жерден жолуктурдум.
-Бул салып аткан объектибиз Кокондогу чайкана. Алымбектин башын кескен Чотон аттуу кейипкер ушул жерге келип чай ичет, кальян тартат. Бул жагында дарбыз саткан бурч болот. Чотон акырында дарбыз көтөрүп алып кетет. Болгону ошол бир эле эпизод. Бирок, бир эпизод болгон менен өзүңөр көрүп атасыңар, убарагерчилиги аябай көп. Ошол кездеги чайкананын элесин кудум өзүндөй кылып кайра калыбына келтириш керек.