hu ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky kk ru ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky bg tt ru ru ru ru ru ru ru ky ru bg ru kk ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Апта", 02.07.09 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Байлыгың туруп кедейсиң, Кыргыз…
БҮРГӨНДҮНҮН НЕФТИСИ ӨЗБЕКСТАНГА КУюуда...
Баткен дубанындагы айтылуу Бүргөндү өрөөнүнүн өздөштүрүлө баштаганына 36 жыл толду. Жалпы аянты 30 миң гектарга чамалаш бул аймакта Союз учурунда өрүкзар менен анарзарлар, терекзар менен жүзүмзарлар, Орто Азияга белгилүү Чоң-Каранын дөөзире күрүчү эгилген шалыпаялардын мекени болгон чөлкөм Кадамжай районунун Ак-Турпак айылдык округу аталып, коңшулаш Өзбекстандын Сох, Рыштан, Яйпан райондору менен чектешип турат. Алигиче такталып бүтө элек чек араларыбыз бар. Округдун аймагындагы 11 айылда 2700 түтүн же 13 миңден ашуун калк жашайт. Негизинен Сох дарыясынын алабынан, Баткендин Дара, Кыш-Тут, Газ, Согмент, Таян, Бөжөй, Апкан айылдарынан, Кадамжайдын Охна, Кызыл-Булак, Халмион айылдарынан, ирегелеш Тажикстандын Кара-Тегин өрөөнүнөн, Чоң-Алайдан бери көчүп түшүшкөн улутташтарыбыз отурукташкан. Климаты ысык, шамалы катуу жарым чөл зонасындагы жерге чыдамкайлар гана байыр алышууда. Агрардык реформанын учурунда ар бир жанга 45 сотыхдан жер үлүшү бөлүнгөн.
Акыркы мезгилде базар мамилелеринин шарапаты менен дөөзире күрүчүнүн баасы 100 сомго дейре жогорулап шалыпаялардын жалпы аянты 500 гектардан 1500 гектарга чейин көбөйдү. Айылдык округдун башчысы Алчынбай Төралиевдин маалыматы боюнча жеке менчикте 700гө жакын жеңил автомашина, 200 трактор, беш оор жүк ташуучу унаа бар. Жер үлүшү көп болгондуктан бүргөндүлүктөр негизинен дыйканчылык жана мал чарбасы менен алектенишип Россияга жумуш издеп кеткендери, балдардын жогорку окуу жайларга тапшыргандары чанда гана. Жазгы, жайкы сезон учурунда Өзбекстандан күн сайын 400дөй мандикер же жалданма жумушчулар чыгып иштешет.
Бир ирет Баткенде чыгармачылык командировкада жүрүп М.Айбалаев бийликтен түшкөндө Өзбекстан менен Тажикстандагы айрым жетекчилер кой союшуп майрамдашканын уктум эле. Анткени Мамат Мариповичтин учурунда чакан Баткен дубанынын губернатору ирегелеш кошуналардын ири областтарынын акимдери менен тең ата сүйлөшүп, атүгүл кабыл албай коюп, Шаймерден, Сох, Ворух анклавдарына өтүүдө акесин таанытып, Вуадилдин жанындагы чек ара, бажы, МАИ тосмосун, Каптарканадагы постту алдырып карапайым элге бир катар жеңилдиктерди түзгөн болчу. Андан кийинки губернаторлор чабал чыгышты. Атүгүл бирөөсүн өзбек чек арачылары кармашып, уюлдук телефонун тартып алышып, шерменде болгону эстен чыкпайт. Бул деген бүгүнкү бийликтин алсыздыгын, мажирөөлүгүн далилдейт. Эми Хан-Абаттагы окуялар шылтоо болуп, чек араларыбыз таптакыр жабылып калбадыбы! Ансыз да кризистин капшабынан улам базарда жүрбөй жаткан соодабыз дагы солгундап, элге аябай жабыр болду. Анткени биздин жашоо-турмушубуз Өзбекстан менен тыкыс байланышта да!
Биз билгенден Бүргөндү өрөөнүндөгү нефть жана газ байлыктарын Өзбекстан өлкөсү 60 жылдан бери сүлүк курттай соруп, семирип келет. Жергиликтүү бийликтин өкүлдөрү мунайзатты бургулоочу качалкалардын саны мурда 60ка жеткенин, азыр отуздайы калганын кабарлашты. Демек күнүгө орто эсеп менен 30 тонна чийки зат Фергана өрөөнүн карай агып жатат. Аны тескеген бийлик башчылары Акаевдин да, Бакиевдин да тушунда чыгышкан жок. Же "бармак басты, көз кысты" дегендей түйүндү жең ичинен өзүнүн жеке пайдасына чечип жатышабы, түшүнүксүз?!
Ал эми жаратылыш газын өндүргөн жүздөн ашык скважина иштейт. Өзбекстандык адистер алардын канчалык өндүрөрүн жашырып айтышпайт. Бухаранын газы ири түтүктөрдө Бүргөндүдөгү жер астындагы ири сактоочу жайга марттан тартып октябрь айына дейре топтолуп, анан Анжиянды көздөй кое берилет. Көрдүңүзбү, Өзбекстан зордук менен биздин мамлекеттин ичинде өзүнүн кампасын каалагандай калчап пайдаланып келет. Тескерисинче, Өзбекстандын ичинде Кыргызстандын ушундай базасы болушу мүмкүнбү деген ой кыялга да, түшүңө да келбейт. Жаратылыш газынын запасы 1,5 млрд кубометрге жетет. Газ 200-300 атмосфера менен бул жерге мыктылап жашырылат. Ал канистрге куйгандай деңгээлде болот. Кур дегенде өндүрүлүп жаткан газдын ондон бирин ижара акысы катары өзүбүзгө алсак, Кыргызстандын Түштүк аймагы толугу менен камсыздалып ашыналарга жалдырап отурмак эмеспиз! Экинчи жагынан кен байлыктарыбыз 800-900 жана 1500 метр тереңдиктеги эки плацттан уурдалып отуруп, кыртыш бузулуп, коопсуздук, экологиялык катастрофа маселеси да келип чыгууда.
Жергиликтүү элдин демилгеси, айыл округунун аракети менен өзбек туугандар акырындап түн жамына уурдап бараткан түтүктөр кайтарылып Сох дарыясынын боюндагы 9 айылга 17 чакырым газ түтүктөрү тартылды. Газ куурунун капталындагы Жаңы-Жер кыштагындагы кожолуктар жаратылыш газы үчүн айына символикалуу түрдө 30 сомдон, Миң-Чынар менен Өрүкзардагылар 100 сомдон төлөшөт. Бирок, бул өзүбек туугандардын жаш балага короз кант берип алдагандай жоругу эмеспи! Миңдеген тонна мунайзат, он миңдеген кубометр жаратылыш газы неге башка мамлекетти көздөй агышы керек? Мындай эң бир орчундуу, казынаны байытуучу проблеманы чече албасак Кыргызстандын эгемендүүлүгүнүн кадыры калабы? Биз качан Өзбекстан республикасы менен теңата сүйлөшүүгө жетишебиз?! Кошуна улуу өлкөлөрдүн алдындагы бөжүрөгөн "хоп майли" саясатыбыз калабы деги? Бүргөндү, Арка өңдүү газ менен нефть чыккан өрөөндөргө кичи заводдорду куруп карапайым элди куру убадалар менен эмес чыныгы иш, натыйжалар менен оозандырсак оң болбойт беле!
Жер-жерлердеги эл менен болгон жолугушууда Алмазбек Атамбаевдин чагылгандай жанып, бийликтин бетпардасын ачкан ачык сындары айтылган сайын Бакиевдин илээшкерлеринин уйкусу бузулду. Ал эмес БЭКтин талапкерине "көзүндү тазалап коебуз" деген опузасынын артында эмне жатат? Жадесе таза күрөшкө чыгуудан чочулап, түгү түктүйгөн бийлик кантөгүүнү күсөп тургандыгын. Андыктан биз бул бийлик менен "БИРИКСЕК, КОЛДОН КЕЛЕТ" деген ураандын алдында жалпы элдик күч менен гана күрөшпөсөк, башка жол жок. Эгер бирикпесек, булардын жападан жалгыз идеясы - бир гана кара күч. А таза күрөштөн бийлик төбөлдөрү тайсалдап турганын азыркы кырдаал апачык көрсөтүүдө. Эчкандай саясый маданиятты же демократиялык баалуулукту тааныбаган бул бийликтин учурдагы куралы эмне экенин күндөн күнгө көрүп атабыз. Эл алдындагы өздөрүнүн экижүздүүлүгү аз келгенсип, мүлдө кыргыз элин экижүздүүлүкө мажбурлоодо. Кантип? Эл ичиндеги Абыке-Көбөштөй эл бузар дүжүрлөрдү кайдан болбосун таап чыгып. Башкасын айтпайлы, ошол эле бийликчил партия "Акжолдун" ичинде ичкүптү болуп жүргөндөрдүн канчасы бар. Алардын экижүздүүлөрү бери карап күлүп, ары карап ыйлаган жесир катындай; парламент тирибунасынан бийликтин саясатын колдоп бакылдаганы менен кайра эле бери жактагы оппозициядагы кесиптештерине "биздин тилибиз кыска болуп айталбаган маселелерди силер көтөрүп атканынарга ыраазыбыз" деп "тилектештик" билдиргендерин чекеден табасын. Ошол эле Акүйдө үйбүлөлүк саясатка каршы жогорку тепкичтен төмөнкү тепкичке чейинки мамчиновниктер толтура. Бечаралардын тили Медет Садыркуловдун сөөгү сөпөт болгон окуядан кийин таптакыр кыскарып калды. Бирок бийликти ашатчу жерден ашаткандарын уксан, бир үйбүлөгө кыжырданган алардыкынчалык жаны ачыган адамды таппайсын. Алардын көбү аргасыздан эле бийлик менен илээшип жүргөндөр. Өз ыктыяры менен кызматтан кетейин дегендери күндөрдүн бир күндөрүндө "күтүүсүз кырсыкка" кабылып, өрттөнүп кетиши мүмкүн же даа бир балээ менен кызмат абалына кыянаттык кылган "кылмышкерге" айланып калышы ыктымал. Айтор, бийликтен өз ыктыяры менен кеткендерди сөзсүз бир кырсык күтүп турат. Анан жан айласы үчүн чочулаган андайлар эмнеге барат? Экижүздүүлүккө. Алар учурда жер-жерлерде мамлекеттик кызматкер экенине карабай, мыйзамга карама-каршы келсе да, моюндан байланган ит ууга жарабагандай, шайлоо үгүтү учурунда аркимиси киндик кан тамган жеринде Бакиевди бир жерде "боктоп", бир жерде мактап атканы эл ичинде дайын. О.э. оппозиция жээгиндегилердин канчасын экижүздүүгө айланткан бийликтегилердин түрдүүчө аракеттерин санап отурсак, кептин манызын кетиребиз. Андыктан акыркы эле айрым саясый окуяларды чолуп кеткенибиз деле оной мисалдардан болбойт. Айталы, ЖКдагы КСДП фракциясынын депутаттары О.Артыкбаев менен Ж.Жээнбеков эмнеге Атамбаевден четтөөгө мажбурланды? Алибетте, бул экөө деле саясаттагы "абарайын" өзгөртүп ийчү көрүнүктүүлөрдөн эмес. Бирок ошондой болсо да, тек президенттик шайлоонун алдындагы кысталышта БЭКке саясый көлөкө түшүрүү үчүн караламан калкка "көрдүнөрбү, оппозиция ичи ыдырап атканын" деген ишаарат менен Атамбаевдин тегерегинде туруксуз саясатчылар алигиче толтура экендигин көрсөтүү таризинде эки депутаттын эки жүздүүлүгүн "ашкереледи". Эгер бул экөө буга барбаган болсо, анда Руслан Шаботоевче көздөрү тазаланмак. Же бирөөсү уулунун тагдырын кайталап калмак. Кыскасы, бийлик башындагылар коркутуп-үркүтүү жана алдоо жолдору менен кимди болбосун экижүздүүгө айлантканга каныкты. Өзгөчө азыркыдай шайлоо өнөктүгүгүү күү алган учурда. Мындай шумдуктар керек болсо коомдогу кадыресе көрүнүшкө айланып бараткандай. Себеби, телеканалдардан үстөкө-босток көрсөтүлгөн телероликтердин бириндегидей биз кара күчкө гана таянабыз деген идеяны туюндурган бийлик туруктуу туруксуздарды заматтын ортосунда экижүздүү көрсөтүү үчүн "мойнунду бурайм" деген шайлоо үгүтүн жүрүзүүдө. "Кыйын болсон - күчкө күч менен жооп берчи" деген азыркы бийлик эпаадан экинчи мөөнөткө калчу болсо, эстеп кой кыргыз, анда эле алдыда 37 жыл кайталанат. Кайталанганда да шайлоо бүтөрү менен "ээнооздордун" тилин тишине каттырып, башын баталгыга койдурат. Аны айтты, койду дээрсиңер: биринчи кезекте сөз тамам болот...
кыргыз тилиндеги гезит "Апта"
email • архив • редакция
ТУР, ЗАМАНДАШ, БИРИГҮҮГӨ МЕЗГИЛ КЕЛДИ!!!
"Адеп-ахлактык эрежелердин негизинде күрөшүп көнгөнмүн"
Роза ОТУНБАЕВА, КСДП фракциясынан ЖК депутаты:
"Бийлик тышкы саясаттан сабатсыз"
Жыргалбек Турдукожоев, КСДП партиясынын мүчөсү:
"Таянаар тирегибиз касиеттүү Ала-Тоо, ак калпактуу кыргыз эли"
Көк москвичтеги көк бет Эрнест жана Кийим үтүктөгүч Нургүл
Аксыдагы канды ким төккөн?
Кыргызстан при Бакиеве - недееспособное государство
Тур, Замандаш, тепселбе маңкурт бийликке!
Карыганда карайлаткан калыссыз соттор
БҮРГӨНДҮНҮН НЕФТИСИ ӨЗБЕКСТАНГА КУюуда...
Кино маданиятын "Айтыш фильм" көтөрөбү?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?