bg ky fr cs bg ky ky ky ky hbs_cyr ru ky ky ky ky bg ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky krc ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru ky ky ky ky ru ky ky ky ce ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 19.02.08 - 6-бет: Dfанкета..•
Жогорку Кеңештин депутаты Алишер Мамасалиев:
"Асманыбызда аскер учактардын учуп жүргөнү ардантат"
Депутаттыкка чейинки иши: жарандык сектор (НПО);
Депутаттыкка чейинки ийгиликтери: остался человеком; (намысын сактап калгандыгы)
Ышкысы: архивдик документтерди жана улуу инсандардын өмүр баянын изилдөө;
Арданганы: көк асманыбызда эки супердержавалардын аскер учактарынын учуп жүрүшү, кен-байлыктарыбызды канадалыктар казып алып жатканы, базарларыбызда кытайлык соодагерлер, концессияга бериле турган энергетика жана казак туугандарга берилген пансионаттар;
Кубанганы: аман-эсен жүргөн ата-энеси, бир туугандары;
Искусстводогу ийгилиги: кээде кара сөз түрүндөгү чыгарма жазат. 2003-жылы "Дебют" эларалык конкурсунун финалисти болуп, Чыңгыз Төрөкулович Айтматов менен мастер-класс өткөн;
Учкул сөзү: Баатыр бир өлөт, коркок миң өлөт;
Өзүнө жакпаган сапаты: кызуу кандуулугу;
Өкүнгөнү: Москвага окууга тапшырбай окубай калганы;
Өзүнө жаккан ырлары: "Ала-Тоо";
Киносу: Чарли Чаплиндин "Огни большого города" тасмасы;
Сапар Эркебаев кимди алдады?
Туулган жылы : 21-декабрь, 1982-жыл;
Зодиак белгиси : жаачы;
Кесиби : жеке ырчы;
Хоббиси : бильярд ойноо;
Жактырган түсү : ак;
Жактырган машинасы : өзүнүн машинасы гана жагат;
Сүйүп жеген тамагы : камыр тамактардын баары жагат;
Эңсегени : атама машина алып берсем дейт;
Сыймыктанганы : эл оозуна алынып калганы;
Өкүнгөнү: ата-энеси менен шаарда бирге жашабай калганы;
Жетишкендиги : баары алдыда;
Сапар Эркебаев эмнеден "кайф" алат?: уктагандан;
Жакшы жагы : эч нерсени жүрөгүнө жакын кабыл албайт;
Эмнеге "аллергиясы" бар? : кыйкырып-өкүрүп урушкандан;
Аял кандай болуш керек? : аялдай болуш керек;
Мырза кандай болуш керек?: эркектей болгону жакшы;
Адамдарда баалаган сапаты: - жөнөкөйлүк;
Эсте калган бирөөдөн алган жакшылык: Акыркы убакта продюсери Дана машина алып бергенине аябай ыраазы болуп жүрөт;
Эстен кетпеген таарыныч: азырынча эч кимге таарынычы жок;
Жан курбусу: "60 К" тобунун солисти Талант Кадыров;
Эркебаев такыр кылбайт: баңгизат колдонбойт;
Баалаган саясатчысы : Турсунбек Акун;
Жашоодогу жаңылыштыгы : айтылбай турган көп эле жаңылыштык кетирген..;
Калп айтканы : "Апамдын" туулган күнүнө барам деп сөз берип коюп, сөзүмө турган жокмун;
52 сом "салык" үчүн Адилетти сабап өлтүрүштү. Мугалимдери "ал сарайдан кулаган" дейт?..
Панфилов районунун Капталарык айылынын орто мектебинде былтыр ноябрда болгон бул трагедия бүт Кыргызстанга угулуп, атүгүл президенттин өзгөчө көзөмөлүнө алынды. Өлкөдө акыркы жылдары мектеп рэкети, дедовщинасы көз көрүнөө күч алып, былтыр эле окуучулардын сабашуусунан алты окуучу каза тапканы ИИМдин сводкасында айтылат. 10-класстын окуучусу Адилет Жүсүмалиевди 11-класстын окуучулары Арслан Ташибаев менен Шаршенкул уулу Элдияр 52 сом "салыкты" убагында төлөбөгөнү үчүн сабап, анын айынан Адилет каза тапканын биздин гезиттин 24-январдагы санында жазган элек. Өткөн жумада "АКИ пресс" агенттигине бул окуяга тиешеси бар тараптар пресс - конференция беришти. Мугалимдер бир ооздон сүйлөшүп алышып, Адилет жөн гана чатырдан кулап түшкөн дешип, Адилеттин апасы ошол жерден эс-учун жоготуп жаман болду.
- Алиев Арслан "Адилет байке, эмне үчүн аксап жүрөсүз?" десем, "мен чатырчадан кулап түшкөм" деген дейт. Анын үстүнө Адилетке сыздоок да чыгып, кыйналып калган турбайбы деп, оюма албай сабакты уланта бердим. 20-ноябрда сабакта элем, кыздардан "Адилет кой сарайдан кулаганы чынбы?" десем, "чын" дешти. 20сында түштөн кийин Адилет каза болгонун угуп, мугалимдер түшүнүк каттарды жаздык.
Жумалиев Алымкул, дене тарбия мугалими: -5-11 класстарга сабак берем. Окуу жылынын башында кимге физкультура сабагына уруксат болбосо справкаңарды алып келгиле дегем. Адилет андай справканы Карабалтадан алып келем деп жүрүп жыл аягына дейре алып келген жок. Ал сабакта чарчап отуруп калчу. 13үндө урушуп кетишти дегенди угуп, Арслан менен Элдиярды чакырсам, "эч нерсе болгон жок" дешти. Адилет да "өзүбүзчө эле" деди. Көгөргөн, канаган жери деле жок болчу. Топ ойноп жүрдү. 19унда Кумарыкка шахмат мелдешине алып барып келдим. Жакшынакай эле болчу. Ойлоо, ойноо жөндөмү жакшы болчу.
Жүсүмалиева Минара, Адилеттин таежеси: -Тергөө иши жүрүп жатат. Чүй облУВД тергөөчүлөрү иликтеп жатышат. Соттук - медэкспертиза кайра жасалып, бирок жыйынтыгы чыга элек. Бала куландан соо болчу. Бул жерде кылмышкер балдардын туугандары ар нерсени айтышты. Жалгыз баласы оорулуу болсо энеси эбак эле дарылатмак. Бала өлдү, анын артынан калп сөздөрдү айткандарды кудай кечирбейт! Акыйкат сот чечими чыгарына ишенебиз. Албетте, ар эне өз баласын канатынын алдына алып коргойт. Бирок кылмыш кылса жооп берүүсү, камалышы керек. Анткени, бул чектен чыккан кылмыш жасоо. Бүгүн жалгыз уулунан айрылып Жаңыл ыйлап отурат. Эгер мындай ээнбаштыктар улана берсе эртең башка да энелер ыйлайт. Эч кимиңерди биздин башыбызга түшкөндөй кайгы баспасын.
Адилеттин энеси Жаңылай: - Адилетти балдар урган. Аны уруп жатканын көргөн да балдар бар. Элдияр менен Арслан арак ичип алып урушкан. Ким арак куюп бергени да белгилүү. Аны балдар күбө катары айтып жатышат. Ар ким "карга баласын аппагым" дейт. Балдарын коргогонун түшүнөм энелеринин. "Колуң менен жасадыңбы-мойнуң менен тарт" деген калыс сөз бар. Тартышсын. Тергөө объективдүү болот деп ойлойм. 16 жашар жалгыз баламдан ажырап жалгыз калдым. Каршы тараптын сөздөрүн угуп олтуруп уугуп кеттим. Баласынын денсоолугун караган эмес дешти. Андай эмес. Элдияр, Арслан экөө Адилеттин ийгиликтерин көралбай, ичтери тарыган. Адилет мыкты окуп, мектептин президенти болгон. Айтайын, ар бир дискотекада 11-класстын балдары төмөнкү класстарга 300 сом акчага "Визит" деген 5 бөтөлкө арак алдырышчу экен, "салык" деп. Балдары арак ичип кызып-мас болуп жүргөнүн көрбөгөн эмне деген энелер. Ар дискотекада дайыма арак ичилээрине күбө окуучулар четтен чыгат. Эгер балдар күнөөлүү болбосо, өткөн жумада эки ирет алдыма жыгылып эмнеге келишет. Күнөөлүү болбосо эмнеге келет? Өткөн ишембиден тарта дүрбөп калышты. Ушул күнгө чейин колуңдан эмне келет деп келбей жатышкан. Биз акчалуу кишилербиз дешкен. Мен жалгыз калдым, акыйкаттыкты гана сурайм. Судмедэксперттерге асмандан алып жазып бергиле деп жатканым жок. Болгонун жазсын. Тергеген тарап акча алышкан. Аны айткандан коркпойм. Телефондон ким менен ким сүйлөшүп жатканын да уккам. 60-70 жаштагы адамдын өлүмүн иликтеп пара алышса макул, 16 жаштагы баланын өлүмүнөн тайсалдабай пара алган абийирге сыябы? Кудайдын алдында коркушубуз керек го!
"Алгачкы сотмедэкспертиза жыйынтыгын эмнеге мындай бердиңер?" деп сот-медэкспертчи Шергазиевден сурасам, ал "эже, эгер мындай жазбасам, сөөктү моргдон чыгарып кете алмак эмессиңер" деген. Өлүп көрүптүрмүнбү дегендей, ишенип калгам. Андан кийинки жыйынтыгын созгон себебин сурасам, "айлык аз, лаборанттар жок, силердин ишиңер баштала элек" дейт.
Мектепте рэкет, дедовщина бар экенин бардык эле мугалимдер билген. Бирок тыйганга эрктери жеткен эмес. Өйдөңкү класс ылдыйкысына "салык" салуу салт катары жайылган. Адилет каза тапкандан кийин мектепте бир да жыйын болбой, ар кимиси өз креслосунан ажырап калуудан чочулап, көрмөксөн-билмексен болушту. Ушул дагы тарбиябы! Кылмыш ишин жаптырып койгонго дагы үлгүрүшүптүр. Биз анысын билбептирбиз. Биз арыз жазган соң тергөөчү Субанбеков кызматтан алынды. Панфилов райпрокурору Самаковго барсак, чаргытты. Субанбеков келип, "Балдарымды кантип багам, мен өйдөкүлөрдүн буйругун аткардым, мага претензиям жок деп жазып бериңиз" деди. Ушундай. Биз арызыбыз менен ушул суукта он бир ведомствонун алдында сагаалап, үшүп-шишип турдук. Барган жерибизде арызыбызга кулак төшөмөк болушат, бирок угушпайт. Турсунбек Акун гана адамча көңүл айтты. Билим жана илим министрлигинин мектеп, мектепке чейинки жана мектептен тышкары билим берүү бөлүмүнүн начальниги Марат Үсөналиевге кирсек, ал бул окуяны ага тетири жеткиришкенин айтты.
Азыр ишти Жунусов Таалай тергеп жатат. 21инде баланын сөөгүн алып кетесиңер дешкен. Эки жездем сот-медэкспертизага Бишкекке барышса баланын сөөгү жок. Көрсө аны Аламүдүн районунан келген сөөк деп жазышыптыр. Көрсө облУВД начальник орунбасары Жапаркулов Рыскул барыптыр да, сот-медэксперттер менен сүйлөшүп, Аламүдүн районунан деп жаздырып жатпайбы. Ал тергөөчүгө да басым жасаган экен. Баланын сөөгү кечке жуук гана табылды. Айылда "Рыскул ишти бүтүрүп атыптыр" дешкендеринен улам ага чалып, "Рыскул, сен айыпталып жаткан балдардын биринин тууганы экениң чын. Бирок мени да түшүн, жалгызымдан ажырап калдым. Сен кийлигишпе, колуңда чоң бийлигиң турат" деп ыйласам, ал "Жаңыл, чынында мага келишти, кайрат кыл, мен кийлигишпейм" деди. Бирок кеч болуп калган. Жапаркулов мурда кийлигишкенинен улам балага сердечник, пневмания деген диагноз коюп жатышпайбы. Бишкектин сот-медэксперти М.Шергазиевдин антип жазганга кандай акысы бар эле?! Баланын оору тарыхын окубай, сөөктү көрбөй туруп, заключение чыгара берсе болобу? Мугалимдер болсо бир катар окуучуларды коркутуп, "Адилет чатырдан кулаган деп жазгыла" деп зордошкон. "Ушул да мугалимчиликпи?" деп буркурайт Адилеттин апасы. Өз жонтерисин сактап калыш үчүн безеленип аткан мугалимдерди да бир чети түшүнсө болот. Бирок биздин айтаарыбыз ушул, бул мектептеги "дедовщинаны", рэкеттикти көрүп туруп, мугалимдер чара көрбөй келгендин арты Адилеттин өлүмүнө алып келди. Бул ишти бүтүндөй калайык-калк, бүтүндөй бийлик -Акүйдүн 7-кабатына чейин билди. Андыктан, "чатырдан кулап түшүптүр" деп стрелканы башка жакка буруу аракетинен майнап чыкпайт.
ИИМ министри М.Конгантиев өткөн жумадагы пресс-конференциясында айтты:
- "Панфилов районундагы 10-класстын окуучусун өлтүргөн оор кылмыш ишин тергөө президенттин өзгөчө көзөмөлүндө. Бизге белгилүү болгондой, мугалимдер бул оор кылмышты жашыруу максатында "ал чатырдан кулаган" деп айткыла" деп мажбурлашкан. Ишке начар мамилеси үчүн Панфилов РИИБ начальниги, анын орун басары жана бул ишти тергеген тергөөчү кызматтан алынды. Аз өтпөй бул иш сотко ашып, сот жыйыны ачык өтөт" деди министр. ИИМ кызматкерлери бул мектептеги кылмышты бардыгына сабак болуш үчүн, Адилеттин арбагы үчүн акыйкат тергеп аягына чыгарат деп ишенебиз.
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!