ru cs ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ba ru
"Аалам", 29.01.09 - 6-бет: Полит-элита...•
"Куугунтук далай замандарда кыргын алып келген"
-Топчубек мырза, Акаевдин тушунда бийлик тараптан сизчелик куугунтукталганы болгон жок. Бүгүнкү бийлик ошол мезгилдеги куугунтуктан үч эсе ашып кетти дешет, буга эмне дээр элеңиз?
Ал эми саясый куугунтуктун 18 жылынын ичиндеги болуп өткөн көрүнүштөрүн айта турган болсок, Акаевдин тушунда бир-эки жылдын ичинде эбегейсиз чоң чатак саясый куугунтук болсо, Бакиевдин тушунда күн санап кылмыш иштерин козгоп, РевКомдун, БЭКтин лидерлерине куугунтук сала баштады. Өткөн жылдын 30-декабрынан бери эле алып караганда, Исмаил Исаковго бир күндө эки кылмыш иши козголгон, анан үчүнчү, бүгүн мына төртүнчү да бир кылмыштын башын кылтыйтып суракка чакыртып жатат. Эркин Булекбаевге, Эмил Каптагаевге, Өмүрбек Текебаевге кылмыш ишин козгоду. Аликбек Жекшенкуловго кылмыш ишин козгой албай жатышат, анткени кытайлар жанагы имаратты салганда акчаны өздөрү сарптап, өздөрү кармаган экен. Анан калп эле Жекшенкуловго жабыштырып, бир мандем чыгарганга аракет кылбадыбы. Бирок, азыр анын баласына, инисине да иш козгоп жатышат. Бакыт Бешимовдун инисин жумуштан алып, бирок, кайра министрдин кеңешчиси кылып дайындаптыр. Менин балама каршы куугунтук бар. Бекназаровдун баласын бир жума мурда жумуштан кетирди. Булардын бирден бир себеби Акаевдан куугунтук жеп келген Бакиев бийликтин туу чокусуна чыгып алгандан кийин эми өзү ошол куугунтукту эбегейсиз жасап жатат. Данияр Үсөнов болсо 4-5 саатка камалган. Буларга бийлик ажалы көрүнүп калды. Басмайыл күндөн-күнгө бошоп баратат. Бакиев командасы бийлигин сактап калууга абдан аракет кылып жатат. Келээрки шайлоо мындай абал менен 2010-жылы эмес, быйылкы жылдын күзүндө өтүп кетиши мүмкүн. Өкмөт курмандыкка чалынышы ыктымал. Топ-топ кылып эле айдап жатпайбы. "Ак жолчу, кара жолчуларды" да айдап, чаап тынышы мүмкүн.
-Кадрларды алмаштырып, системаны оңдойбуз деп жатышпайбы?
-Ал болбогон сөз. Алмаштыргандан эч кандай майнап чыкпайт. Себеп дегенде мамлекеттик бийликтин жалпы багыты, мүнөзү, максаты өзгөрбөй жатпайбы. Муну Бакиевдер өзгөртө албайт. Бакиев Акаев баштаган, аны өзү күчөткөн бийликтин барымтасына түшүп берди. Азыр президенттик бийлик бөлүнүп кеткен. Анча мынчасы Бакиевдин өзүнүн колунда, экономикалык чоң бийлик баласынын колунда, күч органдары бир инисинин колунда, эл аралык мамилелер дагы бир инисинин колунда. Анан да түрмөдө олтура тургандардын көбүн өзүнүн жанына топтоп алган. Медет Садыркулов деген өзү түрмөгө олтуруш керек эле. Акаевге алып барып берген 420 миң долларды төлөтүш керек болчу да. Антпестен оң колу кылып алып жүрдү.
-Топчубек мырза, саясый куугунтуктар менен өзүбүздүн эркин демократиялуу мамлекетпиз деген атыбызды жоготуп бараткан жокпузбу?
- Эми биздин өлкөдө саясый куугунтуктун түрүн колдонуп жатышпайбы. Айталы, уурдап кетмей, өлтүрмөй, аткандан баштап түрмөгө олтургузуу, соттоо, үй-бүлөсүнө айбат келтирип коркутуу, машинелерди өрттөө, жалаа жабуу, айтор түрдүү бут тосууларды кылып ушунчалык ыплас жолдор менен баратабыз. Коомдук-саясый турмуштун бир эле жагы, мамлекеттин кандай мамлекет экенин ачыктан-ачык көргөзүп коет. Башкасын айтпаганда да саясый куугунтук канчалык күч алса демократиялуулугубуздун арты ошончолук кууш. Демократия жокко эсе болуп кетти. Өзгөчө өткөн жылдагы болуп өткөн өтө жийиркеничтүү шайлоолордон кийин баары ачык көрүндү. Эми ошону мактап чыгышты. Ал эми эл аралык байкоочулардын баары түкүрүнүп кетсе алар мактап жатышат.
Саясый куугунтукка каршы комитет түзгөн турбайсыздарбы?
-Ооба, куугунтук күч алып турган кезде биз да сотторго катышып, адилеттүү тарапта болуп койгонубуз оң. 14-декабрда туштөн кийин биз төрт ишти карап чыкканбыз. Исмаил Исаков, Эркин Бөлөкбаев, Эмил Каптагаев жана Бабырбек Жээнбековдун иш боюнча. Учурда аларга каршы болуп жаткан сотторго катышып "иллюзияга берилбегиле, бул бийлик турганда куугунтук мындан да күчөйт" деген пикирлерибизди билдирип, алар менен бирге жүрөбүз.
Азимбек Бекназаров, РевКом башчысы:
"Сурак алган соттор өздөрү күлүп жатышат"
-Азимбек мырза, өлкөдө болуп жаткан саясый куугунтукту кандай кабыл алып жатасыз?
-Менин оюм, бийлик оппозицияны коркутуп коймой, өлкөдө болуп жаткан кыйын кырдаалды чечүүгө аракет кылып жаткан оппозиция лидерлеринин ишине тоскоолдуктарды жасап, эки-экиден алагды кылып, саясат менен эмес, бири-бири менен чукушуп, урушуп жүдөп жүрө берсин деген саясаты болуп жатат. Практикада, мамлекет кризиске учурап, бийлик башкара албай калган кезде мына ушундай куугунтук башталат. Чоң кризистин алдында жан далбастаган бийликтин оюну болуп жатат. Мен өзүмдүн коллегаларыма, оппозиция лидерлерине айтып жатам, "эч качан көңүлүңөрдү чөгөрбөгүлө, баары бир силерге коюлуп жаткан кинелер уюшулган заказ, кылмыш иши жок, максатыбыз чоң, эл биз тарапта, алар да туура түшүнүп жатат, эл эмне дейт, булардын ушагына ишенип калабы деп духуңар чөкпөсүн, мындай нерсе болуп келген, боло берет" деп айтып жатам.
-Уулуңузга да кылмыш иши козголуптур, негизги кинени эмнеден издеп жатышыптыр?
-Ой билбейм аны. Уулум досу экөө Америкадан машина алдырып сатышчу экен. Ошол шеригинен "менден баланча сумма акча алган, бербей жүрөт" деп арыз жаздырып алышыптыр. Уулум айтып жатат, "менин да мынча акчам кеткен, анда меникин да алып бергиле" деп. Акыркы күндөрү бир машина келбей калыптыр. Тигил машина салып турган баланы менин балам тапкан экен. Тигил бала айтат, "машина салып жиберген баланы таба албай жатабыз, анан мага акчамды сиздин балаңыз төлөп берсин деп арыз жазгам" дейт. Тигил бала каякта эле десем, Москвада дейт. Анан ошол баланын үстүнөн арыз жазбайсыңбы десем, аны табалбай жатабыз дейт. Эми баары эле түшүнүктүү болуп турат атайын уюшулганы.
-Азимбек мырза, тажрыйбалуу юрист катары айтсаңыз, дегеле буга чейин Исаков,Текебаев, Каптагаев, Бөлөкбөаевдерге козголгон кылмыш иштери мыйзамдуубу?
-Баары мыйзамсыз. Маселен, кыйын министр деп Исаковду өздөрү айтып алып, анан саясый көз карашын билдирип койсо эле кылмышкер болуп чыга келеби. Ошонун баары күйө турган нерсе. БЭКтин 90%на иш козголду. Баары эле мыйзамсыз, бир болбогон саясый оюн. Сурап-тергеп жаткан кищилер өздөрү деле күлүп жатат. Ал эми Өмүрбек Текебаевдин иши чыны менен эле күлө турган иш болду. Өзүнө деле айттым, "сурак деле бербей кой, көңүл деле бурбай кой" деп. Исмаил Исаковдун ишине адвокат катары катышып жатам, тергөөчүлөр сурак кылгандан өздөрү уялып жатат. Аргасы жок иш экен да.
"Жаңы Кыргызстан" партиясынын лидери:
"Биз талаптарды катуу коюп, президентти мөөнөтүнөн мурда кетиребиз"
-Исмаил Исакович, сизге карата козголуп жаткан кылмыш иштердин мыйзамсыз экенин айтып жатасыз...
-Бул иштердин баары саясый куугунтук деп ачык эле айтсам болот. Бүгүнкү бийликке түз айтып, элдин турмушун, акыйкаттыкты айткан адамдар кереги жок болуп калды. Себеби, бийликте олтурган бир топ булганыч жетекчилер таза элдик адамдарды да булгап "мына көрдүңөрбү" дегенге аракет кылып жатышат. Мага козголгон кылмыштар боюнча айтсам, биринчиси, аскер техникалары жоголуптур, буга Исаков күнөөлүү экен дегени туура эмес. Өлкөдө коргоо министринин жетекчиси аскер бөлүгүндөгү техникага, анын жоголгонуна жооп бербейт, анын милдети таптакыр башка. Буга эч кандай негиз жок. Экинчиси, майрамдарда, куралдуу күчтөрдүн, коргоочулардын, аялдар майрамы күнү, аскер кызматкерлеринин балдарына жаңы жылда балаты майрамында белек алып берген акчаларды мыйзамсыз алып берипсиңер деген кине коюлду. Сөз деле айта албайсың. Балдар жөнүндө беренелер, кодекстер, балдарды колдоо, аларга урмат көрсөтүү, аларды мамлекеттин колдоосуна алуу жөнүндө аткарылган иш-аракеттерди мыйзамсыз деп жатканын башка өлкөнүн аскерлери укса күлүшөт. Үчүнчүсү болсо, баласына мамлекеттик квартираны мыйзамсыз бериптир деп жатат. Мен эч качан балама квартира берген эмесмин. Башка бир жерге алмашалы деп мурунку министрликтин тушунда ошондой келишим түзгөн экен. Ал квартираны ээсине убактылуу каттатып коюшкан экен, мага ал тууралуу маалымат жеткенде мен комиссия түздүрүп. жашырбай, аныктаттырып аскер кызматына өткөртүп бергем. Булардын баары атайын жасалганы көрүнүп турат.
-Мындан тышкары дагы бир кылмыш ишин илип жатышкан турбайбы?
-(Күлүп) Эми төртүнчүсү болсо, абадан коргонуу аскер бөлүгүнө эки кабаттуу казарманы куруп бүттүк эле. Ал жерде союздун убагында салынган газ менен иштеген котельный бар болчу. Ошол иштебей турган экен. Көп тетиктери уурдалып-тонолуп калыптыр. Мен барганда айтышты, "бул котельный иштебейт, буга сыр керек экен, орош керек, айтор көп нерсеси жок" деп. Ошолорду оңдогонго уруксат бергем. Орун басарым буйрук чыгарып, керектүү шаймандарын алдырган экен. Эми ошону да чукушуп бир жерине тиешелүү кыла коюп мени күбө катары чакыртып суракка чыкыртылып жатам.
-Булардын баары мыйзамсыз экенин далилдеп бериш үчүн кийинки аракетиңиз кандай болуп жатат?
-Биринчиден ошол иш козгогон органдар менен бирдикте баарын иликтеп чыгып, аныгын сотто далилдеп бергенге аракет кылабыз. Экинчиден биздин түзүлгөн жаңы кыймылдарга жол бербей, Кыргызстанда акыйкат бийликти орното албаса, тоскоолдуктарды токтотпосо биз талаптарды катуу коюп, эгер бул сунуштарды аткара албаса президентти мөөнөтүнөн мурда кетсин деген талаптарды коюп жатабыз.