el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru et ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ky ru tt ky ru ru ky ru ky ru tk ru kk ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Агым", 02.12.11 - 21-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Бир үйдүн жарыгы бир үйгө тийбейт
Иш бергилечи, балдарымды багайын!
Редакцияга башбаккан Амангүл БЕРИКБАЕВА кендирди кескен жокчулуктун жолунан чыгалбай аткандардын бири. Айтып отурса арманы аттын башындай. Биз сыяктуу көп балалуу энелердин көйгөйүн жаңы ажобуз чечип берер деген үмүтү чоң.
- Бакыт экөөбүздүн үйлөнгөнүбүзгө он эки жыл болуп калды. Мен Ат-Башыдан, жолдошум Жалал-Абаддан. Ошол кезде экөөбүз түндүк-түштүк дебей эле турмуш куруптурбуз. Анүстүнө Бакыт экөөбүз сүйлөшүп жүргөндө ата-энем, бир туугандарым жок, томолой жетиммин дегенин угуп бир чети аядым окшойт. Бирок кийинчерээк анын туулуп-өскөн жерине барганда алты бир тууганы бар экенин билдим.
Жаңы үйлөнгөндө Сокулукта батирде жашадык. Учурунда ал милиционер болуп иштеп, кийинчерээк курулушка кетти. Мен деле ошондо милициянын, андан кийин компьютердин окуусун окудум. Бирок ал иштерди улап кете албадым. Андан кийин Жалал-Абадга көчүп барып, күйөөмдүн туугандарынын үйүндө жашадык. Ал жерден деле жыргап кеткен жокпуз, жетишпеген турмуш, кымбатчылыктан кыйналганда ата-энем Бишкекке келип жашасаңар балким турмушуңар оңолоор деп чакырышты. Ошол кезде үч балалуу болуп калганбыз. Бул жакка келип экөөбүз тең иштедик. Жолдошум курулушта, мен идиш, пол жууп, тамак-аш сатып, дары-дармек сатчу жерде да жүк ташып, бир учурда үч жерде иштеп жүрдүм. Бирок тапкан акчабыз күнүмдүк көртирликтен ашпады. Жетпеген жашоодон уламбы, жолдошум аракка берилип кетти. Арагын коебу деп илгери үмүт менен беш балалуу болгуча жашадым. Акыры ал арагын тыйбай койгондо ажырашууга туура келди. Жокчулуктанбы, же балдарымдан тажадыбы, айтор, мен силерден тажадым, кетем деди бир күнү. Кетип калды. Азыр ал селсаяк деле болуп кеткен жок, бирок, ар кайсы жерде иштеп, аракка тоюп алып кээде келип турат.
Арак ичип келгенде үйгө тынчтык берчү эмес, балдарга колу тийип, сөгүп, чучукка жете турган сөздөр менен мени жеп койчу. Ата-энем жок, эч ким мени карабайт деп наалычу. Бир үйдүн жарыгы экинчи үйгө тийбейт экен, бир туугандарынын колунда бар болсо да каралашпайт. Мен төркүнүмөн ташып атып уялып да бүттүм. Өзүбүз деле аракет кылдык, улам тапканыбызды жолдошум ичип, таптакыр ирденбей койдук. Балдарым да көп ооручу болду. Карызга баттык.
- Жолдошуң ичет экен, батирде жашасаңар, балдарды пландаштырып төрөсөм болмок деген ой болбодубу?
- Адегенде кыз төрөсөм, андан кийин эркек балалуу болсок Бакыт ичкенин токтотобу деп ойлогом. Балдарым көп болсо токтолоор, ойлоноор дегем. Жаңы үйлөнгөндө көп иччү эмес. Үч-төрт жылдан кийин арактан башы чыкпай калды. Жетишпеген жашоодон балдарым көп ооруп, айлап ооруканага жатып калган учурлар болду. Мамлекеттен беш балама айына 1200 сомдон жөлөк пул алам. Бул эмнеге жетет? Батирге айына 3500 сом төлөйм, андан тышкары балдарымдын ичкен-жегени, кийген кийимине да акча керек.
Мага жардам бергиле деп элден деле үмүт кылбайм. Карапайым эл деле мен сыяктуу кыйналып жашап атышат. Өкмөт бизге окшоп үйүндө балдары менен отурган аялдарга ылайыктуу жумуш таап берип, каралашабы деген гана үмүт. Ар бир шайлоо болгон сайын жакшылыктан үмүт кылабыз, бирок тилекке каршы, баягы шайлоонун үгүт ишинде бизге алтын тоону убада кылгандар анысын тез эле унутуп коюшат. Бирок жакшы адамдардан куру эмес экенбиз, кичинекей уулум катуу сыркоолоп калганда бир депутат материалдык, моралдык жардам берген.
Азыркы жашаган батирибиз мурда мончо болуптур.Ошондуктан дайыма ным, суук болуп, балдарым да көп ооруйт. Жашообуз оңолобу деген ниетте Кудайдан тиленип, беш жылдан бери күнүнө беш маал намаз окуйм. Үч балам Бишкектеги №7 мектепке барышат, ал жердин директоруна ыраазымын, биздин абалыбызды түшүнүп, бардык төлөмдөрдөн бошотуп койгон.
Президентибиз Алмазбек Атамбаевден суранарыбыз, калктын каймактуу катмарын эле көрө бербей, биз сыяктуу күнүмдүк нанга да жетпей отурган кымыран катмарына да көңүл бөлүп, жөлөк пулду көбөйтүп, үйдө отургандарды ылайыктуу жумуш менен камсыз кылса деген үмүт чоң. Ач бала менен ток бала ойнобойт дегендей, карды токтор ачкалардын көйгөйүн кайдан түшүнмөк?..
Жигиттин жетинчи өнөрү согушта көрүнөт
Бакай-Ата районунун "афгандыктарынын" согушта курман болгондорго арнап куруп жаткан эстелигинин наркы бир миллион сом. Алар уюштурган марафонго болгону 50 миң сом түшкөн. Ага карабастан "афгандыктар" курулушун баштай беришти. Аларга жардамга Бакай-Ата айыл өкмөтү келди, кум ташып. ДЭП (жол-курулуш ишканасы) техникадан жардам берген. Жеке ишкер Миргазы жарым тонна цемент берди. Колкабыш кылгандардын бири бакай-аталык Бердикеев Бекназар. Ал бир учурда запастагы советтик офицер, прораб - куруучу болгон. "Афгандыктардын" командири Эшеналиев Нурбек акимге кирип 30 миң сом бөлдүргөн.
Чогулган каражаттын аздыгына карабастан Бакай-Ата районунун "афгандыктары" кол кабыш кылгандардын бардыгына ыраазы. Албетте аларды эч ким мажбурлаган эмес, өзүлөрү демилге көтөрүшкөн, өзүлөрү бүтүрүшү керек. Өз каражаттарына (бирөө бир кызматта иштебесе дагы), өз күчтөрү менен…
Алар менен бирге жүргөн профессионал-монументалист, декоративдик скульптор, Кыргызстандын скульпторлор союзунун мүчөсү Арыков Бообек. Жетекчиси Эшенкулов Нурбек - командир. Иште, күндөлүк тириликте командирди угушат. Командир жана бириккен бир команда жамааты мындан 32 жыл мурда башталган.
СССР учурунда анын түштүк чек ара жагындагы Түркия менен Пакистан тараптан келе турган НАТОнун коркунучунун алды Түркмөнстандын Кушка, Термез, Чарджоу шаарлары согуштук жактан дайыма бекемделип туруучу. 1979-жылдын май чакырыктарына туш болгон жигиттер эч капарсыз Кушкада аскердик ант бергенден кийин кызматтарын демейдегидей өтөп жатышкан. Ошо жылдын 11-декабрынан 27-декабрына чейин согуштук тактикадан үйрөнүү, машыгуу өтүп жатканда да эч ким кабатыр болгон жок. 1979-жылдын 27-декабрынын түнүндө болгон согуштук тревогадан эч бир жоокер чочулаган жок, андай тревога болуп эле жүрчү.
Анан Афганистан менен болгон чек арадагы узун көпүрөгө киргенде бөтөн жердин, бөтөн элдин деми денелерин дүркүрөтүп, көңүлдөрү алдыдагы белгисиз коркунучтардан бузулуп, жаш жүрөктөрү опколжуган. Мунун өзү башка мамлекеттин чек арасын бузуп, согуш менен кирүү болчу. Ошондуктан афган жеринин ар бир ташы, талы, тамы душман болуп, жолунун ар бир бурулушунан ажал аңдып, түнкүсүн арбактар апат кылып же алып кетип жүргөндөй жоокерлер жоголо баштап, алардын эсин чыгарган. Ата-энесине балдарынын жүзүн көрсөтпөй көмдүргөн цинк табыттар келе баштаган.
Ошол чек арадан биринчи өткөндөрдүн ичинде ок-дары ташыган согуштук автомобилдин айдоочусу, Таластагы Маданият айылынан барган 21 жаштагы Нурбек Эшеналиев да бар болчу. Дайыма жол жүрүп, анда көп күтүлбөгөн окуялардын күбөсү болгон мыкты айдоочу Афганистандын жаман жолдору менен жүргөндү да үйрөнөт.
Анын биринде тоонун арасы менен 620 км жол жүрүп, кайра келатканда душмандардын буктурмасына туш келет. Эки саат бою болгон атышууда ок жаңылып жарадар болот, бирок катардан чыкпай кармашуусун уланта берет.
- Атышканда коркуу ойго келбей, кан көргөндө адам өчөшүп калат экен, - деп Нурбек азыр эскерет. - Биздин балдардын бирөөнүн да алдастап качканын көргөн жокмун. Кыргыз балдардын дагы. Тактикалык машыгууларда үйрөнгөн приемдордон сырткары согуш талаасы башка көп керектүү нерселерге үйрөтүп коет. Кан менен чыгып жаткан жанды аралашты­рып, бири-бирине көрүнбөгөн жип менен байлап салат. Ошонун өзү "боевое братство" болуп, бирин-бири калкалап, жарадарын далдаа жерге сүйрөп барып таңып же өзүнүн жаракатын бинтти тиштей таңып… Ошонун ичинде душман менен кармашып… Сен өлтүрбөсөң, сени душман өлтүрөт. Душман сенден күчтүү, сенден акылдуу, бирок жашайм десең аны алдап кетишиң керек.
Бир курорттук жерде болгон согуштун акырында чычырканакты паанектеген душманды жарадар кылып колго түшүрдүм. Кийин полкко чакырып макташты.
Жарадар болгондо Термезге дарыланууга жиберди. Барбай койдум. Андан көрө күжүрмөн балдар менен жүргөн ишенимдүүрөөк.
"9-я рота" деген кинодогудай кандуу кармаш Нурбектерде да болгон. Бийиктикти араң дегенде алышкан. Ошондо азыр Москва облусунун губернатору болуп жүргөн генерал Громов анда полковник болчу. Шинданг провинциясында турган 5-мото атышуу дивизиясына командачы болуп келери менен айыгышкан салгылашууга алып кирди. Канча деген душмандар, жоокерлер да кырылды.
Эшеналиев Нурбек афган согушунда туура бир жыл сегиз ай жүрүп, 1981-жылы 27-июнда демобилизацияланат. Катардагы жоокер болуп барып, катардагы жоокер боюнча кайтат.
Өлүмдүн арасынан аман чыккан "афгандыктар" алгач тирүүлүктө көрүшүп жүрөлү деп, СССР боюнча коом уюштурушат. Ал кийин "Жоокердик туушкандык" ("Боевое братство") деген уюм болуп кайра уюштурулат. Азыр шериктештик мамлекеттерде тирүүсү 16,5 миң "афгандыктар" бар.
Алардын урааны: "Тирүүлөр үчүн курман болгондорго таазим!"
Алар жардам сурап башкалардай болуп пикетке чыгышпайт. Өздөрү кыйынчылыктан чыгышат.
Биякка келгенден кийин бакай-аталык "афгандыктар" коом уюштурушуп, төрага шайлашкан. "Афгандыктардын" Бакай-Ата районунун коому да Баткен согушуна катышууга аттанып, афган согушунун кийимдери менен Кой-Ташка чейин барып келишкен.
2010-жылдын 6-7-апрелинде ДНДнын мүчөсү болуп коопсуздукту сактап турушкан. Ош, Жалал-Абад окуяларында четте калышкан жок. Биримдик үчүн күрөшүштү. Чын жүрөктөн элдин, мамлекеттин биримдигин сактайлы деп жүрүштү. Ошол жумуштардын баары акыры Бакай-Ата району боюнча кайра түзүлгөн "Шумкар-Саланг" жоокердик бир туугандык уюмунун жаралышына алып келди.
"Шумкар" деген сөз түшүнүктүү. Ал эми "Саланг" Афганистандагы эң бийик ашуунун, эң узун (10 км) туннелдин аты. Уюмдун урааны бирөө: "Тирүүлөр үчүн курман болгондорго таазим!"
"Шумкар-Салангдын" азыр 30 мүчөсү бар. Бишкекке, Таласка жашоо шартына жараша кетишкен, бирок катташтары үзүлбөйт.
Мамлекет тарабынан "афгандыктар" азыр алты миң сом, майыптар жети миң сомдон пенсия алышат. Ооруканага жатса бекер дарыланат. Бирок дарыларды өз акчаларына сатып алышат. Жокко чөкпөгөн, барга көппөгөн ушундай жигиттер бар үчүн мекенибиз кармалып турат.
Аскар МАМЫШЕВ, Талас облусу, Бакай-Ата району
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Спирт жайлай албаган ден соолугубузду эми СПИД жайлайбы?
КР президенти Алмазбек АТАМБАЕВ:
"Тизелеп жашаганча, тике туруп өлгөн артык!"
Отунбаеванын ордун тарых таразалайт
КР президенти Алмазбек АТАМБАЕВ:
"Тизелеп жашаганча, тике туруп өлгөн артык!"
Тирештен жарака гана жаралат Келдибеков-Ташиев тиреши "Ата журттун" ойронун чыгарабы?
Чатактын башы шаршемби - 2
Кыргыз журналистикасы кыргыз саясатын кантип жүргүздү?
Бакиевчилер салык кызматын колго алабы?
Чанда кезигүүчү "Маржан" же Розанын кыздары
"Тамашоунун" түптөлүшүнө таякемдин салымы чоң"
Көзүн ачкан "Агымыңар" кечээ эле,
Көз ирмемде өттү он жыл тез эле...
Бөрүбаевди ооздуктаар бирөө барбы?
Иш бергилечи, балдарымды багайын!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?