ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky bg ky ru hu ru ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky ky ru ru bg ky ky ru uk ky ru ru ky ru ru ru mn ru ky ru ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Асман пресс", 10.06.10 - 7-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Эркиндик партиясынын саясий бюросунун мүчөсү, коомдук ишмер А. Кадырова:
"Мамлекеттик кызматка атургай ойноштору келе баштабадыбы"
- 7-апрелдеги бийлик алмашууну колдогондордун бири болдуңуз. Кандуу окуяда жарадар болгондорго жардам берип жүргөнүңүздү көгүлтүр экрандан көрүп калдык. 2005-жылы элдик революцияга да жигердүү катышкансыз. Бул кадамыңызды кандай түшүндүрүп бересиз?
- 2005-жылы 24-мартта чындап эле элдик революция болгон. Бирок, тилекке каршы элдин койгон талаптары аткарылган жок. Башкача айтканда мурдагы бийликтен он эсе коркунучтуу клан пайда болуп, ал уламдан-улам элдин канын соро баштаган. Өзүңүз карап көрсөңүз, акыркы кезде президенттин жанында ошол 2005-жылы 24-мартта революция жасагандардан ким калды эле? Андагы талапташтардын кээ бирөөсү атылып, айырымдары камалып, эркиндикте жүргөнү куугун-сүргүнгө кабылган. Президенттин айланасында анын үй-бүлөлүк башкаруусун бекемдеп берген кайдагы бир жөөттөр, жедеп элге жаман көрүнүп бүткөн авантюрист-аферисттер гана калган. Мамлекеттик кызматка президенттин тууган-уруктары, алардын дос-жарлары, атургай ойноштору келе баштабадыбы. 2005-жылы эл бул үчүн революция жасаган эмес да.
Ооба, апрель окуясын таба эмес, тооба менен тосуп алдым. Бирок, тилекке каршы эски бийлик токсонго жакын жарандын өмүрүн алып, бир жарым миңге жакын жараныбызды жарадар кылды. Ата-эне үчүн ар бир баланы багып-өстүрүш канча мээнетти талап кылат. Ошол чүрпөңдү ким бирөөлөрдүн атып салганы оңой жоготуу эмес. Бул жерде канча эне сыздап, канча бала жетим калды. Чындыгында бийлик бул балдардын бир тамчы канына да татыбайт эле. Эгер элдик баатырлардын эрдиги болбогондо Кыргызстан мындан ары сатылып-чачылып жок болмок. Андыктан бизди азат кылып жатып жоготууга учураган жарандарга жардам берүү ар бир Кыргызстандыктын атуулдук вазипасы деп ойлойм. Мен дагы үй-бүлөм менен чогулуп шаардык №4 жана Улуттук ооруканада жаткан бейтаптарга соопчулук ишин жасадык. Кийин өзүм мүчө болгон "Эркиндик" партиясынын атынан Бишкектеги карылар жана жетим балдар үйлөрүнө барып материалдык жардам көрсөттүк.
- Менин билишимче 2007-жылы болгон парламенттик шайлоодо сиздердин партия жакшы эле бараткан эле. Бирок, шайлоонун жыйынтыгында парламенттен эч кандай орун алган жок го...
- Партиянын лидери түбөлүк демократ Топчубек Тургуналиев 2005-жылкы революциянын атасы болгонун билесиздер. Кыскача айтканда андан кийин парламенттик шайлоодо ыплас иштер болуп, алган добушубуз уурдалган.
- 2005-жылдан үстүбүздөгү жылдын 7-апрелине чейин К.Бакиев ар кандай сөздөрү менен бүтүндөй кыргыз элин алдап келди. Анын "үй-бүлөмдү бийликке аралаштырбайм, ичпейм, жебейм" деген сыяктуу көптөгөн калптары тарыхта калды. Мурдагы президентибиздин көп аялдуулугу тууралуу эмне дейсиз?
- ММКдагы маалыматтарга ишенсек мурдагы президентибиздин алты аялы бар экен. Муну ылайыксыз болсо да мындайча салыштырса болот: "Бир аялдын амалы алтымыш эшекке жүк" дейт кыргыз. Анан эми алты аялдын амалы төрт жүздөн ашык эшекке жүк болот эмеспи. Дегеним, алты аялдын ар бирине ар башка калп айтууга туура келет. Мынча аялды алдаш кандай адамдын колунан келет билбейм...
- Анаш Кадыровна, элге төбөсү көрүнгөн коомдук ишмер, эң башкысы таланттуу инсан катары учурдагы абалга көз чаптырып кетпейсизби...
- Кудайдын кулагы сүйүнсүн, учурда эң негизгиси тынчтык орноп калды. Убактылуу өкмөт акырындап легитимдешүү жолуна баратат. Конституциянын долбоору даяр болду. Өткөөл мезгилдин президенти иштеп жатат. Буйруса эми 27-июнда элдик референдум өтсө толук түрдө укуктук талаага келебиз. Бүгүн Кыргызстанга стабилдүүлүк гана зарыл. Андан кийин калган маселелерди чече берсе болот. Азыркы абалды кээ бирөөлөр чаң - тополоң, будуң-чаң деп белгилеп жатпайбы. Бир караганда туура баа. Бирок, тарыхка көз чаптырсаңыз коомдук өнүгүү кайсы бир учурларда ушундай абалдардын түзүлүшү аркылуу ирээтке келип, андан ары шыр кетет экен. Ошондой болот деп ойлойм, ушу менен кырсыктар түгөнүп, жакшылыктар жаралат деп ишенем. Ылайым ошондой болсо экен. Кытайлар айтат экен: "Өтө таза сууда балык өспөйт" деп. Анын сыңарындай эгемен мамлекеттүүлүк оңой калыптанбайт тура. Ушундай оор мезгилдерди баштан кечирүү аркылуу бышат экен. Анын үстүнө кийинки муундарга сабак болуп, кайра кайталанбаш үчүн ушундай күндү көрүү биздин пешенебизге жазылса керек.
- Кээ бирөөлөр референдумга өткөөл мезгилде президентти альтернативалык жол менен алып чыгуу маселесин коюп жатат. Сиздин пикириңиз кандай?
- Мындай абалдан чыгып кетүү бизден тандоону талап кылбайт. Экинчиден, ансыз деле бийликке нааразы болгон эл Бишкекке агылып кирип, беш жылдын ичинде Ак үйдү эки жолу алып түшүп, дүйнөлүк коомчулук алдында өтө ыңгайсыз абалга кептелди. Эми өткөөл мезгилдин президенти болууну жабыла талашып киргенибиз уят. Бул бирдиктүү багытка умтула турган бир элдин эки жаатка бөлүнүшүнө же эки үлкөн партиянын бири-бирине каршы иштешине алып келет. "Жетимге жөтөлдүн кереги не" дегендей, азыр бизге эки жээк болуп алып тытышкандын кереги жок. Роза Отунбаева өтө кыйын учурда Убактылуу өкмөттүн төрайымы болуп, 7-апрелден кийин бүтүндөй өлкөнүн жоопкерчилигин өз моюнуна алды. Өлкөнү атуулдук согуш отунан сактап калды. Жигиттерибиз кечирип койсун, бирок мындай учурда эл башында туруу азыр Убактылуу өкмөттө жүргөн азаматтарыбыздын колунан келмек эмес. Себеби эркектердин психологиясында бири-бирине эрегишмей күч. 7-апрелден кийинки калпыс учурда алар эрегишсе эмне болот эле? Албетте, ортодо элге кыйын болуп калмак. Ошондуктан Роза Исаковна өз моюнуна алган жоопкерчиликти акыр аягына чейин аткарсын. Ага мүмкүнчүлүк берели.
- Мүмкүн сиз Роза Исаковнага аялзаты катары жан тартып, тилектештигиңизди билдирип жаткандырсыз. Мисалы, Р. Отунбаева сизге саясатчы катары эмнеси менен жагат?
- Азиялык жигиттердин психологиясы түшүнүктүү. Бирок, биздин улуу кыргыз эли аял-эркек дебей ар кимге өз мүмкүнчүлүгүнө жараша баа берип келген. Колунан иш келген, акылман, эл башкара турган кыздарын үйгө камап отурган эмес. Эл башына иш түшкөндө Жаңыл мырза, Курманжан даткадай айымдары "башым канжыгада, каным көөкөрдө" деп адилеттик үчүн күрөшкө чыгышкан. Чындыгында учурдагы лидерлердин ичинен бир гана Роза Исаковна мамлекеттик кызматтарда иштеп, чоң тажырыйба топтогон инсан. Болгондо да эл аралык деңгээлде. Мисалы ал 1986-жылга чейин Фрунзе шааркомунун секретары, дипломатиялык карьерасы башталгандан кийин бир эле учурда Кыргызстандын Тышкы иштер министри, Министрлер Советинин төрага орун басары, СССРдин Малайзиядагы толук жана ыйгарым укуктуу элчиси, ал ортодо СССРдин дипломатиялык мекемелеринде кызмат өтөп, эгемен өлкө болгонубуздан кийин өлкөнүн эки жолку Тышкы иштер министри кызматын аркалаган. Андан тышкары, Кыргызстандын АКШ, Канададагы, кийинчерээк Улуу Британия жана Түндүк Ирландиядагы элчиси болуп келген. Роза Отунбаева бир ирет Грузин-Абхаз чатагы боюнча БУУнун өкүлүнүн орун басары болуп, өзүнүн күчтүү дипломат экенин далилдей алган. Билесизби, өз мамлекетинде майлуу кызматтарда жүргөн чиновнике караганда Батыш менен аралашып, алар аркылуу карьера жасаган саясатчы таза болот. Себеби, аларда коррупция деген болбойт. Чыныгы билимиң менен гана бийиктиктерге жете аласың. Бүгүнкү күндө Роза Отунбаевага кыргыздын экинчи Курманжан даткасы болуу бактысы ыроолонуп жатат. Бул тарыхтын ага берген мүмкүнчүлүгү. ХIХ кылымдын акырында да кыргыздын башына так ушундай тагдыр түшүп, алакандай кыргыз жери Россия, Улуу Британия сыяктуу улуу державалардын кызыкчылыгын туудуруп, бир жагынан Кокон хандыгы кыйнап турганда Курманжан датка изги саясаты менен өз элин кан төгүүдөн сактап калган. Бүгүн да өлкө абалы дал ошол шартта. Айланасында болуп жаткан интригалар да так ошол Кокон хандыгы учурундагыдай. Мен бүтүндөй энелерди балдарыбыздын келечеги үчүн Роза Исаковнаны колдоого чакырат элем. Уулдарыбыздын башкарганын көрдүк. Эмне үчүн эми энелерге эки тизгин, бир чылбырды берип көрбөйбүз? Негизи эле ар бир үй-бүлөнүн очогун өчүрбөй 80 пайызын түптөп турган ошол үйдүн кожейкеси болот эмеспи.
- Жаңы Баш мыйзам тууралуу эмне дейсиз?
- Азыркы Баш мыйзамдын долбоорунда система "сдержек и противовесов" эске алынган, кыргызча айтканда бийликтин бир да бутагына бийлик толук өтпөсүн деген маанайда бири-бирин көзөмөлдөп тура турган система киргизилди.
- Түштүктөгү улут аралык мамилелер тууралуу эмне дейсиз?
- Айта кете турган нерсе 18-19-майда Түштүктө болгон окуя улут аралык келишпестиктен эмес, экс-депутат Кадыржан Батыровдун жеке өзүнө байланыштуу чыкты. 2005-жылы деле К.Батыров менен революционер аялдардын ортосунда ушундай бир келишпестик пайда болгон. Бул киши анда да Айдар Акаев менен жакшы мамиледе болуп жүрүп, топтоп алган байлыгын коргойм деп өз улутташтарына жамынып ар кандай иштерди жүргүзгөн. Белгилей кетсек, ал дайым эле өзүнүн мыйзамсыз топтоп алган байлыгын коргош үчүн калп эле өзбек элинин талабын талашкан инсан болуп чыга келет. Бул анын үйрөнүп алган методу. Анын көтөрүп жаткан маселелери таптакыр суу кечпейт. Мисалы, ал өзбектерге Кыргызстанда жакшы шарт түзүлгөн эмес деп жатпайбы. Бул сөзгө эч ким ишенбейт. Чындыгында түштүктө өзбектер өтө бай жашайт. Керек болсо алар Өзбекстанда да мындай жашай алмак эмес. Ал эми Өзбекстанда жашаган кыргыздар үчүн кандай шарт түзүлгөнү жашыруун эмес. Кыргыздар ал өлкөдө итке минген турмушту кечиришет десек болот. Кадыржан Батыров эки элдин ортосуна от жага бербей мыйзам алдында жооп бериш керек. Анын кечирим сураганына эч ким муктаж эмес. Бул жерде кан төгүлүп, бир канча кыргыздын жарандары жарадар болуп жатат.
- Сөзүбүздүн акырында элибизге каалооңуз кандай?
- Кыргыз эли айкөл эл, бирок, элдин айкөлдүгүнөн пайдаланып эл башкарган азаматтарыбыз элдин үстүнөн жеп-ичүүнү, баюуну көздөбөсө, элди калыстык менен башкарса гана кризистен чыгууга тээк болот. Ар бир адам өзүнүн жан дүйнөсүн тазалап, оюн түз жолго салып, ынсаптуу болгондо гана жалпы коом оң жолго түшөт. Ар кимибиз өзүбүздүн жеке амбициябызга азгырыла бербей, куру намысты таштап, папкеге жетпей калдык деп таарынбай элибиздин бейпилдиги, өлкөбүздүн бакубаттуулугу үчүн кам көрсөк. Азыр эң негизги байлыгыбыз тынчтык. Элибизде тынчтык болсо бардыгы өз жолуна түшөт. Мындай мезгилде эч бир өлкө бизге дос эмес экенин көрдүк. Андыктан эми мындан ары чабылып-чачылбай мамлекеттүүлүгүбүздү сактап, андан ары өнүктүрүп кетсек экен деген гана тилек.
кыргыз тилиндеги гезит "Асман пресс"
email • архив • редакция
Өзбекстан ыкка келе баштаганбы?
Аликбек Жекшенкулов, "Акыйкат" партиясынын лидери, экс-тышкы иштер министри:
"Кыргызстанды кандай жол менен кризистен алып чыгышты билем"
"СМС жазып коркуткандар болду"
Канткенде быйыл туризм сезонун сактай алабыз
Адахан Мадумаров, "Бүтүн Кыргызстан" партиясынын лидери:
"Демократиянын "Д" тамгасы да жок"
Эркиндик партиясынын саясий бюросунун мүчөсү, коомдук ишмер А. Кадырова:
"Мамлекеттик кызматка атургай ойноштору келе баштабадыбы"
Айчүрөк Иманалиева, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, Кыргыз эстрадасынын "примадоннасы":
"Мен эстрада ырчысы эмес, опера ырчысымын"
"Жөн гана чыгармачылыкты тандадым"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?