bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky mn ko ky ky ky ky ko ky ky kk ky ko ky ky ky ky ko ky ky kk ky ko ky ky ky ky ko ky ky ru ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ru ky ky ko ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ru ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ru ky ru ky ko ky ky ru tt ko ky ky tt ky ko ru ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko kk ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ba ky ky ky ko mn ky ru ky ko ky ky ky ky ko ky ky krc ky ko kk ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ba ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky tt ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru tt ky ru ky ru ru ky ru uz ky ru ky ru ru ky bg ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ba ky ky ru ky ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"De-факто", 13.12.11 - 8-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Мындан 26 жыл мурун, тагыраак айтканда 1985-жылдын 20-августунда эртең мененки саат 9да мурдагы Чүй, азыркы Ысык-Ата районунун Кең-Булуң айылында талаачылык жумуштарына бараткан Орус тили жана адабияты институтунун (ПИРЯЛ, азыркы БГУ) студенттери түшкөн автобус менен поезд кагылышып, чоң кырсык болгон. Талаа жумуштарына студенттерди алып бараткан автобусту поезд бир топ жерге сүйрөп барып, бул кырсыкта 25 студент кыз каза болгон. Бирөөсү кийинчерээк жарааттан жакшы боло албай каза тапкан. Бир институтта окуган 47 кызды, эки окутуучу, айдоочу жана айдоочунун жанындагы кишини, бардыгы 51 кишини кичине автобуска тыгылыштырып түшүрүп, талаа жумуштарына алып баратышкан. Алар баары 17-18 жаштардагы мөлтүрөгөн кыздар эле...
Бул жүрөк титиреткен окуяны эстешибизге "Жыйырма беш мажүрүм тал" аттуу поэмасын алып келген окурманыбыз Гүлкайыр Касымбекова себепчи болду. Ал ошол кырсыкта жакын курбусу Айгүл жана курсташтарынан ажыраган. Бүгүн ошол окуя тууралуу жазылган поэманы жарыялап атабыз. Совет бийлигинин тушунда бул кырсык тууралуу маалымат эч жерге чыккан эмес. Бирок билгендер эскерип келатышат. Мурда да эскерүү болуп, жыйырма беш мажүрүм тал отургузушуп, куран окушкан. Эмки саныбызда аман калган кыздардын эскерүүлөрүн, ошол окуяга күбө болгон адамдар менен маектерди беребиз.
P.S. Бул окуя тууралуу жакындан билгендер, ой кошкусу келгендер байланышса болот: (0312) 59-16-18, моб. 0773 23-06 34 . defacto.gazeta@gmail.com
(Бул эскерүү поезд жолунда каза болгон
25 кыздын арасындагы дос кызым Айгүлгө жана курсташтарымдын элестерине арналат)
Айылдан чогуу келип үч кыз бала.
Эч кимдин жардамы жок өтүп кеттик,
Ал кездерде жакшы заман эл үчүн,
Арзанчылык, бекер окуу жаштар үчүн.
Жайкы эс алуу, студентке майрам эле,
Мекен үчүн талыкпай окуп, иштеп,
Ак үйдүн курулушуна жардам бердик,
Кайсы жерде болбосун иштеп келдик.
Ар бир кыздын тагдыры чечилерин.
Көрдү эне мындай оор турмушту,
Темир жолдо кырсык болду укмуштуу.
Жыйырма беш кыз дуушар болду өлүмгө,
Элестери калды ошол айылда,
Эстеп коём жолдон өтөөр маалда.
Бул кыздардын элесине арналган,
Башын ийет мажүрүм тал арманда.
Бир сындырым нанды бирге бөлүп жеген.
Чогуу жашап Фрунзеде билим алып,
Курдаш элек айылдан чогуу келген.
Окуяны башынан баштап айтып берсем,
Айга окшош Айгүл досту дайым эстейм.
Жароокер, ачык айрым шайыр мүнөз,
Жашоодо жакшы адам аз жашайт бейм.
Айгүл болчу, татынакай, сүйкүмдүү,
Сөз сүйлөсө, тамашакөй куйкумдуу.
Кирпиги узун, карагаттай көздөрү,
Жанып турчу, өзүнө тартып укмуштуу.
Куурчак болчу, кымча белдүү илбиреп,
Канат экөө сырдашышчу элжиреп.
Ыраа көрбөй теңтуш кыздар Канатка,
Жерип жүрдүк жери алыс - Оштон деп.
Кызмат өтөп келиптир Ооган жерде,
Кечиптир согуш отун бөтөн элде.
Айткандарын Канаттын укчу элек,
Өткөн экен башынан далай нерсе.
Жардам берип Кеңбулуңдун чарбасына,
Биринчи курста иштедик талаасына.
Айгүл, Мая, Света, мен бирге болуп,
Сырдашчу элек, Ак-Талааны сагынганда.
Иштеп келип, кечинде чарчабастан,
Костёр жагып, олтурчубуз тажабастан.
Созолонткон Темирдин ырын угуп,
Түн бир оокум, болгонун карабастан.
Ай жапжарык, жылдыз толо асманында,
Куштар сайрап, чычырканак арасында.
Булбул үнүн угуп, гитар коштоосунда.
Гитар кылы жүрөктөрдү дилдиреткен,
Далайларды алгач сүйүү желбиреткен.
Жыт аңкыган бышыкчылык талааларда,
Уктабастан, сырдашышкан таңдар өткөн.
Сүйүп калып Темирбекти канчалары,
Унутушпай мукам үнүн, кат жазганы.
Кала берди, далай кыздар жете алышпай,
Светанын күчтүү болду сүйүү азыбы.
Темирбексиз Светанын күнү өтпөй,
Кыздар келсе жанына жашын төкмөй.
Ачык айтып Темирбекке жашырбастан,
Кызганчу эле кыздардан, жүрөк түтпөй.
Экинчи жылы тагдырдын буюрганы,
Мая экөөбүз бөлүндүк үй курганы.
Айгүл менен Света кайра кетти,
Бир бригада бөлүнүп, курулушка,
Темир жолдун ДЕПОсун салышканга.
Токмок жакка биз кеттик,
Курулушта кыздарыбыз шаңдуу жүрүп,
Шарты жок деп, кээ бирлери даярданып,
Кетип жатты, чарба жагын жакшы көрүп.
Биринчи жылы иштеп калган кыздар да,
Көнө алышпай курулуштун шартына.
Ээрчишишип Нүргүл менен Дамира,
Жөнөп калды, көнүп калган чарбага.
Ал жер болсо кыз-балдардын уюгу,
Башталчу эле ак чөлмөк оюну.
Тегеректеп костёр жагып, ыр ырдап,
Таң бир оокум, ойногонго тоёбу.
Таң эртеңден тургузушчу жумушка,
Таңкы уйку таттуу болуп турушка.
Тамак ичип, даярданып чогулуп,
Бир автобус жеткизчү эле талаага.
Элүү киши бир унаага тыгылып.
Баарын чогуу жеткизүүгө ашыкчу,
Айдоочунун күзгү жагы жабылып.
Студенттин канча экенин санабай,
Жөнөшчү эле талаасына ыр ырдап,
Шофер калчу эшигин да жаба албай.
Жатакана алыс эмес, жол жактан,
Поезд жолу ага жакын жайгашкан.
Жалаң кыздар жана эже-агайлар,
Автобуста шаңдуу бара жатышкан.
Темир жолду кесип өтөөр мезгилде,
Өчтү окшойт, аккумулятор бир кезде.
Келе жатты, поезд төрт жүз метрде.
Машинисттер шашып басты тормозду,
Атып жүрөк, тынч ордунан козголду.
Алы жетпей, вагондорго жулкунган,
Шамал болуп ылдамдыгы поезддин,
Автобуска жетип келди чаңырып.
Камырабай от алгыча автобус,
Басып калды ажыдаардай алкынып.
Унаадагы тыгылышкан нур кыздар,
Дүлөй болуп, эч нерседен бейкапар.
Татынакай ыр ырдаган тынчтыкты,
Бир убакта бузуп койду шум ажал..
Поезд келип автобусту жулкуду,
Түшүрбөстөн сүйрөп кетти шумдугу.
Күнөөсү жок татынакай кыздарды,
Көзгө илбей, беш мүнөттө жуттубу?
Элүү киши быламыктай эзилип,
Ач кыйкырык, буту-колу кесилип.
Астын-үстүн болуп жатты ичинде,
Төрт-беш жолу аласалды тездикте.
Бир чакырым сүйрөлүштү унаадан,
Түшүп жатты, денелери тууралган.
Кээ бирлери аман калып, чыдабай,
Жан соогалап, жатат жерде суналган.
Кан жыттанган денелерди көргөндө,
Эстен танып, жакыны көңүл бөлгөндө.
Тирүүсү да, өлүгү бирдей жуурулуп,
Кала берди ызанын ыйы көөдөндө.
Поезд токтоп, келди адамдар жардамга,
Жакын жерде жашагандар барганда.
Жан кейитет, жамандык көзүң көрбөсүн,
Дүркүрөйт денең бөлүнгөн кызды алганда.
Кызыл жаян татынакай чүрөктөр,
Кабынан чыкты, канчалаган жүрөктөр.
Акылдан танып, ажалга тике карашып,
Эстен кетпейт, ошол оор мүнөттөр.
Түгөнгөнүн ичер суусу пенденин,
Сезди бекен, жан алгычы келгенин.
Жанында жок апакесин чакырып,
Жандар учту, таштап анан денесин.
Света айтып окуяны башынан,
Анын дагы курсак жагы айрылган.
Өзү сезбей басып жүрдү ден дароо,
Кыздар жатат автобуста басылган.
Эсине келип, Элмираны издесе,
Онтоп жатат, автол таамып бетине.
Баштын сөөгү бырчаланып калыптыр,
Сүйлөй албайт, дарманы жок кичине.
Ташып жатты больницага тез жардам,
Кээ бирлери моргдо жатты таанылбай.
Моргдон чыгып, эс-акылдан тангандар.
Айта кетсем Токмоктон кеткен Дамира,
Таанылгыс болуп, татынакай денеси,
Алып кетти акыркы кылып жайына.
Айгүл болсо татынакай супсулуу,
Бир жеринде тытыгы жок, жыпжылуу.
Кара кушка тийген экен байкуштун,
Жансыз жатты татына көзү жумулуу.
Айтып калчу, көп бир тууган экенин,
Атасынын эрте кайтып кеткенин.
Билим алып, жардамдашсам экен деп,
Апасына боору ооруп кетерин.
Улуу кызы, туусу - аяш апанын,
Сиңдилерге үлгү болуп жашаарын.
Эрэсеге жетсем эрте экен деп,
Бөбөктөрүн кор кылбастан багаарын.
Тилегиңе жетпей калдың курдашым,
Күлгүн жашта, периштедей уктадың.
Өмүр бою жүрөгүнө так салып,
Айгүлдү абдан сүйүп жакшы көргөн,
Эң жакыны, сырдашы Канат болгон.
Мезгилсиз өтүп кеткен сүйгөнүнө,
Элестетем абалын, мындай кордон.
Чонойтулган экөө түшкөн сүрөттү.
Ыйлаар эле, дос кыздарга көрсөтүп,
Мас абалда бизди Канат жүдөтчү.
Бир жыл бою аза күтүп мүгдүрөп,
Мусапырдай сакал, мурут өстүрүп.
Сабакка да көңүл бурбай таптакыр,
Канатка болду, келечеги бүдөмүк.
Ой, максатка жетпей үмүт үзгөнгө.
Болду ага, асман жерге түшкөндөй,
Ажал -улук, айла канча өлүмгө.
Элестетип, сүйүүнүн орду толбосун,
Канат үчүн бир эле белек болгонун.
Окшоштуруп кулк мүнөзүн ар кимге,
Үйлөнбөстөн бүтүп кетти окуусун.
Билчү эмесмин, көп кыздардын аттарын,
Бирок билем оштук кыздын арманын.
Кара каштуу Сүйдүм деген сулуу кыз,
Айтып калчу, апасы жалгыз жашаарын.
Атасыз өскөн айласыз бала чагын.
Ойлоп жүрчү, түгөй тапса апам деп,
Угуп жүрдүк, капаланып калаарын.
Кечки оюн, бий башталган убакта,
Таанышыптыр Сүйдүм менен бир бала.
Жолуктуруп өзүнө окшош тагдырга,
Апасынан эрте айрылган балага.
Канча кыздын убалына калганын,
Кайдигерлик тарттырды го убайым.
Бул кырсыкта аман калган шофёрго,
Сегиз жылга берди окшойт жазасын.
Айла жоктун иши болду демекпиз,
Ал кыздарга бейиш берсин эсепсиз.
Чыгышты го, бейишке да кезексиз.
кыргыз тилиндеги гезит "De-факто"
email • архив • редакция
Саакашвили менен Оторбаевдин ортосунда не бар?
АЙТМАТОВ - КЫЛЫМДЫН АСАН КАЙГЫСЫ
Атамбаевдин шоопурунун Акүйдөн "башы айланбайт"
Парламенттеги кырылыш Акматбек Келдибеков спикерликтен кетти
Кичи Памир кыргыздары Кыргызстанга көчүп келүүнү суранышат!
"Дастан" - торпедо чыгарган жападан жалгыз завод
Баардыгы мөлтүрөп жапжаш болчу
"Элесепет" тепкен Мамбет Мамакеев 85 жашка чыгат
Ак-Буура бирде тынч да, бирде толкун
Ош шаарын калыбына келтирүүдө 200гө жакын кагаз бурмаланып, жасалма мөөр коюлганбы?
Арыңа улук бол, жарыңа тунук бол
Кыргыздарды тойдо орусча сүйлөтпөй койду
"Райгүл өзүнүн теңин таап алса, үстүмдөн ташты алып салгандай жеңилдейт элем"
Абибилла Кудайбердиев, КР Коргоо министринин милдетин аткаруучу:
"93 чиновниктин балдары аскерде кызмат өтөйт"
Кышкы поэзия… Абалкы кар
Роза Отунбаеванын калп "сиңдиси" губернаторлук кызматты кантип сатты
же кайсы шайтан азгырганын билбей, башын мыкчыган ишкер
Арыңа улук бол, жарыңа тунук бол
Мен бир акын жаман сары,
Колунда койкоңдогон калем сабы
Сулуу балдар төрөлөт деп сүйүнгөнТынчтык Шайназаров
Кайдан чыкты, боз ат минген отуз жаш
Белгисиз кыздын Алыкулга жазган ашыктык каттары
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?