uk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ba ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru mn ky ru ce ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Дордой" базарынын аткаруучу директору
Базарда соода солгундап жатса, кайдагы коррупция?
- Аманбай мырза, "Дордой" базарындагы абал кандай? Соода- сатыктын жүрүшү жылдагыдай элеби?
- Биринчиден, былтыркы революциядан кийин Казакстан чек араны жаап салып, ошондой кийин иш кыйындап калды. Андан кийин алар Орусия, Белорусия менен биргелешкен бажы союзуна киргенден тартып, чек арадан товар алып өтүү мурдагыдай жеңил болбой, эки өлкөнүн ортосунда соода кылган ишкерлер үчүн бир топ чектөөлөр киргизилди. Мунун натыйжасында, биздин "Дордой" базарындагы соода-сатыктын көлөмү дээрлик 50 пайызга төмөндөп, бир топ ишкерлер оорчулукка туш болууда. Мисалы, үчүн чек арадан 50 килограмм жүктү бекер алып өтсө, азыр ошол 50 килограммдан ашкан жүктүн ар бир килограммына 4 евродон төлөө тартиби киргизилиптир. Ошондон улам Кыргызстандан сыртка товар экспорт кылган соодагерлер бул тарифке чыдай албай коюшту дагы, иштерин токтотууга аргасыз болушууда. Азыр мына Кыргызстандан тигилген кийим-кечектер оңой эле өткөнү менен Кытайдан, Түркиядан келген товарларды Казакстанга алып өтүү аябай кыйынга турууда. Себеби, Бажы союзуна кирген мамлекеттер реэкспорт киргизүүгө каршы экендиги маалым.
- Парламент депутаттары "Дордойдо" салык кызматынын коррупцияга аралашып жатканы тууралуу айтып жатышат. Буга сиздин жооп?
-Бул жерде мен базардын башчысы катары базардагы тартипке, соодагерлердин укугу менен базардагы материалдык-техникалык абалга жооп берем. Ал эми соодагерлерге патент берүү, салык чогултуу иштери мамлекеттики. Салык боюнча бул жерде мамлекеттик салык кызматкерлеринен 10дон ашык адам иштейт. Алардын патент берүү, салык чогултуу иштерине биз кийлигише албайбыз. Себеби, биз жеке менчик, алар мамлекеттик органдар. Биз алар менен болгону ушул салык маселелери боюнча абал кыйындап кеткен учурда гана жеңилдик сурап, биздеги соодагерлердин профсоюздук уюму менен биргеликте кайрылганбыз. Мына, өткөн жылкы чек аранын жабылышынан улам соода абдан төмөндөп кеткендиктен, бул жердеги ишкерлер салыктарын төлөй алышпай абдан кыйналышты. Ошондо биз салык кызматына, мамлекетке кайрылып, Өкмөттөн жардам сурадык. Алар бизди түшүнүү менен мамиле кылып, 30 пайызга салыктардын тарифин төмөндөтүп беришти. Андан кийин 1-июндан баштап Казакстан Белорусия менен Россияга кошулуп, бажы союзуна кирди. Буга байланыштуу чек ара тартиптери күчөтүлүп, товарлар өтпөй калгандыктан соода начарлап, дагы салыкты төмөндөтүп берүүнү сурандык. Ал жагынан Өкмөт башчысына, салык кызматынын башчысына ишкерлер ыраазычылык билдирет. Болбосо базарда мурдагыдай соода болбой, бул жердегилер салыкты убагында төккөнгө каражат таппай абдан кыйналып калышкан эле. Кыскасын айтканда, депутаттар айткандай, "Дордой" базарда салык чогултууда коррупция болушу мүмкүн эмес. Салыкты кандай чогултуп атышат, кимдер чогултуп атат, канча чогултуп атат, мунун баары салык кызматынын иши. Особняк салып жаткандары тууралуу да маалымат жок. Ушул жерде эле иштеп жүрүшөт.
- Дагы бир маселе, "Дордой" базарынын ээлери Казакстан-Кыргызстан чек арасына базар салып жаткандыгы тууралуу кептер жүрүүдө. Мындай болсо "Дордойду" өз колуңар менен алсыздандырып жаткан болосуңар го?
- Ушул сурооң үчүн сага да чоң рахмат. Ырас, Бишкектен алыс чыкпаган айрым популисттер ушундай кеп чыгарып алышты. Чынында ал жерге биз эч кандай базар салып жаткан жокпуз. Жогоруда айткандай, чек арадан жүктөрдү алып өтүүнүн тартиби мурдагыдан катуу талапка түшкөндөн тартып, чек арада узун кезекке туруу башталды. Бизден Казакстанга товар ташыган ишкерлер базардын башчыларына кайрылып, "чек арада бир канча күн жүктөрүбүз менен туруп калып жатабыз, коопсуздугубузга жардам бергиле" деп калышты. Биз бул боюнча чек ара, бажы кызматына сунуш жибердик. Алар болсо муну туура кабыл алды да, бажы постунун жанына атайын убактылуу товар кое турган жер бөлүп беришти. Азыр барып карагыла, эч кандай базар да, база да, терминал да жок. Бизге келип, товар алып кеткендер, кезек күткөндө товарларын ошол айланасы тосулган аймакка убактылуу түшүрүп турушат. Мына ал маселени депутат Акылбек Жапаров менен спикер Ахмат Келдибековдор барып, өз көздөрү менен көрүп кайтышты. Бул жерде бажы кызматкерлери ошол бизден, Кыргызстандан соода кылып жаткан ишкерлерге камкордук эле болуп жатат. Башка эч максат жок. Биз, базардын администрациясы ошол убактылуу кармоочу жайдын курулушуна жардам бергенибиз чындык. Анткени, биз кардарларыбызга ар дайым жетиштүү шарт түзүп берүү менен сооданын жакшы болушун шарттайбыз. Сооданын жакшы жүргөнү мамлекетке арбын киреше, салык түшкөнү эмеспи?! Мен ушул учурдан пайдаланып, бажы кызматынын төрагасы Кубанычбек Кеңешович Кулматовго, ошондой эле чек ара кызматкерлерине "Дордой" базарынын атынан чоң ыраазычылык билдирем.
- Сиз тууралуу да "Аманбай кыргыздарды кордойт, башка улуттагыларга жан тартат, жакшы орундарды жалаң башкаларга берет" сыяктуу кептерди угабыз?
- Мен ушул "Дордой" базары ачылгандан бери эле базардын административдик башкаруу кызматында келе жатам. Базарда 70тен ашуун улуттун өкүлдөрү эмгектенип, күнүмдүк жашоосун өткөрүп келишет. Мен албетте, кыргызмын. Кыргыз болгонум үчүн сыймыктанам жана кыргыз элим үчүн колдон келген аракетимди жасап келе жатам. Бирок, жумуш деген жумуш. Эгер мен кол алдымдагыларга бөлүп мамиле жасасам, башка улуттагыларды кодуласам, анда калыстыктан тайган болом. Анда мени эчак эле иштен кетиришмек. Элди бөлгөнгө жол бербеш керек. Бөлүнүп деле көрбөдүкпү. Экс-президент Курманбек Бакиев бийликке келгенде "мына бийликти түштүктүктөр алдык, эми керек болсо, 50 жылга чейин биз башкарабыз, түндүктүк кадрларга орун жок" деген жашыруун принципти карманышканын элдин баары эле угуп турду го?! Бирок, аягы кандай болду баарыбыз күбө болдук. Ошол сыяктуу эле мен дагы базардагы ишкерлерди, кызматчыларды "сен кыргыз, сен орус, сен кытай" деп бөлүп карабайм. Иштин кызыкчылыгы үчүн айрым учурларда кээ бир соодагерлер менен келишпестиктер болуп калат. Жанагы кепти чыгаргандар дал ошолор болушу мүмкүн. Мисалы, бирөө келип, "Мага ушул жерге контейнерге орун бер" дешет. Ал жер болсо базардын техникалык коопсуздугуна туура келбеген же контейнер коюуга ылайыксыз орун болуп калат. Мен анын көңүлүнө карап, ар ким каалаган жерге контейнер коё берсем, кокус, "айттырбай келген кырсык" болуп, өрт чыга турган болсо, өрт өчүрүүчү унаалар батпай, жүздөгөн кишинин товары күйүп кетиши керекпи? Жок. Ошондон улам биз биринчи кезекте базардын, элдин коопсуздугу үчүн аракеттенебиз.
- Маегинизге чоң рахмат.
Канымет Баатыров, Свердлов райондук салык кызматынын башкы инспектору:
""Дордойдо" салык коррупциясы бар" дегендердин фактысы жок!
- Канымет Маришович, парламентарийлер ""Дордой" базарында салык жашырылып жатат. 8 миңден ашуун ишкерлер патент албай иштеп, салыкчылардын сол чөнтөгүн толтуруп жатат" деп айтышты. Буга не дейсиз?
- Мен райондук салык кызматынын ичинен ушул "Дордой" базарынын салык инспекторлор тобунун башчысы болом. Ооба, депутаттардын айтканын баарыбыз уктук. Мен ошолорго жооп берейин. Алар ""Дордой" базарында 15 миңдей контейнер бар, алардын 8 миңинин гана патенти бар" деп айтышты. Мен тактап кетейин, бизде туура, 15 ге чукул, тагыраагы 14 260 контейнер бар. Анын ичинен "Дордой-Север", "Дордой АЗС", "Алтын-Тоо", "Кербен-спорт", "Форд-Шанхай", "Мурас-Спорт (боковой) "Алканов-Север" катарлары азыркы күнгө чейин жабык турат. Азыр анын бардыгы тең иштеп жатат дегендер терең жаңылышат. Анткени, азыр болгону 8 миңден ашуун контейнер гана ачылып, күнүмдүк соода-сатыгын жүргүзүшүүдө. Ал эми калгандары болсо, былтыр Казакстан чек арасын жаап, андан кийин алар Бажы союзуна киргенден тартып, базарда соода солгундап калганда контейнерлерин жаап, соодасын токтотушкан. Себеби, товарды экспорттоочулар азайып кеткенден, бул жерде соода кыйын болуп калды. Алып келген товарлары жыл бою туруп, салык төлөй албай калышты. Мына азыр биздеги соода кылып отургандар мурда салыкты убагынан керек болсо 2 жума мурда төлөп келсе, учурда 2 жума кечигип калып жатышат. Ошондон улам, биз салык кызматынын Бишкек шаардык башкармалыгы тарабынан 2010-жылы май айынан баштап, салыктын тарифин 30 пайыз арзандатуу болгон. Бул элдин баарына эле белгилүү болуш керек. Ошого карабастан азыркы күнгө чейин ишкерлер тарабынан салыктын өлчөмүн кароону суранып жатышат. Бул деген базардагы соода-сатыктын дээрлик болбой калды дегенин түшүндүрөт.
-Базар боюнча канча салык кызматчысы иш алып барат?
- Азыр 16 салык кызматкери иштейбиз. Бардыгы тең салык кызматында штатта турган, мамлекеттик кызматкерлер. Бизде эч кандай "штаттан тышкаркы салыкчы" деген кызмат да, кызматчы боло элек. Эл катары мамлекеттен айлык алып, иш алып барабыз. Базарда канча контейнер болсо, канча ишкер болсо, анын баары базардын жетекчилигинин каттоосунда. Демек, биз алардын ар биринен тиешелүү салыктарды чогултуп алабыз. Эч кандай бармак басты, көз кысты мамилесине орун жок. Азыр бардыгы тең эле өздөрүнө коюлган план тапшырмаларды өз убагында аткарууга аракет кылып келишет. Ошондой эле шаардык салык кызматынын жетекчилиги тарабынан ар ай сайын пландардын отчету алынып, катуу көзөмөл болуп турат.
- Жашыруун болбосо айлык маяна канча?
- Учурдагы мамлекеттик кызматкерлердин айлык маянасы негизинен бирдей эле эмеспи. Бизге колго тийгени 8 миң, 5 жүз сом алабыз.
- Негизги маселеге келсек, жалпысынан канча патент берилген, жана андан канча акча түшөт?
- Патентке келгенде бул жерде патент албай, жашырынып иштеп жаткандар жок. Базар администрациясы да, профсоюз уюму да биз менен бирге иштеп, ишкерлерге да, мамлекетке да калыс кызмат кылуудабыз. Учурда 9 миңге чукул патент берип, андан 25-26 миллион сомду мамлекетке түшүрүп турабыз. 2010-жылдын апрелинен бери салыктын чогулушу 21 миллиондон башталса, бүгнкү күнгө 26 миллионго чейин жетти. Бул деген айдан-айга салык төлөмдөрүн чогултуунун жакшы натыйжасы десек болот. Мына быйылкы тогуз айдын жыйынтыктарына келсек, "Дордойдон" учурда 210 миллион сомго чукул салык мамлекетке түштү. Бул былтыркы жылга салыштырмалуу дээрлик бирдей темпте. 30 пайыз жеңилдикке карабастан, азыр айына 25 миллиондон кем эмес салык чогултуп жатабыз. Болбосо, "соода болбой атат, салыктык 30 пайыз төмөндөттүк" дегенди бетибизге кармап, планды аткара албаган болуп, өз кызыкчылыгыбызы алдыга алып чыксак деле болмок. Бирок, биз элдин астында эртең жооп берээрибизди эсибизден чыгара элекпиз.
- Деги базарда салык төлөбөгөндөр барбы?
- Чынын айтыш керек, андай маселе бар. Мисалы, биздеги айрым акча алмаштыруу пункттарынан салык чогултуу кыйынга турат. Себеби, булар Улуттук Банктан тиешелүү лицензияларын албай жатышкандыгынан улам болууда. Андан тышкары базардын айлана-тегерегинде Ош базардан келип, азык-түлүк саткандардан салык чогултуу кыйынга турат. Ошондой эле өз алдынча жайма базар уюштуруп, улам бир жерге товар жая калгандардан салык чогултуу кыйынга турат. Себеби, булар патент алып, дайыма бир жерде туруп сатууга макул эмес. Азыр бул боюнча биргелешип иштеп жатабыз. Салык кызматынын мобилдик уюшулган топтору дагы ай сайын рейддик текшерүүлөрдү жүргүзүп турат.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?