ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ru el ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Урматтуу калайык калк, бүгүнкү күнү Президент баш болуп, Жогорку Кеңеш, Өкмөт төш болуп өлкөбүздөгү күч алган коррупция менен күрөш жүргүзөлү деп жатат. Баардык министрликтерде, агенттик, комитеттерде коомдук кеңештер түзүлдү. Бирок кандай аракеттер көрүлүп жаткандыгы, натыйжасы элге көрүнө элек, болгону жалгыз коомдук теле берүүнүн коомдук кеңешинде алгылыктуу жылыштар байкалууда. Бара-бара көч түзөлөт дечи, баардык коомдук кеңештерден үмүттөнө туралы. Багбан бак-дарактар узарып кетпей бутак-тамырларын жакшы жайыш үчүн дарактын учун кырккан сыяктуу, биз дагы коррупция менен үстүртөн күрөш жүргүзүп, бутак-тамырларын калтырып коюп жатабыз дээр элем. Анткени айыл өкмөттөр, айылдык мектептер жана дээрлик баардык мамлекеттик баскычтагы ишканалар коррупцияга белчесинен баткан. Айрым кызматкерлер Т.Усубалиевдин тушунан бери иштеп, баардык бийликтегилердин камчысын чаап, өңдөрүн ар кандай өзгөртүү менен кызматын сактап келе жатышат. Алар КПССке, "Алга Кыргызстанга", "Ак жолго" активдүү мүчө болушкан. Шайлоолорду каалагандай бурмалашып, акыркы шайлоодо дагы бийликтегилердин партиясын сүрөөнгө алгандар ошолор. Ошондуктан коомдук кеңеш бала-бакчаларга чейин түзүлүп, элдик көзөмөлгө алынуусу керек. Болбосо коррупция менен күрөшөбүз деген жөн гана элдин көзүн будамайлоо бойдон кала берет.
Ошону менен катар элетте жакынкы аралыкта кадрдык кризиске капташканы турабыз. Анткени айыл округдарынын, мектептердин, жада калса бала бакчалардын, райондук баардык мекемелердин кызматкерлер курамында пенсияга чыккандар. Ошентип, жаштарга орун бошобой кызматкерлер жаңыланбай келүүдө. Пенсияга чыккандардын балдары чоңоюп, өз алдынча жашап кетишкен. Үстүлөрүндө үй-жайы, айдаган мал-бараны бар, пенсия алат, кошумча айлыкка жармашып иштен кетишпейт, аларды кетирүүгө жетекчилик тараптан тиешелүү мыйзамдар жок. Ал эми жаш кадрларда дипломунан башка байлыгы жок, пенсия албайт, балдарына пособия дагы чыкпай калган. Аргасыз кесибин таштап, жашоонун айынан шаарга жумуш издеп кетип жатышат. Алардын укугун коргогон мыйзам жок. Бул боюнча тиешелүү министрликтерге суроо түшсө, пенсиядагылардын эмгеги сиңген, алар насаатчылар, кетирүүгө болбойт деген кыска жоопторду айтышууда.
Туура, эмгеги сиңген, талаш жок. Жасаган эмгеги үчүн тиешелүү маяна алып турушпады беле, өкмөт багууга алып пенсия чектеп жатпайбы, карабай таштап койгон жок да, муну эмнеге эске албайбыз? Жакында түз эфирде билим берүү жана илим министринин орун басары Гүлжигит мырзага алыстан чалып, уул-келиним окуу жайды бүтүп жатат, аларды пенсионерлердин ордуна алса болобу деген маанидеги суроого жогоркудай бир сөз менен берилген жообун эшиттим. Тажрыйбасы бар экенинде талаш жок. Бирок пенсияга чыккандардын бешөөнүн бири-экиси насаатчылыкка татыктуу болсо, үч-төртү жаштардын келечегине балта чапкан, кирип-чыгып акча үчүн жүргөндөр экени чындык эмеспи. Пенсия жашындагылар күжүрмөндүүлүк менен иштей албасына эмне себептен түшүнүүдөн качып жатабыз. Алар толук кандуу, жүз пайыз ишти алга жылдырат деп кепилдик бере аласыңарбы? Кийинки муундарга орун бербесек келечек кандай болот? Элетте кадр жок калаарына ишенбей турасыңарбы? Бул маселени чечүүнүн жолу, менимче, пенсияга чыккан күндөн тарта иш ордун бошотуп берип, эгерде кадр жок болсо, же чыгаан жөндөмдүү кадр болсо жетекчилик менен келишимдик жол менен ишке кабыл алуу жагы мыйзамдашса талапка ылайык болмок. Ошол мезгилде пенсия жашына чейин сүйрөлүп жүрүп араң жеткен жөндөмсүз кызматкерлер, ордун жаштарга мыйзамдуу түрдө бошотушмак. Иштен бошотулгандар соттошуу укугунан ажырамак, жетекчиликтин аброю көтөрүлмөк. Бул талаптардын туура сакталышына элдик көзөмөлдөө кеңеши эл тарабынан шайланып, көзөмөлгө алуусу зарыл деп эсептейм. Бул маселе ишке ашса жаңы миңдеген иш орундар жаштар менен алмашылып, коомго пайдалуу болмок. Экинчиден, жаңы муундагы кадрлар жумушка келип, бүгүнкү көз караштагы жаңыча тарбияланган адистер ишке көп алынмак, коом алдыга кадам таштоо багытына түшмөк демекчимин.
"Кутбилим" газетасынын 13-майдагы санында профессор Исак Бекбоевдин "Жаңыча окутуу жана көрөгөч мугалим модернизациянын өзөгү" аттуу макаласы азыркы Кыргызстандагы мектеп мугалиминин чок ортосуна ташталган "гүлазык" болду десем жаңылышпайм. Эгерде жарыяланган бул макаланы ар бир мектеп мугалими талдап (жиликтеп) окуса, институтта окуткан ар бир методисттин жылдап айтканын, Шаталовдун, Амонашвили жана башка толуп жаткан атактуу педагогдордун методикалык колдонмолорунун "кебегин" алып, мектеп мугалиминин алаканына салып берген таза "дан" деп эсептеймин.
70-жылга чейинки мугалимдер өз билгендерин чын ыкластан балдарга эң жөнөкөй тилдин гана жардамы менен окуучуларга жеткирип келишкен. Ал мезгилдин окуучусу да ошол учурдун талабына жараша көпчүлүгү салыштырмалуу сапаттуу билимге ээ болушкан десем жаңылбайм. Ошол мезгилдин окуучуларынан чыккан мугалим кадрлар жоопкерчиликтүү, чынчыл, намыскөй келип, "мугалим" деген атты бийик көтөрүп эмгектеништи. Ал мугалимдеринин деле социалдык турмуш шарты ашып кеткен май көл, сүт көл эмес эле. Окуткан окуучуларынын мыкты дегендери гана ЖОЖдорго студент болуп, анын ичинен да баштапкы курстан иргелип, чыныгы билимдүүлөр студент болуп калчу.
Андан берки мугалимдердин катарын карап отурсак, айрымдарын кошпогондо көпчүлүгү, керек болсо ушул талкууланып жаткан макалага жеткиликтүү маани бере албаган, маани берсе да окуп сиңире албагандар деп айта алам. Быйылкы ЖОЖдорго кабыл алуу программасында жалпы билим берүүчү мектептин бүтүрүүчүлөрүнүн тестирлөөнүн жыйынтыгы менен гана контракттык жана бюджеттик бөлүмдөргө кабыл алынат деген чечими абдан туура болду деп ойлойм. Себеби эптеп бүткөн окуучу деле педагогикалык ЖОЖдордон бүтүп, мугалим болуп канчалаган балдардын убалына калууда. Ошондой эле окуучунун билим сапатын жогорулатуу үчүн ар бир мектептен мыкты деп суурулуп чыккан чыгаан мугалимдин эмгегин райондук билим берүү бөлүмүнөн туура бааланып, андан жогорку жактарга калыстык менен жылдыруу болгондо гана чыныгы сапаттуу мугалимдин же сапаттуу окуучунун "устаты" өсүп чыкмак. Исак Бекбоев: "окуучулардын билиминин сапаттуу болушу мугалимдин теориялык, методикалык устаттыгына түздөн-түз байланыштуу", - деп абдан туура жана бүгүнкү мектептин, анын мугалиминин бирден-бир оорулуу чекитин баса белгилеген. Буга мисал, мен башымдан өткөн окуяны келтирейин - 3-класста отличник окуган кызым математикадан үч бурчтуктун периметрин табуу боюнча жардам сурап кайрылып калды, мен кайра суроо узаттым, "периметр деген эмне?" деп. Кызымда жооп жок. Ошондо мен отличник окуучу бул болсо калган окуучулар кандай болду экен деген түйшөлткөн суроону ата-эне катарында дагы окуу бөлүмүнүн башчысына кайрылууга туура келди. Мындан эмнени айткым келет: мектеп мугалимине окуу иштеринин башчысы тарабынан туура талап коюлуп, ошондой эле ата-эне баласынын окуусуна көңүл буруусу абзел. Кийинки учурларда биринчи класска кирүүчү балдардын ата-энелерине, айрыкча айыл жеринде башталгыч класстын мугалимин тандоо талаш-тартышына кабылууда. Бул эмнеден келип чыгып жатат? Бир ууч айыл эли, кайсы мугалим окуучуга жетик сабак берет, кайсыл мугалимдин продуктысы мыкты же начар чыгаарын алаканга салгандай билишет. Биринчи сентябрга жакындаганда мыкты мугалимдин эшигинен эл үзүлбөйт, тескерисинче, экинчи мугалим: "балаңды мага берип кой", - деп туугандарын ортого салып, бала чогулталбай убара. Демек, Исак Бекбоев айткан "чыныгы мугалимдин педагогдук көрөгөчтүгү" эл аңдаганга чейин ойгонуп, өзүн ошол атаандаштыктын курмандыгы болуудан сактап калышы керек. Мына ушундан улам, жалпы эле мугалимдик жааматка ата-энелердин мугалимди тандоо укугу барбы, бүгүнкү мектеп мугалими кандай болушу зарыл? - деген суроо коюп үн кошууга чакырам. Дагы айтаарым, мугалим баарын билип алган эмес, ал өмүр бою окуп, өз билимин толуктап туруусу керек.
"Кутбилим", жањы саны... o кыргызча... o
email o архив o редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?