ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky so ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky kk ky ky ru hu ru ky ky ru bg ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky bg ky ru ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ce ru kk ru ky ru ru ru kk ru ru tt ru ru ru
"Агым", 05.06.09 - 16-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Эки канатымды, үй-бүлөмдү тирөөч кылып келатам"
Белгилүү журналист, айтылуу акын Бурулкан САРЫГУЛОВА жакында "Сыр сандык" аттуу чыгармалар топтомун жарыкка чыгарды. Анын ырларын окуп жатып, убайымдуу, сезим толкуп-ташкан акын дүйнөсүн араладык. Журналистика менен поэзияны кош канатындай күүлөп келаткан Бурулкан эже менен төмөнкүчө жаназыгын бөлүштүк.
- Сиздин курактагы аял үй-бүлө, журналистикадан башка дагы эмнени ойлонот?
- Мен сүйүү жөнүндө ойлоном деп айталбайм, себеби, ал жөнүндө ойлоого курагым төп келбейт. Ойлондурган нерсе - адамдардагы баалуулук, өзгөчө адам өмүрү. Кудай берген өмүрдү кандай жашап өттүм деп ойлойт экенсиң. Өзүмө, жасаган ишиме сын көз менен карайм. Өмүр кайра берилсе, күндөлүк тиричиликке караганда, түбөлүктүү нерселерди көбүрөөк жасайт элем. Негизи болжогон ишти аткарууга чыгымым жок. Биздин кесип эртең менен жаралып, кечинде өлүп кала турган ишти аркалайт. Маалымат - коом үчүн зарыл болгон менен, утурумдук нерсе. Анын артынан жүрүп, сен да күндөлүк нерсе менен жашап калат экенсиң. Терең ой терметип, жалаң ыр жазуу менен алектенгенге күнүмдүк иш тоскоолдук кылат экен.
- Акындыгыңыз анда кайдан чыкты?
- Бала кезимен акындыкты көксөгөм. Төртүнчү класстан эле көл, табият жөнүндө ырларды жазып баштагам. Ыр жазып эле ката берчүмүн, поэзия дүйнөсү бар экенин билбегем. Ошогездеги ырлардын ыргактары келишпегени менен, сезим бар экен. Жазуучу же акындын окуусу бар экен деп ойлоп, ошол окууда окугум келди. Мындай окуу жок, журналистика бар экенин кийин билдим. Режиссер болсом чыгармачылыкка жакын болом го деп ага аракет кылсам, андай окуу Ташкенде эле бар экен. Бала кезде аңдабаган менен журналистикага ошондо эле аралашыпмын. Окуучулук кезде эле райондон республикага чейинки гезиттердин бардыгына макала жазчумун. Бирок азыркыга чейин журналисттик кесип акындыкка караганда эмнеге жакын экендигин билбейм. Өзүмдү ушу кезге чейин акынмын деп айталбайм. Балким чекти өтө бийик коюп алгандыктандыр.
- Акындык менен нан табууга болбой, журналисттик менен жан бакса болору үчүн жакындырсыз…
- Балким. Күндөлүк жашоо да керек да. Биз жаш кезде журналист болуп иштөө кыйын, ага караганда акын болуу барктуу болчу. Активдүүлүгүм журналистикага тартып кетсе керек. Акындык өз алдынча көп иштөөгө, көр турмуштан окчун болууга түртөт экен. Мен үй-бүлө күтүп, жандуу турмушка сүңгүп кеттим.
- Бир кезде аял үй-бүлөнү же журналистиканы тандоосу керек деген көзкараш бар эмес беле. Сизде деле далай бороон-чапкын, эмнени курмандыкка чалсам деген тандоо болгондур?
- Кайсы кесип оңой экен? Бардык кесиптин оорчулугу бар, журналист болгону эл алдында болот. Анүчүн өзүңдү тулпардай таптап, байытып турушуң керек. Элди бир нерсеге ынандыруу оңой иш эмес. Менин жолумда сен айткандай тандоо болгон жок. Себеби, жолдошум Турдубек Субакожоев экөөбүз чогуу окуганбыз. Ал партиялык кызматта, журналистикада иштеди, абдан түшүнүктүү адам. Кандай гана кырдаал болбосун, жолумду тосмок эмес. Өткөөл учурда баарыбыз эле базарга жөнөбөдүкпү. Бирок журналистикадан беш жүз сом тапканча, базардан бир жарым миң сом табайын деген ой менде болгон жок.
- Кыялкеч кезиңизде эмнени самачу элеңиз?
- Үйүм толтура китеп, эки балам болсо, анан шаарда жашасам деп самачумун. Самаганымдын баарына жеттим. Эки уул, бир кызым бар. Алар окуп, иштеп жатышат. Буюрса, жакшылыктарды күтүп жатабыз. Кыялым ишке ашып, шаарда жашап калганым менен, тамырым айылда экенин эки дүйнөдө тана албайм. Атүгүл стихиям айыл экенин мойнума албай кое албайм. Шайлообек байке (Дүйшеев) айтып калат го, "биз шаардык эмеспиз, айыл менен шаарга көпүрөбүз" деп. Айылга барганда гана кадимкидей эс алам. Жумушта жоопкерчилик, үй-бүлөдө намыс деп тырышып, өлүп-талып, өчүп-таамп, ушинтип келатабыз.
- Аял болгондон кийин өмүрүңүздө кызганыч, көралбастык кездешкендир…
- Өмүрүмдө мага же мен бирөөнүн көңүлүнө так салган андай иш болгон жок. Бирөөгө жамандык кылсаң, ал сөзсүз кайрылып өзүңө тиет дегенди тутунам.
- Акыркы кезде кандай китеп окудуңуз?
- Анна Ахматованын жети китебинен чогулган ырларын окудум. 20-30 жыл мурда мен да Ахматова болгум келчү. Көп таасир алдым. Ахматованын күлү бир жерге додо болгон эмес, дүнүйө жыйган эмес, жалаң ырлары менен жашаган. Мындай жолго түшүү үчүн чоң күч, тереңдик керек. Биз андай боло албайбыз го. Бир канатым журналистика, бир канатым поэзия, анан үй-бүлөм. Ушу үчөөнү тирөөч кылып мен баратам.
- Жазуучулар союзуна мүчө эмессизби?
- Чекти бийик койгон адамга бу да кыйын экен. Жыйырма жыл мурда эле "Жазуучулар союзуна өтүп койбойсуңбу?" дешкенде, "бир-эки кошмо китеп жазып койгон киши эле өтө бермек беле" деп болбой койгом. Азыркы жаштарга "беттеген нерседен алыстабай аткаргыла" деп кеңеш берем. Мисалы, мен ыр менен жашап, түбүнө түшкүчө жазгандарды абдан сыйлайм.
- Жалаң чыгармачылыкка кетсең, тирилик өтпөй калып жатпайбы.
- Эми мындай жолду өздөрү тандап алган соң, андай адамдар чыгармалары менен гана бааланат деп ойлойм.
- "Ырларын көрүп сыйлагым келет, ичкенин көрүп ыйлагым келет" дегендей, чыгармачыл адамдардын чыгармачылыгын өзүнчө, адамгерчилигин өзүнчө баалоо керек дегенге кандай карайсыз? Себеби, чыгармачылыгы менен адамгерчилиги жанаша жүрбөгөндөр көп эле кездешет экен.
- Ичкилик ичип жазган Совет доорунун таасири да. Бул азыр өтүп баратат. Акындык сезимге көзкаранды нерсе. Бизде адегенде төкмөлүк болуп, жазма акындык кийин пайда болбодубу. Жазмалык кеч келгендиктен, башка элдерди туурап келдик. Орустарды да туурадык, ичкиликке жакындык кандайдыр бир деңгээлде ошондон улам пайда болгондур. Жакшы ичкен акын жакшы ыр жазат деген өзүнчө эреже да болуп калган. Мунун таасирине канча акын берилип кетти. Ичип кеткендер чыгалек ырынын калемакысын дүкөндө аракка соодалап жаткан учурларды көрүп калдык. Буга бир чети коом күнөөлүү. Кандай гана болбосун, аларды колдоп, таланттарынын ачылышына мүмкүнчүлүк түзүп, пайдаланып калсак жакшы болмок.
- Жок дегенде ушу кезде ошондой адамдарга жардам берүүгө болобу?
- Мүмкүнчүлүк тапса болот. Жакында Жазуучулар союзу экиге бөлүнүп, соттошуп атат дегенди угуп, сөз баккан адамдар да ушундай болобу деп кейийсиң. Өздөрү ич ара ирип атса, жардамдын куну канча? Мунун баары пендечиликтен чыгып атат. Жазуучулардын улуу мууну кийинкилерге үлгү көрсөтсө жакшы болмок. Орто муун да кийин жаштарды жайлап турса, деги эмне болот? Нуска боло турган сөз, жакшы каада, жарык жолго баштоо жок болуп баратат.
- Бир кезде Советбек Байгазиев "Анна Ахматова" атаган акын ырды кантип жаратат?
- Жаш кезде сезимге көп жетеленчү элем, азыр акылга көбүрөөк берилесиң. Ыр жазышым керек эле деп таңдан кечке же таң аткыча калтырап-титиреп отурбайм. Оюма келген саптарды жазып коем, анан аларды толуктап, бышырып, таштап коем. Биртоп убакыттан кийин карасам, баягы таптакыр башка ыр болуп чыгат. Оюмда бир нерсе болуп, бирок качырып ийсем, кыйналып аны чакырбайм.
- Эмнеге ыраазы болосуз?
- Ушу заманда жашаганыма, эне болгонума, балдарымдын аман-эсен экендигине, мага ушундай балдарды берген Кудайга, тууган-туушкандын, тели-теңтуштун амандыгына, карасанатайлык кылып кагуу жебегениме, ууру кылып, ушак айтуу менен ишим жок, көңүлүм ток, тынч уктаганыма ыраазымын.
Эстеп атам баягы-ы уй тосконду,
Күн төшөлгөн экөөбүздүн боз жолду.
Ыза муунтуп, мен бозала болгонду.
Күн жашынып, күүгүм кирип калганда,
Ар ким тарап уюн айдап жай-жайга.
Мончогум жок, же качанаак уйдан жок,
"Күнөө" менен үйгө барыш кайда анда…
Түн жарымында ай-талаада калып биз
Бир айылды дүрбөлөңгө салып биз.
Чоктой кызыл мончогумдун айынан
Кайран күндөр азап тарткан айыпсыз.
Мончогумду күнгө теңеп кынаптап,
Тагып алып көчө бойлоп кылактап,
Жүргөнүм ай, койкоңдотуп мойнумду,
Сенден болсо кадыресе ыраактап.
Чок мончокто алып келген абакем,
Чоктон күчтүү шаар илеби бар экен.
Бала дүйнө, бал дүйнөмдү аңтарган,
Ошол мончок, ошол күндөр канакей?
Арзуу менде болду беле, жок беле?
Ошол жазда баркыт кийген жашылдан.
Менден көңүл алсыз беле, ток беле?
Көнөктөтүп куйган анда жашыл жаан.
Менден дагы наздуу беле, шок беле?
Жүрөк "зырп" дейт кээде мени элейтип,
Токтоп калат менин элпек кыймылым.
Мунарыктайт көз алдымда жашыл жаз,
Кетип калган мени таштап тымызын.
Күлүү, бирок күлүп туруу кайгыруу…
Ушунчалык кыйын беле жашоодо.
Сүйүү, анан сүйгөнүнөн айрылуу,
Кандай гана жете албаган бийиктик.
Санаа тартпай бул көңүлдү жай кылуу.
Мен турмушту, турмуш мени жетелеп,
Чиркелишип келет бейпай өмүрүм.
Аргасыздан өткөн күнгө кайрылып,
Ыйлап келет, күлүп келет көңүлүм.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Түз жолдон чыгарган азгырыкка
Өлкө башчысы Карзайдын сунушун кабыл алабы?
Дооронбек Садырбаев оппозициянын эле эмес, элдин да адамы
"Кара эчкиге жан кайгы, касапчыга Пи Ар кайгы"
Алик Орозов, "Демократиялык ордо союзу" кыймылынын төрагасы:
"Өз мүчөсүн коргобогон ШОС, ОДКБнын кимге кереги бар?"
Ырайымсыз өзбек бийлиги, сырттан байкап турган Америка
Өчөйгөн экономикага курсак курулдагы үйүр
"… Чыныгы эркекти убакыт көрсөтөт"
Мирлан САМЫЙКОЖО уулу, жаш акын:
"Акын сөрөй ода ырын жазбаса …"
Климаттын өзгөрүсүнөн Ала-Тоо Кара-Тоо болобу?
"Эки канатымды, үй-бүлөмдү тирөөч кылып келатам"
"Суу сыйлаган зор болор..."
Майып - дарттан эмес, адамдын өзүнө кайдыгерлигинен болот
Издейм сени, арасынан элдерди
Ак терек - көк терек
"Элдин баасы - менин ырыскым"