bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tg ky ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ba ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru ky ru uk ru ru ru myv ky ru ky ky ru tt ru ky ru ru kk ru ky ky ru ky ru ru bg ru ky tt ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ky ru ba ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 20.08.10 - 15-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ал үчөөнү кайсы шайтан азгырды экен? Алар кыргыздын өзү гана эмес, ал тургай минип жүргөн аты да булганган сууну ичпээрин билди болду бекен? Манаска даап кантип арам оюн агытышты экен?
Манас деген Манас да! Тегин адамдын ысмы миң жылга даңаза болуп кетпестир.
Манастын өзүн мындай коюп, Манасты баяндаган манасчынын үнүн укканда денең канча дүркүрөйт!
Ыйыктыкты ыйык тутуп келген ырас эмеспи! Болбосо, не себептен Амир Тимурдун сөөгүн козгогон күнү Улуу согуш башталган. Же болбосо, 2007-жылы "Труд" гезитине жарык көргөндөй Тоолуу Алтайда Кош-Агач районунда Ыйык делген мүрзөнү казып баштаганда катуу сел жүрүп, ошондо жашоочулары аргасыздан Орусиянын президентине кайрылган.
Демек, адамдан башка да бу ааламда жер үстүнө кожоюндук кылып келген жана кыла турган бир табышмактуу күчтөр бар. Энергия бар. А биз, адамдар, табияттын бир келген коногу гана элебиз го. Түбөлүк жашоонун ыргагында биздин өмүр бар болгону бир көз ирмем эле эмеспи.
37. 1954-жылдын май айы эле. Кыргыз жергесине Кытай Эл Республикасынан сыйлуу делегация келет. Аны белгилүү жазуучу, совет адабиятын, айрыкча М.Горький менен А.Фадеевдин чыгармаларын орусчадан которуп жүргөн, СССРдин жана Кытай мамлекетинин мамлекеттик сыйлыктарына татыган Гэ Бао-цян жетектеп келет. Биздикилер кыргыздын меймандостугун көрсөтүп алдына нан, туз коюп, бу Кордойдун белинен эле тосуп алат.
Сыягы, мурда кабардар болсо керек, Гэ Бао-цян адеп эле манасчыларды өз көзүбүз менен көрүп, өз кулагыбыз менен уксак болобу деп суранат. Илимдер Академиясынын ошондогу президенти Ахунбаев Иса коноктордун өтүнүчүн канааттандырып Сакеңди алдырат. Ага дейре бу илимий мекемеге манасчыны нечен курдай алдырып, үнүн тасмага жаздырып, илимпоздор менен жолуктуруп, Иса Коноевич жеке өзү да маектешип, шербет кебин угуп, манасчы менен сыр билги болуп калган.
- Саке, меймандар манасчынын өз оозунан угабыз деп суранып атышат.
Манасчы Иса Ахунбаевичке абдан сый мамиледе болгон. Макул болот.
Ошондо Сакең алтымышка чыгып кемелине келип, келкели келип турган эле. "Алманымдын бир туугандары келип калган тура" деп, "Алмамбеттин жомогун" айтат. Котормочу которуп баштайт. Бир саамга жетпей эле Гэ Бао-цян бизге котормочунун кереги жок, кытайча манас айтып жаткандай эле түшүнүп атабыз дейт. Кумарлары канбай Сакеңди төрт-беш жолу сурап атып, кайра-кайра айттырышат. Бузуку Кыргыл чалдын тилине кирип алабарман, чукул кыял Чубак Алмамбетке жете келип: "Өзүң кытай болуп туруп, Бээжинге чалгын чалаар сенсиңби" деп кыжырына тиет. Ошондо ачууланган Алмамбет:
Мен Бээжинди чалам ким үчүн!
Арттагы кыргыз эл үчүн
Байкасаң Чубак сен үчүн -
деп жаны кашаят. Ал өз элинен тентип, адилеттик көксөп, Айкөл Манасты издеп келди. Бул трагедияны бир түшүнсө Алмамбет, же Саякбай түшүнөт.
Каңгырган элдин шору экен,
Калкынан азган кор экен,
Эртелеп өлүм эп экен -
деп Чубак менен чатакташып жатып арман кылат. Эпостогу телегейи тегиз жалгыз Баатыр Алмамбет. Бирок теменеси бүтүн эмес. Себеби тегиң кытай деп шек санагандар көп. Ниети, жүрөгү ак. Бирок анысын кимге далилдей алат. Тагдырына таарынат. Кантсе да беттегенин бербей, Айкөлгө ак дилден кызмат өтөйт өмүрү бүткүчө. Ошол "кыйкырып найза салгандай, айкырып келип чалгандай" жан кашайткан тагдырды жүрөктөн жүрөккө Сакең гана жеткире алат.
Кытайдан келген мейман ошондогу жазуучулар Союзунун жетекчиси Азиз Салиевден: "Манаста" кыргыздар Кытайга каршы казатка чыкканы үчүн ал эпоско реакциячыл деген айып коюлганы чынбы?" деп сурайт. А.Салиевден ынанымдуу жооп уккан соң, ал: "Бул туура эмес, анткени кыргыздар өз азаттыгы үчүн азыркы Кытайга эмес, илгерки феодалдык чабуулга каршы күрөшкөн да" деп Манасты кубаттайт.
Манасчыга катуу таасирленген Гэ Бао-цян Кытайга кайтып баргандан кийин ал жактагы кызыл-суулук кыргыздардын манасчылары иликтенип жарым жылда 77 манасчыдан 250 миң сап "Манастын" түрлүү варианттары жазылып алынган экен.
…Бу да болсо улуу Саякбайдын таасири менен болгон, сыягы.
Маскөөнү экинчи ирет багынтканда
38. Кеменгер манасчы кемелине толуп, келкели келип турган заман, айрыкча 1961-1967-жылдар болду. Анда өмүрлүк жары Бейшекан апа тирүү. Ар дайым камын көрүп кашында. Өкмөт менен партия да талантты барктап үй берип, тапкан калем акысына "Москвич" автомашинасын алып, Сакеңдин "Манас" айтканын пионерлерден баштап, театр сахнасынан, колхоз, совхоздордун маданият үйлөрүнөн, радио, телекөрсөтүүлөрдөн угузушуп, "Манас" доору келди, Сакеңдин заманы жүрдү. Кыргыз көркөм өнөрүндө С.Каралаевдин "падышачылык доору" башталып, атүгүл СССРдин жүрөгү деп эсептелген Москвада 1960-жылы болуп өткөн чыгыш таануучулардын эл аралык 25-конгрессине делегат болуп барып, бүт дүйнөдөн келген окумуштуулардын астында айгайлап "Манас" айтып, алардын оозун ачырды. Дүйнөдө адабияттан да башка, искусстводон да башка бир "манасчылык" деген көркөм дүйнө бар экенин даңаза далил кылды.
Ошого куйрук улай эле 1963-жылы кайрадан Саякбай Каралаев Москва...
Жүрөгүм сыздап ооруйт, түйүлгөндөй,
Жүрөгүмдүн сыртынан кап кийилгендей.
Оорусаң оору алат сүйүнгөндөй.
Ийменчиктүү, кичи пейил бол, Замандаш!
Мөмө-жемиш өз шагынан ийилгендей,
Ишенгиле! Бейкут, бардар заман келет,
Эл душманы, мыкаачыны түбөлүккө,
Кыргызстан бүт дүйнөгө үлгү болот,
Дүйнө калкы салам берип, ийилгендей!
Колуңда жок, - деген сөзгө арданба!
Бүт бай эмес, дээрлик калкым арманда!
Акырындап теңдик заман келатат,
Түк ишенбе, "бузуку" айткан жалганга!
Кубат мырза сыналгыдан айткандай,
Азыноолак акчага Сен алданба!
"Кыйынчылык" өтө соккон шамалдай,
"Арам" үгүт айткандарга жалданба!
Уул-кыздардын келечеги баалуу го?
Ойлон пендем, үйгө кайтып барганда!
Мекен бирөө бузукулар азыр көп,
Мекен үчүн ар-намысты карман да!
Жыйырма жыл илгери соолуп такыр толбогон,
Аска-зоодон мөңгү-муздар "сыягында" такыр эле болбогон!
Неге бүгүн ашып-ташып, суулар агат күрпүлдөп,
Суу сактагыч Токтогулда эч убакта мындай шумдук болбогон!
Себеби бар, ал заманда суулар агып, соолбогон,
Болгон эмес аска-зоодо муздар такыр тоңбогон!
Ырыскысын жула тартып, ал убакта калкымдын,
"Акай", "Бакы" урпактары сорчу тура тоюнбаган, оңбогон!
Жаңы бийлик ырыскысын аста-секин элге бере баштады,
Эски бийлик ыкмаларын такыр эле четке сүрүп таштады.
Жаңы бийлик аракетин жактырбастан дегеле,
"Мурункулар" эл-журтума кайра-кайра чагым сала баштады.
Максаттары алардын бул заманды эски нукка кайтаруу,
Суроосу жок майкамдап, ичип-жеген баштагы,
Эсиң барда сабыр кылып, эл тагдырын ойлогун!
Эч кечирбейт өткөндөрдү кары дагы, жаш дагы!
Мезгил өтүп акырындап, бул да заман оңолот!
Арабыздан "жырткыч", "жегич", "бузукулар" жоголот!
Жаңы бийлик бара-бара калыптанып торолот!
Акыйкатта "бийлик" элге, "эл" бийликке ишенип,
Акырында "Элдик бийлик" өлкөбүздө түбөлүккө орнолот!
Кайсалактап, артта калбай мен дагы,
Келе жатам сизди утурлай, такымдап...
"Теңир-Тоо" аймагындагы Ат-Башы айылынын тургуну, жогорку категориядагы мугалим, Кыргыз Республикасынын Эл агартуусунун отличниги, жеке ишкер, фермер, банк кызматчысы, эмгек ардагери Дүйшөбек Ыбыраев 60 жашта
Ишке кетээр мезгилинде кылчактап,
Ата-энебиз иш тапшырчу ар чактап,
Жүрүшпөсүн, үйдү чачып, чалчактап,
Көзөмөлдөп, аларды Сен турбасаң,
Суу кечишет "чоң арыктан" чалпактап,
Ал кезекте бир туугандар жаш эле,
Жолтоо болуп, такыр бура бастырбай,
Сыртка чыксаң, колдон-буттан бучкактап,
Балалуу үй базар деген ошо бейм,
Зериктирбей, жипсиз байлап, тузактап!
Дүйшөбегим! Үйдүн ичин тейлегин,
Бөбөктөргө аш даярдап, ардактап,
Асанбегим! Тышкы оокатты тейлегин,
Басып кетпей, чүкө ойноп, шалтактап,
Алдын ала мен эскертип коёюн,
Өгүнкүдөй тентек кылба калжактап,
Кылгылыкты кылып коюп, анан Сен,
Куру шылтоо издебегин кайсактап,
Чала-була жасап коюп жумушту,
Кача көрбө бизден оолак далдактап!
Бир туугандар дайыма, тартип бузбай, чалчактап,
Ынтымакта чоңоюшту бирин-бири кучактап,
Азыр алар эл катары бардар заман соңунда,
Баары тегиз алга умтулуп, алгалоодо учактап!
Тышкы жумуш, мал-жандыкты мен сактап,
Ички жумуш, үй-дубалды Сиз актап,
Ойлоп көрсөм мезгилинде замандын,
Чоңоюппуз эне сүтүн, ата дитин биз актап!
Мезгил өтүп, жыл тогошуп, закымдап,
"Алтымышка" келиптирсиз азыноолак жакындап,
Кайсалактап, артта калбай мен дагы,
Келе жатам сизди утурлай, такымдап.
"Алтымыш" жаш Сизге түк чек болбосун!
Бүлөңүзгө бак, ынтымак орносун,
Жеңем экөөң бизге ата-эне болдуңар,
Аллаам! Бек кыл байкемдердин ордосун!
Аллаа Таалам тилегиңди берет дейт,
"Алтымыштын" дагы бирин жолдосун!
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
БИРОК УУРУ КЫЛЫП УРУП-СОКПО!
КСДПга төрт партия кошулду
шаардын четине көчүрүү зарыл…
Мырзакматовдун тизгинин какчулар барбы?
КРнын эмгек сиңирген артисти, ырчы:
"Искусствону эч качан сатып алалбайсың"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?