ky ky fr cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky kk ky ky ky ru tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 21.02.08 - 2-бет: Кыргызга кџйбєгєндєн тџњџл!..•
Игорь Чудинов Өзбекстандан келген газды "БЭК" аркылуу сатып марыган
"Кыргызгаз" ААКсынын башкы инженери болуп келген Керимбек Сарбашев теледен көп чыгып, газды эсепсиз жана уурдап жаккан чоң-чоң лөктөрдүн особняктарын теледен көрсөтүп, алар менен газдын акчасын өндүрө албай соттошуп жүргөндүгү үчүн таанычу элек. Бир жолу теледен "Коррупциянын баары "Кыргызгаздын" ичинде" деп жыландын башын кылтыйткан. Эми "Кыргызгаз" ААКсынын мурдагы башкы инженери газ тармагындагы коррупция тууралуу ачык айтып чыкты. Эң кызыгы, газ тармагындагы коррупциянын башында азыркы премьер-министр Игорь Чудинов турат.
-Керимбек мырза, Тюмендеги нефти-газ институтун бүткөн мыкты адис катары 17 жыл бою "Кыргызгаз" ишканасында иштеп келдиңиз. Анан эле жумуштан бошоп калыптырсыз, эмне болду сизге?
-Мен чоң ажыдаардын куйругун тебелеп албадымбы?! Ал ажыдаар Акүйдөгү премьер- министр Игорь Чудинов деген болот. Игорь Чудинов Өзбекстандан кызылдай казынанын акчасына, элдин акчасына сатылып келип аткан газды өзүнүн ортомчу фирмасы аркылуу чоң-чоң ишканаларга сатып акча тапчу. Мисалы, Игорь Чудинов "Кыргызгаз" ААКсын башкарып турганда ал түзгөн "БЭК" деген жеке фирма Кант цемент-шифер комбинатына, "Интергласс" ишканасына жана спиртзаводдорго газды сатып келген. Андан түшкөн каражат "Кыргызгаздын" эсебине эмес, Чудиновдун жеке фирмасынын чөнтөгүнө түшүп турган. 1996-жылы ушинтип 97 млн куб газды, 2007-жылы 100 млн куб газды өз алдынча сатып ийишкен. Бул деген канча акча болот, билесиңерби?! Ишканаларга газдын бир кубу 9 сомдон сатылат. Ошондо болжол менен эсептеп көрсөк жанагы "БЭК" деген жеке фирма 25 млн долларга жакын пайда көрүп атат.
-Азыр Чудинов Акүйдө отурат, ал эми "БЭК" фирмасы эмне болду?
- Азыр анын аты өзгөртүлүп, башка фирма болуп кайра түзүлгөн. Эң башкысы, газды трубадан сордуруп туруп, жанагинтип жең ичинен сатуу иштери уланууда. Бул жакта газды сатуудан сырткары коррупция толуп жатат. Мисалы, газ тармагына керектүү техникаларды бир топ кымбат сатып алынды деп документтерди толтурушат. Мисалы, аварийный машиналарды Кытайдан алып келишет. Кытайда 4,5 миң доллар турат экен. Бирок жанагы Чудиновдун "БЭК" фирмасы аркылуу ал машиналарды 13-14 миң доллардан алып келишкен. Бул фактыларга менде далил документтин баары бар.
-Эсеп палатасы текшерген, бир топ иштерди тапкан, бирок эмнеге унчугушпай атканын Эсеп палатасынан сурагыла.
-Эгер сиз ар жак-бер жакты чукубай, коррупциялык иштерди билип албай эле жөн эле жүргөнүңүздө, сизди эч ким жумуштан алмак эмес да, туурабы?
-Ооба, мышыгымды эч ким пыш демек эмес. Бирок, ойлоп көрсөңөр, Чудиновго окшогон кыргызга күйбөгөн адамдар 1-2 жыл иштемиш этип туруп, казынага ушунча зыян алып келип атса, кантип унчукпай туруп каласың? Ал газды биз Өзбекстандан жылыга жалдырап атып алып келсек, кайра кызылдай акчаны төлөп атсак. А бул жакта болсо Чудинов түзүп койгон жеке фирма чөнтөккө акчаны солоп атса, кантип карап турам? Мени бошотуп салгандан кийин мени коргоп, менин жактоочуларым президент Бакиевге да кайрылып кат жазышты. Бирок реакция болгон жок. Мени бир болбогон шылтоо менен бошотушту да. Баткен облусунда анклавда жашаган Кыргызкыштак, Миңчынар, Актурпак айылдарынын эли газды уурдап, трубадан алып бекер пайдаланышат. Мага "эмне үчүн ошол элди баспайсың" деп күнөөлөштү. Булар 1983-жылдан бекер жагып келатышат. Ал жакка Чудинов өзү да барган, бийлик элди өздөрү токтотпосо, анан мен жалгыз эмне кыла алам?
-Бул тармакта сиз бүтүрө албай калган дагы кандай иштер бар?
-Мен ушунча жыл бою газды уурдап, бекер жаккан лөктөр менен согушуп келдим. Газдын жоготуусу жалаң особняктардын уурдаганынан улам болуп атат. Бей-бечаралар, интеллигенция газ уурдабайт. Жалаң байлар уурдап, килейген кансарайын жылытат же заводуна бекер газ жаккысы келет. Бул бир чоң маселе. Менин арманым аттын башындай, Баткен облусунун Сох деген жеринде ПХГ(подземное хранилище газа) деген бар. Ошол жерде өзбектер жылыга 2 миллиард куб газын сакташат. Ошол ПХГ үчүн биз аренда акысына деп жок дегенде газдын 10%ын эле алсак, анда биз түштүк элин бекер газ менен камсыз кылмакпыз. Бирок, биз ошону да жасай албай атабыз. Казактар деле Байконурду өздөрүнө алып туруп, кайра орустарга арендага берип коюп жыргап атпайбы?! Дагы бир корккон маселе бар. Бишкектеги "Жал Артис" деген фирма көп кабаттуу үйлөрдү салды. Алар ошол 16 кабат үйлөргө газ киргизебиз деп атат. ГОСТ боюнча 9 кабаттан жогорусуна газ киргизгенге болбойт. Эгер 16-кабатка газ киргизе турган болсо, басымды күчтөп көтөрүшөт дагы, 2-3- кабатта жардыруу болот. Муну мен "Кыргыгаздагы" Нефти-газ институтун бүтүргөн жалгыз адис катары айтып атам.
Майлысууда окуучулар колбасадан ууланган
Майлысуу шаарындагы №5 мектептин ашканасынан тамак ичкен 80 окуучу оор абалда ооруканага түшүштү. Көрсө, 3-4- класстарга берилген колбаса жегенге жараксыз экен. Мектептен түштө тамак ичкенден кийин окуучулар кусуп, баштары айланып жыгыла башташкан. Ошол күнү мектептеги жалпы тамактанууга 264 бала кирген. Бул окуя боюнча экстренный штаб түзүлүп, кечээ 168 баланы үйлөрүнөн алып келип, медициналык текшерүүдөн өткөрүшкөн. Алдын-ала тактоо боюнча тамактан токсикологиялык инфекция табылган. Лабораториялык иликтөө иштери, айрыкча окуучуларга берилген колбаса жегенге жараксыз, ууланган деп тапкан. Мектепке ал колбасаны жергиликтүү бир ишкер алып келчү экен. Колбасага эмнелердин баарын кошуп жасаганын ким билет?! Соңку кездери тамак-аштан ууланып, адам өмүрү кыйылган фактылар катталган учурлар бар. Башкасы жетпей аткансып, окуучулардын өлүмү катталса ким жооп берет эле? Майлысууда болсо эми эстерине келгенсип, башка мектептердеги ашканалардын санитардык абалы текшериле баштады. Министр Ишенгүл Болжурова болсо, мектеп окуучуларынын тамак-ашына көзөмөлдү күчөтүү тууралуу буйрукка кол койду. 80 окуучунун өмүрүнө коркунуч алып келген бул окуя боюнча ким жооп берет? Директору жумуштан алыныптыр. Ал эми жегенге мүмкүн эмес болгон колбасаны чыгарып, аны болсо болгондо да балдарга жөнөткөн ишкерди, аны менен келишим түзгөн чиновниктерди ким жоопко тартат?
Минфиндеги үлкөн чиновник камалды
Финансы минитсрлигинин тышкы карыздар жана активдер башкармалыгынын башчысы Эрнис Абдуразаков УККнын тергөө абагына камалды. Улуттук коопсуздук кызматынын маалымат кызматы билдиргенге караганда, ал 10 миң АКШ доллар пара алып аткан жеринен колго түшүрүлгөн. Эрнис Абдуразаковго "өтө чоң өлчөмдөгү параны талап кылган, алдын ала келишип алып пара алган, кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланган" деген айыптар тагылууда.
Москвада кыргыздарга өч болушту
19-февралда Москвада дагы бир кыргыз жигит мыкаачылык менен өлтүрүлдү. Ал Жалалабат облусунун Кашкарата шаарчасында төрөлгөн 1980-жылкы Тайир Жаркынбаев экендиги аныкталды. Бир айдын ичинде Москвада ушуну менен жетинчи кыргыз бала мыкаачылык менен өлтүрүлүп атат. Медер Итибаев жазгандай, бул деген кыргын! Москвада орустар кыргыздарды себепсиз эле жумуштан айдаган да учурлар көбөйдү. 18-февралда "Риал" соода борборунда иштөөнүн шартына нааразы болгон кыргыздар чакан митинг уюштуруп коюшту эле, андагы 35 кыргызды жумуштан бошотуп салышкан.
Улугбек Ормонов "саякатчы бака" экен
Жогорку Кеңеште аудит жасалып, мурунку парламенттеги кайсы депутатка канча акча корогону такталды. Ошондо аудиттин жыйынтыгына карасак, мурунку парламенттеги саякатчы депутат Улугбек Ормонов болуп чыкты. Ал 2007-жылы Берлин, Воронеж, Москва жана башка шаарларга бюджеттин эсебинен барып отуруп, депутаттын бир жылдык саякатына казынадан 520 миң сом короптур.
Намысы жок партократтарга наалат айтам
Биздин редакцияга интернет аркылуу ушундай кат келиптир. Москвадагы кыргыз балдардын өлтүрүлүшүнөн улам жазылган кат экен, өзгөртпөй берип атабыз: "Валерий Вишневский фашисттерди актайын деп атат. Дегеле орус көп жерде кыргыз кор болот. Мындан 30 жыл мурда Фрунзеде орустар кыргыздарды өтө кордочу. "Тоодон не түшүп келдиң, биз болбосок чапан кийип жүрмөксүңөр" деп ачык эле айтчу. Айылдан келген балдар кыргызча сүйлөсө басып келип, орусча сүйлөгүлө дечү. Анан биз коркуп, шыбырашып сүйлөшөр элек. Мугалимибиз болсо силердин фамилияңар да жок болгон бизге чейин дечү. Азыр болсо балдарын кыргызча сүйлөгөндөн уяла турган кылып койгон намыссыз партократтарга наалат. Булардын катарына Бакиев, Акаев, Кулов, Үсөнов, жана айрыкча менин жердештерим -чүйлүктөр менен көлдүктөр кирет. Көлдү түшүнсө болот, кыргыздын эзелки душманы- калмактын каны иштеп атат. Чүйдү түшүнсө болот, орустар мээсин чайкап, кыргызды Россияга кул кылган саткын Шабдан менен Байтикке эстелик тургузгандардын тукумдары, ал эми Нарын, Талас, Аксы, Алай деген нагыз кыргыздын эр тукумдары орусча сүйлөп кеткенин көргөндө үмүттүн баары үзүлөт экен. Манастын тукуму качан чыгат!"
Биринчи вице-премьер Искендер Айдаралиев Жалалабат облусуна барып, "Буюрса, Конституциябыз жаңырды, парламент да жаңырды, эми президентибизди деле кайра шайлап албайлыбы, ыя, аким мырзалар" деп музду козгоп келди. Президент Бакиев унчуга элек. Бирок бери жактагы кошоматчылар өздөрүнчө эле президенттик шайлоого карата тымызын элди аралап, жөн аралабай Бакиевди мактап аралап жүрүшөт. Жакшылап баамдасак, президенттик шайлоого тымызын даярдыктар күч алды. БШКнын жарымын президент дайындаса, жарымын "ак жолчулар" бекитип берди. Парламенттик шайлоодо "5"ке иштеп берген губернаторлордун кызматтан алынышы да жөн жерден болгон жок. Конституциялык сот менен Жогорку сот тазаланып бүттү. Ошентип, 5 жылдык эмес, 7 жылдык мөөнөткө даярдык күч.
Бен Ладендин "тукумдары" кармалды
Финансылык чалгындоо кызматы "Аль-Кайида" террордук тобу менен иштешип жүргөн адамдарды кармады. Мурда бул адамдар жөн гана бизнес жасап жүргөндөй түр көрсөтүп келишкен. Көрсө, алар кадимки эле Бен Ладендин уюмуна жардам берип келиптир. Финансылык чалгындоо кызматы бул иш боюнча материалды Улуттук коопсуздук кызматына өткөрүп берди. Кыргызстанда террордук жана экстремисттик топ делген "кара тизмеге" 126 уюм кирет.
Аравандыктар светсиз калып, тезек жагып отурушат
Араван районуна караштуу Нурабад, Төпөкоргон айыл өкмөттөрүнүн 28 миң калкы эки айдан бери электрсиз отурушат. Себеби, ток бөлүштүргүч бекет Анжиян облусунда жайгашкандыктан, коңшулар жарыкты каалаганда өчүрүп-жандырып турушат. Жергиликтүү тургундар эмдигиче ушул проблеманы чечпей келаткан бийликке нааразы. Мамлекеттик органдар жаңы линия тартуу көп каражатты талап кыларын, аны бюджетке кийирип же инвестор таап гана чечүүгө болоорун айтышууда. Аравандыктар учурда көмүрү, отуну түгөнүп, жайында камдап койгон тезеги да түгөнүп куурап атышат. Араванга электр жарыгы качан барат, белгисиз. Анжиянга көз каранды кылбай, өзүнчө подстанция курууга райондун күчү жетпейт, ал эми республикалык бюджеттин болсо каражат бөлчү түрү жок.
Даярдагандар Бегимай БАКАШЕВА, Дилбар АЛИМОВА
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!