bg ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз улуттук университетинин 80 жылдыгына карата...
Биздин сүйүктүү мекенибизде элине баркы, жерине наркы өтүп, жумурай журт жана коомчулуктун бийик урмат-сыйына татуу менен аттары алыска тараган атактуу айымдар ондоп саналат. Андайлардын көч башында "жалпы кыргыздардын эжеси" деген таамай атка конгон ардактуу Күлүйпа Кондучалова эжебиз турары шексиз. Дал ошондой абройлуу инсандардын катарындагы татыктуу орундардын бирин белгилүү мамлекеттик жана коомдук-саясий ишмер, илимпоз жана тарбиячы-аалым Ишенгүл Болжуровага таандык.
Кереметтүү Көл кылаасынын Түп районунун алакандай тоолуу Тасма айылында дүйнөгө келген. Ал - турмуш, эмгек жана күрөштүн нары кызык, нары татаал, бирок кайталангыс жолун абийирдүүлүк менен басып өтүп, өз жергесине аттын кашкасындай таанымал ишмерге айланып олтурат.
Орто мектепти күмүш медаль, 1973-жылы КМУну В. И. Ленин жана К. Маркс атындагы стипендияларга татып, Кызыл диплом менен аяктаган демилгелүү кыз Москва мамлекеттик университетинин күндүзгү аспирантурасына жолдомо алат да, аны 1977-жылы ийгиликтүү бүтүрүп, тарых илимдеринин кандидаты деген илимий даражага ээ болот. Дал ушул чактан тарта, И. Болжурованын дээрлик 40 жылга чамалаш мөөнөттүү өзүнө камтыган үзүрлүү эмгек таржымалы үзгүлтүксүз уланып келе жатат.
"Адам энеден - бир жолу, жашоо түйшүгүнөн - миң жолу туулат", - демекчи, ал, ырасында эле, көптөгөн жооптуу кызматтарды аркалап, кандай шартта, кайсыл мезгилде иштебесин, өзүнө да, өзгөгө да талапты катуу, бирок орду менен коё билген адилеттүү, калыс жетекчи катары көрсөтө алды. Ал: "Ак жаша, ак иште, ак жүр", - деген турмуштук талапты туу тутуп, андан бир карыш дагы тайган жок. Мындан улам, Ишенгүл Садыкованын жекече өмүр жолу менен өздүк ишмердиги көп тарамдуу бай жана маңыздуу болгонуна ынанабыз.
Алгачкы эмгек чыйырын 1977-жылы өзүнүн учкан уясы - КМУнун окутуучусу катары сызып, андан ары ырааттуулук менен Илимдер академиясынын тарых институтунун окумуштуу-катчысы, партиянын тарыхы институтунун улук илимий кызматкери болуп, жемиштүү иштеп келди. 1991-жылы кайрадан билим берүү тармагына кайрылып, адегенде Кыз-келиндер институтунун доценти, андан соң - Бишкек гуманитардык университетинин проректору, 1994-жылы атаандаштык таризде анын ректору болуп шайланып, 8 жыл бою камчы алдырбай эмгектенип, катардагы бул окуу жайды өлкөбүздүн эң алдыңкы сабына коштурууга жетишкен. Анын жетекчилиги астында БГУнун артыкчылык ишмердигинин көпчүлүк багыттары олуттуу кайра түзүүлөргө дуушар болуп, Эл аралык билим берүү борбору, Гуманитардык илим-изилдөө жана магистратура, аспирантура жана докторантура ачылып, көптөгөн кабинеттер, бир катар чет өлкөлөрдүн маданий-билим берүү борборлору ишке киргизилген.
Мындан тышкары, мамлекеттик 11 билим берүү стандарттары иштелип чыгып, республикалык жана чет мамлекеттердин жетекчилеринин катышуусу менен бир нече эл аралык илимий конференциялар, форумдар өткөрүлгөн. Университет дүйнөнүн ондогон өлкөлөрүнүн алдынкы окуу жайлары менен эки тараптуу тыкыз жана ишкер байланыштарды түзүп, өзүнүн эл аралык алакаларынын чектерин кеңейте алган.
И. Болжурованын ишмердигинин урунттуу учуру - анын 2002-2004-жылдары Кыргыз Республикасынын билим берүү жана маданият министри болуп ат салышкан маалга туура келди. Бул бийик кызматтагы өзүнүн алгачкы кадамын ал мекеменин жалпы турпатын заманбап талаптарга ылайык келтирүүдөн баштап, анын эмгек жамаатын "жандуу, аракетчил, изденип иштеген күчкө айландырууга жетишти. Эң башкысы, жер-жерлерде окутуу-усулдук бөлүмдөр сакталып, республикалык тестирлөө киргизилди, элет мектептерин бүтүрүүчүлөргө квота (үлүш) бөлдүрүп алардын ЖОЖдордо бюджеттик түрдө билим алуусуна шарт түзүлдү. "Айылдык мектеп" долбоорун жүзөгө ашыруу максатында министр өзү Вашингтонго чейин барып, грант маселесин чечип келди. (Анын айтуусунда, бардыгы болуп өлкөгө 50 млн долларга тете чет өлкөлүк грант тартылган.) Окуу жайларындагы программаларга "Кыргызстандын тарыхы" мамлекеттик сынак катары жана адеп-ахлак сабагы киргизилди.
Министрлик: "Билим - бардыгы үчүн", "Өмүр бою окуу", "Чоңдорго билим берүү", "Билим - кыздарга", "Көп тилдүү билим" деген эл аралык долбоорлорго жигердүү катышып, бул багытта сезилерлик жылыштарды камсыз кыла алды. Ишенгүл Садыковнанын жетекчилиги менен Орусия, Кытай жана Түркияда "Кыргызстандын маданий күндөрү" фестивалдары чоң ийгилик менен өткөрүлдү. ЮНЕСКО, ЮНИСЕФ, ЮСАИД эл аралык уюмдары, Дүйнөлүк жана Азия өнүктүрүү банктары менен таасирдүү кызматташтыкка жол ачылды.
И. Болжурова 2004-жылдын башында бошонумга (отставкага) кетип, "Кыргызстандын элдик кыймылынын" төрагасынын орун басары катары кийинки жылдагы март ыңкылабына жигердүү катышканы коомчулукка жакшы белгилүү. Ал 2005-жылдын март-октябрь айларында Өкмөттүн вице-премьер-министринин милдетин аткаруучу болуп турганда Кыргызстандын Москвадагы күндөрүн ийгиликтүү уюштуруп, Жапонияда өткөн "Миңжылдыктын максаттары" боюнча кезигүүгө, Нью-Йорктогу БУУнун атайын сессиясына өлкөбүздүн атынан катышып келген.
Улуттук университетине сиңирген эмгеги...
И. Болжурова 2005-жылдын октябрынан баштап, кийинки жети ай бою Кыргыз улуттук университетинин ректору болуп иштеди. Бирок, ушул кыска мөөнөттүн ичинде, ал эсте каларлык кыйла алгылыктуу аракеттерди жүзөгө ашырууга үлгүрдү. Тактап айтканда, 350дөн ашуун окутуучулар Алматы, Москва, Киев, Токиодон өздөрүнүн дасыгын жогорулатып келишти, Интернет тармагына туташтырылган компьютердик класстары бар 400 орундук илимий китепкана ишке киргизилди; КУУнун музейи, Жаш илимпоздор менен Аксакалдар кеңеши, Бүтүрүүчүлөрдүн ассоциациясы, Кытай маданий-билим берүү борбору ачылды. Университет КРСУ менен биргелешип, Кыргызстанда орусиялык билим берүүнүн 125 жылдыгына арналган эл аралык форум чоң ийгилик менен уюштурулду. Ишенгүл Садыковна КУУда иштеп турганда эле анын болочоктогу 80 жылдык мааракесин өткөрүүгө камылга көрө баштоо зарыл экендигин белгилеп кеткен болчу.
Ал 2006-жылы кайрадан өлкөнүн социалдык маселелерге жоопкер вице-премьер-министр болуп дайындалып, ошол эле жылы Москванын мамлекеттик лингвистикалык университетинде "Кыргыз Республикасынын өткөөл мезгилдеги билим берүү тутумунун өнүгүү тарыхы. 1990-2005-ж.ж." деген тема боюнча педагогикалык илимдеринин докторлук диссертациясын чоң ийгилик менен жактап келген.
И. Болжурова кийин КМШ жана ЕврАзЭктин алкагындагы интеграциялык (биригишүү) кызматташтык боюнча КРдин Президентинин Ыйгарым укуктуу өкүлү болуп дайындалып, бир эле мезгилде КМШ өлкөлөрүнүн гуманитардык кызматташтыгынын мамлекеттер аралык корунун башкармалыгынын мүчөсү да болуп турган.
Ал 2007-2009-ж.ж. экинчи ирет өлкөнүн Билим берүү жана илим министри болуп эмгектенип, мурда өзү ойлонуштуруп, бирок аягына чейин жеткире албай калган кыйла пландары менен мүдөөлөрүн жүзөгө ашырып кетти. Ишенгүл Садыковна кийинки эки жыл бою Кыргызстандын Беларусь, Латвия, Литвадагы Атайын жана Толук Укуктуу элчиси болуп турду. Учурда ал жогоруда аталып кеткен Кордун Кыргызстандагы эксперт-консультанты болуп үзүрлүү иштеп жатат. Кордун башкы максаты - КМШ өлкөөрүнүн гуманитардык кызматташтык мейкиндигин кеңейтүү, анда жашаган элдердин маданий-рухий дөөлөттөрүн жаш муундарды тарбиялоодо колдонуу, өлкөбүздүн гуманитардык чөйрөсүнө пайда келтирүүчү программалар менен долбоорлорду ишке ашыруу болуп саналат.
Профессор И. Болжурованын калеминен 140тан арбын илимий иштер, 5 монография жаралган. Ал дүйнөнүн он беш өлкөсүндө өткөрүлгөн 50гө жакын илимий, коомдук форумдарга катышып, баяндамалар, билдирүүлөр менен чыгып сүйлөгөн. Анын мамлекет алдында сиңирген эмгеги жогору баага татып, "Даңк" медалы, Орусиянын "Достук" ордени мааракелик жана эл аралык уюмдардын алтын медалдары, грамоталар, дипломдор менен сыйланган. Ага II класстагы мамлекеттик кеңешчи жана Аблай хан атындагы КазМУнун ардактуу профессору деген наам ыйгарылган.
Энциклопедиялык деңгээлдеги билимдүү, ой-чабыты кенен, интеллектуалдык дарамети бийик, кызыкчылыктары көп багыттуу ишмер катары таанылган Ишенгүл Садыковнаны ар кайсы мезгилдерде чогуу иштешкендер эрки күчтүү уюштургуч, чечкиндүү, өткүр жетекчи катары сыпатташат. Ал балалык чагын мындайча эскерет: "Бата менен эл көгөрөт",- деген ырас окшойт. Үйүбүзгө конок келгенде атам колго суу куйдурчу. Ошондо алардын көпчүлүгү: "Кондучалова эжеңдей бол, айланайын",- деп бата берер эле. Мен ал ким болду экен? - деп таңгалчумун. Кийин келин болгонумда, эже менин кайненемдин жакын курбусу болуп чыкты. Муну ага айтып берсем, аябай күлгөнү эсимде".
Ишенгүл Болжурованын Күлүйпа эжебиздей калкыбыздын даанышман айымдарынын сабына кошулганын улуу акын, Кыргыз Республикасынын Баатыры Сооронбай Жусуев агабыз төмөнкүчө чечмелейт:
"Асыл ойлуу иштерманды тынбаган,
Абалтадан атпай журтту ылгаган.
Кас каршыкса, калкы ишенген кайраткер,
Кайышса да, майышса да, сынбаган.
Калк урматы ишке эргитер шык болуп,
Кайрат, акыл сенде турат жык толуп.
Сен кызы элең - бир атанын, эненин,
Калдың азыр - бүт кыргызга кыз болуп!"
Карагылачы, кандай гана таамай айтылган аныктама, так жана таасын берилген мүнөздөмө.
профессор, Кыргыз Республикасынын журналисттер бирлигинин мүчөсү.
кыргыз тилиндеги гезит "Фабула"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?