hu ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Касым Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университетинин ректору:
"Жашоо жеңил, аны оорлоткон өзүбүз"
Касым Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университети Ысык-Көл областындагы эле эмес, республикабыздагы алдыңкы окуу жайлардын бири. Жетимиш жылдан ашуун тарыхында андан жогорку билим алган миңдеген атуулдар республикабыздын булуң-бурчтарында кызмат кылып келүүдө. Бүгүнкү күнү аталган окуу жай бийик атын өчүрбөй заман нугу менен өсүп, Кыргызстандагы белсемдүү окуу жайлардын катарын толуктайт. Учурда аталган университетинин ректору- техника илимдеринин кандидаты, доцент АБДЫЛДАЕВ Курманбек Кыянович.
- Курманбек Кыянович, эң алгач эле сөздү баягы "ыр-чырдан" баштаганым үчүн кечирим сурайм. Бул суроону бербесем да болчудай эмес. Себеби, кечөө жакында эле ушу газетага окуу жайдын администрациясын, анын ичинде сизди сындаган макала да, ага карата сиздердин жооп да чыкты. Эки жылдан бери эмне деген гана сөздөр айтылган жок, гезит беттеринен түшпөй келесиздер. Бир кезде ыйык сезилген окуу жайда араздашуулар бүтпөй турса, жалпы эле көл элинин тынчын алат экен. Азыр абал кандай?
- Бул суроо үчүн ыңгайсыз болбой эле койсоңуз болот, туура суроо. Чыны менен окуу жайда көзгө көрүнөөрлүк бир катар иштер жүрүп жаткан менен, атагыбыз "кат" жазуу менен чыкканы биз үчүн деле ыңгайсыз болду. Мындай иштер башка ЖОЖдордо деле болуп жатса керек, бирок биздин окуу жай бул жагынан алдыга кетти. Басма сөз беттерине, телеге чейин чыктык. Бул мен келгенге чейин да болуп келген окуя. Эгер, "Фабуланын" мурдагы сандарын окусаңыздар, анда айтылган сындарга биз жооп бергенбиз.
Сиз эки жыл деп жатасыз, бирок мындай адат алты-жети жылдан бери болуп келе жатат. Кичинекей бир уюшулган топтун аракети менен жалпы окуу жайдын бети көөлөнүп жатканы өкүнүчтүү. Бул адамдардын кийин катуу чыккан себеби мындай болду. Окуу жайда 30 жылдан ашык убакыт иштеген мурдагы окутуучубуз К.Шаршеевдин буга чейин көп туура эмес иштери бар экен. 1993-жылы эле окутуучулардын бирин сабап, чуулгандуу окуя болгон. Сөгүш берүү менен көп жылдык эмгегине карап аны эптеп иш ордунда калтырышкан. Андан кийин да бир топ иштери бар экен. Үстүбүздөгү жылы жетинчи майда да бул адамдын үстүнөн сот иши болду. Физика-математика илимдеринин кандидаты Орозбек уулу Аскарды мас абалында сөгүп, мазактагандыгы үчүн иши шаардык жана облустук соттордо каралып, Эмгек кодексинин 83-беренесинин 8-пунктуна ылайык кызматтан кеткен. Мына, кечөө эле ушу чечимди Кыргыз Республикасынын Жогорку соту да колдоп областтык жана шаардык соттун чечимин ордунда калтырды жана кайра даттанууга болбойт деген бүтүм чыгарды.
Бул топтун дагы бир өкүлү Ч.Ажыбеков дагы Эмгек кодексинин 83-беренесинин 6-пунктуна ылайык (себепсиз жумушка келбегендиги үчүн) ээлеген кызмат ордунан бошотулган, бул маселе боюнча ал сотко кайрылып, бардык инстанцияларда жумуштан мыйзамдуу чыгарылгандыгы тастыкталган. Ошондуктан, булар окуу жайдын сыртында калып, эмне кылаарын билбегендиктен катуу аракет жасашты. Эми бул адамдар проректорлорго жана мага тийишип жазган "катындагы" ар бир сөзү үчүн сот алдында жооп бергени турат.
- Эми окуу жайда ынтымак бар деп айтсак болобу?
- Бизде тажрыйбалуу, илим-билимге каныккан педагогдор көп. Окуу жайыбыздын жалпы окутуучулук-профессордук жамааты 380 адамды түзүп, анын ичинде илимдин 11 доктору, профессорлор, илимдин 60 кандидаты, доценттер эмгектенет. Жогоруда айтылган адамдарды өз ордуна койгондон кийин коллектив күжүрмөн, ынтымактуу иштеп жатат. Баш ооруткан кат, ызы-чуу эмне экенин унутушту. Өз ишиң менен алек болгон жакшы да. Педагогикалык коллектив араздашууну уккусу да келбей калган, андан абдан тажаган экен. Бир карын майды бир кумалак чиритет. Көп окутуучулар келип, жалпы окутуучулар жамаатынын ынтымагы үчүн ушу адамдарды кайра жумушка албашым керектигин айтып жатышат. Азыр Болон процесси менен алек болуп жатабыз.
Эми учурда республикабыздын бардык окуу жайларында окуу системасы өзгөрүлүп, эки баскычтуу болгону жатпайбы. Мына бул боюнча аттестациялык комиссия келип, Болон процессинде кайсы адистиктер иш алып бара алат экенин карап кеткен. Ошонун негизинде кай бир кафедраларды жаап, факультеттерди ирилештирүү ишин жүргүздүк. Көп эле окуу жайларда бир кафедрада 30-40 мүчө болот. Ал эми биздин кээ бир кафедраларда төрттөн, бештен эле киши калган. Ошондуктан жаңы окуу жылында кай бир кафедралар жабылды. Мунун аркасында мугалимдердин кыскаруулары да болду. Үстүбүздөгү жылдын январь айынан бери Болон процессин ишке ашыруу борбору иштеп келе жатат. Алардын аракети менен ар бир факультетке семинар, тренингдер өтүлдү. Окуу жайды реформалоо боюнча эксперттерди чакырып, өзүбүздүн окуу жайдын эксперттери менен иш алып барылды. Көп мугалимдерге сертификаттар тапшырылган. Болон процессин алгач түшүнбөгөндөр кийин колдоп чыгышты. Буйруса, бир калыпка түшүп калдык десек болот.
- Каракол шаарынын Гебзе көчөсүндө жайгашкан мурдагы сырттан окуу бөлүмүнүн корпусун кайрадан балдар бакчасына кайрып бергениңиздер шаарыбыздын көп тургундарын кубантып жатат. Бул маселени Каракол шаардык кеңештин депутаты катары жакшы билсеңиз керек?
- Биз бир жагынан алып караганда бул бала бакчаны сактап калдык десек болот, өз убагында ремонт иштери жүрүп, учурда анын абалы жакшы. Албетте, ар ким эле өз көмөчүнө күл тартат. Ушундай эле имараттарда башка мекемелер дагы эле иштеп келүүдө. Бирок, сиз айткандай, мен балдар бакчасы шаарыбыздагы эң көйгөйлүү маселе экенин билем. Азыр бакчанын бир тайпасында 80-90 бала тарбияланат. Ошондуктан, өзүмчүлдүгүбүздү токтотуп, элдин абалына киргенибиз да оңбу деп ойлодук. Биз билим берүү тармагында болгондон кийин, бир бирибизди түшүнгөнүбүз жакшы. Ошондуктан, бул имаратты өз демилгебиз менен кайрадан балдар бакчасы болуп иштетилиши үчүн бердик. Бул маселени Каракол шаардык депутаттары сессияда кабыл алды. Эми буйруса, ал имаратта кайрадан балдардын үнү чыгып, шаардыктарга аз да болсо жеңилдик болот деген тилектебиз. "Турмуш деген анча деле оор эмес, аны биз өзүбүз оорлотуп келебиз" дегендей, эгер адамдар бир-бирибизге жардам берүүнү гана кааласак, жашообуз мындан бир топ жеңил болот беле деп ойлойм. Эгер биз ар бирибиз "мен" деген сезимден алысыраак болууну үйрөнсөк, мамлекетибиз батыраак бутуна турат эле. Бардык көйгөйдүн баары көөдөнүбүздүн сокур болгонунан келип чыгууда.
- Курманбек Кыянович, балдар бакчасынан улам эске түшүп жатат. Университеттин мүлкү болуп, кийин эле дымы чыкпай калган "Эдельвейс" эс алуу жайынын тагдыры кандай болуп калды?
- Бул боюнча мындан 4-5 жыл мурда эле прокуратурага арыз түшүптүр. Бирок, ал маселе азыр ошо боюнча туруп турат. Себеби, тиешелүү документтер даярдалып, иш мыйзамдаштырылып коюлган экен. "Эдельвейс" тууралуу мага чейин аракеттер болуп келген, бирок майнап чыккан эмес. Окуу жайдын коллективи да кези келгенде бул маселени көтөрүп келүүдө. Ал иш университеттин пайдасына чечилсе жакшы болот эле. Башка окуу жайлардын балансында мындай эс алуу жайлар бар. Ал эми биз - 400дөн ашык мугалим, 6000дей студенти бар окуу жай, көлдүн жээгинде туруп колубуздагыны алдырып ийип бозоруп олтуруп калдык. Ошо жылдары Көлдүн аркы өйүзүндөгү туризм факультетине тиешелүү 4 кабат мейманкана комплекси да сатылып кеткен. Бул боюнча дагы аракет кылып жатабыз.
Мындан сырткары, Караколдо университеттин мугалимдерине арналган төрт кабат бүтпөгөн имарат бар болчу. Кезегинде окуу жай "Кызыр" деген менчик фирма менен келишим түзүп, курулушту бүтүргөндөн кийин он чакты квартираны алышмак экен. Бирок, аталган фирма өз келишимин аткарган эмес. Ал үй бүтпөй эле ошо боюнча турат, бирок келишим бузулбай, бүтпөгөн имарат университетке тиешеси жок өңдөнүп калган. Бул маселе боюнча соттошуп, аны кайра алууга аракет жасап жатабыз. Эми сот туура чечим чыгарып берет деген үмүтүбүз бар.
- Байкашыбызда акыркы айларда Эл аралык конференциялар баш болгон көп иш чараларды өткөрүп жатасыздар?
- Ооба, сиз байкагандай, окуу жайда көп иш чаралар өткөрүлүп келди. Мында ар бир факультеттин салымы бар. Бирок, биздин окуу жайда Илим жана эл аралык байланыштар бөлүмү жакшы иштерди алып барууда. Анда өзгөчө грант менен иштөө жакшы жолго коюлган. Темпус, Сорос Кыргызстан жана Глобалдык Экологиялык фонддор, Канадалык Эл аралык агенттик, тынчтык корпусу, IREX, PEAKS, USAID, БУУ, ДААД, АКШ, Франция, Германия элчиликтери, ЛСА, Евразия Пасифик Юнинт ж.б. менен кызматташып келет. Аталган бөлүм чет жана өзүбүздүн мамлекеттердеги университеттер менен өз ара алакасын бекемдөөдө. Натыйжада азыркы күндө ЫМУ алдыңкы чет өлкөлүк окуу жайлары менен байланышта .
Бүгүнкү күндө ТЕМПУС- жогорку билим берүү модернизация программасы боюнча 2 эл аралык долбоор, Эрасмус долбоору боюнча 2 долбоор, жана эл аралык илимий-техникалык борбордун бир долбоору иштеп жатат. Аталган долбоорлор боюнча студенттер менен окутуучулар чет элдик университетинде-Испания, Италия, Польша, Бельгия, Финляндияда, Литва, АКШ, Кытай, Франция Турция жана башка өлкөлөрдө билим алууга мүмкүнчүлүк алышты.
Биздин окуу жай жакынкы жана алыскы мамлекеттер менен 54 келишимге кол койгон. ЫМУда отуздан ашык чет элдик студенттер бар, алардын кызыгуусу жылдан жылга көбөйүп келүүдө. Быйылкы жылга Мексика, АКШдан орус жана кыргыз тил курстарын окууга, Турциядан, Кытайдан биздин окуу жайдан билим алууга кызыккан студенттер көп болууда.
- Окуу жайда студенттердин жашоосу, эс алуусу үчүн кандай шарттар бар?
- Студенттер үчүн 400 орундуу жатакана бар. Ал евростандарт менен оңдолуп, бүтпөгөн бир гана кабаты калды. Аны да жакын арада бүтүрүп берүүгө аракет кылабыз. Жатаканада телезал, окуу залы, ашкана, душ, кир жуучу бөлмө уюшулган. Студенттер бош убактысын максаттуу пайдалануу үчүн "Толкун" маданий- эстетикалык борбору дагы иштейт. Борбордо 3 студиялык класс жана 350 кишилик көрүү залы бар. Анда театралдык ийрим, комузчулар ансамбли, бий, акындык өнөр, гитаристтердин, вокалдык жана эстрада студиясы, КВН, дебат клубдары жана этикет группалары иш алып барат.
Сабактар 7 окуу корпусунда жүргүзүлүп, аларда 142 окуу аудиториясы, 49 окуу методикалык кабинеттер, 14 лекциялык зал, 20 компьютердик, 6 мультимедиялык зал бар. Окуу жайдагы китепкана аймактагы эле эмес, республикабыздагы эң эле бай китепканалардын бири болуп саналат. Анын адабиятынын фонду 446473 нускадан ашуун.
Айта кетүүчү нерсе, биздин окуу жайда студенттер үчүн спорт зал жок болчу. Жакында мына ушу маселени чечип берсекпи деп жатабыз. Буга Кыргыз Өкмөтүнүн ыйгарым укуктуу өкүлү Мирбек Аскеровичтин колдоосу менен өнүктүрүү фондунан 3 млн. сом жардам берилгени турат. Акча бөлүнсө эле быйылкы окуу жылы анын курулушун баштаганы турабыз.
- Сиз чет жакка көп чыгасыз, сиздин оюңузча, элибиз эмнеси менен сыймыктана алат?
- Кыргыз эли жаратылышын, маданиятын, тилин, салт-санаасын сактап калышы керек деп көп ойлойм. Биз ушу мен санаган нерселер менен сыймыктана алабыз. Элибиз кыйын кезеңде кеменгер акылы менен калкын аман сактап калган даанышмандарыбы, таңдайынан бал тамган, сөз кудуретине таазим кылган чечендериби, акындарыбы, дастанчыларыбы менен сыймыктанган . Келечекти таамай айта алган, жаратылыштын жашыруун сырларын ачыкка чыгарган олуя, сынчыларыбыз жашап өттү элибиздин арасында. Буга абдан сыймыктанам. Чет мамлекетке чыкканда, биздин табиятыбыздын сулуулугуна мактанып, сүрөттөрдү, китептерди, открыткаларды ала чыгып, таң калтырып айтып берем. Биздин оймолор, саймалар кандай көркөм. Боз үйүбүздү эле алып карайлычы, эмне деген керемет?
Башка салтыбызды албаганда да, бала тарбиялоодо, кичинесинен баштап чоңойгонго чейинки салтта канча маани-маңыз камтылган. Улуттук оюндарыбыз да бир өзгөчө. Ошондуктан, мен ушу нерсенин баары келечекте өз ордун жоготпосо экен деп тилейм. Колдон келсе, буга өз салымымды кошсом дейм.
- Үйдө бош убактыңызды кандай өткөрөсүз?
- Ушундай убактым азыраак. Иш абдан көп. "Бош убакытты мындай өткөрсөм" деген көп ойлор бар. Бирок, убакыт табууга мүмкүнчүлүк болбой жатат. Эртең менен 7-8де ишке келем, 13-14 саат иштеп, үйгө барганда бир аз балдар менен олтуруп сүйлөшүп, неберелер менен сагынычты таратканга аракет кылам. Анан телевизордон жаңылыктарды көрөм. Азырынча эс алуу убактым ушундай өтүп жатат.
кыргыз тилиндеги гезит "Фабула"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?