el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru el ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru bg ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru av ru ru ru tt ru ky ru kk ru ky ru ky ru ru ru kk ru ru ru en ru
"Агым", 15.05.09 - 10-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Фильтр тамеки, күл аралаш келген сөөк
Жакында айылга бардым. Ажайып жаратылышка курчалып турган айылым негедир жадырап туру. Көз тийбесин, азыр тойлордун доораны сүрүп жатыптыр. Бешик той, сүннөт той, келин той, үй той, деги койчу, санап түгөтө албайсың. Ыйык мүрүсүнө коно келген бакыт, ырыскы кушун кармап калган жердештеримдин көбү Россия, Казакстанга барып, ошол жактын оокатынын кыныгын алып, жашоо шартын оңдоп алгандарына ырасында эле ыраазы болдум. Тирүүлүктүн түмөн түйшүгү эмнени гана кылдырбайт, кайда гана алпарбайт.
Мындан беш-алты жыл илгерки айылды эстедим. Көздөрүн чылпак, беттерин тырыш баскан, үлп этсе талп этип жыгылып түшчү карыдай элес калтырчу. Жаштары арак ичип, карта чапмай менен алек болсо, кары-картаңдар пенсия-пособие жагдайында арыз-армандарын айтып, чоңдордун эшигин жыртчу. А азырчы? Кай жакка барба, жаштардын дээрлик көпчүлүгү Россияда. Элет элинин жашоосу азыр кудайга шүгүр. Мектеп окуучуларын мындай кой, кемпир-чалдан бери көтөргөндөрү сотка. Телефону чырылдаса окуп аткан намазын да токтотот дейт. Анткени Россиядагы баласы же кызы звандап жатыр. Небересин багып отурган кемпир-чалдын кем-карчын ошол Орусиядагы уул-кызы белендеп берет. Азыркы карылар мурдагыдай почточуну кууп пенсиясын деле сурабайт. Анан дагы байкаганым ушул болду, 5-6 жыл илгеркидей комоктордон карызга жаздырмай жок. Накталай соода. Дагы кызык, мурун фильтри жок "Полет" тамекисине суроо-талап жогору болсо, бүгүн аны айылда бир эле Алим аке чегет экен. Калгандары эгерим фильтри жок тамеки чекпейт. Азыркы жаштардын минтип көртириликтин айынан бөтөн эл, бөтөн жерде жүргөнү ата-энелеринин жүрөктөрүн сыздатканы менен, тирүүлүктүн түйшүгү бөтөн эл, бөтөн жердин суусун буйруп отурбайбы. Кудайга шүгүр, ооматы келип, ити чөп жегендер там салып, короо-короо мал алып, чет элдин машинесин тээп жүрөт. Айылдашым Жеңиш "быйыл андан да көбүрөөк болуш керек" деп атпайбы.
Бирок бир нерсени эстегенде заманам куурулуп, жандүйнөм будуң-чаң болуп кеткенин өзүм да байкабай калдым. Жакшылык менен жамандык ирегелеш жүргөнүн карабайсыңбы. Бул турмушуң түшкүр не гана кылбайт. Көртирликтин айынан минтип Казакстан, Россияда жүргөн жарандарыбыз ал жакта өз үй, өлөң төшөгүндө жамбаштап жатып, чеке тердете чай ичип отурат дейсиңби?
Туура, Казакстандын, Орусиянын бизге, асыресе кыргыз жарандарына жасаган жарык жашылы үчүн тобо деш керек. Албетте, ажалдан улук нерсе жок деңизчи. Р. аттуу 46 жаштагы киши Орусиядан оомат таап, катар-катар там салып, кадимкидей туугандардын оокатына көнүп калган. Курулушта иштеп жүрүп капилеттен отко чалдыгып, күлгө айланды да калды. Артында аялы жесир, беш баласы жетим калды. Минтип бөтөн эл, бөтөн жерден сөөгү күл аралаш келди.
33 жашында Казакстанга тамекиге иштегени кеткен Бердибек аттуу коңшу айылдык жигиттин сөөгү баурдастардын кең талаасында калды. Туугандары издегени менен майнап чыкпаптыр. Өзү менен чогуу барган аялы деле эч нерсе айтпай "зуу" койду дешет. Ушул эле айылдан ушу курактагы жигит да Москва шаарында белгисиз бирөөлөр тарабынан сууга чөгүп каза болду. Бир үй-бүлө эки жакта жүргөнү деле кээде тескери таасир тийгизет окшойт. Дегеним, мындан эки жыл мурун Россияга иштейм деп кеткен 28 жаштагы келиндин кылыгы быйыл билинип отурбайбы. "Иштейм" деп күйөөсүн ишендирип кеткен бойдон өзбек улутундагы 40тагы кишинин колун кармап кетиптир. Атүгүл андан кыздуу да болуптур. Көртирлик көйгөйү деп отуруп, чиедей үч баласы тирүүлөй жетим калды. Сакен акенин аялы мындан он жыл мурун Иркутскиге кеткен. Соода-сатык менен шугулданат. Жылына бир жолу келет. Анда да болгону бир жумага. Бир жолу "мектепти бүтө элек 15 жаштагы кызымды чечен улутундагы жигитке турмушка узаттым" деп телефон чалыптыр. Чын-төгүнүн ким билсин, өзү да небак эле күйөөгө тийген дешет. А Сакен аке айылда аракты өкүртүп атыр. Мына ушундай, тууган. Ийгилик, оокат издейбиз. Деген менен канча өмүрлөр жайрап, канча тагдырлар талкаланып, канча үй-бүлө кыйрап, нечен көз жаш төгүлүп жатат.
Каныбек КАЛМАН уулу бүгүн
…Бул жигит биздин агенттиктин эларалык башкармалыгын жетектейт эле. Айрылып калдык. Бүгүнкү күнгө чейин коллектив чогулган сайын аны дайым эскеребиз. Айрымдарыбыз көзгө жаш алабыз. Мындай сый-урматты ал өз адамгерчилиги менен тапкан. Жаркылдап жайнап эле турчу. Азыр да көз алдымда элеси. Сууга агып кеткенин угуп, өзүм барып издешип көргөнүм менен ушул күнгө чейин ишенбейм Каныбектин каза болгонуна. Арабызда эле жүргөнсүйт.
Кыйындыгы адамгерчилигинде эле. Ушундай интеллигент, ушундай кичипейил жан болчу. Кандай адам болбосун тилин таба алган дипломат эле, иште айттырбай түшүнүп турган касиетке ээ болчу. Кыргыз, орус, түрк тилин суудай, англис тилин түшүнчү. Сыртта да аябай көп достору бар эле. Жаш болсо да дос күтүп, жоро-жолдош күтө билчү. Каза болгонун укканда Түркия, Европа, Япония, Россиядагы кызматташтарыбыз да көңүл айтып, кат жазышкан. Аларды окуган адам ыйлабай койбойт. Баары Каныбектин адамгерчилигин белгилешет. Япония элчилигинен келишип, аны эскерип эки-үч күн биз менен бирге аза күтүшкөн.
Менин жеке кадрым эле. "Дасмияда" бирге иштегенбиз. Ал жердин да өнүгүшүнө Каныбектин салымы бар. Мамлекеттик кызматка келгени аны да чакыргам туризмди көтөрөлү деп. Оң колумдай эле. Ою да терең болчу. Туризмдин келечегин сезип, мени бирден бир колдогон жигиттердин бири эле. Мага дем берчү. Иш башталарда кээде бир анекдот айтып маанай көтөрүп кетчү. Өзү кичүү болсо да достордой элек. Кайсы убакта дос болуп, кайсы маалда кичүү, кандай кезде тең айтышып, кандай кезде унчукпай коюуну да билер эле.
Улууну урматтаганды, кичүүнү сыйлаганды билчү. Кол алдында иштеген балдар-кыздар бүгүнкү күнгө чейин эскерип, ыйлап калышат. Эч урушпастан, же бир катуу сөз айтпастан артынан жаштарды ээрчитип иштете алчу. Бул жетекчинин кыйындыгы. Болочокто күчтүү бир топ-менеджер боло турган жигит болчу. Ушундай жолдо келаткан. Жалкоону да тургузуп, ынандырып ишке салып койчу. Чет жерге сүйлөшүүлөргө барганда жылдызы, адамгерчилиги жана ишбилгилиги менен кандай иш болбосун чечип келчү.
Ар бирибиздин кайгыбызды тең бөлүшүп, жакшылыкта жаныбызда болчу. Бөтөнчө касиети бар жигит эле. Адам тургай, чымындын да көңүлүн ооруткусу жок адамдар чанда. Каныбек ошолордун бири эле. Бул жигиттен оң энергея чыгып турчу. Сүйлөшүүдөн тажабайт элең. Анткени, жылдызы тартып турчу. Апасын, биртуугандарын билем. Тарбия көргөн, тамыры бар, түптүү жерден экен көрсө. Көзү тирүү болсо, бул жигит алыска бармак. Тагдыр экен, өмүрү кыска экен. Элге ири пайда келтире турган мүмкүнчүлүктөрү бар эле…
Турусбек МАМАШОВ, КР Туризм боюнча мамлекеттик агенттиктин директору
Жасаганы бир, айтканы миң
"Опузадан коркконумдан президенттин уулу деп ойлогом"
- Көпчүлүк сизди бир чемодан компромат менен оппозициянын арасынан күтүшкөн. Бирок мындай болду. Себеби эмнеде?
- Мен эч качан жеке Акаевге же Бакиевге иштеген эмесмин. Мен мамлекет үчүн иштедим. Менин кызматымды өзүнүн арам максатына колдоном дегендерге эч качан жол бербейм. Өлкөдөгү азыркы абалга карабастан, оппозицияны коргоо максатында айтарым, оппозиция мамлекет үчүн керек. Күчтүү граждандык коом, күчтүү оппозициялык партиялар - бийликтин кайгысы менен баш оорусу эмес, тескерисинче, күчү менен жетишкендиги. Оппозициялык партиялар жок болсо биз феодалдык өлкөгө айланабыз.
- Алдыдагы президенттик шайлоо жөнүндө эмне айта аласыз? Анткени көпчүлүк азыртан эле таза өтпөйт деп коңгуроо кагып жатат.
- Кыргызстандагы оппозициялык элитанын бир жери туура эмес. Эгер шайлоого ишенишпесе, катышпай эле коюшсун. Анан эле "бул жерде ишенем, бул жерде ишенбейм, мында барам, мында барбайм" дегендери болбойт. Менин оюмча, маселе мындай болушу керек: мен партия лидеримин, мен шайлоого барам, өзүмө берилген добушту текшерем, андан кийин гана партиялаштарым менен кеңешип жыйынтык чыгарам.
- Клара Саматовна, мындан ары эмне кылайын деген оюңуз бар? Бизнескеби же саясатка аралашасызбы?
- Бизнестен абдан алысмын. Биринчи диссертация жазам. Мен иштен коркпойм. Биз БШКда бөбөктөр үйүн коргоого алган элек. Эгер ошол жерге кызматкер керек болсо, барып бөбөк бакканга деле даярмын.
P.S. Клара Кабилованын Кыргызстанга кайра келишин "Атамекен" партиясынын лидери Өмүрбек Текебаев "БШКнын мурдагы төрайымы Клара Кабилова Кыргызстанга коопсуз учурдан пайдаланып келди жана аны бийлик менен макулдашып алды деп айтууга негиз жок" деди. Ал эми Кабилованын кийинки билдирүүлөрүн коргонуу ыкмалары катары баалады. Ошондой эле оппозициялык топ менен анын Москвада жолугушкандагы сөздөрүн Кабилованын макулдугусуз айталбайм деп партия лидери "Азаттык" радиосуна билдирген.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
ШАЙЛООГО 68 КҮН КАЛДЫ
Азаттык эйфориясынан армандуу сазга
"Опузадан коркконумдан президенттин уулу деп ойлогом"
Күрпсай, Ташкөмүр, Үчкоргон, Шамалдысай унутулдубу?
Фильтр тамеки, күл аралаш келген сөөк
Денеге кирген кене, табыптын шакшагы
"Акжол" үчүн 600 миң доллар берген эмесмин"
Түсү ийги кишинин жолу да тегизби?
Дан менен чар качан иргелет?