el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru el ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru bg ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru av ru ru ru tt ru ky ru kk ru ky ru ky ru ru ru kk ru ru ru en ru
"Агым", 15.05.09 - 13-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
1981-жылы Кыргызстанда биринчи жолу акыркы стандарт менен курулган борборубуздун Жибек Жолу көчөсүндө жайгашкан автобекет көпчүлүктүн назарын буруп, ал жерден күндүр-түндүр жүргүнчүлөр үзүлбөй, ичиндеги кассалар да тынымсыз иштеп турар эле. А азырчы?..
Автобекеттин айлана-тегерегин жалаң менчик машинелер ээлеп алган. Автобустан түшсөң эле "Кайда барасыз?" деп жаалдап, менчик машинелердин айдоочулары же ортомчулары колдон алышат. Өлкөбүздүн башка региондорундагы автобекеттердей мунун да жоюлуп кетүү коркунучу жокпу? Автобекеттин азыркы абалы кандай? Ушундай суроолорго жоопту башкы директордун
- Бишкек автобекетине директордун орунбасары болуп иштегениме эки жыл болуп калды. Буга чейин транспорт жана коммуникация министрлигинде иштегем. Автобекетте союз убагында өзгөчө майрам күндөрү элдин көптүгүнөн кошумча автобустарды коюп, укук коргоо бөлүмдөрүнө заявка жазып милицияларды чакырып, автомат менен кайтартчубуз. Тартипсиздикти жөнгө салып, элди билет алдырып, жөнөтүп турчубуз. Залда он алты кассада билет сатылып, кезек күткөн адамдар көп болгондуктан, залга батпай сыртка чейин чыгып, кээде уруш-талаш да болуп кетчү. Бирок, союз тарагандан кийин мыйзамдар мурдагыдай иштебей, мамлекет көп жылга чейин көңүл бурганга чамасы жетпей калды. Бардыгы таркап, Транспорт министрлигинин карамагындагы автобазалар жоюлуп, эл ташыган, жүк ташыган автобустардын бардыгы менчикке өтүп кетти. Биздин автобекет мамлекеттин карамагында. Бирок, союздун убагында да, азыр да автобекеттин карамагында автобустар болгон эмес. Себеби, автобекет эл ташыган унаа менен жүргүнчүлөрдүн ортосундагы эле ортомчу болуп эсептелинет. Жүргүнчүлөрдү үгүттөп бул жерге чакырып, антимонополиянын негизинде биздин көрсөткөн кызматыбыз үчүн сатылган ар бир билеттин он пайызы бизге түшөт. Биз бул жердеги автобустардын техникалык абалын, тазалыгын карайбыз.
- Автобекет балким, жаңыча ыкмада иштегени пайдалуу болуп жүрбөсүн...
- Жылдан жылга биздин абалыбыз оорлоп баратат. Мисалы, быйылкыга караганда былтыр, былтыркыга караганда мурдагы жылы жакшыраак болчу. Азыр жеке менчик автоунаалар көбөйүп кетти. Мурда биздин автобекет Кыргызстандын түндүк регионун толугу менен тейлечү. Азыр деле Бишкек-Атбашы, Бишкек-Нарын, Бишкек-Балыкчы, Бишкек-Талас деген ж.б.у.с. каттамдар эртең мененки саат жетиден түнкү он экиге чейин иштейт. Бирок, элдин автобустарды пайдаланбаганына байланыштуу алыскы райондорго кетчү унаалардын саны кескин азайды. Жолду бойлото жайнаган менчик машинелер кайда бараарын жазып, ушул жерден чыгышпайт. Автобекетке баскан жүргүнчү болсо бастырбай орто жолдон эле кармап алып кетишет. Мисалы, автобус менен 250 сомго жете турган жерге жеңил машине деле ушул суммага жеткирет. Былтыр бензин 32 сом болсо, азыр 18 сом. Ошондуктан менчик машинелерге пайдалуураак.
- Жеке менчик таксилердин ишин тартипке салууга мүмкүнбү?
- Көп аракет кылдык. Бул боюнча азыр да сүйлөшүп атабыз. МАИде коммерциялык взвод деген бар. Мисалы, ар бир ишкана акчасын төлөп бир МАИ кызматкерин бир жылга кармаса болот. Мурда бул арзан болчу. Айына төлөнгөн акча 2000 сом эле. Азыр эсептесек кийим-кечектери, алган маянасы менен 100 миң сомдон ашып кетет экен. МАИни жалдаган күндө деле ушул жерден киши алып көнүп калган адамдарды кайда таркатабыз. Бул жерден куусак да кетишпейт. Жибек Жолунун Жаш Гвардия бульварынан баштап автобекеттин бүтүп аткан жерине чейин менчик таксилер турушат. МАИ кызматкерлери аркы башынан тазалап, жарымына жеткенде эле кайра башына, мурдагы көнгөн жерине барып туруп алышат. Шаардык мэрияга, министрликке да ушул маселе боюнча кат жазганбыз. Башка жерден орун таап берип, ошол жерге таксилерди көчүрсө болот. Илгери автобекеттеги таксилерди автобазалар тейлеген. Ал убакта такси менен автобустун жол киресинин айырмасы асман менен жердей эле. Ошондуктан жүргүнчүлөр капчыгына карап иш кылышкан. Ал эми азыр экөөнүн баасы бирдей болуп калды, каалаган адам таксиге түшүп кете алат.
- Автобекеттин аймагындагы майда дүкөнчөлөр, бильярд залы, чачтарачтар ж.б. менчикпи же автобекетке тиешеси барбы?
- Бош жаткан бөлмөлөрдү ижарага бергенбиз. Биздин мекеме мамлекеттин карамагында болгондуктан, ижарага берилген бөлмөлөрдөн түшкөн сумма мамлекеттик казынага төгүлөт. Жүргүнчүлөргө ыңгайлуу шарт түзүү үчүн автобекеттин статусунда чачтарач, ашкана, жүк сактоочу жай, балалуу аялдарга атайын бөлмөлөрдүн болушу шарт. Бул биздин эле автобекетте эмес, темиржолбекетинде, аэропортто да бар.Түн ортосунда келген маршруттар бар, айдоочуларды тейлөөчү атайын мейманканалар иштейт.
- Учурда мурдагыдай түнкүсүн автобус менен келип, балалуу аялдардын бөлмөсүнө түнөгөндөр көп болбосо керек. Жүргүнчү эмес, бара турган жери жок көчөдөн келгендер кайрылса эмне кыласыздар?
- Албетте, көчөдөн келишет. Көчөдөн кайыр сурап, арак ичкен адамдарды бул жерге түнөтүүгө болбойт. Кээде "акчамды жоготуп жибердим эле, бара турган жерим жок" деп келген арак ичпеген адамдар болсо киргизип, түнөтөбүз. Кээ бирөө "түрмөдөн жаңы чыктым эле, жата турган жерим, кеткенге акчам жок, автобуска сүйлөшүп, айылыма салып жибергиле" деп жалдырап келишет. Айла жок, аларды бекер түнөтүп, кетчү жерине автобус менен сүйлөшүп, салып жиберебиз. Аларды көчөдө турган арзан таксилер бекер жеткиришпейт да. Бир адамды бекер жеткирүүдөн айдоочулар деле баш тартышпайт. Кээде аксакалдар, кемпир-чалдар келишип, акчабыз жок эле, эптеп автобуска салып жибергиле деп кайрылышат. Буларды да бекер салууга туура келет.
- Өлкөбүздүн кээ бир аймактарына салынган автобекеттердин көпчүлүгү керектен чыгып, жабылып, кээси талкаланган мекемеге айланса, кээсин башкалар сатып алып ишкана ачып алышты. Бул автобекеттин да жоголуп, жоюлуп кетүү коркунучу жокпу?
- Автобекеттин жоголуп кетүү коркунучу ушул да. Мисалы, биз өзүбүздү өзүбүз каржылап, бага албасак, эл келбей койсо жок болушу мүмкүн. Кыргызстандагы эң чоң, акыркы типте курулган автобекет жалгыз ушул. Бишкектин көркү десе да болот. Автобекетти кармап калуу үчүн Россияга кетүүчү каттамдарды Транспорт министрлигинин жардамы менен ачтырып алдык. Биздин автобекеттен Москвага, Томскиге, Омскиге, Новокузнецкиге, Кемерового жана Россиянын башка аймактарына каттамдар бар. Былтыр жумасына 9-10 каттам жүрсө, быйыл 2-3 эле жолу каттап калдык. Муну дүйнөлүк каржы каатчылыгына байланыштырса болот. Элде акча жок. Балким жайында туристтер келип, бул кырдаалдан чыгып кетебизби деген үмүттөр бар.
- Союздун убагында кыштыр-жайдыр киши үзүлбөй, кээси ушул автобекеттин экинчи кабатында эле түнөп калгандарын көрчүбүз. Кышкысын жылуулук берүү маселеси кандай чечилген?
- Жылуулук жок, бүт бардыгы талкаланып калган экен. Кышкысын ар бир кабинетти жылыткычтар менен жылытып чыгабыз. Жылуулук мурда союздун учурунда эле жок болчу. Бизде жүз отузга жакын кызматкер эмгектенет. Алган айлыгыбыз орто эсеп менен беш миң сомду түзөт. Союз жаңы тараганда анча-мынча кыскартуу болгон экен. Ошондон бери кыскартуу жүрө элек. Элдер билет албай кетип калбасын деп сыртка да билет сатуучу атайын кассаларды ачканбыз. Экинчи кабатта жана сырттагы кассада сатуучулар дайыма иштешет.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
ШАЙЛООГО 68 КҮН КАЛДЫ
Азаттык эйфориясынан армандуу сазга
"Опузадан коркконумдан президенттин уулу деп ойлогом"
Күрпсай, Ташкөмүр, Үчкоргон, Шамалдысай унутулдубу?
Фильтр тамеки, күл аралаш келген сөөк
Денеге кирген кене, табыптын шакшагы
"Акжол" үчүн 600 миң доллар берген эмесмин"
Түсү ийги кишинин жолу да тегизби?
Дан менен чар качан иргелет?