lez en hbs_cyr ru ky tt en sv fr de de fr fr fr sv en ja fr nb fr de en hbs_cyr uk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ba hu ky
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Татыктуубуз, татыксызыбыз деле сахнаны тебелеп жүрөбүз"
Айтылуу ырчы, окутуучу Токтобек АСАНАЛИЕВдин ырдаганын укпаган кыргыз болбосо керек. Ар бир ырды жүрөккө жеткире ырдап, аргендей үнү, элдик ырларды жаңыча жаңырта алганы менен башкалардан өзгөчөлөнүп келет. Токтобек баралына келип, чыгармачылыгы гүлдөп турган учур. Анын алдыда боло турган концертин утурлай маектештик.
- Буга чейин берген жеке концертиңизди эл жакшы кабыл алган эле. Бул жолу андан да мыкты, өзгөчө кылып даярдап жатсаңыз керек?
- Ооба, буга чейин мен мүчөл жашымда жеке концертимди бергем. Учурда бере турган концертимди "Булутка тийген аскасы, булбулдар чыккан Ат-Башы" деп атадым. Өткөн концертте кыргызга аты таанымал Улукмырза Полотов, комузчу Намазбек Уралиев, Аскат Мусабеков, ырчы агам Дүйшөнбек Үкүев, жаш ырчылардан Алтынбек менен Кундузду чакыргам. Эми да Ат-Башы жергесинен чыккан өнөрпоздор концертимди коштойт. Буюрса атактуу Калыйбек Тагаев, Майрам Дүйшекеева баштаган залкарлар, алардын көчүн улантам деген жаш таланттарды сахнадан көрө аласыздар. Анан албетте, концерттин басымдуу бөлүгүндө өзүм ырдайм. Жөн ырдабай жандуу үн менен жаңы чыгармаларды аткарам.
- Көпчүлүк ырчылар жеке концертти той концертке айландырып алгандарына кандай карайсыз?
- Бул нерсе ар кимдин табитине, түшүнүгүнө жараша. Мисалы, мен ырчылыкка башымды сайып койгон адаммын. Ар бир чыгарма жүрөгүмдөн өтөт, ошол ырдалып жаткан ырды жашоомдун, жандүйнөмдүн ажырагыс бөлүгүндөй сезем. Андыктан эл алдына чыгып, отчет катары концерт берүү мен үчүн зор жоопкерчиликти талап кылган түйшүктүү жумуш. Башка ырчыларды толтуруп алып, өзүм ара-чолодо бир ырдап ашар концерт берүү жеке мен үчүн жат нерсе.
- Каражат жагын кантип жатасыз?
- Жердигинен бирөөнүн көзүн карап жалдыраганды жаман көрөм. Атайын каражат жагынан демөөрчү болгула деп мекемелерден жардам сураганым деле жок. Билеттер чыккандан кийин аларды сатып, түшкөн акчаны кайра уюштуруу иштерине жумшап жатам. Башкача айтканда, концерттин акчасы өзүнө гана жумшалат. Мен ал концерттен түшкөн акчага байып же бизнес ачып жиберейин деген оюм жок. Бир туугандай каралашып, катышып жүргөн агаларым бар. Алар колунан келген жардамын берип жатышат. Азыр кеткен чыгымдар мени ойлонткон жок. Эң негизгиси, элдин эсинен чыккыс болуп, көрүүчүлөрдүн жайдары маанайын көрсөм болду. Келген эл ыраазы болуп, дагы ушундай концерт болсо экен деп кетишсе - ошол менин жеңишим. Сахна адамы үчүн элдин колдоосунан өткөн колдоо жок. Аракеттенип канча бир түйшүктөн соң жаралган чыгармаң элдин жүрөгүнөн түнөк таап турса ошол менин сыймыгым.
- Кенже Кубатова экөөңүздөрдүн концертиңиз дал келип калганбы?
- Ооба, бул жөн гана дал келүүчүлүк. Мен концертимди мындан төрт-беш ай мурун пландагам. Акырындап даярдыктарды көрүп келгем. Андыктан мындан криминал издөөнүн кереги жок.
- Азыр ырчылардын көбү улуттук филармонияга караганда "Ала-Тоо" ресторанынын амфитеатрына ыктап калышкансыйт?
- Мен ар бир концертиме жаңылык киргизгенди жакшы көрөм. Эки жылдан бери өз ишин мыкты билген режиссер Алтынбек Максүтов деген агам менен иштешип келе жатам. Эгер сценарий ошондой жазылып, концерт үчүн муктаждыктар жаралса балким биз деле ал жакка ыктап калмакпыз. Концерттин өтө турган жайы режиссердун ой-чабытына жараша болот.
- Буга чейин таптап келген шакирттериңизди концертке чакырасызбы?
- Мен Калый Молдобасанов атындагы улуттук консерваторияда элдик ырчылар боюнча сабак берем. Тарбиялап жаткан улан-кыздар бар. Ар ким өз өнөрү, өз жолу менен жүрүшкөн кездери. Кудай буюрса убакыт-сааты келгенде алардын да жылдызы жанат деп ишенем.
- Азыркы учурда чет мамлекетке жаш ырчылар чыгып өлкөнүн намысын коргоп жүрүшөт. Бардык ырчылардын үнү эле эл аралык деңгээлге жооп бере алабы?
- Азыр чынын айтканда татыктуубуз, татыксызыбыз деле сахнаны тебелеп жүрөбүз. Ар бир учурдун өзүнүн өнөрпозу болот. Эл аралык сынактарга деле жөн адам барбайт болуш керек. Менин оюмча ушундай сынактардан улам чыныгы талант тандалып, өзү эле иргелип калат. Өзүнө ишенбеген, үнү жок ырчы эч качан андай сынакка бара албайт. Жадагалса тандоо туруна да жакын жолобойт.
- Айылга, ата-энеге арналган чыгармаларыңыз көп. Аларга канча убакытта бир барып турасыз?
- Ата-эне, айыл бүтпөй, өчпөй турган тема. Туулган жердин, ата-эненин эмгегин актай албайбыз го. Ошентсе да актаганга болгон аракетим күч. Кудай анча-мынча шык берип койгон экен, ырларым аркылуу аларга таазим этип келем. Менин оюма койсо эки күндүн биринде айылга каттап турсам дейм. Бирок турмуш деген өз мыйзамын орнотот экен. Оокат кылыш керек. Атайын убактымды ата-энеме бөлүп учурашып турам. Ал мезгил жаңы жылга жана жай айына туура келет. Ага-туугандын жакшылык-жамандыктарына, той-топурга тынымсыз эле каттап турам. Бирок андай учурда каалагандай жүрө албай, тийип эле кайра кеткен учурлар болот.
- Айылда өскөн балдар шаарда чоңойгон балага караганда алда канча тирикарак болот эмеспи. Сизде ушундай сапат барбы?
- Чыныгы айылдын жигитимин. Айылда өскөн бала эрте жашынан тиричиликке аралашат. Апам мени ойногончо суу алып кел, эс алганча картошка отоп кой, музоону арканда, отун ташы деп жумшап чоңойткон. Эрте түйшүк тарткан бала сөзсүз бышык болот. Шаарда болсо баары даяр, баары белен. Жүүнү бошураак болот го дейм шаардык балдар. Айылда өскөндүн дагы бир артыкчылыгы чоң ата, чоң эне деген бар. Демек, айылда нукура кыргыздын тарбиясы менен өсүшөт.
- Шаарда төрөлсөм мындан да чоң ийгилик жаратмакмын деп ой толгогон учур болобу?
- Айылдан жаңы келгенде шаар турмушуна көнө албай, тил билбей жүдөп жүргөндө ошондой ойлор кылт этчү. Балким чыгармачылыкка эрте аралашып убакытты уттурбайт белем деген сыяктуу ойлор келчү. Студент болгонго чейин эч жакка деле чыкчу эмесмин да. Мектепте окуп жүргөндө шаарга барсак деп бул жакта шорпо суутуп койгонсуп дегдечү элек да. Анан келгенден кийин айылдын көздөн учканын айтпа. Өзгөчө барар жерим жок, курсак ачка калганда кой кайтарып жүргөн кездерим алтынга тете болчу. Азыр эми үй-бүлөм менен шаарга отурукташып калдык. Бирок баарыбир көкүрөк-көөдөнүмдө айылдын адамымын. Асман тиреген тоолорун, чаң баскан көчөлөрдү, бала кезде чаңызгытып ойногон күндөрүмдү кадимкидей сагынам. Айылда, тоо койнунда өсүп калганыма, элет тарбиясы менен тарбияланып калганыма абдан сүйүнөм. Азыр деле айылга барганда ошол күндөргө кайтып барбасам да ат минип эс алганды, жайлоого чыкканды жакшы көрөм.
- Кээде чабан болуп кеткиңиз келеби?
- Менин ырчы болуу тилегим тээ мектепте окуп жүргөн кезде эле күч болчу. Атамдын оюна койсом, айтканын уксам чабан болмок болушум керек. Анткени мен студент болгон кезде союз урап чалды-куйду заман башка түшүп калган эле. Атам университеттеги тааныштарына чалып мени башка кесипке окутууга аракет кылды. Бирок мен болгонум жок. Себеби атам тандаган кесипти мен баарыбир аркаламак эмесмин. А менин ырчы болоорума үйдөгүлөрдүн көзү жеткен эмес окшойт. Ата-энем бир короо кой бермек болуп, алтургай келинчек алып беребиз деп жакшы эле чабан кылганга аракет кылышты. Бирок мен моюн сунбай шаарга баса бергем. Эгер ырчы боло албай калсам спорт багытына кетмекмин.
- Эмнеден эргүү аласыз?
- Кыргыздын жеринен. Кайсы дубандын кандай бурчуна барбайлы, бардыгы керемет!. Мен жай айларында кичине кол бошой калса буга чейин көрө элек жерлерди кыдырганга аракет кылам. Жок дегенде Бишкектин чет жакасындагы тоолорго чыгып, суу жээктеп басып серүүндөп келем. Мээм сергийт, жандүйнөм жай алат. Мындай убакта эргүү күчөп, ыр көмөкөйдөн өзүнөн-өзү куюлбайбы. Чет өлкөгө акча коротуп эс алгандарды түшүнө бербейм. Адам өз жерин, өз тарыхын көрбөй-билбей туруп көөдөнүн кере патриотмун деп айта албаса керек.
Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар