hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky tt ru ky ru lez ky ru ky ky ru ky ru ru ru ky ru tt ky ky bg ky ru ky tt kk kk ru ky ru ky ky ru ru kk ky ru ky ru ky ru ky ky ky ru ky ky fr
"Фабула", 23.12.11 - 10-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Арналиевдин мамлекетке арнаган ак эмгеги качан бааланат?
"Жашыңда берсин мээнетти, карыганда берсин дөөлөттү"-дейт го акылман кыргыз эли. Анын сыңарындай, жаш кезинде мамлекет, эл кызыкчылыгы үчүн жанын аябай эмгектенип, калк камында жүргөн айрым инсандарыбыз ардактуу эс алууга чыккандан кийин көп учурда унутта калышат. Алардын арасында экономика илимдеринин кандидаты, КРнын айыл-чарбасынын отличниги, эмгек ардагери Арналиев Керимбек ажы да бар. Бул инсан өз өмүрүнүн тээ 1961-жылдан тартып, дээрлик 50 жыл айыл-чарбасына, экономика илимине арнап келет. Тоң районундагы "Улахол" совхозунда 1961 - жылы экономист болуп ишке орношуп, ушул күнгө чейин Ысык - Көл областынын чарбаларында, айыл-чарба өндүрүштүк башкармалыгында, Ысык - Көл совхоздор трестинде жана акыркы жылдары областта уюшулган рынок мамилелерин киргизүү боюнча бөлүмдүн башчысы болуп, үзүрлүү эмгектенип келүүдө. 1996 - жылдан бери ардактуу эс алууга чыкканына карабай, "Калыс" дыйкан-чарбасына жетекчилик кылуу менен бирге колу бошоп калган учурларда академик Алышбаев атындагы Ысык - Көл кооперация институтунда, К. Тыныстанов атындагы университетте студенттерге экономика боюнча сабак берип келет.
К. Арналиев райондук айыл-чарба башкармаларында, райондук агроөнөр-жай бирикмесинде жана областтык рынок мамилелерин киргизүү боюнча бөлүмдү жетектеген мезгилдерде чарбалардын башкы экономисттери менен башкы эсепчилердин чарба жүргүзүүнүн алдыңкы ыкмаларын, ошол кездеги ички чарбалык расчет, үй-бүлөлүк, бригадалык, азыр да өзгөчө мааниге ээ болуп жаткан айыл-чарбасын кооперативдештирүүнү үйрөнүү боюнча Чүй, Талас, Өзбекстандын Наманган областтарына жана Россия менен Украинанын бир катар чарбаларына өзү жетектеп барып келген.
Керимбек ажы Арналиев 1973 - жылы Ленинград университетинде " Айыл - чарба өндүрүшүнүн рентабелдүүлүгүн жогорулатуунун жолдору" деген темада диссертациясын жактап, бир аз убакыт улуттук илимдер академиясынан экономика институтунда илимий кызматкер болуп иштеп, ушул мезгилге чейин, же жарым кылымдык өмүрүн айыл чарбасына жумшап келет.
Айылдык академик атыккан Арналиевдин иш тажрыйбалары "Кыргыз айыл чарба энциклопедиясында", Кыргыз Совет энциклопедиясында" жарыяланган.
"Айыл-чарба кооперативдерин түзүү жана анын иш аракеттери" боюнча сунуштары үч - төрт басма табак болуп басылып чыккан, Ысык - Көл областынын, Жети - Өгүз районунда "Достук" айыл-чарба өндүрүштүк кооперативдер ассосациясы да К. Арналиевдин жетекчилиги менен түзүлгөн. Тилекке каршы, андай ассосациялар эмес, атагы Союзга белгилүү болгон колхоз, совхоздор, К. Арналиевдин ою боюнча Б. Талгарбеков өңдөнгөн чарбаны түшүнбөгөн "теоретиктердин" айынан ит бекерге берилип, таратылып жок болду.
Элге эмгеги сиңген экономист
Санап олтурса Керимбек ажынын айыл-чарба өндүрүшүн жогорулатуу боюнча актуалдуу маселелерге арналган эмгектери көп. Анын областта, райондун чарбаларында 50 жылдан ашык убак бою үзүрлүү эмгектенгенин баалап, айыл өкмөтү, райондук жана областтык мамлекеттик администрация жетекчилери, ошондой эле анда түзүлгөн комиссия, КР айыл чарба министрлигинин комиссиясы тээ өткөн кылымдын аягынан, ушул кылымдын башынан бери, б.а. А. Акаевдин, К. Бакиевдин заманынан бери азыркы өкмөттүн тушуна чейин Республиканын айыл чарбасынын күнүнө карата "КР Эмгек сиңирген экономисти" деген наамга жыл сайын көрсөтүлгөнү менен жоопсуз калууда.
Ошол мезгилден берки КР президентине караштуу Мамлекеттик сыйлыктар боюнча комиссиясына өткөрүлгөн бардык документтердин көчүрмөлөрү архив сыяктуу К. Арналиевдин өзүндө кийин неберелерине айта жүргөнгө сакталуу экен. Айта кетүүчү жагдай, айрым мугалимдер 20-30 жыл өз кесибинде иштеп жүрүп, кийин 2-3 жыл дыйкан чарбасында иштеди кылып "КР айыл чарбасына эмгек сиңирген ишмер" наамын алышууда. Ага салыштырмалуу 50 жылдан ашык иштеген К. Арналиевге наам берүү татыктуу деп ойлойбуз, ансыз да кезекте 10 жылдан ашык күтүптүр.
Эске сала кетсек, ушул жылдын башында КР Президентине караштуу Мамлекеттик сыйлыктар боюнча комиссиянын катчылыгынын башчысы Б. Досалиеванын "Эркин Тоо" гезитинин эски санында берген интервьюсунда: "мамлекеттик сыйлыкка көрсөтүлгөн кандидаттар жөнүндө массалык маалымат каражаттарынан окуй алган жокмун, же алар жөнүндө жазылбайт", - дептир. Ал эми биз сөз кылган Керимбек ажы Арналиев жөнүндө КР айыл, суу чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министрлигинин Ысык-Көл региондук агрардык саясаты кызматынын жетекчиси Ж. Байсеитовдун "Арналиев өмүрүн эмгекке арнаган" деген макаласы "Эркин Тоо" газетасынын 2006 - жылдын 1-августуна, 2011 -жылдын "Эл үнүндө" К. Арналиев жөнүндө "Кыргыз Туусу" газетасына, ушул эле жылы "Эркин Тоо" газетасына "Аймактын ардактуусу" рубрикасы менен областын ардагерлер кеңешинин төрагасынын орунбасары Ж. Шараповдун макаласы жана башка адистердин, журналисттердин ал жөнүндө макалалары областтык газетага жана телеберүүлөрдөн берилип жана көрсөтүлүүдө.
Көлдүк журналист Ш. Жаналиеванын "Ысык-Көл кабарлары" газетасынын 2006 жылдын 13-июндагы санында "Айта албай турган сөз эле" аттуу макаласында, "чынында эле К. Арналиевге "эмгек сиңирген экономист" деген наамдын берилишин жактаган инсандардын мындай пикирине кошулууга болот. Ар бир адамдын эмгеги көзү тирүүсүндө бааланса деген муктаж-тилектер айтылганы менен аны ишке ашыра келгенде эмнегедир кетенчиктөөлөрдүн, ал тургай бут тосуулардын бар экендиги жашыруун эмес. "Наам алыш үчүн жогору жакта кожодой колдогон, өз таанышың, же чөнтөгүң толтура акчаң болуш керек" деген өңдүү эл арасында айтылып келген, айтылып да жаткан кеп-сөздөргө кандайдыр бир деңгээлде чындык барбы деген ойго кептелесиң"-деп жазганы бар. Анын сыңарындай Арналиев Керимбек аксакалдан билим алып, айыл-чарба, экономика жаатында тажрыйба топтогон шакирттери мындай наамдардын далайын алып коюшту. Керимбек ажы шакирттеринин мындай ийгиликтерине чын ниети менен кубанып келет. Бирок Арналиевдин мамлекетке арнаган опол-тоодой эмгегин байкап көрүп, "Эмгек сиңирген экономист наамын эмне үчүн алигиче өзү албайт" - деген суроо өзүнөн -өзү пайда болууда.
"Өзүм бар өңүм жок,
сөөгүм бар, бирок жаным жок"
же тамтыгы чыккан райархив
Жумгал районунун жүзү болгон, улуулардан урпактарга, атадан-балага толгон-токой иш кагаздарды элдин мүлкүн жана жеке кардардын керектүү маалыматтарын сактап келе аткан райондук архивибиздин имараты 1930-жылдары курулган. Жеке өздөрүнүн менчик имараты жок болгондуктан, бул имарат азыркы учурда райондук борборлоштурулган оорукананын имаратында "баш калкалайт".
Буга чейин райондук архивчилерибиз көптөгөн атка минерлерибизге кат жүзүндө жана оозеки кайрылып келишкен. Райондук мамлекеттик администрациясы мекеме бөлүп берүүгө жардам кылабыз деп убадасын да берген. Бирок жардамга суусаган архив ушу кезге чейин жылуу сөздөн башка жарытаарлык бир жардам көрө элек.
Бул имарат көмүр менен жылытылат жана кышкысын мешке от жагуу менен иштейт. Бул архивде 4 адис, 2 техникалык кызматкер иштейт. Азыркы тапта райондук архитектуранын корутундусу менен пайдаланууга жараксыз делсе МЧС тарабынан бул жерге турууга болбойт деген тыянак чыккан. Эми минтип жарылчу жери жарылып, ички нымдуулугу төмөндөп урап баштаган, ичинен сырты көрүнүп, үстү түшөйүн деп кыймылдаган абалда турган имарат өрт коопсуздугуна да жооп бербейт.
Байлыкты сактоодо имараттын ичиндеги сыйымдуулук температураны сактоо абалы төмөндөгөндөн төмөндөп, сакталып жаткан иш-кагаздар бул тапта нымдалышып, сууланып жаткандыктан көптөгөн баалуу иш кагаздар чирип баратат.
2011-жылдын июль айынан бери райондук мамлекеттик архивдин башчысы болуп эмгектенип келе аткан Өмүралиев Токтобек агай буга чейин облустун губернаторуна, райондун акимине, облустук архив, министрлерге, ЖК депутаты Дамира Ниязалиевага ж.б көптөгөн тийиштүү жерлерге кат жолдоп келген, бирок тилекке каршы жарытаарлык жооп ала элек.
Буга чейин майда-барат оңдоо иштерин жүргүзүп келишкен бирок бул имарат ага туруштук берген эмес. Эми минтип оорукчан адамдын сөлөкөтүн кийген бойдон турат. Райондун байлыгын сактап калууга көмөкчү болоор, же жогору жактагы төбөл сөрөйлөрдөн жардам күтүп, үмүтүбүз али өчө элек.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Жээнбековдор кланынын кенжеси Асилбек Жээнбеков Жогорку Кеңештин жаңы "кожоюну" аталды
Шерик Койчуманов, "Ала-Арча" мамлекеттик резиденциясынын директору:
"Жетекчи Турусбек Коёналиев, өлгөн малдардан өйдө текшерип турат..."
Кайрадан эле караңгыда там сүзмөй
Курманбек Осмонов, "Ата-Журт" фракциясынын депутаты:
"Биз азчылык болгонубуздан утулдум"
Арналиевдин мамлекетке арнаган ак эмгеги качан бааланат?
Жылма конок Йылмаздын иши акыйкат каралабы?
Ой кууп окуп кой…
ActionTeaser.ru - ???????? ???????