ru ky el cs ru tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ru
"Аалам", 23.10.08 - 14-бет: Полит-элита...•
С п о р т м а й д а н ы н д а
18-19-октябрда Тоң районунун Бөкөнбаев айылында кыргыз элинин жамбы атуу, жаа тартуу, тайган салуу жана мүнүшкөрлүк өнөрүн калыбына келтирүү боюнча Эларалык биринчи фестиваль өткөрүлдү. Фестиваль учурунда тоого бөлүнүп чыгып кеткен фотожурналист Игорь Коваленкого капыстан бүркүт кол салып, башынан жаракат алды.
Көчмөн элдердин жамбы атуу, жаа тартуу, тайган салуу жана мүнүшкөрлүк өнөрүн калыбына келтирүү боюнча Эларалык биринчи фестивалга Казакстан менен Кыргызстандын 82 өкүлү катышып, өнөрлөрүн көрсөтүштү.
Өлкөнүн дене тарбия, спорт жана жаштар саясаты боюнча мамлекеттик агенттигин жетектеген Искендер Кожокеевдин айтымында, Монголия менен Түркмөнстандын мүнүшкөр, тайган баккан мергендери Ысык-Көл фестивалына бажы жана эларалык ветеринариялык кызматтын тоскоолдуктарына байланыштуу катышпай калышты.
Тайгандардын тайманбастыгы, алгырлыгы карышкырга салынып сыналса, күлүктүгүн түлкү менен коендорду кубалатып сындан өткөрүштү. Натыйжада, Бөкөнбаев айылынын мергени Болотбек Акуновдун эки тайганы - бири күлүктүгү, экинчиси алгырлыгы менен айырмаланып, карышкыр алып, баш байгенин ээлери болушту.
Бүркүттөрдүн сынагында тоңдук мүнүшкөр Жакшылык Зарпаевдин карышкырга батынып тырмак салган бүркүтүнө калыстар тобу эң жогорку баа беришти.
Фестивалдын катышуучусу, чүйлүк мүнүшкөр, мерген Ислам Исраиловдун пикиринде, байыркы өнөрдү калыбына келтирүү аракети өкмөттүк деңгээлде колдоого алынса, чет өлкөдөн дагы туристтердин көп келүүсүн шарттайт.
- Фестивалдын финалына катышуу үчүн алгач райондук, облустук мелдештер, сынактар өткөрүлүп, андан тандалган мыктыларга гана финалга катышууга укук берилсе дурус болоор эле. Болбосо, тайган, алгыр куш баккандын баары барып, фестивалдын баркы кетчүдөй, -дейт.
Көчмөн элдердин жаа тартуу, тайган салуу жана мүнүшкөрлүк өнөрүн калыбына келтирүү боюнча Эларалык биринчи фестиваль өз максатына жеткенин, мындай демилгени казакстандыктар да колдоого алганын "Салбурун" федерациясынын жетекчиси Алмаз Акун билдирди.
Ошондой эле фестивалдын жүрүшүн тартып жаткан фотожурналист Игорь Коваленкого капыстан бүркүт кол салып, башынан жаракат алган. Ага учурунда медициналык жардам көрсөтүлгөнүн, фотожурналист өзү коопсуздукту сактабай, элден бөлүнүп, кызыл кийинип тоонун кырына чыгып кеткенин мелдешти уюштуруучулардын бири Майрамкул Асаналиев "Ааламга" билдирди.
Ал эми фотожурналист Игорь Коваленко болсо, фестивалдын уюштуруучулары коопсуздукту сактабай, түлкү, карышкыр сыяктуу айбандарды кор кылып, алардын буттарын, куйруктарын зым менен толгоп байлап мыкаачылык менен мамиле кылышканын маалымат каражаттарында сынга алууда.
Эларалык фестивалда кыз куумай, тыйын эңмей, жаа тартмай, кунан чабыш, аламан байге мелдештери да өткөрүлүп, жеңүүчүлөргө баалуу сыйлыктар ыйгарылды. Мындай аңчылык өнөр фестивалы ар жыл сайын өткөрүлүп турмай болду.
Кейибе, Ксения, алдыда далай таймаш бар
Көптү үмүттөндүргөн теннисчи кызыбыз Ксения Палкина мелдеш артынан мелдешке жөнөп жатат. Учурда Япониядагы эларалык турнирге катышууда. Алгачкы беттешүүдө жапон атаандашы Ока Аютини 2:1 эсебинде (7:6, 0:6, 6:1) утуп алган эле. Бирок, андан соң тайпейлик атаандашына алдырып койду.
Ваккерге демөөрчү - "Acton" фирмасы
Көзгө басар жалгыз велоспортчубуз, Азиянын көп жолку чемпиону Евгений Ваккер 16-17 жылдан бери өлкө намысын коргоп, мөрөй алып келатат. Бээжин олимпиадасына жолдомо албай калганы гана өкүндүргөн. Азия оюндарында 4 ирет катары менен 3 күмүш, 1 коло байге алып, 16 жыл алдыңкы сапта жүргөнү эле эрдик.
Мындай белгилүү спортчуларга чет өлкөдө мыкты шарт түзүп, жабдууларын алып берип, бардык чоң мелдештерге жөнөтүп, кийген кийимдерине өз фирмасынын эн белгисин тагууга дилгир болушат. Бизде андай деңгээлге жете турган фирма, ишкерлер болгону менен, буга маани бербей жүрүшөт.
Айла жок Евгений Ваккерге немистердин "Acton sports" фирмасы демөөрчү болуп, үч миң еврого велоспортчунун кийим-кечесин тигип берип, өздөрүнүн рекламалык эн белгисиз бадырайтып такты. Эми Евгений бардык жарышта ушул фирманы таанытмак болду. "Б" тобунда дүйнө чемпиону болгонун, эларалык мелдештерге катышып, мөрөй алып жүргөнүн да эске алышты. Негизинен Евгений Ваккер өзү деле көп жылдан бери Германияда машыгып, Кыргыз туусун көтөрүп жүргөнү менен, артында жолун уланта турган шакирти жоктугу өкүндүрөт.
Билеги күчтүү да миңди жыгат
Армрестлинг - кол күрөш спорту Азияда жана дүйнө жүзүндө абдан таасирдүү, өтө популярдуу болуп баратат. Буга Алматыда өткөн Азия чемпионаты күбө. Азиянын 10 өлкөсүнүн булчуңу буураныкындай эр-азаматтары мөрөй талашып, кыргызстандыктар 21 медаль жеңип алуу менен командалык эсепте байгелүү үчүнчү орунду камсыз кылышты.
Азия чемпиону аталып, Кыргыз туусун оболотуп, жеңиштин бийик сересине көтөрүлгөндөр - Вячеслав Абросимов (өспүрүмдөр арасында), Ирина Вертинская (жеке таймашта), Жээнбек Мукамбетов (гранд-чебер, 65 кг), Ольга Ярославцева (чебер), Шаукат Муголимов. Ушул бешөөнүн жеңишинин урматына Кыргыз туусу беш ирет обого көтөрүлүп, гимн ойнотулду.
Буга чейин Азия, дүйнө биринчиликтеринде мөрөй алып жүрүшкөн Мирлан Байчериков, Рустам Жалилов, Максим Кочкаев ж.б. билеги күчтүү жигиттер Азия чемпионатынын күмүш медалдарын тагынышты. Ал эми Александр Ли, Евгений Лукьянов, Абдурашид Дуганов ж.б. коло байгелүү болушуп, үчүнчү орунду камсыз кылышты.
- Кол күрөшү боюнча Бишкекте 5-6 эле спорт клубу иштеп, бул спорт менен машыгууну каалаган жаштардын таламдарын аткара албай жатабыз. Бишкектин биринчилигин өткөрсөк эле 150-200 балбан келип, күн өткөн сайын каалоочулар арбып баратат. Билеги күчтүү жигиттер бул спорт түрүнөн спорт клубдары, федерация бар экенине маани бербей жүрүшөт. Айрыкча кыргыз кыздары бул спортко көп кызыкпай жүрүшөт. Болбосо, жигиттерди ыйлата кармаган кыздар арбын. Көп таланттын багы ачылат эле, - дейт армрестлинг федерациясынын президенти Жээнбек Мукамбетов.
Оор атлетика боюнча Кыргызстанды дүйнөгө тааныткан Алексей Линин үйбүлөсүн кимдер билбейт. Дүйнө чемпионатынын жеңүүчүсү Александр Ли кол күрөштө таанылган. Ал чоң спорт менен кош айтышып, жаштарга кеп-кеңешин бермек болду.
Кыргызстандык билеги күчтүү жигит-кыздар Канадада өтө турган дүйнө чемпионатына барууга камылга көрүп жатышат. Алардын канчасына каражат табылат, али белгисиз.
- Кол күрөш боюнча дүйнө чемпионатын эмдиги жылы Бишкекте өткөрүү демилгесин көтөрүп, Эларалык армрестлинг федерациясына сунуш менен кайрылдык. Канададагы чемпионатта бул маселе чечилип калышы ыктымал, - дейт кол күрөш федерациясынын жетекчиси Жээнбек Мукамбетов.
1-2-ноябрда Ысык-Көлдүн Тоң районунун Коргонду-Булак айылында "Ат чабыш-2008" фестивалын өткөрүүгө кызуу камылга көрүлүүдө. 1-ноябрда кыргыз жылкысынын чыдамдуулугун сынаган ат жарышы, ат оюндары, манасчылардын өнөрү көрсөтүлөт. Төкмө акындар күлүктөрдү, ат оюн чеберлерин сүрөөнгө алып, төгүп ырдап турушат. 2-ноябрда болсо эрендердин эр оюну көк бөрү мелдештери өткөрүлөт. Манасчылардын, төкмө акындардын мыктылары да аныкталат. Бул иш-чаранын демилгечилери Кыргыз жылкысын сактап калууга чоң аракет кылып, долбоор түзүп көп иш бүткөргөн француз жарандары, Франция элчиси жана The Christensen Fund уюму, "Кыргыз Аты" эларалык фондусу болуп саналат. Кыргыздар камырабай жамбаштап жатса, француздар Кыргыз жылкысын сактоого абдан аракет кылып жатышат.
Бильярд спортунун бир нече түрү бар. Ошонун бири Пул-8 түрү боюнча Бишкек шаарынын ачык биринчилиги алгач ирет өткөрүлсө да, адистердин көңүлүн бурду. Пул-8 мөрөй талашуусуна 20дан ашуун спорт чебери катышты. Кыргызстандын намысын өлкөнүн тандалма командасынын мүчөлөрү Кубанычбек Сагындыков, Антон Нетесов, Владимир Морозов ж.б. коргоду.
Үч күндүк мөрөй талашуунун жыйынтыгында байгелүү үч орундун бирине бишкектик Нурбек Эшбаев илинди. Нурбек катуу таймашта чет өлкөлөрдөн келген атаандаштарына каршы туруп, үчүнчү орунду, Владимир Морозов - төртүнчү, Антон Нетесов - бешинчи орунду ээлеп, бильярддын бул түрүн да Кыргызстанда өнүктүрүүгө негиз бар экенин айгинелеп коюшту. Себеби, бильярддын Пул-8 ж.б. түрлөрү боюнча дүйнө, Азия чемпионаттары өткөрүлүп жүрөт.