ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru el ru ru ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ru tt ru ky ky bg ky ru kk ru ky ky ky ru ky ru ky ky ru ru ru ru ru ky ru ru
"Айат пресс", 09.07.09 - 2-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Оң бетин өпсөм, сол бети калды
Кыргызстан демократиялык жолду тандап алып, аны курам дегенине 20 жылга аяк басты. Жыйырма деген санды адамдын курагынан карасак бойго жеткен, армияга барып келген же жогорку курста окуп жаткан жигит элестейт. Табигаттын мыйзамы ушул - балакатка жетип чоңойот, өсөт, жетилет. Суроо туулат: Кыргызстандын мамлекетти түптөө аракети же демократия салты бутуна турдубу, балакатка жеттиби?
Ушул таризден алганда демократия Кыргызстанда өсүш керек эле, болгондо да сапаттык жаңы тепкичтерди багынтыш керек эле. Анткени ага убакыт жетиштүү болду, 20 жыл аз убакыт эмес. Тилекке каршы, демократияны демонтаж кылып жатабыз. Четинен анын баалуулуктары бурмаланып, бузулууда. Конституция, мыйзам жана башка ураандарыбызда "демократия" деп кыйкырганыбыз менен анын деми сууп, дымып бара жатат. Ага ак үй баш болгон бийлиги, опурулган оппозициясы да демократияны талкалоого "чогуу кызмат кылууда". "Кыргыз демократиясында" бары жүрө бере турган болду: мушташмай, камамай, сөгүшмөй, атышмай, тебишмей, атайын караламай, куугунтук сыяктуу "баалуулуктар" камчысын үйрүп, кадимки көрүнүшкө айланды. Гезиттерибиз, телекомпанияларыбыз эки лагерге бөлүнүп алышып, тигил же бул жээктин камчысын чаап, өлүп-талып кожоюнга кызмат кылуусун катуу улантышууда. Журналисттер тигил же бул саясий топтордун колуна суу куйган, атка мингизген "тейлөө кызматкерлерине" айланды. Караламан окурман, көрарман журт чындык каякта экендигин таба албай убара. Оозуна келгенди оттомой, кимдир бирөөнү сөгүп-сагып, шылдыңдап жазганды сөз эркиндиги, демократия деп түшүнүп калдык. Тандаган жолубуз ушул болсо кыргыздын эртеңкисинен, бакубат турмуш болорунан күмөн туудурат, аягы эмне болот корком.
Болуптур бул демократиянын сабактары болсун. Болуп жаткан окуяларга баам салсак мындай ээн ооздук кыргыздын байыртан келаткан баалууктарын да талкалап жатат. Кыргызда айкөлдүк, баатырдык, сабырдуулук, билимдүү, чыдамкайлык, сөзгө конок бере билгендик, кеп жегендик, кечиримдүүлүк, акыйкаттык, чечендик, акындык дагы ушул сыяктуу жакшы эпитеттер бар деп мактанып калабыз. Тилекке каршы, азыркы Кыргызстандын, ири алдыда улуту кыргыз билермандары катышкан саясатта бул жакшы касиеттердин көбү жок экендиги кабатырлантат.
Буга кечээ КТРден теледебатка чыккан президенттикке талапкерлердин сөзүнөн улам дагы бир жолу ынанып отурам. Президенттик тактыны эңсеп чыгып жаткандан кийин анын чоң жоопкерчилигин сезишеби, деп ойлодум. Дебат деген теңата сөз алуу, тең ата суроо берүү, бири-бирин уга билүү, сыйлоо менен жүрөт. Американын азыркы президенти Барак Обама дал ушул теледебаттардан өзүнүн чечендигин, билимин, дараметин көргөзүп, өңү кара болсо да ак түстүү өлкө элинин ишеничине татыды. Барак Обаманы тегиң Африкадан экен, атаң алкаш болчу, энең эки эрге тийген деп атаандаштарынын бири да кордогон жок. Баракты Америка эли ынанымдуу программасы үчүн президенттик тактыга шайлашты. Чыныгы демократиянын, адамкерчиликтин баалуктары, салты деген ушул. Үлгү алам десең ушуну ал.
Ал эми кыргыз теледебатында эмне кеп? Үйдө баарын жыйыштырып, бала-чакам менен талапкерлердин кебин тыңшап отурдум. Мен өзүмдүн, балдарымдын, үй-бүлөмдүн, ага-тууганымдын, караламан кыргыздын, жалпы Кыргызстан элинин тагдыры, эртеңкисин, келечегин кайсы талапкердин тагдыры менен байлайм деп кулак салдым.
Президенттикке талапкер Нурлан Мотуев 10 миң тонна көмүрдү бекер таратып жибергенине мактанат. Жалпы кыргыз эмес, "мен саяктын лидеримин" деп шерденгени, Жеңишбекти "сен кытайсың" жекиргени, "казан-аягыңды жууп үйдө эле отурбайсыңбы" деп Токтайым айымды кемсинткени, Сариев мырзаны "кыпчылган контреволюционер" деп санаганы президент болчу адамдын деңгээлиби? Нурлан Мотуевдин сөзүн түшүнгөн Темир Сариев сиркеси суу көтөрбөй "ордуңа коюп коем" ызырынып ал отурат. Дебаттан чыгып баратып бири-бирин эркекче ашатып жаткандарын байкадым. Эгер талапкерлер Бакиев менен Атамбаев теледебатка келишкенде программа, платформалар, идеялардын жарышы эмес, былык чукушмайдын балит оюну ошондо болмок экен деп ойлодум. Анткени катышып отургандардын баарында келбей калгандарга камдап келген "компромат суроолору" көп экендиги байкалды.
Акыркы маалыматтарда БШКнын башчысы Кыргызстандагы президенттик шайлоого байкоо жүргүзгөнү 21 мамлекеттин, абройлуу эл аралык уюмдардын жүздөгөн өкүлдөрү каттоодон өткөнүн кабарлады. Алар шайлоого чейинки "шайтан оюндарга" да көз салып жатышат, кимдин-ким экендигин, талапкерлердин дараметин, жөндөмүн элекке салып отурушат. Алар президенттикке улуттун, мамлекеттин эң мыкты уул-кыздары чыгат деп ойлошот. Саяктан башканы көрбөй, калмактар менен еврейлерди сөгүп жаткан талапкерлерди көргөндө жалпы улуттун деңгээли жөнүндө таразалашарын билебизби?. Кыргыздын кыйындары ушулар болсо калганында кеп жок, деп отурушканын сездикби?. Президенттик такты деген атаңдын оюну эмес, Жумгалдын, Сокулуктун, Арашандын, Таластын, Токтогулдун же Сузактын колоту эмес, бүтүндөй дүйнө тааныган, державалар ортосундагы геосаясаттын күпүлдөгөн талкуусунда, тушоосунда калган кедей мамлекет, экендигин, анын ошого жараша жүгү бар экендигин туйдукбу? Сезилбейт! Кыскасы, Кыргыз демократиясы демонтаж болууда, кыргыздын улуттук баалуулуктары тебеленип, ит кабышмай, ат тебишмей жол уланууда.
Кыргызстанда калкты каттоо боюнча шаардык стат башкаруу тарабынан атайын байгелер ойнотулуп, жыйынтыгында эң кичинекей жеңүүчү деп эмчектеги бала табылды. Шаардык статистикалык башкаруунун башчысы Сайфудин
Сейитбековдун айтуусунда ойнотулган лотерея байгелери 15-июлда таркатылмакчы. Калкты каттоо боюнча жалпысынан 520 байге ойнотулган.
Өлкөбүздө төрөлгөн 100 наристенин бири сөз жок ортопедиялык ооруу менен төрөлүп жатканын Республикалык ортопедия жана травматология борборунун директору Сабырбек Жумабеков билдирди. Мындай оору менен төрөлгөн наристелер саны кескин көбөйүп жаткандыгынын себеби кош бойлуу энелер убагында туура тамактанбаганы жана моралдык, физикалык даярдыгынын жоктугу себеп болууда деп билдирет.
Акыркы беш ай ичинде өлкөбүздө жугуштуу оорууга чалдыккан 44 наристе көз жумду. Республикалык жугуштуу оорулар клиникасынын дарыгери Нарынбек Айткулуевдин айтуусунда акыркы жумада ооруканага 3 жашка чейинки наристелер жеткирилген. Өздүк гигиенаны сактабагандыктан мындай көрүнүш барган сайын күч алып бараткандыктан жолдо тамактануу буга себеп болуп жаткандыгын дарыгерлер эскертишет.
2009-жылдын аягына чейин электр энергиясына болгон баа көтөрүлбөсүн отун суу жана энергетика министри Ильяс Давыдов билдирди. Эске салсак, 2008-жылдын 23-апрелинде өкмөт электр энергиясына болгон бааны жогорулатуу планына макулдугун берген. Жылдан жылга бул көрсөткүч жогорулап, 2009-жылга саатына 14 киловатт-тыйынды түзүшү керек эле.
Кыргызстанда жаратылыш кырсыгынан жабыркагандарга 2009-жылы жалпысынан 489 миллион сом бюджеттен каралган. Эскерте кетсек, 2002-жылы жаратылыш кырсыгынан жабыр тарткандарга жалпысынан 1 миллиард 215 миллион 900 миң сом каралган. Ал эми быйылкы жылга бөлүнгөн каражаттын 339 миллиону июль айына чейин коротулганын адистер белгилешүүдө.
Кыргызстанда 1994-жылдагы жарандык паспорттун үлгүсүнүн мөөнөтү 2010-жылдын 31-декабрына чейин узартылды. Бул тууралуу токтомго премьер-министр Игорь Чудинов кол койду. Паспорт мөөнөтүн узартууга 1994-жылдагы Кыргыз Республикасынын жаранына тиешелүү, механикалык же химиялык булганууга дуушар болгон пасторттор эми жарактуу деп эсептелмекчи.
Борборубузда жүргүзүлгөн "Бишкексууканал" рейдинде 200дөн ашуун үй ээлери штрафтык төлөмдөргө дуушар болушту. Борборубузда текшерилген 728 короонун 105и дайынсыз суу түтүктөрүн колдонушкан. Эми буга каралган иш чаранын негизинде суу төлөмүнөн кутулмайынча суу алууга тыюу салынды.
Борборубузда Ленин райондук комитет тарабынан миграция боюнча 2009-жылдын алты айында жумушсуздар саны бир миңден ашуун болгон. Маалым болгондой Ленин районунда жашаган жумушсуздар саны жалпысынан 1 миң 950гө жетти. Алардын көпчүлүгү аялдар жана жаш кадрлар.
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
Кимиңерден кимиң эр, президент болчу кимиңер?
КЫРГЫЗ ДЕМОКРАТИЯСЫ ДЕМОНТАЖ БОЛУУДА
- Алдыдагы боло турган шайлоодо президенттикке кимди татыктуу деп ойлойсуз?
Зулхабира БЕКЕНОВА, ЖК депутаты:
"Ийгилик- президенттин туура саясатында"
Же кыйшык көлөкөнү түзөткүсү келген доктор
"Арашандан" чоңойгон Атамбаев жеңил баа саясатчыбы?
Алтынбек СУЛАЙМАНОВ, ЖК депутаты:
"Шоктугубуздан чоң өрт чыгарганбыз"
"Көрүнгөн кызды жактырып, "бабник" бойдон жүрөм"
Улуттук госпиталдын неврология бөлүмүнүн башчысы:
"КМШда инсульт боюнча Кыргызстан биринчи орунда
Өмүрдүн гүлүн өлүмдүн сүрү сестентет!
Күрөшкө катышып, бильярд, теннис ойногон ырчы