ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ru ky ru ky ru ky ky be ru ce ru ky ru ky ky ru ky ky ru ky kk ru ky ky ru ru ru ky ky bg ky ru ky ru ru ky ky ky ru ru ky ky ru ky ky ru ru ru ky ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 09.12.10 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Сезим" кризистик борборунун төрайымы:
"...Силерге окшогон адамдарды тараканга окшотуп ысык сууга буулайм деп бирөө..."
Аял тууралуу, аялдардын укуктары тууралуу канча жаза берсе ошончо улана берет эмеспи. Коомубуздун активдүү бөлүгү болгон кыз-келиндердин укугун коргоп, көйгөйүн ачык чагылдырып келаткан "Сезим" кризистик борбору бар. Учурда аталган борбор 16 күндүк акция өткөрүп, кызуу иш-аракеттердин үстүндө. Ушул жана аялдар маселелери тууралуу "Сезим" кризистик борборунун төрайымы Бүбүсара Рыскулова менен маектештик.
- Бүбүсара эже, өтүп жаткан акция тууралуу айтып өтсөңүз?
- Дүйнө жүзүндө өтүп жаткан бул акция 25-ноябрдан 10-декабрга чейин уланат. Аялдардын зордук-зомбулугуна каршы өтүп жаткан акция тууралуу көптөгөн ММКлар аркылуу чагылдырып жатабыз. Бул иш-чараны Кыргызстанда биринчилерден болуп 1998-жылы эски аянтта баштаганбыз. Азыркы кезде буга мамлекеттик денгээлде көңүл бурулуп жатат. Кечээ эле шаардык мэриянын демилгеси менен тегерек стол өттү. Үй-бүлөлүк зордук-зомбулукка каршы мамлекеттик деңгээлде кароо керектиги тууралуу сөз болду.
- Аялдар темасы бүтпөгөн чеги жок тема эмеспи. Жылдан жылга зордук-зомбулук фактыларынын көрсөткүчтөрү ар кандай болуп келет. Азайып атабы же көбөйүүдөбү?
- Көбөйүп жатат. Биздин уюм кичинекей эле да. Бизге кайрылгандардын баары эле 100 пайызга жакшы жакка өзгөрүп, таптакыр башка адам болуп калат дегенден алыспыз. Бирок ага аракет кылып жатабыз. Кээде бизди силер эмне үй-бүлөлүк зордук-зомбулукту токтотуп коесуңарбы деп жаман көргөндөр чыгат. Мындай көйгөй дүйнө жүзүндө болуп жатат. Адам болгондон кийин үй-бүлөдө ар кандай модель, тарбия болот. Коомго болгон көз карашы ар башка дегендей. Биз балдар ар кай жерде ата-энесиз калбасын, ажырашуулар болбосун деп аз да болсо аракет көрөбүз. Кыргызстанда ар кандай кичинекей уюмдар көп. Алардын баары биригип туруп аракет кылса, албетте, өзгөрүү болот.
- Кыргыз аялдары өз укуктарын канчалык деңгээлде билип калышты деп ойлойсуз?
- Билгени да бар, билбегени да бар. Биз гендер деп койсок эле кээ бирөөлөр аялдардын проблемасы деп ойлойт. Жадагалса айрымдарына гендер деген түшүнүк да жетелек. 15 жылдан бери канча тренинг, семинарларды өткөрүп келебиз. Ошого карабай ар ким ар кандай кабыл алат экен.
- Мусулман өлкөлөрүндө гендер дегенди көп жактыра беришпейт эмеспи. Анткени эркектер аялдардан бир сөөм жогору туруш керек деген түшүнүк калыптанып калган да. Ошондон улам, Батыштын схемасы деп жактырбагандар көп, сиз буга кандай карайсыз?
- Туура айттың. Биздин уюмдарды Батыштын схемасы менен иштейсиңер, грант алып жатасыңар, кризистик борбордун психологусуз эле жашап келгенбиз деп айтышат. Туура, көп нерселерсиз эле жашап келгенбиз. Ар кандай маселени аксакалдар дөңгө барып эле олтуруп чечип коюшчу. Азыр айтышат, кыргыздардын канында демократия илгертен болгон, Курманжан энебиз, Жаңыл эжебиз өткөн деп. Бирок ошол эле учурда Зулайка, Ажар, бир кап унга сатылган энелер да болгон. Медалдын эки бетин караш керек да.
- Илгери үй-бүлөлөрдө баары тегиз болгонбу, же ички чыр-чатактар ачыкка чыккан эмеспи? Кыргыз кыз-келиндери азыркы кезде эмнеге психологдун кеңешине муктаж болууда. Сиз кандай ойлойсуз?
- Мындай маселелер мурда деле болгон. Каардуу кайнене ошол мезгилде да бар болчу. Ал убакта кыз-келиндер жеке маселесин эч жакка чыгарчу эмес. Ошол үйдүн босогосун аттагандан кийин, каалайсыңбы, каалабайсынбы, үстүңө үч катын алабы чыдап жашаган. Каада-салтты катуу кармаган. Азыр эми башкача, кыздар ар тараптан маалымат алып турушат, азыр андайга кыздар чыдабайт. Чанда гана келиндер заар кайненеге чыдайт. Бирок үй-бүлөлүк проблема сыртка чыгып атат. Силер ушул проблемаларды чыгарып атасыңар деп бизди күнөөлөп жатышат. Анда бүт бардык кыз-келиндерди камап эле мурдагыдай үйдө алып олтуруу керекпи. Менимче, кыздар буга макул болбойт.
- Бүбүсара эже, аялдар темасы менен иш алып барган мамлекеттик борборлор Кыргызстанда жок. Ага көп каражат да керек. Мына сиздердин борбор ар кандай оң, терс пикирлерге кабылып иштеп келет. Мунун жакшы, жаман жактары да болсо керек?
- Ар кандай жагдайларга туш болобуз. Борбордо мен жалгыз эмесмин. Жалпы 17 адам иштейбиз. Башкалар ушулардын баары айлык алып иштешет деп ойлойт. Грантты алып жатканда биз жоопкерчиликти ойлонобуз. Гранттык каражаттар аманат акча болуп эсептелет. Бул жактан акчаны алып, тиги жактан элге беришибиз керек. Кризистик борборлордун кызматкерлери кошумча башка жактарда иштешпейт. Мисалы, башка бейөкмөт уюмдардын адамдары окуу жайларда лекция окуп акы алып турушат. Бизде андай жок. Баш-отуң менен байланып иштешиң керек. Анан кичине маяна болот. Муну Батыштан акча алып жатасыңар деп көрө албай, ичи күйгөндөр болот. Батыштын деле туура, туура эмес жактары бар. Бирок Батыштын адамдары ишеним менен жашаган адамдар экен. Бир жактан пайда алса, экинчи тарапка пайдасын тийгизгиси келет экен. Жылына бир жолу келип ишибизди көрүп кетет. Анан тоскоолдуктар бар. Бүт эле коомчулук бизди кабыл албайт. Көбүнчө диний уюмдар, ошол эле капчыктуу адамдар. А тургай кошунабыз профессор, элге белгилүү адамдын (атын айтпай эле коеюн) бир сөзүнө эртең менен капаланып келдим. Ошол адам бизди: "Силердей адамдарды тараканга окшотуп, ысык суу менен буулаш керек" - деп айтыптыр. Эмне үчүн дегенде ал адам биздин ээлеп турган имаратты толугу менен ээлеп калыш керек экен. Материалдык кызыкчылык үчүн ушинтип атат. Керек болгон учурда мен бул адамдын атын айтам. Азыр сөзсүз гезитке жазып койсоңор. Учурда биз турган имараттын үстүнөн суусун агызып жатат. Чыгып айтсам, менден аккан жок ал силердин проблемаңар дейт. Ушундай тоскоолдуктарды жаратып жатат. Бейөкмөт уюмдар арасында деле бирин-бири көрө албагандар бар, коррупция бар. Кыйын эле, бирок баарын айта бербей иштеп жүрөбүз.
- Суроомду үй-бүлөлүк нукка бурсам. Азыр жалгыз бой же бирден, экиден балдары менен ажырашкан аялдар четтен табылат. Уулун же кызын жалгыз өстүргөн аялдын үмүтү келечекте акталабы. Сиздин көз карашыңыз...
- "Бири кем дүйнө" дегендей, ата-энеси жанында болуп, бүтүн үй-бүлө болуп жашаганга эмне жетсин. Бирок тагдыры ушинтип жазылып калган да. Жазмыш деп коет муну. Былтыркы эле маалыматка таянсак, 3 миң үй-бүлө жарандык никеде жашаса, 13 миң бала атасыз калыптыр. Кыз-келиндерге айтарым, атасыз бала тарбиялаган абдан жоопкерчиликтүү иш. Жалгыз тарбиялаган баладан кандай адам чыгат? Эненин үмүтү акталабы? Бир баланы тарбиялоого канча күч, канча каражат керек. Жалгыз энелерге коомчулук дагы, мамлекет дагы камкордугун көрсөтүшү керек.
- Көптөгөн өнүккөн өлкөлөрдө жалгыз бой энелер балдарын атасынан кыркылган алиментке же мамлекеттен алган жөлөк пулга кенен-кесири багып алышат. Кыргызстан кичинекей өлкө, аларга теңелүү кайдан деңизчи. Бирок бизде колунда бар ата деле баласына каражат берүүдөн баш тарткан учурлар бар...
- Ой, биз ал маселе тууралуу канча чырылдадык. Талак берип туруп аялын таштап кеткен учурлар бар. Муну дин жолунда деп туура караган адамдар бар. Бул тууралуу Өзбек ажы Чотонов менен да тартыштык. Мейли, дин жолунда болуп, ыйманы тазарганга эмне жетсин. Бирок дин алкагында болсо, анда мамлекетке эмнеге жоопкер болот. Ошондуктан аталарда жоопкерчилик деген болбой атат. Бул багытта эки ача пикир жаралууда. Колунан келгени деле, бутун сүйрөп сакалын сылап, араң басып жүргөнү деле кыздарга барып атышат. Анан кыздар бузулуп кетти дешет. Ошол кыздарга ким барып жатат? Балдарды, аялдарды ким таштап жатат? Акыр-аягында кыздар, аялдар күнөөлүү болуп калат. Ошол эркектин каалоо, талабы болбосо мындай жолго барышмак эмес. Кыздардын 100 пайызы деле тетири жолго жыргаганынан барган жок.
- Борбордун алдында уюшулган "Форум" театры тууралуу маалымат бере кетпейсизби?
- Жаштардан түзүлгөн "Форум" театры ар кайсы окуу жайларга, мектептерге барып үй-бүлөлүк зордук-зомбулук тууралуу чакан эпизоддорду тартуулашат. Андан кийин талкуу жүрөт. Мектеп рекеттери, адам сатуу ж.б. тагдырлар тууралуу 10-15 мүнөттүк спектакль көрсөтүшөт.
- Алдыдагы жеке пландарыңыз кандай?
- Жаңы президентибиздин кабыл алуусунда болгонубузда Миграция министри Айгүл Маратбековна кол кабыш кыларын, бизге өзүнчө имарат куруп берүү тууралуу сүйлөштүк. Эгер ал тилегибиз ишке ашып калса, "Сезим" кризистик борборубузду кеңири масштабга жайылтып, чоң бир борбор кылууга ой-максаттарыбыз бар.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
айыл өкмөтүнө өтүп кетсе...
"Саясий ызы-чуу аз болсун,
"Кыргызстандын экономикасына жок дегенде 60 млн. доллар кошумча акча түшөт..."
"Эгемендүүлүктүн жылаңач баатыры болуп…"
шаардык Тазалык муниципалдык ишканасынын директору:
"Жаз алды менен таштандыны
кайра иштеп чыгуучу завод курулат…"
"Сезим" кризистик борборунун төрайымы:
"...Силерге окшогон адамдарды тараканга окшотуп ысык сууга буулайм деп бирөө..."
кытай уруусунун нукура тарыхы
"Турциянын спорт комитети 200 миң доллар сунуш кылып..."
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?