de ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr uz ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Жибербеген тыйынды “жибердим” дебегиле...
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргызфильмдин бюджетинин 20 пайызын жетекчилер "жеп" келишкенби?
Кыргызфильмди бекеринен минтип атаган жокпуз. Анткени, буга себеп болгон көрүнүштөр толтура. Чекесинен мисалдарды келтире берели. Алгач мамлекет тарабынан Кыргызфильмге бөлүнгөн акча тууралуу маалымат берели. Билбегендер үчүн маалымат катары айта кетели, Кыргызфильм студиясы сууга салса чөкпөгөн, отко салса күйбөгөн "Кощей" сындуу, бардык бийликтин тилин таап, "эбин таап эки жеп" келаткан Султан Раев жетектеген Маданият жана маалымат министрлигинин алдындагы Кинодепартаментине карайт. Мыйзам боюнча Кинодепартаментке, тагырагы кино тартууга ички дүң пайыздын 0,01 пайызы которулушу керек. Ал акча орто эсеп менен бери жагы 110 млн. сомду түзөт. Бирок бюджеттин тартыштыгына байланыштуу, анчалык акча берилбей келет. Маселен: 2009-жылдары 20 миллион сомдун тегерегиндеги акча каралса, 2012-жылы 40 млн. сом бөлүнгөн. 2013-жылы 33 млн. сом каралган. Ушул акча Кинодепартаменттин өзүн кармап турууга, бул департамент аркылуу мамлекеттик кинотеатрлардын муктаждыгына, кинопрокатка жана биз сөз кылып жаткан "Кыргызфильмге" бөлүнөт. Башкаларга канча бөлүнөт билбейт экенбиз, бирок Кыргызфильмге былтыр 17 миллион сом бөлүнүп берилген. Бул акчанын 3-4 млн. сому айлык ж.б. майда-чүйдө муктаждыкка сарпталса, калганы негизинен кино өндүрүшүнө кетет. Бирок ошол 17 млн. сомдун 20 пайызын "жалпы студиянын чыгымы" деген шылтоо менен киностудиянын жетекчилиги алып калат экен. Кызыгы, ал 20 пайыздын кайсы мыйзамдын негизинде кармалып калаары азыркыга чейин белгисиз. Мисалы, Кыргызфильм тарабынан тартылган ар бир киного бөлүнгөн акча канча болсо, ошонун 20 пайызын жогоруда айтылган шылтоо менен алып калышат. Киночулар ал "сырдуу 20 пайыздын" чыныгы чоо-жайын билишпегендиктен улам, жетекчилерге бекер "жем" кылып таштап келишкен экен. Кызык, ал акча кимдердин чөнтөгүнө кетет? Бул жерде схема мындай: Кыргызфильмдин жетекчиси аркылуу Кинодепартаменттин жетекчиси Мукталы Бектеналиевге, ал киши аркылуу "мафиянын башчысы", талкаламай жагынан өтө тажрыйбалуу министр Султан Раевдин чөнтөгүнө түшүшү толук мүмкүн. Айтмакчы, бул маселени укук коргоо органдары текшерип, ачыкка чыгарганга жарай элек. Же алар булардын баарын эчак эле билип, чогуу-чаран жеп, бөлүшүп келеби?
Карагулов 10 млн. сомду кантип жеген?
Эми элге аты чыккан кинорежиссёрлордун теңирден тескери иштерин теске алып көрөлү. Андай режиссёрлордун катарында эски бийликтин тушунда, тактап айтканда Бакиев Кыргызстанды башкарган жылдары "Кыргызфильм" киностудиясын жетектеген Бакыт Карагулов да бар. Бу байкебиз өзү анчалык деле чыгаан режиссёрлордун катарына кирбегени менен, 80-жылдардан бери орто жана ортодон жогорураак деңгээлдеги 10 го жакын документалдуу жана 6-7 көркөм кино тарткан. Учурунда 3 жылдан ашык Кыргызфильмди өзү каалагандай башкарып, чалмакейди чалган ыплас иштери кыска элдин кыйырына, калың элдин катмарына чейин жеткен. Тактап айтканда, кино жаатындагы коррупциялык иштерге даңгыр жол ачкан "ачылыштары" тарых бетинде калды.
Жетекчи болуп турган маалда "май кармаган бармагын жалайт" деген нуска кепти туура эмес түшүнүп алганбы, айтор бармагын эмес, бармактан башкасына чейин жалап жибергендигин анын сырын жакшы билгендер божурап жүрүшөт. Эми бул айтылган ар кандай сөздөргө мисал кылып, жеке эле Бакыт байкебиз эмес, жалпы эл да жакшы билген фактыларды келтирели: 2008 - жылы мамлекет тарабынан Кыргызфильмге жарык берүүчү аппараттарды алууга 8 млн. сомго чукул каражат бөлүнөт. Мындай чоң акчаны көрбөгөн Бакыт мырза, ал акчаны АКШда жашаган, жаңылбасак маңзаттар менен кармалып соттолуп чыккан Болотников деген орус жигиттин фирмасына которгон экен. Чынында анын эч кандай фирмасы жок, болгон эмес. Кыскасы, ал акчанын ошол күндөн ушул күнгө чейин дайыны жок, кыргызча айтканда "оомийин" болгон. Кийинчерээк ал 8 млн. сом боюнча белгилүү болгон маалыматтар төмөндөгүдөй: АКШдагы Болотников (атын билбейт экенбиз) Карагулов тарабынан өзүнө которулуп келген 8 млн. сомду Бишкекте кайсы бир чоң мончолордун автостоянкасын кайтарып иштеген Илья Болотников деген бир тууган иниси менен бирге бизнес иштерине жумшап койгон. Мисалы, ал экөө жакшы баадагы машинелерди минишип, Бишкектин Манас көчөсүндө жайгашкан илгерки "Детский мирден" анча алыс эмес жерге заңгыраган компьютердик борбор ачып алышкан. Бул биз билгендери гана, билбегенибиз канча болду экен?
Эң кызыгы, ошол түп орду менен жоголгон 8 млн. сомдон кийин Бакыт мырзага Болотниковдор: "Аппарат алуу үчүн силер которгон акчаңар жетпей жатат",-деп кайрылышат. Анчалык аңкоо болбогондон кийин алдатып жатканын билип-сезип турган Бакыт мырза, ал 8 млн. сомдун үстүнө 2010-жылы дагы 2 млн. сомдой каражат которуп жиберген. Муну ошол жылдары кыска убакытка министр болгон мырзалар да жакшы билиши кажет. Ошону менен 10 млн. сомдун түп орду менен жок. Көрсө, бул иштин баары башында эле жең ичинде уюшкандыкта жасалса керек. Болбосо, ошончо олчойгон акчаны алдатып жибергидей Бакыт мырза эмне акылынан айныды беле? Жакшы байкаган адамга, бул жерде эптеп эле акча жеп калуу максаты биринчи орунга чыккан. Кыскасы, Кыргызфильмге "кара мүртөздүк" кылган Карагулов да, боору таштык кылган Болотниковдор да, ал акчаны сүйлөшүп алып жок кылышканы байкалып турат.
Биз айтып жаткан 10 млн. сом (доллардын ошол кездеги курсу менен) 200 миң доллардын тегерегинде болот экен.
Эми Карагулов чындап эле жарык берүүчү аппараттарды 10 млн. сомго алмак беле деген суроого жооп издеп көрөлү. Албетте, жок. Себеби, Бакыт мырза АКШдагы Болотниковго "заказ" кылган жарык берүүчү аппараттарды ошол кездеги баасы болгону 40 миң доллардын (Кыргызстанга алып келген растаможка ж.б. чыгымы менен) тегерегинде болгон. Ошондо калган 160 миң доллар ашыкча көрсөтүлгөнбү? Мына сага коррупция, мына сага кыянаттык. Эң эле өкүнүчтүүсү, бул 10 миллион сом боюнча эч кандай кылмыш иши козголгон жок. Карагулов да, Болотников да жоопко тартылбай, ушул кезге чейин ал олчойгон сумманы сиңирип жеп алышып, жайбаракат жашап жүрүшөт. Мына сизге, кыргыздын жазылбаган мыйзамы, мамлекеттин миллиондорун жей бер да, жер үстүнөн кеткенче өз абийириңди тебелеп-тепсеп, эч уялбай элге аралашып жашай бер! Жашасын коррупция деген ушул эмеспи.
Белекке берилген "Мерседес" жана бүтпөй калган "Бүкүр"...
Карагулов Кыргызфильмди башкарып турган кезде, Шамил Жапаров Кинодепартаментти жетектеп турганын айта кетели. Бул кишинин анчалык деле коррупциялык иштери тууралуу маалыматтар жок. Бирок калыстыктан тайган, адилетсиздик жагы бар. Мисалы, Бакыт мырзанын 10 млн. сомду түп орду менен жоготкону киночуларга билинип калганда, алар баары Жапаровго бир ооздон кылмыш козголсун, жазага тартылсын, жоготкон акчаны төлөсүн деген талап коюшат. Бирок Шамил мырза, киночулардын андай талабын четке кагып койгон. Жазага тартмак тургай, тескерисинче ал талапты айтып чыккан киночулардын ар-намысын тебелеп-тепсеп Карагулов Кыргызфильмдин жетекчилигинен кетип жатканда ага "Мерседес" үлгүсүндөгү машинени белекке берип узатып, Кинофондго жетекчи кылып койгон. Ошону менен кыйкырып чыккандардын үнү тиешелүү жерге жетпей 10 млн. сом тууралуу кеп басаңдап калат.
Эми Бакыт мырзанын дагы бир кызык ишинен кеп кылалы. Ал Кыргызфильмди ары-бери калчап турган кезде, кино тартууга бөлүнгөн акчадан өзүнө 1 миллион 750 миң сом бөлүп алат. Ага "Бүкүр" деген аталыштагы кино тартып баштайт. Бирок ошол 2008-жылдары баштаган киносу бүгүнкү күнгө чейин тартылып бүтө элек. Себеби, ал мыйзамды бузуп, өзүнө-өзү буйрук чыгарып чөнтөккө салган 1 млн. 750 миң сому башка иштерге жумшалып кеткен окошобойбу? Кыскасы, ошол күндөн ошол күнгө чейин ал 2 миллионго чукул акчадан дайын жок же "Бүкүрдөн" дайын жок. Карагуловдун мына ушундай кылмыштуу иштерине көз жумган Кинодепартаменттин азыркы жетекчиси Мукталы Бектеналиев жердешчиликти (кыязы, жеп -ичкенин да эске алса керек) эске алып, аны өзүнө бакыйган кеңешчи кылып алган. Эми элестетип көрүңүздөр, Карагуловдун Бектеналиевге кеңеш айтып жатканын. Эмне тууралуу кеңеш айтат, баягы эле коррупция же кантип жеп алуу жөнүндөбү? Айтор, канкор Бакиев айтмакчы, буларды түшүнүп "бовойт" экен. Бирок Бектеналиев Карагуловду бекер жерден кеңешчи кылып алган жери жок. Экөөнүн кулк-мүнөздөрү, иштөө ыкмалары бирдей. Кандай маселе болбосун, кадимкидей тил табышып, жылдыздары келишип турат дешет, экөөнү эчактан бери билгендер.
Андан тышкары, Бакыт мырза, Кыргызфильмди жетектеп турганда Бакиевдер менен жакын мамиледе болуп жүрүп, "Жусупбек Бакиев" фондусунун колдоосу менен 40 мүнөттүк "Бешик" аттуу тасмасын 1, 5 млн. сомго тарткан. Бирок ал акча "жетпей калды" деген шылтоо менен Кыргызфильмден кошумча 300 миң сом бөлүнүп берилген экен. Чынында, ал 300 миң сом ашыкча каралганы айтылып келет.