ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ru ky ky ky ba ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky kk ky ru ky ky ru hu ru krc ru mn ky ru ba ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru uk ky bg uk ky ru ky ky ru ky ru ky kk ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Назар", 01.09.09 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Вольф Мессинг феномени" күнү бүгүн да табышмак бойдон келет. Убагында адам психикасы боюнча масштабдуу иштерди жасаган Зигмунд Фрейд дагы бул табышмакты түшүндүрүп бере алган эмес. Ал эми Мессинг үмүт кылган советтик илимий чөйрө анын көзү тирүүсүндө кызыгуу артпады. Көз жумгандан кийин залкар экстрасенстин баш мээсинен "ачылыш" табабыз дешкени менен, көп сыр ээси менен кеткенин түшүнүштү.
Вольф Мессинг бардык эле адам өзүндөгүдөй жөндөм менен жаралат деп ишенген. Ал кубулушту ички туюм менен салыштырып карап, ал кимдир бирөөдө 20дык, дагы биринде 100дык деңгээлде жетилип, өзүндө 1000га иштеп жатканын айтып, мындай көрсөткүчкө экстремалдык кырдаалдарды себепкер көргөн. Жеке мисалында алганда, анын кичинесинде эле уйку-соо арасында басып кетмейи байкалып, атасы керебетинин жанына коюп койгон сууга нечен жолу кулап түшүп жүрүп айыккан. Чырымталынан тартып шырп эткен добуштан эле кандайдыр бир нерседен сактанган, бир нерсени алдын ала боолгоп билген сезим күч алган. Башкаларды ой менен башкарган касиет бала кезинде эле, тилекке каршы, кийин өзү көп эскергиси келбеген, саналуу достору гана билген кайгылуу окуядан улам байкалган.
Ал төрт жашка чыкканда атасы аны поезд менен чоң энесине жөнөтмөк болот. Чогуу бараткан адамдарга дайындап, баласына бейбаштык кыла турган болсо, текшерүүчү капка салып коерун эскертет. Бала деген бала да, Вольф ойнойт, чуркайт, тентектик кылат, текшерүүчү киргенде тамбурга качып чыгып жашырынат. Аны таап алган текшерүүчү атасы айткандай капка салбай, жылуу жүз менен ордуна барышын гана айтканына сүйүнүп, ичинен: "Кандай жакшы байке. Эшикти ачып секирсин" деп койсо, текшерүүчү чын эле поездден секирип кетип, жан берген.
Атасы укканын уккандай бат илип алган, эсине кыт куйгандай сактап калган уулунун диний билим алышын каалайт. "Барбайм" деп өжөрлөнгөндө, көндүрүүнүн кандай айласын тапканын Мессинг: "... Мени папирос алып келгенге жөнөтүштү. Күүгүм кирип калган, караңгыга чулганган тепкичтен бир караан пайда болуп: "Уулум, мен сен үчүн Көктөн түштүм. Мектепке бар!" деди... Макул болдум",- деп эскерип жазган. Бирок кийин ошол "көктөн түшкөн чабарманды" кезиктирип, атасынын алдаганын түшүнөт. Окуусун таштап, атасына кайрылбастан темир жол бекетинен, кай тарапка бараарын сурабастан, токтоп турган эле поездге түшүп, билети болбогондуктан, далдаа жерден орун алат. Баары бир кондуктордун көзүнө чалдыгып, билет көрсөтүүгө туура келет. Издеп жаткан болуп чөнтөктөрүн сыйпалап, колуна урунган гезит айрыгын сунуп, "билет деп эсептесинчи" деп ичинен тиленет. Кондуктор кагазды тешип кайтарып: "Билетиң туруп бул жерде эмне отурасың? Бош орундар турат го... Берлинге эки сааттан кийин гана жетебиз", - дейт.
Мессинг поезд токтогон акыркы бекетте калып, эл жүгүн ташып, идиш-аяк жууп, бут кийим тазалап тапкан акчасына чала тойгон күндөрдү өткөрө баштайт. Абалы начарлагандан начарлап отуруп, бир жолу көчөдөн эсин жоготот. Ооруканага жеткирилгенде, анын денесинен тирүүлүк жышааны байкалбагандыктан, "өлдү" деген бүтүм менен өлүкканада үч күн жатып калат. Бактыга жараша, анын денеси жерге берилбей, студент-медиктердин паталогия-анатомиялык сабактарына алынып келингенде, бир студент жүрөктүн билинер-билинбес согуп жатканын байкап калат. Таңкалычтуу бул окуяны Берлиндеги таланттуу психиатр, невропатолог Абель угуп, Вольфту текшерүүдөн өткөргөндөн кийин, аны "өз организмин толук башкара алган уникалдуу медиум" деп атайт.Бул адамдын артынан Вольфтун көп нерсеге көзү ачылат. Илимий багытта түшүндүрүү иштерине, бир топ тажрыйбаларга күбө болот. Телепатия деген түшүнүк менен таанышат.
Абель Мессингге өз жөндөмүнөн пайдалануу жолдорун түшүндүрүп, атайын импрессарио (продюсер) менен тааныштырат. Ал Берлиндеги паноптикумдан иш таап берет. Вольф ар жума күнү таң эрте хрусталь табытка жайланышып, дем алуусун жайлатып, үч сутка кыймылдабай "жансыз" абалда жатышы керек болгон. Бул үчүн суткасына - ал учурда чоң акча эсептелген - беш доллардан алып турган. Бош убактысын жеке көнүгүүлөргө жумшаган: башындагы тумандаган ойлорду ооздуктап, керектүү образдарды тандап-ылгаганды үйрөнгөн. Ага айтылбай катылган буюмдун кай жерде экенин каткан адамды карап айтып берген, денесинин ар кай жерине ийнени бир тарабынан сайып, экинчи жагынан чыгарып, ооруну сезбеген, кан чыкпагандай деңгээлге жетишкен.
"Психологиялык тажрыйбалар" аталыштагы программасы менен Берлинден тышкары чыгып баштаган. Он алты жашар Мессингдин кадыр-баркы күн санап өскөн. Венага барганда анын кабарын уккан Альберт Эйнштейн досу Зигмунд Фрейд менен бирге коноктойт. Фрейд Мессингди сынап көрмөккө ичинен буйрук берет. Вольф ордунан туруп, үстөлдөгү пинцетти алат дагы, Эйнштейндин жанына барып, "Кечиресиз, досуңуз каалап жатат" деп мурутунан үч тал үзүп алат. Фрейд аң-таң болуп, бул жаш улан керемет күчкө ээ экенине ынанып, өз кеңештерин берет.
Мессинг өзүнөн мурун атагы жеткен Польшага 1937-жылы кайтып барат. Өлкө башчысы Юзеф Пилсудскийдин кабыл алуусунда болот. Эл аралайт, жакынкы-алыскы өлкөлөргө сапарга чыгат. Ригага барганда мурда-кийин рулга отуруп көрбөсө дагы, машинени көзү таңылган абалда, жанындагы адамдын ой көрсөтмөсү аркылуу башкарып таңкалтырган. Ага кайсы жерде болбосун, өз муктаждыгы менен кайрылган сөөлөттүү-дөөлөттүүсүнүн дагы, карапайымынын дагы өтүнүчтөрүн аткарган. Бир мисал: Польшанын чириген байы граф Чарторыйский мураска алган баалуу зер буюмун жоготуп, жалдаган из кубарларынан жыйынтык болбойт. Мессинг графтын үй кызматкерлери менен таанышкандан кийин, ашпозчу аялдын жалтырак буюмга жакын баласынан шексинип, жоголгон буюмду ал бала ойноп салып жиберген аюу кебинин ичинен таап берет. 250 миң алтын тыйын сый-акыдан баш тартып, графтан Польша өкмөтүнүн еврейлерди басмырлаган токтомун жокко чыгарууга жардам кылуусун өтүнөт. Эки жумадан кийин бул өтүнүч аткарылат.
Дагы бир жолу ага уулунун катын көтөргөн бир аял кайрылат. Мессинг кол жазманы карап, жазган адамдын өлгөнүн айтат. Бирок бир жарым айдан соң ал аялдын баласы тирүү экени билинип, Мессингге "шарлатан" деген жарлык тагылат. Көрсө, ал балан3ын кат жазганга мүмкүнчүлүгү болбой, кат жөнөтүлгөндөн көп узабай көз жумган адамга жаздырган болуп чыгат.
Экинчи дүйнөлүк согушту ким баштаарын жана жеңилээрин алдын ала айта коем деп, фюрердин №1 эл душманына айланган Мессингди кармаганга 200 миң марка сыйлык каралып, аңчылык күчөйт. Мессинг Польшадан чыгып кеткенге үлгүрбөй калат. Кармалып, карцерге түшөт. Бирок түрмө сакчыларын дагы ой менен "багынтып", өзү отурган камерага камап качып чыгып, СССР аймагына өтүп кетет.
Мессинг орус тилин билбесе да, өз жөндөмү менен элге алынып кетет. Айтылуу НКВД дагы аны өз клубуна чакырып коноктойт. Бирок Сталинге "бир согуштун алдын алды" деген кадыр-баркты алып берген 1939-жылдын 23-августундагы СССР-Германия ортосундагы бири-бирине кол салбоо тууралуу макулдашуунун келечеги тууралуу суроого: "Берлиндин көчөлөрүн советтик танктар аралаганын көрүп турам" деп жооп кылып, чакыргандарды ыңгайсыз абалда калтырган. "Мессинг эми оңбой калды" дегендер да чыккан, бирок эч кандай реакция болгон эмес... Сталин өзү "тийбегиле" деп буйрук кылган делет. Негизи, Сталин Мессинг тууралуу кулагы чалып, жакындан таанышуу үчүн бир жолу алдына алдырткан. Сыноо катары Мамсактыкбанкынан эч кандай уруксат кагазсыз 100 миң рубль алууну тапшырат. Мессинг аталган жайга күбө катары коштоп барган эки офицердин көзүнчө кассирге блокноттун актай барагын сунуп, айтылган сумманы санатып алат. Он беш мүнөттөн соң алардан иштин чоо-жайын уккан кассир кайтарылган акчаны, актай баракты көрүп алып, жүрөгү кармап жыгылган.
Сталин буга канааттанбай, Мессингдин киргизилбеши алдын ала эскертилген Кремлдин күзөт кызматынан пропусксуз өтүп келишин айтып, дагы бир сыноого алат. Мессинг кирип келгенде, жандырмагын сураса, күзөтчүлөр Кремлге Мессинг эмес, Берия кирди деген ойдо калышканын айтат.
Сталинден кийинки бийликке келгендер менен тил табыша алган эмес. Хрущев Мессингден партиянын ХХII съездинде Ленин андан Сталиндин сөөгүн Мавзолейден алынып салынышын суранып жатканын айтышын талап кылганда, ал: "Кечиресиз, менин тиги дүйнө менен байланышым жок" деп баш тартып койгон. Ошондон кийин анын иш-аракеттерине тоскоолдуктар күчөгөн. Көп өтпөй аялы каза болгон. Рак менен ооруган Аида Михайловнанын качан өлөөрүн ал билген. Бир жолу анын абалы катуу начарлаганда, онкология институтунун директору Николай Блохин, гематолог Иосиф Кассирский келип, Блохин Мессингди мындай оору менен көпкө жашаган бейтаптар болгонун айтып жооткоткондо, ал: "Мен бала эмесмин, Вольф Мессингмин. Аида айыкпайт... Ал 1960-жылы 2-августта кечки саат жетиде көз жумат" деген.
"Бүттү, мен кайтып келбейм"
Өмүрүнүн акырында Мессинг катуу ооруган, өзүнүн дагы көз жумаар күнүн билген. Фашисттик түрмөдөн экинчи кабаттан секирип качып чыкканда кокустатып алган буту кыйнай баштаганда, операция жасалмак болот. Ооруканага жөнөп жатып, үйүндөгү илинип турган портретин карап: "Бүттү, Вольф. Бул жерге кайра кайтып келбейсиң" деген. Бул сөзүн ал операция столунда көз жумгандан кийин айтышса, операция жасаган Владимир Иванович Бураковский: "Эмне үчүн эрте айткан жоксуңар?! Мессинг эмне болорун билген болсо, операция жасабайт элек го" деген өкүнүч аралашкан ачуу сөзүн айткан экен.
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
Айтибай ТАГАЕВ: Парламентти таркатат дегени чын окшойт, ыя?
Негедир, аябай "серьезно" кирип келди го.
Данияр ҮСӨНОВ: Оксана келгени, ох, санаадан кутулбас болдум. Аза-
бымды ушул аялдан көрөт окшойм.
1-сентябрь элдин эсинде эмнеси менен калат?/a>
Ак үйдүн ала куштары
"Россия, Түркия, Орто Азия бир болушу керек"
Карышкыр менен козу жөнүндө "жомок"
"Рамазан айында аялды мактоо - макүрөө"
Экономика илимдеринин доктору Айылчы САРЫБАЕВ:
"Баалардын өсүшү экономикалык мыйзамга көз каранды"
1-сентябрь - Билим күнү
Башкы редакторубуз Бабырбек Субановичти 1-сентябрь туулган күнү менен чын дилибизден куттуктап, жашоодогу баардык
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?