bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ru ky ky ru ky ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ky ky bg ky ky ru ru ky ky ru ru myv ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru kk ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөзү", 27.04.10 - 4-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Канкордуктан мурун Бакиев өлкөгө чыккынчылык жасаган
Курманбек Бакиев кырчындай 100дөй жигитти өмүрүнөн ажыратып ал "Чикатила" Минскиде жылан башын кайра көтөрүп, уу чачып жатат! Бул мамлекеттик кылмышкер мурун өз мекенин чыккынчылык менен бир катар курорттук, эс-алуучулук жайлардан ажыратып салган.
Бакиев өзү 2008-жылы Жогорку Кеңештин, "Ак-жолдун" күчү менен курорт объекттерди, так айтканда, Мамлекеттик мүлктү - бекер Казакстандын менчигине өткөзүп берген. Буга бүт атуулдар, оппозиция, СДПК каршы чыккан. Ушул укук маселени 1992-жылы анын жаратуучусу мен болгон үчүн, 2008-жылы бийликке кайрылуу жасап, Түптөгү жүрүшкө катышып, гезиттерде коңшу өлкөлөр башкарып турган курорттук-рекреациялык туристтик (КРТ) обьекттерге Кыргызстандын анык менчик укугун далилдегем. Депутат кездеринде азыркы Убактылуу элдик Өкмөт мүчөлөрүнө: Ө. Текебаевге, А. Бекназаровго, Р. Отунбаевага жана Э. Каптагаевге, А. Эркебаевге - Вице-премьер, төрага кезинде эле баардык далилдерди келтирип биздин менчик укукту ордуна коюу боюнча кайрылганмын. Түптүн жүрүшүнө да бул маселе үчүн чогуу чыкканбыз.
Азыр Силер Убактылуу элдик Өкмөт мүчөлөрү чечпесеңиздер бул курорт байлыктарына, мүлккө кыргыз элинин СССР кезинде Т. Усубалиев, А. Масалиев чечпеген, эгемен элин тебелеген А. Акаев, К. Бакиев чечпеген укугун Силер кайта Кыргыз мамлекетине албасаңар, анда ким аткарат? Кандай гана болбосун - намыс, кыргыз-эрк менен маселени бүтүрүү зарыл. Биринчи күнүнөн Силер ар-бир атуулдун жана мамлекеттин укугу, демократия үчүн күрөштүңөр. Жогорку Кеңеш мыйзамсыз деп декрет чыгардыңар. 7-апрелде каза тапкандардын көрүстөнүндө ант бердиңер. Анан, жогорудагы маселени эмне үчүн Силер унутуп жатсыңар? Эч бирөөңүздөрдөн чечим болгон жок?! "Бийликке жеттик, Казакстан менен Өзбекстандан Кыргыздын өз менчик укугун ала албайбыз, алыбыз жетпейт, кийинки Өкмөт балким чечээр" - деп качып жатасыңарбы?
Ошондуктан мен ишти кайта башынан козгоону туура көрөм, күрөш акыйкаттык менен аягына чейин, толук жүрүшү керек да.
Алар бизди адаштырып жатышат
1992-жылы Өзбекстан, Казахстандын пайдалануусундагы Ысык-Көлдө жана түштүк областтардагы КРТ обьекттерди менчикке кайрып алынуу олуттуу маселени мага көтөрүүгө туура келди. СССР убагында курулган күндөн баштап азыр коңшулар биздин курорттук байлыкты, анын обьекттерин, мүлкүн өз менчигиндей пайдаланып жатышат. Обьекттер мурдагы Союз мыйзам актылары боюнча 1960-жылдан тарта ар бири курулары менен акысыз Кыргызстандын балансына өткөзүп берилиши керек болучу. Бул иш аткарылган эмес.
Эгемендүүлүк келгенде ушул иш бийликтин бирден-бир милдети болсо да, алар канын тургай, көз жашын төкпөсө, ишти көз жаздымга калтырып тоготуп да коюшкан эмес. Ал эми, коңшу республикалар ушул обьектилер биздин менчик деген доолору, мурдагы ССР Союзунун мыйзам актыларына каршы, Кыргыздын өз жаратылыш байлыгына болгон укугун одоно бузуп, биздин курорт байлыкты мыйзамсыз эксплуатациялап, курорт обьекттерге болгон Кыргызстандын укугун моюндарына албагандан келип чыгып отурат.
Ал обьектердин курулушуна акча, курулуш, эмерек, оборудование, унаа - баарысын СССР Союздук бюджеттен Мамлекеттик камсыздоо планы менен Госплан бөлүп турган. Башкалар пайдаланган КРТ обьекттерге жергиликтүү ээлик, демек, курорт байлыктардын жергиликтүү ээси Кыргызстандын менчик укугун койгон ЦК КПСС, СССР Министрлер Совети, ВЦСПСтин атайын курорт, эс-алуучулук чөйрөдө кабыл алынган бир катар токтомдору бар. Ошон үчүн бул обьектилер чет өлкөнүн менчиктери деген түшүнүк далилдер - чындыкка жатпайт, негизсиз жана бизди алар атайын адаштырып жатышат. Казак Президенти Н. Назарбаев биздин телевидениеден, - "Ыссык-Көлдөгү биздин менчикти тааныбай жатасынар", - дегени Бакиев менен убадалашкандан кийин чыккан сөзү. Маселени биз көтөрүп чыгар заматта Өзбекстан башчылары газын бууп, электр жарыкты үзүп, өчүрүп туруусу - бул анык опуза, шантаж. Алардай болуп биз алардын газын Союз кезде ээлеген бойдон акысыз алып жаткан жокпуз да. Акысын төлөп сатып алып жатабыз. Кордуктарга мындан ары чыдоого болбойт! 7-апрелдеги Элдик Көтөрүлүшкө чейин тиешелүү аймактын - акимдери, губернаторлору, борбордо президенттер, өкмөт жетекчилери - сыртка, коңшу өлкөлөргө сатылып, такай алардан пара алышып, сый, урматка ээ болуп турушкан. "Досчулук", "бир тууган мамлекет" - деп журтту алдап, алар улуттук кызыкчылыкка чыккынчылык иштерди көнүмүш жабык адетке айлантып, жөргөмүштүн желесиндей биригип, тордоп алышкан!!!
Бул КРТ обьекттер бардыгы болуп - 21, казактардын пайдалануусунда - 8, өзбектердин - 13; Ысык-Көлдө - 15, түштүк облустарда - 6 болуучу. Алар СССР учурунда 60-70-жылдарда курулган. Алар туура түшүнсүн, эгемендүүлүктөн кийинки чет-элдик инвестицияга дообуз болбойт. Мен андан мурда Союз убагында орноп, азыр болсо уланып жаткан мыйзамсыз - шартты айтып жатам.
Алып көрсөк. Ташкент авиа бирикмеси пайдаланган "Золотые-пески" пансионатына 1959-жылдын 25-ноябрында Кыргыз ССР Министрлер Кеңешинин № 619 Токтому менен СССР Коргоо министрлигинин - 116 почтолук жашигине 25 га жер бөлүп берүүгө уруксаат берилген. Бул 25 га курорттук жер Ысык-Көл районунундагы менин Бостери айылымдын Жданов колхозунан - 10 га жайыт жана тышкаркы делген көлдүн жээги - 15 га колхоздун чечимин чыгаруу менен бөлүнгөн. Союздук бюджетке курулган пансионат Кыргызстандын менчиги. Убактылуу Өкмөт бул обьектини Кыргызстандын менчиги деп чечим алуусу керек. Калган баардык обьекттер - ушул статуска өтүүсү керек. 50 жыл - курорттук күн, пляж, аба, баткак, минерал суу энчилерибизди Союз кезинен бери басып алгандар жоюлушу керек!
Башкача айтканда - каракчылык
Мисалы, сиздер коңшуларда алардын чийки заттарын пайдаланып, аны кайра иштеттиңер. Чийки затты өз менчик кылып акысыз алдыңар. Даярдап продукт өндүрүп, ал өзүңөрдүкү болду. Продуктуну сатасыңар, түшкөн акчаны, келген киреше чөнтөккө түштү. Эми ушул иштерден кийин чет өлкөлөрдө бийлик силерди эмне кылар эле? Ооба. Биринчи эле амалдарды жүргүзгөндөн кийин силерди алар махинация, башканын байлыгын, акчасын, кирешесин ээлеп алганыңар үчүн, башкача айтканда - каракчылык үчүн силерди соттомок?
Ал эми, биздеги бийлик эмнени кылды? Алар, анык тескери кадамдарды жасады. Жарым кылымдык мыйзамга каршы ишиңерден кийин, пайдаланган ишканаңарды силердин өзүңөргө - акысыз менчигиңерге ыйгарып, мыйзам чыгарып туруп белек кылды! Кыргыз Республикасында мындай кылмыштуу ишти куулган Президент К. Бакиев Казакстан, Өзбекстан менен тымызын келишип алып (башка себеп жок) биздин улуттук курорттук ресурс-байлыктын үстүнөн жасады. Коңшулар биздин курорт байлыктарды мыйзамга каршы пайдаланып жатышат. Улуттук энчибиздин акысына 1 тыйын төлөшпөйт. Биздин өзүбүздү биздин байлыктан четтетип - ачыктан-ачык тартып алышкан!
Эс-алып, күч-кубат топтоп, чарчоодон, оорудан арылып, санатордук дарылануу алып бул өлкөлөрдүн атуулдары пайда алып эмгек жөндөмүн жогорулатып - баарын бизден сыртка алып кетишет да, пансионаттар биздики, биз курганбыз - дешет. "Уурусу күч болсо - ээси өлөт". Биздин аймакта КРТ обьекттерди өз башкаруусуна кармап коңшу мамлекеттер путевкалардан түшкөн кайрымдарды, кирешени ээлеп катар жылдар алышат.
Кыргызстан ушундай кадамдардын айынан такай жоготуунун үстүндө. Буладын баарысы: контрабанда, башканын жаратылыш-байлык, мүлкүн тартып алуу! Кыргызстан тартып жаткан жоготууларды, зыяндарды, алынбай калган кирешени ким төлөп, ким толтурат? Эгер алар төлөбөсө, анда ушул энчибизди, жоготууну биздин мамлекетке ким төлөйт?
Алардын пайдалануусунда турган обьекттер Ысык-Көлдүн эң мыкты жээктеринде жайгашкан. Ал эми: "Фламинго", "Алматы", "Казахстан", "КазГУ", "Самал", "Автомибилист Казахстана", "Олимп", "Строитель", "Золотые пески", "Дилором", "Рахат", "Ташсельмаш", "Юбилейный", "Шахтер" ж. б. обьектилер жөн эле обьекттер эмес, алар көмөкчү, жардамчы чарбалуу бүтүндөй комплекстер. Алар Кыргыз туризминин флагмандары. Алардын м ү л к ү н ү н баасы нечен жүз миллиондогон, баары биригип - м и л л и а р д д а г а н доллар баада. Ушуга дагы, бөлүнгөн жер аянттарына туш келүүчү курорттук ресурс-байлыктын наркын кошолу, курорттук жерлердин өсүп жаткан баасын кошолу.
Башка тараптарга менчик укук таанылган эмес
КРТ обьектери республиканын менчигине эгемен болгон кезде эле алыныш керек болчу. Аны Акаев жасабай, коңшулар КМШ өлкөлөрдүн мүлк келишимдеринде казак, өзбектин пайдалануусундагы КРТ обьекттерин биз тарап алардыкы деп таанууга даярдаган. Мен 4 жолку эксперттер отурумунда алардын талабына Кыргыздын өзгөчө оюн жазып, келишимди өткөзгөн эмесмин. Менсиз кол коюуга жетишип, кийин келишимди чыгарышты. 1992-жылы 9-октябрда Бишкекте КМШ Президенттери "Өз-ара менчик укуктарын таануу жана менчик мамилелерди жөнгө салуу жөнүндөгү" Келишимине кол койду. Бирок менин шериктештерим менен кийирген сунуш боюнча, 1-Президент бул келишимге Кыргызстандын өзгөчө ордун бекитип - "4-беренени чыгарып салуу менен" - деп кол койгон. Ушул жол аркылуу Кыргыз Республикасы Өзбекстандын жана Казакстандын биздин аймактагы алардын пайдаланусунда турган КРТ обьекттерине алардын укук ээлигин КМШ мамлекеттеринин бул келишимде тааныган эмес жана мындай укук таануу жөнүндөгү башка тараптардын доолордун келишимге кол койгон күндөн баштап кийинки бардык убакыттарга четке каккан! Бул эл-аралык мүлк мамилесинде бекиген биздин мамлекеттин шарты. Башка КМШ Президенттери Келишимге толук кол коюу менен биздин өзгөчө шартты кабылдаган, алардын парламеттери бул Келишимди ратификациялашкан.
КМШ Келишиминдеги 4-берененин шарты боюнча Кыргызстан өз аймагында Өзбек, Казактын пайдалануусундагы КРТ обьекттерине биз гана, алардын менчик укуктарын, эч бир шарт коюусуз алар бизге ордуна берер эч бир КРТсы жок болсо да - таанууга милдеттүү болчубуз. Курорт жерлерин да алардын менчиги деп таанышыбыз керек болчу. Бул зордук! Ушул ахыбалда келишимдерди түзүү учурунда мени жалгыз жиберишип, бөлөк тараптар беш - он кишиден турган делегациялар мени төө бастыга алып турушчу. Биздеги дагы ички каршылыктарга карабастан акыры, мени жактаган адистер табылып, кырдаалды Президентке убагында түшүндүрүп, жогорудагы кордуктун мизин кайырганбыз!
Ошондуктан КМШ Келишиминен кийин Казакстан, Өзбекстан биз менен биздин аймакта КРТ обьекттерди алардын менчиги деп таануу жөнүндө эки тараптуу актыларды бул беренин шартынан башка шартта кол коюуга укугу жок жана, биздин да укук жок. Бакиевдин режими эл-аралык нормага кирип бекиген шартты бузуп, Кыргыз мамлекетке чыккынчылык кылды!
Жалган протокол, макулдашуу, мыйзамсыз-мыйзам
Ошондуктан 2003-жылдын 25-декабырында казак-кыргыз өкмөттөр аралык Казакстандын биздин республиканын аймагындагы кыймылсыз мүлктөрүнө болгон менчик укуктарын таануу жөнүндөгү протокол бар. Ал 2006-жылкы казак-кыргыз өкмөттөр келишимге негиз болгон. Протокол КМШ өлкөлөрүнүн 1992-жылдын 9-октябрдагы Келишиминин 2-беренесинин пайдаланып түзүлөт. Бирок протоколдун маңызы - Ыссык-Көлдө жайгашкан Казакстан пайдаланып турган 4 КРТ объекттери, бул обңекттерге биз КМШ келишимден чыгарып койгон 4-беренеге таандык, ал эми 2-берене болсо башка тармактарга таандык. Ошентип, КРТга тиешеси жок 2-беренени негиз кылып алышып эки өкмөт жасалма, жалган протокол түзүп, кол коюшкан. Ошондо Жогорку Кеңеште ратификацияланып жаткан 4 пансионаттын мүлкү талкууга анык алынбай - пансионаттарга Кыргызстандын ээлик укугу жашырылып, корголбой - жалгандык жеңген.
КМШ келишимин Кыргызстандын өзгөчө орду - башка КМШ мамлекеттерге ээлик укук таануучу болочок актыларга - жолду жапкан! Ошондуктан, Казакстан менен Кыргызстандын Өкмөттөрү кол койгон 2006 - жылдын 4-июнундагы өз-ара Макулдашуусу эл-аралык нормага жатпайт жана ал жасалма. Демек, Казакстан менен Кыргызстандын, Ыссык-Көлдө жайгашкан КРТ объекттерине Казакстандын менчигин жөнгө салуу жөнүндөгү Казакстан менен Кыргызстандын өкмөт аралык Макулдашуусун 2008-жылдын 11-апрелдеги ратификациялоо жөнүндөгү мыйзамы - мыйзамсыз. Ошентип, Ак жол партия фракциясы, Жогорку Кеңеш өз мамлекетинин менчик укгуна бул ратификация менен каршы чыгышкан.
Бирок, аны легендарлуу Парламент 1992-жылы 16-декабрда бир добуштан "Башка КМШ мамлекеттердин юридикалык жактарынын пайдалануусунда турган курорттук-рекреациялык чарбачылык объекктерин Кыргыз Республикасынын менчигине кабыл алуу жөнүндө" № 1080-Х11 Токтомун кабыл алган. Аны аткарууга өкмөттүн токтому менен комиссия түзүлгөн. Бирок Акаевдин командасы чет өлкөнүн өкүлдөрүн чакыртып, ишти талашка салып токтотушкан.
Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши 1994-жылы 12-январда "КМШ мамлекеттеринин 1992-жылдын 9-октябрында Бишкек шаарында өз-ара менчик укуктарын таануу жана менчик мамилелерди жөнгө салуу жөнүндөгү Келишиминин 4-беренесин чыгарып салуу менен ратификациялансын" деген № 1404-Х11 Токтомун кабыл алган. Бул ратификация эл аралык да, өз да күчүндө.
Жогорудагы далилдер, мурдагы ССР Союзунун, кийин КМШнын жана легендарлуу Парламенттин мыйзам актылары маалым болду. Биздин аймакта коңшу өлкөлөрдүн пайдаланусундагы курорттук мекемелер Кыргыз менчиги экени анык, Бакиевдин бийлигинин мында жасаган кылмыштары айкын болду, ошондуктан мен Убактылуу Элдик Өкмөткө:
1. Кыргыз Республикасында коңшу өлкөлөрдүн пайдалануусундагы 21 КРТ объекттерди, анын ичинде 2008-жылы Кыргыз Өкмөтү, Жогорку Кеңеши Президент К. Бакиевдин мыйзамсыз актылары аркылуу Казакстанга берилген 4 КРТ объекттерин Кыргыз Мамлекетинин менчиги деп жарыялануусун талап кыламын.
2. Кыргыз Республикасынын мурдагы Президенти К. Бакиевдин жана түз тиешеси бар адамдардын үстүнөн жогоруда айтылган 4 КРТ объекттер, ушуну менен катар Кыргызстандын аймагында ССР Союзу убагында курулуп башка өлкөлөрдун карамагында калган бардык КРТ объекттерин өз мамлекетинин менчигине чыккынчылык менен кайырып албагандары үчүн кылмыш ишин козгоп, сотко тартылышын талап коёмун.
э. и. к., эксперт,
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөзү"
email • архив • редакция
- Мыйзамсыз басып алынган жерлер берилбейт.
Алар убара болбой эле коюшсун!
"Форум" гезити кайрадан жарыкка чыгат
Канкордуктан мурун Бакиев өлкөгө чыккынчылык жасаган
Молдомуса Конгантиев Москвада кармалды
Ички резервдерди пайдаланууга чечкиндүүлүк керек
Окурманым, мен сизди саткан жокмун
Бишкек шаарынын мэринин милдетин аткаруучу:
"Жер баскандардын көбү -өзүнчө мафия"
Докемдин асыл арбагы колдойт"
Экономист, экономика илимдеринин кандидаты:
"Биз Матыевдер эл алдында жүзүбүз жарык"
"Бөрү баласы ит болбойт"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?