bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ce ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru ba bg ky ru ru ru tt ru ky ky ru ky ru hbs_cyr ky ru ky ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Көк Асаба", 27.04.10 - 3-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыздын тарыхында калган 7-апрелдеги окуяга бүгүн туура 20 күн толду. Ошол күндүн дүрбөлөңү ар бир адамдын жандүйнөсүнө дүрбөлөң салып, кырчындай жигиттердин атылганы жыйырма күндүн ичинде эмес, жыйырма жыл өткөндөн кийин деле жүрөктү оорутуп турар…
- Болуп өткөн кандуу күн жана кыргыздын кийинкисин курабыз деп турган жаштар боюнча пикириңиз кандай?
Турат АКИМОВ, Убактылуу өкмөттүн басма сөз борборунун жетекчиси:
- 7-апрель - бул кыргыздын улуттук трагедиясы. Анын негизи - Кудай жок деп өскөн атеисттердин, коммунисттердин, мурунку муундун элдикке жарабай, бийликке каяша айталбай жүрүп мамлекетти ушул деңгээлге түшүрүп жиберишкендигинде. Ушунун натыйжасында 70-80 жаштагы карыялар 18-40 жаштагы жаштарга куран окуп отурушат. Ошол күнү аянтта аты элдин кыйырына белгилүү болгон аттуу-баштуу, "Манас" орденин тагынган, колунда мансабы бар бир да аксакалды көрө алганым жок. Карапайым аксакалдар жүрүштү. 7-апрель - жаштардын эмгеги, кенчи. Ошондо менин жанымда бир жигит жүрдү. "Эмнеге келдиң?" десем, "байке, 18 жашымда мектепти бүттүм, дагы 18 жыл жашадым. Азыр 36дамын, эч нерсем жок, келечегим да көрүнбөйт" дейт.
Ал эми ушул трагедиялуу күн менен бирге көкүрөктө уялаган сүйүнүч - демократиянын мезгилинде өскөн 18-45 жаштагылар эркиндиктин нугунда өскөнүн, кан-жанында Манас атабыздын каны бар экенин далилдешти. Ошондо бир да бала корккон жок. Улам көбөйүп отуруп, саныбыз 70 миңден ашып кетти. Булар жалаң өз бийлигинен түңүлгөндөр болчу, Бакиевден кутулуунун башка жолу жок экенин түшүнүшкөн. Жаштардын эрки, кайраты болбосо, Бакиев дале кетмек эмес. Ошондуктан азыр бийликтин 51%ын 25-45 жаштагы жаштар түзүшү керек. Муну Баш мыйзамга киргизүү зарыл. Болбосо, баягы эле эски карышкырлар келет, жаштардын эмгегинин түшүмүн жейт да, мамлекетти мурунку калыбына апкелет. Анткени, булар СССР деген чоң мамлекетти жеп коюшкан, ал эми Кыргызстан сыяктуу кичинекей өлкөнү кантип жутуп койгондорун билбей да калышат. Демек, бийликке жаштар, прогматиктер келиши талапка ылайык. Ошондо гана мамлекет алдыга жылууга, кыймылдоого мүмкүнчүлүк алат.
- Революцияга кандай саресеп салып жатасыз?
Кеңеш АЙТИКЕЕВ, "Нур Эл" гезитинин директору:
- Болуп өткөн окуя өзүнүн ордун тапты деп эсептейм. Болгону өлкөдө азыр тартип калыптанбай атат, бирок бу дагы колдон келе турган иш. Негизи азыр бийликти мыйзамдаштыруу керектиги жөнүндө айтылып жатпайбы. Албетте, ар кимдин өз пикири бар, бирок, менин баамымда революция болгондон кийин революциялык комитет түзүлүп, өз декреттерин чыгарышы керек. Бул тарыхта боло келген нерсе. Демек, тарыхта болуп келген нерсени мыйзамдаштырабыз деп убара тартуунун кереги жок эле. Анткени, 1993-жылдан баштап мыйзам бузулуп келди. Ошол мыйзамсыз болуп келген нерселердин жолун бууп, мыйзам чегинде иштеген мамлекетти түзөбүз дегенден кийин убактылуу өкмөттү колдоп, анын иштешине шарт түзүп беришибиз керек. Ал эми кемчилиги - конституциялык реформа жүргүзүүдө катачылык кетирип жатышат. Мамлекеттик башкаруунун бир нече түрү бар эмеспи - президенттик, парламенттик, аралаш. Кыргызстан кандай мамлекеттик башкарууда болот - муну эл тандап алышы керек. Ал эми азыркы убактылуу өкмөттүн мүчөлөрү Акаев менен Бакиевдей эле өз ойлорун таңуулап жатышат. БШК боюнча, биз өзүбүздөгү адистерге эмес, чет өлкөлүктөргө көбүрөөк ишенебиз, алардан көз карандыбыз. Буга чейин бийлиги деле, оппозициясы деле чет өлкөлүк адистерге көп таянчу. Революцияны ким жасады? Кыргыз эли жасады, өз эркиндиги үчүн күрөштү. Ошон үчүн, биз сыртка таянбастан, өз тагдырыбызды өзүбүз жасашыбыз керек.
- Бул күндөрдөгү окуялардын кайсы көйгөйү көкүрөгүңүздү өзгөчө өйүйт?
Камила РЫСКУЛУЕВА, КСДП мүчөсү:
- Эл тынчтана албай атканда кандайдыр бир үчүнчү күчтөрдүн пайда болгону өкүндүрөт. Элдик кошуундан жер басып алгандарга барып түшүндүрүү иштерин жүргүзүп жаткан бир жигит менен сүйлөшүп калсам, буларды атайы өлкө ичинде башаламандык жаратуу үчүн уюштуруп аткан күчтөр бар экенин айтат. Кадимки эле базарлардагы радиорубкадан чакыртып чогултуп, күнүгө 500 сомдон акча төлөп беришет экен. Андан тышкары, ар бир топко бирден кой союп, күрүчүн басып берип атышыптыр. Ошол жерге бир жигит барыптыр дейт, квартирама акча төлөй албаганым үчүн келдим деп. Дагы бир маселе, таанымал лидерлер өлкөнү хаостон чыгара албай баштарынан кыйынчылыкты өткөрүп атышканда бийликке жаштарды апкелиш керек дегендер болууда. Жаштар менен эл аралык деңгээлде ким сүйлөшөт, аларды ким тааныйт? Жаштарды бийликке таптакыр жолотпош керек дегенден алысмын, бирок, менин баамымда, алар ишин башкаруунун төмөнкү баскычынан баштоосу керек. Убактылуу өкмөткө иштегенге мүмкүнчүлүк бериш керек деп ойлойм. Эл - тараза, баарын өзү тандап алат.
- Кыргыздын өнүгүүсүнө ишенесизби?
Чынара СЕЙДАКМАТОВА, "Кут Билиг" коомдук фондунун жетекчиси:
- Бүгүнкү күндө интеграция процесси талапка ылайык. Биз азыр өнүгүүнүн жаңы толкуну алдында турабыз. Алгач көчмөн дүйнө таанымы менен өнүксөк, кийинчерээк батышташтыруу, же болбосо жеке инсандык өнүгүүгө бет алганбыз. Ал эми бүгүн биз көчмөндүк дүйнө тааным менен батыштык көз карашты синтездештирүүнү башташыбыз керек болуп турат.
Дүйнөнү кыргыз эли сактап калат деп айтылып атпайбы. Тилекке каршы, мындай пикир азыр таназарга алынбай, кээсинде күлкү жаратып жатат. Бирок, кирдеп, туура эмес багытка бет алган дүйнөнү сактап калууга кыргыз элинде шарт бар. Бул куру амбиция эмес. Ошол сактап калууга даяр болуунун негизги шарты - кызмат кылуу. Баланын тушоосу кесилгенде да "элдин кызматына жарасын" деп бата берилет. Элге кызмат кылуу - кыргыздагы эң биринчи баалуулук. Эл эмне үчүн аянтка чыкты? Анткени, бийлик акыйкатсыз, карамы жок боло баштады. Бул, карапайым калктын кыжырдануусун жаратты. Өзүнүн келечегине, балдарынын келечегине, мамлекеттин келечегине кайдыгер карай албай, ошол келечек үчүн күрөшкө чыкты. Бул - кыргызга мүнөздүү сапат. Эми ар бир кыргыз өзүнүн жеке өнүгүүсү менен мамлекетке кызмат кылууну айкалыштырып алып кетиши керек. Ушундай кыргызды тарбиялай алсак гана өз миссиябызды аткарууга шарт түзүлөт.
- Улан, чыгармачыл адам катары бул күндөрдү кандай кечирип жатасың?
- 7-апрель жалпы кыргыз үчүн апаат күн болду. Кесибим юрист болгону менен, саясаттан оолак адаммын. Ал күнү митинг болорун деле билген эмесмин. Ошондо түш көрсөм, кой короону сел каптап кетиптир. Койлорду чыгарайын десем, Ак үйдүн короосу болуп калды. Эч нерсеге деле жоруган эмесмин, бирок ошондогу элдин, жаштардын толкуну сел каптагандай эле болбодубу. Албетте, чыгармачыл адам болгондон кийин чыгармачылыгыма катуу сокку урулду. Кыйналгансып, манас айтканыма канааттанбай, түш көрүүм, укташым өз калыбында болбой жатат.
- Дал ушул учурда жаштар коомдору көбөйүп, ар кимиси өз алдынча иш алпарууга умтулууда. Аларды бириктирүү үчүн бизге кандай механизмдер керек?
Бакыт РОМАНОВ, республикалык "Манас" жаштар ордосунун директору:
- Кыргыз жаштарынын башын бириктирүү - бүгүнкү күндүн зарылчылыгы. Бирок бириктирүү үчүн ошол топтун, же коомдун кандайдыр бир идеологиясы болушу керек. Кыргыз жаштары бир идеянын алдында бирикмейин, алардын бир жакадан баш, бир жеңден кол чыгарышы кыйын. Баарынын жүрөгүндө мамлекетке, ата журтка, элге кызмат кылуу жалыны күч да, бирок ошол мамлекетти өнүктүрүүнүн жолун ар ким ар кандай көрөт. Экинчиден - азыркы этаптагы жаштар мамлекеттик көз караштан чыгып, ар кими ар кандай тарбияланган. Мээсине сиңип, уюп калган идеяны башынан чыгарып, таптакыр тескери тарапка буруп кетүү мүмкүн эмес. Ошондуктан, бириге албай атканда өкмөт аларга туура багыт бериши керек. Келечекте жаштардын орду, ролу кандайча болот, буга мамлекет өзү кызыкдар болуп, ошого жараша тарбиялашы ылайык. Эгерде биздин жаштардын потенциалын кыргыз эли эмес, башка чет мамлекет пайдаланып кетсе, анда биз өзүбүзгө өзүбүз балта чапкан болобуз. Бир эле мисал, кыргыз-калмак чабышында кыргыздар утулуп калганда калмактын билермандары кыргыздын баатырларына күнүгө бирден сулуу кыздарын алып беришкен. Алардан төрөлгөн эр азаматтарды кайра эле кыргызга тукуруп, талкалаткан. Ошондой кандуу согуштун биринде кыргыздар манас айтып, ыр-күү чертип атып булардын кыргыз канын козгоп, өздөрүнө кайтарып алышкан. Бул жомок эмес, 300-400 жыл мурун болгон окуя. Андыктан, жаштарды биз өзүбүз туура багытта тарбиялашыбыз керек.
- Кыргызстанга кандай мамлекеттик түзүлүш формасы керек деп эсептейсиз?
Мелис МУРАТАЛИЕВ, "Бакдөөлөт" коомдук фондунун президенти:
- Мамлекеттин ээси эл болушу керек. Бирок, буга чейин Кыргыз Республикасында бийликтин ээси эл деп айтылып келгени менен, бийликти бөлүштүрүү жагына келгенде жоопкерчилик толугу менен президенттин милдетине артылбастан аткаруу бийлигине оодарылып, президентте бийлик топтолгону менен жоопкерчилик ошончолук деңгээлге чыккан эмес. Бийликти алгандан кийин ошого жараша жоопкерчиликти да алыш керек. Конституцияда идеологияга көп басым жасалышы керек. Буга чейинки Конституцияда жеке адамдын жарандык укугу көбүрөөк корголуп, элдик, улуттук деген түшүнүк такыр эле алынып калган. Эгерде биз ушул жолку Баш мыйзамда элдин кызыкчылыгын биринчи эске алып, улутту алдыңкы орунга койсок, ошондо гана бийлик бутагы элге кызмат кыла баштайт.
- Ушул учурда ар бир адамдын кийинки кадамдары кандай болсо дейсиз?
Айжан ТАГАЕВА, жеке ишкер:
- 7-апрелде Аянтка курсагы ток, телегейи тегиз адам барган жок. Жалаң жашоодон кыйналган адамдарыбыз кыргыз элинин урааны менен бийликти алмаштырып коюшту. Кейиштүүсү - кыргызга түркүк боло турган 100дөй кырчын өмүрдүн кыйылышы. Бул ата-эне, ага-тууган, жалпы эле кыргыз эли үчүн бүтпөс арман, тарыхта кала турган окуя болду. Азыр эл кай тарапты бет аларын билбей турган чагы. Муну мен өзүмдөн улам билем. Биринчи кезекте социалдык көйгөйлөрдү чечүү керек деп атышат. Туура, бирок менин оюмча ар бир "мен кыргызмын" деген адам өзүнүн жан дүйнөсүнө саресеп салып, тазаланып, арууланып, абийирдүү, нысаптуу болууга аракет кылса. Ушул кадамга олуттуу караса. Анткени, кыргыз деген көрпенделиктен өйдө турган эл. Канчалаган азап-тозокту башынан өткөрүп, Кудайдын буйругу менен сакталып калган калк. Анын мүнөзүнүн башкача болушу мүмкүн эмес.
XXI кылымда дүйнөнүн бир да элинде өз журтуна ок атып мыкаачылык жасалбайт. Албетте, ар ким өз жазасын аларына ишенем. Биз да ар бирибиз өч алуунун камын ойлобой, мындан жыйынтык чыгарып, сабак алышыбыз керек. Уул-кыздарыбызды материалдык байлык топтоого үйрөтпөй, жандүйнөнүн байлыгына басым жасоого тарбиялап, Кыргызстан деген мамлекеттин өнүгүшүнө ак эмгегибиз менен өз үлүшүбүздү кошолу.
Собол узаткан Айбек БАЙЫМБЕТОВ
кыргыз тилиндеги гезит "Көк Асаба"
email • архив • редакция
ТУУРА ЭМЕС БАГЫТ БОЛОТ!
Кайрымдуулук кылган Көл эли
Кыргыздын тарыхында калган 7-апрелдеги окуяга
"Жаңы жылда келгенде уулум өптүрбөй койду эле…"
"Сөөк алмашып кетип, Заирбекти эки жолу көмдүк"
"Аргасыз абал болбойт, туура эмес багыт болот!"
Ситуация после 7 апреля и предпосылка нашего суверенитета
Каныбек ИМАНАЛИЕВ, коомдук ишмер, журналист
Күү кайрууларындагы үн толкундары
Кантип ийгиликке жетсе болот?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?