ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ky ru ky mr ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru kk bg ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кытай жакынкы беш жылда дүйнөдөгү
Эл аралык абройлуу финансылык уюмдардын мурда Кытайдын экономикасынын 2025-чи же 2030-жылга карата АКШнын экономикасына теңелип, 2050-жылга карата андан дээрлик эки эсе алдыга озуп кете тургандыгы жөнүндө божомолдорду жасап келишкендиги белгилүү. Алар Кытайдын потенциалына карата өтө эле пессимисттик мүнөздөгү божомолдордон болгондугун турмуш ырастоодо. Анткени, Эл аралык валюталык фондунун директорунун биринчи орун басары, Кыргызстанга бир нече жолу келип кеткен Джон Липски жакында Вашингтондо болуп өткөн АКШ-Франция экономикалык семинарында эгерде Америка бюджетинин таңсыктыгын жана мамлекеттик ички, тышкы карыздарын азайтып, жалаң баалуу кагаздар менен операцияларды жасоого өтүп алган финансылык чөйрөсүн тартипке салбаса, жакынкы он жылдын ичинде дүйнөдөгү №1 экономикалык супер держава деген статусунан ажырап, биринчиликти Кытай Эл Республикасына алдыра тургандыгын маалымдады. Ал эми ушул эле Эл аралык Валюталык Фондунун башка айрым эксперттери Кытай 2016-жылга карата эле ички дүң продуктусунун көлөмүн 19 триллион долларга жеткирип, АКШдан озуп, 2030-жылга карата ички дүң продуктусунун көлөмүн АКШныкына салыштырганда эки эсе көбөйтөрүн айтышууда.
Эксперттердин пикирлерине ылайык, быйыл АКШнын ички дүң продуктусунун көлөмү 15,2 триллион долларга жетет. Бирок, АКШнын ИДПсынын 40 пайыздайын гана реалдуу экономика же товардык продукциялар түзөт. Ал эми калгандары виртуалдык экономика же баалуу кагаздардын, банктардын кирешелери, финансылык ар кандай операциялардан алынгандар болуп саналат. Адатта дүйнөдөгү экономикалык кризис-тердин дээрлик бардыгы финансылык пирамидалардын уроосунан башталат. Бул жагынан алганда виртуалдык экономика опурталдуулугу менен айрымаланат. Бүгүнкү миллиарддык баалуу кагаздар эртең лотереялык билеттерге айланып калышы мүмкүн. Аны 2008-2009-жылдардагы салыштырмалуу жеңил өткөн дүйнөлүк экономикалык кризис дагы бир жолу ырастады. Ошондуктан эл аралык финансылык институттар, АКШнын экономикалык жакын өнөктөштөрү аны ички жана тышкы карыздарын азайтып, финансылык чөйрөсүн тартипке салууга чакырып келатышат.
Быйылкы жылы АКШнын бюджеттик таңсыктыгы 1,654 триллион долларды түзүп, мамлекеттик карыздары 14,29 триллион долларга жетти. Ички карыздарын, корпорация, компанияларынын карыздарын кошкондо 30 триллиондон ашат же Америка эбак эле биржалык кумарпозго айланган.
2010-жылы Кытайдын экономикасы 10,3 пайызга өсүп, ички дүң продуктусунун көлөмү 6,48 триллион долларга жетти. Же мурдагы 2009-жылга салыштырганда 1,34 триллион долларга көп болду. Быйыл экономикасынын өсүшү 11,2 пайызга көбөйө тургандыгы болжолдонууда. АКШдан айырмаланып Кытайдын экономикасынын дээрлик бардыгын реалдуу экономика түзөт. Реалдуу экономикасы боюнча Кытай АКШга теңелейин деп калган. Мында дагы бир белгилей кетчү нерсе, Түштүк Чыгыш Азиядагы 14 өлкөнүн экономикалары административдик укуктук жактан ар кандай аталыштарда болгон менен иш жүзүндө- Кытайдын экономикасынын эле бир бөлүгү. Анткени, алардагы финансылык, материалдык ресурстардын дээрлик басымдуу көпчүлүгү этникалык кытайлардын (айрымдарында 90 пайызга чейинкиси) колдорунда. АКШга, Японияга кошулуп, Кытайдын экономикасын инвестициялап жаткандар ошолор. Алардын айрымдары өз ара эсептешүүлөрдү юандын негизинде жүргүзүүгө өтө башташты.Эгерде ал процесс кеңири таркала турган болсо, Кытай АКШнын экономикасынан гана эмес, улуттук ваютасынан да алга озуп кетүүсү мүмкүн.
Биздин оюбузча, кошуна мамлекеттерге себепсиз эч качан тийишпеген (Кытай тарыхта бир да өлкөнү басып, аннексиялап алган эмес) , ички иштерине таптакыр кийлигишпеген, дайыма тынчтыкта кызматташтыкты өнүктүрүүгө гана умтулган дүйнөнүн №1 супер державасына коңшулаш жашоо тагдыр тартуулаган ырыс. Ал ырысты кандай деңгээлде пайдалана аларыбыз өзүбүздүн жөндөмдүүлүктөрүбүзгө гана жараша болот. Кытайдын өнүгүп өскөнүнөн көп пайда табабыз, буйруса, алардын баары алдыда.
Артыкчылыктуу төрт тармактын бириндеги абал кандай?
Мурдагы эмес, андан мурдагы президенттин тушунда эле туризм республикабыздын эл чарбасындагы айыл чарбасы, энергетика жана тоо кен өнөр жайынан кийинки артыкчылыктуу төртүнчү тармак катарында жарыяланып, өлкөнүн жаркыраган туристтик келечеги тууралуу ооз көптүргөн сөздөр көп айтылган менен бул чөйрөнү өзүнчө күчтүү тармакка айландыруу боюнча укуктук же материалдык жана финансылык жактардан чындап аракеттер жасалган эмес.
Чындап туризмге артыкчылык берген өлкөлөрдүн бардыгында туризм боюнча атайын министрликтер бар же агенттиктер же комитеттер түзүлгөн, бирок биз өлкөбүздөгү артыкчылыктуу төрт тармактын бири деп жарыялап алып, иш жүзүндө аны бүлүндүрүп-бүлдүрүү боюнча гана иштерди жүргүзүүдөбүз.Туризм көп жылдар бою спорт комитетинин бир башкармасы болуп жүрдү, анан 5 миллион сомдук бюджети бар бечара агенттикке айландырылды, бирок адилеттүүлүк үчүн ачыгын айтуу керек, аны жетектеген капчыктуу Турусбек Мамашов жаман иштеген жок, тармакты жараналап жарнамалоо жагынан дурус эле иштерди аткарды. Ар жерлерде уюштурулуп, кеңири маалымдалган туристтик жармеңкелерди, ЖМКлардагы жайнаган материалдарды мындай коелу, ал аз жерден ыйык Матвейди Ысык-Көлдүк, Санта Клаусту Ала-Тоолук кылып жибере жаздады. Ал агенттикти жетектеп турган мезгилде республикабыздын жаңы тарыхында биринчи жолу туристтердин саны 2 миллиондон ашып, тармактын өлкөнүн ички дүң продуктусундагы үлүшү 10 пайызга жакындаган. Бирок, 2009-жылдын экинчи жарымындагы жакшылап ойлонулбаган олдоксон, мурдагы бийликтин кулоосуна чоң таасирин тийгизген кайра уюштуруулардан кийин агенттикти жоюп, аны Экономиканы жөнгө салуу министрлигинин бир бөлүмүнө айландырып салышкандыгы чоң жаңылыштыктардан болгондугун ачык айтуубуз керек. Өзүңүздөр ойлоп көрүңүздөр, бир бөлүмдүн деңгээлинде гана көңүл бурула турган болсо, аны эл чарбасынын артыкчылыктуу төрт тармагынын бири катарында жараналоонун кандай зарылчылыгы бар эле?
Белгилүү себептерге байланыштуу өткөн жылы 2009-жылга салыштырганда туристтик көрсөткүчтөрүбүз 40 пайызга артка кетти. Же 2009-жылы Кыргызстанга 2 миллиондон ашык турист келсе, өткөн жылы ал көрсөткүч 1 миллион 224 миңге түшүп калды. Ал эми быйыл 2009-жылдагы чектен да өтүп, туристтердин сандарын 2 миллиондон ашырып 500 миллион доллардан кем эмес киреше алуу милдет кылынып коюлууда. Максат жана каалоо жакшы, бирок аны ишке ашырууга реалдуу мүмкүнчүлүктөр барбы?
Бизде туризм мамлекет тарабынан сезилерлик эч кандай каражат жумшалбаса, чындап көңүл бурулбаса, өлкөнүн туристтик бренди үчүн сокур тыйын сарпталбаса деле географиялык ыңгайлуу жерде жайгашып калгандыгыбыздан улам гана стихиялуу соода сатык иштериндей жана тигүүчүлүктөй болуп өзүнөн өзү өнүгүп, акырындап бутуна туруп келе жаткан тармак. Маселен, тигүүчүлүккө мамлекет бир тыйын деле жумшабайт, бирок ал чөйрөдө жыл сайын 6-7 миллиард сомдук продукциялар чыгарылып, ондогон миң адамдар үзгүлтүксүз иштешүүдө. Туризм деле ошондой. Мурдагы бийликтин тушунда Туризм агенттиги бар мезгилинде бюджеттен бул тармакка жыл сайын 5 миллион сом аппараттын кызматкерлеринин айлык акылары, автоунаалык жана канцелярдык чыгымдары үчүн бөлүнчү. Агенттик бөлүмгө айландырылгандан кийин ал да бир нече эсе азайган болуусу керек. Бирок, биздин өкмөтүбүз бир миллион сом чыгым жумшабай туруп быйыл андан 500 миллион долларлык киреше алууну пландаштырууда. Бирок, мында белгилеп кетчү нерсе, быйыл 2 миллион эмес 5 миллион турист келсе деле анча каражат өкмөттүн казынасына түшпөйт. Аны бөркүңүздөй көрсөңүз болот. Анткени, Ысык-Көлдүн аймагындагы туризмге байланышкан нерселердин бардыгы эбак эле коррупциялашып, так маалыматты билүүгө таптакыр мүмкүн болбой калган. Маселен, мурда Агенттиктегилер чекарадагы посттордун жана Балыкчыдагы көзөмөлдөөчү пункттун маалыматтарынын негизинде Кыргызстанга " 2 миллиондон ашык турист келип, алар республиканын ИДПсынын 10 пайызына жакын каражатты таштап кетишкендиктерин билдирип жатышканда туристтерди тейлөөгө байланышкан кызматтардын, түйүндөрдүн бардыгынан өндүрүлгөн алык-салыктардын, милдеттүү чегерүүлөрдүн жалпы суммасы башка тармактардагы ИДПнын 1 пайызынан өндүрүлгөндөрдүн көлөмүнө да жетчү эмес. Анткени, пансионаттардын, эс алуу үйлөрүнүн, санаторийлердин ж.б. тейлөө түйүндөрүнүн дээрлик бардыгында кош эсеп жүргүзүлүп, реалдуу кирешелердин бир бөлүгүнүн гана салыктары төгүлөт. Бул жагынан алганда Өкмөт туристтердин гипотетикалык көбөйүүсүнө кубанган менен ал бюджетке сезилерлик кошумча бере албайт. Ошондуктан өкмөт туристтердин Кыргызстанга эркин кирип, чыгуулары үчүн жеңилдетилген шарттарды түзгөнгө гана эмес, тармактагы коррупциялашкан көрүнүштөрдү азайтып, мыйзамдуу алык-салыктарды толугураак өндүрүүгө да жетиштүү көңүл буруусу зарыл.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Сот акча ашагандарды кустура алабы?
Кытай жакынкы беш жылда дүйнөдөгү
Мекен үчүн кечип коюп өмүрдөн,
Желегиме жүрөк каны төгүлгөн
Эл аралык комиссиянын отчетунан кийинки ойлор
Эмне эле парламентке асыла бересиңер, ыя?
Монополияны жөнгө салуу агенттиги билдирет
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?