ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ba ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky uk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ru ky ru
"Агым", 24.10.08 - 8-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Өз карылары үчүн кай заман болбосун камкордук көрөт. Ошол өнөгөлүү өрнөктү улантып, 1992-жылы Талас шаар Кеңеши облус борборунун 1-Май көчөсүндө жайгашкан ? 26 дүкөндү бизге, карыларды тейлөө кызматына өткөрүүгө чечим чыгарган. Аны Талас шаар администрациясы да колдоп, 1992-жылдагы ? 83 буйругу менен имаратты соода бөлүмүнөн ажыраткан. Анткени бышкан кирпич менен салынган бул имарат склад катары пайдаланчу. Биз, карылар колдон келген жардамыбызды берип, тегерек четин оңдоп, тазалап, дүкөн ачып, ал бизди тейлеп дегендей биртоп эле оңуп калганбыз. Анан эле Талас облустук маммүлк фондусу 1998-жылы эч бир жанга билгизбей сатып жиберет. Сатканда да фонддун жооптуу кызматкери Көчкөн Саякбаевдин келини Гүлжан Жумалиевага сатат. Андан да кызыгы, документтер боюнча сатылган ? 28 дүкөн Ленин көчөсүндө жайгашкан. А сатып алдык деп талашканы 1-Май көчөсүндөгү ? 26 ардагерлер дүкөнү, биздин дүкөн. Мунун себебин эмдигиче түшүндүрө албай келишет. Барынан да ? 26 дүкөндүн баланстык баасы 18200 сом турса, ал 1800 сомго бааланган. Анткени ошол кезде шаар архитектору болуп иштеген Мураталиев 1-Май көчөсүндөгү ? 26 ардагерлер дүкөнү саман кирпич менен курулган, узун-туурасынан жарака кеткен, пайдаланууга жараксыз деген документ толтуруп берген.
Ошентип бизден тартылып алынган дүкөн кароосуз калып, таланат-тонолот, дааратканага айланат. 2000-жылдын 18-июнунда өрттөлөт. Андан шаардын өрт өчүргүчтөрү менен бирдикте ардагерлер араң сактап калат. Ушундан баштап ардагерлер өздөрү акча чогултуп, облус администрациясы 15 миң сом бөлүп, документтер архивден такталып, дүкөн ашкана болуп оңдолуп, 2002-жылы ишке киргизилип, кайрадан карыяларды тейлей баштайт.
Ошондо араң оор уйкуда ойгонгон "жалган" ээлери Г.Жумалиеванын атынан арыз үстүнө арыз жазып, дүкөн кайрадан талашка түшөт. Талаш себебин так түшүнбөгөн биз 2002-жылы Талас шаар сотуна кайрылдык. Эки чакырыкка тең баягы ээбиз дегендердин бири келбей койду. Аргабыз кеткенде Талас район аралык сотуна кайрылганбыз. Ал облустук мүлк фондусунун жана шаардык мамрегистр токтомун бузуп, биздин пайдабызга чечим чыгарып берген. Алган "колкесерин" актоо үчүнбү, аны толук далилдей албайбыз, бирок дүкөндү тигилерге аркандай арам жол менен тартып берген Мүлк фондусунун кызматкери, аукцион комиссиясынын андагы төрагасы Карагул Осмоналиев аппеляция арызы менен облстотко кайрылды. Облсот (төрага Бердикеев) эмне үчүн аукцион бир эле кишинин катышуусу менен өткөн, эмне үчүн 26-дүкөн 28-болуп бурмаланган, эмне үчүн баланстык баасы 18 миң 200 сомдук имарат 1800 сомго сатылган ж.б. деп баш оорутуп отурбай, ишти алардын пайдасына чечти.
Биз ага макул болбой Жогорку сотко кайрылдык. Жогорку сот материалды кайра кароо үчүн кайрадан облсотко жөнөттү. Алар өз "сыйрытмагына" өз башын салып бермекпи, чечимин күчүндө калтырды. Биз кайрадан Жогорку сотко кайрылдык. Ал ишти кайрадан облсотко жиберери турулуу. Ушинтип үч жылдан бери эки сот бири-биринин дарбазасына топ тепмей. Топ албетте, бизпиз. Карыганда кордук ушул көрүнөт. Каракылды как жарган соттор тиги болсо, "Карысы бардын - ырысы бар" урааны бул болсо, "Кечтик байдын кызынан" деген макал бизге эле жарашчудай.
А.Молдалиев, Д.Сырымбетов, Ж.Көчмуратов, И.Некрытов, Ж.Жусупбеков, А.Запорин, К.Абдыгазиев, Р.Сыдыгалиев ж.б., Талас шаары
"Агымдын" 26-сентябрындагы санына "Кадр кадрына качан жетебиз?" деген макала жарыяланган. Макала Билим берүү жана илим министри Ишенгүл Болжурованы карандай каралоого арналыптыр. Мен министр менен түздөн-түз тааныш болбосом да, бүт өмүрүмдү педагогикага арнаган адис катары анын ишмердиги бир дагы жолу назарымдан сырт калган эмес. Ишенгүл Садыковна кайсы гана кызмат аркалабасын, майын чыгара аткарарын, менимче, иштин көзүн тааныгандар танбайт. Акаев заманында да ушул эле милдетти аткарып, агартуу тармагын оң жолго салып баратканда, азыркыдай эле айрым көралбастар бут тосуп, куугун-сүргүн көрдүргөн. Улуттук университеттин да уңгусун эң сонун улаган. Башкасын айтпайын, катардагы БГУну гуманитардык билим берүүнүн чыныгы очогуна айланткан ушул эле И.Болжурова эмес беле!
Ушул эсиме түштү. Макаланын автору ошол И.Болжурова "кубалаган" кызматкерлердин сунуш кылган демилгеси, анын эмне үчүн аткарылып-аткарылбаганы ж.б. тууралуу бир дагы факт келтирбептир. Алар И.Болжурованын кадрлык саясатына кай кырдаалда, кай мекемеде кайыр айтып, ошонүчүн И.Болжурова кызмат оодарып же таптакыр айдап ийгени белгисиз. Мен ал автордун айтканын бекемдейин деп агартуу тармагынын көп жайларына бардым. Мисалы, өзүм убагында иштеп кеткен Билим берүү академиясынын вице-президенти Советбек Байгазиев, бөлүм башчысы Сулайман Рысбаев бул ошол кызматтан түшкөндөрдүн биринин карандай калпы экендигин айтты. Андан да тереңирээк түшүнөйүн деп министрликке барсам, статс-секретарь Акунжан Абдурашидов макалада көрсөтүлгөн кызматкерлердин бардыгы куугунтукталбай эле өз арызы менен бошоп кеткенин документ негизинде көрсөттү.
Эмне демекбиз? Баягы эле кыргыздын бут тосмойлугу, көралбастыгы. Аны макала дайны жок ат менен жарыяланганы да далилдейт. Ошонүчүн мен ардайым ардактаган "Агымга" кайрылар элем: ушуга окшоп жүзүн жашырган демагогиядан сак болсоңор.
Интеллигенция арасында "Иштебегендерди ит каппайт" деген ылакап бар. Анын сыңары, бу да болсо бир четинен Ишенгүл Болжурованын иштеп атканынын белгисиби?
Баары эле жайында сыяктуу, бирок...
74 жашка чыктым. Бала чактан жетимчиликтин азабын көп тарттым. Бирок... Менин атам жок болсо, алган жарым Бурулуштун энеси жок эле. Ошентип "Эки бакыр - бир тукур" дегендей, экөөбүз биригип, турмуштун ысык-суугуна алдырбай, жашообузду жөндөп кеттик. Жогорку окуу жайын бүтүрүп, көп жылы мектепте кол кармашып иштедик. Беш балалуу болдук. Кудайга шүгүр, баары тең үйлүү-жайлуу. Эл-журттан калбаган тирлиги бар. Бир гана менин көңүлүм жайында эместей. Анткени пенсияга чыкканыбызга бир жылдан ашып бараткан кезде балдарымдын энеси Бурулуш 69 жашында дүйнөдөн өттү. Жаш улгайып калган кезде бул жоготуу мен үчүн өтө оор болгонун жыл өткөн сайын сезип атам, балдарым, келиндерим канчалык сыйлап, баптаса да.
Ардактуу "Агым" калемгерлери, "Арылбаган арман" деген ушул ырымды кемпиримдин сүрөтү менен гезитиңерге чыгарып койсоңор, көзүм өткүчө эстелик кылып жүрөр элем...
Балдарың энесиз калды томсоруп,
Корооң калды сен баскан жерлер бош болуп.
Сени алган кудай сенден мурда мени алсачы,
Мөгдүрөп калды абышкаң карааныңа зар болуп.
Арылбаган арман ушунчалык кыйнайт мени
Айламды таппай күйүп-бышып ойлойм сени
Көп ойлонтуп, жүрөгүмдү катуу оорутат,
"Бишкекке - балдарга баралычы"
"Кош бол, Түкөн" деп айтууга оозум
Жүрөк чиркин, сени өлүмгө жакындатпайт.
Кантейин, таалай тайкы болсо дагы
Сен менен сүргөн өмүр өтө кымбат,
абышкаң Султан ТУРДАКУНОВ, Эл агартуу отличниги, Жон-Булак айылы, Жети-Өгүз району
"Агымдан": Аксакал, катыңызды да, ырыңызды да кыскартып чыгардык. Анүчүн кечирим сурайбыз. Арийне, дүйнө ушундай жаралыптыр, арты арман, алды кызык деп коюшат эмеспи. Сиздей "арты армандыгын" чын жүрөгүнөн сезип жашаган адамдар сейрек. Кайрат кылыңыз, алдыдагы "кызыкты" көрүп жашарыңызга ишенебиз.
Моюндун сыры жакага маалым
Өткөн кылымдын 70-жылдары ишембилик өтө күч алып кетпеди беле. Брежнев өзү же анын билермандары андан түшкөн акчага айыл жергесине мектептер курулсун деген демилге көтөргөн. Жети-Өгүздөгү Чырак орто мектеби ошонун шарапаты менен эки кабат болуп тура келген. Ошол кезде мен Чырак мектебинде завхоз, анан райОНОдо штаттан тыш экспетитор болуп иштечүмүн. РайОНОдо 25 жылдан ашуун баш бухгалтер болуп иштеген Бакир Мажитов авам экөөбүз ал мектептин курулушуна демилгечи да, аткаруучу да болгонбуз. Анын акы-чүкүсүн майдалап айтып отурсам, бир жылда бүтпөс арбын сөз. Анын көрсөтмөсү менен архитектура-долбоор заказын, капиталдык курулуш документтерин кандай азап-тозок менен бүткөргөнүбүздү айтып отурсам бир роман. Ошол кездеги Фрунзе колхозунун башкармасы Роман Чухлебов, Тоң районунун ачендик милициясы, назили чырактык маркум Бейшен Акунов ж.б. ал мектептин курулушуна аябай эле көп салым кошкон.
Ал кезде мектеп деректири Эсен Кадыров эле. Саясатты семичкедей чагып, санжыра айтып, анча-мынча көөдөн керип койчу. Кеп анда эмес. А киши анда мектеп курулушуна анчалык деле башын сайып аракет кылган эмес. Аны айныксыз далилдей турган фактылар көп. Азыр болсо а киши мен ал айылда жашабаганыман пайдаланып, ал мектепти жалгыз мен курдургам деп көкүрөк кагат имиш. Ардактуу аксакал, эл бар, кудай бар, калыстыкты караан тутсаңыз боло.
Мени чыдабай күйүп-жанганымды туура түшүнгүлө. Чырак орто мектебинин курулушу биринчиден, кудайдын буйругу. Экинчиден, бейиши болгур Л.Брежневдин оозунун жели жана менин эчкимдин жанын жай таптырбаган демилгем.
Кадырбай РЫСКУЛОВ (Дада), Токмок шаары
P.S. Унутуп бараткан замандаштарым үчүн сүрөтүмдү кошо чаптадым.