ky ky el ru ru cs sah ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
"Алиби", 20.02.08 - 4-бет: 181 тонна алтын Кыргызстандан чыгарылган...•
Алтын деген сөздү экиге бөлүп окусаң, "ал" жана "тын" болот. Ал эми биздин алтынга кызыккандардын башы чырдан чыкпай келет. Кумтөрдөгү алтыныбызды кудуңдап казып жатышкан канадалык "Центерра Голд Инк" компаниясы менен азыркы бийлик өкүлдөрү кайрадан чатакташа баштады. Он жылдан бери канадалыктар алтын казып, акча табуу менен арекеттенсе, кыргыз бийлиги алардын артынан казып, пайда табуу менен аракеттенип келет. Өкмөт башчылары өзгөргөн сайын мамлекет менен Кумтөрдүн ортосундагы мамилелер өзгөрүлөт. Кумтор менен азыркы бийликтин ортосундагы араздашууларда саясий боёк жок деп айтууга болбойт. Кумтор боюнча козголгон кылмыш ишинин ичинде чоң саясий оюндар бар экени эч кимге жашыруун эмес. Эмне үчүн кылмыш ишин козгоп коет да, ага негиз болгон төлөнбөгөн салыктардын суммасын айтышпайт. Эмнени элден жашырып жатканы белгисиз? Финансы полициясы иш козгоп койгондон кийин мыйзам боюнча тергөө жүргүзүп, канадалык компаниянын айрым жетекчиликтерин суракка алыш керек эле да. Тергөөчүлөр Т.Масыбаев менен Эрнис уулу Айбек азырынча бир дагы адамды суракка албаптыр. Демек, бул иште саясий буйрук бар экенин куралсыз көз менен деле көрүүгө болот. Ушул кезге чейин канадалыктар Кыргызстандан 181 тонна алтынды алып чыгып кетиптир. Анын баасы канча болгонун, андан Кыргызстан канча пайда көргөнүн эч ким азырынча айтпай келет. Болгону, канадалык компания салык төлөп келет экен. Эми ушул салык төлөмдөрү боюнча финансы министри Т.Калимбетованын берген маалыматына көз жүгүртөлү:
2003-жылы 1 млрд 99 млн сом
2004-жылы 1 млрд 107 млн сом
2005-жылы 1 млрд 69 млн сом
2006-жылы 899,8 млн сом
2007-жылы 715 млн сом
Жогорудагы цифралар менен таанышкандан кийин, суроо туулбай койбойт. Эмне үчүн Акаев бийлиги учурунда салыктын төлөмдөрү жылдан жылга көтөрүлүп турганда Бакиев бийликке келген жылдан бери тескерисинче төмөндөп отурган?-деген. А балким, салыктан түшкөн каражаттар казынаны кайкып өтүп жүрбөсүн? Алтындын баарын канадалыктар алып сатып, ал эми бизге салык кана төлөп жатканын кандай түшүнөбүз?
Мамлекет менен "Центерра Голд Инк" компаниясынын ортосундагы жаңы келишимди парламент апрель айында карамай болду. Эгер келишим жактырылса Кыргызстан 32 пайыз акцияга ээ болот экен. Аз эмеспи? Кыргызстандын акция үлүшү дүйнөлүк соода түйүнүндө 1 млрд 200 млн долларга бааланат экен. Кокусунан мындай байлыкка ээ болуп калсак, андай акцияны күрөөгө коюп, алдыдагы кыйынчылыктардан чыгыш үчүн узак мөөнөттөгү кредит алат экенбиз. Ушунча байлыгыбыз туруп карыздан башыбыз чыкпай келатканыбыз кандай? Орус сериалдарындай бүтпөгөн чырларда чындык бар экенин билгиңиз келген күндө деле, азырынча алсыз экенибизди мойнубузга алышыбыз керек. Мүмкүн коомдук парламент ачыгын айтып берер?
"Акыйкаттык үчүн" коомдук кыймылынын
Президент К. С. Бакиевге
"Акыйкаттык үчүн" коомдук кыймылынын наамына республикабыздын ар тарабынан билим берүү мекемелеринин кызматкерлеринин атынан кайрылуулар келүүдө. Анда алар, бир беткей 2003-жылдын, май айынан бери мыйзамда каралган кошумча эмгек акыларын ала алышпай, мамлекеттик мекемелердин улам бир баскычтарында түрткүнчүк болуп жүрүшкөндүктөрүн жана мамлекеттик органдарга ишенимдери өчүп бүткөндүктөн коомдук уюмдарга кайрылууга аргасыз болушкандыктарын ачык белгилешет.
"Акыйкаттык үчүн" коомдук кыймылы бул маселелер боюнча бир катар иликтөө иштерин жүргүздү. Арийне, айтылып жаткан дооматтар жөндүү. Билим тармагынын учурдагы абалы жан кейитерлик. Окутуунун деңгээлинин жана материалдык базасынын төмөндүгү, айрыкча элет жерлеринде мектеп курулуштарынын эскилиги, окуу куралдарынын, окуу китептеринин жетишсиздиги, мугалимдердин эмгек маяналарынын өтө аздыгы окуу системасын өнүктүрүдө өз кедергисин тийгизүүдө. Учурда мугалимдик жамааттын орточо эмгек акысы 1200 (бир миң эки жүз) сомду түзөт. Айлыктын аз болгону аз келгенсип республикабызда мугалимдик жамаат учурда мыйзамдуу кошумча эмгек акыларын өндүрүү үчүн түйшүктүү сапарларды арытышууда. Аныктап атаганда, арыз ж.б. иш кагаздарын толтурууга, укугун коргоп берүүгө адвокаттарды жалдоо жана соттук иштердин каралышына жарыбаган эмгек акыларынын жарымын бөлүүгө аргасыз болушууда.
Кээ бир региондордо мугалимдердин өз укугун коргоого көмөк көрсөткөндүн ордуна райондук билим берүү бөлүмдөрү өкмөттүн өктөм көрсөтмөсүнө шылтоолоп аларга ачыктан-ачык тоскоолдук кылышууда. Мыйзамдуу өлкөдө ар ким маңдай тер, таман акысын, т.а. мыйзамдуу эмгек акысын өз убагында алууга укуктуу. Алардын укуктарын камсыз кылуу - мамлекеттин түздөн түз милдети.
Баш мыйзамыбыздын 32-беренесинин 5-бабында "Мамлекет мыйзамда белгиленген түрдө окутуу, тарбиялоо ж.б. билим берүү мекемелеринин ишине көзөмөл жүргүзөт", - деп кашкая белгиленип турат.
Президент - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышынын гаранты. Бул баш мыйзамыбыздын 42-беренесинин 2-бабында "Кыргыз Респуликасынын Конституциясынын, адамдын жана жарандын укуктарынын жана эркиндиктеринин кепили" - деп, көрсөтүлгөн.
Сиз, Президент катарында мектеп окутуучулар жамаатынын олуттуу көйгөйүн чечип, аларды мамлекеттик мекемелерге топ таштай басып бербей, кошумча эмгек маяналарын бердиртип, ал эми мыйзамсыз иш аракеттери үчүн тийиштүү мекемелердин жетекчилерин тартипке чакыртат деп ойлойбуз.
Ошондой эле мыйзамда көрсөтүлгөн кошумча эмгек акыны быйылкы окуу жылы аяктаганга чейин өкмөттүн төлөп берүүсүн көзөмөлгө алат деп ишенебиз.
"Акыйкаттык үчүн" коомдук кыймылынын Координациялык Кеңеши
Быйыл Кыргызстанда мөөнөтүнөн мурда
Марс Сариев, саясат таануучу:
Көп саясат таануучулар Кыргызстандагы саясий аба-ырайына карап, Президенттин жеке бийлиги орноорун алдын ала эле айтканбыз. Ошол өңүттөн караганда быйылкы жазда мөөнөтсүз Президенттик шайлоо болушу мүмкүн эмес. Себеби, жазда тамак-аш кризиси күтүлүүдө, ал сөзсүз түрдө экономикалык жана социалдык толкундоолорду пайда кылат. Андай шартта Президенттин мөөнөтсүз шайлоого барышы опурталдуу болуп калат.
Күзүндө Президенттик шайлоо өтүшү мүмкүн. Алдыда бир жылга чукул убакыт бар. Күзгө таяп калса, быйыл Казакстандан чоң инвестициялардын келиши күтүлүүдө. Кыргызстандын экономикалык жана социалдык абалы оңолуп кетишин Акүйдөгүлөр деле кудайдан тилеп отурушкан болуш керек. Анда Президент шайлоого коркпой эле барса болот. Анан калса, ал саясий фигура катары КМШ өлкөлөрүнүн лидерлерин чочутпайт. Бүгүнкү күндө Бакиевге атаандашып бирөө -жарымдын чыгышы кыйын. Ошондуктан, жылдын аягында, Акүйдүн саясий технологдору мөөнөтсүз шайлоо өткөрсө болот деп ойлойм.
Быйылкы жылы мөөнөтсүз Президенттик шайлоо болооруна ишенбейм. Азыркы учурда шайлоонун кереги жок. Керек дешсе: кимдерге жана эмне үчүн? Азыр көңүлдү экономикалык жана социалдык маселелерге буруу зарыл. Ошондуктан, мөөнөтүнөн мурда Президенттик шайлоолорду жөн эле ушак деп эсептейм.
Бул суроону эки тараптан караганыбыз оң.
Биринчиси, "Ак-Жол" партиясын түзүп, Бакиев өзүнүн позициясын бекемдеп алды. Эгерде, ал азыр Президенттик шайлоого барса сегиз жыл президенттик кылат, эгер 2010-жылы барса, он жыл отурат.
Экинчиси, эгер Конституцияны өзгөртүп, Президентти шайлоону Парламентке берип, депутаттар анын иш мөөнөтүн жети жылга узартып берсе мурдагы мезгили эсепке кирбейт. Натыйжада, Бакиевдин президенттик мөөнөтү анын биринчи мөөнөтү болуп калат. Ошентип, азыркы Парламент менен өлкөнү жыйырма жылга жакын башкарса болот.
"Ата Мекен" партиясынын лидери:
Билбейм. Бакиев мырза үчүн жооп бере албайм. Бирок, акыл-эстүү адам быйыл мөөнөтсүз Президенттик шайлоого барбайт деп ойлойм. Айрым адамдар мөөнөтсүз шайлоо болсун деп жатышат. "Ата Мекен" партиясы аларды колдобойт. 2009-жылдын октябрь айында өткөрүлүшүн колдойм, ага аз эле убакыт калды.
Бүгүнкү күндө Президент дагы, парламент дагы легитимдүү эмес деген пикирлер бар, бирок шайлоонун азырынча кереги жок. Учурдагы оор кырдаалда шайлоо менен эмес, башка иштер менен алектениш керек. Эгер шайлоо дайындалса аны парламенттик шайлоодой эле өткөрүлөрүн бөркүбүздөй көрсөк болот. Айрымдар "эл колдоп берет" - деп Президентти түртүшү мүмкүн. Бирок, Президенттин азыркы бийлиги деле өзүн көрсөтүү, реформаларды жүргүзүп, өлкөнү оор кырдаалдан чыгарып кетүү үчүн чоң мүмкүнчүлүктөрдү берет. Мөөнөтүнүн аягына чейин анын бирден-бир милдети ушул. Шайлоо болсо конституцияда каралган мөөнөттө өтүүгө тийиш.
Азимбек Бекназаров, Революциялык комитеттин мүчөсү, "Асаба" партиясынын лидери.
Президенттин кадамдарына сереп салган адам бул иштин болоорун аңдабай эле көрсө болот. Ал тез аранын ичинде өзүнүн ыйгарым укуктарын узартууга кызыктар. Анын башка жолу жок. Мен бул жөнүндө Жогорку Кеңешке шайлоолор учурунда эле айткам.
Божомолумда, жайында ал шайлоону дайындайт. Биз болсок, Ревком, Бакиевдин өз эрки менен кызматтан кетүүсүн талап кылып жатабыз. Ал, албетте, "эл өзү чечсин" - деген шылтоо менен шайлоого барат же Акаевге окшоп бул маселени референдумга алып чыгат. Акаев дагы "легендарлуу парламентти" таркатып, өзүнүн ыйгарым укуктарын узартып алган. Бакиев анын жолун өзгөртүүсүз кайталайт.
Топчубек Тургуналиев, "Эркиндик" партиясынын лидери.
Так кесе айтсам, президенттик шайлоолор болбойт. Себеби, Бакиев өзүнүн бийлигин өзүнчө бир жол менен бекемдеп алды. Өздөрүн оппозиция лидерлери деп эсептегендер менен жаңы пайда болгон Революциялык комитет талап кылган мөөнөтсүз шайлоо дегенибиз жөн гана алардын кыялы. Президент чыныгы болбосо да мамлекеттик "Ак жол"партиясын түзүп алды, анысы Жогорку Кеңеште үстөмдүк кылууда. Өзүнчө жол менен басымдуу көпчүлүгү "мафиозилерден" турган өкмөттү түздү. Эми күтүлбөгөн бир нерсе болуп кетпесе эле Бакиев шайлоого барбайт.
Оппозицияга келсек - алар чачкын жана саткын. Ошол эле Бакиев бийлиги менен канчасын сатып алды- Мелис Эшимканов, Алмазбек Атамбаев, Жантөрө Сатыбалдиев, Феликс Кулов. Акаев учурунда кир жолдор менен жеткен миллиондорун сактап калыш үчүн Байболовдор саясаттан четтеп кетишти. Биздин оппозиция кандай? Кызматтан шыпырылгандар же өздөрү кетип алып чуу салып жүргөндөр.
Мен ойлойм, айрыкча өткөн жылдын күзүндөгү антидемократиялык парламенттик шайлоолордон кийин элдин бийликке болгон кыжырдануусу күчөп баратат. Бирок, мен, азырынча ушул кыжырдануулар каардуу каршылыкка жана элдешкис күрөшкө айланып, чечкиндүү аракеттерге жетүүнүн жолуна түшөөрүн көрбөй турам. Оппозиция лидерлери болсо андай учурларда башын кумга катып алышып, алардын ордуна бөбөктөр соттолуп жатышат. Лидерлер бардыгы үчүн жооп берүүгө даяр, сатылбас адамдар болууга тийиш.
Аликбек Жекшенкулов, өнүгүү жана саясат боюнча эл аралык агенттиктин президенти:
Биздин өлкөдө бардыгы болушу мүмкүн. Ошондуктан, жылдын экинчи жарымында президенттик шайлоолор өтүп калса, таң калуунун кереги жок. Себеби, жазында тамак - ашка, энергия алып жүрүүчүлөргө баалар көтөрүлүп, алар белгилүү кыйынчылыктарды жаратып, элдин бийликке болгон мамилесине таасирин тийгизбей койбойт. Күзүндө, түшүм жыйналып, суук түшкөндө бийлик шайлоо өткөрүүгө барышы мүмкүн.