uk ru ru hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky la ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru
Зарылбек Рысалиев, Ички иштер министри:
"Бир жылдын ичинде коррупцияны талкалап берем, мага ишениңиз..."
- Зарылбек мырза, жакында эле Грузияга атайын иш сапары менен барып, ал жактагы реформаны өз көзүңүз менен көрүп келдиңиз. Алгач ушул иш сапар тууралуу айтып берсеңиз?
- Грузияга ИИМдин атайын курамы жана Жогорку кеңештин үч депутаты болуп барып келдик. Ал жактагы реформаны профессионал адамдын көз карашы менен карап, өз баамды берип келдим. Аларда биз тезинен үйрөнө турган жактары бар экен. Ошондой эле бизге кереги жок, биз үчүн жарабай турган да жактары да бар экен.
- Мисал катары, бир-эки көрүнүштү айта кетсеңиз?
- Мисалы, ал жакта укук коргоо органдарына тиешелүү мыйзамдарды өтө тездик менен, тактап айтканда бир-эки айдын ичинде кабыл алышыптыр. Мына ушунусу абдан жакты. Экинчиси уюшкан кылмыштуулук жана "мыйзамдагы уурулар" менен күрөшүү ыкмалары абдан жакты. Үчүнчүсү, тейлөө кызматы абдан ыкчам жана так иштейт экен. Паспорт, айдоочулук күбөлүк ж.б. документтерди 15-20 мүнөттүн ичинде эле даярдап берип коюшат экен. "Блатной " деп эсептелген номурлар МАИ имаратында текчелерде ачык эле баалары көрсөтүлүп сатылат экен. 5-6 миң долларды кассага төгүп алсаң болот экен. Кааласаң, атыңды, фамилияңды да жазып берет экен. Аны деле 15-20 мүнөттүн ичинде эле бүтүрүшөт экен. Андан тышкары, милиция кызматкерлеринин жабдуулары, милициянын техникалык базасы, академиясынын кадрларды окутуу, даярдоо ыкмалары, көргөзмө куралдары айтор бул жагы жогорку деңгээлге чыгыптыр. Ал эми жакпаган жактарын айта кетсек, аларда тергөө жок экен, тергөөнү алып салыптыр. Бул көрүнүш албетте, туура эмес, тергөөсүз иш болбойт да. Алар кылмыш болгондо тергөө жок эле, кылымыш иштерине таандык деп эсептелген бир-эки көрсөтмө болсо эле, ишти сотко өткөзүп коюшат экен. Бул жагы бизге ылайыксыз. Ошондой эле, жагымсыз көрүнүштөрдүн бири катары - түрмөлөрүндө жаткан адамдардын санынын өтө тездик менен өсүп кетишин айтсак болот. Алар реформа кыла баштаганда өтө кыска убакыттын ичинде 85 миң кызматкердин 70 миңин жумуштан эч себепсиз эле айдап жибериптир. Кимисинин канчалык күнөөсү бар, тергешкен эмес. Мындайча айтканда, мамлекет ал кызматкерлердин убагында өтөгөн эмгектерин эске алган эмес, жашоолору кандай болуп жатат, жардамга муктажбы, муктаж эмеспи, эч кызыгуу кылбастан, кол шилтеп койгон экен. Бул көрүнүш бир аз адилетсиздик болуп калыптыр. Бизде мындай эмес да, жумуштан мыйзамсыз айдалса, сотторубуз кайра жумушуна коюлсун деген чечим чыгарып берип атышат
- Грузиндер: "Биз Россияга апельсин менен мыйзамдагы ууруларды гана экспорттойбуз " деп айтып келишет. Байкай алдыңызбы, чынында эле ушундай бекен?
- Бул сөз саясатташтырылып айтылган сөз да. Ошон үчүн бул жагына кийлигишкеним жок. Бирок Грузияда бүгүнкү күндө мыйзамдагы уурулар менен кылмыштуу топтордун лидерлеринин жок экенине көзүм жетти.
- Издөөгө алынган Оксана Малеваная Грузияда экени айтылып келет. Бул маалыматтын чын-төгүнүн тактадыңызбы?
- Оксана Малеваная тууралуу ИИМ министри менен сүйлөштүм. Министр Малеванаянын Грузияда жүргөн-жүрбөгөнүн ачык айтып бере алган жок. Ал мындай фамилияны укпагандыгын айтты.
- Башка маселеге өтсөк. Кызматтан бошотулган Кулуев сыяктуу ИИМдин айрым кызматкерлери сиздин үстүңүздөн арыз жазып, сотко кайрылып жатышты эле. Бул маселе боюнча эмне айта аласыз?
- Өткөн жумада алар менин үстүмөн Биринчи май райондук сотуна "Рысалиев минтип жатат, тигинтип жатат" арыз жазышыптыр. Сот: "министр аларды жумуштан айдап жиберген" деп жазып жатат. Коомчулукка жана сот кызматкерлерине ачык айтып коёюн, мен аларды кызматтан таптакыр айдап жиберген жокмун. Жумуштан айдап жиберүү менен кызматтан бошотуу түшүнүгү эки башка түшүнүк. Аны милиция кызматынан таптакыр чыгып кеткен кишини айтат. Мен аларды кызмат тартибинин эрежесине ылайык ээлеген кызмат ордуларынан бошоттум. Буга биздин тартиптик эрежебиз уруксат берет. Бул иште эч кандай мыйзам бузуу жок. Бул маселени мен жалгыз эле чечип койгон жокмун. Иштеген ишмердүүлүктөрү тууралуу анализ жүргүзүлгөн. Мыйзамды одоно бузушканы далилденген. Коллегиянын кароосунда кызматтан четтетилишкен. Сот кызматкерлери болсо: "жумуштан бошогондордун кандай иштешкени бизге кызыктырбайт" - деп кайра кызмат ордуларына коюп жатышат. Мисалы: Биринчи май райондук соту - Айбек Абдыразаков деген Медет Садыркуловдун буйрутма өлүмүндө түздөн-түз буйрук аткарган адам. Ошол адамды, Биринчи май райондук соту жумушка алуу боюнча чечим чыгарышкан. "Жумушка койгула эле, койгула" - деп бул жерге сот аткаруучуга чейин келген. Мен айыл өкмөт эмесмин, биздин мекеме жеке фирма эмес, бизге мамлекеттин тартибин, коопсуздугун көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн. Бизде тартип башка. Ошон үчүн мен ошол сотторго барып туруп "Айбек Абдыразаковду кызматка койбогула, ал кылмышка тиешелүү деп айта албайм, аны минткиле, тигинткиле"- деп айта албайм. Соттордун алардын жумуштан алынганын эмгек кодексине такап койгону болбойт. Алар мына ушуну түшүнбөй жатышат. Абдыразаков сыяктуу кызматкерлер дагы эле арабызда шуулдап, өз билгенин кылып жүрүшөт. Биз андайларды сотко берсек, далил жетиштүү болбосо, кантип сотко беребиз? Менин үстүмөн арыз жазып жаткан полковниктер мен министр болуп келгенге чейин декрет менен кызматтан кеткен адамдар. Санап олтурсаң көп. Ошолордун арасында, жамаатын таштап кетип калгандар бар. Эртең митинг болот экен, 50 киши чыгат экен десе, жоопкерчиликтен качып, түнү менен ооруканага жатып алгандар бар. Бет деген болуш керек да.
Октябрь районунун Ички иштер бөлүмүнүн мурунку жетекчиси Кулуевди айтып жатасыңар. Аны өзүнүн алдында иштеген үч кызматкери киши колдуу болуп кайтыш болгондон кийин кызматтан мен жалгыз четтеткен жокмун, аны коллегияда олтурган 500гө жакын жамаат четтеткен. Сотко арызданып келгенден кийин, мен аны жамаатына бир эмес эки ирет алып барып киргиздирдим. Бир жолу Капар Баатырканов алып барды. Бирок жамаат Кулуевди кабыл албай койду. Себеби ал жамааттын ишеничин актаган жок. Менде диск турат. Ал дискте жамааттын: "полковник чинин алганда, бизден баланча миң сомдон чогулткансың, ай сайын мынчадан чогултуп турчусуң, муну кылгансың, аны кылгансың, тигини саунага алып баргансың. 7-апрелде жамаатты таштап качып кеткенсиң" деп айтып атышат. Мындан тышкары, ал ошол 3 милиция кызматкери кайтыш болгондо: "мен моралдык укугум жок, кызматтан кеттим, балдар жакшы калгыла" - деп кетип калып, кайра минтип арызданып келип олтурат. Эми бетпактыктын да чеги болот да. Бизде мындай бир түшүнүк бар. Мисалы, жыгылып ыйлап жаткан баланы, өзү күнөөлүү болсо да ар бир адам токтоп, шымын күүп, ордунан тургузуп сооротот. Анысы кандай булар өздөрүнүн кылып койгон кылыктарын унутуп, элдин алдына чыгып, "мени минтип жатат, минтпей койду" деп адеп эле ыйлай берсе, эл деле "Рысалиев буларды таза эле шишкебек кылып, куйкалап жеп жаткан турбайбы"- деп ойлошу мүмкүн да. А, чынында бул жигиттикке жатпайт да. Намыс деген, абийир дегенди бир аз болсо да сакташ керек да.
- Эми бул маселенин аягы эмне менен бүтчүдөй?
- Биз соттордун чечимин аткарып, жумушунан алынгандардын кайра кызматка алганбыз. Азыр ошондой адамдардан жумушка орношо элек дагы эки адам бар. Бирөө Сузак районунун Ички иштер бөлүмүнүн мурунку жетекчиси, экинчиси Жалал-Абадда Түштүк регион боюнча күзөт кызматында иштечү. Бул адамдарга өз деңгээлдерине жараша үй-бүлөлүк шарттарына да карап, кызматтарды сунуштап жатабыз. Жакында булар да кызматка турушат. Мен министр болуп келгенче, буйрук күтүп жүргөн адамдардын саны 300 болчу. Бүгүнкү күнү 80 кишиден азыраак. Бул бир. Экинчиден азыр мыйзам кабыл алынды. Мурун милиция кызматкерлери 50 жашта пенсияга чыкса, азыр 55 жашка чейин узартылды. Бул деген жумуш орду дайым толук болуп турарын кабар берет.
Көп учурда, мен жөнүндө айрымдар ушак таратышып атышат. "ИИМ болбой калды. Рысалиев минтип салды"- деген сөздөрдү айтып атышат. Мен мактангандай болбоюн, бирок ачык айтып коён. ИИМ эмнеге болбой калат? Керек болсо, ИИМ буга чейин болуп көрбөгөндөй өзгөрдү. Мына, ОПГны ким талкалап, ким белин сындырды? Мурун кандай эле? Азыр кандай? Ушинтип сын айткандар, кечээ эле криминалдардын колуна суу куюп, ошолордун сөзүн сүйлөп жүрүшпөдү беле? Же калппы? Ошон үчүн ар нерсенин өзүнүн чеги болот. Абийирди сакташыбыз керек да. Болбогон жерден упай топтоп алсак экен деген аракеттердин эмне кереги бар? Урматтуу полковниктер, урматтуу менин жамаатым! Эгер мен күнөөлүү болсом, анда мени Эл аралык сотторго чейин бергиле. Күнөө болсо, мен мыйзам алдында жооп берем. Эгер өзүңөр күнөөлүү болсоңор, мыйзамга каршы чыкпагыла.
- ИИМ болуп көрбөгөндөй өзгөрдү деп айтканыбыз менен, чынында реформага муктаж да. Реалдуу реформаларды качан ишке ашырасыңар?
- Реформа маселесин эң туура айттың. Ооба, ИИМ реформага муктаж. Биринчиден биздин мыйзамдарыбызды оңдошубуз керек. Биздин мыйзамдарыбыз ИИМди реформа кылууга тоскоолдук жаратат. Экинчиден эл менен милициянын ортосундагы мамилени, ишенимди мындан да бекемдеп, чыңдашыбыз керек. Өзгөчө, МАИ тармагын теске салып, коррупциянын белин сындыруу керек. Айдоочу да, инспектор да акча алып, экөө тең мыйзамды тебелеп жатышат. Мыйзамды тебелендиге калтырбаш үчүн, биз көчөлөргө видео көзөмөл коюшубуз керек. Түркиянын, Грузиянын видео көзөмөлүн көрүп келдик. Ал жактарда мыйзам бузууда чогулган акчалардын 90 пайызы ошол видео көзөмөл аркылуу топтолот. Инспектор кабинетте чыкпай олтуруп, кайсы машине кандай эреже бузганын видеодон көрөт да. Ошол айдоочунун үйүнө почта аркылуу айып төлөө боюнча квитанция жөнөтөт. Бирок буга жетишүү үчүн чоң суммадагы акча керек . Каражат маселесин өкмөт башчысы менен сүйлөшүп жатабыз. Жеке фирмалар да келишим аркылуу да катышып, жардам бериши мүмкүн. Буйруса, бул маселени жакында чечебиз. Бирок бизге бир аз убакыт керек. Себеби, азыр бир ар бир машинени айдоо үчүн 3-4 адамга ишеним кагазы жазылган. Жол эрежесин бузган машиненин ээсине барсаң, "мен эки жыл мурун сатып жибергем "-дейт. Ал кишиден сатып алган кишиге барсаң, ал да сатып жиберген болот. Мыйзамдаштыруу жагын ордуна алып келүү үчүн, элге да убакыт берүү керек. Ошондо ар бир айдоочу ишеним кагазы менен эмес, өзүнүн менчигин жеке өзүнө гана каттатып калат. Машине айдоого ишеним кагазы жазылганда, ал машине жаңы мыйзам боюнча сөзсүз түрдө учётко олтуруш керек. Каттоого туруп, так эсебин көрсөтүүгө милдеттүү болот. Ошондо гана биздин бул мыйзамыбыз толук кандуу ишке ашат. Кыскасы, биз элди да мыйзамды сыйлаганга убакыт беришибиз керек. Андан тышкары, мен ИИМге "дознания" деген мыйзамды киргизип атам. Мисалы, азыр бизде уюлдук телефонду уурдаган бала үч жылга чейин түрмөгө олтурат. "Дознания" мыйзамы ишке кирсе, анда телефон уурдагандар түрмөгө олтурбай, телефондун ордун тургузат, айыбын Банкка төлөйт да, андан кийин сот аны актайт. Ошондо гана ал бала түрмөгө олтуруп, келечегине балта чаппайт. Мамлекет да аны (түрмөдө олтурганда) өз эсебинен бакпайт. Ушундай жакшы саамалыктарды ишке ашырууга биз ичибизден бышып жетилдик. Анын жөн эле төш кагып реформа, реформа деп кыйкыра берсек, анда натыйжасы аз болот. ИИМ реформа болобу, демек сот дагы, прокуратура дагы реформа болууга тийиш. Бирок реформага акча мол керек. Мисал катары айта кетейин, Грузиянын мындан төрт жыл мурунку республикалык бюджети, бүгүнкү ИИМнин бюджетинен аз. Бизге мамлекеттик бюджеттен бөлүнүп жаткан каражат болгону 32 пайыз керектөөбүзгө гана жетет. Айтор, көп маселе келип эле каражатка такалып жатат.
- МАИ тууралуу айттыңыз. Сиз жыл башында МАИ инспекторлорунун жеке машина менен жол көзөмөлдөөсүнө тыюу салган токтом чыгардыңыз эле. Бирок инспекторлор көп учурда токтомду тоготпой, мурункудай эле, жеке машинелери менен "акча чогултмай" өнөрүн өргө чаап атышат го...
- Туура, токтом айрым учурда аткарылбай калып атат. Бирок мунун бир себеби бар. Бизде машине тартыш. ИИМ бүгүнкү күндө машине,техникалык жактан алганда 40 пайызга гана жабдылган. Грузияда болсо, ар бир эки кызматкерге бирден машине экен. Ал машинени эки жыл гана айдашат экен, анан башка жаңы машине...
- Эми криминал маселеси тууралуу сүйлөшөлү. Алыста качып, гезиттер аркылуу актанып жатышкан атактуу криминалдар тууралуу эмне айта аласыз?
- Аларды экстрадициялоо боюнча Баш прокуратура аркылуу тиешелүү тараптарга жөнөткөнбүз. Бирок ал кагаздарга жооп келе элек. Ал адамдарды биз кандай болгон күндө да алып келишибиз керек. Ошон үчүн алар жашынып жаткан мамлекеттер менен бир катар сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатабыз. Кандай кылганда экстрадициялоого жетишерибизди ойлонуштуруп жатабыз. Эгер аларды алып келсек, коомчулукта резонанс жарата турган чоң кылмыштардын бети ачылат эле. Эгер алар таза болсо, гезиттер аркылуу актанышпайт эле. Чындап эле таза экен, таза экендигин көрсөтүшсүн, эл да билсин.
- Максат Абакиров менен Алмаз Бокушев катуу көзөмөлдө деп дайым айтып келесиңер. Ушундан улам коомчулук аларды ушунчалык коркунучтуу криминалдуу топ деп ойлошу толук мүмкүн да...
- Эч кандай коркунучтуу эмес. Мурдагыдай таасири жок. Өздөрүн ОПГ дешеби, дей беришсин. Бирок алар өз орду каякта экенин жакшы билишет жана биз алардын зыянын бир да кишиге тийгизбей тургандай кылабыз. Алмаз Бокушев "мен криминалга тиешем жок, спортко кеттим" айтып кеткен. Мурда ушул экөөнүн жанында жүрүп, криминалдан чыга албай калган балдар бир кылмыш кылып кармалганда сөзсүз Бокушевдин же Абакировдун атын аташат. Биз андайларды өз убагында олтургузуп жатабыз.
"Мен да кан төгүп, бийликти алам, сага миллион доллар берем..."
- Урмат Барыктабасов тууралуу эмне айта аласыз. Убагында ал жигит элге каршы аттанып эсиргенде, сиз тосуп чыгып эсине келтирдиңиз эле. Бирок соттор аны араң төрт жылга кесип коюшту эле. Аны деле толук олтурбай бошонуп, эркиндикте жүрөт...
- Мен ушул маселеге абдан жийиркеничтүү көз караш менен карайм. Бүт болгон окуя Барыктабасов экөөбүздүн ортобузда өтүп жатканын жалпы коомчулук билет, ал тургай ошол окуяны чагылдырып жүргөн алыстан-жакындан келген жүздөй журналисттер аркылуу бүт дүйнөгө тарады. Бирок ошондой болсо да, соттор мени Барыктабасовдун сотуна чакырышкан жок. Күбө катары сурап коюшкан жок. Соттон оңой эле кутулуп чыгып кетти. Бүгүн ал тынч эле жүрөт. Бирок бул көрүнүш эң эле туура эмес болуп калды. Экөөбүз кандай тирешүүлөргө чейин барганбыз, ортодо эмне деген гана сөздөр айтылган жок. Курал такашканга чейин барып: "азыр сени башка атабыз, төшкө атабыз бутуңду сындырабыз" дешти. Анан кийин миллион доллар сунуштады. Айтор көп нерселер болду.
- Ачыкка чыкпай калгандар да болсо керек...
- Албетте, көп нерселер ачыкка чыкпай калды да. Мени күбө катары сотко чакырышкан да, мен соттон баарын айтып берет элем.
- Ачык чыкпай калгандарды мүмкүн болсо, биздин гезит аркылуу коомчулукка айтып койбойсузбу?
- Жашыра турган эч нерсе жок. Баарын айтам. Себеп дегенде, мен жалгыз эмес болчумун да. Жанымда тургандар угушкан, алар билишет. Экөөбүз элден бөлүнүп, алыс барып сүйлөшкөн жокпуз . Ал мага: "жолду бошот, мен бийликти басып алам" - деди. Мен: "Кой, эсиңе кел анте турган болсоң кан төгүлөт да" -десем, "Мага чейин деле кан төгүлгөн, мен да кан төгүп, бийликти алам, кан төгүлсө, кичине төгүлөт да. Мен президент болом! Сени ордуңда калтырып, элдик генерал кылам "-деди. Көрсө, ал кызмат ордуларын эчак бөлүштүрүп, ким кайсы кызматка барат, премьер-министр ким болот, ал адамдардын аттарын журналга жазып алыптыр да. Ошол адамдар да каржыласа керек. Мен: "Токтот мунуңду, Бишкекке өтпөйсүң, сени камайм. Анан элден кечирим сурайсың. Мастар да бар экен, элди алып кет. Эгер сен ушунчалык кыйын болсоң, анда эмне үчүн сен 7-апрелде өлгөн балдарга бир жылкы союп куран окуткан жоксуң? Эмнеге жетим калган балдардын маңдайынан сылап, жардам берген жоксуң? Бир жесирге бир бөлмөлүү там алып бергенге жараган жоксуң? Бир топтон бери издөөдө жүрсөң, эмне үчүн тергөөгө келип, өзүңдүн таза экенин көрсөткөн жоксуң? Жүрү мени менен тергөөгө, мыйзамдуу кылалы ишти, анан өз саясатыңды улант "-деп жүрөгүнө жете турган сөздөрдү айттым. Бирок ал укпады. "Талкалайм" - деп туруп алды.
- Сизди министр кылам деген эмес экен да...
- Жок. Мени ордумда калтырып, элдик генерал кылам деди. Анан кийин ойлондубу, айтор миллион доллар сунуштады. Дагы бир аздан кийин 500 доллар сунуштады.
- Демек сиз менен миллион доллардан 500 долларга чейин соодалашыптырсыз да...
- Миллион доллар сунуштаганда, мен: "миллион долларыңды бер, мен ал акчага шаарга милициянын балдарына чоң бала-бакча салам" десем, "Мен миллионду дароо бере албайм" - деди. "Анда бөлүп-бөлүп бер" дедим. "Жок, мен миллион бере албайм, 500 доллар берем"- деди. "Бер" дедим. Анткен себебим , мен аны жарга такашым керек болчу. Кыскасы, акчасы жок эле, адамдын өзүнө тартыштын амалын кылды да...
- Коомчулуктун көңүл борборунда болуп жаткан коррупцияга каршы жүрүп жаткан күрөш тууралуу кызыктуу айта турган кебиңиз болсо керек?
- Коррупцияга каршы күрөш десе эле, жалаң эле күч органдарын карап олтура бербей, бул өнөкөткө айланган оору менен жалпы коомчулук күрөшүш керек. Ошондо гана эл өзү күткөн жыйынтыкка жетишет. А, бизге тагылган милдетти биз колубуздан келишинче аткара беребиз. Коррупциянын тамырын кыркуу үчүн бир топ мыйзамдарды оңдоо керек. Болбосо, коррупцияны толугу менен жоюу кыйын. Коррупция менен күрөшүүгө ИИМге толук мүмкүнчүлүк түзүп берилсе жакшы болот эле. ИИМ өзү материал топтоп, өзү тергеп, кылмышты өзү козгоп, ишти өзү сотко алып барса, жакшы натыйжаларга жетишмек. Бүгүнкү күнү ушул маселе боюнча ИИМди четтетип коюу туура эмес. Себеп дегенде Кыргызстанда жасалган кылмыштардын 86 пайызы ИИМге карайт. Ошон үчүн ИИМге коррупция менен күрөшүүгө толук укукту беришсин! Мен ушул маселе боюнча Алмаз Шаршеновичке сунуш киргизип: "Бизге ошондой укук берилсе, буйруса бир жылдын ичинде коррупциянын орто деңгээлде талкалап берем, мага ишениңиз"- деп айттым. Коррупция кыргыз элинин баш оорусу болуп жатпайбы, мен ошол коомчулукту ошол баш оорудан арылтам. Ага акылым да, тажрыйбам да жетет. Буга менде толук ишеним бар. Себеби менде команда бар, ишенген элим бар. Дагы бир жолу силердин гезитиңер аркылуу айтып коёюн, мен бул маселеде элдин милицияга, бийликке болгон ишенимин арттырууга кудуретим жетет.
- Беш кол тең эмес дегендей, өзүңөрдүн араңарда да коррупционерлер көп эле да... Тазаланууну өзүңөрдөн баштоо мыйзам ченемдүү көрүнүш десек болчудай?
- Туура биздин арабызда андай адамдар бар, жок деп айтсак ыйманыбызды жеген менен барабар болуп калат. Биздин арабызда да таза эмес адамдар толтура. Өзүбүздү тазалоо иштери эчак башталган, бул маселеде да өз кезегинде иликтөөгө жараша өз жемишин берип жатат. Былтыркы, мурдагы жылкыга салыштырганда, быйыл эле ушул маселе боюнча кызматтан кеткендердин саны көп. Мен жашырбайм. Бизде кандай болуп атса, ошону ачык эле айтам.
- Чоң коррупциялык схемалар боюнча, элге белгилүү коррупционерлер тууралуу ачык маалымат бербейсизби?
- Андай схемалар, чоң коррупционерлердин иштери бизде бар. Бирок ал иштер тууралуу тергөө иштери бүтмөйүнчө ачык айта албайм. Тергөөдө материалдарды топтоп кылмыш козгоп берүү үчүн прокуратурага жөнөтөбүз. Бирок сөздүн ачыгы, кээ бир таза эмес, прокурорлор ошол 9-10 барактан турган материалдарыбызды 2-3 айга чейин "окуп" жата беришет, ишти созушуп. Болбосо бизден алып алышып, убагында кылмыш козгошпой тоскоолдук кылышат . Бул деген элге кылган карасанатайлык да. Эгер мен прокурорлордун көзүн карап, жалдырап олтурбай, ошол коррупционерлерди кармап туруп, олтургузуп салсам болот беле? Болмок да. Анан ошол он баракты ошончо убакытка созушканы, абдан эле туура эмес.
- Кызыкчылыктар бар да...
- Албетте, кызыкчылыктар бар. Ачык эле көрүнүп турбайбы. Ошон үчүн мага жогоруда айткан укукту бере турган болсо, өзүм жыйынтыктарга жетишет элем да. Анан кийин мен чогулткан материалдарды прокурорлор алып, өз кызыкчылыктарынын башын кылтыйтышып басып жатып алышканы, туура эмес. Мындай "өзүм билемдик" менен биз чоң натыйжа чыгара албайбыз.
- Зарылбек мырза, акыркы суроо болсун. Акмат Бакиевди ж.б. кармап келүү боюнча тууралуу бүгүнкү күндөгү аракеттерден маалымат бере кетсеңиз?
- Бул иш негизи ийне менен кудук казганга эле барабар болуп жатат. Акмат Бакиевди "ооруду" деген шылтоо менен качырышты. Анын качып кетишинде чоң адамдардын, чоң кызыкчылыгы бар. Муну эч ким тана албайт. Кезеги келгенде, ачыкка да чыгат деген ойдомун. Ал эми Максим Бакиев тууралуу айтсак, аны издөө тууралуу Интерполго бергенбиз. Бирок алар эреже боюнча саясий иштерге аралашпайт. Бирок биз Максим Бакиевдин саясаттан тышкары, адам өлтүрүүгө, наркотикке, сепаратизмге тиешеси бар экени тууралуу документтерди топтоп жөнөттүк. Эми кандай жооп болот, аны убакыт көрсөтөт.