ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ru ru ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ru fr
"Айат пресс", 26.02.09 - 16-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Өмүрүмдө биринчи жолу короз сойдум"
- Бала кезден бир элес...
- Бала кезден атама окшоштук жактарым бар. Бардык советтик балдардай эле чоңойгом, өтө шок эмес, өтө тентек эмес, ошол эле учурда өтө жоош да эмес, аша чапкан тартиптүү да эмес. Мектепте орто баа менен окугам. Спорт менен моделированиеге кызыгып калчумун, 8-класстан баштап фотоаппарат менен сүрөткө тартканга кызыгып, бүгүнкү күнгө чейин фотоппаратым менен сүрөткө тартып, чыгарганды жакшы көрөм. "Космонавт болсом" деген кыялым бар эле.
- Сырын ката билген пенде дайым эркин болот экен, ичиңизде кандай сыр бар?
- Сырымды сыртка чыгарбай койбойм, үй-бүлөм, кызматымдагылар сырымды жакшы билишет. "Асмандан түшкөн таза жигитмин" деп айтуудан да алысмын, менде да кемчилик бар.
- Жигитчилик уул баланын бийик сапаты, көркү, даңкы жана сыймыгы, ал эми уят өлүмдөн катуу дешет.
- Жигитчилик бар деп ишенем. Мага "жигитчилик сапатың жок экен" деп айткандарды уга элекмин. Өзүмдү өзүм мактагандан алысмын, башка бирөөдөн сурасаңыз, мүмкүн жакшы жооп алмаксыз. Жаман сөз болсо, өзүм туура эмес сүйлөсөм, "баласынын кылган ишин кара, атасын уят кылып, абройуна шек келтирип жатат" дешсе уялам.
- Коомдогу сүйүндүргөн жана күйүндүргөн нерсе?
- Күйүндүргөн көп, аны айтып түгөтө албайсың. Өкүнгөнүм, жашым өтүп баратат, мурдагыдай жаш эмес экенимди сезип калам. Адамдын ичи таза эмес, коомдо тазалык аз, кандай сүйлөп, эмне кылсак да эч кимге жакпайсың. Чындык өкүм сүрсө, көп нерсе түшүнүктүү, көп нерсе кечиримдүү болот эле. Элге бирди сүйлөп, бири-бирибизге бирди сүйлөп, адамдын мүнөзү мезгил өткөн сайын бузулуп жатат. Эң коркунучтуусу кошоматчылык көбөйүп, өзүмчүлдүк, жердешчилик деген күч алды. Шаарда чоңоюп, окуп, шаарда тарбияландым, мурда жердешчилик дегенди билип, түшүнбөптүрмүн. Саясатка киришкенден кийин түшүнүп калдым, кыргыз болуп туруп, жер-жерге бөлүнүү бул өтө чоң коркунуч туудурат. Ал эми сүйүндүргөн деле көп эмес, эң негизгиси бактылуу үй-бүлөм бар, энем, бир-туугандарым бар, кандай кыйынчылык болсо да мамлекетибиз өнүгөт деп ишенем. Тирүүлүк өтүп жатат, кыштан кийин жаз, анан жай, күз берекеси келет, иши кылып, жашоо өз нугу менен.
- Достукка кандайсыз? Дос арасынан сатып кеткендери болду беле?
- Студент кезден бери эң жакын 3 эле досум бар. Кийинчерээк 1-2 дос кошулду. Досторумдун арасынан сатып кеткен болгон эмес. Аз болсо да саз досторум бар, ар убакта жөлөк-таяк болуп кандай кырдаал болсо түшүнүп, колдоо көрсөтүп келишет. Мүмкүн бала кезден чогуу чоңоюп, бир туугандай мамиледе болгондукубу, айтор досторума жакшы баа берем.
- Кыз талашып кызыл чеке болдуңуз беле?
- Бала кезде сүйүү деле, уруш деле болгон. Кыз талашып мушташкан жокмун. 1-курста сүйүп калган кызыма баш кошуп, чогуу бактылуу түтүн булатып жашап келатканыбызга 28 жыл болду. Келинчегим мектепти Жалалабаддан бүтүп келип, чогуу бир курста окуп калдык. 1-курсту аяктаган соң, бизди Казахстанга "курулуш отрядга" жиберишти, ошол жерден болочок келинчегимди көрө калып дароо сүйүп калгам. Аркасынан чуркап, 4-курска чейин шынарлашып жүрүп үйлөнгөнбүз. 5-курста кыздуу болдук, эки кыз, бир уулум бар.
- Келинчегиңиз жүрөгүңүздү кантип арбап алды? Аркаңыздан жүгүрүп "сүйөм-күйөм" деген кыздар болдубу?
- Келинчегим өзүн көрсөткөн, өтө тың эмес, четте өзүнчө жүргөн кыз эле. Менимче, ошол кезде назиктиги арбап алган деп ойлойм. Бир көргөн адам анын ушул назиктигин көрбөй, байкабайт эле. Мен үчүн назиктиги, сыпаалыгы өзгөчө болгон. "Сүйөм" деп акылынан айныган кыздар деле болбоду. Жаш кезде кыздарга жага турган деле кебете-кешпирим болбоптур. Илмийген апарык, куркуйган узун эле неме болчумун, андайларды ал убакта деле кыздар карабайт эле.
- Ар бир үй-бүлөдө казан аяк кагышпай койбойт. Ошондой учурда көбүнчө эмне тууралуу кер-мур айтышасыңар?
- Акыркы 5-6 жылды эске албаганда, ага чейин уруш-талаштар болуп келген. Кеч келип, ичимдик ичип келип, же үйгө түнөбөй калсаң, сөзсүз суроо-сопкут башталат, анан мен ага болбогон бир жомокту айткым келбечү. Жашырганда не көпчүлүк учурда уруш, чатактын 99 пайыз күнөөкөрү мен болчумун. Жүрүш-турушум, сүйлөгөн сөзүм, чоң себепкер эле. Ошол нерселерди убагында моюнга албай, ошондон улам чыр-чатак чыгып, уруш көп эле болгон.
- "Эркектин шапалагы болбосо, аялдын шайтаны күч алат", демекчи, жубайыңызды урган учурлар болду беле?
- "Жок, урган эмесмин" деп мактангандын өзү калп болуп калат го. Себеби, тайатам өзү молдо болгон, үйлөнгөндөн 5-6 жыл өткөндөн кийин Кара-Сууга тайатамдыкына барып калдык. Тайэнем, энем, анан келинчегим отурган, ошондо тайатаман "аял кишиге кол көтөрсө болобу" деп сурасам, "аял кишини уруш керек, бирок" деп, менин аялыма карап туруп, "Атыргүлгө кол көтөрбө, Атыргүл абдан тартиптүү келин" деп айткан эле. Ушундай дипломат киши экен, келинчектин көз карашын байкап, көңүл оорутпагыдай сүйлөгөн. Анан мен тамашалап "молдо киши айтса демек ошону аткарса болот" деп калам. Жаңы үйлөнгөндө казан-аяк көп кагышкан, бирок, колун сындырып, же көзүн көгөртө урган болгон эмес. Соо эмес кезимде түртүп коюшум мүмкүн, ал эми соо кезимде чындыгында аялга кол көтөрө албайм. Таарынтып алсам, аялым былтыйбай эле, мен былтыйып 3 күн жүрөм. Эмнегедир көпчүлүк учурда мен кечирим сурагандан качат элем. Туура эмес кылсам деле кечирим сурагандан тартынып турам. Анан келинчегим жеңилип, биринчи өзү сүйлөп калат.
- Жубайыңыз үйдө кандай кожейке деп айтаар элеңиз? Өзүңүз ашканага баш багып, тамак жасап же кир жууган учур болуп калабы?
- 28 жылдан бери жашап жаткандан кийин ал үйдө жетекчи ордун ээлеп алган. Үйдүн кожоюну катары мен келинчегиме ыраазымын. Келинчегим түрдүү тамак жасап берет, бирок тамак тандап жебейм. Кызым акыркы кезде бизди эркелетип, ар түрдүү ашкананын тамактарын жасап берип жатат. Мен тамак жасаганга аракет кылдым, бирок, тамак жасоонун ыкмасы мага жакпай калды. Жумуртка кууруп жеш колуман келет. Телевизордон "Смакты" көргөндө кызыгып, "бир-эки тамак жасаганды үйрөнүп алсам жакшы болмок" деп калам. Бирок тамак жасагандын өтө деле зарылчылыгы жок, себеби ашканада мыкты чебер жубайым, кызым бар дегендей... Балдар кичинесинде тирликке жардамдашчумун, кир жууган учур деле болгон эмес, бирок жаш кезде келинчегим кир жууганда кир сыгып, жайышып жардам берчүмүн.
- Кыргызчылыкка кандайсыз? Куран окуп, ырым-жырымдарды колдоносузбу? Арак менен доссузбу?
- Өзүм динге берилбейм, себеби, атеистмин десем болот. Бирок, кыргыз болгондон кийин, кыргыздын ырым-жырымдарына ишенип, каада-салтын колдонуп келем, бирок, куран окуганды билбейм. 20 жыл болду, оозума арак, пиво албайм. Жаш кезде жакшы эле ичкенбиз, кандай мас болсом деле көчөдө жатып калган болгон эмес. Өзүм жалгыз ичпейм да, сөзсүз жанымда досторум болот, анан алар үйгө жеткирип коюшат. Анда атам биринчи катчы болуп кызматта турган кез. Канчалык мас болсом да "атамды уятка калтырбасам экен" деп, эске алып жүрчүмүн. Ден-соолугума байланыштуу ичпей калгам. 2 жыл мурда Баварияга барып, ошондо "Бавариянын пивосун кантип татпай коем" деп, бир- эки кружка ичкем.
- Депутаттар сауна, бильярд, казинодон чыгышпайт дешет...
- Ар бир нерсенин өз убагы болот экен. Ошол эле сауна, казино, башка оюн-зоокторго деле барып жүргөнбүз. Ал убак өтүп кетти, бир нерсени түшүнгөндө андай кызыгуу өзүнөн-өзү жоголуп кетет. Акыркы убакта мен балык кармаганга кызыгып жүрөм. Жайында эки күндүн биринде балыкка барам. Кышында музду оюп туруп, түшсө да, түшпөсө да, балык кармап отура берем. Мен үчүн эс алуунун бирден бир жакшысы-балык уулоо.
- Искусствого кызыгып, ырдап, бийлегенге кандайсыз?
- Ушуга шыгым жок, кээде өкүнүп "шыгым болгондо, депутат болуп убара болбой, ырдап, жок дегенде той-топурда бир калпак, бир көйнөккө ээ болмокмун" деп тамашалап калам. Келинчегим да ырга жок, бийлегенди жакшы көрөт.
- Күзгүгө каранып сыланып-сыйпанасызбы?
- Кээде күзгүгө карангым келбейт. Дегеле акыркы кезде өзүмө өзүм жакпайм десең. Шымдар батпай, курсак салаңдап, майлар чыгып, беттер балтайып турса эмнем жакмак эле. Өң-келбетти оңдош үчүн спорт менен машыгыш керек. 8 жыл мурдагы өң-келбетим өзүмө жагып, жакшы болчу. Негизи спортко мурда кызыгып, тенниске, футболго барып калар элем. 7-8 жылдан бери спорт менен машыкпай калдым. Жаш өткөн сайын кадимкидей билинет, бары бир мурдагыдай эмессиң.
- Сүйүү бар жерде кызганыч бар эмеспи. Кызганычка кандайсыңар?
- Келинчегимди ашыкча кызганбайм, себеби ал кызганычка кырдаал түзбөдү. Ал эми келинчегим кызганганганына жаш кезде мен көп себепкер болгом. Бетиң кызарып кеч келип калсаң дароо түшүнөт да, суроо-сопкут башталат. Эми экинчи дүйнөлүк согушка караганда, майда эле уруштар болуп келген. Үй-бүлө сакталганы келинчегимдин кечиримдүүлүгүнөн, акылдуулугунан, чыдамкайлыгынан болгон. Анын ордуна башка аял болгондо эбак эле ажырашып кетмек. Айта турган кез келди, кайын атам, кайненемди мактап коюшум керек. Бир убакта келинчегим төркүнүнө таарынып кетип калганда, "өзүң тандагансың, эми чыдап жаша, бар кет" деп катуу айтып кетиришкен. Бул мен үчүн ошол кезде чоң сабак болгон, мага чоң колдоо болуптур, азыр мен деле ойлоп калам, эгер кызым ошентип таарынып келсе, урушуп кууп жиберем го деп.
- Кой союп, жиликтегенди билесизби?
- Кой сойгонду билбейм, аракет да кылган эмесмин, "билбесем, билбейм" деп эле айтам, анын уяты деле жок. Карап турсаң айылда чоңойгондор деле билбейт. Өмүрүмдө 2 жыл мурда корозду биринчи жолу сойгом. Балыкка барганыбызда 6 кишиге тамак жасаш керек болуп, бирөө да бычак кармабаган жан экен, анан айла жок мен сойгом. Кой сойгонду билбесем да, анча-мынча устукандаганды билем.
- Акыркы кезде сизде пайда болгон жакшы жана жаман сапаттар...
- Экөө тең пайда болду десем болот. Акыркы убакта өзүмдү өтө акылдуумун деп эсептеп, "менин айткан сөзүм туура, башканыкы туура эмес" деген сапаттар пайда болду. Жакшы жагым, анда-санда чыдамдуулук пайда болду. Ал эми кечиримдүүлүк деген менде жок, дос болсо дос болуш керек, душман болсо душман болуш керек. Бирок, ачуу душмандарым болбосо да, көрө албастар бар экенин сезем.
ActionTeaser.ru - ???????? ???????