lez en hbs_cyr ru ky tt en sv fr de de fr fr fr sv en ja fr nb fr de en mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk mn ky ky ky ky myv ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky hu ky
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Ак үй уйкудан качан ойгонот?
"Чек ара жана газ маселеси өтө кооптуу"
Коомдук ишмер Темирбек Асанбеков "Вечерний Бишкек" гезитинин пресс-борборунда өткөн маалымат жыйынында Кыргызстандагы чек ара жана газ көйгөйлөрү боюнча өз оюн билдирди.
- Бүгүнкү күндө Кыргызстандын коңшу өлкөлөр менен чек ара маселеси оор абалда турат. ЖККУнун деңгээлинде чек ара маселесин чечүү керек. Кыргызстан түштүк тарапта айланма жолду курууну баштаган, бирок коңшу мамлекет ага каршы болуп, бул иш токтоп турат. Учурда Кыргызстан Барак эксклавындагы жашоочуларды чыгарып жатат. Анын ордуна Өзбекстан менен сүйлөшүп, ал жактагы абалды жөнгө салса болмок. Негизи түштүктө болуп жаткан азыркы маселелер тууралуу кандай чечим кабыл ала турганын өкмөт коомго туура түшүндүрүш керек эле. Тилекке каршы бул маселе боюнча эч кандай маалымат жок.
Экинчиси, түштүктөгү газ маселеси. Кыргызстан газ боюнча башка мамлекетке көз каранды болгондуктан, Орусияга газ тармагын берүү саясый жактан туура кадам болгон. Бирок бүгүнкү күндө Ош шаарынын жашоочулары эки айдан бери газсыз отурушат. Ал жерде эмчектеги баладан тартып, улгайган адамдарга чейин кээде электр энергиясы да өчүп, кыйналып жатышат. Аларга эмне деп түшүндүрүшөт? Газдын өчүрүлө турганы боюнча элге алдын ала эскертиш керек болчу. Ушундай социалдык көйгөйлөр чоң маселелердин чыгышына себеп болушу ыктымал.
Мен Ооганстанда кызмат өтөп келгем. Ошондон улам кооптуу зона эмне экенин мыкты билем. Бүгүнкү күндө бизде коркунучтуу зоналарга коопсуздук кызматы иштеш керек. Биздин өлкөгө канча чет өлкөлүк жаран кирип чыгып жатат, алардын максаты тууралуу так маалымат жок. Андыктан өлкөбүздөгү коопсуздукту алдын ала турган болсок, азыртадан сырттан келген ар кандай агымдарды, жарандарды тактоого алуубуз шарт. Негизи биз сындаганды гана жакшы көрөбүз. Бирок коопсуздукту алдын ала эскерткенди билбей, кийин гана күнөөлүүлөрдү издеп калабыз.
Биздин экономикада да көйгөй-лөр көп. Ар бир мамлекеттин өзүнүн потенциалы бар. Мисалы, адам ресурсу, табигат байлыгы. Ушуларды илимий изилдөө иштеринин негизинде карап, экономиканын алдыга өнүгүшү үчүн колдонушубуз керек. Жыйырма жылдан бери эле мындай маселелерге кол коюлганы менен жыйынтык байкалбайт. Тилекке каршы биз өзүбүз эч нерсе чыгарбай, башкалардын эсебинен жашап келебиз. Мисалы, "Кумтөр" бюджетке каражат алып келүүчү ишкана. Бирок дайыма анын тегерегинде ызы-чуу болуп келет. Жоопкерчилик бизде жокко эсе, - деди.
Ал ошондой эле нааразычылыктарды билдирүү боюнча тынчтык митингдери болушу керектигин, бирок ал коомго зыянын тийгизбеши керектигин айтат. Сырттан алынып жаткан карыздардын көпчүлүгү социалдык коргоого алынган элдин көйгөйүн чечүү үчүн алынып жатат дейт. Андыктан биз сырткы күчтөргө таянбастан, өзүбүздүн ички ресурстарыбызды колдонуп, маселелерди чечүүгө аракет кылышыбыз керек деди ал. Быйыл мамлекеттүүлүктү чыңдоо жылы деп жарыяланган, бирок ал тууралуу эч кандай иш-чаралар өткөрүлбөй жатат. Жакында эле Советтер Союзунун Баатыры каза болду. Аны деле жакшы узата алган жокпуз. Мисалы, Турдакун Усубалиев көп жылдар бою Кыргызстандагы жооптуу кызматтарды аркалап, мамлекетке жакшы иштерди жасады. Ал 95 жашка чыкты. Биз өзүбүздүн инсандарды баркташыбыз керек. Быйылкы жылды Турдакун Усубалиев жылы деп жарыялоо керек, - деди Темирбек Асанбеков.
Быйыл жай болбойт го
2-3- июнь күндөрү тоолуу райондордо жааган кардын кесепетинен биртоп мал кырылды. Ак-Талаа районунун Орто-Сырт, Кара-Суу жайыттарында отурукташкан чабандар майда жандыкты мындай кой, бодо малдан кол жууп жаткандарын кабарлашты.
Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин берген маалыматына ылайык, 2-июндан баштап тоолордо кар аралаш жаан жаап, айрым аймактарда жаан мөндүргө айланган. Ак-Талаа районунда 3 жылкы, 1 уй, 236 кой-эчки өлсө, Ак-Чий аймагындагы Орто-Жайлоодо 108 кой-козу өлдү. Ал эми Токтогул районунда 100 баш майда мал эч кандай жаан-чачынга тиешеси жок эле пастереллез (кан аркылуу жугуучу) ылаңынан өлгөнү маалым болду.
Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунда мөндүрдүн кесепетинен бир эле чабандын 187 майда жандыгы өлгөн. Мал баккандар өлгөн малдын эни бар кулагын кесип ээлерине өткөрүп беришкен. Ала-Букадагы жалпы чыгым 950 миң сомду түздү. Ош облусунун Алай районунда 3-июнь күнү калыңдыгы 20 см жеткен кар жааган. Айрым аймактарда кар андан да калың түшүптүр. Кардын жаашы менен малчылар майда жандыктарды, бодо малдарды жакага түшүрүүгө аргасыз болушкан. Мындан тышкары азыр чабандарды тоют маселеси кыстап турган кез. Малдын оозуна эптеп илинип турган чөптү кар басып, жут да жарга такап турат.
Мал-жанынан айрылып чыгымга учурап жаткан чабандарга биринчи жардамды Өзгөчө кырдаалдар министрлиги көрсөтүүдө. Мал ээлеринин көпчүлүгү жайлоого малды кыркып туруп жиберишет. Жалаң териси менен калган майда жандыктар суукка туруштук бере албай өлүп жатышат. Кээ бир райондордо чабандар малды кырктырбай туруп жайлоого чыгарышат. Ал эми кыркынга атайын күн толук жылыган мезгилде, июнь айынын ортосунда жакага түшүрүшөт. Бул ыкма аз да болсо суукта малдын өлүмүн азайтат. Бирок учурда июнь айы толук жылуу болот дегенге кепилдик жок. Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин билдиргенине караганда, июнь айы жаанчыл болуп, тоолуу аймактарда дагы сел жүрүшү күтүлөт.
Кайсы "дос" келээр экен…
Майлуу жер бош калбайт
3- июнь күнү "Манас" аэропортундагы АКШнын транзиттик жүк ташуулар борбору өз мүлктөрүн кыргыз тарапка салтанаттуу өткөрүп берди. ТЖБнын башчысы Джон Миллард борбордун символикалык ачкычын Кыргызстандын Улуттук гвардиясынын өкүлүнө тапшырды.
Америкалык авиабаза Кыргызстанга 2001-жылы декабрь айында Афганистандагы антитеррористтик операциянын алкагында ачылган. Он үч жылдан бери Афганистандагы террордук иштер түп-тамырынан бери тыйылбаса да, авиабаза биздин бюджетке жакшы эле салым кошуп келгени баарына маалым. Казынага кошкон каражат менен бирге америкалыктар биздин жерде жакшы эле "бийлешти". Мисалы, 2002-жылы март айында авиабазанын коопсуздук кызматынын офицери Дэниэл Марион шаардын ичинен эки аялды уруп кеткен. Мас абалында рулга отурган америка аскери бул кылмышы үчүн 1000 доллар берип кутулган. 2003-жылы аскерлер кыргыз жаранын кабыргасы сынгыча сабашкан. Андан кийин чоң муштумдар көбөйүп, атургай кыргыз кыздарын зордуктоого аракет кылган фактылар да катталган. Ал эми 2006-жылы декабрь айында транзиттик зонада иштеген кыргыз жараны Александр Иванов америкалык аскердин колунан каза тапкан. Кеткен келинди жамандаган сыяктуу биз америкалыктардын кылыгын санап отуруудан алыспыз. Болгону жогорудагы фактыларга карабай кыргыз бийлиги аларга жакшы эле кең пейилдигин көрсөттү. Базадан чыккандан кийин америкалыктар 200гө жакын объектини калтырууну пландоодо. Алар - көптөгөн имараттар, ар түрдүү мүлк-шаймандар, транспорттук каражаттар, медициналык жабдуулар, спорт менен машыгууга ылайык тренажерлордун түрү. Айтор жалпы суммасы 30 млн. долларды түзгөн жабдуулар биздин карамагыбызга толук өтөт.
Андан тышкары ишмердиктин негизги бөлүгү токтотулганына байланыштуу транзиттик жүк ташуулар борборунун аймагы электр энергиясынан ажыратылды. Мурда бул жерде 1200 туруктуу аскер адамдары болгон болсо, учурда ТЖБда 300дөй аскер калды. Транзиттик борбордун салтанаттуу жабылышында АКШнын Кыргызстандагы элчиси Памела Спратлен биздин өлкөнүн өнүгүшүнө Америка мындан ары да салым кошо берерин, 12 жыл колдоо көрсөткөнү үчүн ыраазычылык билдирди.
Эми америкалыктардан калган авиабазаны иштетүүнү биздин чиновниктер Россия менен Түркияга сунуш кылууда. Мындан сырткары эл аралык 7 ири компания "Манаска" өнөктөш болууга кызыкдар. Америкалыктардын кетиши менен өлкөнүн бюджети кыйла бөксөрүп, 700 кыргыз жараны жумушсуз калды. Авиабаза кайрадан ишке киргенче аны кайтаруу милдети Улуттук гвардияга жүктөлгөн. Эми америкалыктар калтырган жабдуулар жең ичинен таланып-тонолбосо болду.
Экономика эшикте, саясат сеңирде
Бажы биримдигине шашып кирип баратабыз…
Бажы биримдигине (ББ) кирүүгө жарым жыл убакыт калды. Элдин көбүн тынчсыздандырып турган суроо - кымбатчылык. Бажы биримдигине кирсек кандай күн башка түшөөрүн, мындан ары экономика кандай тепкич менен көтөрүлөөрүн Экономика министрлигинин кызматкерлери тегерек столдо түшүндүрдү.
Жеке ишкерлер, аткаминерлер өздөрү жакшы түшүнө элек бул кадамды карапайым элге кантип жеткирүү керек? Союз ураган мезгилге салыштырмалуу азыр ББ тууралуу элдин түшүнүгү, моралдык жактан даярдыгы аз да болсо бар. Ошентсе да элдин ашыкча чочулоосун Экономика министринин орунбасары Данил Ибраев жокко чыгаргандай болду. Анын айтуусуна караганда, Бажы биримдигине кире турган болсок азык-түлүккө болгон баа көтөрүлбөйт. ББнын курамындагы өлкөлөрдөн келген товар кымбат болмок тургай, тескерисинче баасы бир аз төмөн болушу мүмкүн. Ал эми Кытайдын товары кыйла кымбатташы күтүлүүдө. 2015-жылды жаңы экономика менен тособуз деп жапатырмак киришип жаткан чиновниктер азыр "жол картасын" ишке киргизүүгө аракет кылып жатышат.
ББнын инспекторлору учурда Кыргызстандагы 5 сүт, эт азыктарын өндүргөн ишканалардын ишин текшерүүдө. ББга кирсек Кыргызстан башка өлкөнү сүт, эт продукциясы менен канчалык деңгээлде камсыздай аларын текшерүүнүн жыйынтыгы көрсөтөт. Алты айдан аз убакыт калганда ББга кирүүгө бардык талапка жооп бергидей даярдыктарды көрүп үлгүрөбүзбү? Азыркы өкмөттүн кебетесине караганда, Бажы биримдигине кирсек оңбой эле калдык го.
Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар