ru cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky
"Аалам", 25.11.08 - 4-бет: Полит-элита...•
Чет элдик ишкерлерди биздин "көшөгө оюндар" кызыктырбайт
Кыргызстан эгемендик алган кезден бери он жети жыл өтсө, Кумтөр алтын кенинин тегерегиндеги чырлуу жагдайлар да ошончо жылдан бери уланып келет. Айрым адамдар муну ири саясый оюнга айлантышты, жеке кызыкчылыктардын үстөмдүгү республикадагы көзгө басар Кумтөр кенинин жалпы элге пайдасын көлөкөгө сүрдү. "Аалам" газетасы алтын маселесине атайын иликтөө жүргүзүүнү көздөп жатабыз, ак-карасын ажыратып берүүгө арналган макалалардын сериясы окурмандарга сунушталмакчы.
Төмөндө канадалык "Центерра" жана "Кумтөр оперейтинг компани" компанияларынын ушу жылдын үчүнчү кварталы боюнча жүргүзгөн иштери туурасындагы алынган маалыматты окурмандарыбызга сунуштайбыз.
Ушу жылдын июль-сентябрь айларынын ичинде Кумтөр алтын кенинде 133813 унция же 4 162,05 кг алтын өндүрүлдү. Жыл башынан бери 319707 унций же 9 944 кг алтын өндүрүлгөн. 9 ай ичинде салык жана милдеттүү төлөмдөрдү кошо эсептегенде 1 млрд 182,47 млн сом бюджетке которулду.
2008-жылдын III кварталында "Кумтөр" кениндеги алтынды өндүрүүнүн көлөмү 133813 унцийди түздү, бул өткөн 2007-жылдын ушул мезгилине салыштырганда 73% га көп. 2008-жылдын II кварталына салыштырмалуу III кварталында алтын өндүрүүнүн көлөмү 20%га өстү.
2008-жылдын III кварталында сатылган алтындын көлөмү 111 121 унций же 3 456,25 кг ды түздү. Бул 2007-жылдын ушул мезгилине салыштырганда 35% га көп. III кварталда алтынды сатуу 95,7 млн долларга жетти. Өткөн жылдын ушу мезгилине салыштырмалуу булл 72%га көп. Бул көрсөткүчкө алтындын баасынын өсүшүнүн жана сатуу көлөмүнүн көбөйүшүнүн эсебинен жетишилди. Аталган кварталда алтындын 1 унциясынын наркы 861 долларды түздү, өткөн жылдын ушу кварталында бул баа 677 долларды түзгөн. "Кумтөр" кенинде өндүрүлгөн алтын "Кыргызалтын" ААКсы тарабынан сатылып алынат жана кайра иштетүү жана андан ары сатуу үчүн аффинаждоочу ишканаларга жөнөтүлөт. Бул КОК ("Кумтөр Оперейтинг Компани") "Кыргызалтын" ААКму жана КР өкмөтүнүн ортосундагы алтынды жана күмүштү сатуу жөнүндөгү Келишимге ылайык жүргүзүлөт.
Сатылган продукциянын өздүк наркы
2008-жылдын III кварталында сатылган продукциянын өздүк наркы 64,2 млн долларды түздү (2007-ж. III кварталында - 45,9 млн доллар). Унцияга которуп эсептегенде сатылган продукциянын өздүк аркы өстү жана 577 долларды түздү. (2007-ж. III кв. - 557 доллар).
Кумтөрдөгү эксплуатациялык чыгымдар III кварталында өткөн жылга салыштырмалуу өстү. Чыгымдардын өсүшү негизинен тоо техникалык паркын жана ишкананын фабрикасын тейлөөгө (16,8 млн доллар 2007-жылдын III кварталында бул 14,5 млн долларды түзгөн) кеткен, отунга, реагенттерге ж.б. чыгымлык материалдарга (21,3 млн доллар, 2007-ж. - 12,0 млн доллар), КР граждандарынын айлык акы фондусунун (12,8 млн доллар, 2007-ж. III кварталында 8,9 млн доллар) өсүшү, кургатуу боюнча жүргүзүлгөн иштерге (2,3 млн доллар) кеткен чыгымдар менен байланышкан. Негизги чыгымдык материалдарга жумшоолор, негизинен дизель майларына, тегирмендердин болот шарларына, натрий цианидине жана электрэнергиясына баалардын өсүшү менен жогорулады.
Өндүрүлгөн продукциянын өздүк наркы
Продукциянын унциясын өндүрүүгө (алтын өндүрүүгө) жумшалып жаткан учурдагы акча чыгымдарынын жалпы көлөмү өткөн жылга салыштырмалуу дээрлик өзгөргөн жок, быйылкы III кварталда бул 561 долларды түзсө, былтыр 562 долларды түзгөн. Б.а. 2008-жылдын II кварталына салыштырмалуу бул көрсөткүч 631 долларды түзгөн.
2008-жылдын III кварталында геологдук чалгындоолорго кеткен чыгымдар 3,6 млн долларды (2007-ж. III кв - 2,3 млн доллар) түзүп, бургулоо иштеринин көлөмүнүн көбөйгөнүнө байланыштуу өскөн. III кварталда Кумтөрдөгү бургулоо иштери борбордук карьерде жүргүзүлдү. 2008-жылдын IV-кварталында бургулоо иштери учаскокторду чалгындап бүтүрүү максатында жүргүзүлөт. Бул участоктордо буга чейин бургулоо иштери аз же такыр жүргүзүлгөн эмес. Аталган учасктоктор Кумтөрдүн борбордук карьери менен Кашка чоку мөңгүсүнүн ортосунда жайгашкан.
2008-жылдын III кварталында капиталдык жумшоолор 18,4 млн долларды түздү, анын ичинде 11,2 млн доллар негизги фонддорду модернизациялоо иштерине (калдыктар көмүлгөн жайлардагы дамбаларды бекемдөөгө), бир бульдозерди алмаштырууга жана САТ785 маркасындагы бир нече жүк машиналарын капиталдык ремонттон өткөрүүгө жумшалды.
КР бюджетине төлөмдөр жана милдеттүү которуулар
Ушу жылдын 9 айында КР бюджетине салык түрүндө жана КР соцфондуна ж.б. төлөмдөр 1 млрж 182,47 млн сомду түздү. Булл былтыркы жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 42,6% га көп (2007-ж. 9 айында - 829,19 млн сом).
Мурда пландаштырылгандай, алтын көп делинген зонасы ачылып, бирок кендеги металл күткөндөн ылдый болуп чыкты. Буга байланыштуу 2008-жылы "Кумтөрдө" 550-580 миң унций (17,1-18 тонна) алтын өндүрүү күтүлүүдө. Бул өткөн кварталдын пландаштырылган көлөмүнөн (580-620 миң унций же 18,0-19,3 т) аздык кылат.
КР өкмөтү менен сүйлөшүүлөр
"Центерра" 2008-жылы 25-сентябрында эларалык арбитражга буга чейин 2008-жылдын 29-октябрына чейин узартылган өзүнүн доо арызын токтотууга макул болду. Компания "Кумтөр" маселелери боюнча "Камеко" корпорациясы жана КР өкмөтү менен сүйлөшүүлөрдү улантууда.
"Центерра Голд Инк" компаниясынын башкы кызмат адамы Стивен Ланг 2008-жылдын III кварталынын негизги жыйынтыктары жөнүндө:
"Өткөн кварталда компаниянын ишканалары жыл башынан бери 63 млн долларды түзгөн ликвиддүүлүктүн бараандуу көлөмүн камсыз кылышты. Мен КР өкмөтү менен сүйлөшүүлөрдүн улантылып жатканын жана эларалык арбитраждагы угуулардын токтотулганын кабарлайм. Бул биздин сүйлөшүүлөрдүн улантылып жаткандыгынын фактысы. Сентябрда Кумтөрдөгү алтынга бай SB зонасына чыктык. Бирок иштин биринчи этабында кендеги металдын катышы биз күткөндөн ылдый болуп чыкты. Биз Кумтөрдө SB зонасына тереңдөө менен металлдын катышы бир топ жогору кенди табууга ишеничтен тайбасак да, III кварталда мурда белгиленген өндүрүштүн көлөмүн азайтып, чукул пландарыбызга өзгөртүүлөрдү кийирдик.
Кумтөрдөгү алтын өндүрүүнүн бир топ жогору болушу IV кварталда, биз SB зонасынан бай кен ала баштаганда күтүлүүдө".
Центерра Голд Инк ("Центерра") компаниясы алтын казууну өнүктүрүүгө багытталган компания болуп эсептелет жана Борбор Азияда, мурдакы Советтер Союзунда жана башка өнүгүп жаткан өлкөлөрдө алтын кендерин алуу, чалгындоо жана иштетип эксплуатациялоо иштери менен шугулданат. "Центерра" түндүк америкалык алдыңкы алтын өндүрүүчү жана Борбор Азиядагы алтын өндүрүүчү батыштык ири компания болуп саналат. "Центерранын" акциялары Торонтонун Фондулук Биржасында (ТСХ) CG белгиси астында айлантылат. Компания Канадада, Торонто шаарында жайгашкан.
Эскертүү: Трой унциясы - 31,10348 граммга барабар.
Кыргыз Республикасындагы төлөмдөрдөн башка акча суммалары АКШ долларында көрсөтүлгөн.