fr cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky hbs_cyr ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky tt ru
"Аалам", 10.03.09 - 7-бет: •
Ар балага ар кандай мамиле керек болот
Он жылдын ичинде биздин өлкөбүздөн жакшы жардам берген Жаныш Бакиев гана болду, чынында. Ысык- Ата ысык булак боюнча соттошуп атканда жакшы юрист берди. Ысык- Атаны Жогорку Соттон утуп алсак, профсоюздар кайра тартып алмай болуп атышат. Ошону белекке берген Карюгин аттуу киши өзү каза болгон эмес, баласы каза болгондо рухий дүйнөгө, кудай жолуна түшүп кетиптир. Ошондон бери аны көрө элекпиз. Беш жылдан бери эле ошол булак боюнча соттошуп келатабыз. Бизден аны тартып алгысы келгендер бар.
Азыр жергиликтүү эл менен мамилебиз жакшырды. Жаныбыздагы эле мектепке барып калышты.
Апостол Матвейдин сөөгү ушул монастырда калган экен деп да чыгышты, Баарына чыдап келатабыз. Бул абдан кооз жер да, ошого да суктанып, туризм болчу жер экен дегендер бар.
Менден көп сурашат "сиздерге эмне азап ушунча баланы багып" деп. Кээ бирлер жакшы түшүнбөй атат, Түшүнгөн кишиге баладан артык байлык бул дүйнөдө жок. "Я люблю, тебя мама" деп туш- туштан мамалап, кат, открытка жазып турушса, бул деген өзүнчө бир бакыт. Он жылдан кийин элестетиңизчи, кандай болот. Мен эч убакта жалгыз калбайм. Балдар үйүн жаап салса деле алар мени мамалап турушат. Ушу айылдан келин алып, кулдугум бар деп кудага бардык. Кыздарыбызга сеп даярдап атабыз четинен.
Ата- энеси же жакын туугандары табылганда барам десе балдарын берип коебуз. Кээ бири өз апалары менен кетпей да коюшат. Бирок биз эч убакта аларга ата- эне, жакындарын жамандабайбыз.
Гүлнара Дегенбаеванын жүрөк титиреткен, ыйлаткыдай аңгемелерин уга бермекпиз. Бирок ал шашып жатты. Жогорку Кеңешке кетмек.
Мындагы кыздар- балдар абдан түнт, коркок деп айтып жүрүшөт. Балким бир караганда ошондой көрүнөт болуш керек. Кыздар эс алчу бөлмөгө мага төшөк салып берип, көпкө телевизор көрүп отурушту. Индия киносун көрүп бийлеп атышат, ырдап атышат. Мага концерт коюп беришти. Бирок ырларында кандайдыр кусалык байкалат. Бала болсо да не себептен ушул жакка келип калгандарын түшүнгөндөрү бар экен. Диктофонго ырдап жатышты кезек менен. Сүрөткө түшүп жатышты. Оо бир оокумда анан кетишти.
Эртең менен саат төрттө эле короз кыйкырып калды. Таң атыптыр. Баш жагымды карасам Курманбек Бакиев портретинен карап туруптур, жанынан "Я, все мы ответственны за каждого ребенка" деп айткан сөзүн окудум. Мына ушундай эле болуп калгысы бардыр деп ойлонуп жаттым.
Буга чейин Ак- Булуң айылындагылар менен сүйлөштүм. Боор тарткандар көп. Ал түгүл "балдар үйү калсын" деп кол коюп беришиптир. Бир азыраак каршы болгондор да бар, өкмөт балдар үйүн баары бир жабат экен, демек, кооз жердеги имарат өзүбүздүн эле айылда калсын деген ниеттегилери да бар.
Белдибай Демисинов калыс, ортодогу
- Айыл өкмөтү катары мен ал балдар үйүнө барып турам. Андай тартип бузуулары болгонун уга элекмин. Балдарынын милицияга түшкөнүн же кыздарынын тартиби жаман деп укпадым. Айылдагылар анда тарбияланган балдарга кыздарын берип жатышат. Жаман болсо ошентишет беле. Ал эми кайсы документтери туура-туура эмес экенин билбейм чынында. Балдарды багып, жакшы иш жасап жатышат дегенден башка айтаарым жок. 100 метр каздырып, скважинадан суу чыгарышты, эл ад ичип атат ал суудан, балдар үйү бар үчүн айылда свет өчүрүлбөйт, балдар үйүндө ысык, муздак суусу, шарты бар. 50 дөй бала бар дешет, башка институт, лицейлерде окуп жатканы менен ошончо бар го.
Кичинесинде Гүлнара скакалка секирип
ойногондо жонуна көтөргөн иниси
Илгиздин жубайы Айнуранын сөзүн
- Балдар үйү кыйналып жаткан кезекте биз шаардагы үйүбүздү сатып, акчасын ушул жакка бердик эле. Ошол кезде кенже уулубуз Данияр катуу ооруп, ичегиси иштебей өз алдынча заара ушата албай катетр коюп калганбыз. Операцияны чет өлкөдөн, абдан чоң акчага жасатыш керек деген врачтар. Биз ошол жардамды балдар үйүнө бергенден кийин уулубуздун өзүнөн өзү эле нерв тамырлары иштеп,таптаза айыгып кетпедиби! Бизге андан башка бакыт жок болду, кудай ушунтип баарын орду-ордуна коюп коет экен.
Кетип баратсак, жоолук салынган кыздар чыкты алдыбыздан. Хиджаб кийген кыздардан го десек "бүгүн ашканага дежурбуз, ошол үчүн жоолук салындык" дешти.
Өкмөт бул кишилерге ыраазы эле боло турган экен. Окуган балдарга балдар үйү контракт да төлөйт. Эки айдан бери соттошуп, бир аз абалы начар боло түшүп, айрым кызматкерлерди бир азга маянасыз отпускага жиберишиптир. Чоңураак кыздар жардам берип жатышат. Болбосо буга чейин грант жазып, ар кай жактан гуманитардык жардам алып турушчу экен. Гумжардамдын айрым чак келбеген кийимдерин айылдагы муктаждарга беришет. Бүгүн ал жардамдар тыйылып калыптыр.
Баса, бизден мурунку күнү Жогорку Кеңеш депутаты Александр Воинов балдарга спорттук инвентарь белекке берем дешти деп сүйүнүп жатышат балдар.
Билбейм, ушундай жерде кантип бала сатып, байыйбыз дегендер болсун. Өкмөт бул кишилерге ыраазы эле боло турган окшойт. Эгер кылмыштуу окуяга аралашы бар болсо, ал жагы деле териштирилээр. Менин билгендерим, тактагандарым ушул болду.
…Короз кыйкырып ойготкон айылдагы аппак таң, өзүмдүн жаны тынбаган апам, анан бышкан сүттүн каймагы көз алдыма тартылды азыр. Бая кечинде бышкан сүттүн каймагын коюп, күмүш суудан чай беришти эле, ушул макаланы жазып бүткүчө ошондогу даам оозумдан кеткен жок.
"Кыргызинвесткредитбанк" майда ишкерлерди тоноп атабы?"
Турмуштун оош-кыйыш, кысталыш учурларында, маселен, каптап келаткан азыркы кризис маалында карапайым калк алапайын таппай атса, бирөөлөр мына ушу жагдайдан пайда түшүрүп алганга көбүрөөк кызыкдар. Алардын бири "Кыргызинвестбанк" же кыскача аталышы KIGB. Шаардын ар кайсыл жеринде жарнактары жайнап турат. Окусаң жалаң элдин кызматын гана кылыбатышкандай. Бирок, чын чынына келгенде аталган банкка нааразы эл, т.а. майда ишкерлер көп. Айталык, борбордогу Москва-Ибраимов көчөлөрүнүн кесилишинен орун тапкан айтылуу "Комфорт" базарында соода-сатык менен күн көргөн ишкерлердин 70-80 пайызы ушу банктан кредит акча алып иштешет.
Мындай ишкерлердин бири Жолболдуев Нарзилла аттуу жигит менен жолугуп сүйлөшүп калдык.
- Дүйнөлүк финансы кризисинин бизге да келип жеткенин мен өз жонум менен сезе баштадым, - дейт ишкер жигит Нарзилла. - Анткени мурдагыдай соода болбой калды. Азыркы тапта, жалаң өкмөттүн салыгына, кредит төлөгөнгө гана иштеп калдык. Студент балдарым бар, контракттарын төлөө оорлоп баратат. Байкадыңызбы, дайыма эл толуп, бака-шака түшүп турчу "Комфортто" азыр эл жок, жалаң эле сатармандар шагырап отурат.
- Кечиресиң, кредитти силерге кайсыл банк берет?
- "Кыргызинвесткредитбанк" берет. Бул жерде отургандардын дээрлик бардыгы эле ушу банктан алган кредит менен иштешет. Мен бир жыл мурда, 2008-жылдын апрель айында 19,5 пайыздык үстөк менен 15 миң доллар кредит алгам. Беш жылдык мөөнөткө берген. Ушу жаңы-жылдан тарта банк мен алган кредиттин үстөк пайызын дагы 2,5 пайызга көтөрдү. Эми 22 пайыз үстөк төлөп жатабыз. Башкалар деле ошондой. Эмне үчүн мындай деп банкка доомат койсок "өкмөт кошту, дооматыңарды өкмөткө айткыла" дешти.
- Банктын адистери эч нерсе түшүндүрбөй түз эле ошентишеби?
- Кеп ушунда да. Банк элди эчтеме түшүнбөгөн дөдөй кылыбатпайбы? Биздин билишибизче, биз келишимдеги үстөк пайызды гана төлөшүбүз керек, ал эми жогорулатылган үстөк пайыз ушу жаңы жылдан кредит алгандарга гана салынышы керек. Мен банк менен келишим түзгөндө жаңы салык Кодекси жок эле да. Өкмөт жаңы Кодекс менен банктын өзүнө салса салгандыр, банк аны биздин эсебибизден жаап жатпайбы? Өзү төлөшү керек деп ойлойм!
Арийне, ишкер жигиттин бушайманында негиз бардай. Бирок өзү айткандай, мамлекет банкка салса, банк элге (клиенттерге) салганы туура болобу, же өзүнүн кайсы бир резервдеринен кутулабы, аны тыкыр иликтеп аныгына жетмейин, шарт кесе бүтүм чыгарып болбойт. Буюрса, бул маселени кийинки сандарыбызда жакшылап ак-карасын тактап чыкмакчыбыз.
Ар бир банк үчүн клиенттердин ишеними ыйык. Анткени анын кадыр-баркы ошо ишенимден жаралат эмеспи. Минтип көпчүлүк калкты нааразы кылыбаткан "Кыргызинвесткредитбанк" буга не деп жооп айтат, аны да угаарбыз.