bg fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky hbs_cyr ky hbs_cyr ru ky ru ru ky ky ky ky ky ru ky mrj ky ky ru ky ky lez ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ru ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru hbs_cyr ky bg ky ru hbs_cyr ru ky ru ky ky ru hbs_cyr ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru
"Форум", 22.06.10 - 12-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
- Акыркы күндөрү жергебизде кырдаал оор болуп, чагымчыл күчтөрдүн арты менен көптөгөн жигиттерибизден ажырап отурабыз. Чагымчыл күчтөр биздин башчыбыздын жоктугунан пайдаланып, ар кандай иш аракеттерди жасап жатат. Мына ушундай кырдаалдан чыгуу үчүн Убактылуу Өкмөт легитимдүүлүккө ээ болушу зарыл. Ошондо гана жерибизде тынчтык орнойт. Азыр элге тынчтык гана керек. Убактылуу Өкмөттүн укуктук талаага келиши үчүн 27-июнда өтө турган референдумду ийгиликтүү өткөрүү керек. Ал үчүн биз баарыбыз жапырт референдумга барып, добуш берүүбүз абзел. Биз үй-бүлөбүз менен 27-июнда референдумга барабыз да өз добушубузду берип келебиз.
- Албетте, референдумга барам. Биздин мамлекеттин келечеги үчүн жасалып жаткан ишке кайдыгер карай албайм. Бул референдумду колдоо зарыл. Баш мыйзамсыз мамлекет кантип иш алып бармак эле. Мыйзамды кабыл алуу үчүн, биринчи, референдумду өткөрүү зарыл. Кыргызстандын жарандары бул референдумду толугу менен колдойт деген ойдомун.
- Бүгүнкү күндөгү оор кырдаал референдумду кабыл алууну талап кылып турат. Себеби Убактылуу деген тышкы саясатта иш жүргүзүүгө өз таасирин тийгизип коюп жатат. Ошондуктан референдумду 27- июндан калтырбай өткөрүү керек. Мен эле эмес, жалпы жарандар ушундай ойдо деп ойлойм. Күнүмдүк оокатка шылтоо кылбай, жалпыбыз референдумга барып, Башмыйзамдын кабыл алынышына шарт түзүшүбүз керек. Легитимдүү бийлик бизге азыр суудай керек болуп турат. Буйруса, 27- июнда референдумга үй-бүлөбүз менен барабыз деп жатабыз. Эртеңки келечекти ойлогон адамдар, бул нерсеге кайдыгер карабайт деген ойдомун. Элдин тилеги - өлкөбүздөгү тынчтык, бакубат жашоо, таза бийлик.
- Мамлекетте өткөн шайлоо болобу, референдум болобу барып добуш берүү ар бир жарандын милдети. Адам ар дайым өз милдетин аткарышы керек. Ал эми 27- июндагы өтө турган референдум Кыргызстандын тагдырын чечүүчү иш болуп турат. Мына ушундай учурда сырттан карап туруп алганга болбойт го. Азыр биздин Башмыйзамыбыз да жок. Конституцияны кабыл алуу биздин колдо. Өз тагдырыбызга кайдыгер карабай, референдумга барып, добуш беришибиз керек. Мен жаштардын баарын референдумга келип, добуш берүүгө чакырам. Өзүм болсо, сөзсүз барам.
- Референдум биздин келечек. Келечегибизге кайдыгер карап, референдумга барбасак, келечек муун бизди кечирбейт го. Азыр таарыныч, сындарды жыйыштырып, эртеңки күнүбүз үчүн жапырт аракет жасабасак, кырдаал оор болуп турат. Убактылуу Өкмөттүн 27- июнда референдумду өткөрөбүз дегенин толук колдойм. Айрым адамдар бул ойго каршы чыгып: "Азыр референдум өткөрө турган убак болуп турабы, балдар каза болуп жатса"- деп айтышууда. Мен бул ойлорго кошулбайт элем. Мыйзамдуу бийликтин жоктугунан бизде оор кырдаалдар түзүлүп жатат. Ушул нерселерди эске алып, референдумду колдоп, добуш берүүгө барышыбыз зарыл. Учурдан пайдаланып, жарандардын баарын добуш берүүгө чакырам.
- Тышкы саясатта башка мамлекеттер менен алака түзүүдө Өкмөт легитимдүү болушу зарыл экендигин акыркы учурда баарыбыз көрүп, күбө болдук. Ошондуктан мүмкүн болсо, убакытты өткөрбөй, Убактылуу Өкмөттүн укуктук талаага кириши керек болуп турганын баарыбыз эле түшүнүп турабыз. Ошол үчүн Убактылуу Өкмөттүн 27- июндан калтырбай референдумду өткөрөбүз деп жатканы туура чечим болуп турат. Мен дагы өзүмдүн атуулдук милдетимди аткарып, референдумга барып, добуш берип келем.
- Албетте, барам. Конституцияны кабыл алуу керек. Башка мамлекеттер азыр биз менен мамиле түзгөндөн чоочулап жатышат. Алар менен тең ата болуш үчүн бийлик убактылуу эмес, легитимдүү болушу зарыл. Мен жаштарды референдумга келип, добуш берүүгө чакырам.
Кыргызстандын түштүгүндө жаңжал уюштургандардын башында "үчүнчү күчтөр" турганы кийинки кездери көп айтылууда. Өлкө бүтүндүгүнө коркунуч келтирген андай саясий күчтөр ичтен чыктыбы же сырттан келдиби?
"Азаттыктын" бүгүнкү "Бетме-бет" талкуусу мына ушул темага арналат? Ага белгилүү коомдук ишмер Бахтияр Фаттахов, ишкер, саясат таануучу Тимур Муратов катышат.
Үчүнчү күч деп айтылып жаткан мурдагы президентпи?
- Бахтияр мырза, Ош менен Жалал-Абаддагы жаңжалдын артында үчүнчү күч турганы айтылууда. Үчүнчү күч деп сиз кандай күчтү айтат элеңиз?
- Эгер ал болбосо мындай провокация болмок эмес. Үчүнчү күч деп мурдагы президентти эле айткан болбойт. Башка эле күчтөрдүн, биздин өлкөдөгү саясий иш чараларды өткөрбөйбүз дегендерди мен байкап жатам. Бул күчтөр элдин бийликке ишенимин жоготуу аракетин көрүүдө.
- Тимур мырза, үчүнчү күч эгемендик заманында такай эле айтылып келатат. Мынабу жаңжалдын чыгышында анын ролу кандай болду?
- Туура, ал 90-жылдардан бери эле айтылып келатат. Ош, Жалал-Абаддагы кандуу окуяларга үчүнчү күчтүн тиешеси кандай дештен мурун анын өзүн аныктап алыш керек. Алар ички жана сырткы болуп бөлүнүшөт. Сырттагы үчүнчү күчтөргө биртоп мамлекеттер кирет. Алардын арасында Орусия, АКШ, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Кытай турат. Сырткы күчтөргө дагы наркожолдун турушуна кызыкдар криминалдар, баңгизат ташуучулар, диний-экстремисттик кошуундар кирет. Буга кошуп А.Акаев менен К.Бакиевдин сыртта жүргөн жандоочтору, ошолорду колдогон күчтөр бар. Ошолордун да кызыкчылыктары бар. Ал эми үчүнчү күчтөргө саясатчылар, сепаратисттик көз карашта жүргөндөрдү кошсо болот. Буга дагы кайсы бийлик келсе да кошула калчу оппозициялык топтор, өлкө ичиндеги криминалдык топтор кошулат.
- Мына бул жоопту угуп олтуруп, өзүмдү бир илимий конференцияда отургандай сезип жатам. Кудай буюрса, изилдөөлөр көп болот. Азыр элди ынтымакка чакыруу зарыл. Эй кыргызым, эй өзбегим, экөөңдө күнөө жок! Ортоңорго кара мышык сойлотуп ийген күч бар. Мен азыр элдин арасында туруп сүйлөп жатам. Бизди Кудай мындай жаман күндөн тезирээк чыгарсын деп отурам. Ал эми үчүнчү күчтүн өлкө кысталыш чакта чыгып калышына жооп: Адамдын денесинде көрүнбөгөн кесел болот. Ал тирүүсүндө чыкпаса өлгөндөн кийин сөзсүз чыгат экен. Аны өзбектер кызамык деп коет. Кыргызча деле ошондой. Бул жаман ойлуу адамдан чыгат. Биз да эл катары ошондой илдеттен арылышыбыз керек. Элди ким баштап жатат? Азыр партиялык кызыкчылыкты алдыга жайып, популизм кылыштын кереги жок. Андайлар токтой турсун. Азыр өлкөнүн бүтүндүгү жөнүндө ойлонушубуз керек. Жаман оюн ишке ашыргысы келген адамдар элдин каргышына калат. Элди жакшылыкка үндөгүлө. Жакшы ишти элге жеткире албай жатабыз. Көпчүлүк элди аскерлер атып атат дешүүдө. Аскерлер аткан жок. Анын куралын тартып алган, аскердик форманы кийип алган бандиттер атып жатышат. Аларды кармап, куралын алып жатабыз. Элди дружинага чогултуп атабыз. Тынчтыкты калыбына келтиребиз деп жатабыз. Элибизди сактап калалы.
Өзгөндү сактаган элдин өзү
- Тимур мырза, жакшы иш катары Өзгөндөгү тынчтыкты айтсак жарашат. Элди ынтымакка келтирүүнүн жолун да айтсак.
- Өзгөндү сактап калган элдин өзү болду. "Жаман айтпай жакшы жок". 90-жылдагы окуя бардыгыбыздын башыбыздан өткөн. Ошон үчүн Өзгөндөгү кары-жаш, кыргыз-өзбек дебей чогуу жашаган эл катары пикирлеш, ынтымакта болушууда. Өзгөндө жаштарга "Өзгөн ынтымак" деген форма кийгизип кыргыз-өзбек жаштарынан атайын кошуундар түзүлдү. Жаштар менен жаштар, аксакалдар менен аксакалдар элди ынтымакка чакырышты. Баштан өткөн соң экинчи ирет тирешке Өзгөн эли барган жок. Чагымчыларга жол берилген жок.
- Бахтияр мырза, биздин талкуубуз 19-июнда жазылып жатат. Ушу саатка Оштогу абал кандай?
- Чоң көчөлөрдө машинелер каттап, эл ары-бери жүрө башташты. Майда базар, дүкөн, дарыканалар ачылып жатат. Биздин максат унаалар каттасын, эл жүрсүн деп жатабыз. Эл коркпосун үчүн. Автобустарга аскерлерден да отургузуп коелу деп атабыз. Анан элдин маанайы жакшы болуп жатат. Элдик кошуундар иштеп атат. Министр болсом да эл кызматында болоюн деп коменданттын орунбасары болуп иштеп атам. Биринчи күндөн шаар, облус жакшы болот деген үмүттөбүз. Анан түндөсү эл уктап атат. Атышмайлар азайып, дүрбөшмөйлөр жоголуп, ошого шүгүрлүк кылып отурабыз. Анан сиздер, журналисттер эл менен бийлик ортосунда көпүрө болуп бериңиздер. Этият жазыңыздар. Элде күнөө жок.
- Маалымат мейкининдеги бир жактуулук эмнеден чыгып жатат?
- Жанагы үчүнчү күчтүн арасына массалык маалымат каражаттарын да сөзсүз кошуу керек. Бул өзү жооптуу иш. Журналист акыйкатты чагылдырыш керек. Ооруну жашырсаң, аны өлүм ашкерелей турганын ырастаган макал бар. Журналист маалыматты бурмалабай так бериши зарыл.
- Бахтияр мырза, кырдаалдан чыгыш үчүн эл, бийлик, жалпыбыз эмнени жасашыбыз керек?
- Бийлик уюштуруу иштеринде кетирген каталарын эми кайталабаш керек. Эл бийликтин ээси. Азыр элдин бийликке ишеними анча эмес. Тараза элдин колунда. Элге кайрылып кетким келет. Айланайын туугандар! Ошко келип элге жардам кылайын деген жигиттер көп. Ушуларга ак батаңарды берип койгула! Бүгүн кызмат кылбаган качан кызмат кылат? Өз үйүбүзгө тартип орнотушубуз керек. Анан азыр бурч-бурчка чогулуп ким күнөөлүү дегенди талкуулап отурушка убакыт жок. Элди эч ким алдай албайт!
- Тимур мырза, кеп сизде.
- Майдын он тогузу, жыйырмасында Жалал-Абадда өткөн окуялардан убактылуу бийлик жыйынтык чыгарып, ал кайталанбашы үчүн аракеттерди көрсө болмок. Оштогу трагедияны эмоцияга берилип, баарыбыз азыр анча билбей жатабыз. Ошто 1990-жылы өткөн кандуу кагылышка да саясий баа берилген эмес. Анан референдум тууралуу болот-болбойт деген пикирлер арбын. Бирок референдум болушу керек. Эл катышсын. Суроого кандай жооп бериш алардын өз иши.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
ЖЕ КЫРГЫЗ ЭЛИНИН ТРАГЕДИЯСЫ ЭМНЕДЕ?
Бакиевчилер 6 миллион долларга алаамат уюштургусу келген
Макисмге Англия саясий башпаанек берген жок
Эскинин кесепети, жаңынын шарапаты!
"Биз - Кыргызстандын патриотторубуз!"
АНЫ КАРМАП КАЛУУ КЫЙЫН"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?