ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky krc ru ky hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru hbs_cyr ru ru ky ky mt ru ky ru ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky bg ru ru ru ky ru ky ky ru ky ru ky ky ky ru ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Кереге kg", 03.08.11 - 7-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кырдаалдын талабы дейбизби, ата-бабалардын салтын улантуу дейбизби, кыскасы, уруу-уруу болуп биригишмей - саат сайын "евролошуп" бараткан ушул күндөрдө күчүнө кирди. Кыргыздар уруу алдына бириккенде намыс биринчи планга чыгат экен. Оңолуунун ачкычы - намыс болсо, анда улуулашып жашоо зарылбы?..
Шайлоо шарапаты менен кыргыздардын уруулашып жыйын курмай өнөктүгүнө ким кандай карайт? Чоңурак айрым уруулар "ынтымак" чогулуштарды эрөөн-төрөнү жок эле уюштуруп, мамлекеттик деңгээлдеги темаларды жиликтеп ийип атышат. Буга чейин "баланча улуунун курултайы өттү" деп көп эле угуп келсем, өткөн аптада Азык уруусунун жыйынына күбө болдум. Жүз чамалуу элдин алдында "саясат тууралуу сөз болбосун "только" азыктардын ынтымагы, таанышуу, боорукерлик, биримдик жөнүндө гана сүйлөшөлү" деди жыйын алпаруучу Болот Жанузаков. Мурда өңүнөн, кызматынан таанып жүргөн адамдарды бу сапар уруусунан тааныдым. Аскар Салымбеков, Камчыбек Жолдошбаев, Мелис Эшимканов сыяктуу бир канча үлкөндөр катышты. Айдарбек Керимкулов: "Азык экенимди же Сарыбагыш экенимди тактайынчы" деп ойун жыйгычакты азыктарга аралаша койкоюп сүрөткө түштү. Айткандай, "саясаты" деле болгон жок. Азыктын сөзмөр кулуну Кашкелеңов Көбөй "Кашкелең баатырдын эстелигин тургузуу" планын киргизди. Ар кимиси ата-жотосунун баскан изин айтып, тууганчылык, жакындык жышанасына шынаарлагандай болушту. Молдобек Ирсалиев деген аксакал Азык уруусунун эн-белгиси (орнамент) саймаланган бир калпакка уруу тарыхын камтып өзү жазган бирден китепти кошуп 1000 сомдон саттырды эле, окшош калпакчандар залга толо жаздады. Айрым акчасыз туугандар жылаңбаш отурушту. Негизгиси өлкөгө пайдасы бар көп жакшы тилектерди, сөздөрдү козгоп, телефон номур алыша таанышышып тарашты. Бир чети биздин улутка мүнөздүү уруучулдук сапатыбызды ачык эле ала жүрүп, башмыйзам менен "цинтездештирип" алсак, мааниси зыян эместей. Себеби, минтип уруулар баш көтөрүп жер-жерлерде "жандуу" талкуу жүргүзүүнү колго алган соң, бийлик деле "бирдеме" деши керек го. Аякта деле кайсы бир уруунун каймактары отурат да. Тигине, Кара-Кече капчыгайына Чапкынчы деген уруу чогулуп, 16-17 бозүй тигип, Жалал-Абад, Оштон келген 50-60 туугандарын коноктоду дейт. Кыргызды кыргыз коноктоп, кыргызды кыргыз сыйласа - жаманбы?
Менимче, урууларына кайтуу, туугандарына ыктап жашоо кечирүү - аргасыздыктай таасир этет. Бүтүн кыргыздын бир идеалогиясы жоктугунан, мамлекеттин карызга батып улам алсызданып баратканынан, Кыргызстанда кыргыздын кызыкчылыгынан мурда Американын, Орусиянын, Түркиянын, Кытайдын кызыкчылыктары жогору коюла баштагандыктан балким, улуттук инстинкт ойгонуп аткандыр. Эм неси болсо да президенттик шайлоо алдындагы дүңгүрөгөн аш-тойлор менен ушул уруулашмай өнөктүктөрдүн түпкүрдөгү "саясатсыз саясаты" канчалык алакчыласаң деле болбой "октябрский" сары жалбыракты" дирилдетип турат.
- Карыбек мырза, президенттик шайлоо тынч эле өтчүдөйбү? Серепчи катары учурдагы саясий кырдаалга кандай баа берер элеңиз?
- Буюрса шайлоо тынч өтөт. Чыр чыгат, тополоң болот деп кеп чаргыткандар ылайым эле жаңылып калсын. Ал эми ким жана кандай инсандар талапкерлигин коюп ат салышаары - экинчи маселе. Эң башкысы ажолукка аттанып жаткандар жоопкерчиликти жон териси менен туя билсе жакшы. Бийликти гана көксөгөн, өз кызыкчылыгын жогору койгон бирөө такка туруп элдин шорун кайнатпайбы, Кыргызстан деген чоң мамлекет эң кыйын кезеңде турганда хрусталь вазаны түшүрүп талкалап алгандай кыйратпайбы, кеп ушунда.
- Сиздин оюңузча президентикке талапкерлердин арасында татыктуусу барбы?
- Ушул тапта талапкерлигин каттаткандардын арасында бир да татыктуусу жок. Буга чейин 30га чукул талапкер катталды. Алардын саны каттоо аяктаганча 50дөн ашуусу мүмкүн. Азырынча каттоодон өткөн талапкерлердин арасында элдин жүгүн аркалай алчу, мамлекетти азыркы оор кырдаалдан сууруп чыкчу бирөөсүн да көрө албадым. Албетте, алар кыргыздын мыкты жигит-кыздары. Арасында акылдуулары бар, айлакерлери бар. Ошондой эле алчы-таасын жеген куулары, саясатты мыкты өздөштүргөндөрү бар. Бирок, азырынча ажолукка татыктуусу жок. Эгер алар бийликке келсе, мамлекеттин тагдыры мурдагы 2 ажонун доорунан да жаман болушу мүмкүн.
- Ансыз да ким бийликке келсе өз арбайын согуп элдин зээни кейип турат. Эмне кыргызда элдин үмүтүнө жараган азаматтар такыр жокпу?
- Албетте андай азаматтар бар. Бирок, кээ бирөөсү чөнтөгү жукалык кылып саясатка колу жетпесе, айрымдары азырынча талапкерлигин коюга батынбай, ыплас саясатка аралашкысы келбей өздөрүн оолак тутуп жатышат. Арасында чыныгы иш билги, кыйын кезеңде эл баштап, көч түзөп кетчүлөрү бар.
- Мисал катары кимдерди айта аласыз?
- Элдин керегине жарачу азаматтар көп. Мамлекет ар тарабынан кризиске чулганып, оор абалда турганда, аны бул балчыктан сууруп алчулардын бири - Шамшыбек Медетбеков. Бирок, ал киши эмнегедир талапкерлигин койбой жатат. Ага "коркпостон, жалтанбастан талапкерлигин койсо!" деп айтаар элем. Анткени, акыркы бир жыл ичинде эл абдан өзгөрдү. Шайлоодо мурдакыдай акча чечпейт, акыл чечет. Эл буга чейинки ажолордун жоругунан бир топ тажрыйбалуу болуп калды. Мурда акчага добуш бергендер бүгүн мамлекетти башкара алган, татыктуусун тандаары шексиз.
- Кечиресиз, Шамшыбек Медетбеков деген ким? Ал да өзүн апендинин кызындай мактап, такка отуруп алган соң теңирден тескери кеткендердин бирөөсүнө айланбайт деп кепил боло аласызбы?
- Менин жеке пикирим боюнча Шамшыбекке үмүт эмес, ишеним артуу керек. Ал ишенимди сөзсүз актай алчу иш билги, саясаттын ыпластыктарына булганбаган таза инсан. Ошондой эле, мамлекетти азыркы кыйын кырдаалдан сууруп чыга алат деп тегин жерден айткан жокмун. 4 аспектиге таянып айтып жатам. Биринчиден, Шамшыбек Медетбеков айыл-чарбаны мыкты билет. Ал тармакта чогуу иштешкендери дагы эле сыймыктанып, эмгектерин ооздон түшүрбөй келишет. Экинчиден, тажрыйбалуу чекист. Мамлекеттин коопсуздугун камсыздоо, чек ара маселесин чечүүгө жөндөмдүү. Маалымат айдыңындагы чалды- куйдулуктарды жөнгө салмак. Мисалы, түштүк окуясында маалымат айдыңында уттуруп койдук, жок жерден кыргызга көө жабылды. Медетбеков бул кемчиликтерди жоюп, укуктук маселелерди тартипке салмак. Үчүнчүдөн, каржы жана банк иштерин мыкты өздөштүргөн. Кыргызстанда биринчи жолу эл аралык банкты Шамшыбек Медетбеков ачкан. Ал Кытайдын Хенхенг банкы эле. Банк, каржы иштери, бюджет түзүү боюнча эч кимди алга салбайт. Ошондой эле, коррупцияны жоюу бул жигиттин колунан келет. Төртүнчүдөн, Шамшыбек табиятынан кылдат дипломат. ДСУ, Юнеско, Дүйнөлүк банк сыяктуу эл аралык уюмдар менен чебер сүйлөшө алчу он адамдын бири. Алиге чейин кыргыз башчылары эл аралык аренада теңата сүйлөшө албай келишет. Өкмөт башчыбыз чет мамлекеттерден акча тиленип, Россиянын өкмөт башчысына кылган кызматташтыгы үчүн "спасибо" деп жалпактайт. Андан көрө башты бийик тутуп, "Келгиле кызматташалы" деп теңата сүйлөшпөйбү. Өз тушоосун кесе албай жүргөн Россиядан суранып, "чек араны ачып койчу" деп Казакстанга жалдырайбыз. Биздин алардан эмнебиз кем? Өз кызыкчылыгын, атын чыгарууну элдин намысынан бийик койгон жарабайт. Мындан улам эч ойлонбостон айта алам: Кыргыз үлгүсүн дүйнөлүк тажрыйба менен айкалыштырып жаңыча мамлекет курууда каруусун казык кылчу инсан - Шамшыбек Медетбеков. Мен жогоруда айткан 4 башкы сапаты менен Шамшыбек мындай өлкөнү кура алат.
- Азыр атайын программасы бары деле, жогу деле ажолукка жулунуп жатышат. Шамшыбек Медетбековду токтотуп турган да бул маселе болуп жүрбөсүн?
- Атайын максаты, программасы жок деп айта албайм. Маселен, Курултай институтун, б.а. элдик көзөмөлдөө укугун Башмыйзамга киргизүү, башкаруудагы олуттуу каталыктарды жоюу демилгеси Медетбековго таандык. Кырк уруудан куралган "Кыргыз эл биримдиги" уюмун түздү. Уюм айрым келжиректер айткандай "уруучулукка бөлүү" эмес, аймактык бөлүнүүлөрдү токтотуу, бүт элди ынтымакка келтирүүнү көздөйт. Мурдатан чогуу иштешкендер, тааныгандар, Кыргыз эл биримдигин жактагандар, юристтер коомчулугу Медетбековдон ажолукка талапкерлигин коюну өтүнүп жатышат. Анын азырынча эмнеге макул болбой жатканы гана түшүнүксүз.
- Курултай институту тууралуу түшүндүрө кетсеңиз. Бул демилге ишке ашса калкка кандай өзгөрүүлөрдү алып келет?
- Эл оозунда элек жок дегендей кээ бир чаар баштар курултай десе эле "дүжүр идея, монголдордон калган салт" деп айта берет. Андай болсо конгресс деп өзгөртүп алышсын. Маселе аталышта эмес, аткарган милдетинде. Курултай институту Башмыйзамда көрсөтүлсө, элдик көзөмөлдөө укугу берилсе көп нерсе өзгөрүлөт. Башкаруудагы ар бир кадам калк көзөмөлүндө болот. Азыр өкмөттө канча акча кайда сарпталып жатканы тууралуу эч ким билбейт. Курултай аркылуу ар бир тыйын көзөмөлгө алынат. Эл суу түтүгү бузулса да, электр жарыгы кесилсе да, кайсы бир имараты эскирсе да ак үйдү айланчыктап, пикетке чыкмайды адат кылып алды. Курултайдын негизги максаттарынын бири бул маселени жөнгө салуу, жергиликтүү өкмөт менен жергиликтүү курултай аркылуу элдин суроолорун жеринде канааттандыруу. Райондук деңгээлдеги курултай облуска, облус борборго байланышып, өкмөт менен биргеликте бири-бирине отчет берүү менен тыгыз байланышта иштешет, ошентип баары элдин көзөмөлүндө болот. Бирок курултай десе эле майда-барат курултайларды уюштура бербей, мамлекетти баарынан жогору койгон текөөрү курч, секириги алыс, максаты бийик, кыргызды бийик деңгээлге көтөрө алган идеологияга биригүү зарыл.
кыргыз тилиндеги гезит "Кереге kg"
email • архив • редакция
"Жыл өткөн сайын биздин кино
"Бийлик крим чөйрөдөн коркот. Алар мамлекеттин акчаларын
Кызарган күн менен сүр чучук
"Замандаш" ассоциациясынын төрага орунбасары:
эшикте эмне кылып жүрөт?"
Эсепсиз суроо элде бар
Урматтуу мусулман бир туугандар!
"Машина утуп алсам деп кыялдангам"
"Анти-Кыргыз" депутаттардын бекем ынтымагы
"Башка улутка сый көрсөтүш үчүн улутчулдук керек"
"Жыл өткөн сайын биздин кино
Наристелер менен кош бойлууларга коркунучтуу
"Жаңы Толкун"- жыйынтык чыгарылды
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?