el ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ru ky ky ky ky ky ru ru ky ru uk ky ru ky ky ru ru ru ky ky cs ky ru uk ky ru ru ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Парламент тарасын!" "жаңы жомогу" кайрадан жандана баштады. Бул ирээт мындай демилгени көтөргөндөр каттоо кагазы бар, бирок кадыры коомчулук арасында кабелтең эмес саясий партиялар болуп, анчалык колдоого алынбай жатат. Чапкан сайын көз чыга бербеген сымал, өзүн "Революциянын локомотиви" катары баса белгилеп алган Азимбек Бекназаровдун деле кыйкырыгы бул ирээт катуу чыга элек. Анын бир гана себеби, азыр коомчулук шайлоого даяр эмес жана жаңы шайлоого негиз жокко эсе.
Анткени, мурдагыдай элди көчөгө сүйрөп чыга калчулар парламенттин өзүндө отурат. Бабановдун отставкасын талап кылган "Ата-Журт" партиясынын лидерлери эми келе турган өкмөттү, "Кет"-деп айтканга сыягы мындан ары оозу барбайт. Баардык фракциялар үчүн компромисстик фигура болгон, өзгөчө регионалдык тең салмактуулукту кармап, Ташиев, Келдибеков, Сыдыков, Текебаев өңдүү саясаттагы "чаар баштарга" тили да, тиши да өтө турган Жантөрө Сатыбалдиевдин өкмөт башчылыгына келиши "жаңы жомокту" баштатпай туруп аягына чыгарат көрүнөт. Бирок, "Парламент тарашы керекпи?"-деген суроо азыр саясатка кызыккан жарандардын бүйүрүн кызытып келет. Министрликтерди бөлүштүрүүдөгү алешемдиктерди, "Акаев, Бакиев доорунан бери эт менен челдин арасында жүргөндөр дале парламентте отурат, бүт эле депутаттар эл турмушун түшүнбөгөн жалаң бизнесмендер, алдынкы интеллигенциянын өкүлдөрү жокко эсе, жарытылуу мыйзам жазып, жалпы системаны оңдогондун ордуна интригалар менен алек"-дей турган болсок анда парламент тарашы керек. Тилекке каршы, биз бүгүн бул парламентти таратып жиберип мындан жакшысын шайлай алабызбы, кеп ошондо. Болбосо канча бир жылдан бери, тактап айтканда эгемендүүлүктүн жыйырма бир жылында беш парламент шайладык. Бир да жолу эл көңүлүндөгү парламент бийликке келип, шайлоочуларынын көйгөйүн чечип бере алган жок. Азыр таратып, эртең башка парламентти шайлаган күндө да азыркыларга караганда камчы салдырбай иштеп кетээрине күмөн көп. Анткени, биздин саясатчылар, саясий партиялар убаданы укмуш берип, аны аткарууга келгенде такыр эле жөндөмсүз, же турмуш чындыгынан алыс убадалар менен элдин башын айлантат. Мындайча айтканда, баягы эле таз кейпибизге кайра келебиз. Бүгүнкү күнү кандайдыр бир чындыкты моюнга алышыбыз керек. Ал чындык парламент арасындагы айкындуулук, фракциялардын бири-бирин аңдуусу, кыйшык кыймыл башталса чуу чыгып, фракциялар арасындагы тизгин талаш коомчулук үчүн жакшы натыйжа берээрин мезгил өзү ачыктайт, сыягы. Эң негизгиси мурдагыдай көчө кыйкырыгы азайып, парламент ичинен коомчулуктун көз алдында кайым айтышуулары кимдин ким экенин көргөзүп жатат.
Менин жеке оюмда Бабанов-Текебаев тиреши өлкөгө терс эмес, оң таасирин берди. Анткени, мындан кийинки келчү өкмөт, депутаттар бармак басты, көз кысты кылып пара ала албайт, барган жеринен "Чепкен жаап, астына ат мингизсе да" анын дайын-дареги ачык болот. "Талап-тоноочулук менен булганып калбайлы" сыпатында көптөгөн саясатчылар өздөрүн коомго терс көрүнүштөрдөн оолак кармаганга аракеттенишет. "Ата-Мекен" жана "Ак-Шумкар" партиясынын өкүлдөрүн жогорку даражалуу кызматка коюп койсо каратып туруп, чаламандын чак түшүндө пара алып жаткандарын башка оппоненттери ачыктап турат. Мунун баары партиялык парламентаризмдин оң жактары. Албетте, мунун да кээ бир кемчиликтери бар экенин жашыра албайбыз. Маселен, алыскы Алай менен Ат-Башыга депутаттар мурдагыдай "шайлоочуларыма" деп ат тезегин кургатпай каттабай калышканын, партиялык тизме менен адашып келип калгандар жеке кызыкчылыгынан аша албай, кадр дайындатуу менен кадырын салып, бирде фракция лидеринде, бирде өкмөт башчысында чуркап жүргөндөрүн көрүп, билип эле жатабыз. Мындайды "Кой аксагы менен миң" дейт. Бирок, азыркы парламенттин тарашына эл өкүлдөрү өздөрү кызыктарбы? Албетте, жок. Ажо дагы азыркы парламенттин тарашынын тарапташы эмес. Анткени, мындан ийкем парламент кийинки шайлоодо келиши өтө эле күмөн. "Тарап кетели"-деп, күпүлдөп, бирок, көшөгө артынан башкача оюн жүргүзүп жаткан депутаттардын өздөрү эртеңки күнү парламенттин босогосун аттаары өтө эле күмөн. Демек, "Азыр парламент тарайт, таратабыз, кайра шайланып келебиз"-деп, шымаланып жаткандар жөн гана оюн кылып жатканы күн санап ачыкка чыгып жатат. Ал тургай ич күптүсү сыртына чыкпай жаткан "Республика" фракциясынын "Конструктивдүү оппозицияда калабыз"-дегени да азыркы парламенттин али жашай турууга өмүр-суусу бар экенин каңкуулайт. Ал эми көчөдөгү "парламент кетсиндер" акыры өздөрү эмне болуп тарап кеткенин билбей калышат.
Азыркы парламенттин тарашы зарылбы?
- Парламенттик системага башынан эле каршы чыккам. Кыргызстан жаш өлкө, ошондуктан парламентаризм менен эч убакта өрүш ала албайбыз. Парламенттик башкарууда ишке депутаттардын баары кийлигишет бирок, эч ким жоопкерчиликти албайт. Кыргыз парламенти эртеби-кечпи тарайт. Бул боло турган нерсе. Ал эми парламентти колдоп жан тарткандар бары бир кийин өкүнөт. Туура эмес кылгандарын түшүнөт. Бизде башкарууну Атамбаев өзү колго алып, Конституцияны өзгөртүп реформалоосу зарыл. Өнүккөн мамлекеттерге парламенттик башкаруу жарашат жана саясий системасы, саясатчылары да ага даяр болгон. Бизде андай эмес. Эл өкүлдөрүнүн ишинен сөзү көп болуп, элдин ишениминен чыгып калды. Парламенттин келечегин убакыт гана көрсөтөт. Бирок, парламенттин тарашы толук мүмкүн.
- Менимче азыр парламентти таратып салуу туура эмес. Себеби алар баштаган ишинин жыйынтыгын чыгарышса болмок. Бирок, кырдаал ар кандай болуп турат. Алдыда күз келе жатат. Эгер парламент тараса элдер чогулуп экиге бөлүнүп, парламенттин ичиндеги бөлүнүү сыртка чыгып түндүк-түштүк маселелери козголушу ыктымал. Бирок, мындай акыбалдын жаралышына бирден-бир эл өкүлдөрү да күнөөлүү. Фракциялардын топ-топко бөлүнүп алып иш аракеттерди жүргүзгөндөрү мыйзамга каршы келет. Саясий кризиске алып келиши да толук мүмкүн. Мындай талаш-тартышуу азыр эмес бирок, жаз мезгили башталганда мамлекетке терс таасирин толук тийгизет. Парламенттин тарашы же тарабашы тууралуу азырынча сөз кылуу эртерээк деп ойлойм.
- Учурда Жогорку Кеңештин депутаттары өздөрү шерменде болбойлу десе өз ыктыярлары менен таркашы керек. Эгер өздөрү кетпесе элди чогултуп сүйрөп чыкса да жарашат. Себеби, булар орой айтканда ишке шалаакылык менен мамиле кылып, бири-бирине интрига уюштуруп, курулай амбицияга алдырган. Бизге мындай элдин эсебинен жашаган толук армиянын кереги жок. Парламентти таратып Элдик Кеңеш түзүп, ар бир райондон бирден депутат, бир же эки жардамчы кылып койсо жетишет. Бизге парламенттик башкаруу азыр эртерээк. Жакшы президент гана керек. Азыр депутаттарды сыналгыдан карасаң тим эле кооз сүйлөшүп кыйратып жаткандай эле сезилет. Кылган иштери өздөрү түзгөн Өкмөткө каршы структура болуп чыга келди. Ушак териштирүү максатында комиссия түзүп, ушактан өйдөлөй алышпады.
- Азыркы парламенттин деңгээли интрига, ушак, уруш-талаш, мушташ, бири-бирин саткан парламент катары белгилүү болду. Таратып, жоопко тартуу керек, бирок, өкүнүчтүүсү эртеңки парламенттик шайлоодо кайра эле ушул: "Алга Кыргызстан", "Ак-жол", "Ата-Мекен", "СДПК", же болбосо "Ар-Намыс" партиясынын адамдары келишет. Жакында Президент "Саясатка, мамлекетти башкарууга ниет кылсаңар шайлоого катышкыла"- деди. Буга депутаттар мыйзам жазып, ага Президент кол койду, ал мыйзам боюнча жергиликтүү шайлоолорго 7 % барьер киргизишти, анысы аз келгенсип 7% өтө албаса 3 чоң партия добуштардын баарын бөлүп алабыз деп мыйзамга жазып коюшту.
- Бүгүнкү күндө саясий стабилдүүлүк үчүн парламенттин иштеп турганы жакшы. Себеби, Өкмөт кеткени менен жаңы Өкмөт дайындала элек. Андыктан, саясий хаостун эч кимге кереги жок. Кыргызстанга саясий туруктуулук керек. Ошондуктан парламенттин өз ишин улантып турганы элге да мамлекетке да пайдалуу. Ал эми жеке эл өкүлдөрүнүн эмне иштеп, кайсы маселени көтөрүп, кандай айыптар тагылып жатканы таптакыр башка кеп. Саясий экономикалык жактан алып караганда ушул кырдаалга парламент ордунда туруп турганы оң. Бирок, саясий кырдаал ар кандай болуп өзгөрүшү толук мүмкүн. Эртеңки маселени бүгүн кылдаттык менен карап, акылдуулук менен чечим чыгаруу зарыл.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?