ru ky el ru ru cs ky ky krc ky ky sah mn ru ky ky ky mn ky tt ky ky fr ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ba ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ru tt ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn kk ky kk ru ky ru
"Алиби", 19.03.08 - 15-бет: Турмуш татаал...•
О кантейин, айлам кетти, астыртадан өлкөмдүн
жүрөгүнө чаап барат коррупция шишиги!
Жакында кыргыз элине таанымал инсан, окумуштуу, адабиятчы, акын, жазуучу, педагогика илимдеринин доктору Советбек Байгазиевдин "Бүркүттүн көз жашы" аттуу ырлар жыйнагы жарык көрдү "Миң уккандан бир көргөн" деген элибиздин сөзүнө таянып, акындын ырларын ардыңарга ыроолоп отурабыз.
Бүгүнкү оош-кыйыш замандын күрөө тамырын кармап, жүрөгүн канатып жазган акындын төмөндөгү ырлары эч кимди кайдыгер калтырбайт деген ойдобуз.
Бороон урган күндөр келээр, жол бүтөлөөр кар чайлап…
Бактым чексиз, качан болсо, жыргайм дебе май чайнап.
О жаш пенде, бет алдыңда дайым турбас гүл жайнап,
Кудайыңды тааныбаган күндөр калып эсирген,
Кышта жолдо жалгыз калып, кар кечээрсиң жыңайлак…
- Неге ар дайым мансаптуунун ардагы,
- Билбейсиңби чоңдун "чолок" экенин,
Бири-бириңди жеңем менен, тирештиңер эки эр.
Талаштыңар өмүр бою… не мураага жеттиңер?
Акыр жүрүп экөөңөр тең, о дүйнөгө кеттиңер…
О эси жок пенделерим, тындыбы эми жаныңар,
Мына эми, жер астында, тала шыңар чечилээр…
Идеалың колхоз эле, куруш үчүн аны сен,
Бүт өмүрүң арнагансың, жанжолдошум - Токтошум!
Кана ошол идеалың? бүгүн кайда жоголду -
Жалгыз башты курман чалып, жаның берген колхозуң?
Бүгүн көргөн эртең жокпу? Шундай беле бу дүйнө,
Бу жарыка алданышка, келдиң беле, о досум!?
Адилетсиз турмуш сен эй, жанды неге ууладың?
Душман, көрчү тепсеп турат, күйүттү укчу тууганым.
Курманбекти кырк жигити таштагандай, мени да
Достор сатып, жалгыз калып, кайгы жутуп куурадым.
Башым сайып, достор үчүн даяр элем өлүүгө,
Чыккынчылык жүрөктү өрттөйт… кандай айла кыламын!?
Көзүңөтсө тууган жердин, топурагы буюрат деп,
Там сал дешти кайтып келип, Сары-Камыштын түзүнө.
Айланган жер - адамзаттын мүрзөсү да, үйү да,
Жашап жатам ансыз деле, өз мүрзөмдүн үстүндө.
Балыктын ресторанда калтырган жазуусу
Балким тирүү каламбы деп, тилеп турдум кудайдан,
Ресторан көлмөсүндө, жүрөк чыгат кабынан.
Бирөө келип, заказ берип, кыйды менин жанымды,
Ач көз адам, каргайм сени, балыктардын атынан…
Жамандабайм, Менмин деген сен да атанын уулусуң,
Акыл айтпайм, пендебиз го, сен да акчанын кулусуң.
Картаң энең кышта айылда, көмүрү жок отурат.
Борбор шаарда "Мерсти" минип, чардаганың курусун.
Кармаш болду кан төгүлгөн, чындык өлдү ак жерден.
Кайран эр ай! Акыйкат деп, неге анча жоолаштың?
Душманды го түшүнөлү, куюшканга кыпчылып,
Эй, дежур чал, сага эмне жок, сен эмне ага ок аттың?
Жаңы коом курдук дешет, компоюшат ушуга.
Бакыбаттуу келечекке, даярбыз дейт учууга.
Уландардын көбү маңкурт, кыздар басат жылаңач,
Аксакалдар нарктан кетти… прогресспи ушу да!?
Туңгуч алган жарды таштап, сен үйлөнгөн сулуу айым,
Бир ойношун ээрчип кетти… ушул беле табарың?
Беш неберем, тун келиним, анда неге кор болду?
Эй, маңги баш! үй-бүлөңдүн неге кыйдың дарагын?
Жан үрөдүң, атак-даңкка жетемин деп эң алды.
Кайран маркум, көзүң өттү, арт жагында не калды?
Бүгүн бирөө отко эритип, шакек жасап отурат,
Бир кезекте сыймыктанып, сен тагынган медалды…
Кетментөбөлүк адамдын дептериндеги жазуу (тагдыр)
Оңдойм дедиң, түзөйм дедиң, көчмөн турмуш катасын,
Калаа куруп, алам дедиң көпчүлүктүн батасын.
Курган калааң, мүрзөң дагы калып көлдүн алдында,
Кайран дос ай, мына бүгүн, суу астында жатасың…
Бу жалгандын туман баскан табышмактуу жолунда,
О, күлүгүм! Ээ-жаа бербей, октой учуп барасың…
Күтүп турса түбү жок жар, жетем деген марааңда,
Аргымагым, аламандап неге алдыга шашасың?...
Калктан бата сурап турган, касапчынын алдында,
Жалдырайсың айлаң куруп… алда байкуш коюм - ай!
Сага эч кайдан жардам келбейт, жардам бербейт кудай да,
Тыбырчылап маарап турсуң… болушары жогум - ай!
Чокуларда өмүр сүрүп гүлдөпмүн.
Аркар-кулжа этин чокуп бүрдөпмүн.
Айды айланып учуп жүрүп, бирок да,
Бир чыңдыкты эсиме ала жүрбөпмүн.
Чычкан аңдып каларымды билбепмин…
Чабан итин сырттаным деп эркелетчү, бирок да,
Кожоюну зоодон учса, ити жетти озунуп…
О кудай-ай! Карагыла, ушул дагы сырттанбы?
Ээсин кайра талап жатса, жоруларга кошулуп…
Бу турмуштан көрүп далай, нечен ирет оорудум,
Кош аяктуу досторумдун ит сыяктуу жоругун.
Бирөө сүйлөйт төшүн кагып, Кытайга
Тонналап күндө темир сатканын.
Кыйын кезде жанын жакшы бакканын.
Ошол арам көргөн дайым өз камын,
Билет бекен башка жакка мекенин,
Кичинеден уурдап ташып жатканын…
Ичегиси шишип кетсе, адам чыдап турабы.
Сактайгөр деп ыйлап келип, үстөлүмө кулады.
Сактабасам күйүп-бышып. Мунун кимге убалы…
Айыккан соң ошол адам, кийин мага кас чыгып,
Эл көзүнчө кайра өзүмдүн "ичегимди" чубады…
Сактасаң сен киши арыгын, төбө кандайт, туурабы?
Мал арыгын сактап баксаң, көрсөтөт ал убайды.
Ээ балакай, алдап сени не кылам,
Ар мүнөтүн өмүрүңдүн пайдалан.
Аяктаса мүрзө менен өмүрүң,
Келечегиң бар деп кантип айталам…
Келе жатып Ысыккөлдөн Бишкекке,
Жол боюнан көрсөм улам мүрзөнү.
О кудай ай, эске түшөт тык этип,
өмүрүмдүн эмне менен бүтөрү…
Кадам сайын о дүйнөнү эскертсе,
Кайсы арыма көксөйм бийик мүдөөнү…
Саламаттык министри мамлекет атынан,
Тамекини чекпегиле, ал эң зыян деп атат.
А өкмөт тамекини сатууга кең жол ачат,
Ойлончу дос, бул жосундан чыгат кандай тыянак?
Калкыбызды каптап кетти пара деген кыямат,
Бийлик айтат, бул илдетке кылалы деп кыянат.
А өкмөт жең ичинен сатат кызмат орунун,
Айткылачы, кайда алпарат эки жүздүү саясат?...
Кылым учкул, заман күлүк, өзгөрүүдө бүт баары,
Кыргызбектин айдаганы ак Мерседес жапжаңы.
Бирок минген машинасы өзгөрсө да жаңырып,
Ох! Ыйманбай, осол тоолук өзгөрбөгөн ич жагы…
Чет өлкөлүк кооз көйнөк, карап эле тургудай,
Бирок мунун ичи да кооз, болсо гана аттиң ай!
Досум сен эй, ким бар дейсиң бул көйнөктүн ичинде? -
Сырты сулуу тоолук сойку, ичи чирик алмадай.
Эркектерди арбап турат жол тоомунда кечинде,
Жыландын кооз терисине, алданышат кудай ай!...
Аккан дүйнө, бу космостун, жазып жаткан китеби,
Сен андагы бир сүйлөмсүң… кана өзүңдү окуюн.
О кудай ай, маңызы жок, жайдак беле бу сүйлөм,
Жалпы шардын ичиндеги, "ураа" белең кокуюм!...
Абройлуу бир кызматка жарыялайт конкурсту,
Чоң төрага көрсөтөм деп, элге "калыс" ишими.
Бирок кирет "өз кишилер" калыстардын тобуна,
Бул жагынан күчтүү өнүккөн төраганын "илими".
Акырында, тандап алат чоң жарыштан "женди" деп,
Жең ичинен күн мурунтан макулдашкан кишини.
Сырт жагынан баары кооз, эч нерсе дей албайсың,
Калыс тандоо - мына дешет адилдиктин түшүмү.
О кантейин, айлам кетти, астыртадан өлкөмдүн
жүрөгүнө чаап барат коррупция шишиги!
- Неге күлөт бизди карап жылдыздар,
Түн киргенде баары тегиз ойгонуп?..
- Неге күлбөйт, жер бетинде жатса эгер,
Эң бир кызык комедия ойнолуп…