be ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky myv ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky kk ky ky ky ky ky ky ky el ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ru ky mn ru ru ky mn bg ky ru ky ru ky ru ky myv ky ru tt ru myv ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөз", 11.08.09 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз адабий майданында белгилүү жазуучулардын бири С.Жигитов өзүнүн бир китебин "Изденүүлөр жана табылгалар" - деп бекеринен атабаса керек. Канткен менен ал, чыгармасында тигил же бул адабий жаратмаларга болгон ой жорутмаларын, сындарын, аларга көз карашын, ак-караны ажыраткан, кара кылды как жарган кабылдама сезимдерин жөнөкөй тил менен карапайым элге жеткирүүгө аракет кылганын билебиз. Анын сыңары, жылт эткен жакшынакай ойлор келе калса эле, үмүт шооласы дароо жармашып, түрткү болуп, ойлоруңду алда-кайда алыс келечекке үндөп тургансыйт.
Негизи адам баласы, бул катаал турмушта төрөлгөнү, алдына кайсыл бир өлчөмдө максат коюп, жашап келет. Жыл өткөн сайын анын максаттары көлөмү, тереңдиги ар кыл сайын өзгөрүүгө учурап, жооп издеп, туңгуюкта куюндап эркиндикти издеп жаткандай сезилет.
Кары философияда белгисиздик кызыгууну, изденүүнү, ал эми түшүнбөстүк коркуу сезимдерин жаратат- деген түшүнүк бар.
Демек, ар бир атуул күнүмдүк жашоосунда изденүү, белгисиздикке жооп табуу аракетинде жүргөндүгүн тана албайбыз. Ошону менен катар максаттын табияты идеялардын асылдуулугу, кайталангыстыгы жана бөтөнчөлүгү менен айырмаланып турат.
Адам баласы өнүгүү процессинде көп учурларда алгач билим менен куралданып, дүйнө таануу аракетинде болот. Ошол себептен, өлкөбүздө билим берүү системасына тиешелүү мамиле болбой жаткандыгы чоң өкүнүчтү туудурат.
Ошол эле философияда дагы бир турмуштун ачуу чындыгын даңазалаган "кайсыл жолго түшсөң да, жолдун бардыгы Римге алып барат" - деген таасын чындык сөз бар. Бул да болсо жаратылыштын бүтүндүгү, идея менен базистин биримдигинен жана өнүгүү карама-каршылыктардын жыйындысынан тураарын дагы бир ирет далилдеп турат.
Демек, биз ар дайым изденүү жолундабыз, эртеңкиси бүгүнкүдөн кызык. Сөз төркүнү жакынкы арада элибизде төбөсү болбосо да, жону көрүнгөн, акыйкат десе ичкен ашын жерге койгон, элдин келечегин кайдыгер карабай, колунан келсе кызмат кылып калайын - деген тилеги бар Абдылдаев Таалайды мени менен болгон маегинде байкап, бааладым. Анын айтылган данектүү ойлорун ортого салып, окурман менен ой бөлүшсөм - деген чечимге келдим.
Маектеш кебинде кыргыз адамынын бүгүнкү күндө алган орду, максат жашоосу, руханий байлыгы, ой жүгүртүүсү, дүйнөнү таануу мүмкүнчүлүгү, коомдун өнүгүү процессинде чечүүчү ролдорду ойноорун айтат. Ошондой эле адамдын интеллекти канчалык бийик болсо, турмушка болгон көз карашы терең, жашоосу таза болот жана көп күнөөлөрдөн арылат - деген ой бар. Айтылган сөздөр, күндө эле угуп жүргөн сөздөргө окшош болгону менен, маектештин жараткан идеясы, көңүл арзырлык идея экендигине ынандым. Анткени, ал бүгүнкү күндүн талабы болуп калган, кыргыздын көрөңгү, акыл-насаат, мурас сөздөрүн куралга айландырган жүрүш-туруш эрежелеринин жыйындысын, ак-караны ылгаган көөнөргүс мыйзам ченемдүүлүктөрдү программага айландырууну, өлкөбүздүн бүтүндөй идеологиясынын орчундуу бир бөлүгү катары кароону сунуш кылат.
Ал үчүн алгач "Акыл-Ордо" коомдук уюм түзүлгөндүгүн, ал уюмда бардык тиешелүү аракеттер жүрүп жаткандыгын кабарлайт. Бирок, ал программанын, элге реалдуу кызмат кылуу мүмкүнчүлүгү, материалдык жактан бекемдөө маселеси чечилмейинче айтыла берет же кагаз жүзүндө кала бере тургандыгын жашырбайт.
Кептин нугу, программанын негизинде мамлекеттик деңгээлде жогорку жана орто окуу (мектеп) жайларын негиздөө, аларга окутуучулук статусун алып берүү зарылчылыгы турат. Алгач ордунан жылдыруу, жан киргизүү максатында, атайын фонд түзүү, ал фондго демөөрчүлөрдүн активдүү катыштыгын ойгото турган иш-чараларды иштеп чыгуу, эл-аралык коомчулуктун көңүлүн буруу, кызыктыруу сыяктуу талаптарды орундатуу ири максаттардан болуп эсептелет.
Чындап келсе бүгүнкү күнү, кыргыз сөз байлыгында (лексикасында) эмне деген гана макал-лакаптар, акыл - насаат, мурас - сөздөр бар. Аларды турмушта пайдалана билүү, адамдын калыптанышына көөнөргүс пайда алып келмек. Бул күндө үч маал тамактануу сыяктуу эле жашообузда эң керек, ал аттын кашкасындай чындык.
Жыйынтыктай келгенде, Таалайдын омоктуу оюн ортого салып жатып, журтубуздан, жапа тырмак колдоо көрсөтүп коерун суранат элем, анткени, коом колдобосо суусуз кургап калган гүлгө окшоп, кыргыздын дагы бир ой сереси, тилегине жетпей кала берет. Коомчулук бул саамалыкка тиешелүү туура баасын берет деп ишенем.
- Арууке, мен сен үчүн баарына кайылмын - деди да, ушул эле сөздү бир кезде Айсулууга, андан кийин өзүнүн алган жарына дагы айтканын эстеп, башка айта турган сөзүн таппай калды. Учурдан пайдаланып Арууке кирпиктерин бар-бар ирмеп, жооп бергенге шашылбай бир аз туруп, үнүн ишенимдүү чыгарып:
- Байке, сиз мени бекер эле кыйнап жатасыз. Өзүңүз эле калыс ой жүгүртүп көрүңүзчү. Эгер сиз менин ордумда болсоңуз эмне деп жооп берет элеңиз? Ар бир ишти жасардан мурда, ага жооп камдап алып жасаган иш туура го - деп ойлойм. Мен азыр сиздин көңүлүңүздү кыйбай оюңуз менен болуп койсом, келечегим кандай болот? Мен апамдай болуп тебеленгим келбейт. Апам дагы мага какшап айткандан тажабайт, "мендей болуп эркектерге тебеленбегендей бол" -деп. Менин эң негизги тилегим турмушка ак бойдон чыгып, тийген күйөөмдүн алдында жүзүм жарык болсо болгону. Албетте, сизге деле түшүнөм. Сиз мени менен махабаттын туу чокусуна чыккыңыз келип, кумарыңыз ашынып турат. Керек болсо ошол иш жөнүндө канча убактыңызды коротуп ойлондуңуз, анын баарын кантип эле түшүнбөйүн. Мен сиздин аялыңыздын алдында, өзүмдүн адамдык сапатымдын алдында булгангым келбейт. Андан көрө мен сиз менен сыр бөлүшкөн жакын адам бойдон калсам абдан дурус болот эле.
Мээсин бир гана Аруукенин этеги ээлеп алган Элдиярга, айтылган сөздөр анча деле таасир берген жок. Эптеп мүдөөсүнө жетип, бети ачылып алса, калганы Элдияр үчүн көнүмүш көңүл ачуу менен өтөөрү турган иш эмеспи. Сөз кезеги келгенде Элдияр:
- Арууке, сен жашоого жаңыча көз караш менен карасаң болот эле. Азыр илгеркидей кыз белгиге эч ким кызыкпай калган. Андан көрө колдон келип турганда, өзүңдүн сулуулугуңду пайдаланып алганың оң. Күйөөгө тийгенден кийин колу-жолуң буулуп, эркин боло албай каласың. Бир чети сенин айтканың деле туура. Бирок, бул күндөрүң эртең кайрылып келбейт да. Азыр сендей болгон сулуу кыздар атасындай болгон кишилерге токол аял болуп тийип, кийбегенди кийип, ичпегенди ичип жашоолорун оңдоп алышкан. Керек болсо эл ишенген, эл тагдырын ойлогон депутаттар жаш кыздарга үйлөнүп, жашаруунун үстүндө. Алар үчүн элдин келечеги эмес, жаш аялдарынын талабын аткаруу негизги планда. Телевизордон акылдуусунуп элдин талабын талашып сүйлөгөндөрү менен, бүт элди сызга олтургузгандар ошолор. Сауналарда кызылдай акчага кыздарды сатып алып, курсактарын чедирейтип, жылаңач жүргөндөр дагы ошол эл ишенген үлкөн кызматтагылар. Сөз өңүтү саясатка карай баратканын сезген Арууке:
- Байке, алардын дагы жооп берчү кези келет. Бирок, биз алардын көз карашы менен жашагандан алыс болгонубуз оң. Кыскасы, сиз мени менен көңүлдөш болом деген ойдон алыс болсоңуз жаңылбайсыз. "Күч менен ачылган гүл жыттуу болбойт"- демекчи, сиз мени кыйнабай, жүрөгүмдүн ачкычын ачсаңыз, анан калганы өз нугу менен болот эле. Сүйүү эки жактан бирдей болгондо гана, эңсөө менен сый-урмат көп жашайт. Эгер туура көрсөңүз сиз мага убакыт бериңиз. Балким мен сизди сүйүп калаармын. "Сүйүү кары жашка карабайт" - деген кеп бар эмеспи. Бул айтылган сунуш Элдиярга абдан жакты. Үнсүз бир топко олтурду да, анан сөзгө келгенин билгизип:
- Арууке, мен сенин жүрөгүңдүн ачкычын табам. Ошондо экөөбүз үйлөнүп, керек болсо алгачкы бир айлыгыбызды Анталияга барып өткөрүп келебиз - деп сөзгө келгенин билгизип сылык өөп койду да, машинаны от алдырды. Арууке чоң ашууну ашкан жүк ташыган машинадай жеңилдей түштү. Болбосо, ээн жерден Элдияр күчкө салып, мүдөөсүнө жетип койсо эмне кыла алат эле.
Китеп бетин барактагандай убакыт өз нугунда өтүп, бул жарык дүйнөдөгү болгон жан-жаныбарлардын жашоо сапары уланып, жаш картайып, жаңы эскирип, эски жок болуп, техниканын түрү пайда болуп, өсүп өнүгүү, жаңылануу күчүнө кирген кезде, жаңылыктын не бир түркүн түрүнүн кайсы бирин айтууга болот. Күн чыгып, бир күндүк жолун басып өтүп, түнгө кезек бергендей, күз мезгилинин дагы акыркы күндөрү кыш мезгилине кезек бергени турганда Арууке иштен чыгып аялдамадан өзү теңдүү Элмарт менен таанышып калды. Ушул жашка чыкканы Арууке эч кимди сүйүп көргөн жан эмес эле. Эмнегедир Элмарт менен алгачкы жолугушканда, аны жактырып калганын жүрөгү менен сезди, бирок сүйүп калам - деп ойлогон жок. Ал турсун аны сүйүп калбаска аракет кылды. Бул учурда Элдияр Аруукенин жүрөгүнүн ачкычын ачмакка болгон аракетин кылып, акчанын күчүн колдонуп аткан кези эле. Айтылган кеп бар эмеспи "Эркектин сулуулугу өңүндө эмес, анын чечкиндүүлүгүндө жана марттыгында" - деп. Арууке дагы балдардын сараңданганын такыр жактырбайт. Колу ачык, шар мүнөздөгү балдарды жакшы көрөт. Элдиярдын дагы өзгөчө колу ачыктыгы акыркы убакта Аруукенин көңүлүн өстүрүп, тымызын черткен тамчы суудай аз-аздан жүрөгүн багындырып келаткан эле. Айтмакчы, аял затындай боорукер жан барбы. Арууке дагы эмнегедир барган сайын Элдиярдын өзүнө короткон акчасын аяп келет. Апасы Айсулуу дайыма айтат:- "Кызым бирөөнүн эмгегин жебе, карызды убагында бергенге аракет кыл. Керек болсо бекер табылган бир сомдон корк. Ошол бир сомдун дагы жооп берчү кези келет"- деп айткан сөзү да Аруукени ойго салып, Элдиярды эмне кылып ыраазы кылсам болот - деген ой акыркы убактарда жүрөгүн кыса баштады. Элдияр эмнеге гана ыраазы болоорун Арууке билет. Бирок, андан башка жол табуу машакат болду. Бир жагынан Элдиярдын кумарлуу караган көздөрү, илгери үмүт менен айткан сөздөрү, жагынуу үчүн жасаган кыймыл-аракети, кам көргөн мамилеси, керегиңе жаратып ал деп берген акчасы, бир ай убакыт ичинде Аруукеге салынган тузак эмей эмне. Эми минтип артка жол деле калбай калган кезде, Элмарттын жолугуп калганы экинчи түйшүктү пайда кылды. "Тең-теңи менен, тезек кабы менен" - дегендей, алгачкы жолукканда эле эмнегедир Арууке такыр болуп көрбөгөндөй абалда калды. Басса-турса Элмарт оюнан кетпей, аздан сүйүүнүн алгачкы түйшүгүн тарта баштаганын өзү сезди.
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөз"
"МЫНДАЙ ПАРЛАМЕНТТИН БАРЫНАН ЖОГУ ЖАКШЫ"
Ичтен моюнга алуу "ишаратыбы?"
Алишер Саиповду аткан адам аныкпы?
"Күйгөндөн айткан бир санат…"
Арысы Ташкен, бериси Баткенден ашпаган тышкы саясат
Кыргыз бийлигин алдаган "меморандум",
Орусия уюштурган тымызын "оюн"
укук коргоочу, "Кылым шамы" бейөкмөт уюмунун төрайымы.
Жогорку Кеңеш тарайбы же тарабайбы?
Келечек жаштардын колундабы же…
Жубай алсаң казактан, кутулбайсың азаптан
Стилиңизди гороскоптон аныктап алыңыз
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?