ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru tt ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru mrj bg ky ru ky ru ky ru hbs_cyr ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Асман пресс", 08.10.09 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Күйдүм чок" Атайдыкы эмес, Айманбеттикиби?
Кадимки "Күйдүм чок" ыры канча жылдан бери эл оозунан түшпөй, көптөгөн ырчылар тарабынан ооздон түшпөй ырдалып келет. Жакында эле азыркы заманбап жаштардын кумирине айланган жаш ырчы Султан Садыралиев дагы акыркы үлгү менен аранжировкалап, "Күйдүм эле күйдүм чок" деп сыздаганын уккан чыгарсыз. Ошол "Күйдүм чокту" биз Атай Огонбаевдики деп билчүбүз… Бирок, жакында эле бир чыгармачыл тааныш эженин оозунан баары күйүп ырдап жүргөн "Күйдүм чок" Атай Огонбаевдики эмес Айманбет Ташиевдики деп угуп калып, Айманбет деген ким? Ырдын жаралуу тарыхы? Кандайча Атайдыкы аталып калган? деген кызыгууну жараткан суроолорго жооп издедим.
Талас өрөөнүнүн Кара-Ой айылынан чыккан таланттуу төкмө, обончу-дастанчы Айманбет Ташиев 1904-жылы туулган. Убагында Токтогул, Атай, Алымкул, Жеңижоктор менен үзөңгүлөш жүргөн. Болгону кылдан кыйкым тапкан коогалуу замандын кылтагына илинип, талантын таптай албай өмүрү өксүп, атпай кыргыз журтуна таанылбай кеткен. Ошентсе да анын айыл жергесинде жүрүп эле чыгарган "Күйдүм чоктон" башка "Гүлгаакы", "Андалек", "Кызыл алма" деген ырлары азыркыга чейин ырчылар тарабынан аткарылып келет. Ошондой эле Айманбет Ташиевдин согуш убагында чыгарган чыгармалары да кыргыз радиосунун алтын фондусунда сакталуу. Анын жөнөкөйлүгү, боорукерлиги, бөлүнгөндү бириктирип, жону жуканы тириктирип, казан толтура оокатын асып элин баккан эр азамат эле деп Бала-Саруу айылындагы замандаштары көп эскеришет. Ал жанына беш-алты атчан жигитти ээрчитип, айыл аралап, той аштарды даңазалап айлап-күндөп өзү баштап концерт коюп кетчү экен.
"Аймакем "Бул айылга келиптир" дегенде ал айылдын эли чогулуп, 10-15 күнгө чейин кетирбей, ырга болгон моокумдары канбай, күнү-түнү менен Аймакемди угушчу эле. "Кошжандар" деген күүсүн, "Жаныш-Байыш" дастанын айтып жатканда угуп жаткан эркек адам болсо дагы көздөрүнө жаш алышаар эле. Дастан айткан жагынан Айманбеттей кооз, жагымдуу, жеткиликтүү айткан адам туула элек болсо керек" дешет замандаштары Оморбек, Күрүчбек, Кубанычбек аталар. Айманбет акын 1963-жылы 60 жашында дүйнө салган.
Айманбет акындын талантынын учугун улаган Акылай Ташиева булбулдай тыңшаган үнү менен далай угуучу, көрүүчүлөрдү тамшандырып келет. Дагы бир кызы Ырыс Айманбетова кыргыз улуттук телевидениесинин режиссеру. Ата жолун жолдоп уулу Бакай Ташиев обончу, көп ырлардын автору. "Каныкей", "Беш ыргай", "Ак жылдыз" фольклордук ансамблдердин түзүүчүсү. КТРде Манас чыгармачыл-өндүрүштүк бирикмесинде "Манас" редакциясын түптөгөн алдыңкы редакторлордун бири болгон. Бакай Ташиевдин мезгилсиз дүйнөдөн өткөндүгүнө байланыштуу атасы Айманбет Ташиевдин 105 жылдык мааракеси белгиленбей келет.
"Күйдүм чок" кандайча жаралган?
Айманбет Ташиевдин дагы бир сапаты калп айткан, ууру, ушакчылардын артынан сая түшүп, комузу менен коштоп ырдап, төкмөлүк чеберчилиги менен көпчүлүктүн арасына эл сотуна салчу экен. Анын тайманбай туруп атка минерлердин айыбын ачкандыгы үчүн эртеси түрмөгө 1-2 күнгө камап коюшчу тура. Жеп- ичерлердин айыбын ачкандыгы үчүн ошентип, бир нече ирет камакка алынган. Ошондой камакка алынып калган күндөрдүн биринде түрмөгө ай-чырайы келишкен, супсулуу бир аялды Арал айылынан алып келип камашат. Келиндин аты Батма. Өзү Сарыбай деген байдын кызы болот. Бай-манаптарды кулакка тарткан учур келип, атасын дагы куугунтуктаганда Батма аргасыз бир абышкага турмушка чыгат. Чал менен жашап жүргөн күндөрдүн биринде Батма Жамбыл шаарына барып калат. Ал жерден бир өзбек жигит Батмага ашык болуп калып, үйлөнө тургандыгын айтат. Батманын картаң чалы бар экенин өз оозунан уккан өзбек жигит чалына уу коргошун берип, өлтүрүүнү суранат. Ошентип, Батма абышкасын өлтүргөнү үчүн камакка алынат. "Узундугу согончогунун учуна жеткен Батманын чачын аралап жүргөн биттер да шурудай болуп тизилип, укмуш кооз көрүнгөн эле" деп Айманбет тин өзүнүн айтканы бар экен. Чүрөктөй назик, ак куудай кыргыз кызынын камакка алынганына кейигенинен улам Айманбет акындын "Күйдүм чогу" жаралган экен.
Кандайча Атайдыкы аталып калган?
Дагы бир курдай айылдын соту менен акыйлашып кетип түрмөгө алынып, ал жерден Атай менен таанышып калат. Атай да камакта отурган болот. Экөө ал жерден таанышып, достошуп кетишкен экен. Айманбет ошондо Атайга "Күйдүм чокту" ырдап берген. Атай аны жаттап алып, кийин филармонияга ырчы болуп орношуп, "Күйдүм чокту" кооздоп (аранжировкалап) эл алдына алып чыккан. Башында "Аткаруучу Атай Огонбаев "Күйдүм чок" болуп жүрүп эле, бара-бара "Атай Огонбаев "Күйдүм чок" деп "Аткаруучу" деген сөз өзүнөн өзү түшүп калат. Айманбеттики экенин Атай өзү деле танчу эмес дешет замандаштары. Бирок, бир топ эле популярдуу болуп калган акынды эл "Күйдүм чоктун" автору кылып салышканда Атай "Меники эмес" айткан эмес. Таласта жүрүп муну уккан акын Айманбет намыстанып, "Менин ырымды өзүнүкү кылып ырдап жүрөт" деп айтам деп келатканын уккан Атай алдынан чыгып, жылкысын сойуп, кечирим сурап, "Экөөбүздүн достугубуз үчүн айтпай эле кой" деп суранганда, Айманбет "Айтпайм" деп сөз берген экен. Экөөнүн ортосунда ушундай сөз болгонун айтышкан менен Касым Каимовдун "Атай" романында Атай менен "Күйдүм чокту" талашкан "жулма сакал" ырчы жөнүндө айтылат. Ошол Айманбет аксакалдын кейипкериби (образыбы) деп болжолдогондор болгон. Улуу Атайдын жараткан ыр-күүлөрүнүн бардыгы өзүнүкү, ага шек келтирүүгө болбойт. Бирок, турмушта жогорудагыдай окуя болгону ырас экенин далил менен айтып берчүлөр арабызда дагы деле бар экен. Белгилүү комузчу Эркесары "Күйдүм чок" Айманбеттики, Атайдыкы эмес, муну эсиңерге тутуп койгула деп кийинки муундарга (105 жашка чыгып кайтыш болуптур) көп айтаар эле дешет уккандар.
кыргыз тилиндеги гезит "Асман пресс"
email • архив • редакция
КИМДИН КАНЧА АЯЛЫ БАР?
Камбар-Ата сатыкка коюлушу мүмкүн
Өмүртөрө Жаңкабылов, "Жаңы Кыргызстан" партиясынын тең төрагасы:
"Ичкен кудукка түкүрбөңүз, Досбол аке"
Эбин тапкан элчи болот
Кыргызстандагы мобилдик компаниялардын кожоюндары кимдер?
Кимдин канча шакеги бар?
"Жашың өтүп калганда жүрөк менен эмес, акыл менен сүйүп калат экенсиң"
Супер келинчек ким болот?
"Күйдүм чок" Атайдыкы эмес, Айманбеттикиби?
Карылар менен ырчылар кезигишип...
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?