el ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Жумуриятыбызда ушул жылдын 1-январына карата 4413 жаран СПИД дартына чалдыккандыгы тастыкталды. Булардын 20 пайызы Ош облусунун, 19 пайызы Кыргызстандын түштүк башкалаасынын тургундары. Баса, мындай кейиштүү көрүнүшкө ички жана тышкы миграциянын күчөшү себепкер экендиги айтылууда.
- Жалпы эсептегенде СПИД дартына Чүй облусунун тургундары көбүрөөк кабылып жатышат. Тактап айтканда, аталган аймак өлкөбүздө биринчи орунда турат. Чүйдө учурда 1027 киши ушул ооруга чалдыккандыгы тастыкталды, - дейт Ош облустук СПИДге каршы күрөшүү жана алдын алуу борборунун башкы дарыгери Элмира Нарматова. - Буга улай Ош шаарынын жана Ош облусунун тургундарынан бул дарттын негизги белгилери көбүрөөк табылып отурат. Анткени жалпыга маалым, Ош аймагы тогуз жолдун тоомунда, наркожолдун боюнда жайланышкан.
Элмира Нарматованын ырасташынча, биринчиден, көртирликтин айынан Орусия жана Казакстанда иштеп жатышкан кыргызстандыктар арбыды. Ал жактардан дарт жугузгандар көп. Маселен, былтыр декабрь айында эле Орусия эки жараныбыздын СПИД дартын аныктап, мекенине токтоосуз түрдө кайтарган. Бул биз билгенибиз гана. А байкалбагандары канча? Экинчиден, Кыргызстанга киргендер ВИЧ-СПИД илдетине сөзсүз текшерилиши кажет. Тилекке каршы, милдеттүү текшерүүдөн өтүү боюнча келишим Пакистан, Ооганстан, Индия жана Кытай өлкөлөрү менен Кыргызстандын ортосунда түзүлгөн эмес. Ошол себептүү аталган мамлекеттерден студенттер, ишкерлер жана соодагерлер Кыргызстандын ар булуң-бурчуна каалашынча кирип-чыгып жатышат. Бул маселе Ош шаардык мэриясынын коопсуздук кеңешинде да каралган. Анткени менен алигүнчө жыйынтык жок.
Адистердин кебине караганда, СПИД дарты ийне сайынуу, жыныстык катнаш жана төрөт кезинде кеңири тарап жаткан чагы. Ош наркожолдун боюнда жайланышкандыктан, жергиликтүү ооругандардын басымдуусу ийне сайынып маңзат урунушат. Демек алардын 70 пайызы кур дегенде ушул дабаасыз дартка сөзсүз чалдыгышат.
- Дүйнө өлкөлөрүнүн арасында Кытайда ВИЧ-СПИД илдети арбын деп саналат. Ошентсе да Кыргызстанда туруктуу иштеп жатышкан кытайларды дегеле текшере албай койдук. Анткени эки өлкө арасында атайын макулдашуу жок экен. Көрдүңүздөрбү, Орусия бекеринен өзүнчө сактанган жок. Ал жакты кытайлар басып кеткен эле. Дароо кытайлардын Орусияда иштөөсүнө жана окуусуна чектөө киргизип таштады. Биз деле азыр ушинтсек утмакпыз, - дейт Элмира Нарматова.
Белгилүү дарыгер, "Ата энелер наркотикке каршы" коомдук фондунун төрагасы Мамасобир Бурханов бекеринен өкмөттүн бечаралыгын кескин түрдө сындаган жери жок.
- Дагы жакшы, Глобалдык фонд каржылоонун 80 пайызын көтөрүп жатат. Ошонун аркасында минтип СПИД борборлору үзгүлтүксүз иштеп жатышат. Мындан ташкары ЮСАИД, UNAIDC, Германиянын CIZ, АКШнын CDC фонддорунун көмөгү аркасында калк арасында түшүндүрүү жана ынандыруу жараянын күчөттүк. Ошондой эле бир катар акцияларды уюштуруп, массалык маалымат каражаттарында сойкулук, маңзат урунуу элдешкис душман экендигин байма-бай түшүндүрүп жатабыз. Анын натыйжасында бизге улам кайрылгандардын катары калыңдап, атүгүл аларды жашыруун дарылаганга шарт түзүлдү. Канткен күндө да СПИДге чалдыккандардын санын кескин түрдө кыскартуу үчүн ириде коомчулуктун аң-сезимин көтөрүп, бул сакайгыс дартка ачык эле элдешкис жана аеосуз күрөш жүргүзүүбүз абзел. Ансыз бул дартка чалдыккандардын санын кыскартуу дегеле кыйын, - дейт Мамасобир Бурханов.
Деген менен белгилүү дарыгер жана серепчи Түгөлбай Мамаев бул өңүттө өкмөт жетиштүү деңгээлде иштебей жаткандыгын, ал эми СПИД дартына чалдыккандардын саны Кыргызстанда азыркыдан беш-алты эсе көп экендигин жар салды.
- Чет өлкөлөрдө иштеген кыргыздардын аягы тыйылмайынча, бул илдеттен кутулуубуз күмөн. Мындан тышкары ушул багытта өкмөттүн олуттуу программасы жок. Жалаң гана эл аралык уюмдардын көмөгү жана каржылоосу менен жашап жатабыз, - деп тызылдады Түгөлбай Мамаев.
Алишер ТОКСОНБАЕВ, өз кабарчы, Ош облусу, сүрөттөр автордуку
Ысык-Көлдө мал уурулук күч алууда
Ысык-Көл кылаасында мал уурулук күч алганын жергиликтүү тартип сактоо органдары билдирүүдө. Облуста былтыркы жылга салыштырмалуу уурулук 4 пайызга өскөнүн ички иштер башкармалыгы билдирди. Маселен, Ак-Суу районунда январь айында мал уурулук менен шугулданган 4 кылмыштуу топ кармалды, топтун ичинде көпчүлүгү өспүрүмдөр, студенттер.
Ак-Суу районунда кармалган топ Сары-Камыш айылынын тургуну Гүлнара Байкашкаеванын 5 коюн уурдаган экен. Ал 2012-жылдын декабрында түнүчүндө сарайынан беш чоң коюн уурдатып жиберген.
- 15инен 16сына караган түнү, түнкү саат 12де алышыптыр. Короодон жол салып сарайга кирип, 5 чоң койду тандап алып кетишиптир. Тууй турган койлор болчу. Уурдагандардын ичинде кошунамдын жээни Самат деген бала, анан бул айылдан Нурлан деген бала, Сары-Камыш айылынан эки бала, анан ушул эле райондун Маман айылынан үч бала бар экен. Андан мурун айтта 19 тоок уурдатып жибергенбиз, эми тоок деп көп деле көңүл бурган эмеспиз.
Убактылуу кармоочу жайда камалып турган топтун мүчөлөрү менен да маектешип көрдүк. Алардын бири Жети-Өгүз районуна караштуу Кызыл-Суу айылынын тургуну Нурбек аттуу жигит, үй-бүлөдө төрт бир туугандын кенжеси. Учурда Бишкек шаарында колледжде окуган Нурбек кышкы эс алууга үйгө келип, досторуна кошулуп ушундай жолго туш болгонун айтты.
- Дос балам атамдын үйүнөн кой алып чыгам деп бизди айылына алпарган. Бирок мен билген эмесмин. Баргандан кийин айтканда мен кете албай калгам. Экинчи жолу бир жумалык аралыкта Кызыл-Суу айылынан төрт кой уурдаганбыз. Кылмышка барып жатканымды экинчи жолкусунда билдим.
Нурбек ички иштер башкармалыгына өзүм келгем, жашай албай кеттим деп жооп берди. Бирок милиция кызматкерлеринин айтуусунда, буларды атайы иликтөө учурунда кармашкан экен.
Мал уурдаган топтун дагы бир мүчөсү Дөөлөсбек Мамбетовдун айтымында, алар Каракол шаарында окуган студенттер. Төрт бала болуп Каракол шаарынын четиндеги айылдан эки кой уурдап, аны тааныштарына 6 миң сомго баалап сатып жиберишкен.
Ак-Суу районунун ички иштер башкармалыгынын башчысы Жеңишбек Тулежанов мал уурулуктун күч алыш себептерин айтып, эң өкүнүчтүүсү кылмыштуулукка жашы жете элек балдардын катышканы дейт. Учурда кармалган топтордун ичинде 14 жаштагы эки бала да бар экен.
- 2013- жылы январь айында мал уурулук менен алектенген төрт топ кармалды. Алардын бүгүнкү күндө 4 жолку мал уурулук фактысы катталган, эки фактысы 2012-жылы катталган. Бул төрт топ 11 кишиден турган, алардын ичинде жаш өспүрүмдөр, студенттер да бар. Ак-Суу районунда мал уурулук эң чоң көйгөй болуп келет. Анткени мал ээлери малын жайып, бирок тосуп албай калтырып койгонунан пайдаланышууда.
Ал эми облустук ички иштер башкармалыгынын кылмыш иликтөө бөлүмүнүн башчысы Тилек Түкөбаев бул көйгөй жөнүндө мындай дейт:
- Бүгүнкү күндөгү бир айлык жыйынтык боюнча карай турган болсок, бардыгы болуп облус боюнча 10 кылмыш иши козголду. Алардын ичинен алты фактынын бети ачылган. Бул былтыркы ноябрь-декабрь айынын эсеби менен. Январь айын гана карай турган болсок, бул 13 кылмыш фактысы мал уурулук боюнча катталган. Алардын ичинен алтооно кылмыш иши козголуп, бешөөнүн бети ачылган. Болгону бир эле фактынын бети ачылбай жатат.
Облус боюнча мал уурулуктан жарандарга келтирилген зыян бир ай ичинде 1 млн. 167 миң сомго чыккан. Анын ичинен 718 миң сому сотко өтүп, мал кайра ээлерине өндүрүлүп берилди.
Алтынкыз КӨЛБАЕВА, Ысык-Көл облусу,
Кычыраган кыш мезгили аяктаган сайын Ала-Тоону мекендеген элибиз ичи жылып, жылуу күндү чыдамсыздык менен күтүп калышты өңдөнөт. Анын да негизи бар, анткени элет эли негизги киреше булагы болгон мал- жандыктарын айдап жайлоонун көркүн ачышса, дыйкандарыбыз сокосун ишке салып дың жер менен алектене башташат.
Ушул сыяктуу жаз келишин күтүп ар тараптуу көчөт өстүрүп, элди кирешелүү бак-дарактардын көчөттөрү менен камсыз кылып турган питомник өстүргөн ишкерлердин жумушу, тактап айтсам, питомникте көчөт өстүрүүнүн сырларын сурамжылап көрдүм. Мен сөз кыла турган ишти багбандар өтө кылдаттык менен жасашат экен. Элдин талабына ылайык мөмөлөрдүн данегин (уругун) жыйнап кургатып берекелүү коңур күз доорун сүрүп турганда жерди даярдап алышып данектерди ташташат. Данек ташталган жердин үстүнө жыгачтын таарындыларын өз өлчөмүндө төгүп чыгышат, кар астында жатып жаз алды менен жерден көтөрүлгөн көчөттөрдү кадимкидей сугарып, жер семирткичтер менен азыктандырып, ошол эле жылдын август айында сапаттуу, түшүмү мол дарактардын жаш бутактарын кыркып келип бүчүрүн ажыратып жаш көчөткө улаштырышат. (Өз тилинде пайвант деп аталат экен) Андан ары аздектеп кароо улана берет, пайвант болгон бүчүр жан алып өсүп калгандан кийин жапайы бутакты кыркып салып, андан ары эки жыл карап анан сатыкка алып чыгышат. Жалпы жонунан үч жылда көчөт көчүрүлүп отургузууга даяр болот. Бир топ түйшүктүү жумуш.
- Биз канчалык сапаттуу иш жасасак, ошончолук көчөттү көп өстүрөбүз жана кардарларыбызды көбөйтөбүз, - дейт Кадамжай районунун Арпа-Сай айылынын тургуну Шумкар Хожобеков.
- Бизде шабдалы, өрүк, алма, гилас, кайнолу, курма, алмурут, лимон жана башка көчөттөрдүн таза сорттору өстүрүлөт. Өзүбүздүн Кыргызстан эле эмес кошуна Өзбекстан, Тажикстан өлкөлөрүнөн да биздин көчөттөрдү алып кетет, - деп кошумчалады ошол айылдын тургуну Санжарбек Эргешев. Даярдалган көчөттөр алма, гилас 50 сомдон 150 сомго чейин. Алмурут, өрүк, шабдалы 20 сомдон 50 сомго чейин. Курма 100 сом ал эми лимон 500 сомго чейин сатыларын да айта кетишти. Жумуш жок деп ар кандай жаман жоруктарга барбастан же чет өлкөгө чыкпастан, өзүнө да, келечекте элге да киреше алып келген иштерди жасап жаткан мекендештерибиздин маңдай тери менен тапкан байлыгы аш болсун демекчимин.
Ражабали САРЫБАЕВ, Баткен облусу
Бир адам өрттөн өлдү
Кадамжай райондук өрткө каршы мамлекеттик кызмат бөлү-мүнүн башчысынын орунбасары Ш.Валиевдин айтымында, 2012-жылы Кадамжай районунда 54 өрт кырсыгы катталып, бир адам каза болгон. 2013-жылдын январь, февраль айларында эле 9 өрт кырсыгы катталды.
2-февраль күнү Үч-Коргон балдар үйүнө караштуу малкананын имараты өрттөнүп кетти. Малканада өрттүн чыгуу себеби электр зымдарын туура эмес монтаждоо экендиги аныкталды.
Ал эми 16-февраль күнү Кызыл-Кыя шаарынын 61- разъезд участкасында жайгашкан 16-үйдүн 2-батиринде өрт чыгып, 71 жаштагы үй ээси Артемов Александр түтүнгө ууланып каза болгон. Өрт колдо жасалган электр жылыткычынан чыккан.
Тилсиз жоонун алдын алуу максатында өрткө каршы түшүндүрүү иштери жүрүүдө.
Азамат АБСАТТАРОВ, Баткен облусу
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?