ky cs ky kk ru ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ru uk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru en
"Ачык саясат", 03.04.09 - 13-бет: •
"Аксы окуясы - март революциясы: документтерде жана фактыларда"
Күндүн сууктугуна карабай Токтогул райондук сотунун алдына А.Бекназаровдун шайлоочулары "Бекназаровду коргоо -кыргыз жерин сактоо", "Соттон адилеттүүлүктү суранабыз!"- деген сөздөр жазылган плакаттар менен чыгышты. Ошондой эле Токтогулдан депутатка колдоо көрсөтүшкөнү көптөгөн адамдар да келишти. Мындан сырткары көчөдөгү гражданча кийинишкен милиция кызматкерлери, УККнын кишилери да жүрүштү. Соттун башталышы кечигип жатты. Саат онго жакын милиция кызматкерлери келишип, саясый мааниде жазылган деген шылтоо менен бир топ плакаттарды күч менен тартып алышты. Кечээ Токтогул районунун акими Сактан Паязов, райондук ИИБнин жетекчилиги укук коргоочу Т.Акунов менен жолугушканда областтан кошумча милиция алып келбөөсүн айтышты эле. Бүгүн негедир милиция кызматкерлери көп. Сыягы кечээги айтылган сөздөр калп болгон.
Саат 11ге жакындаганда В 96 81 О номериндеги кызыл түстүү чет элдик маркадагы машина жана В 81 62 U номерлүү "Мазда" автомашинасынын коштоосу менен жабырлануучу деп эсептелеген Керезгүл Букеева, Жеңишбек Мамбетовду алып келишти. Бишкектен келишкен кабарчылар алар менен сүйлөшүүгө аракет кылышты эле майнап чыккан жок. Экөөсү тең сүйлөшкөндөн баш тартышты. Аларды кабарчыларга жакындатпоого жанында жүрүшкөн гражданча кийинишкен кишилер, Торкендин участкалык милиционелери колдорунан келген аракеттерин жасап жатышты. Алардын мындай аракеттери "сөздөрү эки ача чыгып калбасын" деген саксактоо экендиги сырттагы адамдарга деле белгилүү болуп турду.
Сот саат 12де башталды. Залга түртүшүп жатып бир топ адамдар киришти. Отургучтар толуп, көпчүлүгү туруп турушту. Жогору жактан буйрук болгонбу РИИБнин жетекчиси Ч.Мамадалиев журналисттерди сыртка чыгарууга аракет кылып үн (диктофон) жазгычыңарды, камераларды тартып алабыз деп коркутуп жатышты. Акыры прокурор Тажибаев кагаз калем алып олтурууга гана уруксат берди. Журналисттер да бул шартка көнүштү.
Эки жабырлануучу К.Букеева менен Ж.Мамбетовдон башка аттары аталган 7-8 күбөнүн үчөөсү гана катышып отурду. "Жолчу Букеевди өлтүргөн" деген айып менен сегиз жылга соттолуп кеткен Жапаралы Камчыбеков көрүнбөйт. Кийин алып келишпептир деп уктук.
Укук коргоочулар, журналисттер сот залына кирип кетишкенде сыртта калган аксылыктарды милиция кызматкерлери кармап, кайдадыр бир жакка алып кетүүгө аракет кылган. Окуяны угушуп, чуркап чыккан укук коргоочулар жана журналисттер ортого түшүп токтотуп калышты. Кайсы коркунучтуу душмандан коргогону келишкени белгисиз, ок өтпөс жилет кийип, дубинка менен куралданышкан ОМОнчулар элдин кыжырына тийип жатты. Алар жергиликтүү элди да бул жерге келтирбегенге аракеттерди жүргүзүп жатты.
Токтогул райсоту Б.Бузурманкулов А.Бекназаровдун берген отводун кабыл алып, сот процессин башка жакка которуу өтүнүчү менен Жогорку Сотко кайрыларын билдирип, сот процессине белгисиз мөөнөткө чейин танапис жарыялады. Бул күнкү процесске ОБСЕнин Ош бөлүмүнүн өкүлү Катлин Сэмуел катышты.
Бишкектин Маевка жаңы конушунда республикалык штабга кабарлабай 20 күндөн бери ачкачылык кармап жатып жыгылган Асанкадыр Жамакеевдин абалын барып билдик.
16-январда Кара-Суу айылында беш мектепте окуу токтотулганына туура бир ай болуп калды. Андыктан Кара-Суу айылында ата энелердин жалпы чогулушу болуп, депутат А. Бекназаров абактан чыкмайынча беш мектепте окуунун дагы токтотулуп туруусу боюнча атайын чечим кабыл алышты.
Бул күнү Аксы РИИБнүн башчысы Д.Кулиев Жалал-Абад ОИИБнүн башчысы К.Токобаевге төмөнкүдөй билдирүү телеграммасын жиберген:
"2002-жылдын 16-февраль күнү саат 10.00 чамасында Турсунбек Акунов Аксы районунун Кербен айылында А.Бекназаровдун жардамчысы Туралиев Тажимаматтын кызматтык кабинетинде болуп, ал жерден Мамакеев Исраил болушуп, саат 11.00 чамасында Аксы райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы Ш.Осмоновго киришип, оозеки түрүндө Аксы районунун борбору Кербенде А.Бекназаровду камактан бошотуу максатында митинг өткөрүүгө уруксат сурашты, бирок райондун акими тарабынан митинг өткөрүүгө уруксат берилген жок.
Азыркы мезгилде Турсунбек Акунов Бишкек шаарына кетүү үчүн машина күтүүдө.
Райондун аймагында кырдаал туруктуу".
Бул күнү шаардагы иштерди бүтүрүп коюп кечинде үйдө олтурсам Шералиев Авазбек агабыз келди. Көзүн жашылдантып алыптыр. - Эмне болду?- десем, -"Азимбек үкөмдү уруп жатышыптыр, бирдеме кылбасак болбойт үкө, жайлап коюшат",-деп, Жалал-Абаддан агасы Асанбай Жусупбековдун телефон чалганын айтты. А.Жусупбеков М.Козукеев экөө 16-февралда Жалал-Абаддагы ИВСке А.Бекназаровду көргөнү барышканда аны белгисиз маскачан адамдар түндө уруп кетип жатканын айтканын жана сылтып басып жүргөнүн көргөнүн билдирген. Окуянын чын-төгүнү тууралуу Жалал-Абадка Асанбай акеге байланышып, аныктагандан кийин, депутат А.Мадумаровго телефон чалып жолугушууну сурандым. Ал: "эртең менен сегиз жарымда кел"- деди.
А.Мадумаров тогуздан он беш мүнөт өткөндө келди. Ага болгон окуяны айтып берип, ишенбегенде, анын кабинетине кирип, Жалал-Абаддагы А.Жусупбеков менен байланыштырдым. Ал телефон менен сүйлөшүп, ачуусу менен Палатанын отурумуна кирип кетти.
18-февраль күнү ЖКнын Мыйзам Чыгаруу Жыйынында А. Мадумаров күтүлбөгөн билдирүү жасады. 16-февраль күнү абакта жаткан А. Бекназаровдун камерасына эки кара маскачан кирип, уруп-сабаганын жана анын үстүнөн "кысымдар" күч алганын айтты.
Адахан Мадумаров көбүртүп жатпасын деген мааниде Палатага Ички иштер министрлигинен генерал С.Дубанаев чакырылды. С.Дубанаев: -"Депутат башыңар менен мындай кабарды таркатуунун эмне кереги бар эле? Мына, депутат А.Бекназаровдун өз колу менен жазылган каты турат"-деп, ал кабардын аныгын жокко чыгарууга аракет кылып, катты үнүн чыгарып окуп да берди. Ошентсе да генералдын сөзүнө депутаттар ишенген жок. Эмнеси болсо да өз көз менен абалды жеринде кирип видео тасмага тартып келүү үчүн депутаттар А.Мадумаров, Б.Асанов, Д.Чотонов Жалал-Абадка учуп кетишти. С.Дубанаев аларды Бекназаров менен тоскоолсуз жолуктурууга убада берди.
Ушул эле күнү кечинде КТР А.Бекназаровдун камерасында тартылган тасманы кое берип, бары жайында деп билдирди.
Окуя Жогорку Кеңеште жарыя болгондон кийин саат 11де Аксы районундагы А.Бекназаровдун жардамчысы Т.Туралиевге телефон чалып, окуяны кабарладым. (Анда бул окуя боюнча кырдаал күчөп кетерин ким ойлоптур, анда биздеги бирден-бир максат - Бекназаров тууралуу маалыматты коомчулукка көбүрөөк таркатуу гана болгон).
Кара-Суудагы ата-энелердин беш мектепте окууну токтото туруу боюнча чечими чыкканына байланыштуу кечээ райондон райОНОнун орун басары А.Шырдаков, акимдин орун басары М.Досматов, РИИБнин орун басары Ашыралиев, прокурордун жардамчысымын деген дагы бирөө Кара-Сууга келишип, айыл-айылдарды кыдырышып, "балдарыңар мектепке барбаса акчалай айып салабыз" деп коркутуп жүрүшкөн. Алар Кара-Суу орто мектебине келишип мугалимдер, ата-энелер менен жолугушуу өткөрүүчү болушканда А.Бекназаровдун сабалуусун угуп, нааразы болуп турушкан 2500дөй адам айыл өкмөтүнүн конторасына аларды киргизип камап коюшат. Элдин талабы Бекназаровду туугандары менен жолуктуруу. Эл үч адамды депутаттын абалы менен жеринде таанышып, акыбалын, ден-соолугун сурап келүү үчүн Жалал-Абадка түндө жөнөтүштү.
Ушул эле күнү ачкачылык акциясына Майлы-Сай шаарчасынан Соорбеков М., Абдиев А., Анарбекова К. баш болгон 12 адам, Терс айылынан Жаканова Ж., Байызова Р., Мамбеткулова А. баш болгон 11 адам кошулду.
А.Мадумаров Жалал-Абаддан учуп келип, журналисттерди чогултуп пресс-конференция берди. Пресс-конференцияда депутат А.Бекназаров менен жолугууга 6 саат аракет кылып, эч мүмкүн болбогонун, генерал С.Дубанаев сөзүнө турбаганын айтты. Ал эми Жалал-Абаддын ШИИБнин жетекчилери А.Бекназаровдун камерасына чычкан да өтө албасын айтып, кирүүгө уруксат жоктугун билдиришкен. А.Мадумаров "Журналисттер камерага ээн эркин киришип тартып, ал абалын чагылдырып жатса, Парламенттин депутаттары жолугууга кире албайт деген эмне шумдук?"- деген суроону койду. "Ишенбесеңер мына", деп кабарчылардын колуна А.Жусупбеков менен Р.Козукеевдин өз колдору менен жазып кабарлаган каты таркатылды.
Жогорку Кеңештин Мыйзам чыгаруу жыйынынын депутаттарына билдирүү
Биз, Жусупбеков Асанбай жана Рахматулла Козукеевдер болуп төмөнкүдөй билдирүү менен кайрылабыз. Биз, Суббота, 16-февраль күнү депутат Бекназаров Азимбекке жолугууга кирип чыктык. Киргенде А.Бекназаров учурашып, эсенчиликти сурашкандан кийин "жашоо өтүп жатат, бирок мени түндөсү маскачандар киришип уруп коюп жатышат" деп сол бутун кармалап онтоп койду да, "бетке тийбегени менен башка жерлерге согуп-уруп коюп кыйнап жатат" деп улутуна сүйлөп, кайырлашып аксап басып камерасын көздөй узап кетти.
18. 02. 2002-ж. Жалал-Абад шаары
Мындан сырткары А.Мадумаров кечээ Аксы районунун Кара-Суу айылында 2500 адам айылдык кеңештин конторунда 12 адамды туткунга алышканын айтты. Ал туткундагылар райондун акими Ш.Осмонов, РИИБнин жетекчиси Д.Кулиев, Коопсуздук кызматынын, МАИнин жетекчиси баш болгон адамдар. Кара-Суу айылында беш мектепте окуу болбой, окуучулар таркатылган. Туткунга алган 2500 адамдын талабы - А.Бекназаровдун бошотулушу жана аны камакка алууга санкция берген прокурор З. Кудайбергенов депутаттар менен кошо келип А. Бекназаровдун абалын билдирүүсү болчу.
Эл мамлекеттик бийликтин адамдарынын ар кандай провакацияларга барып жатканынан, айрым адамдарды түндөсү-күндүзү келишип кармап кетип камоо башталганынан улам, Кара-Суу айылына келүүчү жолдорду тосууну туура көрүштү. Район тараптан келүүчү жолдор атайын балдарды постко коюу менен тосулуп салынды. Бул күнү эртең менен эрте аким Ш.Осмонов дагы алты адам менен Кара-Сууга келди. Жолдон машина өтүүгө тыюу салынганына байланыштуу аким машинасын токтотуп коюп, айыл өкмөтүнүн алдындагы элге жөө келди. Ал жердеги ызы чууга түшкөн аялдар акимди баш кылып сүйрөшүп, камалган жети адамдын үстүнө киргизишти. Аким аялдарга каршылык көрсөтмөкчү болуп жакын турган темир решетканы кармай койгондо колу сыйрылып канап кетти.
Кечинде бул жердеги кармалып турган адамдар менен аксакалдар чай ичишти. Эки күндөн кийин атайын өкүлдөр А.Бекназаровдун өзүнө жолугушуп келишкенден кийин барымтадагылар бошотулду.
Ошондон баштап өкмөттүк ММКлар депутат А. Бекназаровдун сабалганын билдирген депутаттарды "провакаторлор" деп атап, аксылыктардын 12 кишини барымтага алганы таптакыр жалган деген маалыматты үстөккө-босток бере башташты. А.Жусупбеков менен Р. Козукеевдин үстүнөн кылмыш иши козголгону кабарланды.
"Кыргыз-Туусу" гезитинин №13-санында Э.Калдаровдун "Адахандын апенди жоругу", №14-санында Б.Таштаналиевдин "Мадумаров маски шоу", А.Сарманбетовдун "Самарканддан саман учурган "Сары ооз саясатчы", №18-санындагы Э.Калдаровдун "Калптын казаны кайнабайт", деген макалалары А.Мадумаровдун эсин кетирди.
Анын натыйжасында депутат А.Мадумаров шаардык прокуратурага сурак берип, жалалабаттык А.Жусупбековго кылмыш-иши козголуп 1 ай чет элде качкында жүрдү. Мен да сурак бердим.
19-февралда Бишкекте Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрайымы Н.Бейшеналиевага "А.Бекназаровду коргоо комитетинин" мүчөлөрүнүн атынан Кайрылуу жиберилди. (Кыскартылып берилет).
Биз "А.Бекназаровду коргоо" комитетинин мүчөлөрү ушул жылдын 7-январынан бери пикетте турабыз. Бир жарым айдын ичинде пикетке келип тургандардын жалпы саны 4 миңден ашты. Ачкачылык жарыялагандардын саны 630 адамга чейин жетти. Анын ичинен 1 адам каза болуп (22 күн кармагандан кийин), 17 адам ооруканага жатып чыгышты. Азыркы күндө 5 адам ооруканада жатат. Аларды айрым врачтар дарылоонун ордуна, "силерди ким кыйнаса, ошолор дарыласын", деп шылдыңдап жатышат.
...Көбүбүз убактылуу камераларда олтуруп, кээлерибиз айып төлөп жатабыз. Бирок бизди эч ким чык дебейт. Бекназаров бизге акча бермек тургай, үй-бүлөсү акчасы жок олтурат.
Өткөн жуманын аягында депутат Бекназаровду Жалал-Абад СИЗОсунан эки маскачан сабап кетиптир, деген маалымат келип түштү. СИЗОго көчөдөн киши кирмек беле. Бул прокурор Кудайбергеновдун кылган иши. Буга ал негизинен жооп берет.