kk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ru hu ru ru ru ky ru ru ky ru ru ru ru ru ru ky ky ru ky ru ky bg ky ky ru ba ru ky ru ru ru ky ky tt ru ky ru ky ru ky kk ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 12.10.10 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ата-Бейит деп атап жатканда: "Кайсы жылда, кайсы күндө, тагдырдын буйругу менен, пенде катары ушул жерге өзүнүн да келерин, өзүнөн кийин аталардын жолун жолдоп: Ата Мекен, элим, жерим деп, чындык үчүн жан кыйган эчендеген эр жүрөк баатырлардын да ушул жерге коюларын олуялык кылып сезди болду бекен?..
Тумардай болгон жер киндиги Шекер айылын салаа-салаага бөлүнгөн Күркүрөө суусу өмүр артериясындай болуп аралап өтөт. Мына ошол Күркүрөө суусунун бир салаасы болгон Ыйманбек арыктын четинде тигилген боз үйд Чыкең көптөн бери келбей айылың сагынып калганбы, айтор бүгүн демейдегиден көңүлү куунак олтурат.
Чыкенин кээ бир эскерүүлөрүндө айтып калганы бар эле. Эжеси Карагыз сөзгө чебер, айткан жомокторунун Чыкеңе берген таасирлери, анын ырчылыгын Чыкең көп эскерер эле. Досалы жездеси көзгө атар мерген убагында Жолборс аткан деген кеп да бар.
Сөздөн сөз уланып, Чыкең Ыйманбек арыкты көрсөтө, "кайык менен сүзгөн" балалык күндөрүн айтып калды. (Бул окуяны ар ким ар кандай жазып жүрүшөт. Бирок мен Чыкенин өз оозунан уккам).
- Балалык күндөрдү жээним Жанарбек, иним Илгиз үчөөбүз Досалы жездемдикинде бирге өткөрдүк. Мен алардан эки жаш улуу элем. Тамак-аш тартыш, кийим кече жетишсиз болсо да, баары жокко баш ийбеген балалык курак.
Досалы аксакалдын үйү да өзүнчө бир ажайып кооз жерде жайгашкан. Күн чыгыш жагы Ыйманбек суусу, күн батыш жагы Шанхай суусунун ортосунан, бийик дөңдөн орун алган. Дөңдөн ылдый, түндүк жакка көз чаптырсаң, жер соорусу дыйкандын мелтиреген кең талаасы, андан ары сүрүлүп олтуруп, тээ казактын Кара-Тоосуна барып урунат. Түштүк тарабында көшөгөдөй тартылып, канатын жайган бүркүттөй күн чыгыш менен күн батышка созулуп жаткан улуу тоо, чок ортосунда рухий жаш дүйнөңө эш берип Манас чокусу турат.
Ушундай керемет, кооз жерде өскөн болочок жазуучунун учкул кыялдарына табияттын берген таасири да чоң болсо керек.
- Мен көптөн бери тынчымды алып, күнү-түнү толгонткон оюмду акыры Жанарбек менен Илгизге айттым, -деп Чыкем сөзүн улады. - Мен (орусча) китептерди көп окугандыктан, тээ алыс жакта, көл океан, дегендер бар экенин билем. Аларга ушундай Ыйманбек суусундай чоң-чоң суулар агып барып куят деп жазылат. Мен анда Ыйманбек арыктан бөлөк аккан чоң сууну көрө элек болчумун. Суу кирген мезгилде атчан адамдар кечип агымдан өтөр эле.Океанда ар түрдүү: чоң, кичине балыктар көп болуп, анда ар кандай кемелер ары-бери сүзүп жүрүшөт деп айтылат. Канткенде ошол жомоктой дүйнөгө жетем деген ой мени бийлеп алган.
Күндөрдүн биринде, океан дагы эсиме түштү. Чын эле, ушул Ыйманбек суу океанга барса, анда, барып көрбөйүнбү?.. Ага кайык кана? Кайык өзү кандай неме болот? Бассам, турсам ушул ой мени кыйнап алды. Акыры бир күнү Досалы жездемдин тамындагы эшигинин каалгасына көзүм түштү... Ичимен, ушул жарайт болуш керек деп чечтим.
Мен Жанарбек менен Илгизге:
- Силер мени менен кошо океанга барасыңарбы?
Океанды алар кайдан уксун. Мен окугандарыман айтып бердим. Баарыбыз сүйүнгөн боюнча эшиктин каалгасына келдик, же аны чыгара алсак экен. Эптеп, балта, балка менен эшиктин ашык-машыктарын түздөп, мыктарын сууруп, каалганы да чыгардык. "Кайык" да даяр болду.
Аны күкүктөп аккан Ыйманбек арыкка көтөрүп келди да, суунун жайыраак аккан жерине каалганы акырын түшүрүп, үчөөбүз "кайыкка" эптеп жармаштык. Көз-ачып жумгуча бизди ала салып, анан "кайыгыбыз" менен кошо камгактай кылып, суунун агымы менен ылдый көздөй шар алып жөнөдү. Аптыккан сайын суудан оозубуз толо улам ууртап жаттык. Бир маалда, ар кимибизди ар жакка: бирибизди жээкке сүрүп, бирибизди кемерге кептеп, бирибизди чычырканакка такаган жерден зорго чыктык.
Өзүбүз аман болгон соң, эми каалгабыз жок. Суу бойлой, бир топ жерге чейин чуркап, карап келдик. Энтиккен боюнча башыбызды жерге салып, бири-бирибизди көз алды менен акырын карап коёбуз. Тигилер болсо, "Сенин кылганың, өзүң жооп бер" дегенсишип, жер тиктешет. Эми Досалы жездеме кандай жооп айтабыз?.. Үйдөгүлөрдүн баарысы колхоздун жумушуна кетишкен, эрте кетип, кеч келишет.
Элден мурун атчан Досалы жездем келди. Аңырайып, каалгасы жок ачык турган үйдүн бет маңдайында атчан туруп калды да, үзөнгүсүн чирене тээп, мойнун созо, эки жакка көз жүгүртө баштады. Эч ким көрүнбөйт. Чыдамы кетти, бир маалда:
- Чыңгыз, Жанарбек, Илгиз!!! -деп, улам үнүн катуу чыгара эки-үч курдай кыйкырып жиберди.
Жүгөрүнүн арасында бекинип олтурганбыз. Муну баштаган мен болчумун, тобокел деп, акырын басып биринчи мен чыктым. Мени көргөн жездем:
- Барсыңарбы?! Баарыңар барсыңарбы? Каалга жерге кирсин! Узун өмүрүңөр аман калыптыр, кудай силерди бир сактаган экен. Балакет-салакетиңер ушу суу менен кошо агып кетсин! - деди.
Ата-Бейит Чыкени акыркы сапарына узатууда адамдык парзын тутуп, бир ууч топурак салууга келген эсепсиз эл. Ушул ыйык Мазарды - Ата-Бейит деп, Чыкең өзү атады эле...
Ата-Бейит деп атап жатканда: "Кайсы жылда, кайсы күндө, тагдырдын буйругу менен, пенде катары ушул жерге өзүнүн да келерин, өзүнөн кийин аталардын жолун жолдоп, Ата Мекен, элим, жерим деп, чындык үчүн жан кыйган эчендеген эр жүрөк баатырлардын да ушул жерге коюларын олуялык кылып сезди болду бекен?..
Ички жан дүйнөң өзүнчө күйүп жанып, өзөгүң өрттөнүп турса; күн да бүт энергиясын Чыкеңен аянбай какшыган казандай аптабы төбөдөн куйкалап, аба дымып, асманда бир тытын булут жок, көкмөк.
Чыкең эми биротоло түбөлүк жайынан орун алганы жатканда, ар ким өз ою менен алек болуп, айла жоктон: - кош, Чыке! Сизди Манас ата кырк чоросу менен күтүп турган чыгар деп, ичиңен кайрат кыласың.
Мураталы ажы дубасын айтып, Чыкеңди жайына коюуга уруксат берип жатты.
- Азирети ажым, бир аз сабыр кылсаңыз экен! Сабыр кылыңыз!
- Бул ким? .. Падыша болуп, бүтүндөй калайык-калк Мураталы ажынын айтканына баш ийип турганда, маркумду жайына коёрдо "Токто!" деп айткан. Шарияттын жолу бирөө гана, башка жол жок!
Көрсө бул, Шекерден келген, Дүйшөн деген имам эле.
- Азирети ажым, түндө сөз болгон. Чыкеңдин сөөгүн Шекерден келген туугандары жерге өздөрү коймок эле. Ошого жол бериңиз? Мына туугандары, жол жок, элден өтө албай сыгылышып келе жатышат.
Менин назарымда бир нерсе жетпей жаткансып, улам кыжалат боло бердим. Көрсө, ал киндик каны тамган тууган жердин бир ууч топурагы эле...
Капилеттен болгон окуяга, ар кимибиз өз бет алдыбызча айылдан Бишкекке шашкан боюнча жүрө бергенбиз. Чыкеңдин Ата-Бейитке коюлары ойдо жок иш эле.
Көрсө, Чыкең көзүнүн тирүүсүндө эле пайгамбарлык кылып, баласы Элдарга Ата-Бейитти айтып, аманат калтырган сөзү бар экен...
Мен Дүйшөн молдону ээндетип:
- Молдоке, Улуу Ата Мекендик согушта, Германияда курман болгон жоокерлерге Сталин вагондон Россиянын топурагын ташыткан экен. Шекер айылынан бир ууч топурак алып келгенге шариятта жол барбы?
Арман дүйнө: баласын көтөргөн Сейденин Ысмайылга тик карап, бетме-бет бара жатканын; таңкы желге ыргалып турган Дүйшөндүн мектебиндеги кош теректи; Жайнакты тоскон Толгонайдын буркурап ыйлап, жер тытып жатканын, Жамила менен Даниярдын август түнүндө, арабанын үстүндө бирге бара жатканын, нөшөрлөгөн түнкү жаанда, көйнөк дамбалчан Танабайдын тизгинди үзө тартканына моюн бербей, үйүрүн көздөй алып учуп бара жаткан Гүлсараттын; түбөлүк ак кар, көк муз басып жаткан касиеттүү Манас атанын кош чокусун Чыкеңдей болуп эми эч ким, эч убакта эч качан сүрөткө тарта албайт!!!
Кара-Буура району, Шекер айылы.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
БАКИЕВДЕРДИН "БАТАЛЬОНУ" КАЙРАДАН БИЙЛИКТЕ
коррупциянын күчөшүнө алып келет"
Түлеевди суроолор боюнча кайра…
Төбө чачың тик турат…
Кара-Кече: кечээ, бүгүн жана эртең
"Сен кыргыздын ырларын бузуп
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?