uk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ru tt ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ky ru ky bg ky ru ru ru ru ru ky ru ky ru mn ru ky ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Аалам", 04.06.09 - 9-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Борбордук Азияда аба ОК жыттанат
Жума Намангани (Жумабай Ходжиев) 1969-жылы туулган, жердиги намангандык. Мурдакы десантчы, Ооганстанда кызмат өтөгөн. ИДУ кыймылынын түзүүчүсү. Кийинчерээк жок кылынган. Учурда кыймылды анын ДОСу, талаа командири Тахир Юлдашев башкарууда.
25- майдан 26- майга караган түнү куралдуу топ Ханабад шаарына кире бериш жердеги блок-постко чабуул жасап, анын эртеси күнү Өзбекстандын Баш прокуратурасы муну Кыргызстан тараптан өтүп келген бандиттер жасады деген билдирүүсүн тараткан. Кыргызстандын чегара кызматы бул билдирүүнү төрага генерал Чолпонбек Турусбековдун оозу менен төгүнгө чыгарды. Окуя өткөн бир топ убактан кийин анын ак карасы ачыкка чыга баштады шекилди. Ырасмий Ташкент окуянын артында өзүнүн "сиңишкен" эски жоосу ИДУ кыймылы турат деп чыкты. Айтылуу Жума Намангани жигит түзүп набыт болгончо башкарган бул кыймыл өзбек режиминин айгышкан жоосу. Бир нече террактарды өткөрсө да кошуна өлкөнүн атайын кызматтары алардын көпчүлүгүнүн алдын ала алган жок. Азыркы убакытта анын лидери Пакистан ичинде өзүнүн диний бир туугандары менен АКШ коалициясына каршы күрөшүүдө. Учурда Пакистанда аба көчөдө гана эмес, анын саясатында да өтө ысык болуп жатканы дүйнө коомчулугуна маалым. Өлкөнү радикалдуу исламчылар ээлегенге аракет кылышып, азырынча эки провинцияда өзүлөрүнүн көзөмөлүн орнотушту. Ахыбал ушундайча улана берсе жакында исламчылар Пакистандын ядролук куралдарына чейин ээлеп алуу коркунучу күч.
Бирок ИДУнун Ханабаддагы окуяларга тийиштиги бар деген бул Ташкенттин өзүнүн гана жоромолу. Чегарадагы окуяга жоопкерчиликти "Ислам жихады" аттуу радикалдуу кыймыл өз мойнуна алды. Боевиктердин таза өзбек тилинде жасаган билдирүүсүнө ылайык өзбек КППсына кол салуу "айыпсыз мусулмандарды өлтүрүү" үчүн алынып жаткан өч экен. Расмий Ташкенттин атайын кызматтары азыр башы маң болуп туру, алар мындай кыймылдын бар же жок экенин айта албай турушат. Эксперттер болсо дегеле кыймылдын атын биринчи жолу укканын айтышууда. Анткени бул уюм террористтик уюмдардын тизмесинде катталбаган. Балким бул ар кайсыл топтордон чогулган бирикме "контора" болушу ыктымал. Эгерде ушундай болсо, анда Борбор Азия чөлкөмү үчүн бул кошумча баш оору жаратат, натыйжада абал таптакыр көзөмөлдөн чыгып кетиши мүмкүн.
Фергана өрөөнү Борбор Азиядагы эң кооз өрөөндөрдүн бири болгону менен акыркы жылдарда коркунучтуу, ташпиштүү жерге айланып баратат. Биринчиден бул өтө эл жыш отурукташкан чөлкөм, социалдык, диний же улуттук карама-каршылыктар ширеңке чакса дүрт этип кетчүдөй кооптуу абалда турат. Экинчиден өрөөндүн ичинде эмне иштер болуп жатканын, кандай процестер жүрүп жатканын эч ким көзөмөлгө албайт. Маселен Кыргызстан үчүн өткөн жылдагы Ноокат окуясы толук күтүлбөгөн иш болду. Кыргыз бийлиги мунун күнөөкөрлөрүн таап, жергиликтүү бийлик башчыларынан тартып, дүрбөлөңдүн уюштууруучуларына чейин катуу жазалаганга аракет кылды. Фергана өрөөнүндө үй бүлөлүк -нике мамилелери да курч экенин статистика көрсөтүп турат. Маселен, Кыргызстандын Генпрокуратурасы акыркы үч жыл ичинде бойго жетелек секелек кыздарды мажбурлап турмушка берүү фактылары боюнча 98 кылмыш ишин козгогон. Алардын ичинен 54 иш Ош шаарынын тургундарынын үлүшүнө туура келет. Мындай абал диний экстремисттер үчүн жагымдуу шарт түзөөрүнө шек жок. Таң калыштуусу жергиликтүү бийликтер мындай коркунучка көңүл бурууга чамалары чак, мисалы Орусия менен Кытай Борбор Азиядагы республикалардын экономикалык долбоорлору менен көбүрөөк алектенсе, ОДКБ жана ШОС сыяктуу уюмдар деле абалга анчалык маани беришпейт.
Ошондой болгону менен Фергана өрөөнүндөгү жүрүп жаткан процесстерге батыштын изилдөөчүлөрү такай көз салып келишет, жергиликтүү тилдерди үйрөнүп, региондордун улуттук карталарына чейин чийип алышкан. Экс советолог Збигнев Бзежинскинин айтымында калк жыш отурукташкан, этникалык курамы ар түркүн, социалдык туруктуулук начар райондордо чоң согуштар чыгып кетиши үчүн ыңгайлуу шарттар өзүнөн өзү жаралат. Кечээки Ханабад КППсына жасалган чабуулду "Балкан оорусунун" алгачкы симптому деп эсептесек да болчудай.
Теракттар Борбор Азиядагы тең салмактуулукту жокко чыгара алабы деген собол туулат.Эксперттердин айтымында баары Өзбекстанга байланыштуу болот. Бул республика учурда кайсыл геосаясый оюнчулар менен жакындашуу пайдалуу экенине баш катырууда. Бир жагынан Өзбекстан ЕврАзЭстен чыгып кетти, ОДКБнын москвалык маанайдагы саммиттерине катышууга көңүлү жок. Экинчиден, Андижан окуяларынан кийин кайрадан АКШ менен ымала түзүүгө умтулууда.Кыргызстан өз аймагынан америкалык авиабазаны чыгаруу боюнча чечим кабылдаган соң бул аракет дагы жандандырылууда. Ханабадда бир кезде америкалык база турганын жакшы билебиз.Кыскасы коопсуздук маселеси Ташкенттин өзүнүн гана иши экенине Өзбекстандын көзү жетти көрүнөт.Борбордук Азиянын коопсуздугуна Орусия да ,Кытай жана АКШ сыяктуу ири державалар кам көрүшкөнсүгөнү менен алардын бири да ички маселелерге кирише алышпайт.Кирише алганда маселен далай жылдардан бери чубалып келаткан талаш чегара маселелерин эчак чечип коюшмак. "Бирок баары бир коом өзү турукташпаса аны сырттан туруп цивилизациялык жолдор менен турукташтыруу өтө сейрек учуроочу көрүнүш, - дейт орусиялык стратегиялык изилдөөлөр институтунун ага илимий кызматкери Аджар Куртов мырза.- Мурда баары жөнөкөй эле: козголоңчуларды атып таштап же жазалап койсо болоор эле, баары тынчып калмак. Бүгүн Борбор Азияда абал таптакыр башка. Ошондуктан улуу державалардын аскерий машинелери кичинекей хандыктарды тепсеп өтүп тынчтыкты орното албайт, башкы оюнчулар түшүндүрүү иштерин гана жүргүзө алышат, бул болсо алар үчүн оңойго турбайт, - дейт А.Куртов мырза.
кыргыз тилиндеги гезит "Аалам"
email • архив • редакция
Ооганстандан 40 боевик Баткенди көздөй келатат
М.Садыркуловдун машинесин сүзгөн айдоочуга прокурор 12 жыл кесик сурады
Президент болгусу келбеген кыргыз да кыргызбы?
Мотуев абакта кайдан "автортет" болуп жүрөт?
Асыл Мамырова, "Ата-Мекен" партиясынын мүчөсү:
"Бийликти кулатыш үчүн эми балдарымды да үгүттөйм"
Борбордук Азияда аба ОК жыттанат
Имам Хомейни: от рождения и до конца жизни
ФПК: нокаут после глубокого Нокдауна
Жазуучулар кайра да тытыша башташты
Шарап ичүүнүн тартиби жана ага ылайык жагдай
Кожомкулдай алп балбан чыгаар бекен?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?