bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ru ky ru hu ru ky ru kk krc ru ky ru ce ru ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky bg ru ky kk ky ru ky ru tt ru mt ky ru ru ru ru ru ru ky ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 02.11.10 - 10-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
7-ноябрь басма сөз күнүнө карата
Кыргыз маданиятына эмгек сиңирген ишмер, Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин профессору:
"Басылмалардын саны өсүүдө, сапаты төмөндөөдө"
"Калкыбызды саясаттын сазына батырбай, рух казынасын байытсак"
- Кыяс Сатарович, алдыдагы кесиптик майрамыңыз менен. Майрам алдындагы маегибизди маалымат каражаттарынын абалынан баштасак кандай болот?
- Рахмат, эң алды калемдештерибизди кесиптик майрамы менен куттуктап кетмекчимин. Ал эми басылмалардын абалына ачыгын айтсам анчалык ичим чыга бербейт. Сыртынан карасаң сөз эркиндиги, ар кыл пикирди чагылдыруу, агы-карасы, көгү-кызылы бардыгы эле бардай сыяктуу сезилет. Ичине сүңгүп кирсең өтө эле майдаланып кеткенин көрөсүң. Рахаттанып окуй турган, келечекке ишеним арттырчу материалдар өтө эле сейрек. Бир чети коомдогу оош-кыйыш абал таасир этсе, экинчи жагынан өлкөнүн өнүгүү багытын аныктоого, коомду башаламандыктан арылтууга басылмалардын таасири анчалык сезилбей жатат.
- Сиздин оюңузча, анда кандай болушу керек эле?
- Басылмалар башаламан саясат, утурумдук маселелер менен азыраак шугулданып, түбөлүктүү темалар менен көбүрөөк алектенишин каалайт элем. Өнүгүүгө багыт алган өлкөлөрдүн басылмаларын байкасаңыздар, алар ушундай темаларга басым жасашат. Азыр элибиз саясаттан, туруксуздуктан чарчады, тажады.
- Анда гезиттердин нускасы түшүп, окурмандары азайып кетпейби?
- Эми окурмандардын башын ооруткан, аларга акыл үйрөтүп табитин адаштырган, баш-аягы жок макалаларга, айрым аттуу-баштуу инсандарды каралаган маалыматтарга караганда рух дүйнөсүн азыктандырчу, улутту ойготчу, туура жолго багыттоочу, келечекке ишеним жаратчу макалаларга артыкчылык берилсе, ошондой басылманын нускасы бат эле өсөөрүнө бөркүмдөй ишенем. Аны улуттук туңгуч басылма "Кыргыз Туусундагы" тажрыйбаман улам да айтып жатам.
- Балким, буга журналисттердин билим деңгээли, жалпы дарамети таасир этип жатпасын?
- Сөзсүз. Басылмалар көбөйгөн сайын журналисттердин да саны өсүүдө. Кесиптештерим таарынбасын алардын саны өскөнү менен сапаты өспөй жатпайбы. Журналисттик кесипке ээ болуп чыккан бүтүрүүчүлөрдүн арасынан саналуулары гана сабаттуу жаза алышаарын көрүп жүрөбүз. Көпчүлүгү аман эле болушсун. Окурман журтка аттын кашкасындай таанымал журналисттер өтө эле аз. Айрымдары жакшы эле таанылып келип жылдыз оорусуна чалдыгышат да ара жолдо калышат. Бүгүнкү журналисттердин көпчүлүгү өздөрүнүн үстүнөн иштешпейт. Заманбап усулдар, техникаларды өздөштүргүлөрү да келишпейт, изденишпейт. Мекенчил эмес. Жыйынтыгында көлчөк суудай бир орунда тура беришип сасып кетишет. Тоо суусундай агып тургулары келбейт. Интеллектуалдык жактан тайыздыгын айтпай эле коёлу. Рух дүйнөсү жарды журналист кантип анан окурмандардын жарпын жазган макала жазсын.
"Бир гана партияны тандагам, аны алмаштырбадым"
- Эми сиздин өзүңүзгө тиешелүү да айрым суроолорду бергим келет. Сизди жакшы билген кесиптештерибиз эмнеге дайыны билинбей кетти же шайлоо учурунда партиялардын тизмесинен көрүнбөдү деп сурап калышат.
- Эми шайлоо алдында көп эле партиялардан сунуштар болду. Бирок мен буга чейин бир эле партияда болуп келдим, ал партиянын катарынан, тизмесинен чыгып, өзүмдү булгагым келбейт деп баш тартып койдум.
- Эгерде жашыруун болбосо ал кайсыл партия?
- Ал КЫРГЫЗ деген партия. Мен башынан ошол партияга киргемин, аны утурумдук эч кайсыл партияга алмаштыргым келбейт дагы. Мына ошол партиянын тизмесинде алдыңкы саптарда болуу үчүн айткан сөзүм, аткарган ишим, жүрүм-турумум дал келип, жаманчылыкка малынбайын, утурумдук нерсеге булганбайын деген принципти карманып келгемин, жана кармана бермекчимин.
- Биз билгенден өкмөттүк гезитти жетектеп турганда сиз да бийликчил "Ак жол" партиясына кирсеңиз керек эле?
- Мени киресиң деп мажбурлашканы чын. Бирок "партияга кирбегеним үчүн башкы редакторлуктан алып таштасаңар мен даярмын. Мен бир партиянын камчысын чапкым келбейт" - деп баш тарткамын. Ошондо алар кызматтан алуу үчүн ар кандай амалдарды жасап көрүштү. Кынтык издешти. "Кыргыз Туусу" гезитин таптакыр жоюп, жаңы гезит ачабыз деп да көрүштү. Бирок "тарыхый, улуттун туңгуч гезитин жок кылсаңар тарых алдында жооп бересиңер" - дегенге чейин бардык. Биз айтканды аткарып, оппозицияны каралайсың дешти. Аны да аткарбадык. Алты айга жакын бекитпей туруп алышты. Аңгыча бийлик да алмашып кетти. Эң кызыгы 7-апрелден 2 күн өтпөй, "Ак жол" партиясынын маалымат жетекчиси, камчы чабаары, ар убак Максимге таянып редакцияга иш тапшырчу Авлан деген жигит биз кеңешип туруп сизди ордуңузда калтырдык деп телефон чалып жатпайбы, жанды кашайтып. Кадимки эле райкомдун башчысы болгон корбашы менен катардагы басмачы тууралуу окуя эсиме келди. Мына ушуга окшогон "корбашыларга" кор болбоюн, өйдө турайын деп арызымды жазып, Убактылуу Өкмөткө барсам Исмаил Исаков жолугуп калып: "сендей таза адамдар бизге керек, мени сыйласаң арызыңды бербе" - деп башчысына бердиртпей койду. Бирок алар баары бир өз мүдөөсүнө жетип тынышты.
- Шайлоого таанымалы деле, таанылбаганы деле аттанып чыгышпадыбы, сиз эмнеге четте калдыңыз?
- Эми биз жарма таарынычтан өйдө туруп, тутунган принцибибизди кармансак. Башкаларга үлгү болсок. Партиялардын деңгээлин көрдүк го, жеңишке жеттик дегендердин бардыгы биригип шайлоочулардын 37 пайыз ишенимине араң ээ болушту. Эми алар ишеним артпаган 63 пайыз шайлоочулардын, ага кошумча шайлоого катышпаган 41 пайыз элдин ишенимине кантип ээ болушат экен түшүнбөйм. Өзүн сыйлаган партиялар шайлоодо жеңдик деп шарданышпай, араңдан зорго 5-9 пайыз добушка ээ болгону үчүн элге ыраазычылыгын билдирбей, элден кечирим сурашса туура болмок.
"Бийлик үчүн акылдан азбайм, ар-намысымды сатпайм"
- Учурда эмне менен алектенип жатасыз? Сиздин талапкерлигиңизди КТРКнын башкы директорлугуна ат салышкандардын арасынан көрөбүзбү десек ага да катышпадыңыз.
- Мен эч качан кызматка жулкунган адам эмесмин. Бардыгын таразалап көрүп, 2-3 жолу сунуш түшкөндө гана барып ал жерди жолго салып берейин деген принцип менен гана макул болуп келдим. "Азаттык" радиосунун Бишкек бюросун жетектөөгө 3 жолку сунуштан кийин гана макул болгомун. Эми ал жердеги ийгиликти жалпы угармандар билишет. 1998-жылы Кыргызстанда "Азаттыктын" туруктуу угармандары бир пайызды түзчү эмес. Ал эми 2005-жылы бул радиону билбеген, укпаган адамдар калбагандыр. Маалымат таймашында утушта болдук. Мында жетекчи катары сөзсүз салымым бар деп ойлойм. 2005-жылы 24-марттын эртесинде УТРКны жетектеп, "Азаттыктай" эл ишенген маалымат каражатына айландырып бер деп кайрылышты. Барганым жок. Акыры сентябрь айында 3-жолу сунуш түшкөндө, "эгер силер тоскоол болбосоңор гана барам" - деп убадалашып анан макул болгомун. Бирок алар өз убадаларына 6 ай араң чыдашты. Катуу кармашуулар болду. Коркутуулар болду. Анткени Президенттин администрация башчысын УТРКнын тарыхында ачык сындап чыккан учур эч болбоптур. Акыры УТРКны "Азаттыкка" айландырып жиберди деп алып тынышты. Бирок кыска убакытта УТРКны Кыргызстанда №1 маалымат каражатына жеткирдик. Аны "ИнтерМедиа" аттуу эл аралык изилдөө борборунун иликтөөсү коомчулукка ачыктады. Биринчи жолу УТРК Кыргызстанда ОРТ, РТРден алдыга озгону ушул иликтөө жыйынтыгында дайын болду. Кызыккандар азыр да 2007-жылкы ошол иликтөөнүн материалы менен таанышып чыкса болот. Ар кандай тоскоолдуктарга карабай биз максатыбыздын 20-30 пайызын араң ишке ашырдык. Анын ийгилиги тууралуу ага күбө болгон эмгек жамааты менен өзгөрүүлөрдү сезишкен эл өзү айтып келгени кубандырат. Ал эми улуттук туңгуч гезитке УТРКдан бошотулганда эле сунуш болгон. Барган эмесмин. Ал сунуш 7-8 ай өткөндөн кийин да болду. Ал жерде эмгектенген 2 жыл аралыгында "Кыргыз Туусу" гезитинин нускасы 4-5 миңден 16 миңге жетти. Окумдуулугу, салмагы артты. Өңдүү, түстүү болду. Алгачкы жолу ММКларды колдоо фондунун атайын сыйлыгына ээ болуп, мыкты менеджер наамына ат салыштык. Ошентип, кайсыл жерде жетекчилик кылбайын, барган жеримден дайыма алкоо сөздөрдү угуу мен үчүн сыймык. Учурда Кыргыз-Түрк "Манас" университетинде профессорлук ишти аркалап, магистранттарга журналисттик кесип боюнча сабак берип, толгон-токой эмгектер менен таанышып, өзүмдүн да бул кесип боюнча билимимди өркүндөтүп жаткан учурум. Чыгармачылыктын жыргалына бөлөнүп жаткан кезим. Ал эми буга чейин топтогон тажрыйбам менен эч убакта талаада калбашымды билем. Бирок өзүм эч качан бийликке жетсем экен деп акылдан азбайм, адамдык ар-намысымды сатпайм.
- Өткөн жылы бул майрамды кандай майрамдаган элеңиз, бул жылы кандай майрамдап жатасыз?
- Өткөн жылы бул майрамды улуттук гезиттин 85 жылдык мааракеси менен кошо кеңири майрамдоого Секретариат тарабынан бут тосулуп, эмгек жамааты, окурмандар менен чакан чөйрөдө тосконбуз. Бирок айрым маалымат каражаттарынын жетекчилерине Ала-Арча резиденциясына майрамдык салтанат уюштурулуп, ошол кечеге катышкан мамлекет башчысына улуу ойчул Конфуцийдин ишеним жоголгон учурда мамлекет кыйроого дуушар болоору тууралуу айтканын мисалга келтирип, өлкөдө ишеним азайып бара жатканын эскерткен элем. Азыр да ошол сөздү кайталагым келет. Учурда ишеним азайгандан азайып бара жатат. Ишенимди эл башчылардын таза аракети менен 4-бийликтин өкүлдөрү жаратат. Бирок экөө тең башка нерсе менен алектенип, ишеним жаратууга алсыз болуп жатат. Бул жакшылыкка алып барбайт. Өткөндөгүдөн бүгүн сабак алып, туура жыйынтык чыгарбасак, эртең кеч болуп калаарын эстен чыгарбасак. Ал эми майрамды жараткан кандай буюрса ошондой өткөрөм.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Акылбек акыркы сөзүн айтты
2-ноябрь маданият кызматкерлеринин күнүнө карата
Маданиятты таптай да, мактай да билүү абзел…
кеткен миллиондорго ким жооп берет?
Улут көрөңгөсүн ким сактайт?
Улутубуздун улуулугу көөнөрбөс өнөрүндө жатат
2-ноябрь маданият күнүнө карата
7-ноябрь басма сөз күнүнө карата
түштүгүңө жорго мин" же
бузук элге - бучук бий
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?