kk en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru be ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ky ky bg ky ru ky ba ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru
"Фабула", 29.11.11 - 4-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Акаев менен Бакиевди президент кылып шайлап, бар жакшылыкты калтырбай тегиз башыбызга үйүп, асмандын башын эңседик эле, үмүт-тилегибиздин баары ташка чабылып, колубуз менен оозубуздагыны алдырып сыйпалап олтуруп калбадыкпы. Анан кечээ жакында таза деп эсептелген Атамбаев президент болуп шайланганда, дале болсо асмандын башын самап, баягы жакшылыктардын баарын башыбызга үйүп турган кезибиз. Адам турмушу, адам табияты ушундай жаралган тура, эч качан жаманчылык болот деп күтпөйт, жаманчылык деген жакшылыкты коштоп жүрөрү бу адамзат турмушунун айныгыс мыйзамы экенин окуп-чокуп, практикадан билип туруп эле жаманчылыкты тээ башка, биз жок жерде болот кылабыз да турабыз.
Эми да ошентип жатабыз, Алмазбек Атамбаев деген президенттин тактысына олтурары менен, бизге жакшылык жазгы дарыядай ээ-жаа бербей агылып кирет деп күтүп турабыз. Туура, үмүтсүз адам-шайтан. Бирок турмуш реалдуулугунан тайыганыбыз болбос, бүгүнкү, бүтүндөй коом ооруга чалдыгып турган маалда Атамбаевден алтымышы келсе да, аны оңдой албай калды го деген Улуу санаркоо бар! Аталган маселени булуң-буйткасына чейин терип-тескеп бере албаспыз, бирок эки-үч нерсесин санап окурманды ойлонтуп коюу милдетибиз.
Реалдуу турмуш менен ойлогон ойдун айырмасы асман менен жердей. Реалдуу турмушка таянсаң, чыныгы болуп жаткан жана да боло турган турмушту көрөсүң, ал эми ойго ала качтырсаң, каранын баары ак болот да калат, бир сөз менен айтканда, ниетиң кандай кааласа ошону турмуштун өзү кылып ташташың мүмкүн, бул - зыяндуу иллюзия! Бул философия чалыштан өтүп, жанагы биз айткан реалдуу турмуштун казанына азга кайнап көрөлү...
Бүгүн биздин мамлекеттеги демократиялуу жана да дүйнөлүк стандарт жолу менен цивилдүү мамлекеттердин катарына кошулабыз деп бара жаткан жолдо, тескери иштердин, айбанчылыктардын, наадандыктардын, коррупциянын ж.б. жакшы делген адам турмушун талкалап таштачу жагдайдын баары бар, биз алардын тутукунунда калганбыз. Ата-бабалар мындай болгон, тигиндей болгон деп макал-лакаптарды, санжыра-панжыраларды көтөрө чаап мисалдатабыз, жөн турган "Манасты" мисалдатпаган жерибиз калган жок. Болуптур, алардын баары ата-бабалардын турмушу экен, а биз деген андай эмеспиз го! Биз деген Плющкинди ай-талаага калтырчу ач көз, бирөөнүн ийгилигин сокку катары кабыл алган көрө албас, мамлекеттин тагдырына кенедей да санаркоосу жок өзүмчүл, кошоматчы, коркок, популист... ж.б. накта адамдык дегенден алыс турган нерселерге алдырып турабыз. Кана, окурманым, сен азыр таптаза иштеген, жеп-ичпеген, илгерки коммунисттердей болгон бир адамды тапкылачы. Таппайсыңар! Анткени жок нерсени кайдан тапмаксың! Илгерки кытайлар айтмакчы, "караңгы бөлмөдөн кара мышыкты таппайсың, анын үстүнө ал мышык бөлмөдө жок болсо".
Азыркы жаңы бийлик келгенде баарын кылган Бакиев, эми ал куулду, баары сонун болот дегенибиз менен, балакеттин баарысы көңүлдө болчу, шектенип туруп көңүлгө калтырганбыз. Ошол көңүлдөгүлөр мына азыр деле турмуштун казанында боркулдап кайнап жатат. Коррупция бизди ушунчалык чырмаган экен, ал кадимкидей эле, мыйзамдуу эле жашап жатат. Эл байлыгынан карышкырдай кайсагандардын баары эле эл катары, баам салчы окурманым, эл катары эле иштеп жүрүшөт. Көбүн көңүлгө калтырып азын санап коелу да: Кулов, Чынгышев, Силаев, Танаев, Жапаров, Келдибеков, Ташиев, Кадырбеков, Сарыгулов, Костюк, Абдыраимов, Тойчубеков, Ташбаев, Ширшов, Балкыбеков, Кулмырзаев, Сааданбеков, Сулайманов, Керексизов... толуп жатат Жер шарын бир айланчу тизме, айтылуу акын Анатай айтмакчы, "бир бетин өпсөм, бир бети калат..." Өпкөндөн кетели...
Мына ушул жогоруда саналгандардын баары бир иретпи, көп иретпи элдин ырыскысына кол салышкан. Эми ошолорду жаңы президентибиз, премьерибиз, спикерибиз жакшы жолго сала алабы? Эч качан. Алардын кулкулдаган мүнөзү шалтурук болуп катып калган!
Алардын ордуна жаштар келсе, иш оңолот дейсиңерби? Мына дал ушул жерде жүрөк канатчу ой жаралат: бийлик тарапка кийинки келчү жаштар "уядан эмнени көрсө, ошону алат" болуп тигилерден эки эселеп жеп-жута баштайт, анткени, алар жеп-жутуу практикасын жакшы үйрөнүп алышкан, жакшы жашоо үчүн иштеп тапканың жетпейт, андыктан ортонукунан ал да жыргап жаша, алгандар жоопко тартылбайт, тартылса, ошол арам акчасы менен кутулуп кетет, кайтпас жол. Албай жашасаң, элден чыгып каларсың... сага андай турмуштун кажети не?! Дайны жок ак жүрөк боло берсең, этегиң тизеңди жаппас, курсагың ашка тойбос, балаңдын батинкеси бүтөлбөс, катыныңдын каары менен заарында жашаарсың... Көрдүңүзбү, мына ушундай логика! Ооба, мындай "логиканы" кийинки жаштар беш колундай өздөштүргөн. Эр болсоң, алардын дилин башкага буруп көр!
Баам салсаңыз, кийинки турмушубузда укмуштуудай кепти айткан, ыймандуу кеп тимеле оозунан куюлуп турган адамдар көбөйдү, телевизорго батпай да кетти, бөтөнчө сакалы барлар. Куру сөз дегеле эч качан жакшылыкка алып барган эмес, тескерисинче, оң турган турмушту булгап салат, бузуп салат. Мына ошол сайраган немелер бир бечарага бир тыйын жардам берди бекен, бирөө бирөөнү кордоп жатса, тигини жакадан алып ордуна койду бекен, алдында турган акмакты бир ирет тумшукка сокту бекен, асмандын башын сүйлөп жаткан жетекчиге акаарат сөзүн айтты бекен, жолдон таап алган акчаны "бул кимдики" деп кыйкырды бекен, колундагы менен оозундагыны бирөөнө берди бекен... Жок, куру чечендер антпейт, сайрайт да турат. Ошол сайрап жаткан жеринен терип таштачу мергенчилерибиз да жок! Буларды жаңы бийлик оңдой албайт!
Накта аксакалдардын чет-бучкагын мен көрүп калдым, уй тозгону төшкө барчу элек. Ошондо аппак сакал карылар сонун кебин айтып, дөңдө олтурар эле, алардын ар бир сөзү бизге кыт куйгандай орночу. Ошол аксакалдар урушкандарды, айтышкандарды, ажырашам дегендерди бир ооз ыйман кеби менен токтотуп таштачу. Азыр ошондой аксакалдарыбыз барбы? Балээнинби! Биздин аксакалдар акылынын баарын чоңдорго кошомат кылганга коротот.
Өткөндө биздин гезитке бир топ чалдардын жана чал болуп бараткандардын: Сааданбеков, Чынгышев, Мамытов, Өмүралиев, Кулмырзаев, Муралиев, Айбалаев, Нур уулу Досбол, Урманаев, Нарбеков, Калматов, Узакбаев ж.б. сыяктуулардын Роза Отунбаевага ыраазычылык билдирген кайрылуусу жарыяланды. Ал жакшы, бирок Роза Отунбаева оппозиция башына келип, Бакиевдер аны жоготобуз деп жатканда, анын тагдыры кылдын учунда, бычактын мизинде турган учурда эмнеге колдошкон эмес?! Көрдүңүзбү окурманым, азыркы аксакал дегендер ушундай жолду басып турушат. Анан жаштар "карынын сөзүн кантип капка салат?!" Салган күндө иштин бүткөнү да! Кызыгы, жогорудагы кайрылууда Нур уулу Досболдун жүргөнү... Жигиттерди жийиркендирчү кылыктар бизде толтура...
Азыр Отунбаевага жакшы сөз айткандар жана айтам дегендер, тиги-муну "падарит" кылгандар толуп кетти. Ошонун баары чын дилденби? Баары эмес. Себеби ушул: Отунбаева деген эл аралык деңгээлдеги саясатчы болуп турат, өткөндө Пан Ги Мун менен тең ата маегин көрсөңөр да керек. Анан Отунбаева кызматын өткөрүп бергени менен, аброюн өткөрүп бербейт, кийинки бийликтин төрүндө болот, анын сөзү өтүмдүү болот, тигил же бул мамлекеттик иштерде чечүүчү добушка ээ болушу да мүмкүн... Мына ошолордун жытын искегендер болушунча Отунбаевага жагып алуу жандалбасын кылып жатпайбы!
Кийинки бийликтин жолунун татаалдашына дагы бир себеп бар: билебиз, Жогорку Кеңеште позицияда турган үч фракция аткаруу бийлигин үчөө бөлүп алган. Ошондо "иттибай менен чоттубайлардын" баары кызматка илинип жарашып эле жатып калганбыз. Губернатор, аким ж.б. кызматтарда бандити да, соодагери да, "ата атка така кактан" башканы билбеген Кемчонтою да иштеп турду, кээси эми деле иштеп жатат. Мына ошолорду тазалап, иштин көзүн билген, билимдүү адамдардан тандоо оңойлукка турбас. Дале болсо, бул иште коррупция авангарддык ролун аткара берет десек кайдан жаңылдык!
Мындайда Чернышевскийдин: "Эмне кылуу керек?" деген суроосу келет эмеспи. Эмне кылуу керектигин баарыбыз билебиз. Бизге, биздей элге диктатура керек! Бирок, Цезардын эмес, Стюарттын эмес, Людовиктин эмес, Франконун эмес, Сталиндин эмес, Чаушескунун эмес, Пиночеттин эмес, Мубарак менен Салемдин эмес, Мыйзамдын диктатурасы керек. Жеке адамдын диктатурасы келсе, кан төгүүлөр... эл мүңкүрөөр... ал эми мыйзам диктатурасы эч качан жаман жыйынтык алып келген эмес. Көрсө, турмушту жакшы улоо оңой эле турбайбы. Мыйзам диктатурасын колдон да, жата бер. Жок, наалаттыныкы, ал диктатура өзү эле келип бербейт, дале болсо тири жан - адам алып келет. Маселе кандай адам алып келишинде. А биздеги адамдар, жетекчилер дейли, ошол мыйзам алып келүүгө алсыз, жараксыз болуп жатпайбы. Көрдүңүзбү, аталган маселеде "өгүз да өлүп, араба да сынып" жатат.
Туура, сыдыргыга салгандай коом болбойт, баары салыштырмалуу, маселен, тигиге караганда бул жакшы демекчи. Мына ошол салыштырма жолунда биздин мамлекет коррупциянын жетегинде эмес, мыйзамдын жетегинде жолун улантып турган Германия, Голландия, Бельгия, Швейцария, Франция, Люксембург, Норвегия, Швеция, булардын жолуна түшө баштаган Латвия, Литва, Эстония, Грузия сыяктуу мамлекеттердин катарында саналууга бардык мүмкүнчүлүк бар.
Атамбаевге келе турган болсок, ал дасыккан саясатчы, экономиканы да жакшы билет, курчтугу менен жигиттиги дилинде. Бүтүндөй эл аны менен жакшылык келерин чирип бүткөн турмушубузга деле карабай күтүп турат. Демек, Атамбаев укугун узартып туруп, элин эңсеген турмушуна жеткирет деген Улуу тилек бар!
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
танка эмес, эми самолет
"KG" алыш дагы кеп бекен
Жаз айы жамгыр басылбай…
Нурбүбү Кененбаева, Ысык-Көл облусунун губернаторунун орун басары:
"Эки карындашы менен эрегишкени жигиттикке жатпайт"
"Сүткө оозу күйгөн айранды үйлөп ичет", же жең ичинен саясий соодалашуу
Жаңы коалиция кайсы партиялардан түзүлүп, премьер-министр ким болуп, төрагалык кимге буюрат?
"ХАНДЫН ХАНДАН НЕСИ АРТЫК? КАЛКЫМ! - ДЕГЕН ИШИ АРТЫК..."
Калыс сөздү калдайган журт айтарына ишенем
Куйручук олуяга 145 жыл
Эртең менен эрте туруу төрөттөн кийинки депрессияны 50 пайыз жеңилдетет