bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ce ky ky ky ky ky ky ru hu ru ky ru mn ru ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky bg kk ru ru ru uk ru ky ru ky ru ky ru lez kk ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Назар", 22.09.09 - 8-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ошондо Таттыбүбү, "мени бул жерден тезирээк алып кет, "-деп ыйлабадыбы
Таттыбүбү Турсунбаева тирүү болгондо быйыл 65 жашка толмок. Аты айтып тургандай, улуу актрисанын сулуулугу менен ширелишкен талантынын таттуулугу ай…
Аттиң, бирок анын тагдыр жолу таттуу болуп бербеди.
"Татыкем" деп бул ысымды ыйык туткан агасы Нуркан Турсунбаев менен болгон маегибизде эженин өмүрүнүн урунттуу учурларынан мындайча баяндайт:
Таттыбүбү 1944-жылы 12-июлда Жумгал районуна караштуу Чаек айылында төрөлгөн. 4 эркектин арасында чоңойгонунан уламбы же жаратылыш тартуулаган мүнөзүбү, айтор өтө шайыр, гүлмүңдөгөн тегерек көз, тармал чачтуу, эркек мүнөз кыз эле. Бир туугандарынын ичинен мага өтө жакын болчу.
Таттыкемдин улуу таланты, сулуулугу жөнүндө сөз кылсак деги эле түгөнгүс. Эң өкүнүчтүүсү аз жашады бирок, саз жашады. Атак-даңкка эрте жетилип, 16 жаш курагында элге таанылган.
- Учурунда Таттыбүбү эжеге бут тосуп, көралбастыктар болгон деп айтышат, чындыгын сизден уксак?
- Сулуулуктун да, таланттын да душманы болот тура. Көралбастыктан, ичи тарлыктан ар кандай сөздөрдү чыгарышып, "жараксыз актриса" деп театрдан чыгаруунун айласын да кылышты. Керек болсо, бирге иштеген актрисалардын ур-токмогуна, адамды ирээнжиткен сөздөрүнө да кабылган. Баарына чыдап, мага сыр билдирбей жүргөнүн кийин билип жүрөм. Театрда Бакен эже ар дайым Таттыкемдин таламын талашып, аткарган ролунан, кийген кийимине чейин жеке жашоосуна да аралашып, акыл насаатын айтып, тегерегиндеги ичи тар адамдардан аябай коргочу. Качан барбайын үйүндө Б.Шалтаев, Ж.Сейдакматова, С.Далбаев, М.Далбаевалар болор эле, кесиптештери менен көңүл ачып отурган тура деп ойлоор элем. Бирок, булардын максаты Таттыкемди башка жолго салуунун бир амалы болуп калгандай. Учурунда Таттыкенин ичинде кымындай эле арамдыгы болгондо өлбөйт эле, кыргыздын намысыма жаралганы менен, өзүнүн сулуулугу өз шоруна айланды. Далайлар моралдык жактан да абдан кемсинтишип, жан дүйнөсүн жабыркатып, керек болсо зор талантын, улуу тагдырын талкалашкан.
Эмне үчүн "Уркуяны" Уркуя кылып аткарган актриса унутта калат да, аны тарткан режиссер, операторлор Токтогул сыйлыгына ээ болушат?
"Ак Мөөр" тасмасы тартылгандан кийин Ленин комсомолу сыйлыгы берилет деп туруп, бул да берилбей калды. "Манастын уулу Семетейде" Каныкейдин ролун ойногонго даярдап жатышып, бул ролду да берген жок.
- Кечиресиз, актрисанын жолдошу Имаш Эшимбеков кандай адам эле?
- Имаш мыкты актер эле. Ал эми жеке турмушунда кызыл камчы эле, жер жамандап барбасын. Таттыкемди уруп-согуп, бетин көгала кылып койгон учурлары болгон. Мына ушундан улам 10 жыл бою жумуштан кийин үйүнө жеткирип жүрдүм. Акыры ажыраштырууга туура келди.
- Актрисанын сырдуу өлүмү жөнүндө эл арасында али күнгө чейин ар кандай сөздөр айтылып жүрөт, сиз эмне демекчисиз?
- Бул заказное убийство. Апамдын көзү өткөндөн кийин, Таттыкем апамды жоктоп, аябай чүнчүп кетти. Бала үчүн эне табылгыс байлык тура. Ошондон улам, эс алсын деп курортологияга жаткыргам. Ошол кездеги профсоюздар уюмунун төрайымы Ж.Сейдакматова эле. Мени командировкага жиберишип, Таттыкемди психооруканага которуп жиберишет. Мен командировакадан келип эле курортологияга келсем, Таттыкем палатасында жок болуп чыкты. Сураштырып жатып психооруканага түшкөнүн билдим. Ооруканага келсем, "карантин"-деп мени киргизбей койду. Терезе аркылуу сүйлөштүк. Ошондо Таттыкем "мени бул жерден тезирээк чыгарып кет",-деп ыйлады. Кандай болуп келгенин сурасам, түн ичинде зордоп, машинага салып келгенин айтты. Ооруканадан чыгып жумушка кайрылып, жүрөгүм бир нерсени сезгендей шашыла үйгө келсем, үйдүн ичи толо артисттер. "Таттыбүбүдөн ажырадык"-деп эле ызы-чуу түшүп калышты. Кантип ажырадык? 1 саат мурда эле көрбөдүм беле…? Мына, бул жерде да чоң сыр бар!?
"Карантин"-деп мени киргизбей койгондон кийин Таттыкемдин курдаштары барат, жакшынакай эле сүйлөшүшүп, палатасында бир топко отурушат. "Сиздер чыгыңыздар, биз кан куябыз"-деп чыгарып жиберишет. Медайым колуна капельница коюп палатадан чыгып кетип, ошол бойдон келбей коет. Капельницадагы дары суюктук куюлуп бүтүп, вена аркылуу аба кирип мээсине жетет. Таттыкемдин жаны кыйналып, чабалактап жатканда палатадагы оорулуу аял ойгонуп, врачка чуркап кеткен учурда Таттыкем үзүлүп жатпайбы.
- Бул иштин ак-карасын териштирдиңизби?
- Жок, өлгөндө жайын жана башкаларын даярдап жүрүп убакыт болгон жок, анын үстүнө капельница койгон медайымды өлтүрүп кетишкен. Себеби, эртеби-кечпи бул айтып коет деп ойлошкон. Мына ушинтип, Таттыкемди 37 жаш курагында түбөлүк жайга узаттык. Бирок, бул "умышленный" өлүм акыры билинет.
- Карындашыңыздын кыргызга бир келген сулуу экенин учурунда сездиңиз беле?
- Мен бир тууганы катары жанында жүрүп, сулуулугун сезбептирмин. Кашайып көргө койоордо сезип жатпайынбы, каралдымды. Көмөөрдө көрүстөндү тегеректеп, митинг жасап, бетин ачып койдук. Ошондо Таттыкемдин жүзүнөн нур даарып, кирпиктери төгүлүп, азыр көзүн ачып ийчүдөй күлмүңдөгөн жүзү менен табытта суналып жатканын көрүп, өлгөнү бир арман болсо, сулуулугу бир арман болуп атпайбы.
- Эженин жайы кайсы көрүстөндөн орун алды?
- Мен сөөгүн тулуп-өскөн кичи мекени Жумгалга алып барайын десем, ошол кездеги министр Нусупова эже чогулуш жасап, "Нуркан, Таттыбүбү сенин карындашың болсо, бүтүндөй кыргыз элинин кызы, сөөгүн Фрунзеге эле коебуз, бүтүндөй милдетин өзүбүз алабыз"-дегенинен макул болгом. Бирок, эки метр жерди да Таттыкемдин сөөгү Ала-Арча көрүстөнүнөн эмес, тээтиги Орок деген айылдын четиндеги көрүстөндөн орун алды. Тирүүсүндө барктай албасак, өлгөндө даңктап койсок болот эле да. Союз тарады, министрликтер алмашты, ошону менен Таттыкемдин эстелигин ойлогон киши болбоду. Таттыкем жөнүндө эч ким, эч нерсе билбейт, эч нерсе айтыла элек. Улуу таланттын легендага айланып кеткен тагдыры болуп, кылымдан-кылымга кала берет, аттиңдики...
- Кызы Аселден эженин сулуулугундай сулуулукту көрө алдыңызбы?
- Асель апасындай сулуу болбосо да, жүзүнөн Таттыкемдин көп жактарын көрөм. Д.Садырбаевдин "Махабат дастаны" киносунда тартылды, ошондо ачылыш аземине мени да чакырышты, мен фильминин аягына чейин чыдап отуралбай, ыйлаган бойдон чыгып кеттим. Таттыкем 16 жаш курагында элге таанылган, Асель да 16 жаш курагында киного тартылды. Аселдин да өзүнчө ажайып сулуулугу бар, театрда жүрсө Таттыбүбүнүн кызы дедиртип элимдин эсинде үлгү катары жүрбөйт беле!
- Жакында эженин 65 жылдыгын өткөрөм деп жүрүпсүз, даярдыктарыңыз кандай?
- Буйруса, эстелигин тургузсак, андан кийин ачылыш аземин өткөрөбүз. Көптөгөн конкурстарды, кино фестивалдарды уюштурабыз. Таттыбүбү атындагы коомдук фонд бар сиздер, "Назар" гезити менен, бирге иштешип көп нерселерди жасаганы турабыз. Буйруса баарына күбө болосуздар.
…Таштар-Ата жөнүндө жазып келем. Дайыма жан дүйнөм жабыркап турганда Таштар -Атага тартыла берем. Бир караганда өтө эле жөнөкөй: бул жерге келген адам улам өөдөлөп, тоо боорлоп чыккан сайын, улам бир таштан колуна терип алып, тээ өйдө жакта өзүнчө үйүлүп жаткан таштардын үстүнө алып барып таштайт. Ошол таш менен бирге өзүнүн бүт түйшүгүн, убайымын ал жерге таштап, жеңилденип алып кайра тартат. Кайра сергек өмүр кечирип, көңүлү куунак болуп, жашоого кызыгуусу артып, өзүнө эле эмес, жанындагы адамдарга да мээримин төшөп жашагысы келет…
Көрсө, тээ атам замандан бери эле таш, кадимки эле таш кара энергияны өзүнө соруп алчу касиетке ээ тура. Баса, колго таш алып өйдөлөп баратканда, жөн эле кете бербей, өз арыз-арманыңды, оору-сыркооңду, сени саргайткан санааңды, ичтеги бугуңду, ыйыңды - бүт баарын ушу ташка өткөрүп жатам деп өзүңдү- өзүң ишендирип барышың керек. Көөдөн тиреп турган кайгы-муңуңду колуңдагы муштумдай болгон муздак ташка өткөрүп, өзүңдү арууланып, тазаланып жаткандай сезишиң керек.Анан, ал ташты алып барып ыргытып жибер! Демек, сени кыйнаган бүт түйшүгүң ошол таш менен ыргыды!
Мында эч кандай сыйкыр, көз боемочулук, же сырдуу көрүнүш деле жок. Болгону, бул жерде өзүң түзүп алган тазалануу системасы бар. Дал ушул система менен иштеп келе жаткан профессор-нарколог Ж.Назаралиев деле адамзатын баңгичилик, аракечтиктен арачалоодо тоодой жеңиштерге жетишкенин бир эле Кыргызстан эмес, жер шарындагы башка өлкөлөр да мойнуна алып отуру го.
Бул жерде мазарды мазар кылып, касиетин арттырган таш экендигин туйдуңузбу? А балким, ушул таштар бир кезде жылуу, жумшак, жеңил болгон чыгар. Адамзатына оор күн түшүп жабыркап турганда ага боору ачып, адамзатынын бүт убайымын өзүнө тартып алып отуруп биротоло катып калган жанбы дейм…
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
Губернатордун "диалог аянтчасы"--темир курчоо
Санжар Кадыралиев буйрук менен өлтүрүлгөнбү?
БИЗ ЭМНЕ ҮЧҮН ЖАКЫР ЖАШАЙБЫЗ?
Ошондо Таттыбүбү, "мени бул жерден тезирээк алып кет, "-деп ыйлабадыбы
"Битта кадам артка жылмайбыз, жеримизди бермаймыз"
Венециядан биздикилер куру кол кайтышкан жок
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?