uk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ky ky ru ky ru hu ru ky ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ky ru ru ky bg ky ru ky tt ru ky ru bg ru ky ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ойлон кыргыз, ойгон кыргыз!
КУШ КАНАТЫ МЕНЕН УЧУП, КУЙРУГУ МЕНЕН КОНОТ
Кыргызстандын эли эки айрылыш жолдо турат. Бири - коррупциясын ооздуктоого мамлекеттик түзүлүшү кадам сайын буту-колдон тушап, мүмкүнчүлүк бербеген президенттик башкарууга кайтып келүү.
Экинчиси - таптакыр жаңы, атасы баласына бийликти мурастап жиберүүгө жол бербөөчү, тайке-жээндерин, курсташ, классташтарын бийликте кошо ала жүрүүгө, коррупциялашкан бийлик түзүүгө жол бербеген парламенттик башкарууга өтүү.
Биринчи жолду бир эмес эки президент менен басып өткөнбүз. Кана өнүккөнүбүз, кана Швейцария, кана Түркия, кана Жапония болгонубуз? Бул өлкөлөрдөгү бардарчылык турмуш, бейкапар жашоо дагы деле түшүбүзгө гана кирет.
Эртең-бүрсүгүнү парламенттик шайлоо өтүп, ушул эки жолдун бирин тандаганы турабыз. Чын-чынында Бакиев бийлигин кулаткандан кийин эле парламенттик республика болобуз деп тандап, ал боюнча Конституция кабыл алып, убактылуу президентти да шайлап алганбыз. Ага болбой эле "кайрадан бийликке келсек, кайрадан эл башкарсак, кайрадан малекеттик майлуу-сүттүү мекемелерди ээлеп, бала-чака, тайке-жээн, дос,классташ, курсташтарыбыз менен май көл, сүт көлгө киринип жашасак, элдик акчанын эсебинен чет элдерди кыдырсак" деген айрым азаматтарыбыз кайра эле бийликке умтулуп, "күчтүү президенттик башкаруу керек" деп шымаланып жатышпайбы. Ошондуктан бул эки системанын кебете-кепширине дагы бир жолу көз жүгүртүп көрөлү.
ПРЕЗИДЕНТТИК БАШКАРУУнун жол-жоболору, кемчиликтери жөнүндө айта берип, жаза берип, дээрлик көпчүлүк кыргызстандыктар ар кимибиз жон терибиз менен күн сайын сезе берип - ишпалдасы чыгып бүттү го. Айта турган жери деле калбады. "Президенттик башкаруунун кадырын эң биринчи сен кетиргенсиң" деп Баш прокурор Байболов, Баекова деген айымды сот жообуна тартканы жатат -бир айтса кызыктуу нерсени ошол сур эжебиз (серьёзный дегеним) айтпаса...
Баса, айта турган бир нерсеси калды, аны "Бүтүн Кыргызстандын" желегинде желбиреген урааны деп да түшүнүп койсок болот. Ал Германиянын биринчи канцлери Отто фон Бисмарктын ("Мыйзам канчалык начар болгону менен аны аткаруучу адам мыкты болсо, мамлекет оңолот, эгер мыйзам канчалык жакшы жазылганы менен аны аткаруучу адам начар болсо, ал өлкө өнүкпөйт") деген сөзү. Демек кеп системада эмес, кеп таза президентте тура. Андай таза президентти кыргыздардын арасынан күндүз чырак менен издеп да табалбайсың. (Бирок 29 партиянын ар биринин тизмесиндеги 2 азаматты президент бол десең "жок, болалбайм" деп айтчусу чыкпайт.) Бисмарк айткандай болсо кана, атаганат? А.Мадумаров да, М.Ниязов да Бисмарктын ушул сөзүн өздөрү чоң кызматта турганда эмне үчүн иш жүзүнө ашырууга аракет кыла алышпады экен деген суроо туулат. Суроого берилчү жоопторун деле билип турабыз: "убагында айтканбыз, дегенбиз, бирок бизди уккан, түшүнгөн эч ким болбоду, ошон үчүн иштен кетип калгам"- ж.б.у.с. Демек президенттик башкаруу системасынын табияты ошондой турбайбы. Балким мыйзам үстөмдүгү күч алган өлкөлөрдө андай эместир, бирок үй-бүлөлүк, регионалдык, тууган-уруктук кызыкчылыктар өтө чырмалышкан Кыргызстанда так ошондой. Муну Акаев, Бакиев башкаргандагы тажрыйба көрсөттү. Ушул өңүттөн алып караганда президенттик башкарууну кайра жандандырабыз деп жан далбас уруп, тиги жагы Медведев, бу жагы Назарбаевден ооздоруна түкүртүп, көтөнүнө чаптырып колдоо издеп жатышкан "Ар-намыс", "Республика" партияларынын жан далбас аракеттери эмитен эле Кыргызстандын көз карандысыздыгына кооптонуу жарата баштады. Бир-эки күндөн бери Орусиялык телеканалдарда Текебаевди каралаган, тескерисинче Куловду мактаган телематериалдардын тынымсыз көрсөтүлүп жатышы, Елена Авдеева айымдын "Белый парус" интернет желесинде кыргыздарды каралаган, жерден алып көргө салган материалынын жарыяланышы күбө. Демек, Кыргызстандын парламенттик башкаруу жолуна түшүүсү президенттик башкаруу системасында "буксовать" этип баштаган кошуна өлкөлөрдүн колкосуна тыгылган сөөк болуп баштадык. Алардын аракетине "Ата Журт", "Бүтүн Кыргызстан", "Содружество", белгилүү деңгээлде "Замандаш" да жылуу маанайдагы мамиледе. Эртеңки шайлоодо ушул партиялар эки босогодон өтүп кетип, парламенттик көпчүлүктү түзүп коалицияга бириге коюп, 2020-жылга чейин Конституцияны өзгөрпөйбүз деген азыркы бийликтин мыйзамын тытып ыргытат да элди кайрадан президенттик башкарууга жетелеп жөнөйт. Бизге көк мээ болгон койдой болуп, ушинтип бир орунда тегеренип тура берген президент жана анын жан-жөкөрлөрүнүн айтканына көнүп, айдаган жагына кете берген жетеленме жашоо керекпи?
ПАРЛАМЕНТТИК БАШКАРУУ болсо кээ бирөөлөр айткандай коллективдүү жоопкерсиздик, баш аламандык, 120 адамга кулдук уруу дешет. Башкаруунун бул системасында биз көптөгөн артыкчылыктарга ээ болобуз. Биринчи кезекте эл президенттин жакындарына, тууган-уруктарына, же аймактык кландардын кызыкчылыктарына иштебейт. Себеби жаңы Конституцияда президентке ушундай мүмкүнчүлүктөрдү берген укуктары бир топ кыскартылып, канат-куйругу кесилген. Мурдагы президенттерге окшоп жаңы президент мындан ары акимдерди, шаар башчыларын, райондук судьяларга чейин дайындай албайт. Президент 3 бийликтин тең салмактуулугунун чыныгы гаранты болуп берет. Демек, бул деген өлкөнүн өнүгүүсүнүн башкы кепилдиги бар дегендик.
Жаңы системанын эл ыраазы болуп жаткан дагы бир артыкчылыгы - бул оппозициялык күчтөрдүн иштешине конституциялык гарантия берилип жаткандыгы. Парламенттик шайлоодо тоскоолдуктардан өтүп келген оңчулубу, солчулубу, жашылыбы, кызылыбы - эч нерсесине карабай кыргыз мамлекетинин кызыкчылыгы үчүн иштөөгө милдеттүү болот. Оппозициялык азчылык партиясына конституцияда каралган министрликтердин, комитеттердин иштери берилет.
Ушундай гарантияны, жаңы парламенттик түзүлүштү элдин тандоосуна сунуш кылган кайсы саясий күчтөр экендигин эл унута элек - ал БЭКке бириккен "Ата Мекен", КСДПК, "Ак шумкар" партиялары. Ошондуктан эки чоң партияны куштун эки канаты десек, "Ак шумкарды" куйругу деп элестетели. Ооба, куш канаты менен учуп, куйругу менен конот. Демек акылман эл кыргыз мамлекетинин келечегин, өнүгүүсүнүн жаңы багытын сактап калалы, Россиясыбы, АКШбы -аларга көз каранды болбой жашайлы десек, ушул 3 партияга болгон ишеничибизди суутпай туралы. Калган партиялар орустун, казактын, өзбектин эмес, кыргыздын ишенимине кирип, элге эмгеги сиңсинчи.
Демократиянын тагдыры бычак мизинде
Адилетсиздикке, бир үй-бүлөгө чөгөлөбөгөн кыргыздар президенттик системаны сындырып, парламенттик башкарууга өткөнү, өз элин койдой үйрүп, урук-тууган, жек-жааты менен тайраңдаган коңшу мамлекеттердин башкаруучуларына жакпай жатыр. Өнүгүүнүн ыкчам жолун шарттаган парламенттик түзүм менен Кыргызстан эки, үч жылда дүркүрөп кетсе, алардын күнү ошол замат бүтөөрүн бөркүндөй сезген кошуна жетекчилер, демократияны тутунган саясий ишмерлерге колдорунан келишинче бут тосууга аракеттерин көрүшүүдө. Өздөн чыккан жат жаман дегендей, кыргызды эзген, өз бийлигин сакташ үчүн кыргызды кырган Президенттердин тушунда байлыкка маарып, акчага туйтунган эргулдар Үй-бүлөлүк башкарууну кайтарууга жандалбас урушууда. Жыйырма жылдык күрөш, ондогон жигиттерибиздин өмүрү менен келген демократияны ички жана сырткы душмандарыбыз талкалайбыз деп шымаланууда. Демократиянын баалуулугунан пайдалаган Акаев-Бакиевдин желдеттери эл үчүн бекем турган партияларга, калк үчүн кара башын аябаган лидерлерге карата түрдүү ушактарды таратып, кара пиарларды жүргүзүүгө өткөнү өтө өкүнүчтүү. Эки күн мурун Бакиев учурунда "Ата Мекендин" лидери Өмүрбек Текебаевге каршы колдонгон видеомонтажды шайлоого аттанган партиялардын бир лидери үлкөн каражат жумшап, Россиянын НТВ каналынан бердирткени эмне дегендик?! Мынчалык пастыкка барганыбыз болбостур. Албетте, муну элдин калың катмары колдогон партиянын беделин түшүрүү, добушун азайтуу максатында жасашууда. Эң негизги максат, демократияны колдогон лидерлерди эл колдоосунан ажыратып, кайра президенттик системаны орнотуу экендигин тана албайбыз. Биз бир нерсени гана айта алабыз, эки наадан, акылсыз Президенттерден кыргызды Кудай куткарды. Түрдүү максат менен чагымчылдар уюштурган Ош окуясында Жараткан кыргызды колдоду. Эркиндикти, өнүгүүнү камсыздаган системаны сактап калууда кыргыз журтун Алла-Таала өзү колдооруна ишенебиз!
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Камчыбек Өмүрбектин көзүн чокуду
Түштүк борбору түгөлү менен Акыйкат партиясына добуш бермекчи!
"Өлкөнүн эртеңки келечеги элдин колунда"
КУШ КАНАТЫ МЕНЕН УЧУП, КУЙРУГУ МЕНЕН КОНОТ
"Акыйкаттыктан тайбай, адилет иштеш керек..."
"Кыргызстандын келечеги ар бирибиздин колубузда!"
Эр жигит эл четинде жоо бетинде
Касым ИСМАНОВ , "Акыйкат" партиясынын теңтөрагасы"
"Биз башкаларга үлгү болушубуз керек"
Түштүк окуяларына кимдер күнөөлүү?
"Ата Мекен" - абройлуу партия
ЫНТЫМАК БАР ЖЕРДЕ - ЫРЫС БАР
Эс-акылдуу, элин колдоп келишкен,
Эрендерди шайлап алар кез келди!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?