kk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ba ky ru ky ru ky ru uk ky bg ky ru kk ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru lez ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Кереге kg", 05.10.11 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Аляска Америкага кантип сатылган?
1876-жылы Орус бийлиги саясий жактан оор абалда калган. Крым согушунан соң өлкө бир нече миллион карызга батып, падыша Александр II үчүн чоң державаны башкаруу кыйынчылык жараткан. Аляска жарым аралы гана орустарды карыздан сууруп чыгып, бардык түйшүктөрдөн арылтмак. Ошондон улам Александр II Алясканы сатыкка койгон.
Март айынын баш ченинде Александр II, Эдуард Андреевич Стекл аттуу элчисине Алясканы сатуу тууралуу тапшырма берет. Шефинин буйругун аткарууга киришкен Стекл, чү дегенде эле АКШнын мамлекеттик катчысы Уильям Х. Стьюарт менен байланышка чыгат. Ал Алясканын тагдыры тууралуу Стьюартка түшүндүрүп, жарым аралды 5 млн. долларга сатууга кызыкдар экенин айтат. Вашингтондук азаматтар орустардын сунушуна макулдугун берип, айтылган бааны тез арада орус падышачылыгына жиберерин билдирип, келишимге кол коюуну ылдамдатууга өтөт. Бирок, маселе Стьюарт менен Стеклдин сүйлөшүүсү менен эле жыйынтыкталбайт болчу. 5 млн. долларды табыш үчүн Стьюарт Конгресстегилердин колдоосун алышы зарыл болот. Конгресске кайрылуу жолдогондо сенаттагылар, Уильям Стьюарттын туура иш жасап жатканын айтып, колдоого алса, Палата өкүлдөрү мамлекеттик катчы кеңешпей туруп, миллиондогон акчаларды чачып жатат деген айып менен мыйзамдолбоордун ишке ашышына каршы чыгат. Алясканын баалуулугун илгертен сезген Стьюарт, келишимге кол коюу үчүн кара жанын карч уруп, шаштысы кеткен. Аны байкаган Стекл келишимге кол коюуну узарткан сайын, жарым аралдын баасы да өсөрүн сезип, создуктурууга өткөн. Иш Стекл баамдагандай болгон. Алясканы тезирээк менчиктөөгө жандалбастаган Стьюарт, бычылган баанын үстүнө акча кошуп, аралдын суммасы 7,2 млн. долларга көтөрүүгө мажбур болгон. 29-марттын түнүндө эки тарап жыйырма жети барактан турган келишимге кол коюп, Алясканы Американын аймагына айланткан.
Тараптар бир бүтүмгө келген соң, Стьюарт АКШнын каржы министрлигинен акча алып, аны Орусияга которушу керектелет. Мындайга каршы болгон Палата өкүлдөрү менен журналисттер Стьюартты мазактоого өткөн. Альяскада кардан башка нерсе жоктугун айткан адамдар ага "Стьюарттын муздаткычы"деген ысым ыйгарып койгон. Мындай шылдыңдарды жокко чыгарыш үчүн Уильям, Алясканын кен-байлыктарын иликтөө үчүн атайын экспедицияны ишке салат. 1867-жылдын 21-июлунда Смитсон институтунун геологу Джордж Девидсон командасы менен Сан-Францискодон Аляскага жол тарткан. Девидсон баштаган топ Алясканын акыр-чикиринен бери изилдеп, анын келечеги кең экендигин тастыктаган материалдарды таап келет. Конгресстегилерге Алясканын жаратылышы тууралуу доклад окуп, илимий-изилдөөлөрүн ийне-жибине чейин айтып, далилдеп берсе да, Палата өкүлдөрү Алясканы сатып алууга макулдугун берген эмес.
Стекл келишимге кол коюлганы менен Алясканы алууга Американын бийлиги тараптан акча бөлүнбөгөнүн укканда атайын план түзүүгө өтөт. Анткени жарым аралдын сатылышы орустар үчүн чоң табылга эле. Эгерде акча бөлүнбөсө Аляска да сатылбайт болчу. Орустардын элчиси АКШнын экс-каржы министри Роберт Дж. Уокер менен жолугуп, Америка бийлигин, Алясканы сатып алууга ынандырып берүүсүн өтүнөт. "Дейли Монинг Кроникл" гезитине таасири бар Роберт Уокер Стьюарт сыяктуу Алясканы сатып алууга кызыкдар эле. Ал гезиттин ар бир санына Аляскадагы байлыктар тууралуу макалаларды жазып, коомчулуктун көңүлүн бурууга аракет кылат. Алясканы сатып алууга каршы чыккан фракция өкүлдөрү Урия Пейнтер аттуу журналистти жалдап, жарым арал тууралуу тескери маалыматтарды чагылдыра баштаган. Ага карабастан Роберт Уокердин маалыматтары далилдүү болуп, 1868-жылдын 18-июлунда 113 макул, 43 каршы, 44калыс деген добуш берүү менен бийликтегилер Алясканы алуу тууралуу мыйзам долбоорду кабыл алган.
1868-жылдын 1-август күнү Эдуард Стекл Американын каржы министрлигинен 7,2 млн. долларлык чекти өз өлкөсүнө алып кетсе, сентябрда америкалык генерал Ловелл Руссо аралдын борбору Ситхуга келип, жоокерлерди жайгаштырган. 1912-жылы бийлик башындагылар Аляскага губернатор дайындап, аборигендерди билим менен камсыздоого киришкен. Ага карабастан аралдан пайда табылары жогору жактагылар үчүн күмөн санаткан. Качан гана экинчи дүйнөлүк согуш башталганда Американын аскер күчтөрү бул аралга жайгашып, "Стьюарттын муздаткычы" эң керектүү аймакка айланган. Бүгүнкү күндө Алясканын баалуулугу катары андан чыккан нефть эсептелет. Нефть түтүкчөлөрүн ишке киргизүү үчүн АКШ бийлиги 7,7 млрд.доллар сарптаган. Бул сумма аны сатып алууга чыгымдалган каражаттан 1000 эсеге көп болгон.
кыргыз тилиндеги гезит "Кереге kg"
email • архив • редакция
кыргыз саясатындагы акыркы романтик
Өмүрбек Текебаев президенттикке талапкерлигин алдырып салды.
Анын мындай кадамын кандай баалайсыз?
Шайлоо жаңжалы кимге кызык?
Алмазбек Атамбаев - кыргыз саясатындагы акыркы романтик
экинчи турга чыгуу мүмкүнчүлүгү бар..."
Бүркүт болгусу келген бака
Эсепсиз суроо элде бар
"Кыргыз элинин намысы үчүн чыгып атам"
"Мени Отунбаева сактап калды"
Океания тараптан пайдалуу келишим...
Аляска Америкага кантип сатылган?
"Чыгыш базарында" "соодасы кызыган" кыргыздар!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?