ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ky ru ru ru kk ru ky ru ru ky hbs_cyr ky ru ru ky ky ru ky bg ky ru ky ru ru ru ky ru ru ky ru ru ru ky ru kk ru av ru ky ru en ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Агым", 25.02.11 - 20-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Апайдын арбагы ыраазы болсун!
Белгилүү актерлор, КР эмгек сиңирген артисттери Мурат МАМБЕТОВ, Жыпариза КӨЧӨРБАЕВА, Бусурман ОДУРАКАЕВ Казакстандагы мамлекеттик искусство академиясынын мугалими, СССР эл артисти, СССР Мамлекеттик сыйлыгынын эки жолку лауреаты, профессор Хадийша БУКЕЕВАнын жаркын элесин эскерип отурушту. Ал жакында 95 жашында көз жумган экен.
- Биз Алматыга жолдомосу жок эле барып эки-үчөөбүз окудук. Казакча спектаклдерде ойноп, актердук чеберчилик, сахна сөзү деген сабактарды казакча өтчүбүз. Бизди окуткан эжебизди Хадийша апай дечү элек. Анын кыргыздарга болгон сүйүүсү, сый-урматы өзгөчө эле. Кыргызстандан эң биринчи Мурат Мамбетов Хадийша апайдан сабак алды. Андан кийин Жыпариза Көчөрбаева барса, "мен кыргыздарды жакшы көрөм, бир кыргыз балам бүтүп кетти эле, анын ордуна дагы кыргыз кыз алдым" деп кубанганы эсибизден кетпейт. Жыпариза менен дагы Алымкул Искаков жана Ажыгул деген жигит барган. Бул артисттер азыр КР эмгек сиңирген артисти наамын алып, театрда сахна ажарын ачып жүрүшөт. Хадийша апайдын колунан кыргызга таанымал артисттер Б.Одуракаев, Б.Жоробаева, Ч.Кутуев, Э.Чалабаев, А.Арыкбаев да тарбияланып чыккан.
Хадийша Букеева Ленинграддагы окуу жайды бүтүрүп, искусствонун атасы болгон Станиславскийдин окуучуларынан сабак алган. Казакстандын театр жаатындагы эң алгачкы билимдүү аял болгондуктан, аны атайын институтка сабак берүүгө чакырышкан. Анын окуткан мектеби өзгөчө классикалык жанрга көңүл бөлчү. Хадийша апай ар кимдин мүнөзүнө, талантына жараша мамиле жасаар эле. Өтө мээрман, адамкерчиликтүү болгондуктан эч кимибиздин көңүлүбүздү оорутпай, апабыздай жакшы көрчүбүз. Стипендиябыз түгөнүп ачка калганыбызды көрүп үйүнөн тамак ташып, таттуу токоч, боорсок жасап жатаканага алып келип өз балдарындай баккан. Дайыма ачка-ток экенибизди, маанайыбызды сурап турчу. Өз шакирттерине ичкен ашын таштап, жанын бере турган, эч нерсесин аябаган мугалим эле.
Ал "мен силерди аябай эркелетип атам, театр деген абдан татаал искусство, абайлагыла, кийин силерди сындырып салбасын" деп көп айтчу. Биз Алматыда окуп жүргөндө кыргыздрам театры гастролго барып калды. Ошондо Хадийша апай Кыргызстандан барган режиссер, директор, чоң актерлор менен жолугуп, менде окуган студент балдарга өзгөчө мамиле кылгыла, алар абдан таланттуу деп айтып дайындаптыр.
Ал токсондон ашып калганда да сахнага чыгып роль жаратып, улгайса да акылы тунук, баскан-турганы тың келбети менен көрүүчүлөрдү таңкалдырып келди. Сахнада В.Шекспирдин "Азоого чалмасында" Катеринаны, М.Байжиевдин "Кыз күйөөсүндө" энени, Н.Островскийдин "Добулунда" Катеринаны, Ч.Айтматовдун "Фудзиямадагы кадыр түнүндө" Айша апанын жана башка көрүнүктүү образдарды жаратты.
Анын көз жумушу казак искусствосуна чоң жоготуу алып келсе, бир кезде энесиндей бөпөлөп, мээримин төккөн биздей окуучуларына да кайгы алып келди. Хадийша апай көз жумганда анын керээзин аткарып, бир кездеги студенттери, азыркы залкар артисттер сөөгүн көтөрүп, таазим этип алып чыгышты. Биз Кыргызстандагы студенттери Хадийша апайдан окуганыбызга сыймыктанабыз. Анын жаркын элеси жүрөгүбүздө дайыма жашайт.
Өмүр менен өлүмдүн жарк дей түшкөн учкундары
Туура, анын кылкалем чебери болушу мүмкүн эмес эле. Боекторду ажырата албаса, жердин, айдын, күндүн, атургай адамдардын өңү-түсү кандай экенин билбесе каяктагы сүрөтчүлүк. Бирок ал эмнегедир жаштайынан колуна урунган учтуу нерселер менен дубалга, жерге кандайдыр бир элестерди чиймелөөнү адат кылып алды. Жанындагылар анын сүрөт тартат элем дегенине күлкүсү келсе да сыр беришпей, альбом, түр карандаш, боек сатып берип коюшчу.
Кийин деле бул өнөрүн таштаган жок. Көздүү адамдар бир чети аны аяп, бир чети чиймелеген сүрөттөрүндө биз билбеген сыр бар го деп ойлоп "сен таланттуу сүрөтчүсүң, генийсиң, сенин көзүң көкүрөгүңдө" деп коюшчу. Байкуш жигит мындан улам куру кыялдарга жетеленип өзүн кадыресе сүрөтчү сезип, "азыр өнөр адамдарын эч ким баалабайт, биздин баркыбызды кийин билишет" деген ишеним менен жашап аткан. Анан калса таанымал сүрөтчүлөр, коомчулук бул уникалдуу көрүнүшкө таңданып, азиз жигиттин жараткан эмгектери жөн гана жаш баланын оюну экенин билип, бирок көзү көрбөсө да сүрөт тартам деген аракетине баа берип, жылуу сөздөрүн аяшчу эмес.
Ошентип жүргөндө эл сүрөтчүсү Эштек баланын эш туткан эмгектери жөн гана таштанды экенин, анын эмнеге боек менен кагаз коротуп түйшүктөнүп жүргөнүн түшүнбөй турганын айтып катуу сындырды. Мындай сөз угуу бала үчүн акыр заман эле. Анын жашоого болгон бүт үмүтү талкаланып, сокур көзүнөн көнөктөгөн жаш кетип, эптеп үйүнө жетип керебетине кулады. Эти ысып, жөөлүп, ары кетип, бери келип, кээде алоолонгон жалынга куйкаланып, кээде ызгаарда калгандай тиши тишине тийбей чыйрыгып жатты ал. Ошентип жатып бир жумадан өткөндө кокусунан башка бир дүйнөгө келди жигит... Коркуп кетип көзүн жумуп кайра ачты. Анын алдында таптакыр түшүнүксүз, бирок жыты тааныш жаңы дүйнө турду…
МАРТ АЙЫНДА ЭМНЕ ЭКСЕ БОЛОТ?
Эзелтен дыйкандар үчүн жаздын бир күнү бир жылга тете деген түшүнүк бар. Былтыр өлкөбүздө жазгы талаа жумуштары биртоп кечиккен. Албетте буга бир жагынан саясый окуялар, бир жагынан климаттык шарт таасир этип, натыйжада жазгы кош айдоо Нарын жана Ысык-Көлдө бир айга, Чүйдө 15 күнгө, түштүк аймактарында 20 күнгө кечигүү менен башталган. Андыктан быйыл азык-түлүктүн кымбаттап жатканы да бекер эмес. Негизи март айы жаздык буудай, картошка, беде эгүүгө, дарак көчөттөрүн отургузууга ыңгайлуу мезгил.
2008-жылы дүйнө эли азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылууда картошканын орду бар экендиги белгилеп, ал жылды БУУ картошка жылы деп жарыялаган. Бул өсүмдүк кыргыз элинин да негизги тамак-ашынын бири болуп калганы ырас. Дыйкандардын айтуусу боюнча бизде деле картошканы жакшы карап, жакшы өстүрсө мол түшүм берет. Мисалы, 20 сотых жерге картошка эгип, 5 тоннадан ашык түшүм алган жер ээлери бар. Бул үчүн ал жерге отурукташкан "санта" деген сортту өзүнүн технологиясы менен эксе, мол түшүмдүн ачкычы мына ошол үрөндө дешет дыйкандар. Ошондо деле жерди иштетүүгө өзгөчө маани берүү зарыл. Айдаганда топурактын майын чыгарып майдалап, ал жерге биоазык берип, анан картошка себүү көп түшүм алууга шарт түзөт дешет адистер. Албетте жердин табына келиши, нымдуулугу да өзүнчө мааниге ээ.
Март айында эгилген картошканын түшүмү май айында базарга чыгып калат. Бүгүнкү күндө Ош облусунун Кара-Суу районунда картошка эгилип бүтүп калган учуру. Ал эми Ысык-Көл обулусунда картошка бери дегенде май айында эгилет. Бирок Көлдө картошканын Голландиядан алынып келинген түшүмдүү сорттору бар.
Мындан сырткары, март айында атайын парниктерге жашылчалардын көчөттөрү эгиле баштайт. Түштүк аймагы түшүнүктүү, ал эми Чүйдө бул ишти көбүнчө дунган дыйкандары жасап, март айынын этегинен баштап апрель, май айларында базарга помидор, капуста, пияз жана алардын көчөттөрүн алып чыгып, жусай, петрушка сыяктуу көктөрдү сатып пайдага туйтунушат. Бүгүнкү күндө дунган дыйкандары Чүй облусунун Кең-Булуң айылында парниктерге помидор, бадыраң ж.б. көчөттөрүн отургузуп койду. Ошол эле учурда уруктарды да эгишүүдө. Апрель, май айларында алардын алгачкы түшүмдөрү чыгып, көчөттөрү даяр болуп калат. Бул кезде айрыкча Чүйдүн гектарлаган айдоо аянттарына жашылчалардын миллиондогон көчөттөрү талап кылынган учур. Тилекке каршы, кыргыздар мындай майда бирок пайдалуу иш менен көп алектенишпейт.
Эгер сиз бак тиккиңиз келсе, анда февралдын аягынан, марттын башынан кечикпеңиз дешет адистер. Себеби дарактын көчөттөрүн бутактары бүрдөгөнчө отургузуп калуу жакшы натыйжа берип, анын тамырлары ошол жерге ыңгайлашууга шарт түзүлүп, күндүн жылышы менен күчүнө кирет. Албетте, кантип отургузуу боюнча ар бир көчөттүн өз эрежеси бар. Мисалы, теректин көчөтүн айрымдар кеч күздө же кыштын акыркы айында деле отургуза беришет. Бирок ал көчөттүн жайдын саратанында куурап калбай өсүп-өнүп кетиши, андан аркы климаттык шартка жана караган кишинин эмгегине байланыштуу. Жердин азыкка бай, нымдуу болушу - ага түзүлгөн биринчи шарт.
Ал эми жаздык буудайды канчалык эрте эксе ошончолук жакшы. Бирок ал да ошол аймактын климаттык шартына байланыштуу. Азыр түштүктө жаздык буудай айдалууда. Ал эми Кыргызстандын кээ бир аба-ырайы суук аймактарында жаздык буудай 1-майдан 15-майга чейин эгилиши керек.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Намаз - бул спорт"
Көргүсү келген падыша жолду көрөт
Журналистти ким, эмнеге сабады?
Жогорку соттун төрайымынын милдетин аткаруучу
"Сотторду ЖК, өкмөт, президенттик аппараттан көз карандысыз кылуу керек"
"Куловдун радикалдуу оппозиционер болоруна көзүм жетпейт"
Чыга албай турган көз эле…
"Тандоого туура келсе өз кесибимде эле калмакмын"
Жолдошбек Мамажанов деген жаркын адамды билесиңерби?
"Мистериң" ким билип ал
Апайдын арбагы ыраазы болсун!
Зарылып айткан датымды угасыңбы?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?