kk en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru tt ru ru ky ru be ru ky ru uk ru ru ru ky ky kk ru ru ky ky bg hbs_cyr kk uk ru ky ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru
"Фабула", 01.11.11 - 2-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Мелис Турганбаев, Ички иштер министринин орун басары:
"Буйруса, баары тынч жана эл каалагандай болот..."
- Мелис мырза, сиздин баамыңызда шайлоонун өтүшү кандай болду?
- Мен шайлоонун тынч, талапка ылайык, мыйзам чегинде өтүшүн көзөмөлдөп, камсыз кылуу үчүн Жалал-Абад облусунда бир топ күндөн бери бир катар алгылыктуу иштерди жүргүзүп жаттым. Ал эми шайлоонун жүрүшү боюнча айта турган болсок, шайлоо Жалал-Абад облусунда абдан тынч жана мыйзам чегинде болуп өттү. Жергиликтүү эл шайлоого абдан активдүү катышты. Эч кандай мыйзам бузуу, коркутуп-үркүтүү жана одоно түрдөгү кемчиликтер болгон жок. Эл өз келечеги үчүн биринчи жолу эркин, өз каалоосу менен добуш берди. Бул күн кыргыз тарыхында чоң тамгалар менен жазылып каларына ишенем.
- Жеңилүү ызасын тарткандар митинг кылышып, элдин тынчын алышса, аларга кандай чара көрүлөт?
- Шайлоо тынч, таза өткөндүгүнө жеке эле кыргыз эли эмес, бүтүндөй дүйнө коомчулугу күбө болду. Ошондуктан жеңилүү ызасын тартышкан талапкерлер митинг уюштуруп, элдин тынчын алат деген ойдон алысмын. Буйруса, баары тынч жана элдин каалоосундай болот. Облуста биз менен бирге өз каалоолору менен жазылган Элдик кошуундун 4 миңден ашык мүчөлөрү тартипти сактоого өз салымдарын кошуп жатышканын айта кетели. Эгер кандайдыр шайлоого байланышкан чырлар болсо, аны өз ара сот аркылуу чечип алышар.
Темир Сариев, "Ак Шумкар" партиясынын лидери:
"Таза шайлоого карай дагы бир
- Темир мырза, 30-октябрдагы президенттик шайлоо мурунку шайлоолордон эмнеси менен айырмалана алды?
- Бул шайлоонун бирден-бир башкы артыкчылыгы мамлекет башчысы шайлоого катышкан жок. Бул биз үчүн эң чоң жетишкендик. Экинчиден, БШКдан баштап, участкалык шайлоо комиссиясына чейин паритеттик негизде түзүлдү. Башкача айтканда, ар бир партиянын өкүлү БШК курамында болду. Үчүнчүдөн, мурункудан айырмаланып, кошумча тизме болгон жок. Бул дагы абдан маанилүү маселе. Ошондой эле талапкерлер үгүт ишин жүргүзүүдө теңдик болду. Ачык айтыш керек, бүгүнкү күндө утулуп калган талапкерлер акыркы бир ай бою теледен, үгүт жарнактарын илген жагынан ж.б. мүмкүнчүлүктөрдү кеңири пайдаланышты. Шайлоочулары менен дагы эч кандай тоскоолдуксуз жолугуша алышты.
- Административдик ресурс колдонулду деп аткандарга не дейсиз?
- Административдик ресурс деп эмнени айтабыз? Эгер шайлоо комиссиялары бир жактуу болуп түзүлсө, үгүт ишине тоскоолдуктар жаралса, бийлик органдары шайлоого кийлигишсе, маалымат талаасында бирдей шарт түзүлүп берилбесе, ошону административдик күч деп айтабыз. Мындай болбогондон кийин бардык талапкерлерге бирдей шарт түзүлүп берилди деп ачык айта алабыз. Тилекке каршы, шайлоочуларыбыздын шайлоо маданияты биз коюп аткан талапка али жете элек. Ошол себептен, айрым орой мыйзам бузуулар орун алды. Бул атаандаш талапкерлердин гана эмес, жалпы элибиздин мүчүлүштүгү. Эми бул бара-бара өз ордуна келүүчү маселе. Былтыркы парламенттик, быйылкы президенттик шайлоодогу айрым кемчиликтерди оңдоп-түзөп кетишибиз керек. Мурдагы күнкү шайлоодо ошондой бир тепкичти басып өттүк десек болот. Акыры барып таза, ачык шайлоо өткөргөндү үйрөнүп, бийликти ошондой жол менен алмаштырганга үйрөнүшүбүз керек.
- Демек, бул шайлоо Акаевдин, Бакиевдин шайлоолорунан кескин түрдө айырмаланды деп айтсак болобу?
- 2007-жылдагы, 2009-жылдагы шайлоолор кандай өткөндүгүн баарыбыз жакшы билебиз. Колубузда далилдерибиз турса дагы биздин сөзүбүздү эч ким уккан эмес. 2010-жылдагы парламенттик шайлоодо теңдик, калыстык болсун деп Убактылуу Өкмөттүн мүчөлөрү кызматыбызды таштап кеткенбиз. Албетте, бул шайлоо мурункулардан кескин түрдө айырмаланды деп айта алабыз. Буга баарыбыз күбөбүз. Эми саясий күрөштүн табигаты ушундай да. Бирөө жеңет, бирөө жеңилет.
- "Таза шайлоо өткөн жок" деп чычалап чыккан талапкерлер боюнча пикириңиз кандай?
- Албетте, мыйзам бузуулар болду. Болгон жок деп так кесе айтканга болбойт. Жогоруда айттым го, биздин шайлоо маданиятыбыз абсолюттук таза шайлоо өткөргөнгө мүмкүнчүлүк бербей турат. Шайлоо комиссияларынын мыйзам бузгандары боюнча БШКга, болбосо, сотко кайрылышы керек. Эми бул мыйзам ченемдүү көрүнүш. Бирок уткан талапкер менен утулган талапкерлердин ортосундагы жыйынтык эселеп кетпедиби. Биринчи орун алган менен, экинчи орун алгандын ортосундагы 3-4 эсе айырма болуп атат. Ошондон улам, таза шайлоо өттү десек болот.
Орозбек Молдалиев, саясий серепчи:
"Атамбаевдин жеңиши таза болду"
- Орозбек ага, сиздин пикириңизде, шайлоо кандай өттү?
- Шайлоо негизинен таза өттү. Муну ачык эле айтышыбыз керек. Ал эми Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан шайлоо иштерин уюштурууда бир аз мүчүлүштүктөр кетти. Мисалы, кошуналарыбызга чакыруу келди, биздин үй-бүлөгө шайлоо тизмесинде бар экенибизге карабай чакыруу келген жок. Шайлоого барганда дагы тизмелер иретсиз баш аламан болуп, участкалык шайлоо комиссиясынын мүчөлөрү шайлоочулардын фамилиясын табышпай буйдалышып, эл көпкө кезек күтүп, кармалып жатышты. Өздөрүн тизмеден таппай калгандар дагы болду. Албетте, буга эл өзүбүз дагы күнөөлүүбүз. Анткени БШК 20-октябрга чейин келип тизмеде бар-жогун тактоо керектигин, кошумча тизме жоюлганын массалык маалымат каражаттары аркылуу жакшы эле кабарлады. Тилекке каршы, айрымдар шайлоо участкаларына барып өздөрүн тизмеде барбы-жокпу тактап коюудан эринишип, анан шайлоо күнү тизмеде жок болуп чыгышканда нааразы болуп жатышат. Андыктан БШКны эле күнөөлөй бербестен, өзүбүздүн дагы кемчиликтерибизди жоюуга аракет көрүшүбүз зарыл. Жалпы жонунан майда-барат мүчүлүштүктөрдү айтпаганда шайлоо таза өттү. Эл каалагандай таза, тынч өттү. Айрымдар административдик ресурс колдонулду деп жатышат. Эми бул утулгандардын сөзсүз айта турчу сөзү. Мына БШКнын курамында 5 партиянын өкүлдөрү, бейөкмөт уюмдардын өкүлдөрү отурушат. Алардын баары бири-бири менен макулдашып алып, бир пикирге келиши мүмкүн эмес.
- Ошондо Атамбаев шайлоодо таза жеңди десек болобу?
- Атамбаевдин жеңиши таза болду. Биз буга чейин эле шайлоонун алдында президенттикке ат салышып жаткан талапкерге элдин көз караштары кандай экенин билүү максатында сурамжылоо жүргүзүп, Атамбаев 58 пайыздан кем эмес, Мадумаров 20 пайыздын тегерегинде, Ташиев 10-15 пайыз алышып, үчөө эле 90 пайыз элдин добушун алат, калгандары 0,1ден 0,8 пайызга чейин алат деп айтканбыз. Мына баарыбыз күбө болгондой, эл өздөрү баалап, тандоо кылышты.
- Эми утулуп калгандар кандай кадамга барышы зарыл?
- Эң биринчи кезекте утулгандарын моюндарына алып, жигитчилик кылуулары парз. Экинчиден, эл деле көчөгө нааразы болуп чыкпайт. Анткени ага экономикалык, социалдык негиз жок. Кудайга шүгүр, эл шайлоонун жыйынтыгын туура кабыл алып жатат. Эгер утулуп калган талапкерлер нааразы болуп, элди көчөгө алып чыгабыз дешсе, 300-400 кишисинен башка эч ким деле чыкпайт. Эл акчага таянуудан майнап чыкпасын бул шайлоодо далилдеди.
- Эл аралык байкоочулар менен сүйлөшүп көрдүңүзбү? Алар кандай кабылдап жатышат?
- Эл аралык байкоочулар менен сүйлөштүм. Алар биздеги шайлоонун өтүшүнө аябай суктанып жатышат. Былтыркы парламенттик шайлоо, азыркы президенттик шайлоо дагы демократиялык мүнөздө өткөнүн белгилеп, жакшы бааларын беришүүдө.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Эл күткөн күн келди!
Мелис Турганбаев, Ички иштер министринин орун басары:
"Буйруса, баары тынч жана эл каалагандай болот..."
ЭЛИ КҮТТҮ ЭЛЕ, КЕЛДИ!
Калк айтса, калп айтпайт
Шайлоодон кийинки "тамашадан" зерикпейбиз
"Биз азырынча парламенттик башкарууга даяр эмес экенбиз..."
Жаштардын эмгеги качан эске алынат?
Ак калпак жана жоолук жөнүндө учкай сөз
Маска жасап, картайганга каршы тур