ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru
"Агым", 23.01.09 - 8-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Жогорку Кеңеш депутаты Бакытбек ИМАНАЛИЕВ Кыргызстан профсоюздар федерациясынын төрагалыгына шайланганы депутаттык мандатын тапшырабы? Президенттин кабыл алуусунда эмне сөз жүрдү? Бул туурасында Бакытбек мырзанын өзүнө кайрылып, төмөнкүдөй жооп алдык
- Президентке кезигүү алдын-ала пландалган беле же кызмат менен депутаттык статус маселесинен улам чыктыбы?
- Профсоюздар федерациясынын төрагасы болуп шайланганымдан соң, президенттин кабыл алуусунда болуум керек эле. Президент менен жакындагы кезигүү ноябрь айынан бери пландалып келген. Жолугушууда профсоюз уюмдарынын ишин реформалоо жана тиешелүү айрым мыйзамдарга өзгөртүү киргизүү туурасында пикирлеримди президент колдоду. Атургай, жакында профсоюздардын активи менен жолугушуу өткөрүүгө кызыкдар экендигин билдирип жана убактысын да болжоп макулдаштык.
- Депутаттык ишмердигиңиз мындан ары кандай болот?
- Ошол ноябрдагы профсоюздар пленумунан кийин Жогорку Кеңештин конституциялык мыйзамдуулук, мамлекеттик түзүлүш комитетинин төрагасы З.Курмановго Федерацияга төрага болуп шайланышым депутаттык статуска каршы келер-келбестиги туурасында кат жазгам. Кыргызстан профсоюздар төрагасынын кызматындагы адам мамлекеттик кызматта эмес, профсоюздук кызмат - коомдук кызмат. Ошондуктан бул экөөнү биргеликте алып барууну Конституция чектебейт деген жооп алгам. Андан соң төрагалык депутаттык ыйгарым укуктарды аткарууга каршы келбестиги жөнүндө тийиштүү мыйзамдарга таянып, профилдик комитеттин жообун тиркеп, Борбордук шайлоо комиссиясына кат жолдогом. Бирок, партиялык система менен эл өкүлдүгүнө шайланып келген соң, партиянын лидеринин да пикирин угуу зарыл болду.
- Президенттин бул туурасында пикири кандай экен?
- Ал кишиге да бул эки ишмердик бири-бирине мыйзам иретинде каршы келбестигин билдирдим. Курманбек Салиевич да парламентте профсоюздук уюмдун өкүлү болгону туура деп кубаттады.
- Кыргызстан профсоюздар федерациясы бир аз убакыт мурда коомчулукка ич ара чыры менен дайын болуп келди. А сиздин төрагалыгыңыз абалды кандай нукка бура алат?
- Чындыгында ушундай жагдай болуп келген. Пикир келишпестиктерден улам чыккан чыр жогорку деңгээлге чейин жеткен. Татаал кызмат, акыркы убакта чыр чыгып келгенин шайлоого катышып атканда билип турдум. Ынтымактын бошой түшкөнүнө ынандым. Экинчиден, Кыргызстан профсоюздук уюмдары реформага муктаж. Аталган кыймыл бүгүн коом, мамлекеттик түзүлүш, экономикалык жагдайлар өзгөргөнүнө карабай эскиче эле иш алпарып келет. Чырдын өзөгү федерациянын мүлкүнүн тегерегинде. Ишке киришкенде алгач биздин уюмдун бүт мүлкүн кайра карап чыгуу боюнча федерация кеңешинин мүчөлөрүнөн турган комиссия түздүк. Баарын тактап, изилдеп, анализдеп чыккан соң, кадамдарыбызды баштайбыз.
- Ынтымакты кантип чыңаганы турасыз?
- Жаңы шайланган төрага жаңы келген келиндей бүт элдин сынында болот. Акырын бассаң - аксак, катуу бассаң - таскак дешет. Муну профсоюздун алгачкы жыйынында да айткам. Буга чейинки пикир келишпестик, таарыныч, чырдын баарын шар сууга салалы, жаңы барак ачып, профсоюздардын жаңы эрасын баштайлы деп кесиптештеримден суранып атам. Буга чейин бөлүнүп, ыдырап, келсек, эми бир команда болуп иштейли деп өтүндүм. Ага деле карабай, пендечиликке алдырышабы же чырдын улана беришине кызыкдар адамдар барбы, айтор, дагы да гезиттерге ар кандай жазылып атат. Журналисттерден да коомчулукка так, объективдүү маалымат жеткиришин суранат элем. Алар ортого чагым салгандын ордуна ар иште - мейли оппозиция менен бийликтин, же бир министрликтеги позиция-оппозициянын, биздин мисалыбызда профсоюздук уюмдар ортосундагы мамилеге улам чок салгандын ордуна өрттү өчүргөндөй калыстыкты көрсөтүп, жаратмандыгын көрсөтүшсө, позитивдүү позициясын көрсөтүп, алдыга кадам таштоого өбөлгө болушса… Массалык маалымат каражаттары президенттен жөнөкөй чиновникке чейин сынга алышат, менимче, ошол эле учурда өздөрүнө да сын көз менен кароо зарыл.
- Кыргызстандагы профсоюздук уюм тегерегинде жеке пикириңиз кандай?
- Таптакыр эле профсоюздук уюмдар болбой калды деш туура эмес. Чындыгында Кыргызстан профсоюздары алына жараша, бүгүнкү мамлекеттеги акыбалга карата өз милдеттерин аткарып келатат. КПФ тарабынан эмгекчилердин укугун коргой турган көптөгөн мыйзамдарга толуктоолор жана өзгөртүүлөр киргизилген. Ошондой эле Эмгек кодексин кайрадан иштеп чыгууда профсоюздардын салымы зор. Эмгекчилердин саламаттыгына залал тийгизгендиги профсоюз аркылуу аныкталып, өлкөдө 500гө жакын ишкана ишин токтоткон. Мугалимдердин педагогикалык стажына төлөтүп берүүдө да профсоюз салымын кошкон. "Кумтөрдө" иштеген жумушчулардын укугун коргоодо да биздин уюмдун эмгеги бар.
- Дүйнөлүк тажрыйбалардан улам карасак, профсоюздук уюм ишинин бизге кандай модели зарыл?
- Дүйнөлүк практикада тармактык профсоюз деген түшүнүк бар. Ар бири өз тармагынын укугун өзүнчө коргойт. Бизде андай тармактык профсоюздардан 22си бар. Ал эми өнүккөн өлкөлөрдө 6-7 гана чоң, күчтүү тармактык профсоюздар иш алпарат. А бизде чабал, майда уюмдар. Жакынкы убакта биз да ири жана күчтүү тармактык профсоюздук уюмдарды жаратууга умтулуубуз керек. Февралда өтө турган пленумда реформа жаатында маселе көтөрөбүз.
Маек курган Айнагүл САПАРБЕК кызы
Ганси базасы, ички дүң продукция, көңүл
Американын биздеги Ганси авиабазасын калтыруу же чыгаруу жөнүндө коомчулукта кызуу талкуу жүрүп жатат. Бул боюнча сиздин оюңуз кандай?
Россия, Казакстан сыяктуу алдуу-күчтүү өлкөлөр быйыл ички дүң продукциясын 1-2 пайыздын тегерегинде өсөрүн болжоп жатышат. Кыргызстан болсо өсүш быйыл 6 пайыз болот деп жарыялады. Бизде ички дүң продукция ушунча өсөөрүнө ишенесизби?
Акыркы жолу эмнеден көңүлүңүз калды?
Дамира Ниязалиева, ЖК депутаты, СДПК фракциясы
1. Маселенин саясый жагын эмес, экономикалык жагынан алсак, бул база биртоп жылдан бери миллиондогон долларды бюджетке төгүп келатат. Бизде жер кенен, аэропорт чоң, алардын самолеттору учуп-конгонго орун кенен. Ошонүчүн булардын бизде акча төлөп турганы жакшы.
2. Эгерде чоң өнүккөн өлкөлөрдүн ички дүң продукциясы 1-2 пайызга өсүү жөнүндө сөз болуп атса, бизде кантип 6 пайыз өсмөк эле. Бул туура эмес божомол, бизде эч качан мындай өсүш болбойт. Дүйнө жүзү кризистен кыйналып атса, анан кантип биз алардан алдыга өсүп кетмек элек.
3. Мен бир кишинин айткан сөзүнө абдан ишенип жүрдүм эле. Көрсө, айткан сөзүн аткарбаган адамдар болот экен. Ошо кишиге кезиккен сайын көңүлүм калат.
Саткын Айтуганов, экономика илиминин кандидаты
1. Менимче, Ганси авиабазасы чыгып кетиш керек. Ал дегеле бул жерде эмне кылып жүрөт? Быякта анын эмне жумушу бар? Кыргызстандын экономикасына пайда алып келген жок. Пайда алып келип жатат дегендери убактылуу нерсе, принципиалдуу иш эмес. Алардын берген акчасын кыргызстандыктар өзүбүз эле таап койсок болот, таман акы, маңдай тер менен. Россиянын базасы бизден кетпеш керек, анткени ал биздин стратегиялык өнөктөшүбүз. Россия болбосо Кыргызстан өз алдынча мамлекет болор-болбосу чоң суроо жаратат. Кошуна-колоңдор эле бизди кысып коет. Ошонүчүн бизге Россия кандай гана шартта болбосун, керек. Азыркы учурда, келечекте да керек. Кийин интеграция болуп өлкөлөрдүн кошулуу процесси болсо, бизге Россия ылайык.
2. Биздин экономика ошончо пайызга өсөрүнө ишенем. Себеби биздин экономикада өзгөчөлүк бар. Россия, Казакстан сыяктуу чоң өлкөлөр дүйнөлүк экономикалык интеграцияга терең кирген. Өзгөчө фондулук рынок боюнча булар бири-бири менен аябай бекем байланышта. Бизде фондулук рынок жокко эсе, ошо себептүү биздин өзгөчөлүгүбүз да чоң. "Бечелге жөтөлдүн кереги эмне" дегендей, биз бечел үчүн жөтөлгө жолукпай калдык. Ошондуктан биз ички өсүштү сактап калсак болот. Бийликтин азыркы саясатын мен туура деп ойлойм.
3. Эмнеден көңүл калганы эсте жок. Үйдө байбичем анча-мынча көңүл калтырат, бирок кубанткан жактары да көп.
Алишер Мамасалиев, ЖК депутаты, "Акжол" фракциясы
1. Американын авиабазасы Кыргызстанга сөзсүз керек. Себеби ал Американын эле авиабазасы эмес да. Ал БУУнун мандаты менен келген антитеррористтик коалиция базасы. Андан сырткары бул стратегиялык объект. Бир жылда эле ал биздин бюджетке 160 млн. долларга жакын киреше киргизип турат. Бул чоң жардам. Эгерде баланс болсун десек, Ганси авиабазасы чыгарылса, анда Россиянын базасы да чыгарылышы керек. Албетте, бул базада иштегендер адам өлтүргөн фактыларга да көз жумууга болбойт. Бирок буларды чечүүгө болот. Авиабаза азыр чыгып кетсин дегенге бизде шарт да, себеп да жок.
2. Ички дүң продукция ушунча пайыз өсөрү жөнүндөгү маалыматты дагы такташ керек. Дүйнөлүк каржы кризиси бизге деле чоң зыян келтирет. Кандай зыян келтирерин бизнесмендерге, элге да ачык айтыш керек. Менимче, быйыл ички дүң продукциянын өсүшү аз болот. Быйыл бизге сыртта жүргөн мигранттарыбыздын келиши, экспорт азайышы мүмкүн.
3. Эмнеден көңүл калганы эсте жок.