el ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер:
"Бакытыңды ырдан издеп келесиң,
Бакыт ырда эмесин кеч сезесиң"
- Эмике, сен үчүн чыгармачылык кризис деген эмне? Чыныгы чыгарма жаратайын деп изденген, закымдарды кууган таланттар чыгармачылык кризиске тез-тез туш болуп турса керек.
- Мен чыгармачылыктагы кризисти сыртынан кадимки эле акчанын кризисине окшош деп салыштырат элем. Айрыкча шаарда тыйынсыз калуу бул өтө кыйын эмеспи. Бирок ичинен алып карасак чыгармачылык кризис өтө коркунучтуу. Себеби жандүйнөңдү толтуруп турган дем, шык бөксөрүп калган учурда анын ордун башка бирдеме ээлейт. Керек болсо ал бош орунду айбанчылык, зөөкүрчүлүк ээлеп алышы да мүмкүн. Кээде кадимки эле атың өчкүр ичкилик ээлеп алат дегендей. Же өзүңдөн өзүң кыжаалаттанып жүрүп ыпыр-сыпыр пастыкка барып коесуң. Негизи чыгармачыл кишинин көкүрөгү дайыма толуп, жараткан чыгармасына өзү канааттанып турган учурда гана бийик. Тарыхты карасаң деле улуу сүрөтчү Ван Гог өзүнүн кулагын өзү кесип ийип, андан башка да не деген даанышман ойлорду айткан акындардын, сүрөтчүлөрдүн, айтор, таланттуу инсандардын арасында өзүн өзү асып өлтүргөндөр көп болгон. Карап көрсөк алардын жазганы, айтканы кандай бийик, парасаттуу, акылдуу. Бирок жогоруда айткандай пастыктарга барып коюшуп атпайбы. Алар мындай кадамга чыгармачылык кризистен улам барган да. Айтор бул маселени так, таамай айтуу кыйын. Чыгармачылык киризис ошол адамдын аң-сезимине, деңгээлине жараша ар кимге ар кандай келиши мүмкүн.
- Мисалы, жеке сен үчүн чыгармачылык кризис кандай болот?
- Мен чыгармачылык кризиске учураганда жаратылышка чыгып кетем же дагы башка ушундай нерселерди жасайм дегенден алысмын. Туура, сүйлөшкөнгө адам тандап калам. Мындай бир мээмдин уктап калган жерин ойгото турган, бөксө жеримди толтура турган адамдар менен гана сүйлөшүп каларым чын. Бирок алардын баары эле чыгармачыл кишилер болбойт. Кээде суйсалып сулуу кыздар отурган кафелерге барып деле аларды карап алаксыган учурлар болот.
- Чыгармачыл инсандарды коомдо болуп аткан окуялар, бир кездеги баалуулуктардын өзгөрүшү, башаламан идеялар да чыгармачылык кризиске туштуктурушу мүмкүнбү? Дегеним, учурда жалпы эле кыргыз адабиятында, маданиятында, искусствосунда кризис болуп тургансыйт.
- Менин жеке оюмда муну эки жааттан караш керек. Мисалы, биз кандайдыр бир калыпка көнгөнбүз. Аны аң-сезимдин чен-өлчөмдөрү деп коелу. Тактап айтканда, биз чектен ашкан окуяларга "о кокуй, бул эмне деген жосун, ушундай кантип болсун" деп замандын улам жаңырып ачылып аткан беттерин, болгондо да биздин акылга туура эмес келген жактарын өзүбүзгө сиңире албайбыз. Идеологиянын калыптанбай, чыныгы чыгармалардын таанылбай жатышы бизге маңкуртчулук деп эсептелет. Коомчулук тарабынан чыныгы таланттардын баркталбай калышы чатак иш. Байкап көрсөң чыныгы ырлардын окурманы аз, чыныгы таланттарга колдоо аз. Бул жаман көрүнүш. Мындай нерсе акырындан адамдын аң-сезимине тескери таасирин тийгизип, акыл, сезим майып боло баштайт экен. Бул биздин чөгүп баратканыбыз. Азыр көп кишилер, кээ бир улуттун каймактары деген инсандарыбыз "коомдун талабы ушундай болуп атат, андан калбаш керек, ырас, кайсы бир ырчынын концертине эл көп келип атабы, демек коом аны талап кылып атыптыр, ушул китеп жакшы окулуп атабы, демек ал заманбап жазуучу, тиги гезиттин нускасы көппү, анда алар коомдун талабына ылайык иштеп атат" дей башташты. Бирок эми бу жерде маселе башкада да, чыгармачыл интеллигенциянын милдети элдин көркөм табитин жогорулатуу. Белгилүү театр реформатору Станиславскийдин "искусство элди ээрчип кетпеш керек, элди ээрчитиш керек" деп айтканы бекер эмес да. Бир-экиден болсо да элди ээрчитиш керек.
- Акыркы жыйырма жылда акын-жазуучулардын арасында заман капшабына кабылып жок болуп же толук ачылбай калган таланттар көп болду. Кыргыз музыкасы деле ушундай акыбалга туш болуп, натыйжада жүрөктүн эмес кулактын ырлары басымдуулук кылып, "жылдыздары" көп өлкөгө айланып калдык окшойт...
- Мен бир нерсеге токтоло кетейин, өзүм шаарга келгенден баштап Токтогул Сатылганов атындагы филармонияда окудум. Ошондо 1992-1993-жылдары биз менен чогуу окууга тапшырган группалаштарыбыздын арасынан азыр белгилүүлөрүбүз Токтобек Асаналиев, Сыймык Бейшекеев, (Сыймык бизден бир курс кийин окучу) Мунарбек Чобиев, Элмира Кайып кызы, Кенже Кубатова, талантына аябай суктанган, сыйлаган башка бир нече улан-кыздар бар эле. Ошолор ал кездеги чөккөн турмуштун айынан, адамдардын акырындап жардыланып бараткан жандүйнөсүнөн улам эле өнөрлөрүн таштап, жоголуп кетишти. Таластан Венера деген кыз бар эле. Менимче дастан айтуу боюнча анын үнүндөй үн жок болчу. Кийин да кезиктире элекмин. Ал айылына кетип ошол боюнча дайыны чыкпай калды. Оштон келген Феликс Кенеев деген жигит бар эле. Ал чоң обончу болмок. Ошондо эле анын ырлары кадимки Рыспай, Түгөлбай, Асанкалый агаларыбыздай нагыз обончулардын жолунда эле. Ал Россияга кетти. Мен замандын айынан таланты ачылбай калган бир-эки эле талантты айттым. Биз эгер улут катары жок болуп кетпейли, мамлекет катары сакталалы десек, анда бул маселени жалпылап ойлонбосок болбойт. Чыгармачыл интеллигенция ойгонуш керек.
- Чыгармачыл интеллигенция демекчи, бул топ эгемендик жылдары жигердүү боло алган жок. Аларга караганда саясатчылар, ишкерлер, бандиттер алдыңкы планга чыгып жаштарга идеал боло алды. Учурда чыгармачыл интеллигенция барбы?
- Чыгармачыл интеллигенция ар бир заманда болот. Биз аларды байкабайбыз. Жөөлөп өтүп жүргөн чыгарбыз. Турмушубуз базар болуп кетти. Ак үйүң да, жөн үйүң да, жолуң да, окууң да базар. Мындайда алар түрткүнчүк болуудан, тебелендиде калуудан качып көрүнбөйт экен. Биз жазуучу эмнени айткысы келип атканын, обончу эмнени ырдагысы келип турганын баамдабай жатпайбызбы. Анан мөлтүрөгөн таза нерселердин баары алардын өзү менен кошо кетип атпайбы. Бул дүйнөнүн кирдеп баратканынын белгиси. Бизди жетелей турган адамдар бар, биз аларды көрбөй жатабыз. Мисалы, "Жүз жыл жалгыздыкта" деген китепти жазып дүйнөнү дүңгүрөткөн кадимки Маркес убагында болгон оокатын, керек болсо аялын да күрөөгө коюп атып эптеп бир китебин чыгарыптыр. Ошондо да анын китебин окуп коюшкан эмес. Убагында көрүнбөй кала турган таланттар көп. Мисалы, аттуу-баштуу кишилерден Айтматов бизди канча жетеледи.
- Эми Эмике, буга чейин сени төкмө, актер, аткаруучу, обончу катары билчү элек жакындан бери жазма акын катары да биле баштадык. Поэзия деген сен үчүн эмне?
- Менимче дүйнө жүзүндө поэзия, махабат, өмүр, өлүм деген эмне деген суроолорго жооп табылбай келатса керек. Бул суроолорго чынында жооп жок. Алар башка бир ранга. Бул жаатка аралашып калганымдын себеби, мен комуз кармап эле төгүп ырдап кеткен эмесмин. Бала кезимден ыр жазып келгем. Ошол кезде окуган китептерим Алыкулдун, Байдылданын ж.б акындардын китеби болор эле. Ошолордун таасири менен качан мен ушул акындарга жетем деген кыял менен жашап жүрчүмүн. Азыр кээде төкмөлүк өнөрдө, ырчылыкта, обончулукта айта албай калган ойлорумду, сезим ыргагын ушу поэзияда айткым келет окшойт...
- Коомдогу болуп аткан психологиялык абал кээде өзүмдөн да байкалып калат. Мен кийинчерээк чындап таарына да албай, сагына да албай бараткансыйм. Кээде жүрөк ооруткан окуяларга кайдыгер карагансыйм. Азыр тээ бала кездегиге караганда биртоп мерезмин. Мен ушундай сезимсиздиктен корком.
- Элмир мырза, анда эмесе сөзүбүздү сенин калемиңден жаралган ырлар менен аяктайлы...
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?