kk en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ru ky ru tt ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ce ru ky ky ru ky ky bg ky ky ru ky ru ky ru ky lez ky ru kk ru kk ky ru ky ru
"Фабула", 11.11.11 - 8-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Токтогул сыйлыгы Жакиевдин жеке менчик сыйлыгына айлангандай..."
- Асан мырза, жакында маалымат жыйынын өткөрүп, жогорку деңгээлдеги мамлекеттик сыйлыктардын бири болгон Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыкты жоюу керек деп айтып чыктыңыз. Себеби эмнеде?
- 2009-жылы Адилет министрлигине улуттун улуулугун даңазалаган эки картина жасап бергем. Бири "Улуу кыргыз эли баяны" - деп аталып, байыркы замандан, биздин заманга чейинки кыргыз эли кандай эл болгон, тактап айтканда Манас атабыздан тартып, Умай эне Кыдыр аталардын образдарына чейин кеңири чагылдырылса, экинчиси "Мурас эл сыймыгы" - деп аталып, Кыргыздан чыккан чыгаан инсандар, жана ар бир област өз-өзүнчө символикалуу түрдө картинага түшүрүлгөн. Ал учурда Адилет министри Нурлан Турсункулов экөөбүздүн фамилиябыз окшош болгондуктан, картиналарды министрге акысыз эле жасап бергем. Болгону кеткен чыгымды гана төлөп, эч кандай эмгек акы алган эмесмин. Кийин ошол картиналарды "Нур борбор" чыгармачыл жаштар бирикмеси Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыкка көрсөтүшкөн. Мени менен кошо талапкер болуп, Т.Мусакеев дагы акварель менен тартылган өзүнүн графикалык серияларын сыйлыкка көрсөткөн. Калп айткан менен болобу, аныкына караганда меники кыйла жогору турган. Бирок менин картиналарымды Бексултан Жакиев, Г. Айтиев атындагы көркөм сүрөт музейинин директору Ю. Шыгаев баш болгон жетекчилер сыйлыкка жаратпай койгон. Мен билгенден сыйлык берүүдө баягы эле тууганчылык, тааныш-билиш өкүм сүрүп жаткансыйт. Себеби Б. Жакиев, Ю. Шыгаев Кыргыз эл сүрөтчүсү А. Осмонов, Т. Курбанов У. Бейшембаев, айтор, бардыгы тең көлдүктөрдөн куралыптыр. Кол ийрисине тартат болуп жердештер бирин-бири колдоп, туура эмес кадамдарга барып жатышат. Калыстык болбогондуктан, болгон чындыкты айтып чыгууга аргасыз болот экенсиң. Учурда мен эле эмес, мени менен бирге 8 коомдук бирикме Б. Жакиев жетектеген комитетке нааразы болуп чыгып жатышат. Баарыбыз тең - комитет жоюлсун, кайрадан жаңы комитет түзүлсүн - деген талап менен чыктык.
Аталган маселе боюнча, жетекчи Б.Жакиев менен телефон чалып, Токтогул сыйлыгы калыстык менен берилбей жатканын айтсам, ал киши: "колуңдан келгенин кылып ал, колуңан келсе төңкөрүш жасап ий" - деп мени кайра кекетти. Мындай сөздү мен Б. Жакиевден эч убакта күткөн эмесмин. Кыргыз эл Баатыры делген Б. Жакиевдин айтканы ушул болсо, анда башкасы эмне болот?.. Мен бир гана Токтогул сыйлыгын албай калганыма нааразы болуп жаткан жерим жок. Калыссыз берилип аткан сыйлыктардын бардыгына нааразымын. Бүгүнкү күнү сыйлыктардын көпчүлүгү акчага сатылып алынып жатканын жашырууга болбойт. Мисалы, жүздөгөн адамдар иш бөлмөсүндө отуруп алып эле мамлекеттик жогорку сыйлыктарга ээ болуп атышат. Мисалы, Б. Жакиевдин байбичеси көп жылдан бери Маданият министрлигинде экономист болуп эмгектенет. Буга чейин экономика жаатына эмгек сиңирген ишмер, кийин маданияттын эмгек сиңирген ишмери ж.б. жогорку наамдарды алды. Б. Жакиев сунушту Жазуучулар союзунан албай, башка бир чыгармачыл бирикмелердин аркасы менен Кыргыз эл Баатыры сыйлыгына ээ болуп, баатыр болуп жүрөт. Ю. Шыгаев "Алтын ат" деген картинасы үчүн Токтогул сыйлыгына ээ болду. Айтор, кандай негизде ээ болушту, мунун баарын комиссия иликтеп чыгуусу зарыл.
- Сыйлык берүүдө коррупцияга жол берилип жатканын кандай фактылардын негизинде айтып жатасыз?
- Сыйлык ыйгарган адамдардын бардыгы тең бири-бири менен тыгыз байланышып алган. Токтогул сыйлыгындагы комитетке мүчө болгон адамдардын бардыгы Токтогул сыйлыгынын лауреаттары болуусу керек. Бүгүнкү күнү комитетке жөнөкөй эле адамдар мүчө болуп алышкан. Бексултан Жакиев көп жылдан бери комитетти жетектеп, каалаган адамын комитетке мүчө кылып, өз билген саясатын жүргүзүүдө. Б. Жакиевдин чоңдорго мен сага Токтогул сыйлыгын берейин, сен бул ишти бүтүрүп бербейсиңби деп өзү соодалашкан учурлары эл арасында айтылып эле жүрөт. Кыскасы, Токтогул сыйлыгы мамлекеттин сыйлыгы болбой эле Б. Жакиевдин жеке менчик сыйлыгына айлангандай. Эгер Токтогул сыйлыгы татыктуу адамдарга берилип атат десе, анда Б. Жакиев жооп катары маалымат жыйынын өткөрсүн.
P.S. Бул боюнча экинчи тараптын да пикирин чагылдырууга даярбыз.
Парламенттин "аппетити" аңырайып эле баратат...
Кечээ жакында Жогорку Кеңештеги "Ар-Намыс" фракциясынын депутаты Айнуру Алтыбаева шайлоодо жеңишке жетип, парламентке келген партияларды мамлекет каржылашы керек деген жаңы мыйзам долбоорун иштеп чыкты. "Өйдө тартса өгүз өлүп, ылдый тартса араба сынып" акчаны кайда жеткирээрин билбей аткан Өкмөттү эл өкүлдөрүбүз жарга такап салды. Парламент депутаттары өздөрү толугу менен мамлекет эсебинен каржылангандары аз келгенсип, эми партиясын дагы элдин эсебинен багалы деген оюн ортого салып атышат. Албетте, мындай ыкма айрым өнүккөн парламенттик республикаларда колдонулат экен. Бирок мамлекетибиздин азыркы абалы буга жол береби? Айрым саясатчы, коомдук ишмерлерибиздин эл өкүлдөрүбүздүн бул оюна пикири кандай болду экен?
- Караманча каршымын, бюджетибиз тартыш болуп, экономикабыз өнүкпөй жатса, бийликке келген партияларды мамлекет каржылаш керек деген бул акылга сыйбаган көрүнүш. Андай көрүнүш бизде эмес, Россияда да жок. Эгер партиялар мамлекеттин каржылоосуна өтсө, анда парламенттин келечеги болбойт. Депутаттар кылат десе эле кыла бербей кичине акыл калчап иш кылышса жакшы болор эле.
Улуттук Гвардиянын мурунку башчысы:
- Депутаттардын бул маселеси таптакыр туура эмес. Мамлекет элди багабы же депутаттарды багабы. Мамлекетке пайда алып келбеген андай парламенттин эмне кереги бар. Андай боло турган болсо парламентти таркатып ийиш керек дагы кайра шайлоо өткөрүү зарыл. Менимче, парламентти таркатып ийсе деле туура болобу деп ойлойм. Себеби бир жылдан бери парламенттин жарытылуу деле иш алып барганын көргөн жокпуз. Өздөрү менен өздөрү болуп эле өкмөттү сындап отурушат.
- Мен муну өзүн-өзү көрсөткүсү келген популист депутаттардын жоругу катары баалайм. Ачык айтканда, айрым депутаттар кээ бир учурларда таптакыр эле мыйзамга туура келбеген иштерди жасап, чектен чыгып кетип жатышат. Парламенттик башкаруу деп эле оюна келгенди оттой берүү жакшы көрүнүш эмес. Депутаттар мамлекеттик маселени көтөрөөрдүн мурун ошол маселе элдин пайдасына чечилеби, мамлекетке кандай пайда алып келет ошол жагын ойлошсо жакшы болор эле.
- Депутаттарды мамлекет каржылай тургудай мамлекеттин каражаты талаада жаткан жок. Салык төлөөчүлөрдөн жыйналып атат. Салыкты мамлекетке ким төлөйт? Базарда соода кылган соодагерлерден тартып, колунда жок, жетим-жесир бей-бечаралар төлөйт. Мына ошол каражат депутаттардын кызыкчылыгына жумшалат деген бул Кудайга жакпаган иш. Мындай нерсе дүйнөлүк практикада жок. Бул мыйзамды депутаттар көтөрүп чыкмак турсун, оозанып сүйлөп аткандарына таң калам.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Жогорку Кеңештин дагы бир жомогу
Жаныбек Айдаралиевди Улан Чолпонбаевдин жардамчысы сабап өлтүргөнбү?
Өзгөрүү өнүгүүгө улануусу керек
Арты таза эмес аткаминерлердин акыркы таянычыбы?
"Токтогул сыйлыгы Жакиевдин жеке менчик сыйлыгына айлангандай..."/a>
Репрессиянын курмандыктары көмүлгөн жерди көрсөткөн Бүбүайра Кыдыралиева:
"Өлдү дешип, жалган маалымат таратышты, өкмөт болсо али күнчө эмгегимди баалаган жок..."
Массалык маалымат каражаттарын муунтуу башталдыбы?
Анатай Өмүрканов, Кыргыз эл акыны:
"Ай бетиңдин бырыштарын бирден өөп,
Бүт бырышын жазгым келет кайрадан..."
- Жылаңач клиптерге сиздин көз карашыңыз?..
жашыл акчага сатып алган аял...