ky ky el cs ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 29.04.08 - 13-бет: Болор бала богунан дечї беле?..•
"Өкүл ата-өз ата, өлүп кетсин кайната, тою-ус, өнүп-өссүн кайната" демекчи өкүл аталык орун бүгүн жаңы үйлөнгөн жаштар үчүн чоң ролду ойнойт. Өкүл аталык милдетти моюнга илиш оңой-олтоң иш эмес. Бирок, биз, азыркы кыргыздар, замандын шарапаты менен өкүл аталык ырым-жырымды алымча-кошумчасы менен саал башка нукка буруп жибердик. Мазмунун, себебин өзгөрттүк. Илгери өкүл ата, өкүл эне, негизинен, кызга гана дайындалчу. Кыз бала ата-энесинен алыс кетти, жалгызсырап, бөлөк бүлөдө кор болбосун, өкүл ата-энеси укугун талашып, арманын угуп, кубанычын тең бөлүшүп, колунан келген жардамын берип, өйдөдө өбөк, ылдыйда жөлөк болсун деген ниетте. Өкүл атаны алыс-жакын туугандарынан же досторунан караштырып, үйбүлөлүк талкуудан өтүп, анан шайлашчу.
Азырчы? Азыр мен жогоруда айткандай, өкүл аталык милдет түп нугунан өзгөрдү. Сандыгыңда байлыгың, колуңда бийлигиң, коомдо ээлеген ордуң бийик болсо, 10-20 чакты балага өкүл ата болуш текейден арзан иш. Анын үстүнө кыз тараптан да, уул тараптан да өкүл ата дайындоо сыяктуу жаңы модага ээ болдук. Ким чоң кызматта болсо, өкүл ата коюу өзүнчө эле "поводго" айланды. Кийин жардам берет, кызматка көтөрөт, пайдасы тиет дегендей. Ошо чоңдордун ичинен деле салт билгени өкүл аталыкка бекем болот, билбегендери аны мыйзам ченемдүү көрүнүш катары кабыл алып, улам жаңы үйбүлөгө өкүл ата боло берип, мурункулары эстен чыгышы мүмкүн. Азыр өкүл аталык орун үчүн материалдык кызыкчылык биринчи орунга чыгып, жандүйнө (духовный) байлыгы артка сүрүлгөн. Демек, алдыңкы беш жылдыкта бир чоңдун баласына айылдык мугалим же жумушу жок пенсионер өкүл ата болуптур дегенди өмүрү укпайсыз. Кадырыңыз жан болсун, өкүл ата болуш үчүн байлык, кадыр-барк күт. Кедей-кембагалга өкүл аталык түшкө кирбеген жомок, кыялданбай деле койсоңуз болот. Мисалы, шаардагы дүңгүрөгөн тойлорду тим коелу, айылда өкүл аталар кимдер? Мектеп директору, фермер, коммерсант, доктур ж.б. иши жылып, ити чөп жегендер. Илгери өкүл ата, өкүл эне да абдан тандалчу, экөө адептүү үйбүлөбү, "күйөөсү арак ичпейби, чоң муштум эмеспи, элге сиңген кадыр-баркы кандай, канча баланы төрөп, өстүрүп, татыктуу тарбия берди, жүрүм-туруму үлгүлүүбү" деп бардык жактан төп келсе, анан ушул биздин уул-кызга үлгү болот, тарбиялайт, жаман жолго түртпөйт деп ырымдашчу. Азыр андай салыштырмалуулук жокко эсе…
Экс-ажобуз Аскар Акаевдин сүйүктүү уулу, азыр Москвада "Вечерний Бишкек" оюн-зоок борборун гүлдөтүп, алтын, кийим-кече ж.б. бир топ дүкөндөрү менен эч капарсыз жыргап-куунап жашап аткан Айдар Акаевдин өкүл атасы-Чолпонатадагы "Манас ордо" керемет жайын курган, эми "Ааалам ордо" менен дүйнөнү таң калтырууга камданып аткан Ташкул Керексизов. Эки жаштын үйлөнүү үлпөтүндө китеп жана картина белек эткен. Азыр өкүл баласынын ал-жайына кызыгабы-анысын биле албадык.
"Айтыш" коомдук фондун негиздеген Садык Шерниязга-КР баңгизаттарды көзөмөлдөөчү агентствонун директору, генерал Алымбай Султанов өкүл ата. Алымбай мырза менен Садыктын агасы, "Ата Мекен" партиясынын лидерлеринин бири Болот Шерниязов кан достордон, ИИМ тармагында чогуу иштешкен. "Агасын көрүп ини өсөт" демекчи Алымбай Султанов досунун инисине өкүл аталык милдетти ойлонбой шыр жүктөнгөн. Өкүнбөйт дагы, өкүл баласы үмүт-тилегин ашыгы менен актаганына сыймыктанат. Азыр ВГИКте билим алып, кино дүйнөсүнө сүңгүп кирүүгө белсенген Садык Шернияз да өкүл балдардан уучу кур эмес. Араң эле 16 балага өкүл ата. Белгилүүлөрү Азимбек Бекназаровдун уулу Руслан жана "Айтыш фильм" киностудиясынын директору Фархад Бекмамбетов .
Акындардын пири Байдылда Сарногоевдин өкүл атасы Мидин Алыбаев болгон. Үймө-үй катташып, өкүл апа акындын байбичеси Зина апага чыгармачыл , өзгөчө акын адамга кантип чыдоо керек экенин, керек болсо көтөрмөлөп, жардам берүүнүн миң кырлуу сырын үйрөткөн. Мидике кайтыш болгон менен өмүрү өткүчө Байдылда акын да өкүл апасынан, балдарынан кол үзгөн жок.
Маданият жана маалымат министри Султан Раев улуу кызын былтыр турмушка узатып, оппозицияны да, позицияны да аралаштырып бир дасторконго отургузуп, дүңгүрөтө той берген. Кызына үйбүлөлүк жакын досу, белгилүү ортопед-травматолог Сабыр Жумабековду өкүл аталыкка шайлашкан.
УТРКнын директорунун милдетин аткаруучу Мелис Эшимканов Америкада окуп жана жашаган кызы Жылдыз Эшимканова менен күйөө баласы Нурдиндин өкүл аталык вазыйпасынын эки тизгин бир чылбырын Мелис Турганбаевге тапшырган. Мелис Токтомамбетович- азыр ИИМдин орун басары, криминалдарды тынч уктатпай, чээнге киргизген полковник.
Кыргызды дүйнөгө чыгармалары менен тааныштырган залкар жазуучубуз Чыңгыз Айтматов-профессор, адабият таануучу Мелис Акматалиевге өкүл ата. Мелис Акматалиев-жазуучунун оң колу, Чыңгыз Айтматов атындагы фондду башкарып, Чыңгыз мырзанын Кыргызстандагы чыгармачыл иштеринин баарын тескеп турат. Кыскасы, өкүл бала атасынын үмүтүн абдан жакшы эле актап атыр.
Экс-депутат, экс-оппозиционер, азыр болсо саясаттан баш-оту менен кеткен Кубат Байболовдун өкүл атасы болуп айылдын активисти, фронтовик Кожоназар деген карыя дайындалып, балдарына кой энчилеген. Кубат Калбекович болсо өкүл ата болуунун салт, милдети деле жок, олуттуу маселе деле чечилбейт, болгону жакшы мамиле, жаңы байланыш деп эсептейт. Бу мырза да-он чакты үйбүлөгө өкүл ата. Өкүл балдарынын баарын үйгө чакырып, ырым-жырымын жасап, алгачкы милдетинен ак дилден кутулган, жакшылыктарда балдарын унутпайт.
ИИМ министри Молдомуса Конгантиев менен "Ак жол" партиясынан дайындалган депутат Арапбай Төлөнов-кан куда. Төлөновдун уулу Конгантиевдин кызын алган. Министр менен депутат балдарынын үйлөнүү үлпөтүн дүңгүрөтө өткөрүп, ал тургай өкүл аталыкка ошо кездеги спикер, азыркы соц.фонд төрагасы Марат Султановду дайындашкан.
Төкмө акындар Элмирбек Иманалиев менен Шекербек Адыловдун өкүл атасы - КР Эл артисти ак таңдай акыныбыз Тууганбай Абдиев.
Бир кезде президенттик администрацияны, коопсуздук кеңешти жетектеген, азыр "Кут" партиясынын лидери Болот Жанузаковдун өкүл атасы-Токтогул Эшматов. Болот мырза 1972-жылы үйлөнгөндө, а киши автобазада механик эле. Ал эми Жанузаковдун 10 өкүл кыз, уулу бар. "Баары тең таман акы, маңдай тери менен оокат кылгандар. Аларга "тың болгула, түз жүргүлө, таза иштегиле, балдарыңарды жакшы тарбиялагыла, билим бергиле, билеги күчтүү бирди жыгат, билими күчтүү миңди жыгат" деп акыл-насаатымды айтам" дейт.
Экс-башпрокурорлор Мыктыбек Абдылдаев менен Азимбек Бекназаров-кан куда. Азимбек мырза кулдук уруп, уулуна Мыктыбек мырзанын кызын алып берген. Эки жаштын өкүл атасы болсо экс-депутат, банкир Муратбек Мукашев. А Муратбек Осмоналиевичтин өкүл апа, өкүл атасы бу дүйнөдөн өтүп кеткен. Банкир мырза өкүл ата-апасынын балдары менен үзбөй катышта. Куран окутуп, жакшылык-жамандыктардан калбай, жардамын аябайт. Дагы үч балага өкүл ата. Алардын бири-журналист Нургазы Анаркулов. Өкүл балдарынын баарын тең ардактайт, кеп-кеңешин аябайт. Бирок, алыс жерде укугун коргосун деп кызга шайланчу өкүл аталык минтип түп-тамырынан бери өзгөрүп, саясый нукка бурулуп кеткенине нааразы.
"Азамат-ойлду"дүркүрөтүп өстүрүп, күйүүчү май жаатында бизнестин битин сыккан токтогулдук ишкер Токтосун Мадияров-15 баланын өкүл атасы. Өкүл балдарынын атактуулары эле-токтогулдук таланттар Сыймык Бейшекеев, Бек Борбиев. Өнөрлүү өкүл балдарына бизнесмен мырза убагында моралдык да, материалдык да жардамын аяган эмес. Чыгармачыл чөйрөгө аты чыгып, ал тургай өз бизнестерин ачып кеткен таланттар өкүл атасынан сыйын жаза элек.
Коомдук парламенттин спикери Абдыганы Эркебаевдин өкүл атасы-экс-коммунист, КТРдин экс-төрагасы, экс-идеолог Аманбек Карыпкулов. Спикер мырза болсо жазуучу, журналист Мамасалы Апышевге өкүл ата болуп, акыл-насаатын, жардамын баласынан ушу күнгө чейин аябай келет.
Аскар Акаевдин оң колу, жөнөкөй аспиранттыктан премьер-министрликти чапчып жыгылган Кубанычбек Жумалиевдин өкүл атасы-генерал, чегарачы Калмурат Садиев. 2005-жылдын 24-мартынан кийин өкүл ата өкүл баласынын бир топ байлыгын чегарадан ээн-жайкын алып кеткенге мүмкүнчүлүк түзүп берген деген аңыз кеп азыр да эл арасында айтылып жүрөт. Ал эми Кубанычбек мырза - СДПКнын жаш саясатчысы, азыр подпольеде жүргөн Эдил Байсаловго да өкүл ата.
Кыргызстандын Казакстандагы элчиси Жаныш Рустенбеков-Талас губернатору Бейшен Болотбековдун уулу Алманга, экс-президенттин экс-кеңешчиси Калык Ибраимовдун уулу Санжарга, "Кыргызстандын келечеги" партиясынын лидери Балбак Түлөбаевге өкүл ата. Айтор, Жаныш мырзанын өкүл балдарын санай берсең кагаз бети түтчүдөй эмес. Айгүл жеңенин дасторкону, пейили да кең болгондуктан өкүл кыздарынын баарына бермет жасалгаларды белек эткен. Жаныш мырзанын өкүл балдарынын атаманы-Балбак. Жакшылык, той, майрамдарда чогулуп алып ата-энесин куттуктаганды эч унутушпайт.
Коомдук парламенттин мүчөсү, саясатчы Темир Сариев- "Аю" фирмасынын президенти Шаршен Абдыкеримовдун өкүл атасы. "Аю" фирмасынын келечеги кең болгондуктан Темир мырза өкүл баласына бизнестин күнгөй-тескейинен көп кеп-кеңеш берери шексиз.
Бутунан башына чейин чылгый коммунист Орозбек Дүйшеевге Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу, Кызыл Туу орденинин ээси, журналист, жазуучу Шабай Шатманов өкүл ата. Орозбек Дүйшеев болсо он үйбүлөгө өкүл аталык милдетти артынган. Өкүл балдары ар дайым чындыкты сүйлөгөн, эл үчүн дзотко төшүн тоскон атасы менен сыймыктанышат.
Экс-мэр, экс-губернатор Жантөрө Сатыбалдиев уулуна өкүл аталыкка экс-депутат Акматбек Келдибековду дайындаган.
"Ата Мекен" партиясынын лидери Өмүрбек Текебаевдин өкүл атасы-Кадырбек Сарыков. Физик, убагында Ош университетинде мугалим болуп иштеген, азыр ишкер.
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!