ce ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
токойлорубуздун эртеңи үчүн эмне кылуу керек?
Жакында эле КР Өкмөтүнүн алдындагы Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы боюнча мамлекеттик агенттик, Кыргызстан токой жана жер пайдалануучулар Ассоциациясы жана БУУнун Азык-түлүк жана айыл чарба программасынын Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн (ФАО) уюштуруусунда өткөн тегерек столдо "Кыргыз Республикасында 2025-жылга чейин мөмөлүү жаңгак токойлорун өнүктүрүү боюнча мамлекеттик программанын" долбоору кызуу талкууланды.
Улуттук байлык болуп саналган кыргыз токойлору арча, ийне жалбырактуу, жаңгак мөмөлүү жана суу боюндагы токойлор болуп төрткө бөлүнөт. Токойлор республиканын жалпы аянтынын 5,61%ын ээлеп турат. Ал эми өзгөчө баалуу болгон жаңгак мөмөлүү токойлору 631 миң гектар аянтта жайгашкан. Анын ичинде грек жаңгагы - 41,0 миң, мисте - 34,1 миң жана бадам токойлору - 2,1 миң гектарды түзөт.
Токойлорубуз абаны тазартып, таза суунун сакталышына өбөлгө жана жер алдындагы нымдуулуктун аккумулятору катары Борбордук Азиядагы суу корунун сакталышына чоң роль ойнойт. Жер кыртышын жакшыртып, сел, жер, кар көчкү, жер титирөө сыяктуу ар кандай табигый кырсыктардын алдын алат жана токойлорго жанаша жашаган калктын тиричилик булагы болуп саналат.
Мына ушундай баалуу жаңгак мөмөлүү токойлорубуздагы абал улам начарлап баратканы да эч кимге жашыруун эмес, көп жылдык изилдөөлөрдөн соң адистер төмөнкү негизги көйгөйлөрдү белгилеп келишет:
1. Токой экосистемаларына антропогендик таасирлердин көбөйүшү - бул токой ичине малдын эсепсиз жайылышы, токой дарактарынын отунга кыркылышы, чөптөрү, шалбаалары тоюттарга пайдаланылышы жана башкалар.
2. Токойлордун деградацияланышы жана суюлуп такырга айланышы, айрым жерлерде эл токойлорду көп кыйгандыктан суюлуп, парк сыяктуу абалга келиши.
3. 2006-жылы Кыргыз Республикасында өзгөчө баалуу деп саналган токойлорду 2017-жылга чейин кыюуга тыюу салган мыйзамдан кийин санитардык кыюулар жүргүзүлбөй, бул санитардык абалга жана жаңгак түшүмдүүлүгүнө терс таасирин тийгизип жатышы.
4. Баалуу жаңгак токойлорунуна массалык түрдө "малак" курту сыяктуу зыянкечтердин жайылышы. Мындай зыянкечтерден жабырланган оорулуу грек жаңгагынын 1 гектарын дарылоого 3500 сом каражат талап кылынса, мисте менен бадам токойлорунун 1 гектарына 2300 сом талап кылынат.
5. Токойлорду калыбына келтирүү, токой өстүрүүгө жана алдыңкы технологияларды колдонуу менен токой пайдаланууга финансылык каражаттардын тартыштыгы.
Адистердин ишениминде аталган программа калк арасында жакырчылыкты жоюу жана азык-түлүк коопсуздугун камсыздоодон тышкары республикада жашыл токойлордун кеңейишине шарт түзөт. Ошондой эле климаттын өзгөрүүсүн "жумшартып", келечектеги "жашыл экономиканын" приоритеттеринин бири болгон экологиялык таза азыктарды өндүрүүнү жөнгө салуу жана келечекте жаңгак токойлорубуздун абалын жакшыртуунун конкреттүү пландарын камтыйт. 2025-жылга чейин мындай иш чаралар мамлекеттик токой фондунун курамындагы 16 миң гектардан ашык токой аянтында жүргүзүлөт. Жыйынтыгында жаңгак түшүмдүүлүгү алда канча көтөрүлөөрү күтүлүүдө. Жаңы плантацияларды иштетип, жаңгак мөмөлүү өсүмдүктөрдү көбөйтүү үчүн Баткен, Ош жана Жалал-Абад областтарында жалпы аянты 12 гектар келген, сапаттуу көчөттөр менен камсыздалган заманбап материалдык-техникалык базасы бар атайын адистештирилген төрт питомник уюштуруу максаты каралууда. Бул питомниктер республикадагы илимий изилдөө мекемелери менен тыгыз байланышта иш алпармакчы.
Жаңгак токойлорун өнүктүрүү долбооруна талкуудан кийин айрым толуктоолор киргизилип, резолюция кабыл алынды. Долбоор Өкмөттүн кароосуна берилет.
Атасы "Волга" минсе, уулдары "джип" минип...
"Ак эмгек майды чайнатат, жалкоолук шорду кайнатат"- деген элибиз. Ак пейилин салып эмгектенген адам кандай заманда болсо да өзүнө жакшы жашоо турмушту кура алат, үй-бүлөсүн ырыс-кешикке бөлөй алат. Азыр андай адамдар ар бир айылда ондоп саналат.
Эсеналиев Табышбектин ысмы Союз маалында бүтүндөй республикага дайын болуп турган. Талас районундагы "Эмгек Кызыл Туу" ордендуу "Каракол" колхозунун эң, алдыңкы чабандарынын бири болуп, сүрөттөрү гезиттерден түшчү эмес. Ал өндүрүштүк көрсөткүчтөрүн туруктуу кармады. "Жел козу" кошчу эмес. Ар жүз тубар койдон 145-150 дөн козу, кой башына 4,2 кг. жүн алып берип жүрдү. Эмгеги үчүн "Эмгек Кызыл Туу", "Эмгекке даңк" ордендерин, бир нече медалдарды төшүнө тагынды. Өлкө алдындагы эмгеги бааланып, персоналдык пенсияга чыккан.
Коомго рынок экономикасы кирди. "Каракол" колхозу кеч тарады, элге жер, сарай, айыл чарба техникалары үлүшкө берилди.
Замандын соккон желин баамдап, мамлекеттен жардам күтпөй, өз колундагы менчик чарбасын бекемдеп, Табышбек дыйкан чарбасын түзүп, уул-келиндери болуп ишке киришти. Эт, сүт, жүн текейден арзан болуп, малдын башы түккө турбай нарксызданган учур болбодубу. Бала-чакасы менен белин бекем бууп, тарткан чыгашасына кайыл боло мал туягын азайтпай мээнеттене берди. "Төрү ак кар, көк муз баскан аска тоолорго барып такалган керилген жайлоолору турса, кыргыз баласы, кантип малсыз оокат кылсын? Мал баасына келет!" деген ой көкүрөгүндө туруучу.
Эгемендиктин алгачкы жылдарындагы экономикалык кризисте айыл-апага тараган колхоз-совхоздон үлүшкө тийген мал-кел күнүмдүк тиричилик үчүн кыйла мал союлуп, сатылып кетти. Жаңы заманды орнотуу, рынок экономикасын өнүктүрүү Кыргызстан үчүн оңойго турган жок. Эл жакырчылыкка батып барып оңолду. Бүгүнкү күндө Рысбек Айдаралиев атындагы айыл өкмөтүнүн элинде ар бир короодо жеңил автомашина бар. Айыл ичинде эле жашап туруп, дыйканчылыктан мантыгып, жайлоого 100дөн кой, 40-50дөн кара чыгаргандар көп.
Табышбек ага "Волганы" союз маалында эмгеги үчүн сыйлыкка алган болсо, эми уулдары "Джип", "Форд" минип жүрүшөт. Жапжаңы "Белорусь" тракторун сатып алган. Мындан тышкары чөп пресстегич, соко, тырмагыч, чиркегич баары бар. Колундагы айыл-чарба техникалары жана шаймандары менен 17 гектар жер аянтын иштетип, малга тоют камдашат. Которуштуруп айдоону колдонушат. Арпа сепкен жылдары чөптү элден сатып алышчу. Эми жерди семиртиш үчүн экспарцет себүүгө өтүштү. Быйыл короо-сарайларына малына жеткидей маялап чөп жыйышты. Учурда фермердик чарбанын карамагындагы кой-эчкинин саны 800гө, жылкы жана бодо малдын саны 80ге жетип калды. Чырканак өзөнүнүн оозунда бир сарайы, төрүнде бир сарайы бар. Кийин Бешкемпир өзөнүнүн күнгөй ныптасына дагы бир сарай салып алышкан. Жайкы, кышкы жайыттар үчүн ижара акысын төлөшөт.
Биз барганда Табышбек ага Чырканактын оозундагы сарайында экен.
Фермердик чарбага бул сарай үлүшкө тийген. Кийин анын жанына турак үйгө кошумча времянка, мончо салып алышкан.
Табышбек байкени сөзгө тарттык: Жер жана агрардык реформа эмгекчил адамдын жөндөмдүүлүгүн өстүрүп, аракетчилдигин арттырды,-деп баштады кебин белгилүү фермер. -Талаачылыкты билчи эмеспиз. Эми өзүбүз агроном болдук. Эмнени сээп, эмнени коюшту жакшы билебиз. Айылыбызда картошканын түшүмдүү уруктарын алып келип айдап, бутуна турушкан үй-бүлөлөр бар. Мен баамдагандан ушул күндө айыл ичинде 150дөй үй-бүлө малдан, жерден бутуна туруп, мантыгып калышты. Күңгөйдө да, тескейде да жаңы салынган короо-сарайлар көбөйдү. Жеке чарба дегениң бул тынбаган мээнет дегенди билдирет. Чарбасы өсүп, мал-кели көбөйгөндөрдүн саны арбыса, айыл ичинде жумуш күчү да ошончо керектелет эмеспи. Өнөктүк маалында жумушчу күчүн пайдаланабыз. Эмгек акысын ойдогудай төлөп беребиз. Бир топ үй-бүлө жардамчы чабан болушуп, эмгек акы таап, мал келин кошо асырап атышат. Бул айыл жеринде жаңы жумушчу орунун ачуу дегенге жатат да. Дыйканчылыкпы, мал чарбачылыкпы, кайсынысында болбосун дитинди коюп, пейилинди салып иштесең, бала-чаканды чеке тердетип иштегенге үйрөтсөң, жашоо-турмушуң жаман болбойт. Муну бүгүн республикабыздын айыл жериндеги жүздөгөн дыйкан жана фермердик чарбалардын иш-тажрыйбасы көрсөтүп турбайбы....
"Кредит алып иштейсизби?"-деген сурообузга "Кредитти туура колдонсо пайдасы зор экен. Аны көрүп атабыз. Бирок мен бир да жолу кредит алганым жок. Бала-чакам менен баш отубузду салып иштеп, колубузга болгон малыбызды көбөйтүп бутубузга турдук"-деп жооп берди Табышбек ага.
кыргыз тилиндеги гезит "Айыл деми"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?