hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru tt ky ky et ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ba ky ky ru ky ky ky ru ky ky ru tt ky ky et ru ky ky ky ky ky bg ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ce ky ru ru ru ru ky ru
"Фабула", 20.05.11 - 7-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
- Бакыт мырза, коомчулукта учурдагы парламентке купулу толбогондор арбын. Буга жүйөөлүү себептер барбы?
- Туура. Биз эл менен жолугушуп жүргөндө аксакалдар: "интригага алдырып, эки-экиден уруша бербей, мамлекетти, элди ойлоп ынтымактуу биргелешип иштебейсиңерби" - деген сөздөрдү көп айтышты. Бул чындык. Мына, 7-апрелден кийин бийлик убактылуу болду. Анан шайлоо болуп, парламенттик башкаруу системасына өттүк. Ал кезекте эч бирибиз парламенттик башкаруу деген кандай болорун билбейт элек. Фракция, коалиция деген жаңы түшүнүктөр кирди. Ал учурда бизге аябай оор болду. Албетте, интригалар орун алды. Ошого карабастан, "Республика" фракциясы коалиция түздү. Өкмөт иштей баштады. Бирок жаңы түзүлгөн коалицияны дагы уратабыз, башка коалиция түзөбүз деген саясатчылар чыгышты. Натыйжада, көптөгөн интригалар жүрдү. Мындай көрүнүш "Ар-Намыс" фракциясынын 10 депутаты коалицияга киребиз дегенге чейин уланып келди. Эми гана интригалар азайып, парламент, өкмөттүн иштеши жакшырды. Бул үчүн убакыт жана депутаттардын саясий, маданий интеллектуалдык деңгээли бийик болушу керек экен.
- Өмүрбек Бабановго Байболовдун билдирүүсүндөгү айтылган дооматтар тастыкталбаганын Акылбек Жапаров менен Токтогул Туманов башында турган эки депутаттык комиссия тең жарыя кылды. Ушуга байланыштуу Байболов жалган билдирүүсү үчүн жоопкерчилик тартыш керек деген пикирлер айтыла баштады. Сиз мындай пикирлерди туура деп эсептейт белеңиз?
- Эми бул жерде саясий тиреш болуп, кара пиар жүрдү. Бирок Байболовдун айткандары тастыкталган жок. Ошондуктан бул нерсени Байболовдун абийирине эле койгон жакшы го. Эгер Башкы прокуратура, атайын тиешелүү органдар кызыкпаса, аны куугунтукташ, менимче, керек деле эмес.
- Мына, депутаттар Байболовдун айткандары тастыкталбаганын айтып жатышат. Андай болсо Кубат мырза жалган билдирүүлөрдү эмне себептен улам жасады деп ойлойсуз?
- Бул жерде Кубатбек Байболовду президент жумушунан четтетип койгондон кийин, ызасына чыдабай, эмоцияга алдырып, такталбаган маалыматтарды билдирип жиберди.
- Президент жумуштан алып жатса, анда эмне себептен Байболов Бабановдун дарегине чуулгандуу дооматтарды тагып жатат?
- Бабанов жасап жатат деп ойлосо керек да…
- Учурда тууну өзгөртүү маселеси тууралуу коомчулукта ар түрдүү пикирлер айтылып жатат. Сиз тууну өзгөртүүгө макулсузбу?
- Мен тууну, гимнди өзгөртүүгө каршымын. Айрымдар "күндү чечимге окшошуп калыптыр" деп айтып жатышпайбы. Эгер андай болсо күндү алып салып, түндүктү калтырып коюшса ошол жетиштүү болот го деп ойлойм. Болбосо, мунусу жакпай калды, тигиниси жакпай калды деп эле, ар бир чакырылыштын депутаттары улам беш жыл сайын тууну алмаштыра бере турган болсок туура болбой калат. Анткени эгемендүүлүктү алган 20 жыл ичинде жаңы төрөлгөн балдар 20 жашка чыгып, тууга карап түздөнүп, гимнди ырдап жан дүйнөлөрүнө сиңирип келишти да. Ошол себептен, мен мындай сунуштарга кошула бербейм.
- Парламентте айрым депутаттар жердешчилик маселесин козгоп, "ИММге жалаң эле таластыктар толуп алышты" деген сөздөрдү айтышты. Сиз буга кошуласызбы?
- Эми бул тууралуу депутаттардын айткан сөздөрүн гана уктум. Бирок документалдуу көргөнүм жок. Албетте, депутаттарга ар түрдүү арыздар, маалыматтар түшөт. Алар ошонун негизинде айтып жатышса керек. Бул боюнча депутат Туратбек Мадылбековдун комитети жумушчу топ түзүп, изилдеп башташты. Жыйынтыгы чыккандан кийин, айтылган сөздөрдүн канчалык деңгээлде чындыгы бар экенин билебиз. Эгер депутаттар айткан сөздөр чындыкка дал келбей, жалган болуп чыкса, мындай билдирүү тараткандардыкы туура эмес деп эсептейм. Биз эч качан таластык, оштук жана башка деп бөлүнбөшүбүз керек. Кайсы жактан болсок дагы Кыргызстан үчүн, кыргыз эли үчүн иштеп, мамлекетибизди бөлүп-жаргандарга жол бербешибиз зарыл.
- Кыргызстанга коркунучтуу инфекцияларды, вирустарды, микроорганизмдерди алып келип, сактап, изилдөөчү биолаборатория куруу тууралуу Канада менен Кыргыз Өкмөтүнүн ортосунда түзүлгөн келишимдин зыяндуу экенин айткандар арбыды. Ал түгүл бул келишимди жокко чыгаруу зарылдыгын айтышып, тынчсызданышууда. Сиз биолабораториянын курулушуна кандай карайсыз?
- Мен дагы бул биолабораториянын курулушуна аябай каршымын. Анткени мен Өзгөчө кырдаалдар министри болуп турганда Кыргызстандагы уулуу заттар көмүлгөн хвостохранилищелерди кыдырып чыккам. Союз учурунда уулуу, зыяндуу заттардын баары биздин өлкөдө иштетилгендиктен, элге, экологияга зыян алып келе турган калдыктар көмүлгөн жерлер көп. Ошондуктан бул биолабораториянын курулушуна караманча каршымын. Алар изилдеген коркунучтуу микроорганизмдер, вирустар кандай жагдайда сакталат, изилденип, иштетилген зыяндуу заттар кандай критерийлердин негизинде, кайсы жерге көмүлөт, элге, экологияга зыяны тийбейби, кепилдик берип айтуу кыйын. Себеби бардык коопсуздук маселелери жакшы сакталган күндө деле, коркунучтуу инфекциялардын сыртка чыгып кетпейт деп ишенимдүү айтууга болбойт. Ошондуктан мындай коркунучтуу лабораторияны куруунун зарылдыгы жок. Кыргызстан зыяндуу заттардын калдыктарына айланган өлкө болбошубуз керек. Бул маселени терең изилдеп, жыйынтык чыгарыш зарыл…
- Парламент Кыргызстанга тиешелүү, бирок Өзбекстан тарап пайдаланып жаткан Баткен облусунун аймагында жайгашкан "Түндүк Сох" жер алдындагы газ сактагычы, "Түндүк Сох" жана "Чоң-Кара-Галча" газ-мунай кендери чыккан жерлерди кайтарып алуу тууралуу кандай чараларды көрүп жатат?
- Ооба, учурда Кыргызстандагы газохранилищени Өзбекстан тарап иштетип жатат. Ал абдан чоң көлөмдөгү газохранилище. Аны биз өзүбүзгө алган күндө дагы иштете албайбыз. Өкмөт башчысы Алмаз Атамбаев жакында Өзбекстанга барган жатат, ошондо газохранилище боюнча вице-премьер-министр Шамил Атаханов айткан биргелешкен ишкана түзүү боюнча сүйлөшүүлөр болот. Ал эми "Түндүк Сох" жана "Чоң-Кара-Галча" газ-мунай кендери чыккан жерлерди буюрса кайтарып алабыз. Бул боюнча маселе чечилип калды. Атамбаев барса бул маселеге чекит коюлат деп ойлойм.
- Сиз эл менен жолугушуп жүргөн учуруңузда "Республика" партиясы шайлоо алдында берген убадасын аткарып, 7 пайыздан болбосо дагы, 9 пайыз менен жеңилдетилген насыя берип жатат" дедиңиз. Насыяны "Республика" партиясы берип жатабы, кандай түшүнсөк болот?
- Биз шайлоодо 7 пайыздан насыя беребиз дегенибиз чын. Коалициялык өкмөт түзүлүп жатканда келишимге биз элге 7 пайыздан 11 пайызга чейин жеңилдетилген насыя беришибиз керек деген сунушту киргизип, талап койгонбуз. Андыктан мен 9 пайыздан берилип жаткан насыя "Республика" партиясынын койгон талабы аркылуу берилип жатат деп айта алам.
- Коомчулуктагы: "Респблика" партиясы "Ак жол" партиясынын депутаттарынан жана Максим Бакиевдин тегерегиндеги адамдардан куралган" - деген сөздөр туурабы?
- Максим Бакиевдин партиясы дегенге кошулбайм. Ооба, мен "Ак жол" партиясынын депутаты болгом. Мен муну танбайм. "Ак жол" партиясы түзүлүп, өлкөнү өнүктүрүү программалары иштелип чыкканда мен ишенич арткам...
Ал эми учурдагы партия таптакыр башка партия. Өлкөнү өнүктүрөлү, мамлекетке салымыбызды кошолу деген, билимдүү, тажрыйбалуу адамдардан түзүлгөн партия. Биз өлкөбүздү өнүктүрөлү деген максат менен биригип күрөшкө чыктык. Шайлоодо жеңдик. Эми коомчулукта ар түрдүү сөздөр айтыла берет экен. Биз деле Кыргызстандын жараны болобуз. Бакиев менен иштешип калгандардын баарысы кыргыз эмес болуп калат бекен? Антип бөлүнбөш керек. Биз деле билимибиз, тажрыйбабыз бар, экономиканы түшүнөбүз деп мамлекетке жардам берели деген аракет менен иштеп жатабыз да…
- Мурунку "Ак жол" партиясынын депутаты катары аталган партиянын аткарган миссиясы кандай болду деп айта аласыз?
- Эми баарын мезгил таразалайт. Ошентсе да айта кетейин, "Ак жол" партиясы өлкөгө тынчтыкты жана тартипти алып келди. Албетте, кемчилдиктер дагы болбой койгон жок. Электр энергиясына, жылуулукка жана уюлдук телефондон сүйлөшүүгө болгон баанын жогорулашы, "Түндүкэлектро" баш болгон бир топ стратегиялык ишканалардын сатылышы сыяктуу бир топ кемчиликтер кетирилди.
- Эми муну туура түшүнүшүбүз керек. 1924-1961-жылкы картада кыргыз жарандары жердеген Каркыранын 630 гектар жери казактарга тиешелүү болуп жатат. Экинчиден, биз миңден ашуун гектар жер алып, утуп жатабыз. Бардык нерсени курулай сөз менен эмес, документтердин негизинде чечишибиз керек да. Ошондуктан бул нерсени туура түшүнүшүбүз зарыл.
- Сиз Өзгөчө кырдаалдар министри болуп иштеп турганда кандай иштерди жасай алдыңыз?
- Мен ошол кезде министр болуп барганда, министрликтин техникалык базасы, кадр адистер, күчтүү экен. Кандай кырсыктар болбосун ал жерге тез аранын ичинде жетип, кырсыктын кесепетин жоюуга чоң мүмкүнчүлүк бар болчу. Мындай жагдай биздин иштөөбүзгө чоң жардамын тийгизди десем болот. Менин учурумда орун алган жаратылыш кырсыктарын алдын алуу жана жоюу боюнча иштер так аткарылып турду. Тез куткаруу командалардын санын көбөйтүп, Кара-Балтага, Балыкчыга базаларды ачтык. Мурун жабылып калган Токмоктогу базаны ишке киргизип, Токтогулдагы базанын техникалык абалын чыңдадык. Баткенден тартып, Бишкекке чейин жолдо, Бишкектен Нарын, Ысык-Көл жолунда кандай кырсык катталса, куткаруучу команда тез арада жетип, жардам көрсөткөнгө шарт түзүп бердик.
Союз учурунан калган уулуу заттар көмүлгөн хвостохранилищелер эгемендүүлүк алгандан бери каралбай калган экен, ушул жагдайга көңүл бөлүп, аталган тармактын коопсуздугун сактап, көзөмөлдөөчү өзүнчө агентчилик ачып, эл аралык донорлордон каражат издеп, коркунучтуу делген хвостохранилищелерди бекемдеп, айрымдарын бөлөк жайга көчүрдүк. Маселен, Майлуу-Суудагы кооптуу делген эки хвостохранилищени бөлөк жерге алып чыгып кеттик. Кыскасы, колдон келген аракетибизди жасадык...
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
- Күйөөм жаш кыз менен жашап алыптыр. Бир күнү үйдө уктап жаткан жеринен балталап өлтүрүп салдым...
"Суу жүрөк" чек арачылар
Зарылбек Рысалиев, Ички иштер министри:
"Баскан-турганы оңду-солду болсо эле
баарын таластык кыла бересиңерби?.."
Улуттук филармониянын башкы директору:
"Менин кызматта отурганыма кээ бирөөлөрдүн ичи тарып жаткандыр…"
Маркумдар тирүүлөрдөн калыстык күтөт…
ЖАЙСАҢ ҮМӨТ УУЛУНУН "АЙКӨЛ МАНАС" ДАСТАНЫ ЭМИ КАЗАК ТИЛИНДЕ
Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы Акматбек Келдибеков мырзага
"Азыркы кызыл туунун бетиндеги күндүн бети түндүктөн көрүнүп, жалындары көрүнбөш керек"
"Бакен эженин арбагы колдоду го
Кыргызстан хоккей федерациясына мүчө…