hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky tt ru ky ky ky ky ky ru mn ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ky ru ky ru ky tt ru ky ky bg ky ky ky ru ba ru ru ky ru ky ru ky ky ru ky ky ru ky kk ru
"Фабула", 18.03.11 - 7-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Учурда 63 жашты багындырып, чачын ак бубак баскан Кул атанын небереси, кадимки Феликс Шаршенбаевич тууралуу учкай кеп кылууну эп көрдүк. Эске сала кетчү нерсе, учкай гана деп турабыз, эпадам узун сөз кыла турган болсок, гезитибиздин 16 бети да аздык кылып калары турган иш.
Кулов мырза Союз учурунда өз кесиби менен, тактап айтканда, ИИМде иштеп, эгемендүүлүккө кол созуп турган кезде, аталган министрликтин биринчи орун басары, 90-жылдардын башында Акаев президенттик такка олтурган соң, анын эң сүймөнчүктүү адамына айланып, бат эле министр болуп чыга келет. 1992-жылы биринчи вице-премьер министр, 1993-1997-жылдары Чүй облусунун губернатору, 1998-жылы УКМКнын төрагасы, 1999-жылы Бишкек шаарынын мэри болуп шайланып, бул майлуу кызматта да бир жылга жакын иштеген. Кыскасы, Акаевдин биринчи 10 жылдык бийлигинин тушунда ФШКнын иштебеген иши, ичпеген "ашы", чычпаган "ташы" калган жок деп айтсак жарашат. Бирок гүлдөн гүлдү тандаган аарыдай болуп, кызматтан кызматка көтөрүлгөн Феликс мырза, көп кызматта иштесе да, көзгө көрүнө тургандай, оозго алына тургандай алгылыктуу иш жасаган эмес. Муну Акаевдин бийлиги тыкыр иликтеп чыгып, губернатор жана мэр, УКМКнын төрагасы болуп турган кезде кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланып, бир нече тик учактарды саткандыгын жана миллиондогон сомдорду жеп койгондугун сот аркылуу далилдеп, 10 жылга камакка алган. Куловго байланышкан миллиондор маселеси аз-аздап унутулуп баратса да, тик учактар маселеси али күнчө козголуп келатат. Өткөн жумада эле "Азаттыктын" "Интернет эрөөлүнө" чыккан ФШКга бир окурман: "Кыргызстандын эки тик учагы Судан өлкөсүнө сатылгандыгы" тууралуу маалымат бар экендигин суроо катары узатты эле, капталдан качыра берилген бул суроого карт бөрү саясатчыбыз "билбейм" деп ийин куушуруп кутулуп кеткендей болду. Ал маселени катардагы окурмандар билип аткандан кийин, ошол кезде колуна эки тизгин, бир чылбырды чырмап, "ороп" жүргөн ФШКнын "билбей калышы" таң калычтуу да, күлкүлүү да болуп турат.
Ошентип, темир тор артында беш жыл жаткан Кулов абакта жаткан кезинде Акаев менен "муздак" мамилеге (1999-жылы) өтө баштаган кезде, түзө койгон аты бар, заты жок "Ар-Намыс" деген партиясы жана саясаттагы тарапташтары аркылуу элге тынымсыз актанып, мунун баары "кара пиар" экендигин жарыялай бергендигинен улам, коомчулук аны моралдык жактан колдоп, ага "темир генерал" деген каймана ат ыйгарган. Ал 2005-жылдагы төңкөрүштүн аркасы менен азаттыкка чыгып, КурСалиевич менен мандемдүү тандем түзүп, өзү эңсеген өкмөт башчылык кызматын басып жыгылат. Бирок ФШК бул кызматта да оңдуу иштей албай койгондугун Эштекбайдын энөө баласынан бери билет. Оңдуу иштемек тургай, жүргүзгөн ишинин баары каңырсып саясат гана жыттанып турган. Маселен, ошол эле ЖКнын депутаты Тынычбек Акматбаевди Молдовановкадагы абакка атайы буйрук менен жиберип, ал буйруктун азабынан Акматбаев Батукаев Азистин колунан ажал табат. Кримчөйрөнүн аталыгы аталып келген айтылуу Рысбек агасынын өлүмүнө түздөн-түз Куловду күнөөлөп, Ак үйдүн алдына миңдеген адамдарды алып чыгып, Куловдун чыгышын талап кылат. Рысбектин сүрүнөн корккон ФШК ал менен жолугууга кудурети жетпей койгондугунан улам, "темир генералдын" аброю төмөндөй түшөт. Ошондон бери ФШК чындыгында эле темир генерал болбой калгандыгын иш жүзүндө, кала берсе ташка тамга баскандай аныктап келатканы жалпыга маалым.
Элди да, экономиканы да ойлогон эмес…
"Кеп чынынан бузулбайт" демекчи, ФШК чыңырып чычаласа да, биз чындыкты гана айтууга милдеттүүбүз. Чынында эле Куловдун саясатта өз кызыкчылыгын ойлогон ойрондордун алдыңкы сабында турарын ММКлар байма-бай чагылдырып келет. Куловдун премьер-министр болуп турган кезиндеги өнүгүүгө чоң мүмкүнчүлүгү бар өлкөнү талаада калтыра турган бир эле аракетин айтсак жетиштүү. Тактап айтканда, анын бул аракети буту үзүлгөнчө, таманы жешилгенче, чачы ак кардай агарганча чуркаган ХИПК программасы эле. Эгер Куловдун бул акылы менен Кыргызстан ХИПКке кирсе, эмдигиче, эгемендүү Кыргызстан Африкадагы Сомали өлкөсүнүн аянычтуу кейпин кийип калмак. ХИПК ырын ырдап жүрүп чарчадыбы, айтор, акыркы убакта аз айтып калды. Бул маселени азыр Куловго окшоп ар-намысы "түгөнүп" калса да, ар-намысчы болуп чыга келген Акылбек Жапаров деген жапалдаш бойлуу, кыска ойлуу саясатчыбыз жаагы талыгыча "какшанып" ырдагандан тажабай келет. Кыскарта чапканда, ФШКнын "Американы ачкансыган" ХИПКке киргизүү идеясы кандайынан ойлосоң да "элди да, экономиканы да ойлогон эмес" деген эркин ойго жетелейт…
Маркум Баяман менен Үсөн жана Тынычбек мырза ФШК Кыргыз Өкмөтүн өзү билгендей калчап турган кезде өмүрлөрү менен кош айтышты. Ү. Кудайбергенов биздин бүгүнкү "каарманыбыздын" жакын досу эле. 2005-жылкы төңкөрүштө: "Түрмөдөн чыксам, Акаев өлтүрүп коет, чыкпайм"-деп бүрүшүп жаткан ФШКны түрмөдөн түз эле толкуган элдин алдына алып келген да, өкмөт башчылыкка түрткөн да Үсөн агабыз болчу. Үсөн агабыз өлтүрүлгөндөн кийин Феликс мырзанын: "Кудайбергеновду өлтүргөндөрдү "тезек кургаганча" табабыз" деп элге жана эң башкысы досунун арбагына берген убадасы аткарылбай унутта калды. Убадасын аткармак тургай, ошончо мансап, ошончо байлыкка чиренип турса да, Үсөн аганын жардам сурап кайрылышкан үй-бүлөсүн (жок дегенде анын эстелигин ачышканга жардам бербесе да) моралдык жактан колдоп койгондун ордуна алардан жаа бою качкандыгын "Форум" гезитине Үсөн аганын карачечекей иниси айтып берген эле. Сөзгө да, доско да туруксуз экендигин далилдеген ФШК жакында эле "Азаттык" аркылуу Үсөн аганы "Рысбек Акматбаев өлтүргөн" - деп, эч далили жок эле жар салды. Негизгиси генерал погонун тагынып жүргөн адамда талапка ылайык далилдер болуусу кажет. Коомчулукка белгилүү болгондой, Рысбек менен Үсөн мырзанын ортосунда талаштуу маселе жок эле. Атактуу каскадерду анын үй-бүлөсү Бакиевдер өлтүрткөнүн айтып эле келатат. Буга карабастан, ФШК эски тандемдешин "коргоп" келаткандай түр көрсөтөт.
Тынычбек мырза тууралуу жогоруда жаздык. Баяман тууралуу да учкай кеп кыла кетели. Баяман мырза атылардын астында шектүү адамдарды ачык айтып, өкмөт башчысы катары өзүнө жардам сурап кайрылгандыгын ал атылгандан кийин коомчулукка сенсация кылып, андан жардамын "аяп" койгондугун билгизип койгон. Деги эле, ФШК Бакиев менен тандемдеш болуп ал Кыргыз Өкмөтүн жетектеп турган кезде кыргыздын жогоруда аты аталган жана Рысбек Акматбаев, Раатбек Санатбаев сыяктуу кыраан жигиттери "белгисиз себептер" менен биринин артынан бири о дүйнөгө аттанышкан.
Эне тилин билбеген элин сүйүп жарытпайт…
Феликс мырзанын атасы, милициянын полковниги Шаршенбай аксакалдын баласына "атка така кактырбай" кеткендиги өкүнүчтүү. Тактап айтканда, аксакал куракты кууп жетип калган генералдын ушу күнгө чейин кыргыз туруп кыргыз эмес, "киргиз" бойдон калганы, анын патриотсуздугунан жана улутту улут кылган тилге карата "муздак" мамилесинен кабар берет. Чудинов сыяктуу кыргыз тилди "ана үйрөнөм, мына үйрөнөм" деп элди алдагандан да тажабады. Анан калса, кыргыз тилди билбей туруп, кыргыз тил боюнча мыйзамдын "белин сындыра" тебелеп, ажолукка аттангандан тажабаган дымагы да өзүнчө чоң сөз. Кыргыз тилин үйрөнө албастыгын, ал тургай аны орус тилиндей "сүйө албастыгына" көзү жеттиби, айтор, акыркы күндөрү, ажолукка барбай тургандыгын, өкмөт башчылыгына гана бара тургандыгын байма-бай айта баштады. Мунун дагы бир себеби катары, президенттин ыйгарым укуктары мурункудай көп болбой кыскарып, ал укуктар өкмөт башчылыгына берилгендигин айтсак болот. Бул жолу ажолукка аттанганы менен, аракетинен майнап чыкпасын билет. Кийинки шайлоодо курагы 65тен ашып кетет. Ошону менен ФШКнын ажолукка болгон дымагына мыйзамдуу түрдө чекит коюлат. Ажолуктан көрө, өкмөттүн эки тизгин, бир чылбырын мыкчый кармап, өзүнөн 25 жаш кичүү экинчи аялын жана карыганда көргөн уулун моокум кана жыттап, "жыргап" жатууну эп көрүп турган кези.
Деги эле, эне тилин барктабаган адам, элин да барктай албастыгы алмустактан бери карай айтылып келаткан анык сөз. Бул жагынан алып караганда, ФШК элди башкарууга мурун эле, "жараксыз" экендигин далилдеп койгон болчу, эми деле "жараксыз" бойдон кала бере тургандыгын турмуш өзү көрсөтүп турат. Кыскасы, ФШКнын саясат айдыңында жеңиши аз, жемиши жок соңку дүрмөтү гана калды десек болот.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
MegaComдун сыры, коалициянын чыры....
АЙДАР АКАЕВ, МАКСИМ БАКИЕВ ЖАНА АЛАРДЫН ЖҮҮТТӨРҮ АРАЛАШКАН ЖЕРДЕН ТАЗАЛЫК ИЗДЕП НЕ…
МегаКомдун 100 000 доллары жана Джек
Бөрү болгусу келген бөлтүрүк
Кулов "жараксыз" болуп келген,
Алтынбек Сулайманов, "Республика" фракциясынын депутаты:
"Парламентте ашыкча кишилер бар"
Таалайбек Кулмендеев, "Кыргызфильм" киностудиясынын башкы директору:
жаралуу доору келе жатат…"
МегаКомдогу сол го кеткен акчалар
Исхак ПИРМАТОВ, ЖК депутаты:
"Ошол 8 адамдын ичинен эң биринчилерден болуп коалицияга каршы эмес, Текебаевге каршы добушту мен бергем"
"Ата-Мекен" үгүт өнөктүгүн кимдин эсебинен жүргүзгөн?
туура эмес маалыматка туура жооп
УЛУУ ЭМИР ТИМУРДУН ИМПЕРИЯСЫ