ky fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky de ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ru ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ce ru ce ru ky ru ky bg ky ru ky ru ru ru kk ky ru ky ru ru ru ky ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru
"Агым", 21.01.11 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Бул күндү өзбектер 20 жыл күткөн…"
19-20-январда парламент кезексиз сессияга чогулуп, өткөн жылдагы июнь коогалаңын иликтөө боюнча түзүлгөн Улуттук Комиссиянын (УК) отчетун укту. Жыйында улуттар аралык жаңжалдын чыгуу себептери жана аны кимдер уюштургандыгы, ага карата утурумдук өкмөт конкреттүү чара колдонбогондугу кескин сынга алынды.
Комиссия төрагасы Абдыганы Эркебаевдин айтымында, өзбек диаспорасынын анабашы Кадыржан Батыров президент Роза Отунбаева жана 1-вице-премьер Алмазбек Атамбаевге жолугуп, сүйлөшүү жүргүзгөн. Ошондой эле К.Батыров менен агездеги бийлик төбөлдөрү Өмүрбек Текебаев, Азимбек Бекназаров, Темир Сариев телефон аркылуу байланышып турганы далилденген. " Убактылуу өкмөт мүчөлөрү Кадыржан менен кандай мааниде баарлашканын тактай албадык " дейт ал.
Тогуз жолу тоготпогон өкмөт
УК Улуттук коопсуздук мамлекеттик кызматынын (УКМК) жетекчиси Кеңешбек Дүйшөбаев, мурдагы Коргоо министри Исмаил Исаков, экс-вице-премьер Азимбек Бекназаров, экс-Ички иштер министри Болот Шерниязовду саясый жоопкерчиликке тартуу чечимине токтолгон. Мындай бүтүм чыгарууга толук негиз бар. Анткени мамлекет башчысынын жарлыгынын негизинде Исмаил Исакович түштүктөгү абалды жөнгө салуу үчүн кеңири полномочиелерге ээ болсо, Азимбек Анаркулович күч түзүмүн көзөмөлдөгөн. Булар 10-июндагы окуяны болтурбоонун үстүндө иш жүргүзүүгө милдеттүү эле. Тилекке каршы, бир өлкө, бир жерде жашаган эки эл согушуп, жүздөгөн бейкүнөө киши окко учту. Ушундай кайгылуу окуяны уюштургандардын көч башында Кадыржан Батыров, Иномжан Абдрасулов, Жалаллидин Салахудинов жана Карамат Абдуллаева турары Улуттук Комиссиянын жыйынтыгында көрсөтүлгөн. Булар июнь коогалаңына чейин түштүктү түрө кыдырып, жалпысынан 25 жыйын өткөрүшүптүр. Асыресе, Кадыржан Батыровдун: "Өзбектер бул күндү 20 жыл күткөн…" деген сөзү УК отчетунда бакырайта жазылган. Атүгүл, Кадыржан Батыров айрым өзбек лидерлери менен биргеликте 15-майда жалындуу сөз сүйлөп, бийликке өз талаптарын койгонун Ош-ТВ, "Мезон-ТВ" телеканалдары кенен чагылдырган.
Муну атайын кызматтын өкүлдөрү байкабай койду дейсизби? Байкаганда да кандай байкаган: түштүктө абал оор экендигин, улуттар ортосунда жаңжал оту тутанып кетиши ыктымалдыгы туурасында УКМК тогуз ирет президентке кат жүзүндө кабарлаган. Ушундай өңүттөгү жашыруун маалыматтар Ош, Жалал-Абад облустук, шаардык бийликке бир нече ирет жөнөтүлгөн. Буга Роза айым Отунбаева неге көңүл бурбады? Эмне үчүн тиешелүү органдарга тапшырма бербеди? Табышмактуу… Кеңешбек мырза ушул фактыны бетке кармап, суудан кургак чыгууну көздөшү ыктымал. Арийне, А.Эркебаев "үч тамгага" өлкөгө залакасы тие турган окуяны иликтеп гана тим калбастан, анын тамырын кыркуу милдети жүктөлгөнүн билдирет.
Башпрокуратуранын жүрөгү кимге "жумшарды"?
Абдыганы мырзанын белгилешинче, кыргыз-өзбек кыргынында жалпы жонунан 426 адам оо дүйнөгө аттанган. Анын ичинен 271и өзбек, 105и кыргыз, экөө бөлөк улуттан болсо, калгандарынын кимдиги тастыкталган эмес. Мындан сырткары, 1930 жаран түрдүү жаракатка тушуккан. Эми жаканы карматчу кызык жагдай, УКМК төрагасы Кеңешбек Дүйшөбаевдин маалыматы боюнча, ал жетектеген мекеме жаңжал отун тутантууга үлкөн салым кошту делип шектелген Жалаллидин Салахудиновду кармап, аны Башпрокуратурага өткөрүп бериптир. Эң таңгалычтуусу бу жакта, Башпрокуратура сыртка чыкпоо туурасында тил кат жаздырып алып, Жалаллидин Салахудиновду темир тор кучагынан убактылуу бошоткон. Эми өзүңүз салыштырып багыңыз: жүздөгөн адамдын каны төгүлүп, миңдеген кишинин саламаттыгына доо кетирген коогалаңды уюштургандардын башкы фигуранты деп саналган адамды эркиндикке кое берүү кайсы акылга сыят? Ал чындап эле күнөөкөр болсо, төрт тарабың кыбыла деп "айдап" жибербей, күнөөсүн далилдеп, мойнуна коюшпайт беле?
Ушу кезге чейин биз Жалаллидин Салахудинов тууралуу байма-бай маалымат жарыялап келдик. Жалаллидин бирде Прагада, бирде Москвада ээн- эркин "командировкалап" жүргөнүн, болгондо да Кыргызстандагы уюлдук компаниялардын биринин кызматын ("сотогоюн" роумингге туташтырып) пайдаланарын ачык жазганбыз. Биздин билишибизче, "үч тамгада" бир эле учурда 1500 адамдын телефонун тыңшоочу аппарат бар. Мындан улам, Ж.Салахудиновдун чөнтөк телефону "жучок" торуна илинбеди дегенге кантип ишенебиз? Демек, бул маселеге азыркы жана мурдагы өкмөттүн айрым мүчөлөрү аралашкандыгын божомолдосок жарашабы?
Үчүнчү күч барбы же жокпу?
УКМК жетекчиси Кеңешбек Дүйшөбаев, Башпрокурор Кубатбек Байболов, Жалал-Абад губернатору Бектур Асанов кезинде үчүнчү күчтөр жаңжал отунун тутанышына опол тоодой салым кошконун билдиришкен. Алортодо тажик улутундагы снайперлер, Россиянын жана Американын атайын кызматы июнь коогалаңына катышкандыгы ММКда каңкууланган. Бирок Абдыганы Эркебаевдин ЖоКеде сүйлөгөн сөзүнө караганда, Улуттук Комиссия мындай маалыматты тастыктай албаптыр. Болгону качкын президенттин С.Бакиев, З.Нуриев сындуу жакындары улуттар аралык жаңжалга аралашканы баяндалат. Ал эми Кубатбек Байболов эски режимдин жактоочуларын үчүнчү күч катары санары парламент жыйынында ачыкка чыкты. Кубатбек Калбекович минтет: "Үчүнчү күч катары Жаныш, Санжар, Курманбек Бакиевдердин башка туугандарынын катышы бар экендиги кеңири далилденген. Үчүнчү күчтөрдүн негизги кыймылдаткыч элементи, менин пикиримде, бул негизинен бийлик талашуудан келип чыккан. Бийлик талашуудагы негизги курал катары улуттук кагылышууну колдонуп, аны пайда кылууга жетишкен ".
Улуттук комиссиянын тыянагына таянсак, 2010-жылдын 10-декабрына карата 5162 кылмыш иши козголуп, 306 киши колго түшкөн (алардын ичинен 39у кыргыз, 230у өзбек, экөөсү бөлөк улуттан - Н.К. )
"Ким баштаган: кыргызбы, өзбекпи?" деген суроого улуттук комиссия даана жооп узаткан. Кеп мааниси бузулбасы үчүн УК отчетунан үзүндүнү орусча келтирели: " Отправной точкой начала массового межнационального конфликта в городе Ош явилось то, что 10 июня 2010 года примерно в 23 часа 20 минут из-за очередной драки между группой кыргызской и узбекской молодежи в игровом заведении "24 часа" возле гостиницы "Алай" собралась толпа людей узбекской национальности (по разным оценкам, от 500 до 2 тысяч человек) ". Жогоруда баяндалгандай, өзбек улутундагы топтун чогулганы июнь коогалаңынын башталышына өбөлгө түзгөнү айтпасак да түшүнүктүү;
"Үч тамга" лөгү К.Дүйшөбаев Кадыржан Батыров улам бир мамлекеттен экинчи мамлекетке өтүп, Россия, Араб эмираты, Түркияда жүргөнү туурасында маалымат бардыгын Жогорку Кеңеште шардана кылды. Анын айтымында, К.Батыровдун аталган аймактарда бизнеси, жашай турган жайы бар. Кепти андан ары улаган УКМК төрагасы Иномжан Абдрасулов бир нече ирет кармалганын жашырган жок. "Ал жерге миңдеген адамдар чогулуп, аны бошотуп алабыз дегендер болгон. Улуттук жаңжал жана кагылышуу чыгып кетпесин деген негизде укук коргоо органдары Абдрасуловду бошотууга аргасыз болгон. Бүгүнкү күндө ал издөөдө, учурда ал башка мамлекетте жүрөт деген маалыматыбыз бар " деп Дүйшөбаев мырза алакан жаят.
"УКМК жетекчисин, убактылуу өкмөттүн аппарат башчысын жоопко тартуу зарыл"
Июнь коогалаңынын чыгуу себептери, Улуттук Комиссиянын жыйынтыгынын
Табылды АКЕРОВ ой бөлүшөт.
- Абдыганы Эркебаев убактылуу өкмөттүн айрым мүчөлөрү саясый жоопкерчиликке тартылышы зарыл дейт. Саясый жоопкерчилик дегенди кантип түшүнөбүз?
- Бул жерде кайсы бир аткаминердин күнөөсү бар болсо, анда аларга тиешелүү чара колдонуп, кызматтан четтетип же сөгүш жарыялап, жазага тартуу жөнүндө сөз жүрүп жатат.
- Чын эле убактылуу өкмөт мүчөлөрү А.Бекназаров, И.Исаков, К.Дүйшөбаев, Б.Шер саясый жоопкерчиликке тартылышы керекпи?
- Жеке мен бул бүтүмгө кошула албайм. Себеби убактылуу өкмөт апрель окуясынан бери карай жарым согуштук абалда иштеп келди. Жаңыдан иш баштайлы дегенде реваншисттик күчтөр козголуп, кайрадан чакчелекей абалга түшүп аттык. Анан июнь коогалаңында реваншисттик күчтөр улуттар аралык жаңжал менен Отунбаева өкмөтүн кулатууну көздөгөн деп ойлойм. Анткени 27-июнга белгиленген референдумга чейин Кыргызстанда бир гана легитимдүү адам бар болчу. Ал - Роза Исаковна Отунбаева. Ал эми 27-июндан тартып Р.Отунбаева президенттикке киришип, жаңы мыйзамдуу бийлик жаралып, Кыргызстан парламенттик республика катары таанылмак. Ошондуктан референдумду өткөрбөй коюуга кызыкдар топтор арбын экендиги калетсиз.
Менимче, эгер утурумдук өкмөт жаңжалды 3-4 күндүн аралыгында токтотпосо, анда реваншисттер: "Булар башкара албай калды" деген ураан менен Отунбаева баштаган революционерлерди ээрден оодарып түшмөк. Коогалаңды уюштуруучулардын негизги планы жана купуя сыры ушунда болсо керек.
Бирок мыйзамда 10-июндагыдай окуяларда күч органдарын жетектеген адамдардын жоопкерчилиги каралган. Алар коогалаңдын болоору тууралуу маалымат берүү менен гана чектелбей, аны алдын алуу жаатында аракеттенип, өз сунуштарын өкмөткө киргизиши талапка ылайык эле. Ушул өңүттөн алсак, бул окуяга эки адам жооп бериши абзел. Алар - УКМК төрагасы жана ошол кездеги убактылуу өкмөттүн аппарат жетекчиси. Себеби жергиликтүү бийлик өкүлдөрү бир нече жолу өкмөт аппаратына маалымат жөнөткөндөрүн билдиришкен.
- Коогалаңдын алгачкы күндөрүндө үчүнчү күчтөрдүн катыштыгы тууралуу көп айтылган. А УК чечиминде ал тууралуу сөз жок экен.
- Улуттук Комиссия бул жаатта көп материалдарды изилдеп, атайын кызматтын да маалыматын колдонду. Арийне, УК өз чечиминде так аныкталган жана далилденген фактыларга гана таянганы менен өзгөчөлөнүп турат. Мунун себеби жоопкерчиликтин чоңдугунда. Андыктан Улуттук Комиссия мындай маанилүү маселени дагы терең изилдеши керек деген ойду айткан. Депутаттык комиссия бу ишти аягына чыгарышы зарыл.
Даярдаган Нурканбек КЕРИМБАЕВ, e-mail:kerimbayev@mail.ru, тел.:38-67-19
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Каптагаев 43 миң долларды эмне үчүн алган?
Кимиси "беш өрдөгүн" учурду?
"Бул күндү өзбектер 20 жыл күткөн…"
Болуп кетиши мүмкүн божомолдор
Өкмөт ток, а өлөсөл элди ким багат?
"Датка жөнүндө көркөм тасма тартылат"
Жарымы жарык, жарымы караңгы жашоодо
Бизге да күн тийсин
Бар экен го эр кыргыз!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?