de ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr ky av ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky ky ky ky kk ru ky kk ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Жибербеген тыйынды “жибердим” дебегиле...
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Күйгөндөн айтам бир сабак
Көптөгөн кыргызстандыктарды жумушсуз калтырып, завод-фабрикаларды текейден арзанга менчиктеп алып, станокторун сатып байып алган, колхоз-совхоздорду жоюп ырыскысын өз көмөчүнө тартып азыр байып чыгып министр, депутат болуп, "үкүнүн уясындай" жемиштүү жерлерден орун таап, байлыкка, мансапка байырлап азгырылып, бийлик тутумунда жүргөндөр өзүбүздүн эле жыргал турмушубузду куруп алып сайран жашоону өткөрө бербей элибиздин турмушун жакшыртсак экен, жаңы завод фабрикаларды куруп берип, жаңы иш орундарын ачсак деп жапа тырмак аракеттенишсе кыргызстандыктар көрүнгөн чет элдиктердин көзүн карап жалданып, суткасына 16-18 сааттан күнкор болуп иштеп жүрбөйт эле. Чет мамлекеттерге барып жумуш издеп турмушубузду жакшыртып алсак деп бозгун болуп кетип жаткандардын саны азаймак.
Тууган эли чет элдиктерге жалданып кул болуп иштеп жүрсө кербезденип шаңдуу турмуш өткөргөн арсыз аткаминерлер көбөйдү. Кайсы арына кербезденишет дейсиң да. Илгери элинин тарткан азабына көз жумуп коюп, өз турмушун жакшы өткөргөнүнө корстон болуп " үкүнүн уясын" куруп алган аткаминерлерди, сүткорлорду, көпөстөрдү кыргыз эли намысты унуткан ары жоктор деп койгон. Сүйлөсөңөр тилиңер буудай куруп, чеченденип таңдайыңардан чаң чыгат. Намыстанып алып, тагдыр чечер чечкиндүү иш аракеттерди күчөтсөңөр боло. Өз ара кер-мур айтышып бири-бириңерге жоо болуп тирешип турганыңар, бийлик талашка түшкөнүңөр чет элдиктердин чырагына май тамызып турат. Күлүп сүйлөгөндүн баары дос эмес, " котур ташы койнунда болот". Алардын арам оюн таш капсын! Кыргыз эли, мыкты чыкма уул-кыздарыбыз чет элдиктердин акылына, кеп-кеңешине таңсык эмес. Амалын таап, жолун чаап чет элдиктердин капиталына деле көз каранды болбой койсоңор жакшы болот эле. Толгон -токой байлыктарыбыз бар эмеспи. Менделеевдин мезгилдик системасындагы элементтердин бардыгын биздин өлкөдөн тапсак болот. Алтындан баштап, кремний, күмүш, жез, газ, мунай ж.б.санай берсек абдан көп. Деги не деген чексиз байлыктын үстүндө турабыз. Өз ырыскыбызга өзүбүз ээ болуп, аларды өзүбүздүн күч менен иштетүү кудуретине ээ болсок байлыкка тунуп эле калмакпыз. Мамлекетибиз бакубаттанып, эң бир зор күч-кубатка ээ болмок. Дүйнө өлкөлөрүнүн арасында таасири артып турмак. Балким, чет мамлекеттер кандайдыр бир деңгээлде кыргыз капиталына да көз каранды болуп эсептешип турмак, мамилеси өзгөрмөк. Албетте, "жакшы тилек жарым ырыс" деп коюшат эмеспи элибизде. Үмүт менен жашаган жакшы. "Көрүнгөн тоонун ыраагы жок" дегендей ал мезгил да алыс эместир. (Ырас, азыр жогоруда айтылгандай жалпы акыбалыбыз баарыга маалым). Ага чейин элибиздин ырыскысын, мамлекетибиздин келечегине күчтүү азык, кубаттуу кудурет болуп бере турган ар кандай баалуу кен байлыктарыбызды көздүн карегиндей сактап, чет элдиктер менен иштетсек да акылга салып кыргыз элине пайдасы көбүрөөк боло тургандай шартта тең ата болуп иштетүү деңгээлин камсыз кылышыбыз керек. Анын кандай гана дүйнө мамлекети болбосун башын ийип аткара турган мыйзамдуу жолу бар. Мамлекетибиздин кызыкчылыгын көздөгөн жана коргогон көрөгөч, сабаттуу мыйзамдарды иштеп чыгып, анда белгиленгендердин туруктуу аткарылышына жетишүү олуттуу мекенчил парызыбыз болуп эсептелет. Мыйзам деми намысыбызды козгоп айбарлантып тургандай болсун. Эл байлыгы, жер байлыгы-мамлекетибиздин кудайдан ыроолонгон ыйык менчиги талоонго түшпөсүн дейли ар бирибиз. Ошол үчүн байрак болуп, жалындап туралы. Кыргыз эли тээ бир байыркы учурларда талкаланып упурап жок болуп кеткен цивилизациядан аман калып, ушул биздин мезгилге каргып жетип келген улуу эл болот. Ушунун өзү эле эмнени айтып турат. Кыргыз эли байыркы улуу эл, ата бабаларыбыздын даңкы дүйнөнү дүңгүрөтүп турган. Анын керемет шоокуму азыр да аалам кезип жанырыктап, айбарланып турат. Оо, Эр Манастын урпактары намыска бек туруп, өктөм болгулачы. Айкөл Манас Атабыздын урааны кандай эле. Өз элинди өз жериңде кор кылба, чет элдикке кул кылба деген насаатынын өзү эле эмнеге татып турат. Оо, кыргыздын азамат уулдары, мыкты чыкмалары улутубуздун кызыкчылыгы, мамлекетибиздин келечеги үчүн күйүп-бышкан көк жал болгулачы!
Кыргызстанга 21 жылдан бери менчиктештирүү деген илдет мите курттай жармашып келе жатат. Бул мамлекетибизге мите курттай ичтен түшкөн өзөктөн ала турган дарт. Анын козгоочулары жана колдоочулары силер эмне өзүбүз эле Кыргызстан болобуз деп жүрөсүңөрбү. Кудай сактасын. Кийинки мезгилде кутургандай илдет болуп келаткан кыргызстандыктардын, мамлекеттин мал-мүлкүн, турак жай имараттарын гана эмес тоо-ташын кен байлыктарын да чет элдиктерге пайдаланууга берүү, сатуу өнөкөтүн кан буугандай токтотуп койгулачы. Биздин ата- бабалар эзели сатынган эмес.(Мунун мааниси тереңде, өзүңүз ойлонуп акыл калчап көрүңүзчү. Чокусу көк мелжиген улуу тоолорубуздай бийиктигибиздин, тоо катмарларынын тереңинде уюп жаткан ар түркүн кен байлыктарыбыздын, бейиштей болгон жерибиздин ушул күнгө сакталып келгендигинин бир терең сыры ушунда эмеспи). Сырттан сатып келген, бирок саткан эмес. Чет элдиктерге ыраа көрбөгөн. Көз карегиндей ыйык тутуп, коргоп келишкен. Урпактарыбызга чыпчыргасын коротпой өткөрүп берели деп айбарланып келечек заманды ойлошкан. Эр азаматтар Ата Журтун, тоо -ташын чет элдиктерге бастырып койбош үчүн баштарын канжыгага байлап коюп каршы турушкан, керек болсо баштарын тике сайып кашык каны калганча салгылашканын өткөн тарыхыбыздан жакшы билебиз. Чет элдиктер сиңишип алгандан кийин үстөмдүккө умтулуп кетпей коюшарын, кол астында иштегендерге тымызын ыдык кылышып, бара бара кудай бетин көрсөтпөсүн кордук көрсөтө баштарын жакшы билишкен. Өз баштарынан өткөрүшкөн. Өз элин тентитип, кыз-катындарын көрүнгөн чет элдиктергше салынды кылып койгон эмес. Мыйзамы күчтүү болгон. Кордугуна баш ийген эмес. Алар аялзатын, зайыптарын төбөсүнө көтөрүп коргой алышкан. Чет элдиктер оңой менен катыла алган эмес. Ошон үчүн кыргыз улуту сакталып, өнүп-өсүп келди. Азыр биздин өлкөбүздө эмне болуп жатат. Бул жагынан кыргыз рухундай айбаттуу мыйзамдарды кабыл алып, жаманчылыктарга каршы бекем чептей кызмат кыла турган иш аракеттерибизди күчөтүп, ашыкпасак болбой турган.
Ушул эле жетишпей жаткансып азыр шаардагы турак-жайларды чет мамлекеттик жарандарга сатсак кантет деп жылаандын башын кылтыйтып көрсөтө башташты. Мунун артынан билинбестен жыла басып кандай капсалаң кошо келерине өзүңүз эле акыл чаргытып көрүңүзчү. Эгер бул демилге ишке ашып кетсе, колдоого алынып калса көп жылдардан бери ордо калаабызда жашап турак-жайга жетпей жүргөн атуулдарыбыздын, мекендештерибиздин квартира сатып алуу мүмкүнчүлүгү дагы кыскарып кыйындап калат. Акчасы самандай сапырылган чет элдиктер шаардагы мыкты турак-жайларды байма-бай сатып алып, кенен-кесир отурукташа баштайт. Анын жыйынтыктары кандай болот деген ой камтама кылып турбайбы кыргызды. Деги биз кимдердин кызыкчылыгын көздөгөн мыйзам чыгарган жатабыз деген суроо ороктой тартыла түшөт. Түбү чет элдик капиталга көз каранды болуу, андан кандайдыр бир береке орошондоп келет деген кыялга азгырылуунун өзү жакшы жакка алып барбайт. Турак-жайларды чет элдиктерге сатууга жол ачуу кыргыз элинин, кыргызстандыктардын кызыкчылыктарына карама каршы келет. Турак жайлар,ал турсун мындан ары мамлекеттин карамагындагы ар кандай маанилүү ишканалар келечегибизди ойлосок чет элдиктерге сатылбашы керек. Алар Кыргызстандын келечеги үчүн гана иштетилиши керек. Ошончолук эле кургуйга тыгын болууга муктаждыгы артып баратса кыска мөөнөткө гана ижарага берип туруш керек. 90 жылга эмес үч жылдан тогуз жылга чейин гана, абдаан чектеш керек. Биз ээлик кылуу позициябызды тарттырып койбой, өз жерибизде өзүбүз айбатуу кожоюн болуп турушубуз керек. Чет өлкөлүктөрдөн биздин өлкөгө агылып келип толук укуктуу отурукташып алышынын аркасында кандай опурталдуу коркунуч тургандыгын унутпайлы. Ата бабаларыбыздын, Айкөл Манас атабыздын осуяттарын, нарк-нускаларын туу көтөрүп, жалындай жалбырттап, намыс деп күйүп жүрөлү, бир боорлорум!
Ата бабаларыбыз чет элдиктерди эч качан өз ыктыяры менен төрүнө өткөргөн эмес. Кудай берген ырыскыны жулдуруп койбогон. "Жамандын коногу бийлейт болбосун" деп мыйзамдуу негизде айбат сес көрсөтүп, эки тизгин бир чылбырды бек кармап айбарланып турган. Айткан сөзү сөз болгон, айтканын эки кылбаган. А бизде эмне болуп жатат? Бир эле Кум-төрдүн тагдырын карап көрөлүчү. Каймагын калпып алып ыраатын чет элдиктер көрүп жатат. Өз жерибизде туруп алдатып, алдырып коюп жатабыз чет элдик шылуун айлакерлерге. Бизге алтындан да мурда элибиздин ден соочулугу, улутубуздун саламатчылыгы, мамлекетибиздин келечеги кымбат эмеспи. Кум-төр кенин иштетип жаткан чет элдик компаниянын өз милдеттенмелерин так аткарбаган шалакылыгынан,эң башкысы биздин элдин, жердин, көлүбүздүн тагдырына кайдыгер карагандыгынын кесепетинен экологиябызга аесуз зыян келип, төрүбүздө уу калдыктардын опсуз көп жыйылып кеткени үрөйдү учуруп коркунуч апааты араанын ачып турат.
Оо, бир боорлорум, элибиздин келечек тагдырын, улут саламатчылыгын коргойлу деп "бир жакадан баш, бир жеңден кол чыгарып, ар намыс жалынын алоолонтуп жан отубуз менен күйүп туралычы. Кудай Ата Журтубузга ыйгарган ырыскыбызга туш-туштан суук көзүн салып, обурун ачып араанын агыткандар көбөйдү. "Жамандын коногу билет" болуп чет өлкөлүктөрдү төрүбүзгө өткөрө берип өз жерибизде туруп сыздап калып жүрбөйлү. Мамлекеттүүлүгүбүздүн бүтүндүгүн ар тараптан бекем коргойлу. "Тууган күйдүрүп айтат, душман сүйдүрүп айтат" деген накыл бар эмеспи элибизде.
Чет өлкөлүк капиталга көз каранды болуп, кол куушурбайлычы. Аларды эшигибизден өткөрсөңөр да төрүбүзгө өткөрбөгүлөчү. Кен байлыктарыбызды чет элдиктер иштетип жаткан жерде ырыскыбыздан алынып жаткан пайдага тең ата болгула. Өз шартыңарды бекем койгула. "Бизде конок койдон жоош болот", келдиңерби биздин эркибиз менен болосуңар, "кайсы жерде жашасаң, ошол жердин ырын ырда" деген эрежеге үйрөткүлө. Тээ байыркыдан келе жаткан намыс оту гана эмес, азыркы заманыбыздын принциби да ушундай. "Өзүн өзү билип, өтүгүн төргө илип" тайраңдашпасын. Анда алардын капиталы гана эмес өздөрүнүн да Эр Манастын өлкөсүндө кереги жок болуп каларын мыйзам менен ат кашкасындай бекемдеп, байыркыдан бери дүйнө дүңгүрөтүп келаткан демин сездирип, улутубуздун кызыкчылыктарын жогору койгула.
Оо, Эр Манастын урпактары, дүйнөнү каптап обурун ачып келаткан ааламдашуу деген опурталдуу эпкинге каршы таштын уюлундай болуп, айбатыңардан жанбай, айбарланып тургула!
Чет элге чыккандардын баары эле келишсе сүйүнчүлөп сүйлөшөт "аяктын чоңдорунун көбү, карапайым элинин көпчүлүгү элесепет тебишет экен дешип. Венгрияга баргандар айтышты эле. "Курултайга Президент элесепети менен келди. "Машине менен келсем пробкага тыгылып, силерди күттүрүп коймокмун" деп. Кытайга баргандар айтып келишти. Кызыл-Суу облусунун башчысы кабыл алат дегенинен эртең мененки саат 9да барып сүйлөшүп турсак, "Кандай маркадагы машина менен келет экен" деп, аңгыча ары жактан кылдыратып элесепет тээп, жупуну кийинген бирөө келе жаткан. Тигилер кыбырап калышты "башчы келди" деп, көрсө облустун чоңу ошол экен элесепет тепкен. Эми мен мунун баарын айтып, кимдерге "намек" ыргытып жатам, байкагандырсыңар. Биздин 50-60 миң долларлык жол тандабастарды минген чоңдорубуз пробка эмес, тыгылыш болсо дагы элесепет минишпейт. Андан көрө чурку болуп өлгөнүбүз жакшы дешет. көрөсүңөр пробка деген балээге эртерээк көңүл бурбасаңар чоң көйгөйгө алып келет. Өгүнү бирөөнүн 14 жаштагы кызы сокур ичеги болуп тез жардам чакырса доктурга 200 метр жетпей пробкага тыгылып калбайбы. Кыйналган кызды замбилге салышып ошол жерде турган жаш жигиттер колмо-кол көтөрүп тез эле жеткиришти. 10 мүнөт кечиккенде сокур ичегиси жарылып кетмек экен. Баягы жардам берген балдарга ата-энеси алкышын айтып, пробканы каргап жатып калды. Кээде ойлойм Президент, Өкмөт башчы, ЖК төрөгасы, Ак үйдө күтүп жаткан конокторго пробка убагында жете алышпай уят болушабы деп. Пробканы уңулдаган МАИ эмес, асмандагы дарылдаган тик учак дагы тарата албайт. Тыгылганы тыгылган. Өзгөчө биздин айдоочуларда тартип деген караманча жок да, бири-бирин сыйлап өткөрүүнүн ордуна тыгылганы тыгылган. Ошондуктан, элесепетке акырындап өтө башташ керек. Баш мыйзамга өзгөртүү кийриш керек. Мамлекеттик тилди билген жана элесепетти тепкендер гана чоң кызматтарга алынат деген. Элестетип көргүлө эртең менен саат 8 менен 9дун ортосунда Ак үй, Көк үй, Кызыл үйдө иштегендер жабалактап элесепет менен кетип баратышкандарын. Кечкисин жумуштан чарчагандар акакташып өйдө кетип баратышканын. Азыртадан элесепет арзан кезинде алып койгула, кийин таппай каласыңар. Кээ бирөөңөргө күлкү болуп жаткандыр, айтты-айтпады дебегиле башка келет. Силер жол баштап тебе баштасаңар карапайым эл, жаштар жөн эле өтүшөт. Жуманын 5 күнүн элесепет тээп, эки күнү машине тепсек деле болот да.