ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky mrj ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ru ru
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Уядан эмнени көрсө, учканда ошону алат" дегендей, мен келечекте "журналист" болууну эңсеп жүрөм. Бул кесипти тандоого мага Ысыката районуна караштуу Кеңеш орто мектебинин өз кесибин жан-дили менен сүйгөн тилчи мугалим, Эл агартуунун мыктысы Кулуева Кенжегүл эже түрткү болду. Анткени эжебиздин биздин мектепке айыл өкмөтүнүн өтүнүчү менен келгенине бир жарым гана жыл болсо да, ошол аз убакыттын ичинде көп жетишкендиктерге ээ болдук.
Кенжегүл эже ар бир окуучунун кулк-мүнөзүнө, билим деңгээлине жараша мамиле кылып, баланын билим алууга болгон умтулуусун күчөтө алды. Бир жарым жылдын ичинде эженин өткөргөн диспут сабактарына, лира кечелерге катышып, окуучулардын кызуу талашка түшүшүнө өзүм күбө болдум.
Андан тышкары Ч.Айтматовдун 80 жылдыгына карата конкурсту, айылыбыздан чыккан жазуучу Көкүл Жаманкуловичтин 65 жылдык юбилейине карата салтанаттуу түрдө лира кечелерди, Мамлекеттик тил күнүнө карата "Тил майрамы, дил майрамы" аттуу конкурстарды өткөрүп, тилдин адамга канчалык даражада керек экендигин ар бир окуучунун аң-сезимине жеткире алды. Дагы бир баса белгилеп кетчү нерсе: мен, 11-класстын окуучусу - Тыныстанова Жаркын кыргыз тил, адабият сабактары боюнча райондук гана эмес, областтык олимпиададан 1-орунга ээ болдум. Бул мен үчүн өтө зор окуя болду. Себеби өзүмдүн мектебимдин атын бүткүл Чүй областына чыгара алдым. Мындай ийгиликке, албетте, эжебиздин күч-кубаты менен жетиштим. Сизге узун өмүр, ден соолук каалайм. Сөзүмдү жыйынтыктап жатып, Кеңеш орто мектебинин бүткүл мугалимдер жамаатына терең ыраазычылыгымды билдирем.
Кымбаттуу эже-агайлар, менин адам катары калыптанып, билим алуума сиздер таасир болдуңуздар. Бардыгыңыздарды алдыдагы жаз майрамдары менен чын дилимден куттуктап, ишиңиздерге албан-албан ийгиликтерди каалайм.
Ар дайым бар болуңуздар!
Ысык-Ата району, Кеңеш орто мектебинин 11-классынын окуучусу.
Ар бир мектепте чыгармачылык изденүү менен иштеген, ошол иши аркылуу жамаат ичинде кадыр-баркка бөлөнгөн, кичүүлөрдүн урмат-сыйына татыган адамдар болот эмеспи. Ысык-Ата районундагы Кычан Жакыпов атындагы орто мектеби да Турсун Молдокунов агай менен сыймыктанат.
Көп жылдардан бери педагогикалык кесипте үзүрлүү эмгектенип келе жаткан агайдын улуулугун, анын эң ардактуу, сыймыктуу эмгегин даңазалоо, жаш муундарды тарбиялоодогу, окутуп-өстүрүүдөгү иш-аракетин, талыкпаган эмгегин айтып кетүү парз.
- Агай 1949-жылы Ысык-Ата районунун Социалчы айылында төрөлгөн. Айылда мектеп 8 жылдык болгондугуна байланыштуу, кийинки окуу сапарын Фрунзе шаарындагы Чуйков атындагы көркөм окуу жайында улантат. Ал 1972-жылы окууну ийгиликтүү аяктап айылына кайтып келет. Жаш кадрды дароо эле К.Жакыпов атындагы орто мектебинин администрациясы сүрөт жана чийме сабагынын мугалими кылып дайындайт, - дейт К.Жакыпов атындагы орто мектебинин директору Клара Адылбаева.
"Дарак бир жерден көгөрөт" дегендей, мына ошол күндөн тартып агай өзүнүн билимин, дареметин, күч-кубатын келечектен аянбай келүүдө. Чыгармачылык менен изденген агай райондук, облустук билим берүү бөлүмдөрүнүн, Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамоталары менен сыйланып келет. Ал "Эл агартуунун мыктысы" төш белгисинин ээси. Жогорку категориядагы мугалим.
- 1983-жылы райондун жолдомосу менен Кенес-Анархайдагы мектеп-интернатка башчы болуп дайындалат. Кийин, т.а.1996-жылы интернат жабылгандыгына байланыштуу агай кайрадан К.Жакыпов мектебине келип, сүрөт, чийүү сабагынан мугалим болуп иштейт. Биздин өтүнүчүбүз менен математика сабагын да берип келүүдө, - дейт сыймыктануу менен мектеп жетекчиси. - Турсун агайдын колунан билим, таалим-тарбия алган окуучулар республиканын ар кайсы жеринде, жакынкы жана алыскы чет мамлекеттерде ар түрдүү кызматтарды аркалап келишет. Эмгектен тажабаган агай жаш мугалимдерге насаатчы.
Мугалимдин дени сак болсун
Элет жериндеги мугалимдердин ден соолугуна кам көрүү максатында Аламүдүн райондук билим берүү бөлүмү "Аян" медициналык борбору менен алака түзүп, мугалимдер үчүн элүү пайыз арзандатылган УЗИ-текшерүүлөрдү мектептерде өткөрүүдө. "Кутбилимдин" кабарчысы ушундай жакшы иш жолго коюлган мектептин бири - Сакин Бегматов атындагы Таш-Мойнок орто мектебине барып таанышып келдик.
Азыр Бишкекке келип аппаратка бир органды эле тарттырыш үчүн кеминде 200-250 сом сарпталат, ал эми мугалимдер ошол сумманын жарымын төлөгөнүнө сүйүнүп, биринин артынан бири келип текшерилип жатышты.
Мектептин директору Теңизбаева Светлана бул жерде отуз төрт жылдан бери иштейт.
"Мугалимдерибиздин көпчүлүгү улгайган куракта болгондуктан, тез-тез дарыланууга туура келет, айрыкча, быйыл дээрлик баары грипптин оор түрүнө чалдыгышты. Эми алардын шартын аз да болсо жеңилдетүү үчүн 50 %га арзандатылган текшерүүдөн өткөрдүк", - деди ал.
УЗИ текшерүүсүнүн натыйжасында, жыйырма үч мугалим дарылануу жолдомолорун алышты. Мугалимдердин ден соолугу кандай абалда экендигин жана ден соолукту кантип бекем сактап калуу жолдорун текшерип келген "Аян" медициналык борборунун УЗИ врачы Кудайбергенова Гүлнаранын пикирин уктук:
"Айылдыктар ооруса чыдап жүрө беришет, качан гана такыр эле болбой калганда ойгонушат. кечкисин ашыкча тамак жеп алып, аны ашказан сиңире албай анан оору ошондон пайда болот, - дейт. - Оору айттырбай келет, ошондуктан илдетти дарылоодон көрө алдын алуу оңой. Негизи адам оорубаса деле бир жылда бир жолу доктурга көрүнүп, мүмкүн болсо бардык мүчөлөрүн текшертип койгону оң.
- Сиздин оюңузча туура тамактануу кандай болуш керек?
- Эң биринчи кезекте маалы менен тамак ичиш керек. Мисалы, ашказаны ооругандар майлуу, куурулган тамактарды, цитрус өсүмдүктөрүн аз жеши керек. Азыр республикада Кытайдан алып келинген тамак-аш арзан баада сатылып, андан көп зыян алып жатканыбызды качан сезебиз? Бүтүндөй элибиздин ден соолугу начарлап бара жатат. Тамак-аш эле эмес ошол эле оюнчуктардан кичинекей балдар жапа чегип, ал эми биз кийип жаткан кийимдердин көбүнчөсү 100 пайыз синтетика болуп жаткандыгы кабатырлантпай койбойт. Мына ушунун баары биздин организмди бузууда. Азыр баары эле, жада калса ширеңке, сарымсактан бери эле кытайдыкы болуп кетпедиби...
- Көбүнчө пациенттер кайсы органдарын текшертүүгө келишет?
- Негизинен өт, боор, ашказандарын текшертишүүдө. Көбүнүн өтүндө таштары бар. Элет жеринде жашагандар бир жери ооруса деле чыдап жүрө беришет, ал эми оору күтүп тура бербейт да, анан ал өтүшүп кетет. Ошентип кээ бирөөлөр операциянын жардамы менен сакайып кетет, ал эми кечиктирип ийгендерге врачтар жардам бере албай калышат.
Ушул эле мектепте химия сабагынан сабак берген жана китепканасында эмгек өтөп келе жаткан эжебиз Макешова Гүлжан бул мектепте он сегиз жылдан бери иштейт.
"Көп эле ооруйм, үйдө да жатып алганда болбойт. Биз мектепти көтөрбөсөк ким көтөрөт, балдарга ким сабак берет? Райондук билим берүү башкармалыгына, "Аян" медициналык борборуна биздин ден соолугубузду сурап, текшергениңерге терең ыраазычылыгымды билдирем", - деди.
Ал эми Айнагүл Кожекова жыйырма беш жылдан бери математика предметинен сабак берип келет:
"Бизге ушундай мүмкүнчүлүктөрдү берип жатканыңарга рахмат. Дагы бат-бат жиберип турса жакшы болоор эле. Көптөн бери УЗИге текшериле элек болчумун. Ден соолугум буюрса жакшы экен. Бизге көңүл бургандардын баарына рахмат".
Аламүдүн райондук билим берүү бөлүм башчысынын орун басары Наталья Логинованын айтуусу боюнча алар жыл сайын мугалимдерди флюрографиядан сөзсүз түрдө өткөрүп турат. Бул аларга акысыз жүргүзүлөт. Чүй областтык диспансер, санэпидемстанция менен тыгыз байланышта иш жүргүзүп келишет.
- "Аян" борбору менен иштешип, дал ушундай текшерүүлөрдү Стрельниковадагы мектепти мындай текшерүүдөн өткөрдүк,- дейт Наталья Логинова.