bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ba kk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky kk ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky tt ru ky bg ky ru ky ru ru ru ru ky ru cv ky ru ky ru ky ru ru ru kk ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөзү", 23.04.10 - 6-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Күн тийген жердин күкүктөрү…"
"Акылдуулар" алжыса, калктын шору
Бийликтин зомбулугунун күчөшүнө мүмкүнчүлүк түзүп, калкка каршы мыйзамдарды иштеген, утурумдук мансап үчүн мамлекеттик маанилүү маселелерди жеке адамдын, үй-бүлөлүк жана кландык бийликтин көргөзмөсүнө жараша чечилишине салым кошкондор эми ишмердүүлүгүн "элдин кызыкчылыгына" багыттагандыгын жар салууда.
Алар эски бийлик тарабынан кандын төгүлүшүнө өздөрү себепкер болгонун моюндарына алышкысы келишпей, суудан кургак чыгууга аракеттерин күчөтүшүүдө. Айрыкча демократияны ойрондоп, диктатордук режимдин орношун көксөгөн "акжолчулар" жана коммунисттер эми "төө ашуудан өткөндөн" кийин акылына келип, азыркы Убактылуу Өкмөткө "ак ниети" менен кызмат кылууга дилгирликтерин билдиришүүдө.
Элибиздин эсине сала кетели. Оппозициянын бүтүндөй лидерлери камакка алынып, көтөрүлгөн элди жетектөөчү күчтөр болбосо да, каары күчтүү калк Ак үйдү курчоого алып, үй-бүлөлүк бийликти кулатышты. Бийлик өз элине каршы курал колдонуп, кан төгүлдү. Ошол учурда бул кылмышты ооздуктап, эл менен сүйлөшүүгө, маселени тынчтык жолу менен чечүүгө мүмкүнчүлүктөр бар экендигине карабастан, эл ишенип, добуш берген "депутат-жепжутаттар" кара башын калкалап, ал түгүл ойрон болгур Ормонов дегени бүтүндөй Кыргызстанга коменданттык саат киргизүүнү талап кылып чыккан болчу. Эски бийликти эл каны-жанын берип жатып кулаткандан кийин Убактылуу өкмөт буларды эске алып, ЖКны таратууга, башкаруу жана өкмөт аппараттарын жоюуга декрет кабыл алган. Революцияда бул мыйзамдуу бир көрүнүш, аны дүйнөлүк тарых тастыктап келгенин жашыруу да мүмкүн эместигин белгилеп койсок болот.
Ошентип, жергебизде жашоонун нугу өз калыбына келе баштады. Кан төгүлгөн кармашта качкан, аялдарынын этегине баштарын каткан "деп-жутаттар" эми эл бар экенин эстешиптир. Арадан 12 күн өткөн соң, Бишкектеги "Ак Кеме" мейманканасына" акжолчулар" менен коммунисттерден 30 адам кезексиз жыйынга чогулушуп, дагы 19 деп-жутаттардын ишеним катын көшөгө жасап, кворум бар деп, кезексиз жыйын өткөрүштү.
Арга канча, калктын "каймактары" жана "акылмандары" акыркы күндө акылынан ажырап калган сыяктанат. Булар кечээ 7-апрелде бийлик ок атууга буйрук бергенде, К. Бакиевге бул мамлекеттик кылмыш экендигин неге эскертишкен жок? Окуянын жүрүшүнө өз учурунда саясий баа берип, ошондо неге президентке импичмент жарыялашпады? Эң кур дегенде өлкө боюнча аза күтүү күнү жарыяланганга чейин өлкөнүн легитимдүү бийлик бутагы катарында жыйынды өткөрүп, коомдук-саясий кырдаалды стабилдештирүүгө иш-аракеттерди жасашкан жок? Эми "жоо кеткенден кийин кылычын бокко чапкандан" эмне өзгөрмөк? Кылмышты жасаган бирөө, бирок ушул деп-жутарлардын буга катышы бар экендигин кантип танышат? Эми алар элдин атынан сүйлөөгө моралдык укугу барбы? Буларга 7-апрелде 83 адамдын курман болгону түккө турбай жатат көрүнөт? Бул "акылмандардын" алжыганы - калкыбызга дагы бир шорду тартуулап жүрбөсүн?
Жергебизде бул күндө жыйындан көп эч нерсе жок. Колдорунан эч нерсе келбесе да 10-15 адам чогула калып, чогулуш өткөрүүсү жугуштуу илдет катары кеңири тарап барат. Ошол сымак уйкудан көзү жаңыдан ачылган деп-жутарлар да "кезексиз сессиясын" шашпай өткөрүштү. "Өрдөк жокто чулдук бий" - дегендей эле кеп, алар экс-спикер З. Курманов өкмөттүн декрети менен жоюлгандыгын, ошондуктан жыйынга катышуудан баш тартканын билдиргенден кийин, аны 3 орун басары менен кызматтан бошотушуп, төрагалыгына бакиевщинанын арыгын кеңейтип чапкан, элге каршы ок атууну мыйзамдаштыруунун ана башчысы болгон коммунист И. Масалиевди "спикерликке" көтөрүшүптүр.
Өткөнгө кайрылып көрөлү. КРнын Башкы мыйзамында өлкөбүздөн жарандары тынч митингге, пикеттерге чыгууга, ар түрдүү нааразылык акцияларын өткөрүүгө укуктуу экендиги ачык белгиленген. Бирок Башкы мыйзамга каршы И. Масалиев өзүнүн "менчик мыйзамын" таңуулап, нааразылык акцияларына тыюу салууга демилге көтөргөн жана ал мыйзамын деп-жутарлардын сессиясында өткөрүп кетүүгө жетишкен. Анын бул аракети бакиевчилерге жасаган биринчи чоң кызматы болгон.
Деп-жутарлар өздөрүнүн шайлоочуларынын эркине каршы дагы бир кылмыштуу мыйзамды бийлик ээлеринин кызыкчылыгын көздөп алып беришкен. Атап айтканда, нааразылык акциясына чыккандарга каршы тартип сакчылары менен катар аскер күчтөрүн колдонууну мыйзамдаштырып, зарыл болгон учурда аларга каршы курал-жарактан ок чыгарууга уруксат беришкен. Бул алардын экинчи чоң кызмат көргөзүүсү болду.
Бийлик Башкы мыйзамдын жоболоруна эмес, ЖКнын легитимсиз мыйзамына таянып, анын натыйжасында, 7-апрелде кан төгүүгө чейин барууга мүмкүнчүлүк алышкандыгын кантип жашырабыз? Жогорудагы мыйзамдардын демилгечиси И. Масалиев эми кан төгүлгөн окуядан кийин "Кандай болсо да Жогорку Кеңеш легитимдүү орган. Ушуну түшүнүш керек. Биз ушул Убактылуу Өкмөттү бекитип бергенге даярдыгыбызды жарыялап жатабыз…" - дегени жаңы бийликке жагынуубу, же ушуну менен бир кызматка ээ болууга үмүттөнүүбү, ага божомол жасабай туралы. Бирок, төгүлгөн канга себепкер болгон мыйзамдын авторлору жана аны мыйзамдаштырышкан "акжолчулар" эл алдында жоопко тартылышы зор мааниге ээ экендигин Убактылуу Өкмөт унутпоого тийиш…
Революцияда жеңген эл эски бийликтин мыйзамдарын сактоого эмес, элге каршы мыйзамдарды түп-тамыры менен өзгөртүүгө көтөрүлгөн. Демек, азыркы мыйзам жаңы бийликтин кабыл алган декрети гана болуп саналат. Чечкиндүү аракет жасоого эл Убактылуу өкмөткө ишеним кылган. Калкыбыздын берген ишеним ресурстарын жокко чыгарууга алардын эч кимисинин укугу жок. Жеңгендерди эч качан жеңилген тарап соттогон эмес, ошондуктан жоюлган ЖК азыр эч кимге зарылдыгы жок экендигин эскертип койсок…
Акаев, Бакиев банк рейдерлеринин баяны
Албетте, акыл үйрөткөндөн алысмын, бирок ар бир мамлекет мамлекет болуш үчүн биринчи бийлик керек. Экинчи, экономикасы гүлдөгөн мамлекетке айланып, башкалар менен теңтайлашууга казынада акча болуусу зарыл. Шору шорподой кайнаган Кыргызстан ар качандан бир качан ушу эки нерседен аксап келет. Бийликке адилетсиз адамдар конгону аз келгенсип, алар аксымдык, ач көздүк деген оору менен жабыр тартышат. Аны айыктыруу, оңойго турбайт. Себеби, АКЧАны оңунан окусаң ачка, солунан окусаң акча. Ачка адамды, анын аксым бир тууган, бала-чакасын тоюндуруу тозоктун оту. Алар гүлдөтүп, өнүктүрүп, өстүрүүнүн ордуна өз кекиртегинин кызыкчылыгынан көтөрүлбөйт. Себеби, ал ар дайым АЧКА.
Кыргызстан эгемен-дүүлүк алгандан берки тарыхында акча жаатын тейлеп эки орун эң зарыл роль ойноду. Алар Улуттук банк жана финансы министрлиги. Ушу эки орган өлкөнүн багытын аныктап, алга сүрөмөк. Бирок булар өргө өйдөлөткөндүн ордуна, кургуйга түшүрүп, кекиртегибизди талга астырып, кемшейтип кедейликтин таажысын башыбызга кийгизди. Эки үлкөн органдын азабынан азыр кыргыздын жаңы туулган баласы да КАРЫЗ деген каканакты колуна уучтай түшөт. Эми Улуттук банк менен финансы министрлиги кандай иш алып барды? Абай салалы. Менин абай салуум балким, Убактылуу өкмөткө же эми келе турган жаңы бийликке, мүмкүн акты ак, караны кара дей турган сот системасына жардамы тийип калгысы бардыр. Бүт дүйнөнүн көзөмөлүндө турган ызы-чуудан алыстап, ынтымак күндөр келгенде көзөмөлгө алууга көзүр адамдар табылаар... Элдин көзү ар дайым эле жазгырыла бербейт да, ботом.
Улуттук банктын эки тизгин бир чылбыры биринчи болуп айтылуу Кемелбек Нанаев мырзанын колуна тийди. Нанаев сүргүнгө айдалган Акаевдин жакын адамдарынын бири. Ал Улуттук банкка баргандан кийин 6 айдын ичинде эле "23 млн. долларды жемсөөсүнө куйду" деген уу-дуу чыккан. Эми бир киши 23 млн.ду жалгыз кантип жеп алсын? Көмөктөшкөндөр көп болду да. "Жегендердин ичинде ким бар?" деп желпинип көрдүм. Нанаев, Толстунов деген күйөө балдары, Абдыжапар Тагаевдердин аты-жөнү сыртка калпып чыкты. Анын үстүнө документ тастыктап атпайбы, иттики десе... Булардын ызы-чуусу жөнүндө мезгилдүү басма сөздөрүндө далай айтылып, далай сынга алынган. Бирок эч кимдин "ичкени ирим, жегени желим" болбоду. "Жебеген жердин астында" деп чапанын желбегей жамынып, "буюрбасын, акчаны желкемдин чуңкуру көрсүн" деп кутулушту. Тутулган ким? Албетте, баягы эле шордуу кыргыз! 23 млн. доллардын эсебин оңой табышты. 23 млн. долларды сиңирип алып, сүткө тойгон күчүктөй борсойгондор, ал акчаны мамлекеттик ички карыз кылып туруп минфинге түртө салды.
Экинчи болуп, Улуттук банкка "иш десе ишке, аш десе ашка тойбой турган" жаш, бирок жолунан чыкканды жалмаган Марат Султанов келди. Эки жылдан кийин ал да ажыдаарга айланды. Европанын өнүктүрүү банкынан 13 млн. долларды сиңирди. ЦАБСиР депозитинен 4,5 млн. доллар чыркыраган бойдон Марат Султановдун колу аркылуу мойсолду. Жылан сыйпагандай, сыйпалап таппай калдык. Күндүз чырак жартып издедик. Ага да ыраазы болбой Жайсаңбаев менен жайлашты, Дунларов менен дугдуңдашты. Айтор, жей турган эч жылчык калбай калганда, "чарт жарылып кетпейли" деп бул желген акчаларды да мамлекеттик ички карызга байлап, карапайым элдин мойнуна асып чыга беришти да, Султанов финансы министрлигине койкое конду. Ошондон бери эмгек сиңирген үчүн ээрден түшө элек.
Мына, Акаев, Бакиев бийлигинен бери эле "кошелок ким? Кошелек кайда?" деп издеп эле атабыз. Мамлекеттин кошелогу Улуттук банк болгон. Улуттун кызыкчылыгын ойлобой, ууч адамдардын ууртун толтурган.
Улуттук банкка үчүнчү болуп келген Улан Сарбанов эмне жыргаттыбы? Жылас кылды. Ал дагы Медет Садыркулов, Анарбек Сатыбалдиев, финансы министри Султан Медеров болуп Аскар Акаевге 420 миң доллардан "доолдай тиктиришкен". Аны доолаган киши жок, алдынын көзү тазаланды. Иш козгомуш болушуп, күнөөкөрлөрдү койдой жуушатты Бакиев бийлиги. МЧС президенттик администрация башчылыгана барды. Аңгыча, Жалал-Абаддагы Улуттук банктын филиалын Жаныш Бакиев баатырдык менен басып алып, элдин ырыскысын байпагына катты. 22,7 млн. сомду "кокусунан, билинбей кеткен чыгымдар" деп көөсүн көөлөп, көчүгүн жапкан Улан Сарбанов "Азияуниверсалбанктын" кайрымдуулук фондунда фоксчу болду. Негизи эле уурдап, ичип-жеп тоюнган адам кайрымдуу болуп чыга келсе жакаңды кармайсың. Фокусу күчтүү окшойт деп. 2009-жылдагы шайлоодо элге акчаны "Азияуниверсалбанктын" кайрымдуулук фонду кайрылышып турду. Демек, Бакиевдин чөнтөгүнөн бир да тыйын корогон эмес. Кайра эле калың кыргыз карызга батты. Өз акчаларын өзүнө берип алдап, добуштарын сатып алып, баштарын айланып калгандарын сезбеди.
8,6 млрд сомдун откаты
Тажикан Калимбетова, Марат Султанов соцфондду башкарып турганда, 2007-2009-жылдары депозитке 8,6 млрд. сом коюлган. 5 млрд. сомдун ар биринен 3 пайыздан откат алынчу. Ошондо ойлоп көрсөк, 258 млн. сом кимдир бирөөлөрдүн чөнтөгүнө кетип турган. Бул откаттан оокатын оңдогондор кимдер? Лаврова, Таткулов, Калимбетова, Султанов, Нышанов, Келдибеков баары бар. Маңдай терин төгө иштегени үчүн Калимбетовага ыраазычылык иретинде президент финансы министрлигин ыроолоду. Тим эле белекке берип аткансып. "Май кармаган бармагын жалайт" болгон Марат Султановду соцфондго созулта салышты. Демек, булар акчаны элдин көзүнөн жазгырууну ыкмасын укмуш өнүктүргөндүктөн, ал орундарга чоочундар жолошу кыйын эле. Булар официалдуу түрдө мамлекеттин кошелогу болгон. Мына азыр байкап аткандырсыздар, эмне үчүн Убактылуу өкмөт 6 ай кээ бир банктардын ишмердүүлүгүнө тыюу салды. Бул банктын баары ууру банктар. Элди эзип, кул кылууга салымын кошуп, санаасыз саясат жүргүзгөн банктар. Бул банктын баары кимдер менен байланышкан? Максим, Надель, Гуревич. Булардын фамилиясын айтсаң жетиштүү, атын кыргыз жадыбалдай жатка билет. Булар ууру баатырлар. Эске салсак,"Доскредобанк" Түлеевдин,, "Бакай банк" Сергей Ибрагимов, Алапаевдин банкы, дагы Белокондун банкы. Азыр бул банктарда акча барбы, жокпу белгисиз? Качкандар жөн качпай капчыкты да каңтара кеткендир. Карышкырга кой кайтартышмак беле? Экономика тармагын көзөмөлдөп аткан Темир Сариев "банктар коррупциянын сазына батыптыр" деп бекеринен какшап атпагандыр.
Биздин эсебибиз боюнча 1-апрелде эле "Азияуниверсалбанктын" активдери 25 млрд болгон. 9-апрелде 13 млрд калган. Банкта депозитте соцфонддун 1 млрд 50 млн. сому бар экен, андан дайын жок. "Ысык-Көл инвестбанкта" 270 миң сом, "Манас банкта" 350 млн. сом. Башка банктарда оңой эмес каражат катылган эле. Дагы айтам, эмне Түлеев акчасын албай кеттиби? Ибрагимов, Алапаев алакан жайып отуруп бердиби? Баарын каңтара качып атканда Улуттук банк кай жакты карап отурган? Анан да "улуттук банк-борбордук банк" дешет, айланайындар, Кыргызстанда борбордук банк "Азияуниверсалбанк" болгону качан? "Кылгылыкты кылып, кыл жип менен буугандарды" тим гана карап, Улуттук банктын башкаруу мүчөлөрү Алапаев, Чокоев, Суеркул Абдытегин, Бөкөнтаев, Цыплакова, Алыбаева, Тагаев, Иманкулов эшек такалап жүрдүбү? Айтор, айта берсең арман көп демекчи, биздин гезит "Азияуниверсалбанк" менен Улуттук банктан, башка банктардан да күнүгө акчалар белгисиз тарапка ташылып жатат" деп оо бир далай жолу эскертип, барабан какканбыз. Бирок, баам салган эч ким болгон эмес. Ошондуктан, мына Бөкөнтаев, Алапаев тилектеш болуп, кыргыздын бир далай акчасы сыртка ташылып, капшытыбыз эңшерилип турат. Биздин маалыматыбыз боюнча 7 банктан 6-7-апрелде 20,1 млрд. сомду шылуундар алып чыгып кеткен. Албетте, мен Улуттук банкты, мамлекетти уурдап-тоногондордун кылмыштуу кызматына учкай кайрылып кеттим. Эгер кимдир бирөөңүздө "ким кайсы убакта, канча акчаны, кантип жеген?" деген суроо туулса баардыгы кенен баяндалып, каз-катар тизилген документтерди алдыңызга жаюуга даярмын. Демек, мен атын атап, мисал келтирген адамдарды "кыргыздын чыккынчысы" деп атасак да жарашчудай. Булардын кылыгына мыйзам чегинде чара көрүлүп, кылмыш иши козголуп, мерчемдүү жазасын алабы? Кеп мына ушунда? Биз минтип тазаланбасак, "көнгөн адат калабы, уйга жүгөн салабы?" деген темп менен теңиреңдей берет окшойбуз. Мендеги материалдарга Убактылуу өкмөт мүчөлөрү, а балким, жаңы бийлик, сот системасы кызыгып көрсө, бир топ адамдардын кылыктары кыңаят эле да...
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөзү"
email • архив • редакция
...Биздин министрликке тиешелүү бир топ мекемелер, ишканалар менчиктештирилип кеткен. 5 гектар жер, "Россия" ...
Президенттик, парламенттик шайлоо 10-октябрда өткөрүлөт
Ойлон кыргыз, ойгон кыргыз…
К.Бакиев дүйнө коомчулугун жерге түкүрүүгө аргасыз кылды
"Акылдуулар" алжыса, калктын шору
Юридика илимдеринин доктору, профессор:
"Кызмат басып алгыдай баскынчы эмесмин"
Исабеков мырза, кудаңыз кайда?
"Бизде улуттук саясат деген жокко эсе"
Бука моюн буура сан, баатыры көп кыргыздын…
"Бөрү баласы ит болбойт"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?