ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tg ky ru tt ky ky ky ky ky ky be ky ru hu ru ky ru ru ru ru ru ky ru ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ru ru ru ky ru ru ky ru ru ky ru ru ru ru ru ky ky ru
"Айат пресс", 17.09.09 - 11-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Аттиң арман! Адам өмүрү жарыгын "жарк" дедире ай ааламга бир жаркытып, анан жок болуп кете берген чагылган сымал өтө морт, өтө кыска тура. Тиричиликтеги Улуу күрөш үчүн бүтпөгөн татаал жолдо өмүр менен өлүм ар дайым жанаша дагы, арбаша дагы үзөңгүлөш жүрүп, акыры ажал жолу улуулугун кылаары табияттын баш мыйзамы. Өмүр чиркин тиричиликтеги эң бир таттуу, эң бир кызык нерселеринин даамын таттырып, көзгө көрсөтүп коюп, колдон учуп сөз менен айтып жеткире алгыс арман-муңду жаратып келет. "Өлүм-ак" деп ушундан улам айтылып калган окшобойбу.
Мына бүгүн дагы кыргыз эли аттын кашкасындай таанымал, залкар таланттуу инсандарыбыздын бири Майра Керим кызынан түбөлүккө айрылып, орду толгус жоготууга кайгырып, мөгдөп турган чагы. Айтылуу жезтаңдай акын Майра Керим кызы өмүр жазы толуп-ташып, бардык тарабы бал-бал жанып, баралына келип, жылдыздай жайнап турган маалында түбөлүк сапарга кете берди. Майра карындашыбыздын бул жарыкчылыктан кеткени кабыргабызды кайыштырып,оор кайгыга салды. Маанайы жаз күнүндөй жаркын эсил кайран карындашыбыз айтыштык өнөр таймаштарында алдына киши салбай эбегейсиз эргип, төгүлүп-чачылып шаңшыганы нечендеген талант баалаган адамдардын эбедейин эзчү эмес беле. Аттиңай, Майра кыз, сени менен "кош" деп түбөлүккө коштошууга ниетибиздин дагы, оозубуздун дагы барбай тургандыгын карачы! Көр тиричилик, эртеңки жашоо менен алек болуп, убайымга баткан кай адам болбосун, сенин шаңшыган үнүңдү угуп, жаркын маанайыңды көргөндө жарпы жазылып, терең кубанычка батаар эле. Карысы болобу, жашы болобу көмөкөйүңдөн сыбызгыган аваз үнүңө, жүрөктөн чыккан оттуу саптарыңа курсант болуп, куштарлыгы артып турчу. Ошол убактарда эч ким эч качан анын өмүрүнүнүн ушунчалык кыска экендигин сезген жокпуз. Тагдырдын ченеп-бычып берген өмүр жашы ушунчалык кыска болсо, аны узартуу кимдин колунан келмек эле? Ал биздин колдон келээр иш эмес экендиги жүрөк канатат.
Ооба, Майра Керим кызы кыргыз искусствосуна өтө зор эмгек сиңирди. Кыргыз улутунун өнөр кенчи айтыштык таймаштарда өзүнүн көөнөрбөс, өлбөс-өчпөс изин калтырды. Анын ар бир саптарында камтылган өрнөктүү саптарынын өмүрүн акын келинибиздин шакирттери улап, кылымдардан-кылымдарга жаңырып турар.
Коңшулаш мамлекеттер менен биргеликте өткөргөн кароо сынак, айтыштарда казак туугандар Майранын казак кызы экендигине сыймыктанышып, аны эркелетишип турар эле. Айрым учурларда кыргыздарга бөтөнчө жан тартып, алардын таламын талашып калган маалда казакстандык өнөрпоздор ичи тарып, тамаша ирээтинде Майрага: "Сен кыргыздын келинисиң, биз болсо чыныгы төркүнбүз" деп айтып калыша турган. Андай учурларда Майра карындашыбыз "Менин каным казактыкы болгону менен жаным, сөөгүм, дилим, үнүм кыргыздыкы" деп безеленип, " Мен улуу бабабыз Манастын, ак таңдай акындар Жеңижоктун, Токтогулдун келинимин" деп сыймыктанганда аргасыздан далай каректерден жаш аккан.
Сакадай боюу сары алтын, ак маңдай, жоодур көз казак кызы Майра карындашыбыз жөнөкөй, таза, асыл адам элең. Өз кезегинде эчен жолу кыргыз улутунун кадыр баркын көтөрүп, улуулугун даңазаладың. Улуу энелерибиз Каныкей, Айчүрөктөрдүн асыл нарктуу сапаттарын алып жүргөн ыймандуу келинибиздин, асыл жардын, мээримдүү эненин бешенеге сыйбай кете бергени өзөк өрттөйт.
Сенин кыргыз эли, маданияты үчүн сиңирген зор эмгектериң татыктуу баасын ала албай калгандыгы, эч кандай наамдын сага берилбей калгандыгы өкүнүчтүү болсо дагы эл жүрөгүндө жаркын элесиң түбөлүккө жашай берет. Шаңшыган үнүң кылымдардан кылымдарга жаңырып турат. Анткени "өнөрлүү өлбөйт" деген кептин наркынын, мурасынын маңызы ушунда. "Эл акыны" деген улуу наамды, талантыңды кадырлаган кыргыз калкы эбак эле сага ыйгарып коюшкан. Өкмөт берген бир барак кагаз заман агымы менен кумга сиңгендей жок боло турган болсо, эл өзү тандап берген улуу наам жылдар арылап, кылымдар алмашса деле улам жаңыланып, жаркырап тураар. Ошондуктан Майра карындашыбыздын өмүрү, баскан жолу түбөлүктүү.
Жаткан жериң жайлуу, топурагың торко болсун, Майра Керим кызы! Түбөлүк жайың гүлзарга айланып, гүлгө оронуп,өзүңдүн ырыңдагыдай, Ысык-Көлүңдүн толкундарынын ар бир шарпылдаган дабышын угуп, уктай гой! Сен түбөлүккө тирүүсүң!
"Теңир Ордо" коомдук бирикмесинин төрагасы Дастан Сарыгулов,
"Манас Ордо" коомдук бирикмесинин төрагасы Анарбек Усупбаев
Кыргыз улуттук жазуучулар союзунун төрагасы Баяс Турал.
БАТА руханий изилдөө борборунун төрагасы Кадыр Кошалиев
"Кубат бий" коомдук бирикмесинин төрагасы Сазыкбай Турдумалиев
Жоголуудан башка менин жок аргам
Урматтуу досум, сен жан дүйнөсү ыйлап турган бул аялзатынан кетип жатып анын үйүндөгү комузун ала кеттиң. "Бул комуз мага сени эске салып турат, эстей жүрөйүн" дедиң. Бул сөзүң менен сен анын жүрөгүн эздиң. Күздүн муздак күндөрүндө экөөң эки жакка кетип жатып, экөөң тең үшүп турдуңар. Экөөң тең кылчак-кылчак артты карадыңар. Айрылгыңар келбей турду, кайра кайрылып туруп кучагыңа боюн таштагысы келди анын, сен аны сыга кучактап чачынан шуу-шуу сылагың келди. Бирок ички буйрук токтотту. Силер бул азапты көтөрө алаар белеңер, менимче жок. Ал сен үчүн беш көкүл чачтай өрүлгүсү келди. Асманды тилип өткөн добулдай ал сагынычтан жамгырлап жатты, Бул тамчылар сенин жонуңа куюлуп, үшүп бараттың. Тасмадай жайылган узун жолго чыктың, машинаңдын рулун кучактап жайдары жүз менен баратсаң да, жүрөгүңдө сага тынчтык бербеген бир санаа турду. Сен "анын жанынан кетсем эле жеңилдейм" деп ойлогонсуң, жок, тескерисинче каныңда бир кайгы каканактап сени ушалап жатты. Кыңылдап ичиңен ырдап коюп тасмадай жолду тиктеп көлдү көздөй жөнөдүң, бардык түйшүктөн кутулам дедиң, бирок артыңдан бул ыйык сезимдин шамалы кууп жетип, үшүтүп тураарын сезсең да, сезгиң келбей алдадың өзүңдү.
Кеч күүгүм көлгө келген күн эсиңе келе калды каканактап. Экөөңдү көлдүн жээгиндеги караңгылык кучактап, шарп-шарп эткен толкунду тыңшап турдуңар. Аны олбурлуу колуң менен бооруңа кысып "карачы, айды карачы" деп көлдүн үстүнө нурун төккөн айды көрсөттүң, көл, ай, айдын жанында кичинекей жылдыз үчөө экөөңдү карап турду. Экөөңдү… "Ох, кандай жомок. Жомок ээ, жомок" дедиң. Чын эле табияттын бул сулуулугу жомок эле. "Ишенесиңби" деди анан жаныңдагы аялзаты "мен өмүрүмдө биринчи жолу эркек адам менен жетелешип экөө болуп көлгө келдим. Сага рахмат, ыраазымын" деди. "Төрт жыл болду көлдү көрө элегиме, төрт жыл" деп баладай толкунданып, сага эркелей төшүңө башын койду. Ал бүтүндөй дүйнөсү менен сага, жалгыз сага, анан Теңирге ыраазы болуп турду.
"Мен атайын терезеси көлдү караган үйдү тандадым" дедиң. Ошентип кумду кечип экөөң жетелешип бараттыңар. Үч күн бою аны күндүн ачуу нурунан калкаладың. Бул аялзатына күнгө күйүүгө дарыгерлер уруксат берген эмес. "Сага болбойт, күнгө күйүп кетесиң" дедиң. Аны ээрчитип алып "жүр, тоого барып келели" дедиң да машинаңды айдап карагайлуу капчыгайга алып кеттиң. Колуңда көтөргөн камераңды алып аны тарттың, жалгыз өзүн табияттын фонуна салып баскан турганын тасмага түшүрдүң. Анан ал күлүп койду "кокус мен жок болуп кетсем, менин жакындарым бул тасманы карап алышып ыйлашаар, эстешээр" деди. Көлдүн жээгинен тарттың. Ал тасманы сен ага берген жоксуң. Ал сенде калды. Бир өмүр өтөөр, кокус алыска кетип калсаң, көзүмдү жаштап эстээрмин сени дедиңби же оюң башкада болдубу белгисиз бойдон . Сен ага үн дебедиң. Сырыңды ачпадың жөн эле ээрчишип жүрдүң. Бул күндөр экөөңөр үчүн гана болду. Теңирден берилген күн болду.
Сенин көмөкөйүң сагынычка толуп, жаныңа жай таппай турдуң. Ушул айрылуунун бардыгы жалган болуп калса экен дедиң. Комузуңду колуңа алдың да кыңылдап ырдадың
Ооба досум, ырдаган ырыңдай адашкан аккуулардай айрылышып, сагынышып бараттыңар. Бул чоң арман.
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
ДҮЙНӨНҮ ТҮРӨ КЫДЫРГАН РАЙКАН АЛКАНОВ
Чек ара, аскер аба базасы жана кордолгон кыргыз
"Мончоктой кыздан качкан болбойт"
"Ашказан, он эки эли ичеги жарасы жугуштуу"
Акын менен сүрөткердин мейкини чексизби?
Аргымагың менен арышың кең!
Тоок жебей томураң кал!
"Мага үйлөнүүгө али эрте"
"Үлпөт тоюм жомоктогудай өтөт"
"Нышанбек Кочкоровдун уулу эмесмин"