uk ru ru hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky uk ky ko ky ko ky ko ky ky ky ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ky ko ky ru la ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru
Жалпыга белгилүү болгондой кыргыз бийлиги жыл башынан бери коррупцияга каршы катуу күрөш жүргүзө баштады. "Аракетке берекет" деп айтылгандай, колдоого аларлык жакшы жыйынтыктарга жетише баштагы баарыбызга маалым. Учурда Кыргызстанды коррупция сазынан сууруп чыгуу үчүн ИИМ, УКМК, Башпрокуратура жана Каржы кызматы колунан келген аракеттерин жасап жатышат. Ар кимиси өз мүмкүнчүлүктөрүнө жараша натыйжа чыгарышууда. Азырынча жыйынтык жаман эмес. Эң башкысы бийлик коррупцияны түп-тамырынан менен жоюп жибере албаса да, деңгээлин төмөндөтүүгө кудурети жетерине коомчулукту ишендирип турат.
Бул жолу биз ИИМдин Уюшкан кылмыштуу топко жана коррупцияга каршы күрөшүү башкы башкармалыгын жыл башынан берки жыйынтыгына көңүлүңүздөрдү бурмакчыбыз.
Аталган бул башкармалык 2011-жылы жалпысынан коррупцияга байланышкан 415 кылмыш ишин ачышкан. Анын 62си пара алуу , 136сы кызмат абалынан пайдалануу, 44тү мамлекеттик мүлктөрдү уурдоо боюнча ачылган. Бул 415 кылмыштын мамлекетке келтирген материалдык чыгымы 56 млн. 584 миң сомду түзгөн. Жыл аягына чейин бул чыгымдын 13 миллиондон ашыгын мамлекетке кайтарып беришкен.
Ал эми быйыл 1-январдан 6-мартына чейин коррупцияга түздөн-түз тиешелүү 91 кылмыштын бетин ачты. Анын 39у атка минерлердин абалтан берки өнөкөткө айланып, ит адаты болуп калган "кызмат абалынын кыянаттык менен пайдалануу" (304, 305-берене) кылмышы экен. 28си каныбызга сиңип калган баягы эле " пара алуу" (310-,313-,314 -, беренелери) болсо, зыян келтирүү боюнча 3, уурулук боюнча 6, контрабанда 2, алдамчылык 3, жасалма документ боюнча 4, ж.б. кылмыштын түрлөрү да бар.
Мына ушундай кызматтык кылмыштардын мамлекетке келтирген жалпы зыяны 81 миллион 360 миң 302 сомду түзгөн. Азырынча бул сумманын 27 миллион 367 миң 500 сому мамлекеттик казынага өткөзүп берилген. Бул көрсөткүч былтыркы көрсөткүчкө салыштырмалуу кыйла жогору экенин байкоого болот. Демек мунун өзү коррупцияга каршы күрөштүн жакшырып баратканынан кабар берет. Эскерте кетчү жагдай кызмат абалынын пайдалануу жана пара алуу боюнча козголгон кылмыштарда ТИМ, ӨКМ, Айыл-чарба, Саламаттык сактоо баштаган министрликтер, Соцфонд, Мамлекеттик каттоо, Салык кызматтары, Энергетика сектору, жергиликтүү өзүн - өзү башкаруу бийликтери өз "активдүүлүгүн" көрсөтүшкөн экен.
Төмөндө жогоруда айтылган 91 кылмыштын айрымдарына, тактап айтканда кайдыгер кароого мүмкүн эместерине көз чаптырыңыз.
Пара алмай 310-, 313- , 314- беренелери...
Ош жана Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү боюнча мамлекеттик дирекциянын ишкерлерди колдоо бөлүмүнүн жетекчиси 1959-жылы туулган Юлдашев менен аталган дирекциянын эксперти 1965-жылы туулган Маматов. А 150 миң сом пара алып жаткан жеринен кармалган. Алардын жасалма документ менен бир катар иштерди бүтүрүп жүргөндүгү аныкталган.
"Түндүк-Электронун" ишмердүүлүгүн текшерген кезде жетекчилик кызматтагы адамдар тендер өткөзбөй туруп, электр жабдыктарын сатып алышкандыгы аныкталган. Бул жана башка кемчиликтерин ачыкка чыгарбай, ишти жаап салуу үчүн Башкаруу бөлүмүнүн башчысы Жүндүбаев Эрмек Кемелбекович Уюшкан кылмыштуу топко жана коррупцияга каршы күрөш башкы башкармалыгын кызматкерлерине 15 миң доллар сунуштагандыгы үчүн колго түшкөн.
Урманбетов Айгүлдүн арызынын негизинде Саламаттыкты сактоо министринин орун басары О. Нарбековго пара алуу боюнча 312 - берененин негизинде кылмыш иши козголуп, учурда бул кылмыш ишин Башкы прокуратура тескеп жатат. Нарбеков Урманбетованы кызматка коюу үчүн 4 миң долларды бир жыл мурун алган. Кызматка коё албагандыгынан улам, алган акчасынын бөлүп бере баштаган, анын 10 миң сомун өзүнүн кызматтык кабинетинен кайтарып жаткан жеринен кармалган. Эске сала кетчү жагдай Нарбеков аксакалдын мындай ишмердүүлүгү муну менен токтоп калбайт экен. Жакын арада ага кайсы бир фирмадан ири өлчөмдө пара алгандыгы тууралуу да кылмыш иши козголору айтылууда.
29-февраль күнү Сузак районунун акими Түркбаев иш кабинетинен Калиевден 10 миң сом пара алып жеткен жеринен кармалган. Ал Калиевге көмүр казуу үчүн уруксат кагазын мыйзамсыз берген. Аким камакка алынып, учурда тергөө иши жүргүзүлүп жатат.
Урматтуу окурман, пара алуу боюнча аз гана мисалды тарттык. Бул чоңураактары. Ал эми 15 миң, 10 миң сом, же 300 доллар, 100 доллар менен кармалгандардын баарын тизмектеп жазып олтурсак, гезит бети чак келбес. Эми кызмат абалынын кыянаттык менен пайдалангандарга көз чаптырып, биздин жогорку жана орто кызматта жүргөн чоңдорубуздун коррупциялык иштеринен кабардар болуңуз.
Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу 304-берене
9-январь күнү Араван районунун Анар айылынын мурунку айыл өкмөтүнүн башчысы Абдыкалыков. Н. "Даннур-Юг" ЖЧКсына Коммунизм айылына караштуу 24 гектар жерди мыйзамсыз түрдө убактылуу колдонууга бергендиги үчүн кармалган.
19-январь күнү Майлуу-Сай шаарынын Жылуулук жабдыктары боюнча жетекчиси 1957-туулган Анарбаев. Ж. колго түшкөн. Ал 2010-жылы июль айында мамлекет тарабынан оңдоо үчүн берилген акчадан 2 миллион 500 миң сомду максатсыз пайдаланган.
Жаңы-Жерде жайгашкан №19 колониянын жетекчиси аталган колониянын ашканасына Гастратова Милютинаны кызматка алган. Бирок Гастратова иш жүзүндө иштеген эмес, аны документ боюнча толук кандуу иштеп атат деп көрсөтүшкөн жана ал айым 56 миң сом айлык жегендиги аныкталган.
Жаза аткаруу кызматынын №26 мекемесинин башкы бухгалтери Насирдинова. М. 95 миң 921 сомду айыл-чарба иштери үчүн жумшалды деп жалган жазып, чөнтөккө уруп койгон. Алкымы чоң бухгалтерге 304-беренесин боюнча кылмыш иши козголгон.
Өрт өчүрүү кызматынын Тоң районунун бөлүмүнүн жетекчиси, 1971-жылы туулган подполковник Токтосунов. Н. кызмат абалынан пайдаланып, АИ-80 үлгүсүндөгү 950 литр (31540 сом) күйүүчү майды жана 6 616 сом баасындагы дары-дармектерди "менчиктеп" алган. Подполковникке 25-январь күнү 304-берене менен кылмыш козголду.
Жалал-Абад шаарынын мурунку мэри Д. Мамасалиевдин жана аталган шаардын Архитектура жана мамлекеттик курулуш башкармалыгынын мурунку башчысы Жороевдин үстүнөн Тургуналиев Муктар аттуу адам арыз жазган. Ал арыздын негизинде Мамасалиев, Жороев жана жер бөлүштүрүү жаатында иштеген дагы бир Мисиралиев үчөө биргелешип жер бөлүштүрүү жөнүндөгү мыйзамды одоно бузушуп Жалал-Абад шаарында жашашпаган 27 адамга 4 гектар жерди бөлүп беришкен. Алардын өзүм билемдигинин айынан мамлекетке 5 329 000 сом зыян келтирилген.
Мамлекеттик материалдык резерв фондунун комиссия мүчөлөрү 2010-жылдагы ишмердүүлүгү текшерүүгө алынган кезде КРнын мамлекеттик сатып алуу тууралуу мыйзамдарды одоно бузуп, өз билемдиктерге жол беришкен. Натыйжада 16 млн. 255 миң. 701. сомдун орду чыкпай калган.
Мамлекеттик материалдык резерв фондунун мурунку жетекчиси Исматтулаев Эргешхожо Юлдашходжаевич буудай сатып алууда мамлекеттик казынага 60 797 850 сом зыян келтиргендиги аныкталып, учурда тергөө иштери жүрүп жатат.
14-февраль күнү Бишкек шаарынын мурунку башкы архитектору Т. Кеңешовго жана аталган мекеменин бир канча кызматкерлерине кызмат абалынын кыянаттык менен пайдалангандыгы үчүн кылмыш иши козголгон. Кеңешов баштаган бул топ "Ак- Чуй" ЖЧКсына көп тармактуу соода тейлөө комплекси үчүн көп кабаттуу авто токтотуучу жай курууга Ибраимов көчөсүнөн мыйзамсыз түрдө жер беришкен.
Мамлекеттик каттоо кызматынын Лейлек районундагы Башкаруу бөлүмүнүн башчысы Хамидов менен аталган райондун архитектурасынын Башкаруу бөлүмүнүн жетекчиси Дүйшөбаев, Жаңы-Жер айыл өкмөтүнүн башчысы Үсөнөв жана Откашиев төртөө май куючу жай куруу үчүн 12 адамга жалпысынан 30 сотыхдын тегерегиндеги жерди мыйзамсыз түрдө бөлүп берип коюшкан. Ал эми Баткен районунун Архитектура жана курулуш башкармалыгынын жетекчисинин орун басары Орто-Боз айылынан Р. Бердияровго 6 сотых жерди өзүм билемдик менен берип койгон. Жалпыга белгилүү болгондой күйүүчү майды бизде контрабандалык жол менен Баткен аркылуу Тажикстанга ташып байыгандар толтура.
Ош шаарынын Судмедэкспертизасы 1999-жылы туулуп, 2001-жылы чарчап калган Таалайбек уулу Бактиярды 2010-жылдагы Ош окуясында курман болгон деген жасалма документ жасашкан. Ал документтин негизинде Бактиярдын энеси Н. Рахманова "окуяда баласынан ажырагандыгы үчүн" мамлекет тарабынан 1 020 000 сом алган.
Кадамжай районунун Үч-Коргон айыл өкмөтүнүн башчысы Нишанбаев Тургуналы Кызыл-Кыя шаарында жашаган Аттокуров Акданга жер титирөө кесепетинен келип чыккан чыгымдар үчүн айыл өкмөтүнүн казынасынан жасалма документ түзүп, 50 миң сом бөлүп бергендиги аныкталган. Ошондой эле ӨКМнын Кадамжай району боюнча жетекчиси Абылов Куштарбек кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланып, жасалма документтин негизинде аялы Аттокурова Айданага жер титирөөдөн жабыр тарткандыгы үчүн 50 миң сом бөлүп берген.
КРнын Суу жана мелиорация комитетинин 10.12.2010-жылдагы кеңсе жабдыктары сатып алуу үчүн өткөргөн тендериндин жүрүшүндө бир катар мыйзам бузуулар аныкталган. Тендер комиссиясынын тендерге катышууга шарттары талапка ылайык келбеген "Шинрай" ЖЧКсы менен 4 млн. 121 миң 665 сомго кеңсе жабдыктары сатып алуу боюнча келишим түзөт. Аталган ЖЧК сапаты начар жана талапка ылайык келбеген кеңсе жабдыктарын 3 млн. 547 миң 665 сомго сатып келген. Калган акча белгилүү болгондой "оомийин" болгондугу аныкталган. Бул иш боюнча иш 25-январда кылмыш иши козголгон.
Салык кызматынын Биринчи май райондук башкармалыгы 10 акча алмаштыруу жайы үчүн патент албай иштөөсүнө 1 жыл бою мүмкүнчүлүк түзүп бергендиги 29-январь күнү аныкталган. Натыйжада мамлекеттик казынага 1 140 000 сом түшпөй калган. Учурда бул иш ИИМден Баш прокуратурага өткөрүлүп берилди.
Ак-Суу районунун Тепке айлы өкмөтүнүн башчысы Д. Термичиков айыл өкмөттүн эсебиндеги Нива-21214 үлгүсүндөгү автоунааны 20 миң сомго сатып жиберип, мамлекетке 273 675 сом зыян келтирген.
Ошондой эле Ысык-Ата районуна караштуу Милянфан айыл өкмөтүнүн башчысы В. Вулянчин насос алуу үчүн райондук каржы бөлүмүнөн 235 миң сом алып, анын 200 миң сомун чөнтөккө салып койгон.
"Түндүкэлекронунун" жана "Чыгышэлектронун" жетекчилиги тарабынан Бишкек шаарындагы подстанцияларын оңдоодо мыйзам бузууларга жол берилип мамлекеттик казынага 2 млн.