ky en en ru ky ky ky uk mk ru tt tt ky ky bg ky ru ru ky ru ky ru ru ky ru ru ru ba ru ru ru ky ru ba ru ky ba ru ru uk ru kk ru kk ba ru ru ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky kk ru ru kk ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky uk uk uk ru ru ru ky ky ky mt ky ky ky ru ru ru ru ru uk ky ky ky ky ky uk ky ru ru uk ky ky ru ru ky ru ru ky fr mhr bg ru ce ba av ky ru ru ru ba ru ru xal bg bg ru ru ru tt ru ru krc ky uk ru bpy kk ky ky ba ru ky ru ky xal ky mn mn ba ky ru ru ru ba ru ru ky ky ky ky mk tt ky ru ru ky krc ba ky bg mk ky ru ky mk ky bg ky ru uk bg mn ky ru mn ky ru lez ru uk bg ru ba ky ru ru ru ru ru ky ru tt ru tt ky ru ba ky kk ru ky ru ru ru krc ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ba ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky bg ky ky ky ky ru ky kk ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky uk ky ky ru ky ky ky ky ky ru kk ky ky av ky ky ky tt ky ky ru ky ru ky ky ky tt ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mhr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky bg ky ru ky bg ky ky ru ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ru ru ky ky ky ru ru ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky uk bg ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky bxr ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky be ky ky be ru uk ru myv ky ky tt ky be mn ky ru ky ru tt ky ky tt ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky uk ky tt tt ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky krc ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky sah ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky tr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky en ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky en en en en ko en nl en en
Жоо-пая жылуу суусу же Кызыл-Таштын жылуу суусу
Мазар-Таш же Карынбайды жуткан жер
Мазар басуу жана зыярат кылуу тажрыйбаларынан
Ыйык жерге тамак алып баруу
Эмне үчүн кыргыздар ыйык жерлерге барышат
Луиза, 30 жашта, Кара-Көл шары, Жалал-Абад аймагы
Сааткан эне, 72 жашта, Аксы району, Ак-Суу айылы, Жалал-Абад аймагы
Абдыраимов Жекшенаалы,Олжобайды керген таш ыйык жери
Абдыраимов Кашымбек, Кең-Колдогу Чыпынын мазары
Алымбекова Гүлжамал,Тамчы булак ыйык жери
Асыранкулов Саманкул, Ак-Тайлак ыйык жери
Байызбеков Ооган, Кайнар-Булак ыйык жери
Жакыпов Кадырбек, Манжылы-Ата ыйык жери
Жаманбаева Дариха, Ак тайлак жана Кыдыр ата ыйык жерлери
Ибраимова Алтын, Зулпукор ыйык жери
Кудакеев Жеңиш, Нылды-Ата ыйык жери
Курманбаев Кылычбек, Чынар терек ыйык жери
Сапарбаев Баймырза, Маймак ата ыйык жери
Токтогулова Гүлнахар, Тамчы булак ыйык жери
Турумтаев Батыралы, Калпа Ата ыйык жери
Чоңмурунова Чачыкей, Чынар терек ыйык жери
Эшалиев Сагынбек, Боо терек ыйык жери
Жигит пирим, Кыз пирим, ыйык жерлер
Кеңешбек Айтикеев “Көлдөгү мазарлардан улам чыккан сөз”
Ыйык жерлердин келип чыгыш тарыхы
Абдуллаева Тамара “ Манжылы-Атанын сырын көп көрдүм”
Акмат кызы Саманчы “Манжылы менин турмушума көп эле жардам берди”
Жакыпов Кадырбек “Мени кудай Дархандан Манжылыга бекер алып келбептир…”
Журтунов Үсөн “Манжылы-Ата мазарынын сыры”
Чолпонбек Абыкеев “Кыргыз үчүн Көл-эненин өзү мазар”
Айтпаев Аман: Бел-Кара-Суу, Тулпар-Таштын кыргыз дүйнөсүндөгү орду
Асаналиев Үсөнбек, Акелердин улуусу Карга аке
Бережной Сергей: Ичимдеги букту чыгарып төгүлүп чачылууга жалгыз гана көл бар болчу…
Карасаева Айша:Чоң-Сары-Ойдогу жашообуз бизге ден-соолук тартуулады
Пархута Юлия “Ысык-Көлдү жердин үчүнчү көзү деп атап жүрүшөт”
Сейдахматова Чынара “Мүйүздүүлүк- Ысык-Көлдүн ыйык касиети”
Субанов Көбөгөн “Мүйүздүү атамдын сыры”
Кубатбеков Алмаз: Мал-жандын аманчылыгын сурашат
Күлипа: “Мазар ар адамга ар кандай таасир калтырат”
Түйүмкан: Мазардан кийин ишибиз жакшы жүрүшө баштайт
Сейткулов Сергил: Мазар касиетин бирөөдөн уксам ишенет белем?
Төрөгелдиева Дариха: “Менин кесибиме жолдошум абдан каршы”
Таласбекова Базаркүл. Бакай-Ата району, Өзгөрүш айылы
Абдуллаева Нускайым: Ушул көргөн күнүм, ичкен суум, баскан-турганым– мен үчүн бейиш
Абдыраманов Кошбай: Заман кандай жылса, ошого карата өзгөрүү болот
Абдышева Жайкал: Ыйык жерлерге барганым үчүн касиетим күчөдү окшойт
Ажыбай уулу Эргешбай: Ордумдан тургузбай, колум эле тынымсыз жаза берет
Анаркөл:МЕН БАШЫНДА ЖАНСЫЗ ООРУ МЕНЕН ООРУДУМ
Атамкул дубана: Дубаначылыктан кутулуунун эки гана жолу болот
Базарбаева Айгүл: Балдарыма коркунуч туулганда, айлам жок, акка моюн сундум
Базаркан: Ошол кыргызчылык бизге да өттү
Гуля: Кыргызчылыгы эмес, аркасы бар деп айтышыбыз керек
Гүлжамал:АЙТЫЛГАН АЯНДЫН БААРЫ ЧЫН ЧЫГАТ
Гүлмайрам: КЫРГЫЗЧЫЛЫККА ТОЛУК БАШ ИЙДИМ
Давлетова Чынар:КЫРГЫЗЧЫЛЫК УКУМДАН ТУКУМГА ӨТӨ ТУРГАН НЕРСЕ
Дүйшөн молдо: «Алла таала дагы касиетти кимге беришти издейт экен»
Дүшөнбиева Кумар: Аян Ааламдан берилет
Жумагожоева Жаркынай: Бир кудайга сыйынабыз
Исмаилов Иллахун: Туура эмес айтсам, кыйналам
Исрайыл уулу Жолдош: Ата кесиби сыныкчылыкты улантып жүрөм
Калчаева Айна: Меники – дубаначылык
Кожобекова Бурул: Кыргызчылыгы бар адамдар эч качан медицинадан жакшы боло албайт
Мадиярбекова Байызбүбү:ЧОҢ АТАМДАРДА ДА, ТАЯТАМДАРДА ДА МЫНДАЙ КАСИЕТ КҮЧТҮҮ БОЛГОН ЭКЕН
Мамакеев Шерден: Кыргызчылык биздин ата-бабабызда болгон экен
Мамеков Жумадил: Дубана атам мекен коргогон
МЕН БАШЫНДА ЖАНСЫЗ ООРУ МЕНЕН ООРУДУМ
С.: Кыргызчылык деген эч уктасам түшүмө кирчү эмес
Сажида: Көзү өткөн кайын атам жүк берип ийиптир
Сооронбаева Сонунбүбү: Айтуучулук, дубаначылык – ушул үйдүкү, устачылык – төркүнүмдүкү
Супатаева Гүлай: Бул жолго түшкөнүмө даана 5 жыл болду
Токтогул молдо: Жүрөгүм токтоп, аз эле жерден өлүмдөн калгам
Төрөгелдиева Дариха: Негизи кыргызчылыкты экиге бөлүшөт экен
Үмөтбаева Токтош: Кыз болуп кыз дооронун сүргөн жокмун, келин болуп, келиндик доорун билген жокмун
Шаршенбиева Жумабүбү: Мен деле өзүмдөн өзүм коркуп, анан киши карай баштадым го
АЯН АРКЫЛУУ КЕЛЕЧЕКТИ АЙТУУ КАСИЕТИ
Берсин: Түш аянда сүйлөшүү
Ибралиева Марита: Арбактар байланышка таза адамдарга чыгышат
Кудакеев Жеңиш: Арбактар үчүн сүйүнүү да, капалануу да жок.
Уулжамал апа: Арбактар менен нур келишет
Үмөтбаева Токтош: Арбактар менен аралашканда өзүмдү сезбей калам
17-май 2005-ж “Манас-Ордо” комплексиндеги тегерек столдогу талкуулардын үзүндүүлөрү
17-май 2005-ж. “Манас-Ордо” комплексиндеги тегерек столдон талкуулардын үзүндүлөрү
Кыргызчылык жана мусулманчылыкты айкалыштыра билүү керек
Ыйык жер маселелери боюнча тегерек стол, “Манас-Ордо” комплекси, Талас аймагы, 17-май 2005-жылы
Адам тагдырын айткан Аракпай
Аскараалы Абдылдаев, Жалал-Абад аймагы
Жоробек уулу Эстебес: Эгемберди датка
Ибраимова Нурия, 1968-ж. Бакай-Ата району. Өзгөрүш айылы.
Мамбеталиев Байыш, “Чат-Базар айылында Көчөр деген аксакал болгон экен…”
Мамбеталиев Байыш, Менин чоң атамдын иниси Рахматаалы кыл табып болгон.
Ниязбеков Ооган, Илгери ар бир айылда көзү ачык адамдар болгон
Сапар: Касиет бардык адамдарда бар
Асыранкулова Бурул, Ак-Тайлак мазарынын шайыгы
Атымбү, 54 жашта, 4 балалуу, Аманбаево айылы
Д.-апа, 52 жашта, Боо-Терек мазарында алынган маалымат
Үмөтбаева Токтош, 75 жашта, Талас району, Кара-Суу айылы
Акжолтоев М.: Эженин касиетине ишендим
Амандык кызы Майрам: Менин шакирттерим
Дейнеко Татьяна: Устатым жөнүндө
Кыдырмаев Абакир: Озуйпа эже устат болуп, көзүмдү ачты
Моңолдоров Кубанычбек: Көрсө,Мазар менен ойноп болбойт экен
Мухтарова Гүлнара: Шакирт даяр болсо – устат табылат
Турдалиева Гүлмира: Кубанычбек ким?
Шарип кызы Озуйпа: Бул нерсе түпкү ата-бабаларымда болгон
Анарбекова Бүайша шам жагуу жөнүндө
Кудушева Анаркүл шам жагуу жөнүндө
Ыбралиева Марита шам жагуу жөнүндө
Эмне үчүн шам жагылат?
Балдарды эмдөө, дем салуу ырымдары
Ымыркай-наристе балдар үчүн ырымдар
Андарак айылындагы тажик-кыргыз элдеринин азыркы убакытка чейин пайдаланып келе жаткан элдик дарылоо ырым-жырымдары жана билими
Үй-бүлө, эркек-аял менен байланыштуу ырым-жырымдар
Арафатта кандай ырым-жырымдар аткарылат
Алмабеков Кубан: Жер-сууңду канчалык сыйласаң – убайын ошончолук көрөсүң
Асанов Тилек: Манасчылыктын өзүнүн дүйнөсү, сыры, ааламы болот экен
Бакчиев Талантаалы: Мазардын манасчылык өнөрүндөгү орду
Исмаилов Улан: Кайыптын колдоосу же арбак дааруу
Касмамбетов Сапарбек: Шапак манасчыдан бата алгам
Мамбеталиев Уркаш: Жөлөгөн өрдө күч кандай, жөрөлгө жакшы, түш кандай
Мамбетов Касымбек: Мамбет атам Манжылы-Ата мазарынын ээси болгон
Сейитбеков Тилеген: Издегенимдин өзү – көзгө көрүнбөгөн, колго кармалбаган сырдуу дүйнө
Абдыбалиева Бактыгүл, Ысык-Көл аймагындагы “Бугу мазар” бакыт ордосунун жетекчиси
Айтикеев Кеңеш, “Бата” адам таануу ааламканасынын иликтөөчүсү
Түгөл, Түгөл-Ата ыйык жеринин шайыгы, Жумгал району, Таш-дөбө айылы
Акматов Казат, жазуучу, драматург
Алмабеков Кубанычбек: Мен Гиппократтын антын берген кишимин
Аскараалы Абдылдаев, Байдөөлөттүн керемети. Молдаалы калпанын айтмачылыгы
Жумалиев Мурат: Дарыгерчиликтин келиши
Казыбаев Алыбек Закенович 1954-жылы туулган, Ак-Суу айылы, Ак-Суу району, Ысык-Көл
Керим кызы Майра: Рак болсоң «брак» болбо
Молдоташев Ишенбай: Ишеними жок жашоону караңгылык деп эсептейм
Жердин куту жана өнөр
Бактыгүл Сейитбекова, акын, жазуучу
Иманалиев Элмирбек, комузчу, төкмө акын, обончу
Керим кызы Майра, төкмө акын
Сманбеков Темирлан, кыргыз эл артисти
Уралиев Намазбек, комузчу, күүчү
Кыргызстандагы башка улуттагы өкүлдөрүнүн үндөрү
Бул да бир улуулук
Сапанов Зулпукор: Адам касиети
Улуттук майрамда колдонулган ырым-жырымдар
Юсупова Зебера “Чоң атам Юсуф Хазреттин күмбөзү”
Ажыбай уулу Эргешбай: Ааламдан кабар
Берикбай кызы Гүлнур: Суунун тереңдиги
Эргешбай Ажыбай уулу: Адам пендесине берген акыл насааты
Абылаева Токтожан, 70 жашта. Бакай-Ата району.Өзгөрүш айылы
Алгожоева Нурча, 1947-жылы туулган. Талас району, Кырк-Казык айылы
Баткакбаева Азим. 1937-жылкы. Талас району. Кырк-Казык айылы
Бегалиева Сайраш, 1925-жылкы. Талас району, Жон-Арык айылы
Бектемирова Жеңиш, 1940-жылкы. Талас району, Кырк-Казык айылы
Кененбекова Бүбү, 92 жашта. Талас району, Арал айылы
Мырзакматова Нуржамал, 1950-жылы туулган. Талас району, Жон-Арык айылы
Осмонова Барпыгүл, 65 жашта. Кара-Буура району, Шекер айылы
Абдуллаева Нускайым, Бейиштин тамагы деп аталган жийде бизде да өсөт
Абдуллаева Нускайым: Кээ бир адамдар биотокту айдан, күндөн алышат
Абдышева Жайкал,“Канча адамды айыктырсаң, ошончолук соопко каласың”
Алымов Шаршен, Оорулууларды ийне менен дарылоо
Анарбаева Айша, Догдурдун дарысын ичкенден коркосуң
Анарбаева Айша,“Жаратылыш чөптөрүн, өсүмдүктөрүн колдонуу элге арзан дагы, пайдалуу дагы”
Анарбаева Сайран: Дарылык касиети бар өсүмдүк көп
Андашева Гүлмира: Тиричилик деп тытынган калк болот экенбиз
Аттокуров Бакыт: Эмне менен дарылоону келинчегим жакшы билет
Бакиров Муратбек: Биздин жердин карагайынын сагызы да дары
Жалал-Абад аймактын тургундары өсүмдүктөр жөнүндө
Жунусалиев Руслан: Илгерки билерман адамдар азыр аз калды
Кадырбеков Козубай: Дарыга акча жок болсо, чөп-чар колдоносуң да
Кожобекова Бурул, Ванна аркылуу дарылоо
Күлүйпа, Үй-бүлөм сыркоолоп калса чөп дарылар менен эле дарылап коём
Надырбекова Анаркан, Шаа тыттын мөмөсүнүн дарылык касиети чоң
Орозалиева Сонунбү, Шүдүгүр – Ата ыйык жеринин айланасындагы дары чөптөр
Өмүралиева Гүлнара: Ден соолук маселесин ар ким ар кандай чечет
Сааткан эне, Эрмен, жалбыз 101 ооруга дары экен
Сажида:Бир эле чөп бир канча ооруга дары
Сейиткулова Сергил, Бардык ооруну жаңгак менен дарыласа болот
Сейткулова Сергил: Жаңгактын пайдасы көп
Соорбеков Дурусбек, Биздин эң жакшы дарыбыз – кожогат
Сыйдалиев Төрөбек,“Тыттын мөмөсүн жеп калгандар чоң соопко калат”
Төрөгелдиева Убайкан: Эл бекер дарыга – чөпкө өтүп алышты
Түйүмкан: Даарынын баары өзүбүздөн чыгат
Шарипа: Бизде адамдар көп деле оорушпайт
Атамбеков Алияр: Рак оорусун айыктыруу үчүн таш баканы колдонуп жүрүшөт
Бекбоева Жүзүм: Элден олактаган эликтер
Бошумова Тлеухор Изенбековна: Мал бир боор эт менен тең
Кадырматов Нурбакас: Балыктын түрлөрү биздин аймакта
Каратаева Сабиракан: Аары, кумурсканын жардамы
Мамыров Нурлан: Жаныбарлар менен дарылануу жөнүндө
Надырбекова Анаркан: Кирпинин эти
Сейткулова Сергил: Жаныбарлардын алыстап кетиши
Сыйдалиев Төрөбек: Доңуздун майы
Абыкеев Чолпонбек: “Кыргыз элинин жаратылышты коргоодогу улуттук өзгөчөлүгү”
Чинара Сейдахматова: Кыргыздардын мезгилге жараша азыктануусу
Абдылдаев Аскараалы: Чарба жөнүндө бизден артык ким билет?
Абылаева Токтожан, Кыргыз элинде көп кол өнөрчүлүктөр болгон
Аккозу кызы Бүкөн, Кол өнөрчүлүктүн эки түрү болот
Акынбекова Жумай, Толтура кол-өнөрчүлүктөр болгон
Алгожоева Нурча, Кыргыздардын бардык күнүмдүк турмуш-тиричиликтери кол өнөрчүлүк менен байланышкан да
Алтынай апа, Ат жабдыктар кол өнөрчүлөрдүн колунан чыккан
Арыкбаев Молдокан, кол өнөрчүлүк жөнүндө
Аттокурова Кумар, Аялдар менен эркектердикин эмнесинен айрымалоого болор?
Барпыбаева Гүлбарчын, Кыргызда кол өнөрчүлүктүн түрлөрү көп
Бегалиев Жуматай, Илгери кыргыздар кантип жашашкан?
Бектемирова Жеңиш, Кыргыздарда кол өнөрчүлүктүн толтура түрлөрү болгон
Бердибекова Торкожан, Биздин шырдак Нарындын шырдагына жетпейт…
Дүйшөнөв Додон, Жыгачтан кыздардын сүрөтүн жасай алам…
Жолдошова Бүбүкан, Шырдамал кылчубуз, анын ыскытын басчубуз.
Исабеков Канатбек, Илгери чоподон жасалган буюмдар абдан көп болгон
Камчыбекова Кынабү, Кыргыздын кол өнөрчүлүгүн айтса түгөнгүс.
Мамаев Акун, Боз үйдүн ичи кандай болгон?
Маматбекова Сүйүмкан, эне көргөн тон бычат, ата көргөн ок жонот…
Мамбеталиев Кожоке: Кыргыздар тиричилик жүргүзүү боюнча
Мамырова Куралай, Илгери жокчулук учурунда койдун жүнүнөн көп нерселерди жасашкан
Солтоева Ботокан, “Кыздын себинде букаарыдан куржун токуп берчү”
Турдугулова Жибек, Илгери кыргыз элинде кандай кол-өнөрчүлүктөрү болгон?
Тынышева Шааркан, 80 жашта, Талас району, Жонарык айылы
Умарбеков Анарбай, 71 жашта, тарыхчы. Кара-Буура р-ну, Молотов айылы.
Досмат уулу Чокен, Каатчылык учурда да салык салынчу
Жумадылова Айтбосун, Бир чыны талканга зар болгон мезгил
Кожогелдиев Шайымбет, Жанга баткан жокчулук
Чойбекова Турду, Каатчылык бул – жокчулук
Эсенбаева Нурипа, «Ата даңкы менен кыз өтөт, мата даңкы менен бөз өтөт»
Бейшембиев Метей, Кыргыз эли чыдаган каатчылык
Асанкожоева Батма, Ак дил менен ишенсе Кудай берет
Атагулов Акчал Рысбекович, “Марту басканда” куучулар куушат.
Жанадилова Мадай, Кар жиликти илип койсо, ууру кирбейт
Усубалиева Алымбүбү, Каатчылыктын азабы
Ашыралиев Колпочбай, Тамырчы Мамбет
Момоконова Бейимкан, Баланы бирөөгө багууга берсе – токтойт
Мусуралиева Жаңылкан, Түкүрүкчүнүн дубасы ооруга шыпаа
Тагайбаева Рааддан, Көз ооруга оймок миңдин бири.
Темирбеков Сатыбалды, Сыртымды суу жуусун, ичимди нур жуусун.
Шамбетова Шарапат, “Кара баскандагы” (кансыроо) ырым
Каатчылык мезгилинде ооруларды дарылоо ыкмалары
Оорулар жана аларды дарылоо ыкмалары
Кулов Абды, Чөп дарыгер
Мусуралиева Жаңылкан, Ачкачылык мезгилдеги жаман дарттар
Эшалиев Абдырайым, Кой текей, эчки текей, жылаан текей
Раимбердиев Бакир, “…Адам ата менен Обо энеден кыргыз тараган, улут-улут болуп бөлүнгөн”
Умарбеков Анарбай, жер пайда болушу жөнүндө
Аманбүбү Төрөгелдиева, кесиби мугалим, 1954-жылы Нарын аймагында туулган, пенсионер: Адамдардын төрөлгөн ай-күнүнө карата, тагдырын алдын ала айтып берүү
Кудакеев Жениш, Талас аймагы: Жалган куранда төрөлгөндөр – жуксуз
Мамбеталиев Кожоке, 91 жашта, Талас аймагы:Адамдарга төрөлгөн жылына, айына карата мүнөздөмө берилет
Аманбүбү Төрөгелдиева, кесиби мугалим, пенсионер, Бишкек
Аманбүбү Төрөгелдиева: Жылдыздарга карап аба-ырайы, жыл мезгилдерин билүү
Аспай уулу Термечик, 84 жашта, чабан. Жети-Өгүз р. Чоң-Кызыл–Суу айылы
Бает уулу Сатылган ажы, Талас аймагы, Ахраб жылдызы
Бегалиев Жуматай, 83 жашта. Талас району, Жон-Арык айылы
Каниметова Бүбүйна, 65 жашта, Жети-Өгүз району
Молдоканов Үсөнгазы Молдоканович: Ноорузда үркөр менен ай тогошуп, бири-бирине жакшылык жакындатат
Түлөбердиев Совхоз, 1928-жылы туулган, чабан, депутат болгон, медалдар менен сыйланган. Түп району, Сары-Тологой айылы
Шамбетов Кубат, 79 жашта, жумушчу. Ак-Суу р., Жаңы-Арык айылы
Эркинбаева Зуура, 80 жашта, саанчы, учурда пенсионер, төлгө ачат, Жети-Өгүз айылы
Абдылдаева Жумагүл:Мен жаңы келин болгондогу кыш башкача эле
Ажыбай уулу Эргешбай, Климат өзгөрүлүп жатат
Аманбүбү Төрөгелдиева, Климат өзгөрүү боюнча
Андашева Гүлмира: Биздин жер малга жайлуу
Арзыбаева Кутбүбү:Биздин климат өзүнчө эле табышмак да…
Атамбеков Алияр:Көмүр чыккан жердин климаты
Бегалиев Жуматай, 83 жашта. Талас району, Жон-Арык айылы
Бейшембиев Метей: Кыргыз эли чыдаган – каатчылык
Борбиева Жумагүл:Аба-ырайынын түркүнүн көргөнбүз
Досмат уулу Чокен: Каатчылык учурда да салык салынчу
Жуманазаров Аманкул, Климаттын өзгөрүшү боюнча
Кадырбеков Козубай:Кыштын кыштай… болгону жакшы
Карабалаева Зейнеп:Жараткан кандай кылам десе өзү билет
Качыкеев Таштан, Климаттын өзгөрүшү
Климат боюнча ар кандай пикирлер
Кудакеев Жениш, Жылдызды карап аба-ырайын айтса болот
Луиза:Биздин аба-ырайы адамга жагымдуу
Мамеков Жумадил, Климат өзгөрүлүп жатат
Молдобаева Гүлазим:Түшүм климатка түз баш ийет
Ниязбеков Ооган, молдо, 77 жашта. Бакай-Ата району
Ормонов Бектен:Биздин жер бейиш да
Ормонов Шекербек: Таш-Көмүрдүн ысыгы мээ кайнатат
Сейдалиева Эркингүл: Ат туйлап такка чыкмак беле, шартка ыңгайлашабызда
Эсенбаева Нурипа, Климат өзгөрүлүп жатат
Кыргыздардын жыл саноосу боюнча
Бегалиев Муктар, 90 жашта. Талас району, Жонарык айылы
Дилдемурат уулу Ысакжан, 78 жашта. Талас району, Көк-Кашат айылы
Кудакеев Жениш, Талас облусу, Өзгөрүш айылы
Мамбеталиев Кожоке, 91 жашта, Талас аймагы
Раимбердиев Бакир, 90 жашта. Бакайата району, Өзгөрүш айылы
Батырбеков Малик, 52 жашта, Талас аймагы
Батырбеков Ырыскелди, Талас аймагы
Көчөрбаева Зина, 46 жашта, адеп мугалими, Талас аймагы
Ниязалиев Төрөгелди, 56 жашта, Талас аймагы
Аманбүбү Төрөгелдиева, Акыр заман тууралуу мурдагы жашап өткөн акылмандарыбызыдын айткандарынан
Байтемиров Жумабек, Муз доору да кайталанышы ыктымал дешет, бирок качан болоорун кудай билет
Жаңыбердиев Таштанбек, “Акыр заман болуп өткөн, биз азыр экинчи поколениеде жашап жатабыз…”
Чолпонбек Абыкеев: “Кыргыз элинин устукан тартуу нарк салты”
Бегалиев Жуматай: Кур оюн, “чакан” оюну
Бегалиев Муктар: Кыз оюн, эшек секирмей
Дилдемурат уулу Ысакжан, токмок чабуу оюну
Жусупбеков Абаскан, дүмпүлдөк жана чикилдирик оюндары жөнүндө
Зуура апа, улуттук оюндар
Исабеков Канатбек: ак-сандык көк-сандык, такыя бекитмей оюну
Мамбеталиев Кожоке: Кыргыз эл оюндары
Тезекбаев Кубанычбек: “Тай тебиш” аркылуу төрт мезгилди жакындан туясың
Төрөгелдиева Аманбүбү, Кыргыз оюндар жөнүндө
Тынышева Шааркан, “кыз оюну”
Чоңмурунов Бөөнбай, көк бөрү оюну жөнүндө
Чөкөй уулу Турдубек, “Бала кездеги оюндар балдарды ынтымакка чакырган”
Шайым апа, “Кан таламайды кандай кылып ойночу элек?”
Көк бөрү – Kök Börü (or Ulak Tartysh)
Байтемиров Жумабек: Жон-Арык айылы
Бегалиев Жуматай: Жон-Арык айылы
Бегалиев Муктар: Жонарык айылы
Дилдемурат уулу Ысакжан: Көк-Кашат айылы
Ниязбеков Ооган: Өзгөрүш айылы
Тезекбаев Кубанычбек: “Улуу кыргыз ордосу”, Бишкек
Умарбеков Анарбай, 71 жашта, тарыхчы. Кара-Буура р-ну, Молотов айылы
Аманбүбү Төрөгелдиева: Нарын аймагы
Бегалиев Жуматай, Тынышева Шааркан: Жонарык айылы
Бегалиев Муктар. 90 жашта. Талас району, Жонарык айылы
Бегалиева Сайраш: Жон-Арык айылы
Бердибекова Торкожан, 1946-жылкы. Бакай-Ата району, Өзгөрүш айылы
Дилдемурат уулу Ысакжан, 78 жашта. Талас району, Көк-Кашат айылы
Жеңиш, 70 жашта. Талас району, Көк-Ой айылы
Иманкулов Турум: Көк-Кашат айылы
Маалыматчы Айтбүбү, “Адам баласынын айбандарга караганда биоэнергетикалык талаасы абдан күчтүү келет”
Мырзакматова Нуржамал: Жонарык айылы
Раимбердиев Бакир, Ниязбеков Ооган: Өзгөрүш айылы
Турдугулова Жибек: Будёный айылы
Чороев Кудайберген, 84 жашта. Талас району, Көк-Ой айылы
Шералиева Анатай, 80 жашта. Бакай-Ата району, Таш-Кудук айылы
Абылаева Токтожан, 70 жашта. Бакай-Ата району. Өзгөрүш айылы
Аманбүбү Төрөгелдиева: Кыргыз үй-бүлө жөнүндө
Бостонов Сабатар, 80 жашта. Бакай-Ата району, Өзгөрүш айылы
Жаңыбердиев Таштанбек: Кырк-Казык айылы
Жүзүпбекова Калича: Таш-Кудук айылы
Исаков Бектур, «Манас ордо» комплекси
Калыбаева Турсун, 71 жашта. Талас району, Кум-Арык айылы
Кудайбергенов Бекболсун, 1948-жылкы. Талас району. Кырк-Казык айылы
Курманалиев Токтоназар: Молотов айылы
Сейталиев Тургун: Кырк-Казык айылы
Абылаев Данияр, Кыргыздарга санжыра ар бир адам ата-тегин билиш үчүн эле керек болгон
Абылаев Кыдыркан: Санжыра болбосо илгерки сөз жоголот
Абылгазиев Жумагул: Тилекмат акеге байланыштуу окуялардан
Атагулов Акчал, Кыргызда жети атасын билбесе жетеси жок кул болот дешчү
Дооронбеков Токтогул, Санжыра бул кыргыздын тарыхы болгон
Илипбаев Аскар: Кыргыздар Абыл, Кабыл деген эки бир туугандан таралган
Иманкулов Турум, Санжыра түрк тилинен «чежире» деген сөздөн алынган
Касмалиев Өрүкбай: Карач чоң атам тууралуу
КТР журналистти Эсеналиев Жаныбек
Кудайбергенов Бекболсун, Санжыра деген ата-бабалардын илгерки тарыхы
Кылычев Какен: Жети атаны билүүнүн кажети чоң
Кыргыздар Памир тоосунан агып келген
Мамбетакунов Динил, Эмне үчүн бизди Бугу деп койгон?
Мамбеталиев Байыш, “Кыргызда ала байтал Алакчын деген сөз бар…”
Мамбеталиев Кожоке, “Чүйгө келген тоюнат, арык барган семирет”
Мамбеталиев Кожоке: Уруулар уламышы
Мамырова Куралай, Угушума караганда илгери мындан көп жыл мурда кырк кыз тууралуу баян, уламыш болгон экен
Меймандостук кыргыздын тубаса мүнөзү
Молдоканов Үсөнгазы Молдоканович: Ата-тегибизди кантип аташыбыз керек?
Ниязбеков Ооган, Кыргыздарга санжыра эмне үчүн керек болгон?
Осмонов Кадырбек: Санжыра – биздин тарыхыбыз
Сагымбаев Эсенгул: Жылкыайдардын тукумдары
Сасыкулов Кыялбек, уруулардын келип чыгышы жөнүндө
Токтобеков Мусулин: Кыргыздын кыргыз экендигин билүү үчүн санжыра айтылган.
Токтоназаров Амантур, Санжыраны илгерки аксакалдар түзүшкөн
Тотубаев Эрмек: Сарт акенин Көл өрөөнүнүн сакталып калышында салымы чоң
Түлөбердиев Совхоз: Мен он жети атадан бери долбоорлоп, сүйлөй алам
Тыналиев Анарбек, “Тарыхы жок эл болбойт, тамыры жок жер болбойт
Умарбеков Анарбай, Илгерки мезгилде деле бий-болуштар элди жалаң гана шарияттын жолу менен башкарышкан
Шадыбеков Зайнул, Мен үйдө отуруп эле чыгарма жазам
Сооронбаева Сонунбүбү (85 жашта): «Мен көрбөгөн кордук калган жок»
This post is also available in: Англисче, Орусча
Сооронбаева Сонунбүбү, Талас аймагы
[Бул текст “Кыргызстандагы мазар басуу: Талас тажрыйбасынын негизинде”
(Бишкек: Айгине, 2007) китепте жарык көргөн]
Мазар басып жүргөнүмө 70 жыл болду. Биз совет доорунда аябай куугунтук жеп, жылаңайлак эле жүргөнбүз качып. Биз Арашан ата мазарына баралы десек, милициялар мазардын жанына бирдеке коюп коюшчу, аны коюп койсо биздин сүйлөгөндөрүбүздү жаздырып алат экен да. Анан бирок милициялардын ичинде бизге келип көрүнүп жүргөн, катташкандар да бар да. Алар бизге айтып келчү баланча күнү тиги аппаратты коюп кетишти, мазарга барбагыла деп, анан биз барбай койчубуз. Ушинтип куугунтук жеп жүрдүк. Анан түнкүсүн жарга барганда бекинип барчубуз. Бакай-Атадан бир аял чыккан, райком болуп иштечү, К. деген. Оо биздин артыбыздан калган жок ошол аял. Анан Боотеректи да ошол аял кестирген да. Мазардын терегин ошол кестирген. Катындардын баары эле ошонун түбүндө олтурат, мен муну түбү менен түз кылып кестирип салам деп. Кестирип салгандан кийин эки буту иштебей өзү ооруп калды. Анан бирөөдөн айттырып жибериптир барайын деп жатам деп. Анан биз кереги жок, ошол мазарларды кестирип жүрө берсин деп койдук. Анткени жинибиз келди да. Мен ошентип Боотеректе болдум, Баба атада, Бач атада болдум, Ойсул ата мазарында болдум, Соотбулан мазарында болдум, бул мазар Ошто. Азыр ошол жерди оңдоп жатабыз деп айтышыт го. Бир миң беш жүз пайгамбардын башы ошол Соотбулан мазарында калган да. Ошол мазарга баратканыбызда артыбыздан милиция түшүп, айланайын корголоп кокту сайга бекинип кордук менен барып жүрдүк. Боз баба деген мазарга баратканыбызда артыбыздан милиция түшүп, Аксай деген жерге келгенде түшүп калып чогойнонун арасына бекиндик. Милиция кеткенче чогойнонун арасында бекинип отурдук, анан милиция кеткенден кийин жөө бардык. Оо аябай узак экен, көп жүрдүк. Анан Бозбабада 3 күн болдук. Ошентип мазарларга мен куугунтук жеп барып жүрдүм. Анан эми азыр кененчилик болду, кененчилик болгон күндө да бөлүнүшүп жатышпайбы.
Милициялар дин жок дешчү эле, кудай жок, кудайга сыйынбагыла дешчү. Орозо кармасак оозубузга нан тыгып ачтырышчу, кудай жок деп. Сталин кудай, Ленин кудай деп жүрүшчү. Мир мертебе Нылды атага бардык. Орозо учуру болчу, бир чабан бар болчу, ошол чабандыкында 20 киши отурганбыз. Жолдон кетип бара жаткан попутный машина менен барганбыз. Анан жар салып бүттүк, жарды бүтүп соордук ичип жаткан элек. Анан мен айтып калдым «Ай бир-эки жеңил машина кубалашып келе жатышат, ичинде бир агент бар болуп жатат, бириндеп качып кетелик» дедим. Ошентип айтсам Унут деген устатым «Качпайбыз, кайсыл жакка качмак элек» деди. Ошентип биз сүйлөшкөнчө эле эки машина келип калды. Анан ичибизден бир келин чыккынчы болуп жүргөн келин экен, ошол эшикке чыгып кетти. Анан тиги кишилер машинадан түшүп айнектин жанына келишти, анан мен булар сүрөткө тартышат деп кыңыр карадым, ошондо жылт эте түштү чындап эле сүрөткө тартып алышыптыр. Анан эшиктен дагы бирөө кирип келип баарыбыздын аты-жөнүбүздү сурап башташты. Эми анда милициялардан кудайдан корккондой коркчубуз да. Анан бирөө Шербет болуп, бирөө Бермет болуп фамилияларын өзгөртүп айтып жатышты. Анан мага келгенде мен Сооронбаева Сонунбүбүмүн деп, келген жеримди айттым. Өзүмдүн нак фамилиямды айттым. Эмнеге келдиңиз деди. Ата бабабыз өткөн жерге куран окутканы келдим дедим. Мен пенсиядамын, эркиндик өзүмдө дедим. Анан бизди баштап жүргөн Унут апа: «Сонунбүбүдөн сура, мен булар менен кошулуп келдим» – деди. Анан мен айттым баары бир атыңырдын баарын билишет, анткени арасында агент бар дедим. Анан эшикке чыкканда бардыгынын өз аттары белгилүү болуп калды, анткени ичибизде агент чыккынчы бар экен да. Анткени бизге Бакайата жактан бир Ж. деген милиция барып жүрчү. Анан мен ушул милиция айгак соо эмес, ушуга кол тийгизбегиле дечүмүн да. Анын атасы дөөпүр кармаган усталыгы бар болчу, мага дөөпүр түшүп жатат, баары бир ушул силерди карматып туздайт деп жүрдүм. Анан көрсө ошол экен, бизге келип жүрүп сатып кетпедиби. Ошентип карматкандан кийин тобубуз менен машинага салып жөнөштү. Алдыбыздагы машина Алексеевка жакка кетти, бирөө болсо аркабызда келе жатат. Анан Унут сууну кечирип өтүп кетебиз деди, ошентип Талас суусунан кечирип өтүп кетти. Суудан өткөндөн кийин баарыбыз түшүп калдык, машинада Унут эле калды. Унутту алып кетишип 3 күн Кировкада камашты. 3 күн түрмөдө отурду. Анан мындайда мындай болгон, тигиндейде тигиндей болгон деп милициялар беттешишип сүйлөшүшөт да. Анан ошентип Ж. менен, Унут менен беттешип келе жатканда Боотерек мазарына келгенде машинасы иштебей калат. Машинаны жакшылап карашса эч бузугу жок, таң калышат. Ошентип машинени ары-бери карашып, кете беришет. Анан Ж. кабинетинен уктап кетет. Анан жанына Унут болуп отуруп калат экен бирөө. Эмне отурасың шүмшүк деп бир муштап жиберсе эле Унут жок, бир аксакалчан карыя болуп түшүп кете берет. Анан ошол бойдон тиги милиция бутум деп боздоп келип, бутун 3 жолу кестирди, үчүнчүсүндө кестиргенде жоон санынан кестирип өлүп тынды. Анан ошол милициянын Н. деген агасы биз менен жүрчү да, эй сен буларга каршы чыкпа десе болбоптур да. Анан өлөөрүндө агасын чыкырып бийликти сага бердим, сенин тилиңди албай жүрүп бардык кордукту көрдүм дептир. Анан анын эки кызы Москвада окучу, алардын укугун сага бердим, тыйып кал дептир. Анан ошол милиция каза болгондо бизге да кабар келген эле, көрсө биз жакка да тууганчылыгы бар экен, бирок мен билбечү элем. Анан барсак боз үйдөн сүрөтүнүн илинип турганын көрүп «Ии өлүгүңдү көрөйүн» деп жибериптирмин го. Ошо милицияны жаман көрчүбүз да, биздин аркабыздан жүрүп каза тапкан.
Унут апаны 3 күн камашыптыр, анан ал айтыптыр, алар өздөрү келишкен, өздөрүнөн сура дешип. Биз 20 киши болчубуз, анан бизди 40 киши кылып чыгарышыптыр. Анан бизди эчтеке деле кылышкан жок, жөн эле үйгө келишип сурашты. Анан мен айткам, ата-баба өткөн жерге куран түшүргөнү баргам, эч кимди ээрчиткен жокмун, өзүмдүн бутум менен эле бардым дегем. Анан ар бир адам ушинтип жооп берди да.
Ага карабай эле мазарга барып жүрдүк уурданып. Ал эми көрүп калса аркабыздан куушчу. Анан милициядан укмуш эле запкы жедик. Бул жерде турган Ормон атага бара алчу эмеспиз милициядан коркуп. Анткени шак жолдон кармап алчу да. Жаныбызда турган Жанкороз абанын күмбөзүнө түн ичинде барчубуз. Дегеле мазарлардын бардыгына саат түнкү бирден кийин гана барчубуз. Анткени бирден кийин милициялар кетишет да, анан таңкы саат алтыда келип калчубуз. Ушундай кордукта жүрдүк. Ал эми азыр жакшы болду, андай жок. Кененчилик келгенден кийин карып, эч жакка чыга албай үйдө отурам.
Андан кийин кармалган жокмун. Милициялардын ичинен апасы, же эжеси, же сиңдиси бизге келип көрүнүп жүргөндөр бар да, анан көбүнчө ошолор айтып келишчү, баланча күнү милициялар келгени жатышат деп алдын ала эскертип турушчу, андан кийин кармалган жокпуз. Бирок ошондой болсо да качып бекинип барып жүрдүк, мазардан түк калган жокпуз. Бир жолу бир милициянын карындашын көрүп жүрчүбүз, ошону Манас атанын ордосуна алып бара жатканбыз. Аңгыча эле милициянын машиналары келип калды. Анан мен Айдайканды (устатты) карап айттым, эми бизди тигил жерге барганда эмне кылат деп. Барганда эле самоорлор кайнап турат, ошолордун чоргосун сууруп алгыла деди. Анан мен барып эле кайнап турган самоордун чөлмөгүн алып чөнтөгүмө салып койдум, суу болсо агып түшүп калды. Ошону менен биз ошол жерде отурдук, анан биз куран түшүргүчө эле дагы башка милициялар келип калышты. Анткени тиги милициялардан кабар барган да. Анан Күркүрөөнүн аялы бизге келип жүргөн, милициянын дарегин билчү да. Анан ал конторго барып биз ушинтип милицияга түшүп калдык деп телефон чалып коет. Анан ал карындашын алып келип жүргөн милиция өзү келип калды. Ал келип калып баарыбызды бошотуп койду. Буларды мен жибердим эле, булар менин карындашымды кармап жүрүшөт деп бошотуп жиберген. Ушинтип бирөө кармаса, бирөө бошотуп жиберчү.
Жолдо кетип бара жатканда биз дайыма милициядан коркуп дайыма попутный машиналар менен кетчүбүз. Чаткалдагы мазарларга жүк салган грузовой машиналарга түшүп кетчүбүз. Анан Чаткалга жеткенден кийин гана ошол жактан такси кармап Баба ата, Бач ата, Ойсул ата мазарларына барчубуз. Себеби бул жактан таксиге түшүп кетсек, көргөндөр ошол замат баланча таксиге түшүп кетти деп айтып коюшчу. Ошон үчүн чабандар менен байланыш болуп, ошолордун жүк ташыган машиналары менен кетчүбүз. Токтогулдагы Коргон ата деген мазарга да жолдо кетип бара жаткан машиналарга түшүп барып жүрдүк. Ушундай куугунтукта жүрдүк, ошондой болсо да мазардан калган жокпуз. Анан Боз бабага баратканда аркабыздан милиция келатат деп машина айдаган бала бизди түшүрүп койбодубу. Анан ал түшүрүп кеткенден кийин чогойнолорго бекинип калганбыз. Анан милициялар издеп таппай калгандан кийин мазарга жөө кеткен болчубуз. Анан Боз бабага жөө бардык, ал жакта эки түрлүү тажик бар экен. Анан ошол мазарда Көшөгө деген жер бар, ошол жерди бошотуп бер, биз зикир урабыз десек тажиктер бизге бербей коюшту. Биз дагы зикир урабыз деп. Анда биз 19 киши элек, мейли чогуу уралык, баарыбыз бузурман экенбиз дедим. Анан зикир учурунда тажиктерден бир аял тикеме-тике эле Унут менен зикир уруп калды. Экөө бири-бирин көтөрүп чабыш керек экен да. Тажик аял кулап түштү, биз болсо алардын кармашканын көргөн жокпуз. Эртеси күнү тажик аялга чапан жаап коюшуптур. Эмне болду деп сурасак, ооруп калды, силер оорутуп койдуңар деди бир кемпир. Өзү тилинен тапты да, соо турбайбы айтышпай эле, мазар көптүкү да, эркин эле турганда болбойт беле, эркин эле тургандар соо эле го, мазарда кармашпай эле койбойт беле дедим. Көрсө алар мазар биздики дегенсип кармашат экен. Мен күчтүүмүн, сен күчтүүсүң деп кармашышат экен. Анан күчтүүсү көтөрүп чабат экен.
Ошентип 28 жашымдан баштап эркиндик келгенче чейин куугунтукта жүрдүм. Ой тим эле мен көрбөгөн кордук калган жок. Мазарга такай түнкүсүн барчумун. Арашанга жалгыз түнүндө барып келчүмүн. Анткени бирөөнү ээрчитип барсам кармалып калам да. Айла жок Манас атага да жалгыз барып келчүмүн.
Караңгыда түнкүсүн мазарды жалгыз баскан күндөрүм көп болду, коркчу эмесмин. Мен жаш күнүмдө эчтекеден коркчу эмесмин. Себеби башка адамдар жаныма келбейт да, өзүм менен бирге эле кишилерим жүрөт да, ошолорго ишенип жалгыз кете берчүмүн. Мазарга барар барганча зикир уруп, анан келе жатканда да зикир уруп келчүмүн. Үйгө жатканга уруксат берилбейт да, анан айла жок мазарга барчумун. Азыр деле думаналык кесипти көрүп жүрөсүңөр го кандай кармалат, биз да ошентип кыдырып жүрүүгө муктаж болчубуз. Анан биз баягыда Ата бейитке барбадык беле, ошондо мен музейге кирбей отуруп калбадымбы, Токтош бизге киргенге уруксат берген жок. Музейге сүрөттөрдү коюп коюшса керек, ошон үчүн бизге кирүүгө уруксат кылган жок.
Милициялар го тартып алып туруп, биздин сүрөттөрүбүздү илип коюшчу, бул бүбү экен, бул бакшы экен дешчү, бирок андан деле эч олжо табышкан жок. Ошентип 3 жолу кармалган элек. Боотеректен бир кармалдык, Нылды атадан бир кармалдык, анан Манас ордодон да чала бучук бир кармалдык. Андан башка эч жерден кармалган жокпуз, жалаң качып кетчүбүз. Жада калса Талас суусунан да кечип өтүп кетчүбүз. Милициялардан кудайдан корккондой болуп коркчубуз да, милиция келе жатат десе тим эле каччубуз.
Тажикстандагы мазарларга качып барчубуз дедим го, ал жакта куугунтуктоолор жок экен, алар эркин эле мазар басышат экен. Бизде эле Таласта куугунтукташкан. Баба ата, Бач атада эркин, ал жакка бардыгы түнөшөт, эки шайыгы бар экен. Келген элдерге жол көрсөтүп, жол тосуп айтып берип турушат экен. Ушул бизде Таласта эле куугунтук болсо керек. Таласта бузулган милициялар көп болгон да. Мен кармап келип жакшы көрүнөм дегендер көп болгон да. Же бизди кармап согумга сое тургансып.
А жанагы баарыбызды эмес, Унут апаны гана камакка алышканы, устат дешти да, баарын чыкырып жаткан аял ушул деп ойлошчу да. Чыкырып элдин баарын бузуп жатат дешчү эле да. А бирок ар бир адам өз башына кожоюн да. Ал эми биз болсо машинадан түшө качып, сууну кечип качып кетип жатпайбызбы. Ал эми Унутту устат деп кармап калышчу. Анын Кировкада бир эжеси кызматта иштечү, Бейшенаалы дубананын келини болчу, ошол көп жардам берди, чыгарып алчу да.
Эң биринчи мен Унут апада 7 жыл жүрдүм, устатым болду. Бирок эч жылыш болгон жок. Анан өзүмө айтылып калды ага барба деп. Анан ага барбай калдым, бир жыл токтоттум. Анан мага көрсөтүлдү өз уругуңардан үч адам удаа чыгасыңар деп. Анан үч адам ушул айылдан удаа чыктык. Мен, Айдайкан, анан Буруш деген адамдар болчу. Экөө кайтыш болуп кетти.
Устат деген сенин адамың тигил экен, кишиң бул экен деп айтып, жол көрсөткөн адам. Мен Айдайкан менен болуп турганда ар бир темселеп келген сокурлар да айыгып кетип жүрдү. Жинди болуп өзүнүн этин өзү тиштеп жеп койгондор да айыгып кетип жүрдү. Аларга жар салчубуз. Мен Айдайканда 25 жыл болдум. Ал менин өзүмдө турган жолду көрсөтүп берди. Устачылык кесип менин аталарымда да бар болчу. Чоң атамда да, өз атамда да. Чоң атамда мындан сырткары табыпчылык да, тамырчылык жагы да бар болчу. Түркүн-түркүн ооруларды айыктырган адам болгон. Анын 7 баласы түкүрүкчү болушкан. Негизинен бул касиет өзүмдүн ата-тегимде бар болчу да. Анан бул жерге келгенде чоң кайын энем чоң бүбү экен, анын абышкасы мечит кармаган калпа экен. Өзүмдүн кайын атам да молдо экен. Дагы оор жерге келдим да, эки жактын касиетин каякка чаап кете алам, кармашым керек болуп калды.
Өзүм эч кимге устат болгон жокмун, калп айта албаймын. Бирок кармаган кишим айыгып кетип жүрдү. Устат деген адам сенин адамың бар экен, мындай учурда муну иштешиң керек деп баарын таасын айтып милдетин алат. Молдолорго окшоп милдетин алышат. Анын милдетин алыш оңой эмес да. Мен сенин ооруң мындай экен деп келген кишиге айта алчу эмесмин. Анын жүрөгүн оорутуп эмне кылам айтып. Ал кишиде 25 жыл болдум, 25 жылдан кийин а киши кайтып кетпедиби. Анан мени менен жүргөн Буруш деген да кайтып кетти. Анан кайтып кеткен адамдын аркасынан ар нерселерди айтып азабын тарткым келбейт. Анын мага кереги жок. Ал да билгенин айтып өтүп кетти да.
Leave a Reply Cancel reply
You must be logged in to post a comment.
© 2009-2011 Aigine CRC. All rights reserved
Multilingual WordPress by ICanLocalize