hu ky fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr kk ky ky tt ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ko ky ky ky ky ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Адамга эң кыйыны-күн сайын адам болуу
Укмуштуудай шайкештик бар дүйнөдө,
Аны адамдар тааный албай жүрөбүз.
Алдуу болсок байкуштарды кор кылып,
Дөөгүрсүгөн кыял күтүп көңдөйбүз.
Өзү бүтүн өмүргө эгиз төрөлгөн,
Таңгаларлык гармония бар дүйнөдө.
Адам болуп бул турмушка шаңкайып,
Сездиңерби силер аны өмүрдө.
Адам кейпин кийген менен а бирок,
Айбан болуп тургандардан коркомун.
Адамдык нарк тайгандыгын жоктодум.
Бул дүйнөдө баары шайкеш. Ар нерсенин өз орду бар. Алар жөн жерден эмес, тегин жаралбаган. Ар нерсеге аяр мамиле кылып жырткычтардан сактаныш керек. Өз дүйнөңдөн ыркырап чыккандан айбанды убагында токтото билсең азаматсың. Адам болуп турганың да, эрдигиң да ошол. Сабыр кылганды үйрөн. Жети өлчөп бир кескенди бил. Алабарман кара жин кыялдан арыл. Эч кимге жамандык кылба. Ушуга эркиң жетсин. Жамандык кылгандын өзүнө жамандык келерин унутпа. Колуңдан келсе адамга жакшылык кылуудан аянба. Жакшылык кылгандан эч качан танба. Мээнет менен өмүрдү сүйүнтүп жашаганга үйрөн.
Биз өзгөчө көзү бар дүйнөдө жашап жатабыз. Баарыга тең теңирдин мыйзамы бар экенин ар бир адам эстеп жүрүшү керек. Кудай ар бир пендесине кылган ишине, кандай жашоо кечирип келе жатканына жараша акыры өз энчисин берет. Муну эстей жүргөн абзел. Кудайга тообо кылып, барга каниет кылып, шүгүрчүлүк келтирип жаша. Ар дайым жан дүйнөңө жакшылык мемиреп конуп, абийириң таза болсун.
Дайыма сабыр кылып өзүңдү кармай билгениң бул чоң дөөлөттү сактап турганың. Сабыр кылганды билбесең, бар мээнетиңдин текке кеткени, жан отуңду төшөп курган "шаарыңды" талкалап алышың мүмкүн. Кыйын учурда сабыр кылбасаң там-таш, дүйнө мүлк, самолет, дворец эмне экен ааламга тете кудай берген дөөлөтүңдү, сага кымбат өмүрлөрдү сактай албай каласың. Тээ эзелтен " сабырдын түбү сары алтын" деп нуска узатып келген кыргыз элинин генийин көрдүңүзбү.
Адамдын эң чоң байлыгы ден соолугу, бактысы болсо аман-эсен жүргөнү. Ар дайым сага мээримин төшөп курчап турган кайталангыс аздек дүйнө ар дайым бар болсун. Жакшылыктын күнү тууп турсун. Кудайдын куттуу күнү жакшылыгын ыроолой берсин. Бул дүйнө өмүрдү тогоштуруп турган керемет күч, көрөңгө кудайдын кудурети ыйгарып турган гармония башаты. Адамдын ден соолугу жана өмүрү болбосо ага жыйып койгон дүйнөнүн, заңгыратып салып койгон чептей бек дворецтердин кажаты канчалык. Биз үчүн эң башкы байлык адамдын өзү. Адам узап кетсе дүйнө ал үчүн жалп өчөт. Адамды аяп ага тил тийгизип көңүлүн оорутуп албайын, жамандык кылып койбоюн деп сактанып турган пендени теңир өзү да сак-сактап аяп турат. Биз үчүн эң башкы байлык адамдын өзү. Кудай ар бир пендесин кайталангыс кылып жараткан, ошондуктан ал ыйык, ага татыктуу болуп, өмүрдү сактоо ар бирибиздин парзыбыз. Бул дүйнө-өмүрдө былк эткен нерсенин баарын кудай өзү көрүп байкап турат, эч нерсе көз жаздымында калбайт, баары көзөмөлүндө. Жамандык кылдыңбы узатпайт. Андан ары да өзү жиберген эскертүүлөрүнөн жыйынтык чыгарбай, өзүн шаа сезип токтолбой, дөөгүрсүй берген пендесине жараткан өз энчисин берип коет.
Жараткан бак-таалайды алтын зер мыкчыган төрө пейил жанга да, таман акы, маңдай тери менен күн көргөн адамга да бирдей эле жиберет. Анткени, пендесинин баарын тең көрөрүн туюнтуп, бири бириңерге өбөк-жөлөк болуп мен берген өмүрдү адам болуп кадырлап жашагыла деп сынап турганы. Анан айрым адамдар жашоо ушундай эле болот экен деп көп учурда алдуулары алсызын баса калып, кордук көрсөтүп, азыр менин колумда бар эмне кылсам өзүм билем деп чектен чыгып кетип кудайын тааныбай калып жатпайбы. Атаганат, бири кем дүйнө деген ушул. Пенде өмүрү да утурумдук экенин, бул турмушка баары убактылуу келгенин, дүйнө өзгөрүлмө экенин, анын калтылдап турган опосуздугун унутуп калып турганын айт.
Алтын зер уюп ыңкыган ар кандай байлык, дөөлөттөр бактылуу болуунун символу же чен өлчөмү эмес. Арийне, бизде бактылуу болууну байлыкка марып жашоо деп кабылдап алгандар четтен чыгат. Адамга бактылуу болуу үчүн көп нерсенин деле кереги жок. "Адамдын алтын башы аман болсо, акыры алтын аяктан суу ичет",- деген элдик философиянын аалам кезип, космоско чыгып турган улуулугун, айбарланган айкөл чабытын, даанышмандыгын көрдүңүзбү, Адам баласынын бешенесине тенир мына ушундай тагдыр жазмышты ыроолоп коюптур. Ал чексиз ааламга айкашып, кайталангыс ньюанстары жана контрасттары менен бүтүндөй дүйнө өмүрдү тербеп түбөлүктүлүктүн жаркын гармониясына угут болуп уюп турат.
Кийинки кезде ушулар туурасында көп ойлонуп, четинен ак кагазга түшүрүп келем.
Басма сөз эркиндигинин жолу менен
Журналистика коом турмушундагы ар кандай өзгөрүүлөргө калыс пикирин билдирип, акыбалды так көрсөтүп турган барометр сыяктуу болушу керек. Ал ар кандай күчтөрдүн кызыкчылыгын коргоп, камчысын чапкан куралга айланып калбашы абзел. Бул эң эле опурталдуу. Калыстыктан тайган журналист өзүнүн гана кадырын кетирбестен бүтүндөй журналисттик жамааттарга шек келтирип, намыска тийип, мамлекетибиздин бүтүндүгүнө коркунуч келтирип жаткандыгын билип коюшу зарыл.
Журналист ар дайым калыстыкты туу тутуп, адилеттиктен тайбай жүрүшү зарыл Бул анын башкы парызы. Журналисттик кредо да мына ушуну талап кылат. Тилекке каршы кай жактан каржыланса ошол тарапка көбүнесе көз каранды болуп калып жатышпайбы журналистика жамааттары. Эмне себептен, анын факторлоруна өзүңүз акыл калчап көрүңүз.
Журналисттин эч бир партияда турбаганы жакшы. Эсебинде болсо да анын нускоосу менен камчысын чаба бербей, ар намысты, абийирди бийик койгону абзел. Кандай гана шартта болбосун журналисттердин этикасын, маданиятын сакташы парыз. Ал журналисттин деңгээлин көрсөтүп, кадырын көтөрөт.
Эч кимге, бийликке да, саясий партияларга, ар андай бирикме уюмдарга да көз каранды болбогон басылмалардын көп болгону жакшы. Алардын бергенин колко кылбагандай, милдет такпагандай жагдайда бейтарап жактан каржыланып акыйкатты туу көтөрүп адилет иштеп турганына не жетсин. Ошондо гана коом турмушундагы окуялардын калыс чагылдырылышына ишенимдүү өбөлгө түзүлөт. Журналисттин кадыры, маданияты өсөт. Журналисттик кредо сакталат.Дүйнөлүк журналистикада бул жагынан үлгү аларлык жакшы тажрыйба бар.
Рыноктук турмуштун шарданы менен жалпылык маалымат айдыңыбызда каржылык көз карандылыктын күчөп турганы жүрөк оорутат. Маалымат булактары ким каржыласа, ким төлөсө ошонун көзүн карап калып жатпайбы. Ошондуктан, жалпылык маалымат каражаттарынын чабандестерин да бир беткей күнөөлөөгө болбойт. Бул жерде Карл Маркс айткандай " турмуш ойду жетелейт" (бытье определяет сознание) болуп жатканы айтпаса да көрүнүп турат. Каржылык көз кордуктун айынан чайналып тургандардын арасында турмушка өздүк көз карашы бар, акылы тунук, таланттуу калемгерлер арбын. Аларды азыркы социалдык-экономикалык абалыбыз аргасыздыкка түртүп жатпайбы. "Жумушсуз калганча каражат таап үй-бүлөмдү багып турайын" деген турмуштун талабы үстөмдүк кылып турганын ким танат.
Каржыланганы колко кылынбаган жалпылык маалымат каражаттарынын саны өссө кара кылды как жарып чындыкты бетке айткан, калыстыгынан тайбаган көйкашка азаматтарыбыздын катары дагы арта түшмөк. Айбарланып, калыстык үчүн айбаттуу сөз айтып чыгам деп дымагы күч болгону менен таянар тиреги, жөлөнөр тоосу жок сыздап жүргөн азаматтарыбыз канча. Калыстык үчүн иште деп колдоочусу, коргоочусу күч болсо намыс алып берер көк жалдарыбыз четтен чыгат. Азыркы мезгилде журналисттер үчүн иштөө оңойго туруп жаткан жок Алар калыстык болсун деп, адил сөз айткан күрөшүн эч качан токтотушпайт. Ток этери, адилеттик үчүн журналисттерди каржылап, ар тараптан колдой турган эч кимге көз карандысыз күчтүү уюм керек. Ошондо эч бир күч журналисттерди жеке кызыкчылыктары үчүн пайдалана албай калат. Андан да башкысы адил сөздүн баркы көтөрүлүп,журналисттердин кадыры өсүп, маалымат булактарына болгон элдин ишеними күчөп, сүймөнчүлүгү арта түшмөк.
Коомду өзгөртүүгө өзгөчө таасир көрсөтүүчү журналисттер журту деги качан ар тараптуу камкордуккка алынар болду экен. Тилекке каршы, СССР таркагандан кийин бул маселеге жеткиликтүү көңүл бурулбай калгандыгы өкүнтөт. Анда санда сөз болгон менен андан майнап чыкпай келе жатат. Союз мезгилинде журналисттер социалдык коргоого алынып, зарылгандарга квартира берилип, дээрлик бардыгы жумуш орундары менен камсыз болуп туруучу. Азыркы шартта журналисттик жамааттардын көпчүлүгү өз киндиктерин өздөрү кесип, өз арбайын өздөрү согуп калышты. Кандай шартта, кандай жагдайда иштешпесин алар мамлекеттин бүтүндүгүн, элдин кызыкчылыгын баарынан жогору коюшу керек. Бийлик мамлепкеттин бүтүндүгүн чыңдоого зор таасирин тийгизе ала турган журналисттер журтуна камкордук көрүп,тиийштүү көйгөй маселелерин чечип берсе сөзсүз анын үзүрүн көрмөк.
Журналистика ар дайым өз алдынча көз карандысыз, калыс жана эркин болушу керек. Ошондо гана маалымат элге бурмаланбай жетип, коомдогу өнүгүү жана жаңылануу жараяндары туура жолдо жүрүп, адилеттиктин ооматы жүрө баштайт. Бул мамлекетибиздин бүтүндүгү жана келечегибиз үчүн эркиндиктей эле абдан кымбат, бийик нарк жана дөөлөт болуп эсептелет.
Элдик маалымат каражаттарын каржылоо меценаттык иш катары кабылданса калыстык туусу көкөлөп, коомубузда чоң илгерилеш болмок. Жеке керт башынын, өз таламдарынын кызыкчылыгын коомдун жана мамлекеттин кызыкчылыгынан жогору коюп келген билермандар мамлекеттин бүтүндүгүнө коркунуч келтирип, элди азапка салып, ынтымакка доо кетирген доолбас кагып жатканын кантип эле билбей калышсын. Эң эле жакшы билишет. Көкүрөгүн өргө чаап, өпкөсү казандай болуп, амбициясы башына чыгап эл алдындагы, коом алдындагы жоопкерчиликтен коркпой жатышат. Алардын жосунсуз жоруктарын эл кечирбейт.
Болуп жаткан бардык окуяларды эл өзү ылгап, таразалары алат Мезгилден өткөн сынчы жок. Эл аралык эркин сөз басма күнүндө өткөрүлгөн иш чаралардын өзөгүндө да ушул ой жанып турду.