ce ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ru ky ky ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ru ky ky mn ky ky ky ky ky ba ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Жазгы витамин жетишсиздигинин алдын алалы
Адатта жаз мезгилинде адам организминде витаминдердин жетишсиздиги мүнөздүү болуп саналат. Биз жазгы авитаминоздун кантип алдын-алуудан мурда витаминдердин өзүлөрү жөнүндө кыскача түшүнүк берүүнү туура көрдүк.
Витамин - латын сөзүнүн vita (өмүр) деген сөзүнөн келип чыккан. Витаминдер тамак-аш азыктарында өтө аз өлчөмдө болушат жана ошон үчүн кичи азык заттарына кирет. Алар организмге аз өлчөмдө талап кылынат жана организм тарабынан иштелип чыкпагандыктан тамак-аш менен гана барышы керек. Азыркы кезде жалпы таанылган 13 витамин бар. Анда эмесе, алардын айрымдарына токтолуп өтөлү.
Ретинолдун функцияларынын эң белгилүүсү көздүн көрүүсүн сактоо менен байланышкан. Мындан тышкары ал тери, былжырлуу оболочка үчүн керек жана иммунитеттин иштелип чыгышына катышат.
А витамини боор, жумуртканын сарысында, сүт жана сүт продукцияларында көп кездешет. А витамининин мурункусу ( провитаминдер) - бул каротиндер. Анын ичинен эң белгилүүсү b каротини. Ал сабизде, шпинатта, ашкабакта, абрикосто жана коондо бар.
А витамининин жетишсиздиги эмне үчүн коркунучтуу жана анын жетишсиздиги эмнеге таасирин тийгизет?
Анын жетишсиздиги түнкү сокурлукка (тоокко окшоп), көздүн мүйүз оболочкасын кургатып жана жумшарууга алып келет. Балдардын жакшы көрбөөсүнүн бирден-бир себеби ушул А витамининин жетишсиздиги болуп саналат.
Бул витамин организмде углеводдук алмашууну нормалдаштырууда жана борбордук нерв системасын энергия менен камсыздоодо борбордук ролду ойнойт.
Тиаминдин булагы тамак-аш азыктарынын ичинен буурчак өсүмдүктөрү, кара нан, боор жана ачыткы болуп саналат.
В1 витамининин бир аз эле жетишсиздиги чарчатып, эс тутумду начарлатып, уйкуну качырып, адамдын тынчын кетишине алып келет. Ал эми көп жетишсиздик болгон учурда авитаминоздун келип чыгышына, нервдин, жүрөктүн иштешинин начарлашына алып келүүчү оорулар пайда болушу мүмкүн. Тиамин жылмаланып тартылбаган дан продуктыларында көп болсо, авитаминоз биринчи кезекте дайыма ак нан, жылмаланып тазаланган күрүчтү пайдаланганда болот. В1 витамининин олуттуу тартыштыгынын себеби өнөкөт алкоголизм же болбосо оор жумуш, узакка созулган ич өткөк болушу мүмкүн.
Бул витамин ар кандай алмашуу процесстеринин нормалдашуусуна катышат жана клеткалардын дем алуусу же башкача айтканда клеткаларды кислорд менен камсыздоо үчүн зарыл.
Аны сүт жана сүт продукцияларынан, боор, эт, жашылчалардан жана жылма тартылбаган нан азыктарынан алууга болот.
Бул витаминдин жетишсиздиги жакшы тамактанбоодон, боордун оорусунан жана алкоголду көп пайдалануудан да болушу мүмкүн жана ал ооздун бурчтарынын жарылышын, теринин патологиялык өзгөрүүсүн пайда кылат.
Аскорбин кислотасы эң белгилүү витаминдердин бири. Организмдеги бириктирүүчү ткандардын, сөөк ткандарынын, тиштерди жана көп сандаган метаболизм процесстери, мисал үчүн айтсак темирдин абсорбциясы үчүн зарыл. С витамини көк калемпирде, брокколи, капуста, картошка, шиповниктин даны, жаңы чыккан жемиштерде көп болот. Бирок кайнатуу, кууруп бышыруу, көпкө сууга салып коюу, кайнагандан кийин сууну төгүү, жылытуу аскорбин кислотасынын бир кыйла жоголушуна алып келет.
С - цинга витамининин жетишсиздигин мүнөздөгөн оору дүйнө жүзүндө кылымдап жаалданып турганы жалпыга белгилүү. Васко де Гама Африканы айланып өтүп, Индияга карай сүзгөн он жарым айга созулган саякат учурунда анын командасындагы 160 адамдын 100ү мээге өзүнөн-өзү кан куюлуп кетүү мүнөздүү болгон цинга симптому менен каза болушкан. С витамининин бир аз эле жетишсиздигине бат чарчоо жана алсыздык, көтөрүмсүздүк, тамакка табиттин жоктугу жана арыктоо мүнөздүү. Оор жумуш жасаганда жана акыл эмгегинде, эти ысыганда, стресстерде, операциядан кийинки учурда организмде С витаминине талап өсөт.
Урматтуу окурман, организмде витаминдердин тең салмакталган курамы болушу өтө маанилүү, бирок бул биздин күндө кыйын. Ошону менен катар эле бизде витаминдердин эң жакшы булагы боло алчу баасы арзан жашылчалар бар. Алсак, түрп, сабиз, ашкабак витаминдердин мыкты булагы боло алат. Сууга кайнатылып бышырылган картошкада С витамини көп.
Аптекалардан сатып алган витаминдерди кабыл алууда дарыгер тарабынан белгиленген өлчөмдү так сактоону унутпоо керек. Себеби, витаминдерди ашыкча пайдалануу күтпөгөн кесепеттерди алып келиши мүмкүн. Мисалы, С витаминин күн сайын 1000 мг өлчөмүндө узак мезгил кабыл алуу бөйрөктө таштын пайда болушун жана темирдин деңгээлинин көтөрүлүшүн шарттайт.
Редакциянын өтүнүчүнө жооп кылып,
адам организми үчүн зарыл болгон
витаминдер боюнча окурмандар менен ой бөлүшкөн дарыгер
Боор рагы жөнүндө эмнелерди билүү керек жана бул ооруну кантип алдын алуу керек?
Боор кабырганын алдындагы оң жагында жайгашкан. Ал адамдын ден соолугун колдоого жардам берүүчү организмдеги бир нече маанилүү функцияларды аткарат жана кандагы зыяндуу заттарды жоготот жана ферменттерди жана өттү синтездейт, ал тамак ашты сиңирүүгө жардам берет; натый-жада биз ден соолукка тийиштүү заттарды алабыз.
Боор рагы деген эмне?
Бардык эле баштапкы боор рагы гепатоциттерде (боор клеткасында) башталат. Рактын бул тиби гепатоцеллюлярдык карцинома же гепатобластома деп аталат. Боор рагы боордон тышкары жайылган (метастаза) шартта рак клеткалары жакын жаткан лимфалык бездерге, ошондой эле сөөккө жана өпкөгө да жайылышы мүмкүн. Бул шартта жаңы шишик ошол эле боордогу баштапкы шишик сыяктуу аномалдык клеткага ээ болот.
Боор рагын кээде "унчукпаган оору" деп да аташат, себеби эрте стадиясында көбүнчө оору белгилери болот же таптакыр эле болбойт. Рактын өнүгүүсүнө карай төмөндөгү белгилери болуусу мүмкүн:
o Оң жактагы ички көңдөйдүн жогорку бөлүгүндө оору пайда болуусу, оору далыга жана ийинге берилиши мүмкүн.
o Тамакка болгон табиттин жоголуусу жана ток болуу
o Алсыздык, себепсиз чарчоо
o Ич өтүү жана кусуу
o Өңдүн жана көздүн агынын саргайышы, зааранын түсү кочкул болуусу
Бул белгилер милдеттүү түрдө боор рагынын белгилери болуусу да мүмкүн эмес. Боордун башка оорулары жана кандайдырбир ден соолукка байланыштуу башка проблемаларда бул белгилер болушу мүмкүн. Эгер Сизде бул белгилер болсо, анда тезинен дарыгерге кайрылууңуз керек. Дарыгер гана Сизге диагнозду коюп, дарылоону жүргүзөт.
Боор рагын өнүгүүсүнө өбөлгө болуучу белгилүү коркунуч факторлору:
Онөкөт инфекция (В же С гепатити).
Боор рагынын эң маанилүү коркунучтуу фактору болуп саналат. Боор рагын өнүгүү коркунучун жогорулатуучу тукум куучулук айрым оорулары да бар.
Кара сасык (цирроз). Боордогу рубцовой материалдардын түзүлүшүнүн натыйжасы болуп саналат, ал көбүнчө рак оорусуна алып келет. Кара сасыктын негизги себеби болуп ичимдиктерди көбүрөөк ичүү жана В жана С гепатити болуп саналат. Боор рагынын башка себеби боордо ашыкча темирдин топтолушу.
Жынысы. Аялдарга салыштыруу боюнча боор рагы менен эркектер көбүрөөк оорушат. Эркектердин көбүрөөк алкоголь ичимдиктерин жана тамеки тартуусу менен байланыштуу болуусу мүмкүн.
Алкоголду ичүү. Алкоголь ичимдиги боор рагынын өнүгүү коркунучун жогорулатат. Алкоголду канчалык көбүрөөк санда пайдаланса, коркунуч ошончолук жогору.
Афлатоксиндер. Боор рагынын жогорку коркунучу ууланган афлотоксиндүү тамак-аштарды т.а. туура эмес сакталуу натыйжасында (жер жаңгагы, буудай, соя буурчактары, жүгөрү, күрүч ж.б.) колдонууга байланыштуу болот, В1 (митотоксиндүү микроорганизм себепкер болгон оорулар Аspergilis flavus) (жугуштуу оору таркатуучу жана түрдүү нерселерди ачытуучу өсүмдүк микроорганизми).
Мышьяк. Мышьяк менен булганган сууну пайдаланган бөлүктөрдө боор рагы менен оору коркунучу жогору.
Коркунуч фактору бул рак менен ооручу адамдын мүмкүнчүлүгүн көбөйтүүчү ар бир фактор .
кыргыз тилиндеги гезит "Айыл деми"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?