ky ky ru ky nl ky ru uk ky ru ru cv ky ky ru ky ru fr es es ru ky ky ky ky ky kk ky fr es es ru hbs_cyr ky ky ru ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ru ba ba ky ky kk ky ru ky ky ky krc ru ky ky ky ru ru ky ky ru ky ky ky ky ky ru ru bg ky bg ky bg ky mk ky bg ru ky bg ky bg ky bg ky bg sah en ky ru uk en ky ky ky en
Апрелчилердин жаралышы кандай негизде болгон? :: KyrgyzToday.KG
Шейшемби, 4 Сентябрь, 2018 - 14:53
Telegram канал KyrgyzToday Facebook KyrgyzToday
АНАЛИТИКА Бейшемби, 2 Август 2018 - 10:21 0 Мээрим Дуйшеева
Илгери Совет мезгилинде ГКЧП нын мыкчыгерлери Михаил Горбачевдон бийликти тартып алабыз дегенде СССРде кооптуу абал жаралган. Ошондон улам ири державанын түбүнө зак кетип, он беш союздук республиканын таркоосуна шарт түзүлгөн. Андан кийин Б. Ельцин чылбырды колуна алганда ага каршылык көрсөтүлгөндө ак үйгө кирип алгандардын жүрөгүнүн үшүн алуу максатында оор артиллерия менен аткылоо буйругун берген. Ошентип Борис Николаевич мурунку падышадан толук кутулуп, бийликти өз колуна ороп алган. Алдан тайып баратканын сезген соң бийлигин өз каалоосу менен мураскерге-Владимир Путинге өткөрүп берген. Ошол мезгилден бери азыркы орус президенти ээрден түшпөй калкын башкарып келатат.
Ал эми кыргыз өлкөсүндөгү абал кандайча өнүктү? Башка союздан кол жууган өлкөлөрдүн биринде да биздегидей төңкөрүш жүз берген жок. Ала-Тоону мекендеген эр көкүрөк элдин тагдырына эки ирет бийликти алмаштыруу “бактысы” туура келди. Биринчи жолку жоогазын ыңкылабында адам өмүрүнө кесепети тийбегени менен далай талап-тоноолор, өрттөп жиберүүлөр болуп өттү. Тунгуч ажобуздун качып кеткенине байланыштуу “айрылып” калдык. Шүгүр дейли, ал кишинин бир тал чачына зыян келбеди. Балдарынын да башы аман, иштери алгылыктуу жүрүп жатат. Акайыч болсо Москвадагы үлкөн окуу жайда студенттерге дарс окуйт. Ал тургай бараандуу сыйлыктарга да татып жатат. Майрам апчебиздин деле кабагы бүркөлбөдү десек болот. Кээде Бермет деген көкжал кызын ээрчитип алышып Германияга чейин саякаттап келишет. Бирок, айрым “эси” жок жаш балдар жумуртка менен ургулашып жибергени бираз копол көрүндү тигилерге. Шумдугуң кургур десе, ойлонгон ойду кыстаган турмуш кээде жеңип кетет турбайбы? Болбосо колдогу сумкелер “ойноп” кетпейт эле да бирөөнүн далысына карай…
Экинчи ирет кайталанган төңкөрүштүн “мааниси” мурункусунан көбүрөөк айрымаланды. Биринчиден 87 адамдын өмүрү алынды, жүздөгөн жарандар ок жешип, майып болушту. Энелердин көз жашы төгүлдү, жаш келиндер жесир, балдар жетим калды. Болгондо да өз өлкөсүндө, бөтөн жакка барбай мерт кетишкени өкүнүчтүү. Ошентип экинчи ажодон да качырып жиберип кутулдук. Анын деле балдары, бир туугандары, жандоочтору (качып кеткендер) күнөөсү үчүн жазасын эмдигиче ала элек. Сыртынан өмүр боюу кесилгендер болсо даңкылдап эле өмүрүн жигердүү өткөрүп жатышкан кези. Дале болсо алардын “оң сапаттарын” мактаган, жактаган ляппайчылар ойкута, кайкыта чабагандатып жатышканына эч нерсе дей албай “көшөрүп” отурабыз. Аларды “ак кийизге” отургузуп кайрадан шордуу элге хан шайлагылары келгендердин эңсөөлөрү негедир агылып баратат. Этегин тартып койчулардан кыймыл байкалбайт. Чамасы шыйт бергиси келип тургандай жыт бурулдап тургансыйт, атаганат…
Эми сөздүн ток этер жерине өтөлү. Ар кандай өңүттөгү бирикмелер, коомдор экинчи бийлик алмашуудан кийин өөрчүдү. “Мекен шейиттери”, “Айкөл Ала-Тоо”, “Апрель байрагы” жана башка майда-чүйдө бирикмелер тизиле баштады. Ошол чаңы асманга чыгып турган маалда бийликти мыкчыган Убактылуу Өкмөттүн тырп этерге алы жок болчу. Мындай абалда ар кандай ойт берме амалдар чырмалышып, эшик черткилеген эпчилдердин күнү тууду. Бакырганды билгендер, опузалаганга маштар капталдан качырышып ар кандай сыпаттагы иштерге мурдун тыгышты. Колуна тизгин тийгендер ошондойлордун аркы жээкке өтүшүнө “көпүрө” болуп беришти. Ошол тос-тополоң чыккан убакта кайдагы бир шектүү кайбарлар, колтуктан чыга калгандар шыбагага ээ болуп жатышты. Апрелчилердин саны барган сайын арбып баратты. Кызыгы, ал күнү окуяга катышпагандарга деле “сый” көрсөтүлгөндүгү боюнча далай фактылар булайып чыкканын билебиз. Айтор, Убактылуу Өкмөттүн билермандары тараптан кечирилгис каталар кеткендигин түштөн кийин баамдадык. Бирин-бири чукуп атышып, баарын элге өздөрү шардана кылышууда. Кекиртегин майлап, капчыгын калыңдаткандар уялбай этпей эле азыркы күндө да “сахнадан” түшпөй келатышат. Эки жаат болуп командага бөлүнгөндөрдүн жомогун уга берип кулактар тешилип бүттү. Учурда ошолордун калпыс иштерине калыс баа берилеби, кимиси чыныгы апрелчи, кайсынысы карышкырдын терисин жамынып алганын иликтөөгө мезгил келди.
Кеп чынынан бузулбайт демекчи, азыркы күндө бирикмелердин өзүндө бөлүнүп-жарылуу күч алды. Биринин этин экинчиси жегидей абал жаралды. Башында башчы болуп жүргөн, бирок шектүү кыймылы менен жаман көрүнүп калган Осунбек Жамансариевди да өз тобунан ылдый сүрүп түшүрүүгө мажбур болушкан. “Мекен шейиттеринде” да бир топ тирешүүлөр болгону ырас. Анткени ортодо пайда болгон “шыкакчылар” кандай да болбосун эптеп жик салууга умтулууда. Мээрбек Мискенбаевди, Алга Кылычевди болсо ашаткыдай кылып тебелеп салууга ык бергендер түркүн түстөгү “операцияларын” өткөрүүгө кызыктар. Анча-мынча колдоого ээ болгондор болсо шектүү кабинеттерди аңдышып, кандай тапшырма берилсе да аткарабыз деп суксуңдашкан учуру. Минтип отурушса ыңкылаптын чыныгы каармандарына доо кетиши турган иш. Айрыкча ызаага чөмүлгөн Бакиевчилер кырдаалдан пайдаланып, апрелчилерди бозала кылууга ыкчам киришишти. Негедир алардын кыймыл, аракеттеринен колоңсо жыт келгенин да эмнеге айтпашыбыз керек. Негизи ыңкылаптын башкы тиреги катары саналган апрелчилердин ордосун коңторуп салууга болгон коогалаң жөн жерден чыкпаган шекилди. Ал эми мээсине зак кеткен айрым оңду, солду ойногон “шалп этектер” мунун терең катмарына акылы жетпейт сыяктуу. Бир курсак тоюнат, жыртык кийим бүтөлөт, ал эми адам өмүрү кетип, кан менен орнотулган дөөлөттөр жоголуп кетсе кандай коркунучка кептелерине башыңар жетеби? Ошондуктан саясаттын куралына айлануудан этият болушубуз кажет.
Бейшемби, 2 Август 2018 - 10:08Мэрди эл шайласа кандай болмок?
Бейшемби, 2 Август 2018 - 10:35
Атаганат, тирүүсүндө сыйлашса болмок
19-майдан 23-майга чейинки аба ырайынын болжолу
Кыздаркан Келдибекова, ырчы: Эл аралык сынактарга сунуш түшсө баш тартпайм , кудайга шүгүр талантым бар..
Жогорку Кеңештин Төрагасы Асылбек Жээнбеков баштаган депутаттар Өкмөт башчысы Темир Сариев менен чек ара маселесин талкуулашты
Азимбек Бекназаров: “Атамбаев мага “силер саруулар апичеңер Отунбаеваны төрайым кылып алдыңар, банк акчаларын саткын Сариев менен бөлүштүң, силерге «сарууларга» жакшылык жок экен» деп кыйкырды
Бакыт Төрөбаев: Насыяны ГЭС жана чоң автотрассаларды курууга алса болот, бирок көчө чырактары үчүн эмес!
Жалал-Абад шаары муниципалдык менчиктен канча пайда көрдү?
Тажикстандык үч мигрант туулуп-өскөн айылын электр жарыгы менен камсыз кылды
Жооп калтыруу Жоопту жокко чыгаруу
Сиздин электрондук почтаңыз жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар белгиленген *
Жаңы технологиялар – Хай Тек (209)
Криминалдык хроника жана окуялар (5,571)
МАДАНИЯТ ЖАНА АДАБИЯТ (1,301)
Кыргызстан - ак илбирстердин мекени
Фото – Исмаил Исаков президенттик аппаратка кайсы кызматка барды? 0 ой-пикир | Август 31, 2018 жазылган
Кудай Атамбаевге оор сыноолорду берерин, ошого жараша улуу жеңиштерди да ыйгарарын унутпайлы 1 ой-пикир | Август 30, 2018 жазылган
Бабановдун Кыргызстанга кайтышына кимдер кызыкдар? 0 ой-пикир | Сентябрь 3, 2018 жазылган
Кожобек Рыспаевдин жүзү ачылды 0 ой-пикир | Август 31, 2018 жазылган
Эдил Байсалов: “Сооронбай Жээнбеков кыргыз президенттердин ичинен биринчи жолу Көз карандысыздык күнүнө коомдук-саясый элитанын кеңири бөлүгүн жыйнай алды” 0 ой-пикир | Сентябрь 1, 2018 жазылган
3 Сентябрь 2018, 12:59
“Де-Факто”: Асылбек Жээнбеков неге “серый кардиналга” айланган жок?
27 Август 2018, 18:02
Сагынбек Абдрахманов, экс-губернатор: “Алмаз Атамбаев Кыргызстанды дүйнөдөгү 10 эң кедей, жакыр Африканын мамлекеттеринин катарына киргизди”
26 Август 2018, 19:45
Саясаттан бизнес жасоонун устаты Болот Шер бозгундагы Бабановду жазга чакырып жатыптыр
26 Август 2018, 19:12
Элге батпай калган Абдил Сегизбаев менен Алмаз Усенов Ысык-Көлдүн кайсы жеринде жашынып, эс алып жатышат…
20 Август 2018, 10:31
Туйгуналы Абдраимов: «Аслан Сартбаев, сен эмне эле «биз Чүйлүктөр” дейсиң, сен Чүйлүк эмессиң, сен келгинсин! Кытайлар эч качан Чүйдү жердеген эмес”
3 Сентябрь 2018, 17:52
Атамбаев “буулукса” Жолдубаева “жомок” айтабы?
30 Август 2018, 9:25
Эгемендик – ченеми жок бак-дөөлөт
20 Август 2018, 11:35
“Независимая газета”: Бишкек менен Ташкент чек ара көйгөйлөрүн чечүүгө киришти
17 Август 2018, 17:36
Нурбек Токтакунов, адвокат: «Эмне үчүн беш жыл мурдагы ЖЭБди модернизациялоо долбоорунун сметасына тендер жарыяланды?”
17 Август 2018, 17:04
Биз баарын кыйратабыз! (Урээ-э…)
Бишкек шаары, Чүй проспекти, 130,
тел.: +996 (312) 93-03-37,
тел./факс: +996 (312) 62-27-09;
© Маалыматтык-аналитикалык портал www.kyrgyztoday.kg
Жарыяланган материалдар жеке колдонуу үчүн гана арналган.
Материалдарды колдонууга уруксат сайтка гиперссылка берүү шарты менен гана берилет.