ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky uk ceb ky ru ky ky ky ky ru ky ky ru hu ru ky ru ru ru ru ru ky ru ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ru ru ru ky ru ru ky ru ru ky ru ru ru ru ru ky ky ru
"Айат пресс", 17.09.09 - 3-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
- Азимбек мырза, сизди "бийликке сатылып кетти, Ак үйгө барат экен" деген кептер ого эле көп айтылууда ушунун канчалык деңгээлде чындыгы бар?
- Ак үйгө баруу оюмда жок. Бул тууралуу ошол кызмат бере турган тараптан сураш керек. Мен бийликке кызматка барамбы, жокпу ошол бийликтегилер айтышсын.
- Алдыда Кыргызстандан кандай өзгөрүүлөрдү күтөсүз?
- Өлкөбүздө эч кандай өзгөрүүлөр болбойт. Баягы эле коррупция уланат. Мамлекетти бир үй бүлө башкарат. Кандай келе атсак ошондой эле багыт менен кете беребиз. Чоңдордун алдым-жуттум жашоосу уланып, бийликтегилердин заманы өнүгүп атпайбы.
- "Оппозициянын күчү жок, ыркы кетип, колунан эч нерсе келбей калды" деп айтышууда. Сиздер да "өлкөдө эч нерсе өзгөрбөйт" деп кол куушуруп калдыңарбы?
- Азыркы заманда сын айтуу оңой иш. Ал эми бир нерсени ойлоп, аны ишке ашыруу абдан кыйын. "Оппозициянын ыркы кетти, колунан эч нерсе келбейт" деп оппозициянын мамилеси менен кылган ишин сындагандар өздөрү коомго эмне иш кылып, кандай жакшы нерселерди жасап атышыптыр. Ошолор биринчи өздөрүн сындап алса дейм. Ал эми оппозициянын алдыдагы жасай турган ишин, багытын убакыт көрсөтөт.
- Бир жарым ай ичинде төрөттөн каза болгон энелер боюнча эмне айта аласыз?
- №4-төрөт үйүнөн күлгүн курактагы төрт эненин каза болгону өтө өкүнүчтүү. Ата-эне, үй-бүлөсү "кош бойлуу кезинде ден-соолуктарында эч кандай көйгөй жок болчу" деп кан какшашууда. Төрөт үйүнөн бирөөсү төрөгөнгө чейин, бирөөсү төрөт маалында, бири төрөттөн кийин кан кетүүнүн негизинде каза болушкан. Бул өтө чоң ЧП. Жыл башында премьер-министр "саламаттыкты сактоо тармагында 2007-жылдан 2008-жылга салыштырмалуу төрөлгөн ымыркайлар менен энелердин өлүмү 18 пайызга азайды" деп отчет бергенде сүйүнгөнбүз. Парламентте бул фактыны айтканымда, коллегам Бишкекте эле эмес, Лейлек районундагы төрөт үйүнөн себепсиз жаш эне төрөттөн каза болуп, анын туугандары прокуратура, сотко да беришип, 5-6 ай өтсө да бүгүнкү күнгө чейин эч кандай реакция болбогонун кабарлады. Ошто мурунку жылы 6 айдын ичинде 3 жаш эне төрөттөн каза болсо, бул 6 айдын ичинде 16 эне каза болгон. Андыктан саламаттыкты сактоо системасын оңдоо керек.
- Ишине кайдыгер дарыгерлерге кандай чара колдонулса дейсиз?
- Бүгүнкү күнгө чейин башкы врач, анын орун басарлары, акушер-гинекологдор иштеп эле жатышат. Саламаттыкты сактоо министрлиги "комиссия түзүп, комиссияга тажрыйбалуу адистерди киргиздик, иштеп жатышат" дешти. Жок дегенде ал комиссия бир жумабы, бир айбы иштеп жаткан маалда башкы врачты, орун басарларын, акушер-гинекологдорду убактылуу иштен бошотуш зарыл эле. Комиссиянын чечими менен чындап эле врачтардын шалаакылыгынан кетсе мыйзамдуу түрдө иштен алып, бүт материалдарды прокуратурага бериш керек болчу. Учурда бары эле иш орундарында, каза болгондордун ата-энелери "дарыгерлер кечирим сурабай бизден качып жүрөт" деп арызданышууда.
- Акыркы жолу кыргыз тилинде жазылган кайсы чыгарманы окуп чыктыңыз?
- Кыргыз элинин атын алыска тааныткан, кыргыз эли эле эмес, дүйнө жүзү баалап, сыйлаган улуу инсан Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларын кичинемден сүйүп окуйм. "Тоолор кулаганда" деген романын окудум. Тилекке каршы улуу жазуучубуздун 80 жашка толбой дүйнөдөн өтүп кеткени бир топко кабыргамды кайыштырды. Бул роман жазуучубуздун акыркы жазган чыгармасы болгондуктан, Чыңгыз агабызды жүрөгү менен сыйлаган ар бир кыргыз жаран эртеби-кечпи окуса керек деген ойдомун.
- Учурда кыргыздар эмне себептен кыргыз тилиндеги китептерди окушпайт деп ойлойсуз?
- Бул дүйнөлүк глобалдашуунун таасиринин негизинде болсо керек. Мисалы, азыр компьютер аркылуу көлөмдүү чыгармаларды кыска убакытта окуп алсак болот. Ошондой эле азыркы жазуучулардын салмагынын жеңилдиги да терс таасирин берип жаткандыр. Антип айтсак да катуу тийип калбасын айтайын дегеним, тарбиялык мааниси бар чыгармаларды жазган жазуучуларыбыз, учурда жаштардын чаңкоосун кандыра албай жатат. Андыктан көп жаштар батыштын классикаларына көңүл буруп кетишүүдө.
"Кыргыз салтын, наркын билбегендер көп"
- ЖКда айрым депутаттар кыргыз тил маселесин көтөрүп, "көчөдөгү көрнөк, жарнактар бардыгы кыргыз тилинде жазылсын" деген талапты койгонун колдойсузбу?
- Албетте колдойм. Мамлекеттик тил болгондон кийин ар бир кыргыз атуулу улуттук тилибизди сыйлашыбыз керек. Бул биздин парз.
- Бирок, бийликтегилердин, өкмөт жетекчилеринин, депутаттардын айрымдары кыргыз тилинде так сүйлөй алышпайт эмеспи, буга эмне дейсиз?
- Алар бир сөз менен айтканда кыргыз тилин, тарыхын, маданиятын, наркын, салтын билбегенинин белгиси. Улуттук тилде сүйлөбөгөнү бүтүндөй кыргыз элин басынтып атканынан кабар берет. Булардын мындай тоң моюндугуна кыргыз эли өзү да чара көрсөтпөстөн көнүп алышканы чоң маселе болуп атпайбы.
- Электр энергиясын ноябрдан тарта маалы менен өчүрүү чечимин кабыл алышты. Ушул туурабы?
- Албетте, электр энергиясын маалы менен өчүрүүгө мажбур болобуз. Себеби, бизде отун-энергетика коопсуздугу жок. Кыргызстанды Япония, Швейцарияга айлантабыз деген романтикалуу кыял ишке ашпайт. Мына, Камбар-Ата ГЭСин куруп атышат. Бирок бул ГЭСтин бизге кереги жок. Аны эч ким албайт. Андан көрө экинчи ТЭЦ курсак болмок. Ондогон миллион доллар жөн эле күйүп кетип атат. Мисалы, жайкысын электр жарыгын эл көп колдонбойт, ал эми кышында суу азайып, электр энергиясын өчүрүп турууга туура келет. Мындай абалда Камбар-Ата ГЭСинин кимге кереги бар? Дагы бир айта кетчү жагдай Кара-Кечедеги жылуулук станциясын иштетип, түштүккө карай темир жол куруп, ал жактан сапаттуу таш көмүр ташып, ТЭЦтерди иштетүүбүз зарыл. Мындай нерсе экономикабызга да, социалдык абалга да оң таасир бермек.
- Учурда Өзбекстан тарап менен газдын баасын арзандатуу сүйлөшүлүүдө. Сиздин оюңузча өзбек тарап газдын баасын арзандатышы мүмкүнбү?
- Жок, арзандатууга эч кандай себеп жок. Эгерде биз өзүбүздүн жер астында жаткан 30 милиард тонна көмүрдү иштетсек, анда газдын кереги жок болмок. Биз андай эмгек кылуунун ордуна Казакстандан бир миллион тонна көмүрдү сатып алып атабыз. Бул өзүбүздүн жаратылышыбыздагы кен байлыгыбызды орду менен пайдалана албаганыбыздын азабы болуп атпайбы.
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
ДҮЙНӨНҮ ТҮРӨ КЫДЫРГАН РАЙКАН АЛКАНОВ
Чек ара, аскер аба базасы жана кордолгон кыргыз
"Мончоктой кыздан качкан болбойт"
"Ашказан, он эки эли ичеги жарасы жугуштуу"
Акын менен сүрөткердин мейкини чексизби?
Аргымагың менен арышың кең!
Тоок жебей томураң кал!
"Мага үйлөнүүгө али эрте"
"Үлпөт тоюм жомоктогудай өтөт"
"Нышанбек Кочкоровдун уулу эмесмин"