krc ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky tt ru ky ky ky ky ky ky ky ru mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ru ru ky ru uk kk ru ky ky ru ky ru ky tt bg ky ru ky ru tt ru ky ky ru ky ru ky ky sah ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Ачык саясат", 29.05.09 - 11-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
КИНО ИШИН ДОКЕМ МЫЙЗАМГА САЛДЫ
Д.Садырбаевдин кесиптеши, УТРКнын Көркөм Кеңешинин төрагасы:
- Сиз Дооронбек Садырбаев менен качан таанышкан элеңиз?
- Мен 1971-жылы "Кыргызтелефильмге" келгенде ал киши ушул жерде режиссер экен, "Кнопка" деген фильмди тартып жүрүптүр. Ошондон бери 20 жылдай - телевидениеден кеткенче - бирге иштеп калдык. Ал киши кыска жана толук метраждуу кинолорду тартчу.
80-жылдары экөөбүз Владимир Федоровдун сценарийи боюнча Кант районундагы Ваккер деген башкарма жөнүндө документалдуу фильмди тартканыбыз эсимде. Докем ар тараптуу талант эмес беле: режиссер, актер, диктор, оператор да. Фильмди тартып бүтөөрдө Докем чоң жумуш менен Кыргызстандан башка бир өлкөгө кетип, ишти мага ишенип берген эле. Ал адамдарга аябай ишенчи. Иштешкендер да аны сыйлачыбыз. Арабызда кино тарткан бир гана адам Докем эле. Тагдыр ошол экен - ошол фильмде гана бирге иштешүүгө туура келип, башка иштеше алган жокмун. Анын үстүнө Докемдин өзүнүн Алик Сайфулин деген оператору бар болучу. Кийин Үсөн Жээнтаев менен иштешти. "Кыргызтелефильмге" бир аз директор да болуп калды.
- Адам катары Докемдин эмнелери эсиңизден кетпейт?
- Докем оригиналдуу адам эмес беле, орусча айтканда бирге жүрүп жадачу эмессиң. Маданий деңгээли бийик болчу. Кыргыздын каада -салтын аябай жакшы билчи. Орус тилин да чагаар эле. Мен акыркы жылдары "Кыргызфильмдин" директору болуп калдым. Абалыбыз аябай оор эле, акча берилбейт. Анан кагаз жазып алып, Докеме барам. Ал киши биздин арызды комитетте караттырып, ал жактан каржы министрине киргизип, айтор бизден кем эмес түйшүк тартып жүрүп тигил же бул тартыла турган тасмага эптеп акча бөлдүртөбүз. Союз кулагандан кийинки абал өтө оор эле. Анан Докем "Кино жөнүндө" мыйзамдын 2002-жылы Жогорку Кеңеште кабыл алынышына зор мээнет сиңирди. Мында да Докемдин эмгеги эч нерсеге теңегис эле. Коңшу республикалардын киностудиялары маданият министрлигине, айрымдары телевидениеге кошулуп кетип, бизде гана ушундай мыйзам кабыл алынган болучу. 2003-жылдан баштап мыйзам иштей баштаганда Дооронбек Садырбаевге ыраазылык айтып коелу, студиядан жыт чыгарып коелу деп чакырсак, ал киши менен бирге убагында Кыргызстандын Компартиясынын биринчи катчылары болушкан Т.Усубалиев менен А.Масалиев, ЖКнын ошондогу спикери А.Эркебаев, депутат А. Мадумаров ж.б. бир топ кызматкерлер келишиптир. Негизи Докем проблемаларга кызыгып, аларды тезирээк чечкенге ынтызар эле. Кийин ал киши саясатка аралашкандан кийин чыгармачыл байланышыбыз солгундап калды.
Дооронбек Садырбаев кыргыздын документалдуу, кыска жана толук метраждуу көркөм фильмдеринин, фильм-концерттерди тартуунун чебер устаты, кино өндүрүшүнүн мыкты уюштуруучусу катары эсибизде калды. Ал эми адам катары анын коомдогу орду эч нерсе менен алмаштыргыс.
РЕЖИССЕРДУН ДУЛДУЛУ ДООРОНБЕК ЭЛЕ
КРнын эл артисти, Ч.Айтматов, М.Рыскулов атындагы эл аралык сыйлыктардын ээси:
- "Акбаранын көз жашындагы" Базарбайдын ролуна тартылганыңыздан баштайлы.
- Анда Ош кыргыз драма театрында иштеп жүргөн кезим, 1988-жылдын апрели. "Кыргызтелефильмден" Төлөгөн Сыдыков деген режиссер "Сизди Бостондун ролуна кино пробага чакырабыз, Бишкекке келиңиз" деп калды. Келдим. Советбек Жумадылов Базарбайдын ролуна тартылмак болуптур. Тартышты, көрүштү. Кайра Ошко кеттим. Анда Докем менен саламдашып койгонубуз болбосо мамилебиз деле жок болучу. 1-май күнү Докем өзү чалып калды, "2-май күнү келип кал, сен кайра Базарбайдын ролун ойной турган болдуң" деп. Аэропортко келсем эл көп, билет жок. Ары-басып, бери басып жүрсөм, Таш-Көмүргө "Икарус" автобус жөнөп жатат, тобокел деп ага отуруп алдым, себеби ал шаардын прокуратурасында таанышым иштечи эле- ошол бир нерсе кылып Бишкекке салып жиберер дедим. Келсем ал "биз менен майрам тоспосоңуз сала албайт экенмин" деп тамашалайт. Майрамды белгилеп, кечке маал Бишкекке бара турган КамАЗга салып, айдоочусу өзбек жигит экен, мени аябай дайындады. Ала-Белге жетсек кар лапылдатып жатат, мен көйнөкчөн чыгып алган элем. Артист экенимди, "Мен Тянь-Шань" деген киного тартылганымды айтып, экөөбүз ынак болуп алдык. Айдоочу мага бир курткасын берип, экөөбүз түндө жанаша жатып ашууда уктадык. Таңкы төрттө ашууну ашып, 8-9да студияга кирип келдим. Жүдөгөн кебетемди көргөн Докем "Жок, жуунуп-тазаланбай эле кой,ушул бойдон Базарбайдын пробасына тарталы" деп алып жөнөштү. "Мен Бостонго эмес белем" десем, "Актер деген иттин ролу берилсе да ойнош керек" деп койду. Ошентип мен Базарбайды, Советбек Жумадылов Бостонду ойноп калганбыз.
- Карышкырлар, бөлтүрүктөр менен киного тартылуу өзгөчө болсо керек...
- Акбара менен Ташчайнарды Москва алдындагы бир зоопарктан алып келишиптир. Акбарасын Маша, Ташчайнарын Саид- деп чакырчыбыз. Мындан сырткары дагы жапайы 3 карышкыр капаста камалып турчу. Кинону Алайдын Жошолу деген айылынан тартканбыз. Бөлтүрүктөр дал ошол май айынын этегинде туулду. Үңкүрдөн алып чыгып, коюнума салат эмесминби. Көзү ачыла элек бөлтүрүктөр жылуу коюнумдан эмчек издеп итиркейимди келтиргеничи. Кийин тез эле торолуп, бизге үйүр болуп алышты. Беш карышкыр бир күндө бир кой жейт, 20-30 чыгармачыл адам 2 күндө бир кой жейбиз. Өзүбүздүн 100гө жакын бир короо коюбуз, чабаныбыз бар эле.
Докем режиссердун дулдулу, мээнеткечи эмес беле. "Примасын" дембе-дем чегип, артынан кофесин уурттап, иштин жүрүшүнө улам бир жаңы нерселерди сунуш кыла коюп иштечи. Аба-ырайынын, табияттын ар бир учурун, турмуштун ар бир керектүү эпизодун байкай калса учурду өткөрбөй тарттырып калчы. "Акбаранын көз жашы" алгачкы сценарий боюнча бир сериялуу эле болуш керек эле, бирок Докемдин жанагындай мээнеткечтигинен 2 сериялуу болуп кетти. "Чыкемдин подтекстте эмне ой айтайын дегенин ачып беришибиз керек" деп өзү жашаган боз үйүндө текстин колунан түшүрбөй жүрдү.
- Докемдин купулуна толбогон учурлар болдубу?
- Базарбай менен Бостон урушкан жеринде менин урганым анча жакпай жатса керек, акырын басып келип, кулагыма шыбырап жатпайбы - "кулак түпкө катуу эле ура берчи, ачууланса мен жооп берейин" деп. Айтканындай эле катуу уруп жибериптирмин, Сокем турган ордунан бир чимирилип барып жыгылганда жерде жаткан кирпичке кабыргасынан тийип, аябай эле оорутуп алыптыр. Ал да ачууланып, мени далыга тепкенде, сууга 50 метрдей агып барып, этек жакта бакан тосуп турган жигиттер алып чыгышкан. Май айында сууга агыш ден соолукка опурталдуу да. Милициянын начальниги кийим ооштуруп жатсам пияла сунуп жатпайбы. "Бул эмне?" десем "Ичип жибер, оорубайсың" дейт. Көрсө таза спирт экен. Экинчи дублда дагы агып барып, анан чыктым. Дагы бир пияла сунду. Анда Сокем айтып атат: "Өзүң эле жылый бересиңби" деп.
Докеме Базарбайдын тумагы да жакпай койду, "өтө эле жаңы экен, бир нерсе кылып алмаштыр" деп суранды. Ошол убакта жайлоого мал көчүп жаткан убак эле. Жолго чыгып, чабандарга "жаңы тумакка эски тумак алмашкыла" десем баары таң калып болушпайт. Аягында бир жаш жигит макул болуп, "үстүнө козу кошуп берейин, байке" десе болобу. Кийип барсам Докем көрүп эле "Эми накта Базарбай болдуң" дейт. Бирок тумактын сырты окшошкону менен ичи кийилгенден бери жуулбаса керек, жыты бир аңкыйт деңиз. Дарыяга алпарып өзүм жууп, кургатканым эсимде.
Базарбайдын аялы Көктурсундун ролун Жамал Сейдакматова ойнойт эмеспи. Аны да башка камчы менен чапкан жерим бар. Эртең ошол сцена тартылат дегенде эже айтат, "аябай эле чаба бер" деп. Көрсө чачтарынын арасына байпак-сайпак, чүпүрөктөн калыңдап ороп алыптыр.
- Карышкыр көтөрө качкан Кенжеш кимдин наристеси эле?
- Жошолу айылынын бир кызы Көк-Жаңгакка турмушка чыгып, ошол жазда төркүнүнө барып калыптыр. Көп балдардын ичинен ошол тандалган. Өзү да ит, карышкырдан коркпогон тайманбас бала эле. 2008-жылы драмтеатрга мени издеп келип калыптыр, учурашып кетейин деп. Азыр апасы экөө Чимкентте жашап, иштешет экен. Зыңкыйган жигит.
- Докем менен дагы кайсы кинолордо иштештиңиз?
- Докем менен иштешкен жыл мен үчүн ак жолтой болду десем болот. Алайда киного тартылып жүрсөк мага "Кыргыз Республикасынын эл артисти" деген наам берилиптир. Аны тоодо жүрүп кайдан укмак элек. Ошко үйгө келип угуп жатпаймынбы. Барсам, Докем барбалаңдап сүйүнүп, куйруктуу кызыл козу сойдуруп куттуктаган. Райкомдун секретарларын чакырып койсо керек, алар Гүлчөнүн мейманканасына алып келип сыйлашты. Ошол эле жылы Үсөн Ибраимовдун "Куугунтук" деген киносуна Баткенде тартылдым. Кийин "Кербез" деген кинодо Токтогулдун ролуна тартылдым Байтик, Алчалуу айылдарында. 5-6 ай жашаган жерим "Пишпек" мейманканасы, өзүмдүн туулуп-өскөн жерим болсо Чүй. Анан ойлонуштуруп, ошол жылы Бишкекке драмтеатрга которулуп келдим.
Кийин Докемдин 6 сериялуу "Кайран эл" деген киносуна да тартылып бирге иштешүү бактысына туш болгом. Кыскасы, Докем кийин өзү айткандай, "депутатка бекер аралашып кетпегенде" дагы көп жакшы кинолорду тартмак экен. Докем дүйнө салганда Сонун жеңем "арстаным, жолборсум" деп кошконун буга чейин угалек болчумун-мында бир тан бердим. Чынында эле Докем жашоодо болобу, саясатында болобу, кинодо болобу - жолборс мүнөз шер адам эле.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Эртең Ала-Арча көрүстөнүндө белгилүү коомдук-саясий ишмер
ДООРОНБЕК САДЫРБАЕВДИ эскерүү аземи өткөрүлөт
Жети талапкерди жеңилдеткен Жеңишбекти безилдеткен сынак
Акунов аксакал "акжолчуларга" нааразы
Жөө жүрүш токтоп, ачкачылык башталды…
"Түркиядан ала турган сабак көп"
Эркин Алымбеков, "Ата Мекен" партиясынын төрагасынын орун басары:
"Каркыраны казактарга тарттырып, эл Турукка бара албай калды"
Эл элесинде, саясат сересинде
Дооронбек Садырбаевдин өмүрлүк жубайы Сонунбүбү Көлбаева:
"Тагдырдан тапкан байлыгым эле?!."
"Өзүбүздүн кыргыздардан запкы жегени арманга салат"
КИНО ИШИН ДОКЕМ МЫЙЗАМГА САЛДЫ
"Доке өзүнүн баасын, чыгармачылык кудуретин билчү"
Кайдыгерлик-калктын кайгысы, акылдын тайкысы
Кыргыз Республикасынын Президенти К.С.Бакиевге,
Кыргыз Респбликасынын премьер-министри И.В.Чудиновго
Намысты козгоор ыр саптар
"Жеңил-желпи музыкалар дүйнө боюнча көйгөй жаратуучу маселе"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?