hbs_cyr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky bg ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ky mn ru ky ru ky ru ky ru uk ky ru ky ru ru ky ky ru uk ky ky ru ru bg ru ky ky ky ru be ru kk ru mn ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Алыкул Осмоновдун туулган күнүнүн 95 жылдыгына
ТОЛКУНДАРДА КАЛГАН АКЫН ЖҮРӨГҮ...
Кыргызымдын бешенесине жаралган чыгаан уулдарынын бири Алыкул акын тууралуу сөз болгондо эле бир өкүнүч жүрөгүмө тык дей түшөт. Ал - улуу акындын керээз-мурасыбы, билбейм. Балким биздин муундун калемгерлери ойкуштатып-кайкыштатып, ойдолотуп отуруп жазып салмак, асти Алыкул аба антип "жөн эле" жазмак эмес. Колундагы калеми бекер шилтенмек эмес акындын. Ал: "Көп ыйлабай капаланбай көөмп кой, Ысык-Көлдүн толкун чачкан боюна" деп жөн эле толкундап кеткенден улам жазбаганы анык.Муну ыр килемин токуган колундагы жарагы - калемине айтыптыр. Калеми менен сырдашып, калемине сыйынган акындын эң бир олуттуу өтүнүчүн бирибиз баамдасак, бирибиз баамдабай келебиз...Керээз кимдир бирөөгө түз айтылбаган соң, ыр сабынан чыга албай калып калган өңдөнөт.
Эми, пендечиликте көп нерсенин өөдө-ылдыйы, кемтик-сөлтүгү болуп келген, боло берет. Ошол үчүн пендебиз да. Эгер, төрт тарабыбыз келишип, оозубуздан чыккандын баары орундалып турса, анда периште болуп көктө учуп жүрмөкпүз го. Пенде менен периштенин айырмасы мына ушунда белем. Алыкулдун керээзин да ушинтип пендечиликке ыйгаруудан башка арга жок.
...Алыкул Ысык-Көлдү жанындай сүйүптүр! Эмесе, акындан кийин деле канчалагандардын көөнү түшпөдү дейсиз касиеттүү көлүбүзгө. А бирок, Алыкулдай сүйүп, Алыкулдай ырдай алган жок го, жаныбарды! Анан калса, акындын чыгармачылыгын аңдап отурган адамга анын чыгармачылыгынын толкуп-ташып турган мезгили да дал ушу касиеттүү көлдүн жээгине байыр алган жылдарына туш келиптир. Мына, акындын дүйнө салганынан бери алтымыш жылга аяк басса да, анын сүйгөн көлүнүн ар бир толкуну Алыкулдун лирикаларын али күнчө шыбырап, шоораттап, шартылдап, бууракандап, күңгүрөнүп келет...
Кыргыз поэзиясынын асманындагы чолпон жылдыздарынын бири болгон Алыкулду көрбөсөм да, анын замандаштарынын эскерүүлөрүн дайым окуп келем. Ошолор боюнча акынды түнт, балким өзүмчүлбү деп да ойлоп кеткейсиң. А бирок, ырларын окуй отуруп, андай ойду алыс ыргытасың. Жаздын ак жаанындай шатырап, жыбыраган миллиондогон толкундар менен куушуп ойноп күмүш күлкү чачат. Аны менен акын көбүктөнүп, ээ-жаа бербеген сезимин жанындагыларга чыгарбай, өзү менен өзү алек болуп өткөндөй, эч кимге милдетин артпагандай.
Алыкул акын тууралуу мен деле башка замандаштарыма, адабият күйөрмандарына окшоп көп толгонуп келем. Ал эми бир ирет улуу акын баскан жерге барып, анын рухуна да жолуккандай болгонумду ичимде катып жүрөм... 95-жылдары болсо керек, Көлгө, Чолпон-Атага барып эс алып калдык. Дал эле Алыкулдун мезгилинде санаторий болуп турган имаратка кечке маал жетип барганыбыз эсимде. Бизди ал жерден балдар санаторийинин башчысы, врач, акын Таңатар Кашенов агай көлгө беш кадамдык жердеги кичинекей коттеджге жайгаштырды.
- Мына, ушул жерде Алыкул акын өзүнүн өлбөс-өчпөс чыгармаларын жазган. 1946-47-48-жылдар болсо керек...- дейт Таңатар аба.
...Апакай шыңга бойлуу кайыңдардын улам биринин боорун сылап, андан ары көөлгүп жаткан көлгө тойбой көз чаптыра түмөндөгөн суроолорду жаадыра бердим, ичимден. "Силер алп Акынды көргөнсүңөр да, кандай эле ал киши, кандай эле?.." Суроолорума жооп алалбай уктап кетипмин. Капысынан мени бирөө акырын өйдө көтөрүп бараткандай болуп ойгонуп кеттим. Ооба, жер кадимкидей кыймылдагандай болду. Кулагыма кимдир бирөө ыр окуп аткандай ыргак угулду...Отура калып, эки жагымды карап, тыңшасам, жанымдагылар тынч, мемиреп уктап жатышат. Бир гана терезеден ары шырпылдаган дабыш угулуп, кимдир бирөө басып жүргөндөй, күңгүрөнгөндөй... Жүрөгүм дүкүлдөп, анын Алыкул экенин, акын ыр издеп, ыр окуп, ыр жазып жүргөнүн туюк сезим менен туюп аттым. Ошол отурган калыбымда акынга куран түшүрүп, бетима бата тарттым...
Балким башкалар ишенбес, а бирок, Чолпон-Атадагы ошол түнү Алыкулдун өзү менен болбосо да, акын сүйгөн көл жээгинде калган анын бууракандаган сезимдери менен бет келиштимби деп ойлоп келем...Улуу акындын улуу руху, көлгө деген улуу сүйүүсү, сезими алиге чейин өчпөй, жоголбой келгенине ошондон бери биротоло ишенип алдым. Анан да, Чолпон-Атада 1948-жылы Пржевальскийге жазган ырында:
"Сага окшоп көл боюнда атым турса,
Эмне арман?..Муштумдай бир кара таштан" деп ичтен сызып койгон саптары көкүрөгүмө коргошундай болуп уюп турат. Акын руху дале ак кайыңдарды аралап, өзү сүйгөн Ысык-Көлдү бойлоп, толкундар менен кошо ойноп, сырдашып, муңдашып, "бир четин мүлдө кыргыз көтөрө алгыс" ыр килемин дале токуп жаткандай сезилет. А балким, акын жүрөгү толкундарда түбөлүк калып калгандыр...
"КЫЙНАЛДЫК, КЫРГЫЗСТАНДАН КАЧАБЫЗ" ДЕБЕГИЛЕЧИ...
00-69. Мен Оштук жигит менен сүйлөшөм. Бирок, азыркы кырдаалда экөөбүз тең кыйналып жатабыз. Кыргызстандан башка жакка качып кеткибиз келет. Ким күнөөлүү билбей жатабыз. Ажырагыбыз да келбейт.
Бир караганда кадимки эле смстердей көрүнгөнү менен, Айназик менен Калмураттын сөздөрү мени терең ойго салып таштады. Баамымда, Айназик Чүй, Көл, Нарын же Талас тараптан өңдөнөт (түндүк-түштүк деп айткым келбей турат).Ошон үчүн "оштук жигит" деп айтып жатат да. Оштук менен сүйлөшсө эмне экен, оштук жигитти сүйсө эмне экен? Бул жерде кыйналгыдай эч нерсе жок. Сүйүшкүлө, сүйлөшкүлө!
Айтайын дегеним, кыргыз кыйналып турат азыр. Кыргызстандын "тиги тарабы, бу тарабы" деп биринен бирин өйдө коюп же ылдый коюп айтууга болбойт.Бүтүндөй республика кыйналып, экономикабыз эңшерилип турган мезгилде силер - жаштар "башка жакка качып кетебиз" дегениңер не?! "Кыйналдык" деп эле кете берсеңер, тээ Улуу Ата Мекендик согушта тылда калган Кыргызстандын таз кейпин киебиз го. Жаш балдар менен кары-картаңдар калып калсак, мына ошондо биротоло кыргыз эли кургуйга кулап түшпөйбү.
"Ушундай абалыбызга ким күнөөлүү" дейсиңер. Ошону билбей башыбыз маң болуп отурбайбы. "Бийлик күнөөлүү" деп бир эмес эки жолу Ак үйдү алып, анда отургандарды жети атасы көрбөгөн жерге жеткире кууп салдык. Экинчи келгис кылып, келсе эле көзүн чукуп, колун кишендеп зынданга таштайбыз деп ызырынып отурабыз. "Силер кыргызды итке мингизип таштадыңар!" деп аянтка чыккан силердей эле азаматтар окко учуп, анын артынан Ош, Жалал-Абад отко куйкаланып,ызы-чуу, өкүрүк Кыргызстанды чулгап жатып калды. Башта да кичине, иттин белине минип жүрсөк, эми ошол иттин куйругунан ылдый шыпырылып түшүп, как жерге "так" этип отуруп калганыбыз жалганбы!
Отуруп-отуруп эстеп кетем да өткөн жылдарды. Азыркы депутат, а кездеги экономика, каржы министри беле, алиги Акылбек Жапаров деген жигитибиз, ошол ХИПК деген программаны аябай жактырып, ошого киребиз деп чамынганы эсиме түшө берчү болду. Чунак баланын көзү ачык окшобойбу! Анда "ХИПКке биротоло жардыланган өлкөлөр кирип, акыры кул болуп калат эй!" деп асман-айдан түйүлүп болбой койгонбуз. А жылдардан да бу жылы, абал оорлоп кеткенин кантип танабыз. Кул болбосок да, көрүнгөндүн көзүн карап, эшекченди ээрчип, деңиздин аркы өйүзүндөгүлөргө телинип атканыбыз жалганбы.
Кыргыздын башына түшкөн кыйынчылыкка мен күнөөлүү эмесмин! Азыр кимден сурасаң да ушул жоопту аласың. Эч ким күнөөлүү эмес. Кудайы момун мен эмес, күнү-түнү мүшөктөп акча жегендер да этегин кагынып тура калышат. Кыргыздын так жүрөгүн мээлеп туруп аткандар да, кыргызды тирүүлөй куйкалап туруп көмгөндөр да өздөрүн апакай сезишет. Кантели, бу жалган дүйнөдө Конституцияны экинчи-үчүнчү гана эмес, миң бир ирет кайра жазып чыксаң да,чыркыраган чындыкка жеталбайт окшойбуз, биз - кыргыздар. Ошондуктан, силер күнөөлүүлөрдү издеп убара болбогула. Адам өмүрү ансыз деле кыска. Ачып көздү-жумгуча жалындаган жаштыгыңардын жашыл өңү бозоруп, кызыл өңү кыярып кетерин унутпагыла. Шашылып жашагыла, сүйүшкүлө, бири-бириңердин кадырыңарга жеткиле! Бири-бириңерди жакшы көрөсүңөрбү, анда турмуштук кыйынчылыктарды шылтоолоп ажырашып кетпегиле. Кыйынчылыктарды жалгыздап жеңе албайсыңар, а экөөлөп көтөрсөңөр - жеңил болот. Андан көрө, ата-энеңерди кубантып, той түшүргүлө. Мейли, иномаркаларга кызыл-жашыл-сары шарларды тагып, сөөлжандай чубалган лимузинди жалдабасаңар да, эң кымбат кафелерде 200-300 кишиге тай союп табак тартпасаңар да, ак сүйүүнү даңазалап, чын пейилиңер менен жакындарыңарга чай бергиле. Ак жоолук салынып, апакай келин болуп, апаңа жүгүнүп тур, Айназик! Ата-энеңердин батасын алсаңар, кыргыздын арбагы көтөрүлөт. Бата менен агарып-көгөргүлө!
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Текебаев менен Кулов Астанага
Кыргызстан кландардын жана криминалдардын барымтасында
Отунбаева ЕККУнун жыйынына катышат
"Мекен шейиттери" кечирди, "Ата-Журт" баатырларды тааныды
"Текебаевди, Сариевди, Байболовду, "Ата Мекенди" коргосом жакшымын, а "Альфага" келгенде эл душманы боломбу?"
"Кыргыз бир бүтүн эл экенин Оштогу кандуу согуш далилдеп койду"
сороктошкон Убактылуу өкмөттүн мүчөлөрү уят болду"
Байболовду, "Ата Мекенди" коргосом жакшымын,
Жалал-Абад облустук телерадио компаниясынын башкы директору:
"Камерамды талкалап, өзүмдү сабаганына
ТОЛКУНДАРДА КАЛГАН АКЫН ЖҮРӨГҮ...
"Урматтуу Өмүрбек Токтогулович Бабанов,
"...өз сүйүүмдү сактап калыш үчүн бардык нерсеге барышым мүмкүн"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?