bg ky fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Кумтөрдүн" күндөрү менен түндөрү
КЕН ЧЫККАН ЖЕРДИН ЖАЙГАШУУСУНУН ЖАНА ӨНҮГҮҮСҮНҮН КЫСКАЧА СҮРӨТТӨЛҮШҮ
Кумтөр - Ысык-Көл областындагы Кыргыз Республикасынын борбору Бишкек шаарынан 350 км, Ысык-Көл көлүнөн түштүктү көздөй 60 км, Кытай чек арасынан 60 км аралыкта жайгашкан ири алтын кени чыккан жер. Орто Тянь-Шандын чыгыш бөлүгүндө деңиз деңгээлинен 4000 метрге жакын бийиктикте, Петров көлүнөн башат алган бирдей аталыштагы дарыянын башталган жеринде жайгашкан дүйнө жүзүндөгү өтө бийик тоолуу кен чыккан жерлердин бири болуп саналат. Кумтөр дарыясынын үч негизги куймасы бар: Арабел дарыясы, Лысый агын суусу, Чоң-Сарытөр дарыясы жана Петров көлү. Тарагай дарыясын көздөй түндүк-батыш тарапка оогон бул көл Петров мөңгүсүнүн таманында жайгашкан. Бул дарыя Сырдарыяга кошулган Карасай дарыясынан батышты көздөй Нарын дарыясына куят, ал эми ал, өз кезегинде, Арал деңизине барып куят. Ошентип, тоокен ишканасы Кумтөр дарыясынын бассейнинде, 233 чарчы км түзгөн аймакта жайгашат. Кумтөр активдүү кыймылдагы мөңгүлөр жакта жайгашкан. Жанында ага жакын турган 5 мөңгү бар: Петров, Лысый, Давыдов, Сары-Төр, Борду, алардын жалпы аянты орто эсеп менен 100 чарчы км.
ТЭН боюнча алгачкы сметалык баа 276 млн АКШ долларын түзгөн. Бирок иш жүзүндө комбинаттын курулушуна $ 452,2 млн кеткен. ("Килборн" фирмасы иштеп чыккан ТЭНге ылайык, долбоор боюнча капиталдык чыгым $ 270,6 млн түзүшү керек эле, бул жерде баалоонун тактыгы 10 % түзгөн). Бирок финансылык аспект жагы, 1992-жылдагы Генералдык келишимдин шарттарында Кыргыз Республикасына төлөмдөр алтындын алынышынан эмес, кирешеден алынары каралгандыгында турат. Ошондуктан казып алуу үчүн кеткен чыгымдардын кандай болсо да көбөйүшү (чыгым акталса да, акталбаса да) чындап келгенде кыргыз тараптын кирешесин азайткан. (Иштелип чыккан ТЭНге ылайык, кен чыккан жерди иштеп чыгууга кеткен бардык убакыт ичинде, 10-15 % инфляция болушун эсепке алуу менен, өздүк наркы бир унцияга 148 $ тегерегинде эсептелген, бирок 2007-жылдагы компаниянын расмий отчетунда Кумтөр алтынынын өздүк наркы бир унцияга 551 $ түзгөн. Мында Кыргыз Республикасынын кызыкчылыктарына каршы, болгону өздүк наркын жана өндүрүштүк чыгымдарды жогорулатуу боюнча тенденция Лондондун метал биржасындагы алтындын өсүүсүнө пропорциялуу экендиги көрүнүп турат). Андан сырткары, 2006-жылдын 18-майында тоо инженерлери О. Дуйшеев жана Ш. Мамбетов даярдаган Кумтөр кен чыккан жердин ишмердиги жөнүндө Справкада көрүнүп тургандай, ТЭНди түзүү учурунда каражаттардын жумшалышына сырттан дагы бир көзөмөлдүн болбогонуна байланыштуу, бир гана кыйыр жана күтүлбөгөн чыгымдардын эсебинен каражаттын ашык жумшалышы 79,3 млн АКШ долларын түзгөн, мисалы эле, мезгил мезгили менен жүргүзүлүүчү экспертиза жана консультацияга 12,4 млн АКШ доллары сарпталган.
Ошентсе да, 1997-жылдын 16-декабрында № 737 токтому менен Кыргыз Республикасынын Өкмөтү Кумтөр алтын өндүрүү комплексинин курулушуна кеткен факт жүзүндөгү чыгымдарды текшерүү боюнча комиссия түзгөн. Жарым жылдык финансылык текшерүүдөн кийин 1998-жылы 15-июлда № 470 токтому менен Кыргыз Республикасынын Өкмөтү кумтөр алтын өндүрүү комплексинин курулушуна факт түрүндө кеткен баа, 1994-жылы 31-майда Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекиткен ТЭНдин эсептелген чыгымдарынан 175,6 млн АКШ долларына же 1,6 эсеге ашык, 452,2 млн АКШ долларын түзгөндүгү менен макул болушкан.
Генералдык келишимге ылайык "Кумтөр" долбоорун башкарууну "Кумтор Оперейтинг Компани" туунду ишканасы, Долбоорду иштетүүгө кеткен жылдык чыгымдын 5 % түзгөн акыга жүргүзөт, ушуга байланыштуу, ал чыгымдардын артышына түздөн-түз кызыкдар болот.
Чыгымдарды арттыруунун дагы бир мисалы болуп узак мөөнөттүү кредиттерди алуу эсептелет. Анткени, мисалы, цианид төгүлгөндөгү жана карьердин урашы сыяктуу авариялардын болгонунан кийин кен иштетүүгө инвестиция кылуу коркунучтуу экенине карабай, 150 млн АКШ доллары суммасында ЛИБОР +2,9 % ставка менен 3 жылдык кайра жаңыртылуучу кредит берүү менен, Европа кайра конструкциялоо жана өнүгүү банкы 2010-жылдын ноябрында Центерра Голд компаниясына кредит берүү жөнүндө чечим кабыл алат. Кайра жаңыртылуучу кредитте кредитор акчанын суммасын сураганына жараша берет. Депутаттык комиссиянын материалдарынан көрүнүп тургандай, бул кредит пайдаланылган эмес, бирок ага пайдаланылбагандыгы үчүн 0,9 млн АКШ доллары төлөнүп берилген.
Кайра каралган Инвестициялык келишимдин 4.3-пунктуна ылайык КГКга берилген акционердик займ түрүндөгү ар кандай инвестиция жана бардык башка Долбоордук Компанияларга берилүүчү келечектеги инвестициялар (займ түрүндөгү же башка түрдөгү), Инвестор же анын башка туунду компаниялары тарабынан берилиши мүмкүн болгон, Инвестициялар жөнүндө Мыйзамга туура келген инвестициялар деп эсептелет да жана ага ушул Келишимде каралган инвестициялык жеңилдиктер берилген Инвестордун инвестициясынын бир бөлүгү болуп калат. Бул Кыргыз Республикасына пайдасыз, анткени талаш-тартыш же арбитраждык чечүү жаралган учурда инвестициянын суммасынан Долбоордук компаниялардын талап кылуучу суммасы келип чыгат.
Дүйнөлүк тажрыйба көрсөткөндөй, материалдарга жана жабдууларга болгон сатып алынуучу бааларды жогорулатуу жолу менен жасалма түрдө чыгымдарды көбөйтүү трансулуттук компаниялардын кеңири жайылган ыкмасы болуп эсептелет, бул жерде чет элдик эсептерге өтө кедей өлкөлөрдөн кирешени жабык түрдө которуу схемасы кынтыксыз иштейт. Эгер өндүрүштүк чыгымдар дайыма көбөйүп турса, анда акционерлердин ортосунда тең бөлүнүүчү киреше олуттуу түрдө азаят . Ушундан улам, жогоруда көрсөтүлгөн схема боюнча толук алынбаган кирешеден Кыргызстанга зыян келтирилет.
| Уландысы бар |
кыргыз тилиндеги гезит "Фабула"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?