ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk myv kk ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ce ru ce ru ky ru ky bg ky ru ky ru ru ru kk ky ru ky ru ru ru ky ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Агым", 21.01.11 - 13-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
ЭлТР коомдук телерадиокомпаниясынын "Ата журт" борборунун баяндамачысы Алымжан МОЛОРБАЕВ түштүктөгү маалыматтык коопсуздук жөнүндө кабарчыбыз менен төмөнкүдөй ой бөлүшкөн.
- Өткөн жылдагы Ош коогалаңына чейин түштүктө өзбек тилдүү жеке менчик телеканалдар "өздөрүн өздөрү билип, өтүктөрүн төргө илип" келишкендиги тууралуу көп сөз болду. Ош коогалаңына алардын да салымы бар экендиги айтылат. Буга сиз кандай дейсиз?
- Токсонунчу жылдардын башында түзүлгөн жеке менчик ОшТВ, "Толкун", бир аз кийинчерээк "Керемет", "Эркин Ала-Тоо", "МезонТВ", "ДДД" аттуу жана башка жергиликтүү телеканалдар ачылган. Булардын ичинен ОшТВ менен "МезонТВнын" таскагы катуу чыга баштаган.
Ошол кездеги бийликтин, тийиштүү жетекчилердин мажирөөлүгүнөн, улуттар аралык алакага доо кетет деген ашкере чочулоосунан пайдаланган ОшТВ жана "МезонТВ" каналдары өз көрсөтүүлөрүнүн дээрлик бардыгын өзбек тилинде чагылдырууга өтүшкөн. Облустук мамлекеттик телеканал андай мүмкүнчүлүккө ээ боло албай жатса, ОшТВ күндүр-түндүр өзбек тилинде көрсөтүүлөрдү Ош облусунун негизги бөлүгүнө, этеги Кызыл-Кыяга, тиги жагы Жалал-Абад, Базар-Коргон, ал гана эмес Ала-Букага дейре берип турган. Алар керек болсо Сулайман тоосунун чокусуна менчик телечагылдыргычын (передатчик) орнотууга да жетишкен. Көрсөтүүлөрдүн көркөм-эстетикалык деңгээлин, идеялык мазмун-маңызын эч ким көзөмөлгө алган эмес. Күндөлүк көрсөтүүлөр дээрлик бардык учурларда өзбектер жашаган маалелерден даярдалып, майда-чүйдөсүнө чейин чукулунан чечүү туурасындагы катуу талаптары теле аркылуу жергиликтүү гана эмес, жогорку бийликтердин алдына коюлуп турган.
Бир ирет дымагы ашынган өзбек байбичеси "…биз муну президенттен талап кылабыз! Ал чечпесе андан зоруна кайрылабыз" деп жыландын башын кылтыйтып жатпайбы. Албетте, ал Ислам Каримовду айтып жатат да. Ош коогалаңынын күнөөкөрлөрүнүн бири Иномжан Абдрасулов Кашкар-Кыштак айыл өкмөтүнүн башчысы болуп туруп, ошол ОшТВдан сөөмөйүн кезей сүйлөп "…мен президенттин алдына бул маселени кабыргасынан койгонмун, убадасын аткарбаса, дагы сүйлөшөбүз" деп чакчырылды. Мындай "ашыкча кайраттуу пафостуу", туугандардын бүйүрүн кызыткан, түпкүлүктүү элди "тебелеген" көпкөлөң маанайдагы чектен чыккан маектер байма-бай берилип келген. Тилекке каршы, аларды теске чакыруучу органдар эч кандай аракеттерди көргөн эмес.
Эң башкысы, ОшТВ жеке менчик каналы жыл сайын 5-майды өзүнүн негизделген күнү катары белгилөөнү адатка айландырган эле. (Албетте, ал күн 10 жылдык, 20 жылдык мерчем менен маараке катары белгиленсе ким каршы болмок? Алар ОшТВнын ар бир жылын белгилеп жатышпайбы). Бабур атындагы өзбек музыкалуу академиялык драма театрынын айланасын ошол күнү таң аткандан каш карайганга дейре бели бекчейген карыдан тарта бешиктеги баласына чейин курчап, дүңкүлдөтө концерт коюлуп, жанаша турган чоң көчө буулуп, жол кыймылы токтоп, катар-катар милиция кызматкерлери ошол менчик телеканалдын кызматында турчу. ОшТВнын тоюна баратам деген ала допулардын биринен да жол кире алынбасын деген тымызын көрсөтмө берилип, аларды жүздөгөн маршруттук таксилер кожоюндарынын буйругу менен шаардын бардык булуң-бурчунан ташып жатчу. Бул күн Кыргыз Республикасынын Башмыйзамы кабылданган күнү экенине карабай, ал туурасында ооз ачышчу эмес. Атүгүл Ош шаарынын "нанүштө" атка конгон ошол кездеги мэри өзү баш болуп жеке менчик теленин тоюна жыл сайын калбай катышып, "самое популярное телевидение в Оше - это ОшТВ! Ура-а!" деп кыйкырганын укканбыз. Мындай учурду жаза кетирбеген ОшТВнын кожоюндары мэрдин сөзүн кайра-кайра эфирден беришип, мэр айтып жаткан соң калганыңар кайда бармак элеңер дегендей түр көрсөтүп калышчу. Ошентип алар Ошто өзүбүзгө өзүбүз кожоюнбуз деп биротоло ишенип калышкан.
2009-жылы май айында гана шаар коомчулугунун өтүнүчтөрү боюнча биринчи ирет ОшТВнын мындай чектен ашкан шаан-шөкөттүү майрамына шаардын кийинки жетекчилиги тарабынан чекит коюлду. Бирок ОшТВ, "МезонТВ" сыяктуу жеке менчик телеканалдардын менменсинген жетекчилери ашынган адатынан арыла алышпай, бара-бара улуттар ортосунда от тутандыруучу көрсөтүүлөрдү даярдоого чейин барышпадыбы. Буга өткөн жылдагы июнь тополоңу болоорго чукул калган күндөрү кайра-кайра берилген көрсөтүүлөр, К.Батыров, И.Абдрасулов, К.Абдуллаева сыяктуулардын сепаратисттик маанайдагы сөздөрүн, чакырыктарын кайталап берүүлөрү күбө.
- Ош коогалаңынан кийин бул каналдардын иши эмне болду?
- Алар ишин токтоткон. Бирок алардын куйрук түйүп кеткен жетекчилери жогорудагыдай мыйзамсыз аракеттери үчүн жооп берүүлөрү керек болчу. Ал туурасында сөз да козголгон жок. Бул дагы эле биздин ашыкча айкөлдүгүбүздү, болуп көрбөгөндөй боорукердигибизди айгинелеп турбайбы.
Бизди кубандырганы, азыр Ош шаарында жарым жылдан бери жаңы телеканал ачылып, дээрлик мамлекеттик тилдеги көрсөтүүлөр сунушталып жатат. Белгилүү журналист Сюита Соурбаева жетектеген жаш, келечегинен көптү үмүттөндүргөн улан-кыздар улам жаңы теледолбоорлорду ачышып, ишти колго алып жатышкандыгы, жергиликтүү бийликтин колдоосу ийги пикирлерди жаратууда.
- Өзбек тилиндеги жеке менчик телеканалдардын көрсөтүүлөрүн түпкүлүктүү эл кандай кабыл алышчу эле?
- Ош шаарындагы, район борборлорундагы чайкана, ашкана, кафе, ресторандардын, соода түйүндөрүнүн дээрлик бардыгында ала допу туугандар кожоюндук кылып турушпады беле. Андай жерлердеги сыналгылардан жалаң ОшТВ, "МезонТВнын" көрсөтүүлөрү коюлчу. Ошол жерде чай ичип булоолонуп отургандардын 80-90 пайызы кыргыз болуп туруп, "ай тууган, кыргыз телеканалдарына бура, кыргызча көрөлү" дегенге жарабай момурап олтура беришсе кантесиң! Албетте далай ирет талап койгон учурлар болду. Ошондо да ошол жерде тамак-аш ташыган бечара кыргыз кыздар "сыналгыны башка каналга бурасак кожоюндарыбыз урушат" деп титиреп турганын көрүп зээним кейип кетчү. Улуттук ар-намысыбыздын такыр эле тайыздап, мекенчилдиктин өчүп калганына каңырык түтөчү.
- Түштүк эли көбүнчө Өзбекстандын телеканалдарын көрүшөт дешет?
-Туура. Кошуна өлкөлөрдүн телечагылдыргычтары абдан кубаттуу. Экинчиден, алар менен биздин өлкөнүн ортосундагы чегарага канатташ, эл жыш жайгашкан аймактар дээрлик тегиз, бийик тоолор болбогондуктан телечагылдыргыч толкундары тоскоолдуксуз, сапаттуу жетет. Анан да алар чет элдик телесериалдарды өзбек тилине боо-боо кылып которуп, көптөгөн телеканалдарындагы программаларынын басымдуу бөлүгүн ошондой телесериалдар, балдар үчүн мультфильмдер, көңүл ачуучу көрсөтүүлөр менен толтуруп жатышы да бекеринен эмес. Мындай көрсөтүүлөргө элетте улуу-кичүү дебей арбалып, анан эле балдарыбыздын тили өзбекчеге бурулуп жатканы ошондон. Түштүктө ушул кезге чейин КТРди, ЭлТРди көрө албаган айыл-кыштактар, аймактар бар. Көрүшөт деп эсептелген айрым жерлерде да телечагылдыргычтардын кубаты төмөн болгондуктан көрсөтүүлөрдүн сапаты төмөн. Анан элеттик кыргыз өзүбүздүн сүрөтү жыбырап же үнү шыбырап жакшы көрсөтпөй жаткан каналды таштап, тигинтип сапаттуу жетип жаткан кошуна өлкөнүн каналын карайт да. Андан сырткары, спутниктик антенна табактары да кулачын улам жайып, көрөрманды азгыруунун жолдору улам көбөйүүдө.
Бийлик "каралардын" тилин таптыбы?
Спикер Ахматбек Келдибеков Дубайдан экс-президент Курманбек Бакиевдин жакындарына жолугушту делген аңыз кеп коомчулукта кызуу талкуу жаратты. Ага удаа ЖоКе "боссу" кримдүйнө лөгү Камчы Көлбаев менен кереметтүү Көл жээгинде (27-28-декабрда - Т.С.) чартаңбай тепкен имиши агылып чыкты. Андан көп өтпөй парламенттин басма сөз кызматы А.Келдибековдун Дубайдагы сапары боюнча кабарды расмий төгүндөдү. Бирок К.Көлбаевге байланышкан маселеге ак да, көк да деген жок.
Жаңы Башмыйзамга ылайык Жогорку Кеңеш төрагасы өлкөнүн биринчи адамы саналат. Демек, Ахматбек Келдибекович Кыргызстандагы кыбыр эткендин баарысына жооп берип, элге үлгү көрсөтүүгө милдеттүү. Ошого карабастан спикердин кримавторитет менен "чайлашканы" каңкууланып атат. Макаланын башында баса белгилегендей, буга Ахматбек мырзанын өзү да, ЖК басма сөз кызматы да реакция жасабаганы таңгалычтуу. Орус туугандар айтмакчы, "унчукпаганы, макул болгону" деп түшүнөбүзбү? Ансыз деле "Ата журт" партиясынын айрым кыраандары убагында кримдүйнөдө жүргөнү, азыркы тапта дагы ал жактан кол үзбөгөнү эл арасында айтылууда. А.Келдибековдун "Ата журттун" белдүү мүчөсү экенин эске алсак, жогорудагыдай каңшаар тегин жерден чыкпаганына ынанасың…
"Авторитеттер" менен жылуу алака күтүү жөрөлгөсүнөн Ак үй "атамандары" деле четте калбаптыр. Маселен, жыл башында эркин гезиттердин бири президент Роза Отунбаеванын жанындагы таасирдүү кишини чымчылап койбойбу. Буга жооп иретинде килеңдеген 5-6 жигит редакцияга бастыра кирип, "биздин кожоюнга тийишпегиле, антпесе…" таризинде басылманын башредакторун опузалаган. Жакшылап иликтесек, 4-бийлик өкүлүнө "кол салгысы" келген берендерди көлдүк "авторитеттин" бири жетектейт дейт. Көрсө, ал Ак үйдөгү шилекей алышкан "досун" колдоп коюш үчүн "желдеттерин" жөнөткөн тура. Калганы окурман журтчулугуна түшүнүктүү го дейм.
"Каралар" менен "достошмой" өнөкөтү жергиликтүү бийлик органдарына да жеткендей. Жакында "Centrasia.ru" сайтында кызык макала ("Ош - "золотая эра" для наркобаронов и криминальных группировок") жарыяланды. Макалада Алтын Сулайманов ("Республикачыл" депутат Алтынбек Сулайманов туурасында сөз жүрүп атабы деп ойлонуп калдык. Себеби Алтынбек Турдубаевич Оштогу Ноокат районунда төрөлгөн, ажерде таасири күчтүү - Т.С.) жетектеген "банда" Ноокаттын акими Камчыбек Салиев жана райондук ички иштер бөлүмүнүн ачендиги Санжар Ибрагимов менен тыгыз "кызматташарына" басым жасалган. Тагырагы, алар Сулаймановдун "группировкасын" калкалап, ал "эмгеги" үчүн айына 10 миң доллардан алып турушат экен.
Ушунакай замандаш. Минтип президенттин тегерегиндеги аткаминерлер "смотрящийлердин" жардамына муктаж болуп, спикердин өзү криматалыгына кезиккени айтылып жатса, жергиликтүү чиновниктер бандиттер менен "тандемдешип", ири көлөмдөгү "доля" сындырса, анда өлкөбүздүн келечеги кантет? Кезинде туңгуч ажо Аскар Акайыч айткандай, Кыргызстан демократиянын эмес криминалдардын аралчасына айланып калабы?
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Каптагаев 43 миң долларды эмне үчүн алган?
Кимиси "беш өрдөгүн" учурду?
"Бул күндү өзбектер 20 жыл күткөн…"
Болуп кетиши мүмкүн божомолдор
Өкмөт ток, а өлөсөл элди ким багат?
"Датка жөнүндө көркөм тасма тартылат"
Жарымы жарык, жарымы караңгы жашоодо
Бизге да күн тийсин
Бар экен го эр кыргыз!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?