el ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky kk ru uk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ba ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ce ru ba ru ky ru sah ru ky ru ky ru ru ru mn ru ky ru mn ru ky ru ky ru av ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Агым", 07.10.11 - 6-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Келдибековгобу, Бабановгобу же Куловгобу?
Кыргыз коомчулугу 30-октябрдын эртеси кырдаал кайсы нукта өнүгөр экен деген суроонун тегерегинде баш оорутуп аткан чагы. Шайлоодон кийин өлкө ичи тынч эле болобу же тирешүү кайра башталабы? Утулгандарын уткан адамдын жеңишин таанууга кудурети жетеби? Кокус эки талапкер аламанда тең чамалаш алдыга чыкса, келишимге келе алышабы? Себеби саясаттын негизги бөлүгү келишүүлөрдөн, тил табышуулардан турат деп айтышат эмеспи. Биз дагы ушул суроонун жандырмагын чечкенге аракет жасап көрдүк.
Саясый айдыңдагы абалдын өзгөрүшү негизинен бир фигурадан көбүрөөк көз каранды. Ал - премьерликтен убактылуу чегинип, президенттикке аттанган Алмазбек Шаршенович Атамбаев (АША). Ал жеңишке жетчү болсо, анда кызматын өткөрүп бериши керек. Бирок АША мөрөй алган күндө да жыл соңуна чейин өкмөттү жетектерин, бюджеттин аткарылышына керт башы менен жооп берерин айткан жайы бар. Ал эми мыйзамга ылайык башбакан менен кошо өкмөттүн курамы толук отставкага кетет. Мындай шартта коалиция тарап, анын ордуна жаңысы түзүлүшү абзел. Накта оюн мына ошондо башталат.
Ак үй, Көк үйдөгү таасирдүү топтор эмитеден премьер-министрлик, ЖК төрагалыгына көз кызартып, ага жетүү үчүн жашыруун план куруп атканын бийлик тегерегиндегилер ич ара сөз кыла башташты. Алар негизинен үчкө бөлүнөт. Биринчи топ парламенттик көпчүлүк азыркы калыбында ("Республика"-КСДП-"Ата журт") сакталышын каалайт. Мунун негизинде Өмүрбек Бабанов өкмөт башына "конуп", Ахматбек Келдибеков спикерлик креслосун сактап калмакчы.
Экинчи топтун лидери - "ата мекенчи" Өмүрбек Текебаев . Анын планы боюнча коалициялык өкмөт КСДП, "Республика", "Ата журт" жана "Ата мекен" фракциясынын ортосунда куралышы ыктымал. Натыйжада Өмүке көптөн бери эңсеген ЖК төрагалыгына көчүк басса, А.Келдибеков премьерликке, Ө.Бабанов кайрадан 1-вице-премьерликке дайындалат.
Үчүнчү топтун көч башында "темир генерал" Феликс Кулов турат. Ак үйдөгү жеке булактан алынган маалыматка таянсак, а киши оюн талаасынан "Республика" менен "Ата журтту" сүрүп чыгарып, "Ата мекен"-КСДП-"Ар-намыстын" катышуусунда өкмөт түзүүнүн үстүндө иштеп атат дешет. Кулов бул максатын жүзөгө ашыруу аркылуу өзүнө башбакандыкты ыйгарса, анын аркасында Текебаев спикерликке, 1-вице-премьерликке КСДПнын бир өкүлү отурары калетсиз.
Жазында ЖоКе "пошел" болобу?
Мыйзам боюнча президент тарабынан өкмөттү түзүүгө эки жолу мүмкүнчүлүк берилет. Акыркы мүмкүнчүлүктү парламент өзү пайдаланышы зарыл. Анда дагы коалиция куралбаса иш чатакка айланат. Жыйынтыгында президент ЖКны таркатууга аргасыз болот. Окуянын дал ушундай багытка өзгөрүшүн каалаган күчтөр арбын. Мындай "группировканын" артында да "ар-намыстын", "ата мекендин" үлкөндөрү турат деген кеп бар. Анын негизинде жазды утурлай шайлоо өткөрүп, парламенттеги көпчүлүк орунду "Ата мекен", КСДП жана "Ар-намыс" партиясы ээлешин камсыздоону пландап атышыптыр. Бул вариантка ылайык "Республика" менен "Ата журт" ыдырап кетиши мүмкүн. Феликс Шаршенбаевич неге "Республика" менен "Ата журтка" кастарын тигип калганы көпчүлүккө болбосо да саясат чөйрөсүндөгүлөргө жакшы маалым деген күдүк ой жаралышы ыктымал. Себеби Феликс мырза "ата журтчу" Камчыбек Ташиевдин сиз менен гана парламенттик көпчүлүктү түзөм деген убададан тайганын, Өмүрбек Токтогуловичтин 15 "козголоңчу" депутатты өзүнө каршы койгонун эсинен чыгара элек…
Жанатан бери аламан жарышта Атамбаев алдыга озсо саясат айдыңындагы шахматтык жүрүштөр кандай болорун баяндадык. А эгер 30-октябрда ийгилик ташы Адахан Мадумаров , Камчыбек Ташиев , Нариман Түлеев же Өмүрбек Суваналиевге оосочу? Ал тууралуу кийинкиде кенен сөз кылалы…
Президенттикке талапкер катары катталбай калган талапкерлер менен Борбордук шайлоо комиссиясынын (БШК) ортосундагы талаш маселе алигиче чечиле элек. Мындай кырдаалдан кантип чыгабыз? Дегеле, БШК туура чечим кабыл алганбы? Мына ушул жана башка суроолордун тегерегинде БорШайКомдун экс-төрагасы Акылбек САРИЕВ менен маектештик.
- Бул математикалык эсеп-төөдөн улам чыгып жаткан талаш-тартыш болууда. Маселен, бир талапкер 100 миң кол топтоду дейли. Ошонун ичинен 20 миң кол тамганы текшерип, анын 80 пайызы туура эмес топтолгон болсо, ошонун негизинде калган колдордун да пайыздык эсебин чыгарышууда. Мына ушундан улам талаш-тартыш жаралууда. Берки азыраак кол топтогон адамдар тууралуу айтпай эле коелу. Ал эми Нариман Түлеев 136 миң кол чогултканы маалым. БШК ошол 136 миңдин да азыраагын текшерип чыгып, анын негизинде калган кол тамгаларды да пайыздык эсеп менен бөлүп келишкенде 30 миң колго жетпей калган. Бул бир жагынан алып караганда туура эмес. Экинчи жагынан, ошончо кол тамганын кандайдыр бир бөлүгүн гана текшерүүгө мүмкүндүк берген жобону кандай максатта колдонгондугунда жатат. Балким муну менен кандайдыр бир адамдардын мүмкүнчүлүгүн чектөөгө шарт түзүлгөн болушу ыктымал. Негизинен эле чогултулган кол тамгалардын анык же анык эмес экендигин тастыктоо өтө кыйын. Анткени, ошончо кишинин кол тамгасы кандай экендигин мурда көрүп-билип жүрбөгөн соң биле албайсың. Кол тамганын аныктыгын тастыктоонун бир гана жолу бар - ал ошол адам өзү келип, колду өзү койгондугун далилдеп бериши керек. Башка адам бирөөнүн колун так аныктай албайт. Анүчүн ал адамдын кол тамгасынын үлгүсү керек болот. Аны көрбөй туруп комиссия мүчөлөрү дагы, графологдор дагы анык же анык эмес экендигин тастыктай алышпайт. Графологдор же эксперттер болгону бир адамдын бир нече адам үчүн кол койгондугун гана тастыктай ала алышат. Ошондуктан мыйзамдын өзү чала бышырылган мыйзам деп айтсак болот.
Дагы бир маселе, мурдагы шайлоо кодексинде "Кол тамга чогултуу маалында ар бир жаран өз колу менен бланканы толтурушу керек" деген жобо бар эле. Бирок азыркы күндө ал жобону алып ташташкан. Учурда иштеп жаткан мыйзамда ошол колдун аныктыгы тууралуу гана сөз жүрүп атат. Ал эми өз колу менен толтуруш керек дегенде көп адамдын укуктары тебеленип калат. Маселен, майыптардын, көзү көрбөгөндөрдүн, кат-сабаты жоюлбагандардын, калемсап кармаганды унутуп калгандар ж.б.
Баса, БШК жыйналган кол тамгалардын 20%ын текшерүү тууралуу жобону 5-сентябрда кабыл алган экен. Арийне, ал 30-сентябрда гана "Эркин Тоо" гезитине жарыяланып, күчүнө кирген. Бу дагы талаш жаратчу маселе.
- Демек, БШК тигилерди президенттикке каттабай катачылык кетирген экен да?
- Кеп чечимде эмес, кеп ошол маселенин аткарылышында жатат. Кол тамга маселеси боюнча БШК өзү мыйзамды бузуп жатат.
- Борбордук шайлоо комиссиясы Жогорку соттун чечимине баш ийиши керек беле?
- Жогорку сот же райондук сот ошол комиссиянын жыйынтыктары туура эмес деген гана чечимди чыгарып беришти. Алар бул коюлган колдор анык деп айтышкан жок. Мындай чечим кабыл алыш үчүн ошол тизмедеги адамдарды чакырып, аныгын билүүгө болот. Андай кылыш үчүн аябай көп убакыт талап кылынат.
- Мындай кырдаалдан кантип чыкса болот?
- Мыйзамда башынан туура иштебегенден кийин кандайдыр бир чечим аларда "жети өлчөп бир кесиш керек" деген мааниде чечимдерди кабыл алуу зарыл болчу. Кол топтоо маселеси боюнча БШК өзүнүн укуктарынан сыртка чыгып кетти деп сотко кайрылган элек. Тилекке каршы, сот бул ишти карабай койду. Эки күн ичинде кайрылсаңар болмок деген шылтоо табышып, эптеп кутулушту. Бул эми кийинчерээк чыр чыкчу маселе. Жогорку сот өз чечими менен Борбордук шайлоо комиссиясынын чечимин Конституциядан жогору баалап койду. Шайлоого катышып аткан киши сотко эки күндүн ичинде кайрыла албаса, үчүнчү күнү аны эч ким кабыл албайт дегенди түшүндүрүштү. Бул өтө опурталдуу, туура эмес кадам болуп эсептелет. Себеби БШК өз жыйынтыгын чыгаргандан кийин күн болобу, түн болобу ошол талапкерге чечимди жеткизип бериш керек деген жобо жок. Эгер эки күнгө чейин талапкер комиссиянын жыйынтыгын укпай калып үчүнчү күнү гана уккан болсо, анын кайрылуусун сот эч убакта карабайт экен. Ошол себептен биз алдын-ала сотко кайрылган болчубуз. Бирок жогоруда айтып өткөнүмдөй сот аны карабады. Ошондон улам азыркы чырлар чыгууда. Ал жакында токтобойт.
- Жогорку Кеңеш талашка түшкөн талапкерлер мамлекеттик тилден экзаменди ийгиликтүү тапшырса талапкер катары каттала берсин деген токтом токуду. А БШК парламенттин бизге мындай көрсөтмө бергенге акысы жок дейт. Кимисиники туура?
- Борбордук шайлоо комиссиясы эч кимден көзкаранды болбошу талапка ылайык. Жогорку Кеңештин кабыл алган бул токтому дагы туура эмес. ЖКнын негизги милдети - мыйзамды көзөмөлдөө болуп саналат. Эгерде инструкциянын калпыс жактары тууралуу өзүнүн чечимдерин чыгарып беришсе, анда туура болмок.
- Сиздин баамыңызда шайлоо канча тур менен өтөт?
- Көпчүлүгү шайлоо эки тур менен жыйынтыкталарын айтышууда. Мен да ошондой ойго кошулам.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Атамбаев президент болуп калса, Кыргызстандын жазуучулары үчүн алтын доор келет"
АКМ айтканындай эле акпы?
"Атамбаев президент болуп калса, Кыргызстандын жазуучулары үчүн алтын доор келет"
Не экономика, а сплошная филология.
Депутаттар эмнеге эфирге чыкканга куштар же адашкан "кетсинизм"
Мыйзам да Күн сымал, баарыга текши карайт
Башкы прокурор Аида САЛЯНОВА:
"Рыкунованын айткандары кылдат текшерилет"
Фантастика, кыска метраждуу тасма жана "куткаруучулар"
Түрк ааламына түгөл таанымал Түгөлбай Казаков
ОҢКОДОН ТҮШҮРГӨН ОДОНО РЕКЛАМАЛАР
Ээси келсе бээсин бер
Сот реформасын соолуткан кимдер?
Айланайын келиндер, боюңарда барда абайлагыла…
Адвокаттын баары эле акыйкат эмес
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?