bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ba ky ru hu ru ru ky ru kk ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ru bg ky ky ru ky ru ky ru ky ru be ru kk ru ky ky ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөз", 20.10.09 - 6-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз Республикасынын Президенти К.С. Бакиевге
Спецназ "шумовой граната" жардырат, эл таркап кетет, калгандарын кармап кетет...
Бул кайрылуу менен сизге чыгууга эки жагдай түрткү берди:
Биринчиси - биз Бириккен Элдик Кыймыл (БЭК) 2009-жылдын апрель айынан бери, өлкөбүздө "саясий заказ" менен козголгон кылмыш иштер, саясий куугунтуктоолор боюнча сизге, мамлекеттин башчысы, Конституциянын, адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндиктеринин кепили катары жолугууга аракет жасап келе жатабыз. Бирок, сиздин айланаңызда отурган айрым чиновниктерденби же өзүңүздүн каалооңузбу, айтор, жолугушуулар азырынча укук коргоо органдарынын башчылары менен чектелүүдө. Укук коргоо органдарынын башчылары менен биздин диалог эч качан болбойт, себеби, "саясий кылмыш иштерди" токуган, аларды көзөмөлдөп олтурган адамдар менен жолукканда, алар албетте, өзүлөрүнүн "токуган" иштерин коргоору белгилүү. Ошондуктан биз, сизди мамлекет башчысы катары оппозиция тарапты да жана укук коргоо органдарынын жетекчилеринин да пикирлерин калыс арбитр катары угуп, туура чечим чыгарат го деп ойлогонбуз. Бирок, акыркы жолку биздин аракет дагы "саясий оюнга" айланды (Р. Отунбаева менен сиздин жолугушууңуз), бардык иштер боюнча сиз өзүңүз кабардарсыз, ошондуктан жолуккуңуз келбей жатканына биз дагы бир жолу ынандык.
Экинчи жагдай - бул бардык "саясий кылмыш" иштери (Петровка жаңжалы боюнча соттолуучулар Э. Булекбаев, У. Рыскулов, С. Аргымбаев, генерал И. Исаковго коюлуп жаткан кылмыш иши, Балыкчыдагы 19 адамдын үстүнөн козголгон кылмыш иштери) соттук териштирүүдө соттолуучуларга коюлган айыптар, укук коргоо органдары тарабынан жасалма жол менен "токулганы", жөнөкөй процессуалдык ченемдер сакталбай бузулганы оркоюп далилденсе да, прокурорлор менен судьялар аларга көз жумуп жатканы болду.
Мисалы, 2009-жылдын 11-сентябрынан баштап, Балыкчы шаардык сотунда (төрагалык кылуучу судья Б. Дүйшенбиев) 19 адамдын үстүнөн козголгон кылмыш иши каралууда. Кылмыш иши 2009 -жылдын 23-июлунда (шайлоо күнү) Балыкчы шаарынын прокурору А. Айтбаев тарабынан Кыргыз Республикасынын Кылмыш-Жаза Кодексинин 139-беренеси (Граждандардын шайлоо укуктарын жүзөгө ашырууга же шайлоо компаниясынын ишине тоскоол кылуу), 233-беренеси (Массалык тартипсиздик) жана 297-беренеси (Конституциялык түзүлүштү күчкө салып өзгөртүүгө эл алдында чакырык жасоо) менен козголуп, 19 адамдын ар бирине аталган беренелердин ар кандай бөлүктөрү менен айыптары 19-августта угузулуп, сотко өткөрүлүп берилген. Азыркы учурда соттолуучулардын 12си камакта олтурушат.
Бул ишти ачык соттук жыйында териштирүүдө кылмыш иштин өзү Кыргыз Республикасынын Кылмыш - Жаза Кодексинин 10 - беренесин одоно бузуу менен козголгону аныкталды, же тактап айтканда, кылмыш ишин козгоо эч кимден арыз же билдирүү Балыкчы шаарынын прокуратурасына түшпөсө да, кылмыш иши козголуп, анан гана 23 -июлдан 24 -июлга караган түнү арыздар алынганы далилденди.
Мисалы, №3011-шайлоо участкасы жайгашкан Ж. Бөкөнбаев атындагы мектептин директору Калдыбаев өз арызын тергөөчүлөр "жаз" дегенде гана жазганын, шайлоо бузулбаганын, "шайлоо бузулуп жатат" - деп топтолуп келген элди, "бизде туура эле өтүп жатат, арызыңыздар болсо мэрияда отурган шаардык шайлоо комиссиясына баргыла" - десем, мени угушту окшойт, кетип калышты, "арызымдан баш тартам, соттолуучулардын аракетинен шайлоо токтогон жок" - десе, ошол мектепте жайгашкан №3011 участкалык шайлоо комиссиянын төрайымы Н. Мамбетова алар отурган шайлоо участкасында эч кимдин шайлоо укугу бузулбаганын, алардын ишине эч ким тоскоол болбогонун, шайлоо үзгүлтүккө учурабаганын, өзү болсо 23-июлдан 24-июлга караган түнкү саат 2ден 4кө чейин сурак бергенин, ошондо арыз "жаз" дегенинен жазганын көрсөтөт.
Шаардын мэри Т. Өмүркулов жана башка мамлекеттик чиновниктер Балыкчы ИИБинин башчысы К. Дегенбаев, Прокурор Айтбаев өзү да 23 - июлда эч кимден, шайлоо укуктары же шайлоого тоскоол болуп жатат деген арыз түшпөгөнүн сот залында мойнуна алышты. Анда эмне үчүн соттолуучуларга Кыргыз Республикасынын Кылмыш - Жаза Кодексинин 139 - беренеси менен айып койдуңар? - деген суроого "жооп бере албайм" - деп кутулушту.
Соттук иликтөөдө соттолуучулар Кудайбергенов, Дүйшөнбаев, Усупов, Усубалиев, Курманалиев, Абдыкадыров, Касымов, Мусаев, Асанакунов, Мамбеталиев, Сагынов, Сөпиев, Жамгырчиева, Усманбетов, Асанова, Мусабаев, Кожомамбетов жана Бообековду кармоо жана күбө, шектүү айыпкер катары сурак кылуу, айрым беттештирүү протоколдору Кыргыз Республикасынын ЖПКнын бир катар беренелерин бузуу менен жүргүзүлгөн, же тактап айтканда, алар кармалган жактоочулар менен камсыз кылынбаган, адвокатсыз сурак кылынган, беттештирүүлөр жүргүзүлгөн, түшкө чейин шектүү айыпкер катары суралса, түштөн кийин кайра күбө катары суралган.
Мыйзам тыюу салган түнкү 22:00дөн 06:00гө чейин сурактар жүргүзүлгөн. Айрымдары ушул күнгө чейин айыпкер катары жоопко тартуу токтомдору менен таанышпаганы, көчүрмөсүн албаганы далилденди. Соттолуучулардын камакта кармоо мөөнөтү 23-сентябрь күнү бүтөрүн сот Дүйшенбиев билсе да, ишти өндүрүшкө алып жатып, КР ЖПКнын 244, 245жана 267-беренелеринин талаптарын сактабай, алардын бөгөт коюу чараларын өзгөрткөн же узарткан эмес, ачык калтырган мыйзамда (267-берененин 5-бөлүгү) камакта кармоонун мөөнөтү бүткөнгө чейин 7 күн калганда сот аны узартууга милдеттүү. Соттун мындай аракетсиздигинен бул маселени чечүү боюнча, 22-сентябрда жактоочулар тарабынан өтүнүч келтиргенде, сот Дүйшенбиев бул маселени карап, ошол эле күнү "бөгөт чарасы 23-сентябрда бүтөөрүнө байланыштуу бөгөт чарасын мурункудай эле камакта калтыруусун туура" деп чечет да, камакта кармоо мөөнөтү бүтүп жатса да, узарткан эмес (токтом тиркелет). Жактоочулардын 6-октябрда бул маселе боюнча кайрадан келтирилген өтүнүчүнүн негизинде, ошол күнү соттолуучулардын камакта кармоо мөөнөтү узартылган. Ошентип, соттолуучулар 23-сентябрдан 6-октябрга чейин мыйзамсыз камакта отурушкан. Мындан тышкары сот Дүйшенбиев өзү чыгарган ар бир токтомунда соттолуучуларга коюлбаган беренелерди таңуулап, КР ЖПКнын 264-беренесин одоно бузган, тактап айтканда, соттолуучулар Асановага ашыкча "Массалык тартипсиздиктерди уюштурган", Мусабаевге, Кожокматовго, Сагыновго "№3011 шайлоо участкасынын шайлоо комиссиясынын ишине тоскоолдук кылган", Усманбетовго, Кудайбергеновго Балыкчы ШИИБнин имаратын күчкө салып басып алууга аракеттенген" - деп ашыкча айыптарды таңуулап, соттук изилдөөнүн чегинен чыккан.
Эң башкысы, Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 15-беренесинин 5-бөлүмүндө, 12-беренесинин 1-бөлүмүндө жазык процессинин негизги принциби болуп КР ЖПКнын 6-беренесинде белгиленгендей "мыйзам бузуу менен алынган далилдер соттук териштирүүдө далил катары пайдаланылбайт жана далил болуп таанылбайт" - деген талабы так жазылып турса дагы, сот Дүйшенбиев бул жоболорду одоно бузуп, жактоочулардын "жол берилгис далилдерди чектетүү" жөнүндөгү өтүнүчтөрүн четке кагып, мыйзамсыз алынган далилдерди изилдөөгө жана аларды пайдаланууга жол берген (өтүнүчтөр тиркелет). Жол берилгис далилдер деп жактоочулар соттолуучуларды шектүү катары кармоодо, айыпкер катары жоопко тартууда жана сурак кылууда, беттештирүүдө жактоочу (адвокат) менен камсыз болбогонун көп адамдар мыйзам тыюу салган түнкү убакытта сурак кылынганын, айрым сурак протоколдордо сурак кылынган тергөөчүнүн фамилиясы, колу жоктугун, айрым соттолуучулар жоопко тартуу токтому менен таанышпагандыгын, көчүрмөсүн албагандыгын далилдеп, көрсөтсө да, сот Дүйшенбиев 6-октябрдагы өзүнүн токтому менен ЖПКныны 93-беренесин жетекчиликке алып "… Сот иштин бардык жагдайларын, жыйынтыгын, ар тараптан, толук жана объективдүү карап чыгуу негизделген өзүнүн ички ынанымы боюнча далилдерди баалайт, мында ал мыйзамды жетекчиликке алат" - деп мыйзамдуу алынган далилдер жөнүндөгү жобого таянат да, ошол эле учурда Конституциянын 15-беренесинин 5-пункту, ЖПКнын 6-беренесинин 3-бөлүгү, 81-берененин 4-бөлүктөрүн одоно бузуп, мыйзамсыз алынган далилдерди изилдөөгө жол берген, ал түгүл прокурордун "силердин тагдырыңар алда качан эле чечилген" - деп, соттолуучуларга басым көрсөткөнүнө да жол берген. Мына ушундай жагдайларда, соттолуучулар сот Дүйшенбиевдин бул ишти калыс чечишине ишенбей, 6 жолу ишенбөөчүлүк көрсөтүп, аны иштен четтетүү үчүн жекече даттанууну Ысык-Көл областтык сотуна 2009-жылы 7-октябрда жолдоого мажбур болушту (көчүрмөсү тиркелет).
Кылмыш ишин кароодо жабырлануучулар жана айыптоочулар тарабынан күбөлөр болуп Балыкчы шаарынын мэри, прокурору, милициянын жана улуттук коопсуздук бөлүмдөрүнүн башчылары, алардын орун басарлары, кызматкерлери, бюджеттик мекемелердин башчылары таанылганы менен, алардын бири да сотто соттолуучулар кимдин шайлоо укугун же кайсы шайлоо комиссиясынын ишине жолтоо болгонун тактап айта алышкан жок. Андай арыз эч бир органга, эч кимден түшпөгөнүн далилдешти. КР КЖКнын 233-беренесинде массалык тартипсиздик деп "зомбулук, кыйратуу, өрттөө, мүлктү жок кылуу, ок атуучу куралды, жардыруучу заттарды же жардыруучу түзүлүштөрдү пайдалануу менен, ошондой эле бийлик өкүлүнө куралдуу каршылык көрсөтүү", же 3-бөлүктө көрсөтүлгөндөй "бийлик өкүлдөрүнүн мыйзамдуу талаптарына баш ийбөөгө чакырык жасаганда" - деп айтылат. Эгерде 23-июлда соттолуучулар тарабынан ушундай аракеттер болсо, бүт Кыргызстандын эли угат эле го? Бир да күбө, же прокурор, милициянын башчысы, же укук коргоо кызматкерлери баш болуп эч жерде кыйратуу, жардыруу болбогонун, эч кимдин мүлкү бүлүнбөгөнүн, эч кандай курал элдин колунда болбогонун жана алынбаганын көрсөтүштү жана ошол күнү элди тарткан видео тасманы да атайылап жок кылышканы далилденди.
Соттолуучуларга коюлган үчүнчү айып КЖКнын 297-беренесинде "Бийликти күчкө салып тартып алууга же Конституциялык түзүлүштү күчкө салып өзгөртүүгө эл алдында чакырык жасаганда" - деп белгиленет. Соттук териштирүүдө Конституциялык түзүлүштү кандайча түшүнөөрүн да жабырлануучулар менен күбөлөр жөндөп айтып бере албады. Шайлоого нааразы болушкан куралсыз 200гө жетпеген адам кайсы бийликти басып алып, өлкөнүн Конституциялык түзүлүшүн күчкө салып кантип өзгөртөт? Буга ким ишенет?
Курманбек Салиевич, чындыгында иштин жагдайы мындай болгон: 30дай адам 23-июлда 12:00 -13:00 чамасында депутаттар Кадыров жана Асанакунов менен кокустан жолугушуп, шайлоодогу айрым көрүнүштөр бузулгандыгы тууралуу аларга айтышып, алар менен шайлоонун жүрүшүн көрүш үчүн №3011 шайлоо участкасына келишет, ал жерден эл арасынан "шайлоону токтотуш керек, себеби таза өтпөй жатат, мындай шайлоонун кереги жок" - деген дооматтарды ошол эле мектептин короосунда концерт угуп отурушкан, сиздин штабдын адамдарына, мектептин директоруна айтышат. Мектептин директору аларга "Эгер силер шайлоонун жүрүшүнө нааразы болсоңор, шаардык шайлоо комиссиясына баргыла, бизде шайлоо таза өтүп жатат" - деп жооп берет. Ушул учурда депутат К. Кадыров мектептин короосуна кирейин дегенде, ал жерге жаңы келген милиция башчысы Дегенбаев аны киргизбөөгө аракет кылып, түрткүлөшө кетишет, натыйжада, Дегенбаевдин "чыпалагы сынат". Чогулган эл мектептин директорунун сөзүн угуп, шаардык шайлоо комиссиясы жайгашкан (ал мэриянын 2-кабатында) мэрияны көздөй жөнөшөт. Жолдон дагы элдер кошулат (мектеп менен мэриянын аралыгы болжол менен 150 м). 150-200 адам мэриянын эшигине жеткенде, аларды киргизбейбиз - деп спецназ менен ички аскердин солдаттары жана милиция кызматкерлери тосуп чыгышат. Ушул жерде "эмне киргизбейсиң?" - деп кайрадан Кадыров менен Дегенбаевдин ортосунда түртүшүү болот (аларды түшүнсө болот, мурда милицияда бирге иштешкен, депутаттыкка бир округдан ат салышкан, азыр бири милициянын шефи, экинчиси депутат). Ушул учурда элди таркатыш үчүн спецназ "шумовой граната" жардырып, эл таркап, айрымдарын кармап кетишет. Болгон окуя ушул.
Курманбек Салиевич, сиздин аппаратта эң мыкты юристтер бар, анын бири Бектур Зулпуев. Сиз ал адамды чакырып, мен келтирген мыйзам бузууларды, жагдайларды көрсөтүп, ушундай жагдайда кылмыш иш козгоого болобу, же сот адилеттигинде мындай мыйзам бузууларга жол берилеби? - деп сурасаңыз, мен ойлойм, ал сизди алдагысы келбесе: "Жок, жол берилбейт" - деп жооп берсе керек, анткени, Балыкчыдагы бул окуя боюнча кылмыш иштин козголушу, сот процессинин жүрүшү Кыргызстандын сот системасынын, укук коргоо органдарынын аброюна шек келтирет, уятка калтырат. Бул факты боюнча бизден башка юристтер да өз ой-пикирилерин айтышар.
Ооба, чогулган элдин чогулуш, шайлоо туура эмес өтүп жатат деп талап кылышы, топтолушу, мүмкүн коомдук тартип жана шайлоонун тынч өтүшүнө милдеттүү болгон укук коргоо органдарын түйшөлткөндүр, мүмкүн топтолгон элдин аракеттеринде административдик укук бузуучулук белгилери болор, бирок кылмыш иштин белгилери болушу мүмкүн эмес.
Шайлоо учурунда мындай толкундоолор мурда да болгон, кийин да боло берет. Бирок, аларды Балыкчынын укук коргоо органдарына окшоп, кылмышкер катары түрмөгө камап, кылмыш жообуна тартып (а мүмкүн сизге ашкере жагынайын, көрүнөйүн дешкендир) укук коргоо жана сот органдарынын аракеттери сиздин аброюңузга терс таасир тийгизгенден башка эч нерсе алып келбейт. Оппозиция каалайбы, каалабайбы, эл шайлоо туура өттү же өткөн жок дейби, ага карабай сиз бүгүн де-факто "шайлоодо жеңүүчү" катары, мамлекеттин башчысы, Конституциянын, адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндиктери менен кепили катары иш-жүргүзүп жатасыз. Ошондуктан, бул кайрылууга формалдуу карабай, бейкүнөө кылмыш жообуна тартылган 19 адамдын кылмыш ишинин туура чечилишин көзөмөлгө алууну жалпы соттолуучулардын жана алардын туугандарынын атынан сураймын.
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөз"
Жол ачкыла, Реформа келе жатат
Жакында жаңы гезитибиз жарыкка чыгат
Кейишке салган чек ара оңолобу?..
Кыргыз Республикасынын Президенти К.С. Бакиевге
Спецназ "шумовой граната" жардырат, эл таркап кетет, калгандарын кармап кетет...
Амангелдиге аң казган кимдер?
Курган кызыкпы же "жулган" кызыкпы?
"Кайдасың?" журт көзүндө "Эл сөзүндө"
"Ооруну дарылоодон, алдын-алуу маанилүү"
Чындыкты издеш оңой, табыш кыйын
жыргалбектин чекесин ким жылытат?
Эл куудулу Куйручук -
Ырчы Айпери КУБАНЫЧБЕК кызы:
"Сүйүү үчүн ыйлагандардын катарын толуктабайм"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?