hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ce ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ba ky ky ru ky ky ky ru ky ky ru tt ky ky et ru ky ky ky ky ky bg ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ce ky ru ru ru ru ky ru
"Фабула", 20.05.11 - 14-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Бакен эженин арбагы колдоду го
Акыркы кездерде кыргыз эстрадасында жүргөн чыгармачыл адамдардын катары жыл сайын, керек болсо ай сайын бала кезден ырчы болууну максат кылып, ырчылыкка кадам таштаган жаш ырчылар менен толукталууда. Тилекке каршы, өзүнүн талантын коомчулуктун сыноосуна коюп, ыр дүйнөсүнө баш багып, чоң сахнада өз дараметтерин сынап көргүсү келген жаш ырчыларыбыздын кээ бирлери гана элдин жүрөгүнөн түнөк таап, сүймөнчүлүгүнө арзый алышпаса, көпчүлүгү башында таскагы катуу чыгып, бирок жеми бутуна түшүп кеткен күлүктөй марага жетпей аксап, табигат даарыган таланттардын тобунан калып келишүүдө. Бирок ошого карабай, ыр дүйнөсүнө баш баккан жаштарыбыздын саны азаймак түгүл, тескерисинче, күн сайын көбөйүүдө. Албетте, кимдин-ким экендигин эл баалайт, эл электен өткөрөт. Анткени элден өткөн калыс, адилет баа берүүчүлөр жок болсо керек…
Бүгүн биздин маектешибиз жаңы гана ырчылыкка кадам таштап, өз талантын элдин элегине коюуну максат кылып жаткан жаш ырчы Фарида Култаева болмокчу. Анда Фарида менен болгон маекти сиздерге сунуштайбыз.
- Учурда кыргыз искусствосун түптөгөн залкар таланттардын кайталангыс изин басып, аларга жаңыча көрк берип, театр жаатында көп жылдардан бери эмгектенип келе жаткан белгилүү театр актрисасы Жамал Сейдакматованын "Туңгуч" театрында актрисалык чеберчилик жактан сабак алуудамын. Бул театрга кастинг жүрүп жатканын массалык маалымат каражаттарынан окуп, ырчы болсом деген тилек менен кирген элем. Ырчылык өнөргө вокалдан сабак алуу гана аздык кыларын театрга келгенде Жамал эжеден уктум. Таланттуу, мыкты ырчы болуу үчүн актрисалык да өнөр керек экен. "Сен ырдап жатканда ырыңды ичиңде толкуп жаткан эмоцияң менен элге жеткирүүң керек. Ал үчүн адамда актрисалык талант болуу зарыл"- деген Жамал эженин сөзүнөн кийин экинчи кесипти да окуй баштадым.
Секелек кездеги аруу тилек…
- Жаш кезимден тарта эле көкүрөгүмдө ырчы болсом деген аруу тилегим бар болчу. Ошол тилегимди иш жүзүнө ашыруу үчүн 3-класстан тартып эле комуз үйрөнүп, түмөн түйшүктүү чыгармачылыктын жолуна алгачкы кадамымды таштай баштагам. Мектепте өткөн маданий иш-чараларга активдүү катышып, ырдап жүрчүмүн. Мектепти аяктап, борборго келгенден кийин ырчылык өнөрүмдү өркүндөтүү максатында "Туңгуч" театрына барып, Жамал эжеден сабак ала баштадым.
Чоң сахнага ташталган кадам…
- "Адамдагы ар бир ийгилик бирөөлөрдүн жардамы аркылуу ишке ашат. Кээ бир адамдар ал нерселерди байкабай калышы да мүмкүн. Анткени себепсиз эч нерсе болбойт"- дегендей, менин ырдап чыгуума белгилүү режиссер Жалил Мидинов агай себепкер болду десем эч жаңылышпайм. Жалил агай обончу, композитор Жалил Сыдыков агай менен тааныштырды. Ошондо Жалил агай Бакен Кыдыкеева эжеге арналып жазылган даяр ыры бар экендигин, менин ырдап көрүүмдү сунуштап: "Фарида, сен актрисасың. Бакен эжеге арналып жазылган жакшы ыр бар. Ошол ырды ырдап чыгып, Бакен эжеге кайра жашоо бербейсиңби"- деп калды. Жалил агайдын сунушун укканда ырдын сөзүн окуп, обонун угуп көрүп дароо эле макул болдум. Чынында, ыр аябай жогорку деңгээде жазылган. Обону менен тексти бири-бирине шайкеш келип, бири-бирин толуктап турат экен. Обонун Жалил агай жазса, сөзү белгилүү акын Бактыгүл Чотурова эжеге таандык. Ыр мага аябай жакты. Анан дароо эле ырдап көрдүм. Өзүм башында кыйынчылык болсо керек деп ойлогом. Бирок эч кандай кыйынчылыктар болгон жок. Ушундай олуттуу ырды жеңил эле аткара алам деп өзүм да күткөн эмес элем. Балким, мени Бакен эженин арбагы колдоду го деп ойлойм.
- Ырчы болсом деп жүргөндө "Алгачкы сахнага ырдап чыккан ырым, жеңил-желпи эмес, олуттуу, комуздун коштоосундагы ыр болсо"- деп тилек кылчу элем. "Жаштын тилегин берет" дегендей, тилегим орундалып, алгачкы ырым театр жана кино искусствосунун чебери, залкар талант Бакен эжеге арналган ыр болду. Ушундай салмактуу ырды ырдап жатканыма абдан кубанычтамын. Биринчи жолу бул ырды театрлар күнүндө ырдап чыктым. Эл абдан жакшы кабыл алды. Театрдын корифейлери Жалил агайларга келип ыраазычылыктарын билдиришип, алкыштарын айтышты. Биздин устатыбыз Жамал эже да жогорку баа берип, ыраазычылыгын билдирди. Ырас, ушундай чоң таланттар мыкты деген бааларын берип жаткандан кийин, ырдын мыктылыгынан күмөн санабай деле койсок болот го дейм.
- Кыргыз элинин залкар талантына арналып жазылган ырды аткарууда чоң жоопкерчилик болду. Бир чети толкунданып кубанычтан ыйладым. Бирок ырды жогорку деңгээлде аткарып кетериме ишенип турдум. Анткени буга чейин эле Бакен эженин тагдыры, өмүрү, чыгармачылыгы менен жакшы эле тааныш болчумун. Ал кишинин кыргыз искусствосуна кошкон салымын көп эле угуп, билип калдык. Ырды жогорку деңгээлде аткаруума да ушул нерсе себеп болду го дейм.
- Кыргыз сахнасында азыр жаштар абдан көп. Кээ бирлеринин атагы чыгып, сахнадан өз ордун таап жатса, айрымдары көпчүлүктүн сүрөөнүндө калып келүүдө. Албетте, мындай атаандаштык күч болуп турган учурда арышты кенен таштап алдыга озуп чыгуу абдан кыйын. Күлүктүн күлүгү болуп, марага аксабай жетүү үчүн чыгармачылыктагы көптөгөн кыйынчылыктарга чыдоо жана талыкпас эмгек керек. Изденүү, эмгектенүүнүн арты менен гана өзүмдү көрсөтө алсам керек деп ойлойм. Эми сахнадан канчалык деңгээлде өз ордумду таба алам, аны мезгил өзү көрсөтөт. Алдын ала мындай-тигиндей деп ооз көптүрө мактана албайм. Баары Кудайдын буйругу менен деген пикирдемин.
- Учурда жаңы ырларды жаздыруунун үстүндө иштөөдөбүз. Азыр сегизинчи ырымды жаздырып жатам. Мындан сырткары Бакен эжеге арналган ырга клип тарттырып бүттүк. Мындан ары да чыгармачылык менен тынымсыз алектенүүнү максат кылып жатам. Кудай буйруса, баары алдыда. Бүтүрө турган иштер арбын. Ал иштердин баарына убактысы келгенде күбө болосуздар.
"Арманым Бакен эже" аттуу ырдын жаралуу тарыхы туурасында да азыноолак кеп кыла кетели. Аталган ыр 2007-жылы белгилүү драматург Жаныш Кулманбетовдун "Тагдыр талант" деген аталыштагы спектаклинен кийин жаралган. Спектаклди кыргыз элинин залкар режиссеру Алмазбек Зарлыкбеков койгон. Ошол спектаклди көрүүгө барган Жалил агай кыргыз искусствосунун кайраткери Бакен Кыдыкееванын трагедиялуу өлүмүн көрүп, кайгыга батып, зээни кейип, спектаклдин башынан аягына чейин ыйлап, кыргыздын бактысына бир жаралган залкар таланттын кор болгон тагдырын көрүп жүрөгү ооруп чыгат. Теңдешиз таланттын тагдырына катуу кейиген Жалил агай, түнү менен ойго батып, "Арманым Бакен эже" ырынын обонун чыгарат. Бул боюнча Жалил агай өзү да төмөнкүлөрдү айтып берди. "Мурда деле Бакен эжени жакшы билчүмүн. Ошол спектаклде анын талантын, адамдык сапатын, каза болгондон кийинки трагедиясын тереңден түшүндүм. Спектаклден келгенден кийин уктай албай, түнү менен отуруп ушул ырдын обонун жаздым. Түнкү саат 12 болуп калганына карабай, Бактыгүлгө чалып, "Бактыгүл, мен Бакен Кыдыкеевага арнап обон чыгардым. Сен текст жазып бербейсиңби"- десем, Бактыгүл макул болуп, түнү менен обонго сөз жазып, азыркы ыр жаралып калды. Бул ырды башында Темирлан Станбековго бергем. Ал да мыкты аткарган бирок аранжировкасы жакшы болбой, ритмге түшпөй, ыр азыркыдай деңгээлде ачылган эмес. "Туңгуч" театрына келгенде Фаридага жолугуп, анын үнүн угуп көрүп анан ырдоону сунуш кылдым. Ырдын кандай болгонуна калк баасын берсин. Бул жагын айтпай эле коеюн. Эл тараза болсун"- дейт ырдын обонунун автору.
P.S: Кыргыз киносунун жана театрынын жүзү болгон Бакен Кыдыкеевага арналган ыр мына ушундайча жаралган. Чынында эле ыр Бакен эжеге кайра жашоо бере алдыбы-жокпу аны эл баалайт.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
- Күйөөм жаш кыз менен жашап алыптыр. Бир күнү үйдө уктап жаткан жеринен балталап өлтүрүп салдым...
"Суу жүрөк" чек арачылар
Зарылбек Рысалиев, Ички иштер министри:
"Баскан-турганы оңду-солду болсо эле
баарын таластык кыла бересиңерби?.."
Улуттук филармониянын башкы директору:
"Менин кызматта отурганыма кээ бирөөлөрдүн ичи тарып жаткандыр…"
Маркумдар тирүүлөрдөн калыстык күтөт…
ЖАЙСАҢ ҮМӨТ УУЛУНУН "АЙКӨЛ МАНАС" ДАСТАНЫ ЭМИ КАЗАК ТИЛИНДЕ
Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы Акматбек Келдибеков мырзага
"Азыркы кызыл туунун бетиндеги күндүн бети түндүктөн көрүнүп, жалындары көрүнбөш керек"
"Бакен эженин арбагы колдоду го
Кыргызстан хоккей федерациясына мүчө…