ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky krc tt ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru
"Агым", 04.04.08 - 20-бет: Тагдырдын тайгџлџк ташы...•
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Милийсалар тапкан акчабызды тартып алышат"
Борборубуздагы Совет-Чүй көчөлөрүнүн кесилишинде жайгашкан өткөөлдө ары-бери өткөндөрдөн үмүттүү көздөрү менен кайыр-садага сурап, кичинекей балдарын эмизип отурган жаш кыргыз келиндерди көрүүгө болот. Кээ бири элдин көңүлүн бурдуруу максатында өздөрү да, балдары да жыртык, кир кийимдерди кийип алышат. А кээ бири тескерисинче, башкаларга салыштырмалуу алда-канча жогору кийинишкен. Өзүн Наргизамын деп тааныштырган, колунда сегиз айлык кызы бар кайырчы келинди маекке тарттым.
- Бул жерде отурганыңа көп болдубу?
- Эки ай болуп калды.
- Күнүнө канча сом табасың?
- Күнүнө 200-300 сомдой табам. Ал акчам баламдын сүтүнө, жашаган квартирага, анан анча-мынча тамак-ашка жетет. Кээде керелди-кечке тапкан акчамды милийсалар келип алып кетишет. Бир тыйыным жок үйгө барган күндөрүм болгон. Аларды көргөндө артыбызды карабай качып жөнөйбүз. Бир жолу ушул жерде отурган келиндин үч жашар баласын милийсалар салып кетишкен. Ал келин артынан барып, акча берип атып баласын кайра алган. Мен да баламды милийсалар алып кетпесе экен деп чочулап, коркуп турам.
- Өзүң каяктан келдиң эле?
- Оштон келгем. Ал жакта деле жакшы жашоо жок. Кыйналып жашагандыктан акча табалы деп Бишкекке келгенбиз.
- Жолдошуң барбы? Ал сенин бул жерде кичинекей кызың менен кайыр сурап отурганыңды билеби?
- Ооба, жолдошум мени ушинтип болсо да акча тап деп өзү жиберди. Жолдошумдун аты Марат, Ош базарында тачка түртүп иштейт. Күзгө чейин ушинтип акча тапсак, анан айылыбызга кетебиз го.
- Күндүн ысык-суугунда отуруп, кичинекей кызыңды оорутуп аламбы деп коркпойсуңбу?
- Баягы күн суукта бир сыйра ооруп, жакшы болдук. Азыр күн жылып калды.
Эл да баламды аяп, акчаны жакшы берип атышат…
- Кызыңды балдар үйүнө убактылуу тапшырып, өзүң иштесең, мүмкүн жакшы акча табат белең?
- Жо-ок, антип айтпаңыз!.. Кызымды эч кимге бербейм. Ачка болуп, суукта үшүп, ысыкта ысыса да жанымда болот. Мен аны көрүп турбасам, санаам тынбайт. Анүстүнө азыр мага окшогон бечераларга эмес, чоң окуу жайды бүткөндөргө ылайыктуу жумуш жок. Ушул жерде кайыр сураганды мен жакшы көрүп атат дейсизби, жокчулуктун айынан…
- Ошто үйүңөр барбы?
- Үйүбүз жок. Күйөөм көп балалуу үйбүлөдөн. Ата-энеси деле эптеп жашашат. Биякка бизди жиберип атканда кайыр сурасаңар да акча таап, жаныңарды баккыла дешкен…
Наргизанын тагдырын угуп, Кыргызстанда дагы канча аял ушинтип көроокаттын айынан кичинекей балдары менен кайыр сурап жүрүшөт болду экен деген ойго кеттим…
Ырдуу кино, чырдуу келишим
"Министрдин кызынын махабаты" китебинин автору Бекмырза Рахман уулу 4 жыл мурун инсульт оорусуна чалдыгып, төшөктөн турбай, бир жак капталы кыймылдабай калган. Анын чыгармасынын негизинде тартылган кино эки жылдан бери кинотеатрларда көрсөтүлүүдө. Жакында Бекмырза Рахман уулунун жубайы Пашахан тасманын режиссеру Рустам Аташевге нааразычылыгын билдирди. Анын айтуусунда, автор чыгармага бир тыйын гонорар албаптыр. Чырдын чын-төгүнүн билүү ниетинде тасманын режиссерун маекке тарттык.
- Рустам мырза, чыгарманын автору Бекмырза Рахман уулунун жубайы гонорар төлөгөн жок деген нааразычылыгын билдирди…
- Башынан айтайын, ушуга чейин көп эле ММКга айтып келдим. Бекмырза байке ооруй элек кезинде: "Рустам, ушул китебимди кино кылып чыгарып бер. Мага бир тыйын кереги жок. Керек болсо мен сага жардам берем. Ойлонуп көр" деген. Буга чейин кино тартайын деп жүргөндүктөн, сунушуна макул болдум. Китептин сценарийин кайрадан жазып, толуктап чыктым. Кино эки жылдан кийин тартылды. Бекмырза байке демөөрчү таап, жардам берем деген. Бирок, ооруп калып жардам бералбады. Тасма тартыларда бардым. Бекмырза байке демөөрчү болуп берем деген адамдын атын эстей албай койду. Каражат жок, кинону баштайбыз деп ээлигип алганбыз. Эмне кыларыбызды билбей калдык. Айла жок бир жылдык үйбүлөлүк бюджетимди кыскарттым. Баардыгын азайтып, өлбөстүн тиричилигин кылдым. Кинону тарта баштаганда достордон, тааныштардан карыз акча алдым. Кыйналып, акча жок, жөө жүргөн күндөр болгон. Кандай кыйналганымды чогуу иштешкендер жакшы билишет. Кино бүткөндө Бекмырза байкенин туугандарын чакырттым. Атасы келип, "менин баламдын китебин кино кылып жараткан сага Кудай өмүр берсин" деп батасын берди. Ошол учурда бул кино канча каражат алып келери баарыбызга табышмак болчу. Чоң чыгарма болгондуктан, эки серияга айланды. Түшкөн каражат акталды. Биринчи сериясынан түшкөн акчага экинчисин тарттым. Каражаттын жоктугунан каармандарды элдин арасынан издөөгө туура келди. Себеби, профессионал актерлорго акча төлөп берүү керек эле. Ал эми киного тартылган актерлорго бир тыйын төлөгөн жокмун. Экинчи сериясы бүткөндөн кийин суроолор боюнча үчүнчү сериясын тарттым. Бирок, автордун денсоолугуна байланыштуу чыгарманы өзүм жазууга туура келди. Үчөөнү тең эл жакшы кабыл алды. Башында бир тыйын албайбыз дешкен алар, аншлаг болуп, эл көп келип атканын көрүп, акча төлөбөйсүңбү дей башташты. Андай келишим болбогондуктан, Бекмырза байкенин кино кылып тартып бер деген аманатын гана аткарганымды, автор тилегине жеткенин айттым. Мен Бекмырза байкеге карыз эмесмин, бутуман тургандан кийин ал ооруп калды, соопчулук үчүн жөн эле жардам берем деп жакшынакай түшүндүргөм. Бирок алар: "Рустам биздин чыгарманы уруксаты жок тартты" деп сотко беришиптир. Анан мен: "Жеңе, бул туура эмес да, качан ушундай келишим болду эле?" десем, ал: "Сен акча бербей атсаң ушундай жол менен алам да" дейт. Азыр Бекмырза Рахман уулунун аты Кыргызстанга менин кином аркылуу дүңгүрөп чыгып атат. Бекмырза байкенин каалоосу чыгармасын киного тартуу эле, финансылык кызыкчылыгы жок болчу. Мени менен сүйлөшкөндөн кийин түшүнүшүп, сотко берген арызын кайра алышты окшойт. Чынында эле азыр түшкөн акчанын пайдасын көрбөй, кайра эле кино тартууга жумшап атабыз. Ошол учурда "Бриллиант жыланды" деле тартсам болмок, анын рекламасы да күчтүү болчу. Бирок, Бекмырза байке менен тааныш болгондуктан эле анын чыгармасын тарткам. Бул жерден мен эле тобокелчиликке салгам - банкрот болсом да мен болмокмун, байысам да мен байымакмын.
- Кинону тарткан Рустам аябай байып, машина алып, эки кабат үй салыптыр деп айтып атышпайбы?
- Ошентип айтып чыгышты. Бирок мен бир бөлмөлүү эле үйүмдө турам. Эл катары "Мазда" машинесин минип жүрөм. Кинону эларалык конкурстарга катыштыруу үчүн жакшы сапаттагы аппаратура алыш керек. Каражат жакшы түшсө аппарат алсамбы деген планым бар. Кичине бутума турсам эле Бекмырза байкеге жардам берем.
- Азыр башка кино тартайын деп атасыңбы?
- Жаңы кино тартам дегенден баштап, көп сценарийлер сунушталды. Ондон ашык автор чыгармаларын көтөрүп келишти. Демөөрчү таап беребиз, акчанын кереги жок, кино кылып эле чыгарып берсең болду деп атышат. Бирок, "сүткө оозун күйгүзгөн айранды үйлөп ичет" дегендей, эч кимдин чыгармасын тарткым келбей калды. "Министрдин кызынын махабатынын" 3-сериясын өзүм жаздым дебедимби, жаман болгон жок. Жаза алат экенмин. Андан соң жаңы комедия жазып бүтүрдүм. Кудай буюрса, бул да жакшы кино болот деген үмүттөмүн.
- Азыр киного тартылсакпы деп кыялданган, акчасына деле кызыкпаган профессионалдуу артисттер деле көп го. Эмне үчүн аларды тартпайсың?
- Мен профессионал артисттер ойнобойт, сырттан келгендерди гана кабыл алам деп айткан жокмун. Киного тартылам дегендердин баарына жалпы кастинг жарыя кылгам. Атүгүл атактуу куудулдар да катышса болот деп белгилегем. Бирок, мен баланча куудул элем деп мурдун көтөргөндүн кереги жок, эл катары келип кастингге катышса, тандайм.
- Тасмаңа профессионал кинорежиссерлор тарабынан ар кандай сын-пикирлер айтылууда, алардын сынын кандай кабыл аласың?
- Профессионал эле эмес, элдин сынын да түз кабыл алам. Элдин азыр аң-сезими жетишип калган. Кинонун анча-мынча кемчиликтерин ачык эле айтышат. Бирок, андайлар аз. Ал эми профессионал режиссерлор кинону көрбөй туруп эле сындагандарына түшүнбөйм. Ал деген ырчы да, ал деген профессионал эмес да деп айтып жүрүшөт. Өздөрү бир нерсени кыйратпай туруп, башкалардын киносуна сын айтыш туура эмес.
- Кинонун 3-сериясы көрсөтүлө баштаганда таанымал бир гезит менен чатакташып аттың эле, аягы эмне менен бүттү?
- Мен аларды уятына койдум, эгерде ошол нерсе аларда болсо. Болбосо, аларды Кудайга койдум. Жөн жерден кинону жамандашты. Эгер кино жаман болсо, аншлаг болбойт болчу. Алар мага мыкаачылык, арамдык иш кылышты. Мен аларды текеберчиликтен, көпкөнчүлүктөн айтышты деп ойлойм.
- Ошол гезиттин жамандаганы киного залакасын тийгиздиби?
- Ооба, былтыр кинонун 3-сериясын көрсөтүп аткан учурда эл азая түшкөн. А ушул март айында көрсөткөнүбүздө аншлаг болуп атты. Кинону көргөндөр ошол гезиттин туура эмес маалымат бергенин айыпташты. Убагында сотко берсемби деп да ойлогом. Бирок, көп акылдуу адамдар ошолордун деңгээлине түшпөй эле кой деп кеңеш беришти.