hu ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru kk ky ru ru ru ru ru ky bg mt ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
тарыхый мүмкүнчүлүктөрүн толук пайдалана алабы?
Роза Отунбаева эл менен болгон жолугушууларында быйыл күзүндө боло турган президенттик шайлоого катышпастыгын, ал өзүнүн башкы миссиясын жаңы шайланган президентке бийликти мыйзамдуу жолдор менен өткөрүп берүүдөн көрө тургандыгын билдирди. Мурдагы президенттерге да "силер кетсеңер эле Кыргызстан кыйрап калганы турат, кайра шайлоого баргыла" деп жүрүшүп, алардын баштарын айландырып, жолдон чыгаргандары аз келишкенсип, эми кийинкилерди да адаштырганга шымалана киришип жатышкан жарыктык айрым аксакалдар менен көксакалдардын "калың эле калың, шайлоого катышпасаңыз болбойт" деп суранышкандыктарына карабастан аракеттеги президенттин мындай чечкиндүү чечим кабыл алып, минтсем эртең жанымда эч ким калбай, бийлигим, таасирим төмөндөп кетпесин дегендей майда меркантилдик кызыкчылыктарга жетеленбестен , өз позициясын азыртан ачык аныктаганы, биздин көз карандысыздыктан берки кейиштүү тарыхыбыздын тутумунан алганда маңдай жылытарлык көрүнүш, мурда эки эркектин андай кадамга барыша албагандыктарын эске алганда кыз Сайкалдыкындай чыныгы жарандык эрдик .
Мен революциялык көрүнүштөрдүн жактоочуларынан да, мактоочуларынан да эмесмин, мага орустун бир улуу философ ойчулунун "мен ар кандай революцияларга каршы турган революционермин" деген позициясы жакын. Революция деген эмне? Ал биринчи кезекте трагедия жана дагы трагедия, анан барып гана позитивдүү натыйжалары болушу да, болбой калышы да мүмкүн. Ал дагы бир революцияны шарттай турган болсо, анын бардык позитивдүү жетишкендиктерин кесепеттери жууп таштап, негативдүү жыйынтыктары басымдуулук кылып кетет. Революциянын идеалдарын антип жокко чыгарып, биротоло элге жаман көрсөтпөө үчүн, биринчи кезекте, анын лидерлери элге, соратниктерине берген убадаларына бекем туруулары керек. Өткөн жылдагы революцияда берилген убадалардын канчасы аткарылды, канчасы куру сөз бойдон калды, канчасы тескерисинче болду, ал өзүнчө сөздүн темасы, бирок Роза Отунбаева ар кандай айла амалдар менен ыйгарымын узартуунун, же ордуна жакындарынын бирин калтыруунун жолдорун издебестен, Кыргызстандын тарыхындагы президенттерден биринчи болуп өзү убада кылган убакта бийликтен кеткени жатат.
Эмнелери менен элдин эсинде калуусу керек?
Динамикалуу демократиялык мезгилде мамлекет башчыларынын өз өлкөлөрүнүн тарыхтарындагы ордулары авторитардык жана диктатуралык режимдердегидей алардын канча убакытта бийликте тургандыктары менен аныкталбайт, монархиянын мезгили аяктап, династиялык башкаруулардын күндөрү бүтүп барат, азыр эч кимге Ли Куан Юдай баштаган иштеринин бардыгын аягына чыгарып, жыйырма жылдан кийин жеңиштүү чекит койгондой убакыт берилбейт. Демократ лидер коомдун азыркысы жана келечеги үчүн аябагандай чоң роль ойной тургандарды баштап, жаңы нерселерди киргизгендиги жана алардын кийинки процесстерге тийгизген таасирлери аркылуу гана өлкөнүн тарыхынан ардактуу орунга ээ болуп, элдин эсинде жакшы ассоциацияларда калуусу мүмкүн. Бул өңүттөн алганда тарых Роза Отунбаевага эң уникалдуу шанс берүүдө. Андай мүмкүнчүлүктөн ал кандай пайдаланат, деги пайдаланууга аракет кылабы же жокпу, маселе мына ушунда болууда. Азыр мамлекет башчысынын алдында эки мүмкүнчүлүк турат.
Биринчиси, күзүндөгү президенттик марафонго катышпай турганы ачык, андан кийинки саясый процесстерге аралашканга ынтаа ыкласы болбосо, кысынган адам бай болот дегендей, азыркы президент жанын кыйнап, бирөөлөргө жаман көрүнүп, душмандарын арттырбоо үчүн ритуалдык мүнөздөрдөгү иш чараларга катышып, кирген чыккан кагаздарга кол коюп, ыгы келгенде дүжүр сөздөрдү сүйлөй, ар кимдердин моюндарына орден медалдарды иле кое , эч кандай таасирдүү күчтөр, өзгөчө эртең анын макамын жана жеңилдиктерин, пенсиясын аныктай турган парламент менен жаңжалдашпай, жаңы президент шайлангыча Үрдүн кызындай созулуп отура берсе деле болот. Ал үчүн ага эч ким эч нерсе дебейт, экономикага, социалдык чөйрөлөргө толугу менен Өкмөт, аны түзгөн фракциялар жооп берет. Чын чынына келгенде соратниктеринин, Кыргызстандагы көпчүлүк таасирдүү саясатчылардын каалашканы, андан күтүшкөнү деле ошол. Бирок, антип "свадебный генералдын" ролун аткарып отура берүүнү Отунбаева өзү каалайбы? Ага анын Жаңыл мырзаныкындай темпераменти жол береби?
Экинчиси, эгерде өзүнүн тарыхый миссиясын аягына чейин аткарып, тарыхта жана элдин эсинде мурдагы эки мурутчандан жакшыраак элесте жана ассоциацияларда калгысы келсе, өзгөчө президенттик шайлоодон кийин да саясаттан алыстабай турган ниети болсо, анда кылчактабастан, жалтактабастан , өткөн жылы революциячылдардын алдыңкы сабында жүргөндөй батыл кадамдарды жасап, алдыдагы он айды, тарых тартуулаган улуу шансты толугу менен пайдаланып калууга аракеттенүүсү керек. Ал эмнелерден көрүнүүгө тийиш?
Биздин оюбузча, азыркы президент уюшкан кылмыштуулукка каршы жана көмүскө экономикадагыларды ачыкка чыгарууга багытталган күрөштү аябагандай активдештирип, эртең бийлик алмашканга чейин кайра кайткыс жолго түшкөндөй деңгээлге жеткирип кетүүсү керек. Башталган нерсенин жарым жолдо калганы жакшы көрүнүш эмес. Мамлекеттин элдин алдындагы эң башкы милдети - алардын коопсуздуктарын жана мүлктөрүнүн, байлыктарынын кол тийгис сакталуусун камсыз кылуу болуп саналат. Ал максаттарга жетишүү үчүн мамлекет өзүнүн күч жана каржылык ресурстарын аябоосу зарыл. Мурдагы президенттер коррупцияга, уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөштү күчөтүп , көмүскө экономикадагыларды ачыкка чыгаруу боюнча көп сөздөрдү айтышкан менен аларды чындап ишке ашырууга саясый эрктери жана каалоолору болгон эмес. Анткени, алардын айрымдары менен үй-бүлө мүчөлөрү табакташ болуп, кызыкчылыктары жуурулушуп кетишкен эле. Эгерде, бул иштерди азыркы президент кайра кайткыс процесске айландырып кетсе, бечара өлкөбүздүн экономикалык жактан өнүгүүсү үчүн аябагандай чоң роль ойноочу, элибиздин эсинен эч качан чыкпагыдай тарыхый окуя жүзөгө ашырылат эле.
Экинчиден, эгемендүүлүккө жетишкендигибизге жыйырма жылга чамалаган менен мамлекеттин өзөгүн, басымдуу көпчүлүгүн түзгөн титулдук элдин духун силкинтип, рухун чындап ойготуп, чыныгы жаратман түзүүчү жолго түшүргүдөй тилдик, маданий саясат жүргүзүлбөй келди. "Манасыбыз, эки жарым миң жылдык бай тарыхыбыз бар" дегенибиз менен эки миң жылдык бай тарыхы бар Манастын тукумдарынын тили мамлекеттик эң жогорку башкаруу органдарында жумушчу тилге айланбай жатканда дух козголду, рухубуз чындап ойгонду деп айтканга болобу? Албетте , жок. Биз башкаларга кысым, ыдык көрсөтмөк түгүл, өз жерибизде башыбызды бийик көтөрө, өйдөлөй албай боортоктоп келатабыз. Биз рухий жана маданий жактан жерден өйдөлөнмөйүнчө, башка этностордун өкүлдөрү бизди чын дилдеринен сыйлашпайт, биздин кызыкчылыктарыбыз, маданий жана рухий муктаждыктарыбыз менен эсептешкилери да келишпейт. Ошондуктан аракеттеги президент мурдагылардай жалтактай бербестен мамлекеттик тилди башкаруу органдарынын бардыгынын жумушчу тилине айландыруу маселесин чечип кетсе, мекенчил окумалдардын бардыгынын колдоосуна, атпай кыргыз журтундагылардын алкоолоруна ээ болмок. Манас бабабыздын арбагы бир оодарылып, ак батасын да берип жибермек.
Быйылкы жылдын бюджетинде өткөн жылдагыга салыштырганда мамлекеттик башкаруу органдарын кармоого жумшала турган чыгым 36, ал эми мурдагы жылга салыштырганда 41 пайызга көбөйтүлдү. Эгемендүүлүктөн бери эле мамчиновниктерди кармоого жумшалчу чыгымдарды азайтуу тууралуу сөз болуп келе жаткан менен , тескерисинче, ал жылдан жылга көбөйүүдө. Анткени, мурдагылардын , алардан калып азыркы командага кошулгандардын эч кимисинин популярдуу эмес чечимди кабыл алып, саясатчыларга, мамчиновниктерге жаман көрүнгүсү келген эмес. Бирок, акимдер, губернаторлор жана алардын аппараттарындагылар жаман көрүшөт деп, коркунучтуу дарттай болуп бара жаткан маселени улам кийинкиге калтыра берүү да туура эмес. Анте беришсе, ал шишик бир күнү жарылып, коомдо бир чыңалууну пайда кылбай койбойт. Административдик бирдиктердин жана мамчиновниктердин сандарын 40 -50 пайызга азайтып, үнөмдөлгөн миллиарддаган сомдогон каражаттарды социалдык чөйрөгө жумшоонун долбоору алда качан эле даярдалган. Эгерде азыркы президент дагы бир чечкиндүү кадамга барып, административдик аймактык реформаны ишке ашырып кетсе, анда ал Кыргызстан үчүн түбөлүккө эстен чыккыс үчүнчү чоң милдетти чечип кетмек.
Отунбаева үчүн Кыргызстандын тарыхына, улуу болбосо да эл дайыма жылуу маанайда эстеп жүрө турган эң чыгаан инсандардын бири катарында түбөлүккө кирип калуусуна ушулар деле ашыгы менен жетишмек.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
"Мега Ойлго" түшкөн киреше мамлекеттин чөнтөгүнө түшсө болбойт беле?
тарыхый мүмкүнчүлүктөрүн толук пайдалана алабы?
кулак туруп укпай коюу деген эмне?
Алишер Усманов деген ким?
"Апостиль коюу мөөнөтү беш күндөн ашпоого тийиш"
Сөзүң өлгүчө өзүң өл!
Корчубек Акназаров, Социалисттик Эмгектин Баатыры:
"Отуздан ашык жерде өлүмдөн аман калдым"
Алишер Усманов деген ким?
Акындын генийи 60 жашта
"Юра байке, сиз парламенттегилерге караганда чоң иш жасап жатасыз..."
Алина Жетигенова, эстрада ырчысы:
Алмакан экенин көбү билишпейт"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?