ky cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky be ky ky ky ky ky kk ky ky ky kk ky ky ky ky ky kk ky myv ky myv kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky tt ky ky ce tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky mn ky ce ky ru ky ky tt ru ru ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn sah ky kk uk ru ky mhr ky tt tt tt ky ru ky ky ky ky ru ky
"Ачык саясат", 08.05.09 - 15-бет: •
9 - Май - Жеңиш күнү
Күйүп турат аянттарда от болуп."
Эртең улуу майрам Жеңиш майрамы. Бул майрамды биздин чоң аталарыбыз, аталарыбыз, миңдеген чакырымдар алыста, беш жыл бою фашисттик баскынчылар менен болгон кандуу согушта, чексиз азаптарды, көптөгөн жоготууларды алтын баштарынан кечирүү менен бизге тартуулашкан. Бул майрам биз үчүн түбөлүккө даңктуу майрам болуп кала берет. Урпактар үчүн жанын аяшпай, согушта эрдик көрсөтүп келген бардык аталарыбызга түбөлүк даңк! Жалпы Мекендештерди ушул Улуу майрам менен чын жүрөгүбүздөн куттуктайбыз! Бул каардуу жана кандуу согушту ырга айлантышкан кыргыз поэзиясынын айрым алп акындарынын "намыска от тамызган" жалындуу ырларынан наазарыңыздарга сунуштайбыз.
Кечээ жаштык түтүн эле жана элек,
Жүзүм эле тамчы суусу тама элек,
Тагдыр кошуп жолдош кылган турмушка,
Тамашалуу бир топ, бир топ бала элек.
Бир топ бала сен гана да, мен гана?..
Көп азайдык, жалган айтып не керек.
Көп азайдык күн батышта жоо жеңдик,
Жеңиш үчүн тобекел деп жан бердик.
Жылуу үйгө, жумшак сыйлуу төшөккө
Бир кайрылып, канат серпип келбедик.
Бакыт үчүн муздак жерди кучактап,
Жеңишбек анын уулу жеңишке бек,
Жеңиш деп жакшы үмүткө жеңиш тилеп,
Турмуштун жеңип чыккан күнүнө арнап,
Ат койгон баласына Жеңишбек - деп.
Адамзат көзү барда көп байкалбай,
Жок болсо, "кайран ай" деп сагындырар.
Адамзат тирүү жүрсөң көңүлгө албай,
Жок болсоң "аттиң ай" деп, арман кылар.
Ким десең бул карыя, Миңбай ата
Көз салып, эртели-кеч батыш жакка
Көп менен бул да кошо уулун күтөт,
Күткөнү дайым чеки, дайым ката…
Дүйнө - өмүр, уул бердиң, бала бердиң,
Дүйнө - өмүр алоолонуп жана бердиң.
Неге сен алыс кеткен сапарыңан,
Ээриң жок жайдакталып кайра келдиң?
Дүйнө - өмүр, энчи бердиң, үй-жай бердиң,
Күн көр деп, бар керекти белендедиң.
Неге сен ыраак кеткен сапарыңдан,
Эскиртип канатыңды кайра келдиң?
Жеңишбек, жеңиш тилеп курман болгон,
Ок тийип маңдайына ара жолдон.
"Атама мени өлдү деп айта бар"- деп,
Сөз айткан көл толкуткан борошодон.
Замана бойго жетет айлап, жылдап,
Өзүңө эрлер канбайт, тандап, кылдат.
Эр жигит эрте аттанып, алыс кетет,
Ок учуп, ат кошкуруп, туу калкылдап.
Төрт жыл бою тынчтык шаңы тыйылып
Түрүүлүккө согуш дарты жабышкан
Жапжаш бойдон далай жоокер кыйылып,
Жер астынан түбөлүк жай табышкан
Кара кийип кимдер жашын төкпөдү
Канкор ажал кол салганда өмүргө
Каргашалар колтук ачып өлүмгө.
Баш көтөрбөй, жер кучактап калышты
Бала көрүп, бала көрбөй өлгөндөр.
Элди коргоп эрлер отко жанышты,
Аккан канга, төккөн жашка жуурулган,
Ар бир жерге эстеликтер курулду.
Көөдөн керип, колу көккө сунулган,
Көрөсүңөр таш денелүү уулду.
Дал ошолор курман болгон майданда,
Даркан жерди фашисттерден сактайм деп.
Дал ошолор дарман кошкон дарманга,
Даркан жердин нанын, тузун актайм деп.
Курман болгон жоокерлердин көздөрү
Күйүп турат аянттарда от болуп.
Эскергиле, болбосо да өздөрү,
Элесине бир ирмемге токтолуп.
Согуш… Согуш… Көрдүк көптү.
Кар малтадык, кан бастык.
Жаамгыр төктү, ок да төктү.
Күбө кылып өрткө көктү,
Ошол өрттө жапжаш солдат
Сурашты алар соңку дешип,
Сөз чыкпады. Кан чыкты.
Сөз чыкпады! Жан чыкты.
Берлинди алып, арылап баратканда,
Баар кездин дагы бир таңы атканда,
Ок жаңылды солдаттын жүрөгүнө,
Жетпей калды ойлогон тилегине.
"Жеңиш күнгө, курбулар, жетели…"-деп,
"Жеңиш менен эл-журтка кетели…" -деп,
Айтаар эле ар дайым тилек кылып,
Эми минтип жатат ал өлүп-тынып…
Ар бирибиз кайгылуу ойго баттык
Ар бирибиз "аттиң" деп ойлоп жаттык.
Мүрзөсүнүн үстүнө жылдыз тактык,
Көктү көздөй үч жолк мылтык аттык.
Тирүү бойдон жете албай сүйгөн кызга,
Эр денеси көмүлүп калды сызда.
Бир кыргызга көбөйүп жерде кыргыз,
Бир кыргызга кемиди элде кыргыз.
Курч аяз, кайың калч деп турат үшүп,
Асмандан жай самсалап ак кар түшүп,
Жаңыртып жапмак болот жердин бетин
А жерде канча кайгы,
Суудай төгүп аккан канды
Боёодо тып-тынч жаап жаткан карды
Ойлоном: "Айланайын ак жакшылык,
Кан менен сен булганар жөнүң барбы?"
Согушта жүрүп бир убак
Согушта жүрүп миң ирет
Ак көбүк аткан суусунун
Карасам деле кай жакты,
Кадыр кеч көзүн жайнатчу.
Алардан бөлүп алган жоо,
Ойлосом азыр ал кезди
Бул бутум далай кан кечти,
Бул колум далай ок атты,
Согушта адам - жан кечти
Мен кирбеген калаа жок,
Мен жүрбөгөн талаа жок.
Ар жеримди талап ок.
Алдыңда канча кырчын тизе бүктү
Адамга арттың далай кайгы жүктү
Андыктан согуш тосчу кара бетти,
Жүдөтүп алып бүттүң жүрөк үшүн
Жексурсуң, жек көрүмчү, жылаан түсүң.
Көрүнгөн кур калтырбай шыбагаңдан,
Көрүнбөй түкүрүктөн калыс жүзүң.
Болсочу мен турмушта ойлогондой,
Ойносом, кокус согуш колго түшсө
Мышыктар чычкан менен ойногондой.
Уйпалап, тиштеп коюп кайра жайлап
Боздосо чыйп- чыйп этип көзү жайнап.
Акырын ачып туруп кенен оозду,
Баш сөөгүн былчырата койсом чайнап
Сен барсың караңгы тараарда
Сен барсың күн тоодон караарда
Тынчтык күн сенден ким жадасын
Согушка сен дайым карасың.
Эме гой жарышып уулума,
Жарымдын ак сүттүү мамасын.