krc cs uk ky ky ru ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky kk ky tt cs ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru en
"Ачык саясат", 31.03.09 - 12-бет: •
"Бөдөнөнү сойсо да касапчы сойсун"
Кечириңиз, кайсы уйгурга кайрылып атат экен дебесин деп, "этикетке" туура келбесе да, Жаманбаева деп маркум күйөөңүздүн фамилиясын кошо жазып койдум. Анткени сизди мурда телекөрүүчүлөр Тамара Хусайиновна Бакиева деп билсе, кийин Жаманбаев деген окумуштууга тийип, фамилияңызды өзгөртсөңүз да, өзүңүз кереги бар жерде да, кереги жок жерде да айтып жүргөндөй, "тээ он алты жаш кыз кезиңизде телевидениеге келип" диктор болгонуңузду кийинки муун Тамара Жаманбаева деген ат менен билет. Ошон үчүн бул киришмени тактык үчүн киргиздим. Айып этпеңиз.
Эми кепти ооруканадан баштайын. Биерге сиз жаткызбадыңызбы. Эсиңиңиздеби, сиз Түгөлбай Казаковдун ордуна "Ибарат" маданий-агартуу борборуна продюссер болуп келип, "чү" дегенде эле ошол редакциянын аксакалы мени музоо кезимде сүзүп коёюн дедиңизби, айтор, 4-мартта "ай-буйга" келбей эле: "Сенин "Биз силерди сагындык" деген көрсөтүүңдү көркөм кеңеш эфирден алып таштады" - дедиңиз. Мен: "Ай, айланайын эже, ошо көркөм кеңеш көрүп алып уруксат бергени үчүн бир жылдан бери эфирден кетип жатпадабы" -дедим. Сиз: "Билбейм, айтор, бир айда бир гана жолу кетиресиң" - дедиңиз. Мен: "Айланайын эже, мен деген бир жылдан кийин пенсияга чыгам, гонарар деген ошого тыгынчык болот" - дедим. Анда сиз: "Пенсияга каалаган беш жылыңды алып, оформить этсең боло берет. Пенсияга алда качан чыгып алып иштеп жаткан мен балакеттин баарын билем" - дедиңиз. Анда мен: "Алган айлыгым тамакка жетпесе, эмне жумушка жөө келемби? Мен деген бюджетте отуруп, өкмөттүн акырынан жем жеп жаткандан кийин, айына төрт көрсөтүү берүүгө милдеттүүмүн" - дедим. Анда сиз баягы көркөм кеңешти эсиңизден чыгарып, жандалбастап жаныңыздан минтип кошумчалап ийдиңиз: "Көрсөтүүң начар, сен деген качанкы Шайлоо Кырбашева, Чолпон Жумагулова деген жоон катындарды, бырыш баскан Гүлмайрам Момушева менен Зейнеп Шакееваны" чыгарып жатасың". Анда мен туталанып: "Ай, айланайын эже, алардын сиздикиндей кымбат упа-эндиги жок болсо, көр тирликтин убайымы менен бою-башына караганга шаасы жетпей жаткандыр да. Сиз болсо телевидениени карап түздөнүп, жетимишке таяп калсаңыз да, каккан казыктай зымпыйып жүрөсүз, элди өзүңүзгө теңебеңиз" - дедим, канткен менен карт карышкырмын да. Анда да болбойсуз, эптеп мени бир жерден карыштыра кармагыңыз келип жатканын сезип эле турдум. Бир маалда кайсалап эчтеке таппай калгандан кийин: "Көрсөтүүлөрүңдү көрүп атам, кийинки кездери Авас Чикеевди эки-үч жолу ырдатып ийдиң" - дедиңиз. Баягыдан жаным кашайып: "Айланайын эже, аныкындай үндү Кыргызстанды түп көтөрө кыдырсаңыз да таппайсыз, анын үстүнө жайытым түгөнүп баратат. Эгер 60-80-жылдардагы обончу аткаруучуларды бирден эле ырдатсам, бир көрсөтүү менен очоюп отуруп калам. Ошондуктан алар ошол жылдары канча ыры менен элдин жүрөгүндө калса, ошонун баарын пенсиягы чыкканча берип бүтөм" - дедим да: "Эгер мага өкмөт төлөп жаткан айлыгыма чегерилген төрт көрсөтүүнү эфирге бердирбей, мыйзамдуу төрт миң сомумдан кур жалак калтырсаңыз, сизди сотко берип болсо да төлөтүп алам" - дедим да, эшигиңизди тарс жаап чыгып кеттим. Ошентип кызарып-татарган бойдон бөлмөмө араң жетсем, мени менен кошо иштеп жаткан уулум кан басымым көтөрүлүп кеткенин түшүнүп, дароо үйгө жеткирип койду. Канчалык өзүмдү токтотоюн десем да, сиздин алиги "алтындай" сөздөрүңүз канымды удургута берип, тез жардам келгенде, 220га чыгып кетиптир. Ооруканага жаткан себебим ушул. Келесоомун да, болбосо сизде чыгармачылык деген нөл экенин билип туруп, "битке теңелип, көйнөгүңдү отко ыргытпа" дегендей, Жаманбаеванын "карыса да бир козулук алы бар" деп, кээ бир кесиптештериме окшоп айлыгымды алып жата бербейимби десең. Ошентип тагдырыма моюн сунуп, ооруканада ден соолугумду "ремонттоп" атсам, "Кыргыз руху" гезитинин 20-марттагы санына кашайып "УКК мамлекеттин эмес, бир аялдын коопсуздугун коргойбу" деген макала чыгып, анда "Тамара Жаманбаеванын жаңы ишине куттуктоо" дегендин астында:
деп, огеле көп саптар менен сизди ылайдай шыбаган мисал келтириптир. Ошол эле макаланын жанында радиотеледе иштеген акындар Калчоро Көкүлов, Гүлжамила Шакирова, Элмира Ажыканова, Абдымамбет Сариев, Зайырбек Ажыматов деген акындардын Бакиевге, Жогорку Кеңештин депутаттарына, Досбол Нур уулуна сиздин тукурууңуз менен Коопсуздук комитетинин тыңчыкмалары "психологиялык басым жасап" жатканын айтып даттанышыптыр. Алда курган кесиптиештерим ай, "карга карганын көзүн чукуйт беле"? Бакиев жакында эле, "Даңк" медалына го мейли, кайсы артистиги үчүн билбейм, ошо Жаманбаева эжекесине "Кыргыз Республикасынын эл артисти" деген наам берип жаткандан кийин өзүнүн указын туура эмес демек беле. Чын эле, Тамара Хусайиновна, "Телевидениеге он алты жашымда кыз кезимден келдим эле, илгери бирөө айткандай, "Профессорлукту деле сурабайм, бирок эмгекти баалаш керек" деп өлүмүш болгонуңуздан улам, сулууларды көргөндө, сугу түшүп жатып калган ханыбыз сулуулугуңуздан жазбаган сөөлөтүңүзгө ошентип баа бергени го?!
А балким, "жыйырма жылдай сахнага чыкпаган Түгөлбай Казаковго деле "Эл артистин" берди, мен андан кем бекем?" дегендирсиз? Ал деген артист, "эл дүрбөсө, эшек кошо дүрбөйт" болуп, а сиз алардын айылына кайдан барып жүрөсүз, дикторлукту таштаганыңызга отуз жылдан ашты, сиздей артист-дикторду азыркы муун тааныбайт. Анан эмне, сулуумун деп эле, "нысапсызга кашык сунса, эки уурттай" бересизби? Минтип отурсаңыз, эки жыл калыптыр, жетимишке чейин иштеп, көрүнгөндүн мээсине чай кайнатып, "Манас" орденин, анан баатырлыкты алмайынча, же сөөгүңүз чыкмайынча "желмогуз кемпир" көрүнө бересизби? Мейли, татыктуу болсоңуз алыңыз, бирок коллективге шүмшүк көрүнбөш керек да. Сизде, чынын айтсам, "галстугу кыйшык болуп калыптыр" дегенден башка "чыгармачылык чымын" жок, анан ошону билип туруп, богуңуз менен тең акындарга тыңчыларды айдактаганыныз не? Сизди "Ибаратка" продюссер койгону - бул Эшимканов укаңыздын жаңылыштыктарынын бири.
Билем, ушу ачуу сөздөрдөн кийин менин арак деген архивимди чукуй баштайсыз, көшөкөрлөрүңүздүн колун топтойсуз, сиз андайга уста эмессизби, анткени, телевидениедеги чыр-чатактын баарында кол топтоону уюштургандардын башында сиз турганыңызды мен беш колдой билем, бирок мен да жөн карышкыр эмесмин, негизи эзели бирөөгө компромат издебейм, бирок ушу Боркеев бетке айтат деп, ыза-кордук көргөндөр ар кимдин архивин мага жеткирип келишет, кой, жакшы карыйын деп, алардын баарын ачып жаткан жерим жок, ошон үчүн жаныма күч келсе, минтип ооруканага дагы бир жеткирсеңиз, те илгери Токтош Айтикееваны жети макала менен абийирин айрандай төккөндөй, "жатып өлгүчө атып өлүүгө" жетерлик архивим бар. Баса, ооруканага жатарда не бар, не жок деп, компьютериме "Эгер кокус жаза тайып кетсем, Жаманбаевадан көрө бергиле" деп жазып койгом. Бирок кудай сактады, жакшы доктурлар бар экен, инсульт алдынан алып чыгышты. Эми Эшимканов эрдик кылса, пенсияга чейин сизге жүлүнүмдү үзө тарттырбай, эптеп чыдаар...
Саламым менен ооруканада жаткан укаңыз, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер
Урматтуу президентибиз такка жаңы отуруп, инаугурация аземи өтүп жатканда сценарийдин автору жана көркөм жетекчиси болуп министр-драматург С.Раев мырза сойку Травиатанын ыры менен инаугурацияны "көркөмдөгөн". Султан палван көсөмдүк кылганбы, андан бери ал "идеологиялык башат" менен күнүмдүк жашоодо, саясатта бардыгыбыз сойкулукка өттүк.
Алгалап чыгып, ак жолго түшүп алып, "ур барабан, тарт сурнай!" болуп, байрак-тууларыбызды асмандатып, аңыраңдап, шаңыраңдап бир топ Кыргызстандыктар баратабыз. Кайда баратканыбызды өзүбүз деле баамдабасак керек, бирок шаан-шөкөтү эргитет. Алыстан карасаң кээ бир караандар тааныш өңдөнөт, жакын келсең бардыгынын эле бети жок, жылмакай эле бирдеме. Шапкелерибизди асманга ыргытып, бул шаан-шөкөткө машырланып, "жыргал" турмушубузга жетине албай, сойкулук идеологиябызга сонуркап, Султан мырза баштап берген башатты улай ура-марш жазып ийдик, келгиле чогуу ырдайлы. Буюрса бул ыр биздин замандын хити болуп калат.
Таз жол менен алгалап, жерибиз чектелди.
Элде кантип жан калат эпчилдер жеп келди.
Жол башчыбыз бакыйып аталык эс берди,
Жол издебе акыйып, саталык ГЭСтерди.
Ак жол менен, ак жол менен,
Ат жол белем, ат жол белем,
Жерибиз бар керемет, көз артат бүт дүйнө,
Кен байлыктар дале көп, корунуп бүкчүйбө.
Кыргыз кайда - көп жерде, ар ким жалданып,
Кынык алдык кеткенге, арданбай жан багып.
Ак жол менен, ак жол менен,
Эх, чиркин, чачылдык жылдыздай!
Сат жол кенен, сат жол кенен
Эл барбы дүйнөдө кыргыздай!
Калп казанын кайнатып, убада беребиз,
Катындарды сайратып жамынып келебиз.
Элди итке мингизип байлыгын теребиз,
Эсилди да тиргизип, шайлоодо жеңебиз.
Ак жол менен, ак жол менен,
Таш жол белем, таш жол белем,
Кул болуп дооруңду сүрөлүк!
Ак жол менен, ак жол менен,
Эх, чиркин, чачылдык жылдыздай!
Сат жол кенен, сат жол кенен
Эл барбы дүйнөдө кыргыздай!