bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ru ky mn ru ru ky mn bg ky ru ky ru ky ru ky myv ky ru tt ru myv ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөз", 11.08.09 - 8-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
укук коргоочу, "Кылым шамы" бейөкмөт уюмунун төрайымы.
- Өткөн президенттик шайлоо боюнча сиздин жеке пикириңиз?
- 23-июлга чейин эле мен басма сөз беттеринде, ж.б бардык жерде президенттик шайлоо ыплас, балит өтөөрүн жана эл көтөрүлүп чыга албашын айтып келгем. Себеби, бүгүнкү бийлик эч нерседен кайра тартпаган кара өзгөй бийлик. Булардын колунда жөнөкөй карапайым калктын оозун басууга жетишээрлик курал-жарагы, жетишээрлик милициясы, армиясы бар. Мындай күч колдонууну мыйзамдаштыруу менен жарандардын эркин жыйналыш, пикет, митинг өткөрүү укуктарын таптакыр чектеп салышты. Ошондуктан, бүгүнкү бийликтин өзүнө ылайыкташтырып алган мыйзамына дагы, алардын элге жасаган мамилесинен улам эл өз оюн ачык айтып, көтөрүлө албайт деген жыйынтык чыгарсак болот.
Шайлоо болгонго чейин эле бул өнөктүктүн таза, акыйкат өтөөрүнө эч кандай ишенич жок болчу. Себеби, талапкер Бакиев шайлоо жөнүндөгү Кодекстин 28-"шайлоого катышкан талапкер бардык кызматтарын өткөрүп бериш керек" - деген беренесин одоно түрдө бузууга жол берди.
Экинчиден, шайлоо күнүнүн жумуш күнүнө коюлгандыгы да шайлоону бурмалоого эң сонун шарт түзүп берди. Студенттер, мугалимдер, аскер, милиция кызматкерлерин каз катар тизип алып, кимге добуш берилишине бийлик катуу көзөмөлдүк кылды.
Үчүнчү учур, бул президенттик шайлоонун баардыгы эмгек өргөөгө кеткен учур жай айына коюлгандыгы. Ошондой эле көпчүлүк бюджеттик кызматкерлерди шайлоого чейин эле "досрочно" шайлатып салышкан. Шайлоого чейин эле 10-15 күн мурда эле шайлоочулардын 30 пайызы өз добуштарын берип коюшкан. Мыйзамдаштырылган алдын-ала дайындалган баардык ыкмалар, шарттар шайлоонун таза өтүшүнө күмөн ойлорду жаратып койгон.
- Шайлоодон кийинки массалык түрдө камакка алуулар боюнча да айта кетсеңиз?
- Балыкчыда 23-июлдагы окуядан кийин кармалган адамдарга өтө коркунучтуу айыптарды тагуу менен аларды коомчулук алдында "бокочо" кылып жатышпайбы. Бул туура эмес. Алар болгону мыйзамдын сакталышын талап кылып чыгышкан жарандык коомдун активдүү өкүлдөрү, талапкер Атамбаевдин тарапкерлери, укук коргоочулардан коюлган байкоочулар. Алар шайлоо учурундагы ондогон одоно мыйзам бузууларды каттап, участкалык комиссияга өткөрөлү дегенде, алар албай коюп, аймактык шайлоо комиссиясына алып барабыз деп, мэрияга барышканда аларды колу-бутун толгоп, кармап кетип жатышпайбы. Ал эми аймактык комиссия мэриянын имаратында жайгашкан. Мыйзам боюнча мындай комиссиялар эч качан мамлекеттик администрациянын имаратында жайгашпаш керек эле. Мунун өзү да мыйзамсыз болуп атпайбы.
29-июлдагы Беш-Күңгөйдөгү, Бишкектеги массалык камоо, массалык түрдө уруп-сабоо, мыйзамга эч сыйбаган бүгүнкү бийликтин зөөкүрлүгүн да айтпай кетпесек болбойт. Өкүнүчтүүсү, жогорку күч органдарынын жетекчи кызматкерлери өздөрү баш болуп, жөнөкөй жарандарды сабап жатышат. Мисалы, ошол окуяларда запкы жеген Замира Рахманжанова деген аял "Мени Ленин райондук ички иштер бөлүмүнүн начальнигинин орун басары Мекменалиев өзү сабады, урду"-деп айтып жатат. Ошондой эле Беш-Күңгөй айыл кеңешинин депутаты Сарманбетов деген жигит да ИИМ министринин орун басары Курманалиев көгала койдой сабагандыгын айтып жатат. Байкадыңыздарбы, жөнөкөй милиция кызматкерлери гана эмес, жогорку кызматтагылары да кур калбай, ошолордо өчү бардай каалашынча ур-токмокко алышкан экен. Убагы келгенде булар сөзсүз жооп бериши керек.
Булардын камалганы да мыйзамга каршы келүүдө. Себеби, административдик Кодекс боюнча биринчи инстанция соттосо, экинчи инстанцияга арыз жазылса, булар дароо кое берилиши керек эле. Ошол сот он күндүн ичинде гана күчүнө кирмек. А булар болсо, сот чечим чыгара электе эле камап салып атышат.
- Камалгандардын кийинки тагдыры кандай болот?
- Башында айтпадымбы, буларга өтө чоң мөөнөттү камтыган айыптарды тагып жатышат. Эгер аларды күнөөлүү деп табышса, 12 жылдан жогорку мөөнөткө соттолуп кетиши ыктымал. Ошондуктан, адвокаттар менен тыгыз иштешип, эл аралык коомчулукка жеткендей кылып, ар кандай уюмдарга кайрылуу жолдош керек.
Ал эми Бишкекте болсо, беш-он суткадан кийин камалгандар чыгышты, он беш суткага камалгандар 12-августта чыгыш керек болчу. Анан баарынан күлкү келээрлик, өкүнүчтүү, кыжаалат кылганы-бул он беш суткага камалгандардын ишин 12-августта карайбыз деп чечим чыгарышты. Бул дагы мыйзамды одоно түрдө бузгандык, тепселегендик болуп эсептелет.
Камалгандарды тезинен эркиндикке чыгаргыла, бошоткула деп, биз, укук коргоочулар пикетке чыгып 1,5 миң сомдон айып пул төлөөгө мажбур болдук. Аргасыз өзүбүз кайрадан Ак үйдүн алдына чыгып, "адам укуктары, мыйзамдуулук бузулбасын"-деп, пикетке чыксак, кайра эле кармап кетишип, эки миң сомдон дагы айып салышты. Укук коргоочулардын колунан эч нерсе деле келбейт экен. Ал эми саясатчылардын укугу кеңирирээк, алар баштаган ишин аягына чыгарып, камалгандарды бошотууга болгон аракеттерин көрүшү керек.
- Балыкчыдагы ошол окуяны кээ бирлер экинчи Ноокат окуясы катары баалап жүрүшөт. Сиздин буга пикириңиз?
- Албетте, Ноокат окуясы Балыкчыдагыга караганда масштабы жагынан да, жазасынын катаалдыгы жагынан да эч тең келишпейт. Себеби, Ноокат окуясы боюнча камалгандарды 7-8 берене менен соттоп, 15 жылдан 20 жылга чейин камап салышты. Алар аябай катуу сабалган. Бирок, Балыкчыда дагы Ноокаттагы окуяларды кайталаган көрүнүштөр бар. Аларга да бир эмес, эки-үч берене менен айып тагып, уруп-сабап жатышат.
- Ноокат окуясы демекчи, Ноокатта камалгандардын, алардын үй-бүлөсүнүн кийинки тагдырлары кандай болду?
- Жогорку соттон кийин эң жогорку мөөнөт 20 жыл болсо үч жылдан, эки жылдан кемитип, 15-17 жылга эркинен ажыратылып, Кыргызстандын бардык түрмөлөрүндө үчтөн-төрттөн болуп камакта отурушат. Тергөө убагында жеген таяктарынын, көргөн азаптарынын, запкыларынын айынан камалгандардын төртөө маал-маалы менен эсин жоготуп коюп атышат. Алардын ичинде Абдувахаб Маширапов, ?47 колониянын ооруканасында дарыланып жаткан камалгандардын эң жашы 17 жаштагы Эргешов Ахматилла дегендин да абалы оор. Абдукеримова Зарипа да эс учун жоготуп коюп атат. Жалал-Абаддагы колониянын ооруканасында жаткан Ишенбаев Музафардын колу-буту жакшы иштебей калган. Дээрлик 32синин баардыгы тең ар кандай оорулар менен ооруп жатышат.
Ал эми ошол эле камалгандардын ичинен Илхамжан деген жигиттин жыйырма жыл абакта калат деген областтык соттун өкүмүн укканда, бир кыйкырып, ошол бойдон эсине келбей каза болгон. Ал 2009-жылдын 17-январь күнү жыгылып, 19-январда үзүлгөн. Мындан тышкары, Жалал-Абадда буту-колу иштебей калган Музафардын апасы Рано жакында эле күйүтүнө чыдабай каза болуп калды. Сайдалиев дегендин да апасы каза болуп калыптыр. Күйүтүнө чыдабаган байкуш ата-энелер жапжаш кезинде бул дүйнө менен коштошуп отурушат.
Өткөндө Ноокатка барып калганда, Музафардын энесине мусулмандык парзымды аткарып куран окутуп келдим. Мына эми караңызчы бул үй-бүлөнүн трагедиясын. Баласы 17 жылга камалып кетсе, апасы каза болуп калды, Музафардын аялы балдарын жетелеп алып кетип калыптыр. Каза болгон Рано апанын эки айдан бери Москвада иштеп жүргөн кызы Дилбара, бүгүнкү күндө үйүндө жапжалгыз калды. Ушу кыздын аянычтуу тагдырын көрүп алып, эмнегедир өзбектин баягы "Фатима жана Зухра" деген кинотасмасы эсиме түштү. Ал эми узак мөөнөткө камалып кеткен ооруканада жаткан жанагы Абдукеримова Зарипанын төрт баласы бар. Эң улуусу 15те, кийинкилери 7де, 5те. Эң кенжеси эки жаштагы баласы таптакыр басылбай ыйлап калыптыр. "Мурда алдасак, кичине алданып, сооронуп калчу эле"-деп, карып калган кайынэнеси буркурап боздоп атат. Зарипанын күйөөсү Россияга кеткен боюнча дайынсыз. Ушундай тагдырларды көрүп туруп, ушунчалык жүрөгүң ооруп, мунун баарына ким күнөөлүү - деп, аргасыз үшкүрүнөсүң. Ошол Ноокат окуясы боюнча камалып кеткендердин баардыгынын тагдырлары окшош, аянычтуу. Бөрк ал десе, баш алган азыркы бийликтин сок билек-жан-жөөкөрлөрү ушул үй-бүлөлөрдүн жүрөк ооруткан тагдырларын кичине ойлоп коюшса жакшы болмок…
Ошондуктан, бийлик, сот кызматкерлери Балыкчыда жөн жерден камалып жатышкан жарандардын кийинки тагдырларына кайдыгер карабай, калыс, адилет чечимин чыгарып беришсе жакшы болмок.
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөз"
"МЫНДАЙ ПАРЛАМЕНТТИН БАРЫНАН ЖОГУ ЖАКШЫ"
Ичтен моюнга алуу "ишаратыбы?"
Алишер Саиповду аткан адам аныкпы?
"Күйгөндөн айткан бир санат…"
Арысы Ташкен, бериси Баткенден ашпаган тышкы саясат
Кыргыз бийлигин алдаган "меморандум",
Орусия уюштурган тымызын "оюн"
укук коргоочу, "Кылым шамы" бейөкмөт уюмунун төрайымы.
Жогорку Кеңеш тарайбы же тарабайбы?
Келечек жаштардын колундабы же…
Жубай алсаң казактан, кутулбайсың азаптан
Стилиңизди гороскоптон аныктап алыңыз
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?