bg fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ba ky ru ru ru ru ky ky ky ru ky ky ru ru ru ru ky ky ru ky ru ky bg ky ru ru ky ky ru tt ru ky ky ky ru tt ky ky ru ru ru ky ru ky ru ky ky ru mn ru ky ru ru ky ru ru ru ky kk ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru
"De-факто", 15.12.11 - 7-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Каныбек Иманалиев, Жогорку Кеңештин депутаты:
"ПАРЛАМЕНТТЕ ЖЕКЕ АДАМДАРДЫН ЭМЕС, ПОЗИЦИЯЛАРДЫН КҮРӨШҮ ЖҮРҮП ЖАТАТ"
- Каныбек мырза, төрага ­Акматбек Келдибековго жабылган "Ата Мекен" фракциясынын дооматтарын текшерген комиссияны жетектедиңиз. Кайраштыргандык эмес, бирок "Ата-Журт" фракциясы силерге нааразы болгону көрүнүп турду. Ичиңерде болуп жаткан былык-чылыктарды коомчулукка мынчалык шардана кылып, ЖКнын аброюн төгүүнүн кажети бар беле?
- Калыстык иретинде айтып коюшум керек, бул ишти кароодо комиссиянын бардык мүчөлөрү өз принципиалдуулугун көргөздү. Бүт ачык-айрым өтүп, басма сөз өкүлдөрү, кызыккан тараптар, ЖКдагы дасыккан эксперттер катышып жатты. 5 күн ичинде жети отурум өткөздүк. Акыркысы 11-декабрда түнкү саат 10до болду. Биз иште бирөөнү ак жерден каралоо ниетинен алыс болдук. Бирок далилдүү фактылар болсо аны да жаап-жашырууга мүмкүн эмес эле. "Ата Мекен" койгон дооматтарды текшеребиз, кимди угабыз, кандай документтер керек, эгер ошол фактылар тастыкталса кандай баа беребиз?" деген максат койгонбуз. Мамлекеттик кызматта кадыр-көңүл эмес, мамлекеттик кызыкчылык гана биринчи орунда турушу керек. Июнь окуясында да ушундай талаш-тартыш болуп, акыры эң туура чечим кабыл алынган. Кечээ дагы талаш-тартыш болуп келип, соңунда туура чечим кабыл алынды деген ойдомун. Анткени парламент сабырдуулугун, эң башкысы, тазаланууга даяр экенин көрсөттү. Албетте, жеке пикиримде, эгерде төрага коалиция таркагандан кийин эле өз эрки менен кызматтан кетсе мынчалык ызы-чуу болмок эмес. Бирок төраганын ишине баа берүү комиссиясын түзүү демилгесин "Ата-Журт" партиясынын өзү көтөрүп чыккан. Ошондон кийин ар бир фракциядан бирден өкүл кирген комиссия түзүлгөн. Ага мени жетекчи кылып бекитишкен.
- "Республика" партиясынан депутат болгон Тынчтык Шайназаров жыйында комиссия укуктук баа бере албасын айтты, андай милдетти сот менен прокуратура гана аткарат деди. Муну эске алдыңар беле?
- Комиссия Жогорку Кеңештин төрагасынын ишине баа берүү үчүн түзүлүп жатпайбы. Кечээ кээ бир депутаттар "биз укуктук баа бере албайбыз" деп айтышты. Аларга жооп иретинде дагы бир жолу айтып коюшум керек, биз укуктук чечим гана кабыл ала албайбыз, бирок укуктук баа берүүгө акыбыз бар. Анткени Кыргызстанда мыйзам чыгарган, мыйзамды көзөмөлдөгөн жалгыз орган ушул - Жогорку Кеңеш. Биз мыйзам бузулуп бүткөнчө көздү жумуп олтурууга тийиш эмеспиз. Андан тышкары саясий дагы баа беришибиз керек. Эмне дегенде төрага, депутат деген бул саясий кызматтагы адам. Үчүнчүсү, бул моралдык-этикалык да баа. Бул "Депутаттын макамы жана мамлекеттик кызматкердин этикасы жөнүндөгү" мыйзамда так аныкталган. Булардын ар бири боюнча биз карап жаттык, ошол эле маалда Акматбек Келдибековдун ар-намысына, үй-бүлөсүнө шек келтирген фактылардан алыс болдук. Эгер анын ордунда фамилиясы башка адам болуп, мыйзам бузууга барса, биз ага деле ушундай мүнөздөмө бермекпиз. Ошон үчүн биз берген баалар боюнча бирөө дагы "бул жериңер туура эмес" "же мыйзамды буздуңар" деп жазуу иретинде сунуш берген жок. Албетте, ар кандай мамиле болду. Бул табигый көрүнүш.
- Комиссияга "Ата-Журт" фракциясынан кирген Курмантай Абдиев "Капризге" төлөгөн акча, квитанция боюнча айтып, жакшы эле чырылдап жатты. Бирок эмнеге анын жүйөсү эске алынган жок?
- "Капризде" кимдин акча төлөгөнү бизди башынан кызыктырган жок, анткени "Ата Мекендин" дооматында квитанцияны иликтегиле деген жүйө жок болчу. Бул жерде төраганын кримавторитет менен кездешкени же кездешпегени тууралуу гана кеп болуп жатат. Бул боюнча төрт отурум өткөздүк. 10го жакын адамдарды чакырдык. Чын эле экөөнүн жолукканына күбө болгон адамдар бар экен. Атайын органдар муну билет. Бирок алардын өмүрүнө коркунуч туулбасын деп МУКК күбөлөрдүн аттарын ачыкка чыгарбай жатат.
- Москвадагы ЖКнын өкүлчүлүгүн ачылганынын эмнеси жаман, бул силердин мындан аркы ишиңерге эле пайдалуу болгону турбайбы?
- Биринчиден, биз ЖКнын бөлөк мамлекеттеги өкүлчүлүгүн ачып жаткандан кийин ал комитеттен өтүшү керек болчу. Экинчиден, Вена конвенциясы боюнча бир мамлекет экинчи бир мамлекетке өкүлчүлүк ача турган болсо ошол жактан уруксат алышы керек. Бул боюнча биз Орусиянын ТИМине суроо жөнөтүп, андай макулдашуу болбогондугу тууралуу жооп алдык. Бул жерде өзүбүздүн эле эмес, Орусиянын да мыйзамын бузуп жатпайбызбы. Үчүнчүдөн, мындай өкүлчүлүк эки тараптык келишим негизинде гана ачылат. ЖК менен Орусиянын Думасы ортосунда андай келишим болгон эмес. Төртүнчүдөн, "ушинтсек парламентаризм өнүгөт" деп жатат. Анда дүйнөдө парламенттик система менен жашаган бай мамлекеттер: Жапония, Германия, Улуу Британия эмнеге Москвага парламенттик өкүлчүлүгүн ачпайт дагы, биз ушунчалык кедей болуп туруп, 7 адамга 29 млн. сомду берип жатабыз. 29 млн. сом деген бул Чаткал районунун бюджети. Ошончо акча тосуп алуу, узатуу кызматын кылчу 7 адамдын чөнтөгүнө кетип жатат. Ушул адилеттикпи? Же биз өкүлчүлүк ачыш үчүн шайландык беле? Мындай нерселерди биз айтпасак, ким айтат? Өзүбүз жөнүндө чындыкты айтууга мезгил жетти. Ошондо гана эл бизге ишенет. Өзүбүз мыйзам бузсак өзүбүз оңдоп-түзөйлү.
- Комиссия жыйынында айтып калдыңыз, мага карата коркутуулар болуп жатат, биринчи жолу эки жан сакчы алууга аргасыз болдум деп. Бул, демек, мамлекетте криминалдын таасири дале күчтүү экенинен кабар бербейби?
- Мен деле өзүн коргой ала турган кыргыздын бир жигитимин. Бир гана Кудайдан корком. Бирок үй-бүлө, бала-чака деген бар да. Ушундай аргасыз муктаждык болгону үчүн Улуттук коопсуздук кызматына, ИИМге кайрылып, учурда эки офицер менен жүрүп жатам. Мен Келдибековду колдогон депутаттарды түшүнөм. Партиялаштар бири-бирин колдойт, ичинен канчалык чабышса да, сыртта бири-бирин коргошу керек. Бирок кээ бир адамдар ­ОПГны колдоп атканда, мен өкүнүп кеттим. Парламент жана кылмыш дүйнөсү - экөөнүн жолу эки башка. Парламент жолу элге алып барат. Кылмыш дүйнөсүнүн жолу түрмөгө алып барат.
- Бири-бириңердин дарегиңерге орой сын узатып, кайым айтышканыңарды угуп жаттык. Эл алдында сабатсыз көрүнүп, иренжитүү пайда кылгандан корккон жоксуңарбы?
- Биз парламенттик өлкөбүз. Кимдин кандай сүйлөрүн, саясий маданиятын эл өзү көрүп турат. Биз ушул мектептен да өтүшүбүз керек болчу. Президенттик өлкө болсок, көп нерселер жабык бойдон калмак. Буга тарых далил. "Көч бара-бара түзөлөт" дейт. Эмки саясий курч маселе болсо мындан жумшагыраак өтөт деп ойлойм. Анткени кийин төрага болчу депутат ушул нерседен катуу сабак алат. Ал кээ бир көңүлү жакын бирөөнү кеңешчи кылып дайындап, ага мартабалуу номер берерден мурда "муну депутаттар билип койсо, эмне болот?" деп ойлонот. Кечээ биз муну карабай койсок деле болмок. Анда башкалар кантмек? 20га жакын министрлик ведомстволор бар экен, эртең алар да өз билгенин кыла баштасачы. Мамлекетте кандайдыр бир адеп-ахлактык нормалар болушу керек да. Биз аларды сактоого күрөш баштадык.
- Сизди Акаевдин жанында жүрүп, ошол режимге аралашып калды эле, кечээги иши менен өзүн люстрация кылды дешти. Буга кошуласызбы?
- Люстрация кылгыдай мен кыргыз элинин "Чынарын кыйып, чымчыгын өлтүргөн" эмесмин. Бирок "Люстрация жөнүндө" мыйзамды колдойм. Башынан эле ушундай принцип менен иштеп келем. Акаевдин учурунда да ушундай иштегем. Ушул принцип менен Бакиевге каршы туруп күрөшүп жүргөнбүз жана 7-апрелде эл менен кошо борбордук аянтта чогуу жүргөм. Саясатта жүргөн адамда принцип биринчи орунда болушу керек.
- Малайзияга 17 киши алпарып, сувенирлерге итапкан акча короткону да төраганы кызматтан кетирүүгө чоң курал болду окшойт. Мындан ары буга окшогон чыгымдар кыскарабы, жаңы төрага да ушинтсе кантесиңер?
- Эл аралык иштер жана парламенттер аралык кызматташтык комитети жакында эле мамлекеттик протокол жөнүндө мыйзам иштеп чыктык. Автору менмин. Ага ылайык, кайсы мамлекеттен делегаттар келбесин Ата-Бейитке барып, Чыңгыз Айтматовдун эстелигине гүл койсун деп жатабыз. Экинчиси, сувенирлерди чектөө боюнча. АКШга барганда бизге конгресстин чакан макетин беришти, ашып кетсе 10 доллар турат. Орусияга бардык, Думанын эмблемасын берди, баасы 100 рублдан ашпайт. Кедей болуп туруп, белекке акча чачкан - бул ысырапкорчулук. Мындан ары калпакты кийгизүү ордуна, аны кичинекей сувенир кылып берели деп жатабыз. Үчүнчүсү, кайсы мамлекеттен канча кишиге чакыруу келсе, ошончо гана адам барышы керек деген жобо. Ар бир мамлекет өз мүмкүнчүлүгүн, чыгымдарын эсептеп туруп анан чакырат. 7 киши дегенден кийин, 7 киши барышы керек. Жөнөкөй эле мисал, үйүңө 4 адамды конокко чакырдың дейли. Бирок 8 киши келди. Өзүңдү ыңгайсыз сезесиң да, себеби 4 адамга ылайыктап дасторкон жайгансың. Бул жерде жөнөкөй мейман эмес, эл аралык мамиле тууралуу сөз болуп жатпайбы.
- Негизи төрага менен башынан жылдызыңыз келишпейт көрүнөт, өткөндө да Нурсултан Назарбаевди Нобель сыйлыгына көрсөтүү боюнча токтом кабыл алынганда сын айтып жаттыңыз эле?
- Биз кошуна мамлекет менен өтө сый жана достук мамиледе болушубуз керек. Бирок сый жана кошомат эки бөлөк нерсе. Мен деле Казакстан Президентин өтө урматтайм. Бирок биздин Жогорку Кеңеш - бул Кыргызстандын Жогорку Кеңеши да. Нобель сыйлыгына көрсөтүү боюнча токтом эч бир комитетте, эч бир фракция жыйынында талкууланган эмес. Тексттин долбоорун депутаттарга тааныштырбай туруп добушка коюп, регламентти жана процедураны бузуу менен кабыл алып коюшту. Бул өтө уят иш. Нобель сыйлыгын ким берерин Кыргызстан чечпейт. Аны көргөзө турган субъектилер бар. Биз ал субъектке да кирбейбиз. Үчүнчүдөн, Назарбаевди Нобелге казак мажилиси өзү көргөзсө жарашмак. Кыргыз парламенти муну менен дүйнөнүн алдында өзүнүн беделине доо кетирип жатпайбы.
- Сөздү саясатка бурсак, "Ар-намыс" коалицияга кирмей болгон турбайбы?
- Өзүңөр билгендей, бул жолу коалиция түзүү укугу КСДПга берилип олтурат. Алар менен "Ар-намыстан" атайын түзүлгөн топ эки жолу жолугуп, сүйлөшүү жүргүздү. Андан башка эки фракция: КСДП толук курамы менен "Ар-намыстан" 15 депутат биригип, "мындан ары бул маселени чогуу иш алып баралы" деген чечимге келгенбиз. Германияда коалиция жаңы түзүлгөндө эң биринчи кайсы мыйзамдарды иштеп чыгабыз десе, бизде кимди кайсы кызматка дайындайбыз деп баш оорутабыз. Жок, биз мындай кадамга барып жаткан соң, идеологиялык принциптерди биринчи орунга алып чыгышыбыз керек. Биз кызматтык кызыкчылыктардын айланасында эмес, принциптердин негизинде согушканыбыз жөндүү. Бизде азыр парламентте жеке адамдардын эмес, саясий позициялардын күрөшү башталды. Бул жакшы нерсе. - Коалицияга ошондо кайсы партиялар киргени турат?
- Кечээги талаш-тартыш көргөздү, "Ата Мекендин" көз караштары КСДПга жакын экен. "Республика" да жакындыгын көргөзүп жатат. Мүмкүн ал "Ата-Журт" партиясында да болот. Аны так айтыш кыйын.
кыргыз тилиндеги гезит "De-факто"
email • архив • редакция
Абактагылар жапырт ачкачылык баштады. Келдибековду зектер жана криминалдар колдойбу?
Эки жыл качып жүргөн Мурат Суталинов "асмандан түштү"
Кул жеймин дейт куйрукту…
"Ата Мекен" коалицияга кирмей болду, "Ата-Журт" оппозицияда калат
Камчыбек Ташиев, "Ата-Журт" фракциясынын лидери:
"Келдибеков менен чогуу жашап, таң атырып жүргөнбүз. Анын алдында жүзүм жарык..."
Абактагылар жапырт ачкачылык баштады. Келдибековду зектер жана криминалдар колдойбу?
Светти улам "жалп" эттирген Шадиев
Каныбек Иманалиев, Жогорку Кеңештин депутаты:
"ПАРЛАМЕНТТЕ ЖЕКЕ АДАМДАРДЫН ЭМЕС, ПОЗИЦИЯЛАРДЫН КҮРӨШҮ ЖҮРҮП ЖАТАТ"
"Өмүргө келгенден кийин өлүм жок"
Кубанычбек Маликов менен кеткен кыргыздын бүтүндөй доору
Жыйырма беш мажүрүм тал
же советтик бийлик жаап-жа шырган кырсыкты эскерүү
Ким кантип бутуна турган?
"Жыл мыктысы-2011" сынагына Интернет добуш берүү башталды
Араб эмираттарына "тирүү товар" катары сатылган Алина жана түрмөдө төрөлгөн Али
Эки кол үчүн эки жүз миң сом
же жан кейиткен узун жомок
"Ак кептер" арманымды ала бар. Бул жашоодон мен издеген адам табылаар?
же "пахан" болгон чыныгы
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?