kk ky el cs ky ky tt ky ky ky ky kk ru ky ky ky ky ky tt ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 29.04.08 - 10-бет: Тїз байланыш!..•
КРнын Эмгек сиңирген артисти, супер куудул Күмөндөр Абылов:
"Саясатчылар сахнаны да тартып алышты"
- Күмөндөр байке, саламатсызбы? Акыркы кезде такыр эле көрүнбөй калдыңыз, эмнеге концерт бербей жатасыз?
- Азыр артисттердин ордун саясатчылар басып алган кез болуп атат. Телевизордун бир каналында концерт, экинчисинде сессия болуп атса, эл сессияны тиктеп калышты. "Эртеңки жашообуз эмне болот, саясат каякка оойт" деген суроолор менен баш оорутуп олтурушат. Концертке көңүл бурулбай калганынын себеби да ушул болсо керек. Болбосо кудайга шүгүр, чыгармачылык менен алпурушуп эле иштеп жүрөм. Буюрса быйыл элүү жылдыгымды белгилегени турам. Эгер митинг, пикет болуп кетпесе эле жайдын аяк ченинде жеке концертимди көрүп каласыңар.
- Сизди кумирим катары сыйлайм. Чайга чакырсак келесизби?
- Мейли, качан барайын? Чайыңар кайнаганда телефон чалып койгула.
- Өзүңүздүн кесибиңиз эмне, куудулдукту атайын тандап алдыңыз беле?
-Кесибим актер. Алгач Нарын театрында эмгектенгем. Учурда Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрында иштейм. Негизи куудул деген сөз кыргыздарда гана айтылат. Өзбектерде "кызыкча" десе, казактар "тамаша" деп аташат. Биз сатирик, юморист, пародист, мазакчы, тапан сыяктуу көп нерсенин башын бириктирип, куудул деп атап жүрөбүз. Куудул деп сөзмөр, чебер адамдарды айтат. Мен куудулдукту кесип деп эсептебейм. Мисалы, орустарда "актер комедийного жанра и актер трагического жанра" деп өзүнчө амплуаларга бөлүшөт. Ошо сыяктуу актер болуп жүрүп, эстрадада комедиялык жанрдагы кыска интермедияларды аткарып жүрүп куудул аталып калгам. Анан эл да куудул катары кабыл алып жүрүшөт.
- Китепти аябай көп окуйт дешет. Кандай чыгармаларды окуганды жактырасыз?
-Китеп демекчи, илгери окуп жүргөн кезде китепканаларга барып китепти көп окуур элек. Эптеп суранып кирип алып, каалаган китепти тандап, китепкананын ичин казчубуз. Кетип атканда бирди жалынып атып уруксаты менен алсак, экинчисин көрсөтпөй алып кетчүбүз. Анан жанымдагы байкеге "сиз чоң ууру турбайсызбы" десем, "китеп уурдаган уурулукка жатпайт" деп калчу. Менимче, китеп окугандын да өзүнүн бир учуру болот экен. Мен китепти аскерден келгенден кийин, 20 жашыман 30 жашыма чейин көп окудум. Бир китептин кызыгына кирип алганда түнү уктабай, эртеси жумушка да барбай окуп бүтүрчүмүн. Жада калса курсагымдын ачканына да кайыл болчумун. Азыр бир жаңы китеп чыгып калса эле барактап окуп калбасам, атайын китеп окуганга көңүл бөлбөйм. Ага убакыт деле жок. Өзүм көбүнчө тарыхый чыгармаларга басым жасайм. Окуган китептеримдин дээрлик көбү тарыхый чыгармалардан болду. Анан кино көргөндө да тарыхый фильмдерге кызыгам.
- Быйыл гастролго чыгасызбы? Кай жактарга барсам дейсиз?
- Элүү жылдыгым болгон атпайбы, ошого карата май айынын аяк ченинде Россиядагы кыргыздарга барып келсемби деп атам. Эстесем, акыркы жолу 2002-жылы барыптырмын. Анан коңшу казактар менен 2000-жылдан бери иштешип, тамашасына катышып, казакча сүйлөгөндү үйрөндүм. Азыр сатираларды котортуп алып, казакча ойноп атам. "Хабардан" жана башка казак телевидениесиндеги тамаша берүүсүнөн чыгып жүрөм. Ал жакта атайын эч рекламасы жок эле тамашаларды тынбай берип турган каналы бар. Ким кайсы убакта кааласа, жаш-кары дебей көрө беришет. Бизде болсо андай мүмкүнчүлүктөр жок. Эскилерин кээде берип калышат. Аныбыз элге толук жетпейт. Анан мындан көрө таштап салайын дейсиң, бирок чыгармаңды кыя албайсың. Ушинтип эптеп жүрбөйбүзбү.
- Мисалы, УТРКда "Кызыкча" деген берүү бар, бирок деңгээли өтө төмөн. Ушундай нерселердин ордуна профессионалдык берүүлөрдү даярдаса болбойбу?
- Андай пландар деле бар. Жакында Мелис Эшимканов менен жолуксам, ал мага "Күкө, бир программа ачпайсыңбы. Петросяндыкындай кылып куудулдарды чогултсаң болот эле" дейт. Андай бизде бар. Жаныбек 1-апрель сайын "куудул олтуруш" деп берип жүрбөйбү. Кээде бизди чогулта калып, олтуруш уюштуруп калат. Менде дагы ушундай тамаша берүүсүн ачуу планда бар. Эгер жетекчи тарабынан бул нерсе колго алынып, айына эки жолу эфирге чыгарылып, атайын айлык төлөп берип турса, жасаса болот, бирок баары келип эле каражат маселесине такалып атпайбы. Ал эми "Кызыкча" берүүсүн даярдаган жаш балдардын ишин жаман деп айткандан алысмын. Алар да колдон келгенин жасап, изденип иштеп атышат. Болгону профессионал режиссерлор менен иштешпейт. Жардам бергендер да жок. Эптеп өздөрү менен өздөрү жүрүшөт. Сахнанын сырын билген актерлер менен иштешсе жакшы болот эле. Негизи жаштарга колдоо көрсөтүп, жардам берген жагынан жардыбыз.
- Киного тартылууга чакырып атышабы? Качан жаңы каармандын образын жаратасыз?
- Алдыда тартыла турган кино көп. Чакыруулар да болуп атат. 1997-жылдан бери комедия жанрындагы бир сценарий жатат. Андан бери беш-алты жолу оңдолуп, түздөлүп, толук бышып жетилди. Бул адамзатынын турмушунан тартып саясатка чейин ачык сүрөттөлгөн тасма. Түздөн-түз кыргыздарга тиешелүү кылбай, батыштын каада-салтын да аралаштырдык. Азырынча режиссерлор менен иштешип атабыз. Айтып коеюн, кино тартылып, элге чыкканда, Европа улутундагыларга майдай эле жагат. Бүт дүйнөгө кызык болгудай тасма десек жаңылыш болбойт.
- "Айыл өкмөтү" фильминде баптист дининдеги адам сизге өзүнүн динин айтып, аябай кызыкдар кылат эмеспи. Чыныгы турмушта башка диндин өкүлү келип сизге ошондой үгүт жасаса кандай жооп берер элеңиз?
-Мен бул дин жаман, тиги дин жакшы деп бөлбөйм. Мусулман болгондон кийин ислам дини бала кезибизден каныбызга сиңип калган. Айрым бир көрүнүштөрүн каада-салт кылып өзүбүздүн жашообузга жуурулуштуруп алганбыз. Ошондуктан мен ислам динин сыйлайм. Жаратканга ишенем.
- Казактар менен иштешип кетет экен деп жүрүшөт, ушул чынбы?
- Жакында, 12-апрелде Казакстанга барып келдим. Мени Орто Азия-Казакстан тамашачылар ассоциациясына мүчө кылып алышты. Милдети- казактарда эми тамашага жөн эле келгендерди чыгарбастан, тандоо өткөрүшөт. Ким алардын элегинен өтсө, сахнага чыкканга мүмкүнчүлүк алат. Азыр тамаша айтам деген жаштарды кадимкидей конкурс менен кабыл алууга өтүштү. Ага казактар эле эмес Кыргызстандан, Өзбекстандан жана казак жергесиндеги башка улуттун өкүлдөрү катышса болот. Бул президенттин идеясы менен ишке ашырылууда. Мамлекет колдоо көрсөтүп, атайын каражат бөлүп берет экен. Анан атайын эл аралык фестиваль өткөрүп, андан ким алдыга чыкса Москвага барып, Петросяндын концертине катышып келет. Ушундай мүмкүнчүлүк бизде да түзүлсө дейм. Анда жанагындай базардан келатып эле сахнага чыккан артисттер жоголуп, концерттер да жакшы шартта өтөт болчу. Антпесе азыр ырчыларды, сахнаны сыйлабай, концертке келгенде кай бирлери дискотека кылып алышат. Бир тобу арак ичип, тост айтышып олтурат. Айыл жерлерине барсаң сенин сөзүңдү эч ким укпайт, кайра кошо жарышып сүйлөшөт. Кай бирлери сатира айтып атсаң, "аны коюп бир ыр созчу" дешет. Айта берсек көйгөй толуп атат. Ушундай этикасы жок, ыплас нерселерден арылсак жакшы болот эле.
- Бир жолу концертиңиз пикет учуруна туш болгону эсимде. Банкрот болгон жоксузбу?
- Ооба, 24-марттагы төңкөрүшкө туш болгон. Мен спорт ордосунда концерт берип атсам, ары жакта пикет, митинг өтүп, элдер атышып, мушташып, кыргын жүрүп атат. Алты күн концерт койсом, ошол алты күнү бою пикет токтобой койбодубу. Так ошол маалда Казакстандан досторум келген. "Бул жакта атыш болуп атса кантип атасың, биз эмне кылабыз?" дейт. "Ой кабатыр болбогула, бизде мындай боло берет. Силерди ок тийбеген жерге олтургузам" деп тамашалагам. Анда банкрот болгон эмесмин, бирок кеткен чыгымдарды араң жапкам.
- Күмөндөр байке, ЭЛТРден рекламага чыгып коюп эле жүрөсүз. Чыгармачылыкты такыр таштайын дедиңизби?
- Жакында Жалалабат электр акционердик коому биринчилерден болуп лотерея ойнотуу акциясын өткөрүп атышат. Бул бир чети жакшы көрүнүш. Мен жетекчисине жолугуп сурасам, "Лотереяга кызыгып элдер электр энергиясына төлөбөй жүргөн акысынан кутулушат. Себеби акция бекер болот. Лотерея алгандар ошо акчасын электр жарыгына төккөн болушат" деп атат. Мисалы, үч жүз сомго билет алсаң, анда айрымдар керек болсо светтин акысын алдын ала төлөгөн болуп калышат экен. Ушуга карата стадиондо чоң концерт болду. Ошого катыштым. ЭЛТРден берилген рекламалык ролик да ушунуку болчу. Ал эми чыгармачылыкты такыр эле кан буугандай токтотуп салуу оюмда жок. Болгону шайлоо болуп атып, артисттердин баарысы бекер концерт коюп, элдер концертке тоюнуп алышты дегендей. Биздин телевидениени, биздин сахнаны депутаттар ээлеп алышты. Бошотпой атат, анан каякка барып коебуз. Элге биздин концертибизден саясатчылардын иши кызык болуп турат. Баарыбыз эле эртеңки жашообуз үчүн ойлонуп атпайбызбы. Баягы "Нан болсо ыр болот, курсагың ток болсо көңүлүң ток болот" дегендей жашоо-турмуш жакшы болсо күлкү, концерт каякка качмак эле.
- Азыркы чоңдордун ишине кандай баа бересиз?
- Жакында чоңдорго арнап бир ыр жаздым эле. Өтө узун, бирок кыскача маанисин окуп берейин. "Кайда иштейсиң дегенге, /Кай бир чоңдор кеп чоет./Билбесең мен да кыргыздын / Бир жерин чоем деп коет. /Билгизбей биздин эрендер,/Биринен-бири бек чоет. / Үзүлүп кетип чойгон жер, / Үйүнө барып жеп коет. / Койсоңор боло чойгонду, / Кокуйлап кимдер ойгонду. / Алдабай элди сооротуп, / Айтсаңар боло болгонду.
- Акыркы учурда турмушуңузда кандай кызыктуу окуяга кабылдыңыз?
- Өткөндө бир бала " Сиздин өз атыңыз эле Күмөндөрбү же күмөндөр болгон үчүн Күмөндөрсүзбү?" дейт. Көрсө ал элди күлдүрүп жүргөн адамды күмөндөр деп түшүнөт экен. Аябай күлдүм да, "Эй, билесиңби, Күмөндөр дегенди орусча которгондо кандай болот? Түз которгондо "сомнение" болот. Мен төрөлгөндө бул жашайбы, жашабайбы, деп күмөн санап, атымды да Күмөндөр коюшуптур" десем, ии деп коет. Анан дагы бир жерге клубга концерт коелу деп барсак, жетекчиси мени карап, "жаңы эле ремонт жасадык эле, күмөндөрлөр келип бүт талкалап кетишиптир" деп өзүнчө кейийт. "Эй, мен жаңы эле келдим го" десем, " Сен эмес, башка күмөндөрлөр" деп күйгүзбөдүбү. Ушундай кызык адамдарга таң каласың да, анан айла жок күлөсүң.
- Дайыма концерттерде эски сатираларды ойнойсуз, жаңысын качан чыгарасыз?
- Жаңы сатиралар көп эле жазылып атат. Бирок атайын даярданып, күнүгө репетиция кылып иштебегенден кийин калып калат да, концерттерге катышарда баягы эскини көтөрө чаап барып калабыз. Ошондуктан жаңылары элге чыкпай жүрөт. Эми алдыдагы юбилейлик концертимде, буюрса, жаңы интермедияларды аткарып чыкканга аракет кылам. Биз, артисттер, концерт берер алдында бир жыл мурда даярданып баштайбыз. Анын сыңарындай, мен да даярдык көрүүнүн үстүндө жүрөм.
Түз байланышты уюштурган Бурул МУСАБЕКОВА
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!