ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ba ky ky ky ru ky ru ru ru tk ru ru ru ky ru tt ru ru ru ru ru ky bg ky ru ky ru ky tt ru ru ky ru ru ky ru ky ru ru ru uk ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru ky ky ru uk ru
"Агым", 24.07.09 - 20-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Эмне үчүн театрга эл келбейт?
Акыркы мезгилде борбордогу кыргыз театрларынын көпчүлүгү имараттарды оңдоо менен алек. Ошон үчүн оюндар коюлбай, ал эми артисттер иш жок, келип-кетип айлык алып жүрүшөт. Негизи, мурдатан эле кыргыз театрларына эл аз келери көпчүлүккө маалым. Биртоп мурда Ч.Айтматовдун наамын алган борбордогу орус драмтеатрына жаңы жетекчи келип, алардын "ити чөп жей баштаганы" коомчулуктун бүйүрүн кызытууда. Атүгүл кыргыз театрындагы артисттер орус драмтеатрынын жетекчиси Б.Воробьевдун чакыруусу менен спектаклдерде роль ойноп, кошумча каражат табышууда. Орус драмтеатрында көрүүчүлөр көп, атүгүл сатылган билеттин кымбаттыгы буга тоскоол эмес. Эмне үчүн кыргыз театрларына эл көп келбейт, кыргыз театрлары эмнеден аксайт? Буга ким күнөөлүү?
"Кыргыз театр жетекчилеринде уюштуруучулук жок"
- Кыргыз театрларынын артисттеринин биртобу орус драмтеатрына келишимдик негизде иштеп атышат. Мисалы, Жамиля Сыдыкбаева, Шайгүл Алсеитова, Марат Козукеев сыяктуу артисттерди орус театрынын жетекчиси Б.Воробьев чакырып, спектакль коюп атат. Ал эми көпчүлүк кыргыз театрынын жетекчилери жаңы спектакль коюп, артисттерди иштетүүнүн ордуна өздөрү тамада болуп, театрга иштебей, жылуу ордуларынан козголгулары келбей отурушат. Тескерисинче, орус театрында иштеп аткан артисттерге бут тосууда. Жаңы спектакль коюларда рекламалап, теле-радиолорго бериш керек. Антпесе, эл кайсы театрда кандай оюн коюлуп атканы тууралуу маалыматты кайдан алат? Театрдагы коллективде ынтымак жок болсо, эки-экиден бөлүнүп, бири-бири менен жаакташып, коюп аткан оюнун койдурбай бут тосушса, анан кантип иш алдыга жылсын… Кыргыз театрларында режиссерлук жетишпейт. Мына, мен аргасыздан орус драмтеатрына өзүм режиссер болуп, өзүм пьесасын жазып, "Манасты" орусчага которуп коюп атам. Бардык каражатты өз мойнума алдым. Учурда орус драмтеатрында "Кыз күйөө", "Окуя" деген спектаклдерим жүрүп аткан, эми "Манас" кошулду. Орус драм театрындагы эң арзан билет 100 сом турат. 600 орундуу театрды жакшылап иштетсе канча адам келет. Бул жагынан театрдын жетекчиси Борис Воробьев азамат экен. Биздин Маданият министрлигинин бул багытта иши көрүнбөйт. Маданият министрлиги жаңы спектаклдер коюлганда көркөм кеңешке, оюндун бетачарына да басып келишпейт.
Жамал СЕЙДАКМАТОВА, "Туңгуч" театрынын жетекчиси,
"Биздин элди театрга алып келүү кыйын"
- Орус драмтеатрына эл көп келип атат дегенге ишенбейм. Себеби, азыр эл театрга келбейт. Андан көрө батышты туурап, жеңил-желпи ырларды ырдаган азыркы жаштардын концертине барып, тарсылдап бийлеп кайра келгенди жакшы көрүшөт. Классикалык музыка, фольклор, улуттук ырларды, айтыштарды, ошондой эле кыргызча спектаклдерди койсо эч ким басып келбейт. Атүгүл кыргыздын маданиятын көтөрөлү деп көкүрөк койгулаган депутаттар да келишпейт. Мен былтыр "Манасчы" спектаклин коюп, кыргыздын искусствосуна күйүп сүйлөгөн адамдарды чакырсам, бири да басып келген эмес. Атүгүл студенттерге өзүм уюштуруп, билет саттыргам. Алардан да үч-төрт гана адам келет, келбесе жок. Анткени, кызыгышпайт. Театрга келип спектакль көргөндөн көрө, ресторандарга барып арак ичип, буттары шишигенче бийлегенди жакшы көрүшөт. Сумкаларына арак салып, башка жакка барганды жактырышат. Уюштуруу иштери жакшы жүрсө деле биздин элди театрга алып келүү кыйын. Саясат бир калыпка түшүп, шайлоо ийгиликтүү аяктагандан кийин ушул маселени көтөрүп чыксамбы деп ойлоп атам.
Гүлмира ТАШМАТОВА, Б.Кыдыкеева атындагы жаштар театрынын артисти,
КР эмгек сиңирген артист:
"Театрга бизнесмен, бай жигиттерди продюсерликке чакырса…"
- Орус драмтеатры айына жаңы спектаклдерди жаратып, репертуары бай экенин билебиз. Алардын продюсери, администрациясы көп иштейт. Биздин Бакен Кыдыкеева атындагы жаштар театрынын имаратын эки жылдан бери оңдоо менен алектенгендиктен, спектаклдер коюла элек болчу. Жакында М.Тойбаевдин "Манап бий" чыгармасын койдук. Театрдын сахнасы жок болгондуктан, фойеге отургучтарды тегерек тизип, көрүүчүлөргө сунуштадык. Ар бир театрда иштеген артист роль ойноп, сахнага чыккысы келет.
Ал эми уюштуруу жагын администрация колго алышы шарт. Иштейм деген адам, кандай тоскоолдуктар болсо да аларды жеңип, иштөөгө шарт түзөт. Биздин театрдагы кээ бир артисттер орус драмтеатрына келишим түзүп иштеп атышат. Алардын айтымында, театрдын жетекчиси артисттерге бардык ыңгайлуу шарттарды түзүп бериптир. Бирок, ошого жараша талапты да катуу коет экен. Бизге деле ошо сыяктуу ыңгайлуу шарт түзүп берсе, иштен качпайбыз. Б.Воробьев маданиятка, театрга эч кандай тиешеси жок бизнесмен, бай жигит. Бирок, искусствону, театрды абдан жакшы көрөт экен. Анын ишбилги жетекчи экенин эч ким таналбайт. Кыргыздын маданиятын, искусствосун өстүрүш үчүн Маданият министрлиги Воробьев сыяктуу бай, бизнесмен мырзаларды ишке тартса, биздин театрлар да алдыга чыкмак. Мүмкүн кыргыздын бай жигиттери бул тууралуу билбей жүргөндүр. Биз негизи акча маселеси, уюштуруу жагынан аксап атабыз.
Илимбек КАЛМУРАТОВ, "Учур" театрынын артисти:
"Кыргыздарда маданият али өнүгө элек"
- Орустарда патриоттуулук күчтүү, маданияты биздикинен жогору. Ал эми биздин кыргыздардын көпчүлүгү айылдан келгендиктен, театрга такай баруу маданияты өнүгө элек. Шаарда туруктуу жашап, орусча сүйлөгөн кыргыздар болсо орус театрларына барышат. Азыр бала бакчага баргандан тартып орусча сүйлөп өскөн "киргиздерден", улуту кыргыз экенинен да намыстангандар бар. Ошолор кантип анан кыргыз театрларына барышат? Чындыгында орус театрынын жаңы жетекчиси Б.Воробьевдун иштегенин мактап атышат. Ал репетицияга 500 сомдон, ар бир спектаклге 1000 сомдон артисттерге айлыгынан тышкары гонорар төлөп берет экен. Ал эми кыргыз театрларына эл келбесе каражат кайдан түшмөк эле?
КР эмгек сиңирген артист,
А.Өмүралиев атындагы шаардык театрдын артисти:
"Бизде реклама жакшы жолго коюлган эмес…"
- Негизгиси, кыргыз театрларында уюштуруу жагы начар. Себеби, жакында эле биздин театрга Тажикстандын эл артисти, режиссер Султан Осмонов "Азгырык" аттуу спектаклди кыргыз жана орус тилинде даярдап сахнага алып чыкты. Бул спектаклде мен башкы ролду ойногом. Көрүүчүлөрдү уюштуруу маселесин жубайым Жумакүл Селобаева экөөбүз мойнубузга алганбыз. Чындыгында он күн коюлган спектаклге эл аншлаг менен келди. Орус театрында реклама абдан жакшы жолго коюлган. Алар жаңы спектаклдин бет ачары болсо рекламалык көрнөк-жарнактарды илишип, телерадиого, гезит-журналдарга жарыя беришет. Театрдын сыртында чоң сүрөттөрү менен кайсы спектакль коюлуп атканы жазылып турат. Ал эми кыргыз театрларына реклама жетишпейт. Ошондуктан эл кыргыз театрларында кандай оюн болуп атканы тууралуу маалымат да алышпайт. Жакында орус драмтеатрына спектакль көрүү үчүн барып, ал жердеги көрүүчүлөр менен баарлашып калдым. Көрүүчүлөр жарнактардан угуп, рекламаларды көрүп, атайы эс алуу үчүн келгендигин айтышты. Театрга эл көп келсе, киреше да ошончолук көп болот. А биздин театрлар ошондой жарнактарды уюштуралы дешсе, каражат жок дейт. Орус театрында артисттер үчүн эң сонун шарттары бар экен. А кыргыз театрларында андай шарт жок. Орус драмтеатрындагы артисттердин арасында айына 40-50 миң сом алгандар да бар. Ар бир спектаклге жаңы костюмдарды артисттерди атайын дүкөндөргө ээрчитип барып сатып беришет экен. А кыргыз театрларында эскилиги жетип калган кийимдерди кийе беришет. Бизге эң негизгиси, уюштуруучулук, анан реклама жетишпейт.
Шайыр КАСЫМАЛИЕВА, КР эмгек сиңирген артист, Т.Абдумомунов атындагы академиялык кыргыз драма театрынын артисти:
"Биздин артисттердин да күйөрмандары бар"
- Орус драмтеатрында спектаклдер орус тилинде коюлат. Орус калкы негизинен театрга, искусствого кылдат мамиле жасашат. Ошондон улам, эс алуу үчүн театрларга барышат. Ал эми кыргыздын көпчүлүгү азыр базарларда соода-сатык менен отурушат. Биздин театрга эл келбей калды дегенден алысмын. Мындан бир нече жыл мурун эл келбей калган. Акыркы мезгилде көрүүчүлөрүбүз көбөйө баштады. Биздин артисттердин да күйөрмандары бар. Алар кээде телефон чалып, бул артист же актриса ойногон спектаклдер качан болот деп сурап калышат. Учурда театрыбыз убактылуу иштебей атат. Кудай буюрса, жаңы сезон башталганда мурдагы репертуарды жаңыртып, көзү өтүп кеткен артисттердин ордун толуктап кайрадан ишке киришсекпи деп жакшы максат коюп атабыз. Тасмаларда ар кандай ролдорду аткарган артисттерди сахнадан көрүп, алардын чыныгы талантына маашырланып, баа берсе болот. Мисалы, Дүйшөн Байдөбөтов, Мукамбет Токтобаев сахнада кандай гана ойношот! Театрга келген эл эстрада ырларынан, видеотасмалардан тажадык деп айтышат. Орус драмтеатрынын иштөө ыкмасы башкачарак. Биз да сезонду жаңы баштаганда орус драмтеатрынын ыкмасы менен иштейли деп атабыз. Элге гезит аркылуу айтарым, театр өлбөй турган искусство, театрга келген эл анын философиялык маңызын терең түшүнүп, эс алып кетишет.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Ак-Сай, "Ак-Сай, Арпа маселесинде эл менен биргемин"
Күрөш бүттү, эми натыйжа күтөбүз
Террорчулук, экстремизм карааны аралап жүрөбү?..
Ак-Сай, Арпа жайлоосу эмне болду?
"Айпери", "Нарындын" ээсинин эки-үч башы барбы?
Электр дөөтүлөрдүн дурусу менен бурушу
Азап тартып, кор болгондорго ким кол сунат?
Эсенгул ӨМҮРАЛИЕВ, "Ала-Тоо ынтымагы" коомунун төрага орунбасары:
"Шайлоо бүткөн соң талап кылабыз"
"Кайдан, ким менен жолукканымды аялым билет"
"Агымда" дайым жаңылык, Агынан турат жарылып"
Дүйнөдө жалгыз мен төрөгөндөй болдум
Эмне үчүн театрга эл келбейт?
Жандүйнө "ремонту" качан жанданат?
Атай, Муса, Рыспай ким да, А.Мурзабаев деген ким?
"Тегим кыргыз, кыргыздын жылдызы болом!"