ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky lez tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Көк Асаба", 02.06.09 - 6-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Мен "Көк асаба" деп демилге көтөрүп атайын гезит ачканыңарды ысык куттуктайм. Азыркы катаал заманда республикабыздын басма мейкиндигинде таланттуу кыздарыбыздын басымдуу болгону, өзгөчө, "Айат пресс", "Асман-пресс", "Кыргыз Руху", "Агым" басылмаларындагы таланттуу кыздарыбыздын эмгектенгени мени кубандырат. Жаңы уюшулган "Көк асабанын" жаштарыбыздын байыркы баалуулуктарды сактоо, улуттук өзгөчөлүктөрүбүздү кабылдоо менен жаңы саясый жолго түшүп жатканын колдогон максаты калктын купулуна толо турган жакшылык. Ушуга таянып бүгүнкү жаштар туурасында сүйлөшөлү.
Советтер Союзу кулагандан кийин жаштарга эч кандай тарбия көрүлбөй калды. Ушу кезге чейин чаржайыттык өкүм сүрүп, билим министрлигинде жаштарга арналган бирдиктүү, багыттуу саясат жок, мамлекет тарабынан колдоого алынбайт. Натыйжада, бүгүнкү жаштар жазында жайлоого кое берилген койдой болушуп, өз билгендерин жасап атышат.
Кыргыздын өзүнүн салты боюнча эркек балдарды 13 жашынан баштап "Эр жигит эл четинде, жоо бетинде" деп, колуна камчы берип, ат мингизип, мобу жер сеники, мобу эл сеники, эл-жериңди кайтарасың деп жөнөтүшкөн. Демек, кыргыздын байыркы салтында балдарды 13 жашынан баштап жигит деп эсептешкен. Кыздарды болсо "кыз жүргөн үйдө кыл жатпайт", "кызга кырк бир үйдөн тыюу" деп тарбиялап, 13-14 жашынан турмушка беришкен. Бул кокусунан чыккан нерсе эмес, табияттын мыйзамына байланышкан. Себеби, биз түштүк элбиз, түштүк калкына күн көп тиет, күн көп тийген адамдын денеси эрте бой жетип, эрте бышат. Ошон үчүн кыргыздар 18ге чыккан кызын кары далы болуп баратат деп намыстанышчу.
Биз азыр мыйзамдашып калган заманда жашап атабыз, жаштар деген түшүнүк бизде мыйзам менен такталган. Кыргызстан азаттыкка чыкканы 2000-жылдын 26-февралында Жогорку Кеңеш тарабынан "мамлекеттик жаштар саясатынын негиздери жөнүндө" деген мыйзам кабыл алынып, анда жаштардын курагы 14 жаштан 35 жашка чейин деп белгиленген. Бул курактагылар жалпы элдин 40%ын түзөт. Ал эми кошуна казактарда жаштардын катарына 14төн 29 жашка чейинкилер, Россия, Тажикстан, Өзбекстанда 15тен 30 жашка чейинкилер түзсө, БУУнун тактоосунда жаштар категориясына 15 жаштан 24 жашка чейинки курактагылар кирет. Кыргыздар эмне себептен жаштардын санын мынча көбөйтүп жибергени мага түшүнүксүз. 35 жашка чейин калк алдында, коом, ата-эне алдында өз жоопкерчилигин сезбей, "мен жашмын" деп жүрө берүүсү туура эмес го. Демек, мунун өзү кайра карала турган маселе.
Кыргыздын тарыхый салты боюнча жаштардын үч милдети бар: биринчиси - Ата Мекенин, элин сактоо, экинчиси - ата-энесине кам көрүү, үчүнчүсү - ини-бөбөктөрүнө үлгү болуу. Эркек бала тукум улоочу мураскер эле эмес, элин-жерин коргогон эр жигит катары тиленген. Эл четинде болуп, жылкы тийип, мал-жанын коргоп дегендей. Эми бул өткөн замандар менен кетти, бирок элдин салты, тилеги, жаштарга болгон үмүтү калды да.
Советтер Союзу мезгилинде жаштарга карата туруктуу, ойлонулган саясат бар болчу. Атайын жаштардын курагына жараша уюмдар уюшулган. 9дан 14 жашка чейинкилер пионер уюмунда, 14төн 29 жашка чейинкилер комсомол уюмунда тарбияланышкан. Ар бир уюмдун өзүнүн эреже-жобосу болгон. Ансыз окууга өтүү, кызматта иштөө оор эле. Ошон үчүн бул мамлекеттик саясаттын бараандуу салты болуп калган.
Совет курамынын терс жана оң кесепеттери
Совет доору кыргыздарга эки маселе боюнча терс таасир тийгизди. Биринчиси, кыргыздардын өткөн доорун жокко чыгарып, жазуусу, адабияты, философиясы, тарыхы болгон эмес, өзүлөрү караңгы болушкан, ошон үчүн кыргыздардын эчтекеси жок деп үйрөтүп келишкен. Экинчиси, кыргыздардын каада-салтын, ишенимин, дүйнө кабылдоосун, дүйнө түшүнүгүн танып, өткөн доордо эч кандай жакшылык жок экен деп, элди түп-тамырынан бери өзгөртүүгө аракеттенип, орустардын, европалыктардын маданиятын орнотуу керек деген саясат жүргөн. Мунун экөө тең туура эмес болгон. Мына, ушул эки нерседен кыргыздар ушу кезге чейин жапа тартып келатат.
Ошону менен катар Советтер Союзун таптакыр эле жокко чыгарууга да болбойт. Совет доорунда кыргыздар биринчиден, отурукташты, экинчиден, сабатсыздыкты жойду, үчүнчүдөн, каалайбызбы, каалайбайбызбы, маданиятыбызга опера, балет сыяктуу жаңы түшүнүктөр кирди. Кыргыздар деле топтошуп ырдашкан, бул жагы жакшы өнүккөн, бирок, совет доору аркылуу биз дүйнөлүк маданият менен тааныштык.
Кыргыздарда жаштарды тарбиялоо салты болгонбу?
Бизде үйбүлөлүк тарбия, чоң ата, чоң эненин тарбиясы өтө күчтүү болгон. Алар балага кичине кезинен баштап калп айтпа, ууру кылба, улуу кишиге салам бер деп, жүрүм-турумдун эрежелерин үйрөтүп келишкен. Кыз баланы башынан баштап үйбүлөнүн куту, архитектору экенин, үйдүн тазалыгына, бардык оокат-тиричиликке жоопкер экенин үйрөтүшкөн. Жомок айтып беришкен. Ал эми кыргыздын оозеки чыгармачылыгында не деген тарбия-таалим жатат?! Ошон үчүн 17-кылымда Кыргызстанга европалык окумуштуу келип, "кыргыз ушунчалык ырчы, чымчык учуп баратып, канаты тийип кетсе, ошону кошуп бир эт бышым ырдайт" деп тамшанган да.
Азыр эми анын бири да жок. Албетте, буга Советтер Союзунун тийгизген терс таасири да себепкер, бирок биз сыяктуу эле союздун курамындагы өзбектерге, тажиктерге, Кавказ элдерине СССРдин чоң залалы тийген жок. Биз баарын өзүбүздүн оомалыгыбыз менен бузуп алдык. Демографиянын закону боюнча, ар бир адамдын жаратмандык, иштермандык доору 25 жылга эсептелинген. Демек, совет доорунда 3 муун алмашты - биринчи муунда ал таанышат, экинчи муунда сиңет, үчүнчү муунда ал катат. Советтер Союзунун жанагындай пионер, комсомолдук, коомдук турмушу биздин кан-жаныбызга сиңип, катып калган. Ошондуктан, азыр кыргызга андан арылуу кыйын болуп турат.
Азаттыктагы мамлекеттин жаштар саясаты
Бизде жаштар боюнча мамлекеттик тартип, мамлекеттик талап, идея жокко эсе. Кабыл алынган мыйзамдар турат, бирок иштебейт. А бирок жарандык коомдор түзүлүп, ар кандай иштерге аракет бар. Акыйкат үчүн айтып коелу, жарандык коомдор кыргызда илгертен эле болгон. Мисалы, аш-тойлордо коомдогу ар бир адам өзүнүн милдетин билген, ошону так аткарган. Жарандык коомдун сапаты, касиети деген ошол. Мисалы, келин келгенде кимдин жоолук салары, кимдин козу соеру, кимдин бозо-жарма апкелери, ошондой эле жамандыкта союшу кандай болору, ким канча кошумча апкелери алдын ала белгилүү болгон. Мунун баары жазылбаган, бирок такталган, калыптанган, каада-салтка айланган, кан-жаныбызга сиңген мыйзам. Жаңы заманда мамлекет тарабынан колго алынбаса, иш алдыга жылбайт да. Мисалы, Кыргызстанда Адилет министрлигинде каттоодон өткөн жаштар аралашкан 200дөй уюм бар. Басмада мындай коомчолордун саны 400гө жеткени жөнүндө маалыматтар жарыяланган. Бирок буларда өлкөнүн бардык аймагында, чөлкөмүндө иштей турган багыттуу саясат жок. Бизде жаштар менен вертикалдуу, б.а., жогорудан төмөн карай ар бир жаш адам менен иш алпаруу калыптанган эмес. Уюмдар биз өзүбүзчө, отурган ордубузда, б.а., горизонталдык багытта иштейбиз деп атышат. Бул болбогон кеп. Бирдиктүү мамлекет болгондон кийин анын негизин, пайдубалын түптөөгө катышкан ар бир жашта "мен кыргызмын", "мен кыргызстандыкмын", "мен Ата Мекенимдин жаранымын" деген сезим кичине кезинен баштап калыптанышы кажет. Жаштарыбыздын ар кайсы жактарга тентип кетип атышынын бирден бир себеби ушул.
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?