bg ru ru hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky uk en ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru
(Драмалуу сүйүү жана тагдыр баяны)
Куба кожоюн (өз аты Кутман) Айгерим ойлогондой анчалык жүрөгү таш, мерез эмес болчу. Каалаган кесибине ээ болуп, жаштайынан тыным албай эмгектенип, ишинен баар тапканы менен турмуштан жолу болбоду. Жыйырма беш жаш күлгүн курагында баш кошкон жубайы менен араң он жыл жашап ажырашып кетишкен. Анда жаш болуптур, ырысын көтөрө албады деп күнөөнүн баарын аялына оодарбай, акыркы күндөрү өзүнөн да көп кемчилик өткөнүн моюнга алып отурат. Түшүнбөстүк, сабырсыздык эки тараптан тең кетиптир. Көп өтпөй ал аялы аскер адамына турмушка чыгып кеткен. Анан айыкпас дарттан айыгалбай каза тапты. Эки ортодо экөөнүн ортосундагы жалгыз уулуна убал болду. Үй-бүлөнүн бузулушу баарынан да балага катуу тийди. Атасына болгон таарынычын кантип чыгарарын билбей, урунуп-беринип жүрүп терсаяк болду. Апасынан айрылгандан кийин болсо жедеп алчы-таасын жеп бүткөн жигитке айланды. Кутман ошондо уулунун көз карашын, баскан-турганын бир көрүп байкап, аттиң деп баш чайкады. Өзү тарбияласа болмок. Эми баары кеч деди. Колуна алып келгени көп запкы жегизди атасына. Атасынын кийинки жапжаш аялына такыр ичи жылыбай ызырынып туруп алды. Кутмандан гана айбыкчу. Анысын байкуш келинчеги билдирбей, келгенде күлүп-жайнап тосуп алганга аракет кылар эле. Бирок баары бир жасалма, муздак мамиле ортону жылытпай бөлүп турганын үчөө тең сезишчү. Акыры, болгон байлыгынын жарымын берип, уулу Амантайды очор-бачар кылган болчу. Уулу ошону менен атасына кайрылып деле келбейт, ал-абалын сурабайт.
Кутман ушул экинчи жубайы Мээримди чын дилден сүйдү. Банкта иштеген тыкылдаган кыз эле. Атайын Мээримдин жүрөгүн багындырыш үчүн ал иштеген банктан эсеп ачтырды, эки тараптуу которулган акчалар Мээримдин колунан өтүп турду. Ар кайсыны шылтоолоп келе берип, кыздын жүрөгүн багындырууга жетишти. Анан ак никелүү жары болду. Мээрим дагы жакшы жубай болуп берди. Өзүндөй сүйдү бекен күйөөсүн, ким билет. Бирок Кутманды сыйлап, эзели өйдө карап сүйлөп көңүлүн оорутпады. Анан бир заматта дүйнөсүн аңтар-теңтер түшүрүп, авариядан мүрт кетти. Өзү минтип жарым жан болуп калды. Өзүнө эмес, ириде Мээримдин кырктын кырынан араң өтүп, эрте өлгөнүнө, жашоонун кызыгына тойбой кеткенине кейийт. Турмушунун мындай кескин өзгөрүүсүнө, тагдырдын бул мыкаачылыгына түк дагы ишенгиси келбей кетет. Анан ой басып мелтиреп жата берет.
Айгерим түндө таң аткыча ыйлап чыкты. Жалгыздыктан тажап, ал эми бул мерез, унчукпаган кишинин заар сөздөрү ого бетер жанын кейитчү болду. Кечээ жекшембиде базарга барган. Катып чогулткан акчасына уулуна жана апасына кийим-кечек, тамак-аш алды дагы айылдаш таксиден салып жиберди. Санаасы тынчып кубанып үйгө келгенде Куба кожоюн маанайын чөгөрдү.
- Сасыган алдагы кытай тапич­кеңди жоготчу, - десе болобу. Айгерим өзүнө кийим алганга ыраа көрбөй, эски кийимдерин улам жууп кийип жүрөт да канчадан бери.
- Эч кандай сасыган жок, - Айгерим да бурк этти.
- Үстүң жаңырбай койду го. Айлыгыңды не жеп атасыңбы отуруп алып? Келген кишиден уялам. Алдагы өңү өчкөн көк кофтаңды да жогот, сасыган кытай тапичкелериңди да жогот. Көзүмө көрсөтпө, - деди Кутман.
- Кеп чүпүрөктө эмес да,- Айгерим үнү кардыгып, жашка муунуп араң сүйлөдү.
- Мен сага 20 миң сом айлык берип атам, отуруп алып акчаны вилка менен сайып жеп атасыңбы? - Кутман жеп ийчүдөй каарып сүйлөп атты тим эле.
Айгерим ушул сөзүнө чыдай албады. Буулугуп ыйлап ийди. Араң турган. Түрмөгө түшкөнсүп ушул үйдө муунуп, буулугуп, айылга качып кеткиси келип араң жүргөн.
- Чүпүрөктү айтасыз да. Чүпүрөк, алтын, байлык сизге маанилүү болсо, мен....мен...мен жаңы көйнөк кийбей эле жашайм, мага жетет ушул! - Айгерим андан ары сүйлөй алган жок.Бөлмөсүнө чуркап кирип эшикти илип алды ичинен.
Кутман дендароо болуп туруп калды. Кыздын мынчалык буулугуп ыйлаганына таң болду. Эмне болгон буга? Кайгылуу көздөрүндө көп нерсе жатарын сезчү, ошол жарасын эми козгоп койду окшойт. Жүрөгү ооруп кызга боору ооруп чыкты. Кыз ошол бойдон бөлмөсүндө жашынып, кечки тамактын убагы келгенде айла жок чыкты. Ашканага кирсе Куба кожоюн өзү шорпо кайнатып, нан туурап жүрөт. Кыз оозу ачылып эле калды. Өзүн күнөөлүү сезип колунан бычакты алганга ашыкты.
- Отур, тамак ичели. Шорпо кайнатканды деле унутуп калыпмын, интернеттен карап алдым бир сыйра, - деди кожоюн кызга жылмайып.
Айгеримдин ого бетер оозу ачылды. Ушунча айдан бери биринчи жолу жылмайганын көрүшү. Экөө отуруп тамактана башташты. Айгерим ошол жерден өзү кабыл алган чечимди акырын айтмак болду.
- Мени кечирип коюңуз, мен мындан ары иштей албайт окшойм. Мен кетейин.
Кутман ошол маалда Айгеримдин кашык кармаган колу калчылдап атканын көрдү. Ичи уйгу-туйгу болуп кетти. "Байкуш ай, бир үлбүрөгөн жан тура" деп ичи жылып кетти. Кутман кыздын калтыраган колун шак кармады. Кармап туруп бекем-бекем кысып койду.
- Менден анчалык коркуунун кереги жок. Эмне, көзүңө ушунчалык желмогуз көрүнүп атамбы? - муну тамаша иретинде күлүп айтты.
Күлгөндө көздөрү мээримдүү боло түшөт экен. Ошого карабай Айгерим ого бетер бүрүшө түштү. Оозуна сөз кирбей баш чайкады.
- И-и, андай болсо бери кара, мен сенин ким экениңди билбейм. Сен да менин кандай адам экенимди биле элексиң. Сага катуу айтып алсам кечирип кой. Сендей жакшынакай жаш кыз, гүлдөй болуп буралып, ички дүйнөсү да, тышы да куп жарашып турушу керек деген ойдо гана айттым. Канча жаштасың?
- Жыйырмага чыгам жакында.
- Ата-эне, бир туугандарың кайда?
- Атам каза болуп калган, бир тууган эжем дагы. Азыр апам экөөбүз элебиз.
- Жалгыз калган апаңды ойлоп атасың го. Апаң жашпы?
- Жаш тура, анда эмне ыйлап атасың күндө? Көздөрүң шишип эле басып жүрөсүң да.
- Баламды сагындым... - Айгерим токтоно албай эчкирип жиберди.
Ошол маалда Кутмандын баласы Амантай атасын эстеп отурду. Жаш аялы авариядан өлүптүр деп укканда табасы канганы чын. "Кудай жеткирет" деген ушул деп жүрдү. Аялына келип куран окуткан да эмес, басып келбей койгонуна жыл айланды. Аварияда атаңдын буту сыныптыр, ооруканада дегенди укканда достору урушуп атып алып барышкан. Ошондо ооруканада жаткан атасына бир гана жолу барды болгону. Анда да унчукпай жанында отуруп, мелтейип сөз сүйлөбөй чыга берген болчу. Апасы менен ажырашпаса, кайгыртпаса, апасы рак болбойт болчу. Рак деген бул кайгыдан, нервден пайда болот. Амантай ушинтип бүтүм чыгарып алган. Апасынын турмушта тарткан азабынын баарына, өлүмүнө да атасын күнөөлүү деп эсептейт. Азыр эми кансарайдай үйүндө жалгыз калган атасына барууну ойлонуп отурду. Барып туруп маселени кабыргасынан коет. Фирмасын, кыймылсыз мүлктөрүн, базарын бүт өзүнө өткөртүшү керек. Өткөрбөй турган болсо өлбөгөн жерде калат. Эң башкысы, үйдөн чыкпай калды деп атышат, өлөрү аз калган болсо башка бирөөгө мурас кат жазып салбасын. Амантайдын тынчын алган ушул маселе болуп атты.
about | A Free CSS Template by RamblingSoul