uk ru ru hbs_cyr ky ky tt ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru kk ky ru ru ru ru krc ru ru tt ky ru ru ru ru ky tt ky la ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru
"Манас" эпосун сактоо жана кеңири жайылтуу" Республикалык коомдук кыймылынын демилгеси жана уюштуруусу менен өткөрүлгөн "Улуу Сөздүн кечээги жана бүгүнкү тагдыры" аттуу илимий-практикалык конференция "Манас" эпосу дүйнөлүк рухий-көркөм байлыктардын алтын казынасына кирген кайталангыс залкар чыгарма экендигин белгилейт. Эл-жердин эркиндигин, ынтымагын, достукту, адеп-ахлактык, рухий-көркөм, философиялык асылдыктарды даңазалап, элибиздин көп кылымдык күрөшүн, тарыхын, дүйнөтаанымын бөтөнчө көркөм-эстетикалык бийиктикте баяндаган бул чыгарма эл тарабынан жаратылып, өнүктүрүлүп келген жана аны элдин өзүнөн башка эч ким энчилеп алганга, маани-маңызын бурмалоого акысы жок.
Кийинки жылдары "Манас" эпосун жана анын борбордук каармандарын сөз кылып, аларда жок нерселерди ойлоп таап, ой-тоодон, асман-арбактан алынган ой-жорууларды ага чаптаган парапсихолог, гипнолог, торолог, экстрасенс, көзү ачык сыяктуу көп сандаган адистер пайда болду. Алардын айрымдары өзүлөрүн манас таануучу, манас изилдөөчү деп атап алышып, салттуу эпостун маани-маңызын, рухун бурмалаган, тикелей бузган көз караштарды элге сиңирүүгө жанталашып аракеттенип жатышат. Мындай чыгармалардын ири алдында Жайсаң Үмөт уулунун арбагынан алып, Бүбү Мариям Муса кызы жазды делинген "Айкөл Манас" аттуу чуулгандуу чыгарма турат. Бул он томдуктун авторлору "Кылым көчү" аттуу коомдук бирикменин мүчөлөрү болуп эсептелери шексиз. Алар өз жактоочулары жана сүрөөнчүлөрү менен бирдикте салттуу эпостун сюжетин, идеясын жана образдар системасын ченемсиз бурмалап бузган, элге жат идеяларга толтурулган дастан сымал бул чыгармасын "чыныгы эпос - ушул", "кыргыздын чыныгы тарыхы ушул" деген зордукчул көз-карашын элге таңуулап отурушат. Чын-чынына келгенде бул чыгарма элдик эпостун рухун биротоло бузуп, маани-маңызы чалкеш бирдемеге айлантып, ал аркылуу аны жараткан элди мазактоо максаты менен жазылгандыгы шек туудурбайт.
Эпостун салттуу тазалыгын сактоо азыркы учурдун эң орчундуу милдеттеринин бири. Ошондуктан, жүздөгөн жылдардан бери калыптанып, элибиздин жан-дүйнөсүнө сиңген эпостун асыл идеяларын, образдарын жана философиясын С.Орозбаков, С.Каралаев, Тоголок Молдо, М.Чокморов, Ш.Азизов (ж.б.) сындуу залкар манасчылардын варианттары боюнча элге кеңири жайылтуу, пропагандалоо жана келечек муундарга окутуу маселелери туура жолго коюлушу керек. Бул маанилүү иште Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан 2011-жылдын 9-июнунда кабыл алынган "Манас" эпосу жөнүндө мыйзамы укуктук негиз катары жетекчиликке алынышы милдет. Бул мыйзамга ылайык "Манас" эпосун ар кандай бурмалоолордон, улуу мурастын атына жамынып терс идеяларды элге сиңирүү аракеттеринен арылтуу, мындай иштерге чечкиндүү бөгөт коюу зарыл. Эпосту билим берүү мекемелеринде окутуу маселеси да ушул мыйзамга, КРнын Билим берүү жана илим министрлиги тарабынан бекитилген типтүү окуу программаларына ылайык белгилүү бир ырааттуулукта жүргүзүлүшү зарыл.
"Манас" эпосун сактоо иш жүзүндө кыргыз элинин руханий саламаттыгын сактоо дегенди түшүндүрөт. Аталган иш-аракеттердин өтө маанилүү жана кечиктирилгис мүнөздө экендигин белгилеген "Улуу Сөздүн кечээги жана бүгүнкү тагдыры" аттуу республикалык илимий-практикалык конференциянын
2013-жылды "Манас" жылы деп жарыялоо өтүнүчү Кыргыз Республикасынын Президентине жана Жогорку Кеңешке жиберилсин.
Кыргыз элинин рухий саламаттыгынын баштапкы жана эң орчундуу булагы болуп эсептелген "Манас" эпосун бурмалоолорго жана анын атынан башка бир чыгармаларды сунуш кылууга жол берилбесин. Мындай аракеттер улуттун рухий коопсуздугуна шек келтирген кадам катары баалансын.
"Манас", "Семетей", "Сейтек" үчилтигинин С.Орозбаков, С.Каралаев, Тоголок Молдо, М.Чокморов, Ш.Азизов (ж.б.) салттуу варианттарын калың элге жеткидей нускада бастырып чыгаруу иши колго алынып, аны каржылоо ишине көмөк көрсөтүү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнөн суралсын.
Салттуу варианттардын негизинде үчилтиктин кыскартылып бириктирилген жана калың элге жеткиликтүү боло турган вариантын түзүп (белгилүү адистер тарабынан), көп нускада бастырып чыгаруу максатка ылайык деп табылсын.
Манас таануу сабагы орто мектептерде, атайын орто жана жогорку окуу жайларында С.Орозбаков жана С.Каралаев сыяктуу залкар манасчылардын классикалык варианттары боюнча гана окутулсун.
"Манас" эпосунун классикалык үлгүлүү варианттарын башка тилдерге которууда бурмалоолорго жана кошумчаларга жол берилбесин.
"Манас" эпосунун классикалык үлгүлүү варианттарын ар тараптуу жана терең изилдөө иштерин күчөтүү максатында КР УИАнын Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун алдында "Манас таануу борборун" кайра ачып, зарыл каражат жана кадрлар менен камсыздоо жагы КР өкмөтүнөн суралсын.
Кыргыз-орус (славян) университетинде автордук коллектив тарабынан жазылган "Манасоведение" аттуу окуу куралын колдонуудан алып салуу жагы КРнын Билим берүү жана илим министрлигинен суралсын.
Массалык маалымат каражаттарында жана коомдук телерадиоканалдарда Манастын ысымын туш келди пайдаланып, иш жүзүндө эпостун аброюн тебелеп тепсеген материалдарды текшерүү, чындыгын далилдөө иштерин жүргүзүү мамлекеттик тиешелүү органдардан суралсын.
Манас таануу сабагын Бүбү Мариям Муса кызынын кайыптан алып жазылды делинген "Айкөл Манас" ("Жайсаң") аттуу маани-маңызы бузук, салттуу эпосту өлчөөсүз бурмалаган чыгармасы боюнча өтүүгө таптакыр тыюу салынсын.
Бүбү Мариям Муса кызынын кайыптан алып жазылды делинген "Айкөл Манас" китебин орто мектептердин, атайын орто жана жогорку окуу жайларынын китепканаларында ачык колдонуудан алып салуу жагы КР Билим берүү жана илим министрлигинен суралсын.
Бүбү Мариям Муса кызынын кайыптан алып жазылды делинген "Айкөл Манас" китебин мамлекеттик телерадио каналдарда, гезит-журналдарда пропагандалоо ишине тыюу салынып, көзөмөл жүргүзүү жагы тиешелүү бийлик органдарынан суралсын.
Бүбү Мариям Муса кызынын кайыптан алып жазылды делинген "Айкөл Манас" китеби "чыныгы "Манас" эпосу же анын варианты, "анда айтылгандар чыныгы кыргыз тарыхы" деп "Манас" эпосу жөнүндөгү" мыйзамга карама-каршы келген көз караштарды жайылткандар жоопко тартылсын.
Ушул бузук чыгарманы жаратып, жайылтууга активдүү катышкан "Кылым көчү" аттуу коомдук бирикменин ишмердүүлүгүн текшерүү иши КРнын тиешелүү мамлекеттик органдарынан суралсын.
Ушул он томдукту элге сиңирүүгө чоң салым кошуп, идеологиялык жактан камсыздап келген Саентология борборунун ишмердүүлүгүн текшерүү иши Кыргыз Республикасынын тиешелүү бийлик органдарынан суралсын. (Мындай борбор Казак Республикасында жана бир катар чет өлкөлөрдө зыяндуу уюм катары жабылган).
"Айкөл Манас" китебин бир нече жолу көп нуска менен басып чыгарып, басымдуу бөлүгүн бекер тараткан "Бийиктик" басмаканасынын ишмердүүлүгүн текшерүү тиешелүү органдардан суралсын.
"Кылым көчү" бирикмесинин активдүү мүчөсү кинорежиссер Э.Абдыжапаровдун саентологиячыл, мунчул көз карашын тиешелүү органдар далилдесе, ошондой эле анын КТРКнын берүүлөрүнө катышы бар экендиги текшерилип, жайсаңчылардын иш-аракеттерин жайылтууга тиешеси бар экендиги аныкталса, КТРКнын Байкоочу кеңешинин мүчөлүгүнөн чыгаруу маселеси Жогорку Кеңештен суралсын.
"Айкөл Манас" он томдугун тынымсыз элге сиңирүүгө аракет кылган "Манас жаңырыгы" телерадиокомпаниясынын ишмердүүлүгүнө "элдин рухий саламаттыгы сакталуудабы?" деген көз караштан укуктук баа берилсин.
"Манас" эпосу боюнча олуттуу маселелерди талкуулоо максатында 2012-жылдын октябрь-ноябрь айларында жалпы Республикалык симпозиум өткөрүлсүн.
Жогорку билим жөнүндөгү Мамлекеттик стандартка "Манас таануу" адистигин мамлекеттик компонент катары киргизүү КРнын Билим берүү жана илим министрлигинен суралсын.
Резолюция "Улуу сөздүн кечээги жана бүгүнкү тагдыры" аттуу Республикалык илимий-практикалык конференциянын катышуучуларынын абсолюттук көпчүлүгүнүн добуш берүүсү менен кабыл алынды.
Бардыгы 238 адам (эки жүз отуз сегиз) адам