ru ky fr ru ru cs ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru
"Аалам", 06.05.08 - 14-бет: С п о р т м а й д а н ы н д а...•
Акыл-эсинин өнүгүүсү кечеңдеген балдардын Евразия футбол жумалыгы
Ар жыл сайын Евразия футбол жумалыгынын алкагында өлкөнүн "Атайын олимпиада" коомдук бирикмесинин демилгеси менен акыл-эсинин өнүгүүсү кечеңдеген балдар арасында футбол мелдешин өткөрүү салтка айланып баратат. Бишкектеги "Көкжар" футбол борборунда өткөн футболдук мелдешке Бишкектеги №22, 30, 34 көмөкчү мектептердин, "Родничок", "Ювентус", "Оберег" сыяктуу калыбына келтирүүчү борборлордун, Жалалабат, Ош, Нарын жана Чүй облустарынын командалары катышты. Евразия футбол жумалыгынын алкагындагы мөрөй талашууда 25 команда жаш өзгөчөлүктөрүнө жараша үч топко бөлүнүп, күч сынашты.
Бул футболдук мелдештин дагы бир өзгөчөлүгү- "Спорт биримдиги" программасына ылайык акыл-эсинин өнүгүүсү кечеңдеген балдар менен дени сак өспүрүмдөр биргелешип ойноп, алардын дүйнө таануусун кеңейтүү болду.
350дөн ашуун жеткинчектин мелдешинин ачылыш аземинде евразиялык Атайын олимпиада комитетинин улуттук өнүгүү программасынын директору Кшиштоф Криковски да катышып, мындай демилгени колдоого алаарын билдирди.
Профессионалдык бокс боюнча дүйнөнүн жети жолку чемпиону, "Акжол" фракциясынан парламент депутаты Орзубек Назаров футбол жумалыгынын ачылышында акыл-эсти өнүктүрүп, денсоолукту чыңдоо үчүн спорт менен машыгуу өтө пайдалуу экенин айтты.
Атайын олимпиадалык оюндар былтыр Шанхайда болуп, анда Кыргызстандын командасы өлкө намысын татыктуу коргоп келгенин дене тарбия, спорт, жаштар саясаты жана балдарды коргоо боюнча мамлекеттик агенттигинин жетекчисинин орун басары Алмаз Касенов белгилеп, Шанхай атайын олимпиадасында мөрөй алышкан кыргызстандык өспүрүмдөр Максим Сахнов, Екатерина Губина, Екатерина Добровольская, Рустам Кадыров жана Анастасия Лучагинага акчалай сыйлыктарды тапшырып, спорттогу ийгиликтерди каалады.
Акыл-эсинин өнүгүүсү кечендеген балдар футболдук мелдештерден сырткары коомдук бирикмеде баскетбол, жеңил атлетика, стол тенниси, бадминтон, дзю-до, сууда сүзүү жана гимнастика ийримдеринде машыгат. Мындан сырткары оор атлетика, боулинг жана кышкы спорт түрлөрү боюнча спорт ийримдерин ачууну максат кылып жатышканын Канат Мамбеталиев кошумчалады.
Кыздар арасындагы футболдук мелдештин жеңүүчүсү Бишкектеги №22 көмөкчү мектептин командасы болду. Жетинчектер арасындагы мөрөй талашуунун жыйынтыгында да Бишкектеги №30 көмөкчү мектептин балдары баш байгенин ээси болушту. Ал эми өспүрүмдөр арасында биринчи орунду Жалалабат шаарынын командасы ээледи.
Бээжин олимпиадасына он үчүнчү жолдомо
Мурдагы күнү Түштүк Кореянын Деджу шаарынан кыргызстандык спорт күйөрмандарын сүйүнткөн кабар келди. Мында дзю-до күрөшү боюнча Азия чемпионатында арбын упай топтогон эларалык спорт чебери Елена Проскураковага Бээжин олимпиадасына жолдомо ыйгарылды.
- Елена Проскуракова эларалык даражадагы спорт чебери. Ал самбо күрөшү боюнча да дүйнө Кубогунда жана Азия чемпионаттарында мөрөй алган. Мындан сырткары ал мурдагы жылы Дохада өткөн 15-Азия оюндарында калыстардын айынан мыктылар сабына кошулбай калган. Эгерде калыстык сакталганда Еленанын байгелүү орунга жетиши мүмкүн эле. Эми Бээжин олимпиадасына жакшы даярдык көрүүсү үчүн бардык шартты түзүп беребиз - дейт өлкөнүн олимпиадалык даярдоо борборунун жетекчиси Касымкул Оболбеков.
Эгемендүү болгондон бери кыргызстандык спортчулар үч жайкы олимпиада оюндарына катышкан болсо, алардын катарында дзю-дочу кыздар да болгон. 2000-жылы Сидней олимпиадалык оюндарында дзю-до күрөшүнөн Айдың Смагулов алгачкы коло байгени жеңип алганын эске алсак, Бээжинде Еленадан үмүт кылсак болчудай.
Өлкөнүн кыз-келиндер дзю-до күрөшү боюнча улук машыктыруучусу, Кыргызстанга эмгек сиңирген устат Савур Аматовдун айтымында, Бээжин олимпиадасына жолдомо алган шакирти Елена самбо күрөшү боюнча Азиянын үч жолку чемпиону.
- Елена Проскуракова март айында Бишкекте өткөн бел кур күрөшү боюнча Азия чемпионатында да баш байгени утуп, Азия чемпиону аталган. Март айында Алматыда өткөн Бээжин олимпиадасына жолдомо берүүчү эларалык Гран-при мелдешинде экинчи орунду ээлеп, күмүш медаль тагынган. Жолдомо алууга арбын упай топтоого жетишкен. Эларалык дзю-до федерациясынын чечими менен, Азия чемпионатында арбын упай топтоп бешинчи орунга жеткендиги үчүн Елена Проскуракованын Бээжинге жолу ачылды, - дейт.
Еленанын дзю-до менен машыгып калышына эжеси Ларисанын салымы зор. Себеби, улуу эжеси Лариса Проскуракова да самбо жана дзю-до күрөшү боюнча эларалык спорт чебери. Самбодон Азиянын көп жолку чемпиону. Кыргызстандын тандалма командасынын катарында өлкө намысын коргогон. Учурда да сиңдиси менен бирге машыгып, дале чоң спорттун түйшүгүн тартып келет. Эже-сиңдиге самбо жана дзю-до күрөштөрүнүн сырларын, ыкмаларын үйрөтүп жаткан устаты - Кыргызстанга эмгек сиңирген машыктыруучу Савур Аматов.
Елена Проскуракова Каракол шаарындагы Касым Тыныстанов атындагы мамлекеттик университеттин дене тарбия бөлүмүндө бешинчи курста окуп жатат. Ата-энеси Каракол шаарында жашайт. Бул үйбүлөнүн кенжеси, жети жаштагы Алина да эжелеринин таасиринен дзю-до менен машыга баштады.
Бишкек шаардык спорт комитетинин жетекчисинин орун басары, дзю-до жана самбо боюнча спорт чебери Даулет Досалиевдин айтымында, Бээжин олимпиадасында Елена Проскуракованын негизги атаандаштары жапондук, кытайлык, кореялык жана европалык балбан кыздар болот.
- Алар менен теңтайлашып мөрөй алуу үчүн жогорку чеберчилик, спорттук жана психологиялык мыкты даярдык керек - дейт Даулет Досалиев.
Учурда кыргызстандык 15 спортчу Бээжин олимпиадасына жолдомо алышты.
Бээжин олимпиадасына жолдомо берүүчү эларалык турнирлер, Азия, дүйнө чемпионаттары июнь айына чейин болмокчу. Кыргызстандык спортчуларга дагы олимпиадалык оюндарга жол ачылып калышы ажеп эмес. Айрыкча грек-рим, эркин күрөш, жеңил жана оор атлетикадан, спорттун азыркы беш түрүнөн жана башка спорт түрлөрүнөн олимпиадалык жолдомо берүүчү мелдештерде кыргызстандык спортчулар багын сынап көрмөкчү.
Баш байге алыш үчүн алгач спортчуларга шарт түзүү керек
"Ааламдын" окурмандарына мурда маалымдагандай, Бишкекте спорттун азыркы беш түрү боюнча Азия чемпионаты курч мүнөздө өттү. Кыргызстандын командасы эстафеталык таймашууларда гана коло байгелүү болду. Эстафетада Андрей Ханадеев, Антон Новиков жана Николай Ведмедь өлкө намысын коргоду. Жеке таймашта биздин жигиттер мөрөй алышпады. Ат ойнотуу түрүндө Николай Ведмедь биринчи болгону менен, калган төрт түрдөн атаандаштарына алдырып койду. Азиянын алты жолку чемпиону Павел Уваровдун шайы кетип калганбы, онунчу орунга араң илинди. Алтын жана күмүш байгелерди казакстандыктар олжолоп кетип, кытайлык спортчу Азия чемпионатында үчүнчү орунду ээледи. Бул жолку Бишкектеги Азия чемпионатына 8 өлкөнүн командалары катышты.
Кайык жарышынын Азия чемпионаты
Кечээ гребля боюнча өлкөнүн тандалма командасы Японияга учуп кетти. Себеби, Япониянын Коматсу шаарында 9-майдан 11-майга чейин Азия чемпионатынын кайык жарыштары өткөрүлөт. Бул чемпионаттын жеңүүчүлөрүнө Бээжин олимпиадасына жолдомо берилет.
Байдарка боюнча жеке таймашууга кыргызстандык спорт чебери Александр Степанов катышат. Эки кишилик кайык жарышында өлкө намысын Алексей Николаев менен Александр Гуркин коргойт. Ал эми төрт кишилик байдарка кайык жарышына - Максим Бондарь, Александр Пароль, Игорь Дорофеев жана Илья Альгин катышат. Алардын Бээжинге жолу ачылаар бекен, аны мелдеш көрсөтөт.
Евгений Ваккер акыры велоаргымактуу болду
20 жылдан бери велоспорттун түйшүгүн тартып, 4 Азия оюндарында күмүш, коло байге утуп, эки жолу Азия чемпиону болгон кайраты тоодой, чыдамы болоттой Евгений Ваккер акыры жаңы велоаргымактуу болду. Өткөндө Япониядагы Азия чемпионатынын 130 км аралык жарышында Женя велосипеди ара жолдо сынып, марадан чыгып, өкүттө калган. Өкмөт башчынын буйругу менен Евгений Ваккерге учур талабына ылайык велоаргымак алуу үчүн 7 миң 83 евро казынадан бөлүндү. Эми ушул велосипед менен Евгений Ваккер августта Бээжинде өтө турган жайкы олимпиадалык оюндарга катышмакчы. Евгенийдин устаты, өлкөгө эмгек сиңирген машыктыруучу Еркин Акрамовдун айтымында, шакирти Бээжинге даярдыкты Армениядан көрөт.
- Эгерде Ысыккөлдөгү жол учур талабына ылайык болсо, аң-чөнөгү жок, асфальт дурус болсо, Чолпонатада даярданат элек. Бирок эптеп жеткен кымбат баалуу велосипедди бул жактан талкалап же уурдатып алабызбы деп кооптонуп турабыз. Өлкөдө Евгений менен өнөктөш болуп бирге машыгуучу велоспортчунун жоктугу да өкүндүрөт, - дейт Еркин Акрамов.
Бээжинге дагы эки жолдомо
Польшанын борбору Варшавадан жана Япониянын Нара шаарынан күйөрмандарды сүйүнткөн кабар келди. Варшавада эркин күрөш боюнча жеңүүчүлөргө Бээжин олимпиадасына жолдомо берүүчү эларалык Гран-при мелдешинде Кыргызстандын намысын коргогон балбан Арсен Гитинов мөрөй алуу менен Бээжинге 14-жолдомону жеңип алды.
Ал эми оор атлетика боюнча Япониянын Нара шаарында өтүп жаткан Азия чемпионатында Азиянын эки жолку чемпиону Улан Молдодосов үчүнчү орунду ээлеп, алдыңкы сапка кошулду. Жалпы командалык эсепте Кыргызстан биринчи орунду камсыз кылгандыктан, командага Бээжин олимпиадасына бир жолдомо берилмек болду. Оор атлетчилер кеңешип, бул жолдомону да Улан Молдодосовго ыйгарат го деп турабыз. Ошентип, Кыргызстандын 15-жолдомосу болду. Алар тууралуу эмки саныбызда кенен баяндап беребиз. Баса, оор атлетчибиз, 105 кг салмактагы Алексей Дудин да Азия чемпионатында коло байгелүү болду.