bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky uz ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru bg ky ru uz ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 24.08.10 - 10-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Апрель, июнь окуялары ансыз да агымы токтобой келаткан ички-тышкы миграцияга өз таасирин тийгизбей койгон жок. Айрыкча тышкы миграциянын агымы болуп көрбөгөндөй толкуп турат. Эртеңки күнгө богон ишенбөөчүлүк жарандарыбызды чет өлкөлөргө сапар алууга түртүүдө. Анан калса аткаминердин бары эл саясат менен апурушуп, өз киндигин өзү кескен мигранттарды эстеген киши жок. Эчен жылдан бери мигранттар маселесин көңүл чордонунда көтөрүп келаткан "Замандаш" асоциациясынын сырттагы өкүлдөрү бүгүн биздин редакцияда.
Тюмень аймактык коомдук уюмунун "Биримдик" кыргыз диаспорасынын төрайымы:
Мигранттардын ансыз деле оор абалы быйылкы апрель жана июнь окуяларынан кийин ого бетер кыйындай түштү. Мамлекетке болгон ишеним ого бетер төмөндөдү. Эмне үчүн ал окуялардын болорун эбак билишкенден кийин эч кандай чара көрүшкөн жок? УКК эмне үчүн иштеген жок? Кадыржан Батыров апачык эле телевидениеден айткан экен, эмне үчүн ал камалган жок убагында? Канча тагдыр, канча үй-бүлө талкаланып кетти?!
Башка мамлекеттерде бир улутту бир жерге компакттуу жайгаштырбайт. Бул дүйнөлүк практикадан улам белгилүү. Мисалы, мен жашаган Тюмень жергесинде орус, татар, чуваш, казак элдери аралашып жашашат. Ал жерде татар же чуваштар мектеби жок. Себеби, Россияда жашаган соң, орус мектепте окуп, орус тилинде сүйлөшүң керек. Биз болсо башка улуттарга мектеп тургай университет, телевидение, театрдан өйдө ачууга уруксат берип койдук.
Дагы айтарым, канча жылдан бери мигранттар Кыргызстанды багып келатышат. Биз көп жылдардан бери "Замандаш" ассоциациясы менен иштешип келебиз. Эмнегедир мигрантар ушул ассоциацияга эле керектйбиз. Болбосо биздин ар бирибиз Кыргызстандын жараныбыз да.
Москва шаарынан апрель окуясынан кийин, "бир топ өзбек улутундагылар Кыргызстанга жөнөштү" деген маалымат угуп калдык. Аңгыча эле Оштогу окуя чыгып кетпедиби. Бийлик башындагылардын ушул өңдүү маалыматтардан кабары болсо дагы, окуяны болтурбай коюуга эч кандай аракет кылбагандыгы өкүндүрөт.
Мен "Замандаш" ассоциациясы менен көп жылдар бою иштешип келатам. Биз убагында Акаевдин да, Бакиевдин тушунда да бийликке кайрылып, көйгөйлөрүбүздүн баарын айтканбыз. "Ойлонобуз" деген сөздөн башка эч кандай жыйынтык чыгарышкан эмес.
Июнь айынан бери Кыргызстандан бизге каттаган мигранттардын саны дагы көбөйдү. Келип эле каттоо, жумуш, жатакана сурашат. Миграциянын агымы күчөп, баргандардын саны кескин өсүп жаткандыгына байланыштуу мигранттарга квотаны да чектп койгон. Ансыз деле Россияда эки жылдык кризистен кийин бир топ татаалдашып кеткен болчу. Аларда адегнде зүбүздүн жарандарыбызды жумушка алгыла андан кийин гана мигранттарды алууга болот деген жазылбаган мыйзам бар. Жумуш берүүчүлөрдүн көпчүлүгү "бир гана Россиянын жарандарына гана иш беребиз", - дешет. Июнь айындагы окуялардын бир жактуу маалымат таркатылышы азыркы бийликке чоң сабак, эл аралык аброюбузга көлөкө түштү. Эми эл аралык маалыматтык коомдук пикирди кайра калыбына келтиришибиз зарыл. "Кантип?"деген суроонун жообун өкмөт ойлонушу керек.
"Замандаш" ассоциациясынын Москвадагы өкүлү:
- Былтыр Москвадагы Үй-бүлө жана жаштар саясаты департаменти "Москва шаарында таштанды балдардын саны көбөйүп кетти, айрыкча кыргыз энелер таштаган наристелер көп", - деген билдирүү жасады. Биздин кыргыз кыздары ар түркүн жагдайдын курмандыгы болуп калышууда. Бир эле батирде жыйырма-жыйырма беш киши жашайт. Зордуктоо фактылар өтө эле көп кезигет. Турмушта тажрыйбасы жоктугунан улам, алданып калгандар миңдеп саналат. Мен Кыргызстандагы ата-энелерден: "Бешиктен бели чыга элек жаш кыздарыңызды жибербегиле! Аларга камкордук көргүлө! Алар келечектеги энелер. Биздин эр жигиттерибизди, акыл-эстүү кыздарыбызды ким төрөп, ким тарбиялайт?! Ошол кыздар бүгүнкү күндө Москванын полун жууп, туалетин тазалап жүрүшөт. Бирөөнүн жерин шыпырып жүрүп, Кыргыз улуту ушинтип эле жок болуп кетебизби?" - деп суранат элем.
Бизде толук кандуу үй-бүлөлөр азайып бараткансыйт. Алардын тең жарымы чет жерлерде иштеп жүрсө, анда канчасы калды? Канчалаган аял күйөөсүз, канча бала атасыз же энесиз калды? Чоңдор ушул маселе туурасында да ойлонуп, кандайдыр бир иш -чараларды жүргүзсө, биз да колдон келген жардамыбызды аябайт элек. Эми июнь окуяларынан кийин дагы мигранттардын саны көбөйдү. Деги аларга кам көргөн киши барбы?
"Замандаш" ассоциациясынын Санкт-Петербург шаарындагы өкүлү:
Бүгүнкү күндө Ленинград областы жана Санкт-Петербург шаарында 10 миңден ашык кыргыздар жашап-эмгектенишип, жашоо үчүн каражат табышат. Алардын 50 %ы Россиянын атуулдугун алышкан. Бирок, алардын көпчүлүгү эле жыргап кеткен жок, өздөрүнө жараша кыйынчылыктары толтура. Мисалы, катоолору жок, убактылуу каттоо менен жүрүшөт. Анан ижара маселеси. Кыргызды кыргыз алдап, жасалма документ жасашып, атуулдук жасап берем деп, акчаларын алып бербей кеткендер толтура. Ушундай окуялардан кийин ижарага жайгаштыруу да, ишке орноштуруу да кескин түрдө татаалдашты. "Замандаш" ассоциациясы уюшулгандан тартып, жакшы жетишкендиктерге жетишти. Тырмалаңдап жүрүп көп иштерди бүткөрүштү. Июнь айындагы окуялардан соң, жергиликтүү эл "деги эмне болуп жатасыңар?" - деп сурашат. Акыркы кезде айрымдары "кыргызмын" дегенден уялып, башка бизге окшош улуттанмын дей башташты. Өз улутуңду чанып, бүжүрөп башка улуттанмын деп тургандан өткөн кордук жок болсо керек.
Россияда кыргыздарды мыйзам сыйлаган калк деп жактырышчу, июнь окуяларынан соң, жергиликтүү элдин бизге болгон мамилеси кескин өзгөрдү.
Аймакта сырт жактарга кеткендердин агымы азайбай жатат. Адамдарды жашаган жерин которууга эртеңки күнгө ишенимдин жоктугу жана жашоонун начардыгы мажбурлоодо.
Облустук эмгек, ишке жайгаштыруу жана миграция башкармасы болсо, жыл башынан бери эки миңдей адам жумушка жайгаштырылганын айтат.
Жалал-Абадда өткөн айларда болгон баш аламандыктардан кийин облустан кетип жаткандардын саны көбөйдү. Алардын журт которуусуна бир чети Россияда кыргызстандыктарга үч айга дейре атайын уруксат кагазы жок жүрүүгө укук берген эки өлкөнүн келишими өбөлгө түзүүдө. Ишке жайгаштыруу жана миграция башкармалыгынын талдоосу соңку эки айда миграция былтыркыдан 6-7 эсе өскөнүн көрсөткөн. Жарандар мунун себебин коопсуздук маселеси менен байланыштырууда. Бирок башкарма жетекчиси Байыш Саипов ушу тапта тынчтык өкүм сүргөндүктөн тынчсызданууга жүйөө жок экенин ырастайт:
- 10-июндан бери чыгып кеткендерди анализ кылып көргөндө, 4200 адам чыгып кеткен. Ай сайын анализ кылганда эки айдын ичинде алты-жети эсе өскөн болуп жатат. Улуттар боюнча бөлүп караганда бир жерге барып орношуп паспорт каттамынан чыгып кеткендерди анализдегенде 268 кыргыз, 680 өзбек, башка улуттагы 140 адам.
Миграциянын өсүүсүнө өлкөдөгү саясий туруксуздук да кандайдыр бир деңгээлде таасир этүүдө. Айрыкча, чет жактарга жаштардын агымы күчтүү. Эл арасы болсо, бүшүркөө, эртеңки жашоого ишенбөө сезиминен арылган жок. Облуста иштеп тапкан каражат менен үй- бүлөнү камсыздоо, имарат куруу , кара курсакты багуу мүмкүн эмес. Жогорку билимдүү жаштарга иш орундары чектелүү болгон мамлекеттик ишканалардан жумуш тийбейт. Көкөлөп бараткан кымбатчылык да жашоону оорлотууда.
- Аз айлык менен жашоо мүмкүн эмес, ал электр жарыгы акысы менен тамак-ашка жетпейт. Себеби, көп айлык табуунун айынан кетип жатышат. Жалал-Абад, Ош аймактарында коопсуздуктун айынан, чоочулоонун айынан, үмүттүн жоктугунан кетип атышат,- деди Жалал-Абаддагы " Жаш жарандарды өнүктүрүү" корунун башчысы Мураталы Үчкемпиров.
Бөлөк жакка жалаң эле жумушсуздар кетип жаткан жери жок. Алар менен кошо иши бар кишилер да сырт жакка кетүүгө документтерин камдап жүрүшөт. Бажан аттуу жаран айткандай, аларды бүдөмүк келечек жана бала-чакасынын коопсуздугу чоочутууда. Анткени май, июнь айларындагы тополоң кыйланын жүрөгүнө бүлүк салган. Анын изи сууй электе алдыда күтүлгөн парламенттик шайлоонун да тынч өтөөрү да күмөн. Шайлоодо кооптуу жагдай күчөшү мүмкүн. Андан калса, эл ичиндеги жүйөөсүз ушак-айыңдар менен журналисттер иликтебей жазган коркунучтуу окуялар, шайлоого аттанган партиялардын көптүгү үрөйдү учуруп, кимге болсо да, тынч жайды саматкан чагы:
- Мунун негизги себеби Кыргызстандагы саясий абал. Саясий абал баарын коркутууда. Буга дейре мынча кетүү болгон эмес. Өздөрү менен балдарынын келечегинен коркуп кетип жатышат. Шайлоолор турат, ал да коркунучтуу, ага элүүдөн ашык партия катышат деп атат. Менин оюмда, алардын бирөөсү да мыйзам менен иш жүргүзбөйт, азыртан эле партиялар бири бири менен кырылышып атканын, кийин курал коштолушу мүмкүн экендигин угуп атабыз. Ошондуктан эртеңкиге ишенбестен Кыргызстандын келечеги жок экендигин ойлоп кетип атышат деген ойдомун.
Ошол эле учурда жергиликтүү бийлик шайлоонун тынч өтөт деп ишендирүүдө. Облустук шайлоо комиссиясынын төрагасы Бакыт Козуев жарандардын жер которуусуна саясий кампания эмес, коопсуздук менен жумушсуздук шарт түзөөрүн белгиледи:
- Түштүк аймакта кооптонуу бар, бул бир эле элде эмес, бийликте да бар. Партиялар арасында конкуренция чоң болот. Буга мамлекеттик бийлик тарабынан катуурак чара көрүлүшү керек деп ойлоймун. Бардык жерде коопсуздук чаралары жасалып жатат. Шайлоо тынч өтөт деп ишенем. Ага мамлекеттик бардык уюмдар күч структуралары даярдык көрүп жатышат, - дейт Бакыт Козуев.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Уучу бала, же Роза Отунбаева
эмне үчүн президент болду?
"УУРУ ТҮРМӨДӨ ОЛТУРУШУ КЕРЕК"
Алмазбек жана акыркы кеп
Бекназаров менен Мырзакматовдун тандеми…
"Элибиздин биримдиги, ынтымагы үчүн кызмат кылабыз!.."
Генералдар шайлоого "оптому" менен барышат…
Уучу бала, же Роза Отунбаева эмне үчүн президент болду?
"Сыйыртмак" учу ташталды, саясий шоу башталды…
Улуттук адабияттагы психологизм, же Узакбай Абдукаимов тууралуу учкай сөз
К А Й Р Ы Л У У
Кыска суроого кыска жооп…
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?