uk ru ru hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky la ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru
Канат Исаев "Республика" фракциясынын лидери жана коалициянын жетекчиси:
Жеке кызыкчылыктарбыз болбосо, анда биз периште болуп калабыз го
- Канат мырза, өкмөттүн жүз күндүк ишине эмне себеп менен эске алынсын деген пикир айтылды? Начар же жакшы деп баа берүүгө болбойт беле?
- Өкмөт негизинен биринчиден 2011-жылдын отчётун берди. Биз ага канааттандыралык деген баа бердик. Ал эми Баш мыйзамда өкмөттүн жүз күндүк ишине баа берүү деген жок. Ошон үчүн өкмөттүн бул жүз күндүк ишин парламентке берген маалыматы катары эле баалап, аны эске алынсын деп кабыл алдык. Негизинен өкмөт жүз күндүн ичинде бир топ иштерди аткарууга аракет кылды. Мисалы, кыскартуу маселеси боюнча иш алып барып, 3 миңге жакын мамлекеттик кызматкерлерди кыскартуу иши да оңой эмес. Андан тышкары мамлекеттик автоунааларды кыскартып, аукционго чыгарып сатуу маселесин башташты. Негизи биздин жыйырма жылдан бери тапкан пайдабызга караганда, чыгымдарыбыз, жоготконубуз көп. Өкмөт ушул маселени эске алып, үнөмдөө маселесине басым жасап жатканы колдоого аларлык иш. Ошондой эле 1 миллиард сом 7 пайыз менен дыйкандарга берилди.
- Сиз 3 миңге жакын адам жумуштан кыскарды деп атасыз. Бирок өкмөт 80 миңден ашык адам жумуш менен камсыз болгонун айтып атат. Жумуштан кыскаруу болуп атса, кайдан ушунча жумуш орундары пайда болду? Же бизде миңдеген адамдарды камсыз кылган завод-фабрика курулуп атпаса... Мунун өзү реалдуу көрүнүш болбой жатпайбы?
- Ал да болсо Улуттук статистика комитетинин маалыматына таянып айтылса керек. Ал комитет өкмөткө баш ийбейт. Баш ийсе анда ага көз каранды болуп калмак. Ошон үчүн ал комитет эркин иштейт. Негизи жабылган ишканалар эсепке алынбай, жаңы ачылган ишканалар жана андагы жумуш орундары эсептелет. Кайсы бир ишкана атын өзгөртсө деле, статистика комитетине жаңы ишкана болуп эсепке кирет. 80 миң деп айтылып жатканы, жеке менчик иштер да эсептелип айтылып атканы го.
- Ал эми кыскартылган автоунааларды сатуу маселесинен 100 күндүн ичинде 70 миллион сом түшөт деди эле, бирок жыйынтыгында 160 миң сом түшүптүр...
- Менимче бул боюнча аукционго өтө элек болсо керек. Жакшы ниет , жарым ырыс демекчи, кыска убакыттын ичинде баардык эле ой ишке аша бербейт. Ошон үчүн өкмөт да өзү 100 күн деп өздөрүнө кыска убакытты чектеп алып, бир аз кыйналып калгандай болду окшойт. Мисалы, менин өзүмдүн көп жылдан бери иштетип жаткан айыл-чарбага байланыштуу чакан ишканам бар. Мен ошол ишкананын ишин 100 күндүн ишинде жакшыртып, гүлдөтүп жиберүү кыйын экенин өз тажрыйбамдан улам билем. Анысыңарындай бүтүндөй бир мамлекеттин ишин 100 күндүн ичинде жакшыртмак түгүл, кандайдыр бир реформанын башын баштоо да кыйын да. Эми жумуштан кыскарган адамдардын эки айлык - компенсациясын төлөш керек. Ал да өзүнчө бюджетке чыгым. Кыскасы, өкмөттүн үч айлык ишине кандайдыр бир баа берүү кыйын.
- Токмок шаарында мэр шайлоо сиздин кийлигишүүңүз менен болбой калганы айтып чыгышты. Бул "саясий оюндун" аркасында чындап эле сиз турасызбы?
- "Республика" фракциясы мэрлик кызматка өзүнүн талапкерлерин сунуштаган. Бирок 7-апрелден кийин деле эски бийликтин каталары дагы деле кайталанып жатканы өкүнүчтүү. Мисалы, УКМК Токмок шаардык кеңешиндеги биздин бир топ депутаттарга кысым кылышкан. 3-4 депутатка чоң акчаларды сунуш кылышып, кысым кылып, алардын туугандарын, өздөрүн эч негизсиз эле 5-6 сааттан кармашкан. Ушул себептен биздин фракция демилге көтөрүп, катышуудан баш тартышкан. Бул тууралуу президент жакшы билбейт экен, эми мен президентке кирип, ачык сүйлөшөм.
- Акча сунуштаган ким? Ачык айта аласызбы?
- Мэрликке талапкер болуп аткан КСДПнын мүчөсү, Сакараев Медербек деген адам. Ал адам беш мүнөт да мамлекеттик кызматта иштеген эмес. Кароолчу болуп иштеп жүргөн адам. Өмүр бою контрабанданын (күйүүчү май менен) артынан байыган. ИИМдин Кылмышкерлерге каршы күрөшүү башкармалыгы да шаардык кеңештин депутаттарына кысым кылганы тууралуу палатада көтөрүп чыгалы деп атабыз.
- Бакиевдерди колдогон, Салык кызматында иштеп жүргөндө кылмыш иши козголгон Кубатбек Касымов сиздин аркаңыз менен Сокулукта эки айга жакын аким болуп иштеп кеткени айтылып келет. Бул боюнча эмне айта аласыз?
- Чынын айтканда бул адам менин жакшы таанышым. Ал "Көк-Бөрү" федерациясында көптөн бери иштеп келатат. Бирок ал адамды мени сунуштаган эмес. Ал эми Касымовго кызмат абалынын кыянаттык пайдаланды деп кылмыш козголгон деген маалыматты биринчи жолу угуп атам.
- Өкмөт курулуп жаткан кезде сиз Бабановдон менин агам Талант Исаевди ИИМге министр кыл деп талап кылганыңыз, Бабанов ал кызматты алып бере албагандан кийин Республикалык МАИнин башчылыгына бекитти деп айтылып келет. Бул кеп канчалык деңгээлде чындык?
- Мен башында эле агамдын Жол көзөмөлдөө башкы башкармалыгына барышына каршы болгом. Бул кызматты агама Алмаз Шаршенович өкмөт башчы болуп турганда эле сунуш кылган. Бирок кийин Алмаз Шаршенович менин айтканымды колдоп, ал МАИ кызматына барбай эле койсун деген. Агам ал жакка чоңоюп барган жок. Ага чейин агам ИИМдин Транспорт башкармалыгын башкарып турган, экөө тең бирдей эле башкармалык. Бирок агам менин кеңешимди уккан жок. Жогорку жактын сунушу менен барып калды. Ал тургай ИИМдин орун басарлык (мурунку кызматына) кызматына барсын деген соттун да чечим бар. Убагында ИИМде орун басар кызматын аркалап жүргөн адам, МАИни башкара албай калмак беле? Азыр ал тармакта жакшы багыттар менен иштеп баштады. Керек болсо, чиновник, депутаттардын машинелеринин тонировкаларын да сыйрытып жатат. Бул боюча айрым кесиптештерим мага арызданып да калып атат. Кыскасы, агамдын МАИге барышы мен үчүн минус болду десем болот. Атамбаев дагы, агамды жакшы тааныгандыктан улам: "Талант ал кызматка барбай эле койсо болмок экен" - деп бүгүнкү күнгө чейин айтып жүрөт.
- Өкмөттүн азыр түзүп жаткан Өнүктүрүү фонду, мурунку бийликтин, тактап айтканда Максим көзөмөлгө алып келген Өнүктүрүү фондунан эч деле айырмаланбайт деген кептер айтылып келет. Бул маселе боюнча сиздин көз карашыңыз кандай?
- Эски Өнүктүрүү фонду менен азыркы өкмөттүн "Өнүктүрүү банкын" салыштырууга болбойт. Бул да жакшы ниет менен ачылып атат. Кандай иштеп кетет убакыт көрсөтөт. Негизи, биз өнүктүрүүгө акча жумшабайын, ушул сазда тыгылып тура беребиз. Өнүктүрүүгө сөзсүз акча жумшоо зарыл. Кыскасы, карызга бата бербей, кошумча акча булагын таппасак болбойт.
- 7-пайыз менен насыя бердик деп төш кагып жатканы менен, ал жеңилдетилген насыянын көбүн тааныш-билиш барлар алып, колунда жоктор кур жалак калып атат? ЖК ушуну көзөмөлгө алып койбойсуңарбы?
- Биз өкмөттөн эл үчүн 1 миллиард сом эмес, 2 миллиард насыя берсин деген талапты койгонбуз. Бирок азырынча бул да жаман эмес. Жалпы эл билет эски бийлик 100 миллион сом насыя берип коюп, мактанып айтып келбеди беле? Кудай буйруса, мындай жеңилдетилген насыяга берилчү акчанын көлөмүн көбөйтүшүбүз зарыл деп эсептейм. Азыр Кумтөрдүн акциялары пайдаланылбай эле жөн эле турат. Бул маселени көтөрүп чыгып, айыл-чарба тармагын көтөрүүгө болгон мүмкүнчүлүгүбүздү жумшашыбыз керек. Ал эми насыяларды тааныш-билиштери бар адамдардын алып жатканы чындык. Бирок бул боюнча азыр ачык-айкын тизме түзүлүп атат. Ал тизмеден ким алып жатканынан толук билсек болот. Мындай тизме көзөмөлгө алынып, ар бир айыл өкмөтүндө түзүлөт.
- Парламент түзүлгөндөн бери көпчүлүк коалицияны жетектеп келатасыз. Бирок коалициянын жетекчиси эмне иш аткарып жатканы айтылбайт деле. Мунун себеби эмнеде? Же коалициянын жетекчиси көлөкөдөгү эле адамбы?
- Эми биз айрымдар сыяктуу муну кылып атабыз, тигини кылып атабыз деп популисттик кадамдарга барбайбыз да. Өз ишибизди акырын, так аткара беребиз. Коалиция тууралуу айтсак, мурунку биринчи коалиция чынында аты эле бар болчу. Бул коалиция болсо, буйруса бекем түзүлдү десек болот. "Ата-Журттан" да 5-6 депутат да бизди колдойт. Коалициянын кеңеши бар. Ага коалицияга кирген фракциялардан алтыдан, жалпысы 24 депутат мүчө. Коалиция көтөрүп чыккан ар бир маселе кеңеште каралып, ал палатадан өтүп келатат. Өтпөй калган бир да маселе боло элек.
- Канат мырза, эми акыркы суроом болсун. Сизди Бабанов менен тең тайлаша өзүнчө бир топ түзүп, ага көп моюн сунбайт деп айтылып жүрөт. Бул да болсо, бекер жерден айтылбаса керек...
- Биздин партиянын саясий кеңешинде 19 адам бар. Ал адамдардын ар биринин көз караштары бар. Ошол саясий кеңеште кызуу талаш-тартыштар болот. Айрым учурларда партия лидеринин бир топ иштерин колдобойбуз, сынга алабыз. Бир тобун колдойбуз дегендей. Мунун өзү партиянын ичинде демократиянын бар экенинен кабар берет. Мисалы, өкмөт жаңы курулуп жаткан учурда мен өзүнчө пикир менен чыккам. Кыскасы, партиялаштар Бабановдуку туура болсо аныкын, меники туура болсо мени колдоп чыгышат. Аягында көпчүлүктүн чечимине баш ийебиз.
- Бирок болбой эле жеке кызыкчылыктар ойноп кеткен учурлар болот да...
- Эми кандай десем, биз деле пендебиз да. Жеке кызыкчылыктарыбыз болбосо, анда биз периште болуп калабыз го. Пендебиз, бирок терс иштерге барбаганга аракет кылабыз. Бүгүнкү күнгө чейин мен бир да адамды мамлекеттик кызматка койгон жокмун. Бакиевдин убагында мэр болуп турган деп айрым учурларда айтып келишет. Бирок мен ошол кезде кызматта турсам дагы, "Ак жол" партиясына мүчө болгон эмесмин. 2007-жылы мамлекеттик чоң ишкананы жетектеп турганыма карабастан, шайлоодо "Ата-Мекенди" колдоп, ал партияга Чүй областы боюнча биринчи орунду алып бергем. "Ата-Мекенди" өткөзбөй коюшкандан кийин, Өмүрбек Текебаевди үй-бүлөсү менен үйүмө чакырып коноктоп, моралдык жактан колдогом. Бул маселе боюнча бир топ маалыматтар бурмаланып жетип, мени кысымга алган учурлары болгон.