ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky bg ru ky mk ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru krc ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Эл сөз", 17.11.09 - 12-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Бир кездеги обурагы дүйнөгө дүң улуу державанын урашы анын тутумундагы республикаларга эгемендик алып келгени менен алардын ортосундагы калыптанган алака, байланыштарды үзүп, пландоо жолоюна негизделген экономиканы шал кылып таштады. Элде: "Ишенген кожоң сууга акса, алдыңан тал карма" дегендей жагдай түзүлдү. "Эркиндик аралы" деген ат менен көк асаба туу алып, көк жаңырткан чуу салып, көчө таптап жүргөндө акаевдин бийлигин өлкө туу тутуп, тууроочуу модель деп, элин алдап жатты. Ал эми анын жакын жан-жөкөрлөрү элдик байлыкты оп тартып, жылан сыйпагандай кылышты.
Натыйжада, күжүлдөп иштеп келген өнөр жай ишканалары токтоп, андагы эски, жаңы деген жабдуулардын баары таланып-тонолду. Атүгүл айыл чарбасындагы жарактуу шаймандар да Теңир-Тоодон ары кетип, акырында орок менен сокого тиш болчу сом темир таппай калдык. Мунун өзү улуу Пушкиндин "Алтын балык тууралуу жомогундагы" эски тепшиси менен олтуруп калган кемпирдин аянычтуу кейпин элестетти. Андыктан өмөчөктөгөн өлкөнү бутунан тургузуп, каржалган, карайлаган калкыбызды калкалоого салымыбызды кошолу деп белсенген кашкөй уул-кыздарыбыз чыкты.
Алардын катарына 90-жылдары өзүм да кошулуп, Кыргызстан менен Россиянын Свердлов областынын ортосунда экономикалык, илимий-техникалык жана маданий жааттагы байланыштарды түзүү, соода-сатыкты ургалдуу жүргүзүү боюнча ишти колго алууга кириштим. Акырында абал өзгөрүп, алгылыктуу жылыштар жасала баштады. Мен Россия Федерациясынын атынан бир катар жооптуу сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүгө укуктуу тарап катары вазипаларымды аткардым.
Ырас, Свердлов областы, экономикалык дөөлөт-кудурети, күч-кубаты жагынан Россия Федерациясында ээлеген орду дээрлик баарына белгилүү. Аны менен бар жагынан байланыш түзүүгө өзгөчө Казакстан жана Орто Азия республикалары куштар болгонуна карабай ар тараптан алакалашуу бүтүмү алгач биз менен жасалган. Албетте, ал жетекчилердин жекече ылым саноосунан эмес, геосаясаттан келечекти көрө билүүдөн жана ак ниет алаканын акыбетине ишенгендиктен келип чыккан. Адегенде эле республикабызда уюштурулган өнөр жай көргөзмөсүнө областтын 20 дан ашык ири ишканасы катышып, өндүргөн продукциялары менен жердештерибизди тааныштырган.
Мындан соң бир катар өкмөттүк делегациялар өз ара расмий сапарлар менен алмашып, эки тараптын экономикасын өнүктүрүүгө, кызматташтыкты ого бетер чыңдоого багытталган маанилүүү келишимдерге кол коюшкан. Бишкек машина куруу заводунун базасында темир жол транспортунун жүрүүчү составын ремонттоо боюнча биргелешкен ишкананы түзүү, "Кыргызэнерго" жана "Свердловэнергонун" жетекчилеринин ортосунда карыздарды айлантма түрдө жоюуга багытталган сүйлөшүүлөр натыйжалуу аяктаган. Анын аркасында область Экибастуз көмүрү үчүн Казакстанга машина куруу жабдуулары менен карызын кайтарып, Казакстандын электр кубаты үчүн Кыргызстанга карызы ошол көмүрдүн эсебине кирет да, биз Россияга карызыбыздан кутула баштаганбыз. Өз кезегинде республика тарабынан Свердлов областына 2,5 миң тонна пахта даярдап берүү боюнча контракка да кол коюлган.
Мындан тышкары гуманитардык байланыштарды өнүктүрүү максатында Свердлов областы тарабынан орустун улуу акыны А.С. Пушкиндин 200 жылдыгына карата борборубуз Бишкекте орнотулчу анын айкелин "Уралмаш" АКсында даярдатуу милдети да мага жүктөлгөн. Эки тараптын ортосунда 1999-жылдын 8-майында 5 беренеден тартуулоо келишими түзүлгөн. Ага "Град" холдинг компаниясынын президенти Ш.З. Сагутдинов жана Кыргызстандын өкүлү катарында мен кол койгонмун. Айкел 19900 долларга бааланган. Анын биздин жергебизге алынып келиши боюнча бажылык процедураларды чечүү жагы да келишимде каралган болчу.
Өкүнүчтүүсү, ошондон опурулуп-жапырылып сүйлөп жаткан бийлик өкүлдөрү тазбайматтык кылып, айкелдин артында турган менин атымды атоого (алкышты кой!) жарашкан жок. Ал эми акындын 210 жылдыгында баягы кыргызбайчылык кайталангандыгына анчалык кыжалат деле болбой калдым.
2000-жылдын алгачкы баскычтарына чейин Соода үйлөрүн куруу, биргелешкен ишканаларды ачуу жана минстрликтер менен ведомстволор ортосундагы келишимдерге ылайык батыл кадамдарды жасоо жаатында аракеттер жүрүп келди. Тилекке каршы, биздеги ыкшоолук, чечкинсиздик жана жоопкерчиликти моюнга алуудан так секирип качуу асыл башталыштарды да түбү ойрон болууга алып келет. Күнүмдүгүн санаган жана капчыгын кампайтууну гана самаган озбурдан эзели эл үчүн жанкыяр эрдикке барчу эрендер чыккан эмес. башкасын кой, ошол акаевдик бийлик айгөнчөгүнө (чехерда, карусель) мыктымын дегенден, эл байлыгын жегенден кимдер гана бут салган жок?! Жыл айланбай "алман" төлөп келген өкмөт башчысы алмашылып, акыры аларга да сан жетпей калды. бирок, ошонун ичинен акаевдик саясатка эр башы менен каршы чыккан Ю. Тимошенко сыяктуу бирөөсү болбоду го!
Быйылкы эле жылы Россия Федерациясы тарабынан республиканын бюджетин колдоого 150 миллион доллар, реалдуу секторду колдоого 300 миллион доллар бөлүндү. Ал эми кечеки эле Екатеринбург саммитиндеги жолугушуу учурунда КЭРдин төрагасы Ху Цзинь Тао келерки жылда 80 миллион юань суммасында гранттык каражат бөлүштүрүү чечилип жаткандыгын билдирди. Мындай барандуу каржылоолор Түркия, ФРГ, Жапон, Түштүк Корея, АКШ тарабынан да жүргүзүлүп келүүдө. Ошонун аркасында Совет доорунда ой жетип, кол жетпей калган "Камбар-Ата-1" жана "Камбар-Ата-2" гидрокурулуш иштерин баштоого белсенип, азыр жумуштар кызуу жүрүп жаткан кези. Ушу тапта эле бул объектилерде миңдеген жумушчу оруну ачылганын айтпаганда да келечекте 15 миң тургуну бар жаңы шаарчанын пайда болору жагымдуу сезим жаратпайбы!
Жакында Баткен жергесиндеги эл менен жолугушуусунда Президент К.Бакиев өлкөбүздүн экономикасын өнүктүрүү жаатында жасалып жаткан алгылыктуу аракеттер, жаралган саамалыктар тууралуу баяндап кетти. Андан калкыбыз Бишкек - Ош, Ош - Сары-Таш - Эркечтам жолунун жаңылангандыгын, Кызыл-Кыяда цемент-бетон заводу, Ноокатта кыш заводу, Жалал-Абадда таш майдалоочу завод, Таш -Көмүрдөгү поликристалл заводу, Оштогу жибек комбинаты ишке киришип, айыл чарба продукцияларын кайра иштетүүчү, кант кызылчасын, жүгөрүнү иштетүүчү заводдордо иш жанданды. Акыйкатында дайым бүткөн ишке сынчы көп болуп келген.
Ырас, ушу тапта дүйнөлүк каатчылыктын айынан биздеги өнөр жай өндүрүшү кескин төмөндөп кеткендигин да моюнга алуу керек. Жакында өкмөттүк деңгээлде өткөн жыйында жылдын 4 айында эле инструкциянын 17 тармагынын 12синде продукция өндүрүү кескин кыскаргандыгы белгиленген. Курулуш материалдарын чыгаруу 64,2 пайызга азайган. Текстиль продукциясы 36,7 пайызга, машина жана жабдууларды чыгаруу 48,2 пайызга, транспорттук каражаттарды (трактор, чиркегичтер ж.б. техника) чыгаруу 79,5 пайызга кыскарган. Хайдаркен сымап комбинатында өндүрүш темпи 22,4 пайызга төмөндөп, Кадамжай сурьма комбинатында 2008-жылга салыштырмалуу продукция чыгаруу 6 эсеге азайган.
Мындай көрүнүштөр башка ишканаларда да орун алган. Кант цемент заводу 2009-жылдагы өндүрүштү 60 пайызга, "Бишкек машина куруу заводу" 52 пайызга, "Кайыңды кабель заводу" 39,4 пайызга, "Автомаш-радиатор" 11,4 пайызга азайткан. Мунун себеби эмнеде?- деген суроо туулат. Барып-келип эле маселе суроо-талапка жана сапатка такалат. Кытайлык айрым жапма фирмалардын сырты жалтырак, ичи калтырак товарларына караганда биздин тигүүчүлөрүбүздүн колунан чыккан кийим-кечектер Россияда жогору бааланары баарыга белгилүү. Демек, чындап аракеттенсек ар кандай продукцияны кампага басуу үчүн эмес, сырткы кадрларга сунуштоо үчүн чыгарууга болот экен. Өз учурунда Свердлов облусунун жетекчилиги менен экологиялык жактан таза жер-жемиштерибизди, экс-айыл чарба продукцияларын даярдап берүү, акысына ар кыл типтеги машиналарды алуу боюнча кызуу сүйлөшүүлөр жүргөн эле. Тилекке каршы, башталган иштин өтөсүнө чыгарууну аркалаган чиновник табылбады. Ушинтип асыл максатты көздөгөн бир катар долбоорлордун багы ачылбай эле калып келди.
1995-жылы №42-Мырза-Аке шайлоо округу боюнча мен өз кандидатурамды депутаттыкка койгонумда, программамда Кытай - Кыргызстан - Өзбекстан темир жолун куруу долбоору бар экенин жардагам ("Асаба" гезитине №5 (9479) 3.02.1995-ж. жарыяланган). Келечекте бул жолго Балыкчы - Кара-Кече - Тогуз-Торо тарамы да кошулуп, Кыргызстандын чет өлкөлөр менен карым-катышы ойдогудай жолго коюлмакчы. Биздикиндей аймагынын 90 пайызы тоолуу өлкө үчүн дүйнөгө чыгуунун жалгыз каражаты - темир жол (деңизибиз жок) болуп калат. Менин жекече демилгем менен Уралдагы ири металлургия ишканаларынын жетекчилерине жолугушуу учурунда, 650 чакырым аралыкка жаткырылчу рельсти даярдап берүү жагы макулдашылды. Буга кошумча "Камбар-Ата-1" гидрокурулушу үчүн бүтүндөй арматура материалдары менен камсыз кылуу жагын да Магнитогорскиликтер моюнга алууда. Кептин баары ушундай ыңгайлуу мүмкүнчүлүктөрдү колдон чыгарбай пайдаланып калууда…
Темир жол курулушун жүргүзүү боюнча тендер жарыяланганда да жети өлчөп бир кесүү талап кылынат. Мындай жумушту арийне тажрыйбасы бар жана экономикалык жактан кубаттуу мамлекеттер аткара алары кадиксиз. Түбү келип бул саясий мааниге ээ болору да талаш туудурбайт. Ошентип, айрылыш жолдо турганда акыл калчап, көрөгөчтүк менен ажатты ачуу зарыл. Президентибиз К. Бакиевдин ички, тышкы саясаты ушуга багытталды деп ойлойм.
Президент, натыйжа эки жылдан соң билинет деп мараны да так белгиледи. Мына ушуга өлкөнүн ар бир атуулу өз салымын кошсо, акыбет кайтпай койбойт.
Азия өлкөлөрүнүн Түркияда өткөн жыйынында К. Бакиев Кыргызстанда кубаттуу ГЭСтердин курулушу жүрүп жаткандыгы, ага каражат жагынан колдоо зарылдыгы жөнүндө өз оюн айтты. Арийне бирдиктүү электр алкагында болуунун кандайдыр пайдасыз жактары барлыгынан уламбы, коңшуларыбыз кол үзүшүүгө чейин барууда. Мунун жакшылыкка алып келери күмөн.
Ушуга карабастан, жаратылыш ресурстарынын байлыгы, географиялык жайгашуусу жана калкынын толеранттуулугу жагынан өзгөчөлүгү багынан белгилүү кыргыздар дүйнөнүн өнүккөн өлкөлөрү тарабынан алака, карым-катыш түзүүгө өтө ыңгайлуу өнөктөш катары эсептелет. КЭР андыктан Эркечтам аркылуу өтчү темир жол магистралына зор маани берип, каражатты бөлүп жаткандыгы бекеринен эмес. Бул абалкы Жибек Жолду жөнгө салууга, байланыштарды ар тараптан өркүндөтүүгө шарт түзөт. Буга Түндүк Корея мамлекети да өтө кызыкдар экенин билдирип, темир жол тармагын туташтыруу боюнча аракеттерди жасап жатат. Мындай мүмкүнчүлүктөрдөн көрөсөндүк менен пайдалануу бийликтин ыйык парзы.
Жоопкерчилиги чектелген "Транс-Сервис ЕвроАзия Демидов" акционердик коомунун директору
кыргыз тилиндеги гезит "Эл сөз"
Жаңы баанын жандырмагы же энергетиканын эртеңкиси
Өлүмүш атпы же көнүмүш атпы?
Саламаттыкты сактоо министрлигинин алдындагы санитардык
эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин жетекчиси:
"Жөнөкөй эле сасык тумоодон эки жылда 317 адам кайтыш болду"
Дүйнөлүк Банктын дүбүртү, дүңүнөн көтөрүлгөн баа
Бийликтин калпыс мыйзамы, калк үмүтү кыйрады…
"улуттун руху турган жерде калп айтуу кыйын"
КРнын эмгек сиңирген артисти:
"Сен да өз теңиңди тап демекмин"
Аргасыздык күнү алыс эмес
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?