ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky hbs_cyr ky ky ky ky ky ky tg ru ky ru ky ru ky ru ky tt ru ky ru ky ru ru ru ky ru ru ky ky ru ru ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
татыктуу жеңилгенди да билели"
Кечээги кандуу окуялар эзели кой оозунан чөп албаган кыргыз элинин кабыргасын катуу кайыштырса, "чабал өрдөк эрте учат" болуп эмитен эле (расмий түрдө старт берилгенге чейин) өз арбайын сого баштаган айрым партиялардын иш-аракеттери кабыргасы ката элек эгемен өлкөбүздүн эртеңин тумандатып койчудай болуп турат. Алакандай Ала-Тообуздагы ушул жагдайга саресеп салып, ичтен түтөп отурган миңдеген мекендештерибиз бар. Ошолордун бири - Кыргыз Республикасынын Финансылык чалгындоо мамлекеттик кызматынын төрагасынын милдетин аткаруучу, "Ата Мекен" социалисттик саясий партиясынын Чүй областтык уюмунун координатору, милициянын полковниги Мадылбеков Туратбек Мадылбекович.
- Туратбек Мадылбекович, өзүңүз жакшы билгендей, азыр биздин республикада Юстиция министрлигинин каттоосунан өткөн жүз элүүгө чукул партия бар. Алардын канчасы алдыдагы шайлоодо ат салышары азырынча белгисиз. Ошентсе да, айрым партиялар кечээ түзүлө калып эле, бүгүн саясий күрөшкө аттанганы кызык. Мыйзамды сыйлаган жаран катары сиз буга кандай карайсыз?
- Чынында, Кыргыз Республикасынын Шайлоолорду жана референдумдарды өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин V чакырылышы тууралуу тиешелүү чечими чыкмайынча жана Кыргыз Республикасынын Президентинин тийиштүү жарлыгы массалык маалымат каражаттары аркылуу жалпы элге жарыяланмайынча, шайлоо өнөктүгүн баштоого эч кандай негиз жок. Менимче, жогоркудай жосунсуз жоруктар кызылдай эле мыйзам бузуу болуп саналат. Мындай иш-аракеттерди токтотуп, өлкөдө мыйзамдуулуктун сакталышын камсыз кылуу тийиштүү мамлекеттик мекемелердин түздөн-түз милдети. Экинчиден, кечээги жосунсуз жоруктары үчүн бүгүн элден кечирим сурабай туруп, эл аралап, үгүт иштерин жүргүзүп жүрүшкөн кээ бир саясатчылар көптүн көзү көрөгөч экенин эсинен чыгарбашы керек эле. Анткени, Кыргызстандын калкы кимдин ким экенин жакшы билет. Эл ичинде саясий деңгээли жогору, көзү ачык, көкүрөгү тунук атуулдар арбын. Ошондуктан, эгерде кимде-ким мурдагы бийликтердин тушундагыдай элди алдап, атаандаштарын негизсиз каралап ээрге отурам десе, өтө чоң жаңылышат. Андайга биздин партия да жол бербейт.
- Эсиңизде болсо, 2007-жылкы парламенттик шайлоо да партиялык тизме менен өтүп, ошондо убакыттын тардыгынан, административдик ресурстун кысымынан улам бийликке ыктабаган айрым партиялар үгүт иштерин өздөрү каалагандай форматта жүргүзө албай, анысы аз келгенсип, элден алган энчисин атаандаштарына көз көрүнөө тарттырып жиберишпеди беле. Эми бул жолу да ошондой болбойбу?
- Бул сурооңузга мен мындайча жооп берер элем. Азыр баары өзгөрдү. Кыргызстан КМШ өлкөлөрүнүн ичинен биринчи болуп парламенттик башкаруу формасын тандап алды. Демек, биздин өлкөдө башкаруу системасы түп тамырынан бери өзгөрүшү керек. Мындан улам, бүт дүйнө жүзү биздин мамлекетке баам салып турат. Мындайда биз кокту-колотко, уруу-урууга, улут-улутка бөлүнмөй, мурунку-кийинки деп жиктешмей сыяктуу терс өнөкөттөрүбүздү таштап, демократиялык принциптерди туу туткан сабаттуу жарандык коомду курууга даяр экенибизди далилдешибиз керек. Ырас, парламенттик шайлоого катышуу укугун алдыкпы, демек, Америкадагыдай же Европа мамлекеттериндегидей, бардык иш-аракеттерибизди мыйзам чегинде жүргүзөлү. Татыктуу таймашканды да, татыктуу жеңилгенди да билели. Кокус, саясий күрөштө жеңилип калсак, "Жыгылган күрөшкө тойбойт" болуп, элди дүрбөтүп, мамлекеттик мүлккө, элдин менчигине кол салып, дүйнөлүк коомчулуктун алдында дагы бир ирет шерменде болбойлу. Ансыз да, апрелдеги, майдагы жана июндагы каргашалуу окуяларда канчалаган мекендештерибиз жакындарынан айрылып, кан жутуп, зар какшап кала беришти. Бишкекте, Ошто жана Жалал-Абадда канчалаган мамлекеттик имараттар, менчик үйлөр, дүкөндөр, автоунаалар талкаланып, өрттөлүп, мамлекеттин казынасына миллиарддаган доллар чыгымдарды алып келди. Ошондуктан, кыргыз саясатындагы биздин айрым атаандаштарыбыз саясий дымактарын ооздуктап, эмитен элди бөлүп-жарышпаса дээр элем. Эгерде парламенттик шайлоого катышууга ниеттенип жаткан саясий партиялар өз күчтөрүнө ишенишсе, элдин элегинен өтөрүнө көздөрү жетсе, анда ыплас үгүт технологиясын колдонуудан караманча баш тартышсын. Ал эми Акаев менен Бакиевдин тушунда майлуу-сүттүү кызмат орундарын ээлеп, шайлоолордо жана референдумдарда көз көрүнөө мыйзам бузууларга жол берип, бирок жазасыз калышкан өзүбүздүн эле жарандарыбыз бул жолу да ошондой ыплас ыкмаларды колдонбой, тигил же бул партиянын камчысын чаппай, тескерисинче, жакын арада башталчу шайлоо өнөктүгү мыйзам чегинде өтүшүнө колдон келишинче жардам бериши керек. Акыркы айткандарым, биринчи кезекте, губернаторлорго, акимдерге, айыл башчыларына, мектеп директорлоруна ж. б. мамлекеттик кызматчыларга багышталат. Бул багытта президентибиз Роза Исаковнанын да атайын жарлыгы чыккан. Жарлыкка ылайык, бардык деңгээлдеги шайлоо комиссияларынын ишине мыйзамсыз кийлигишип, жолтоо болгондор сөзсүз түрдө тийиштүү жазасын алышат.
- Сиздин оюңузча, Кыргызстанда өлкөнүн бүт жоопкерчилигин мойнуна алып, мамлекеттик машинаны жолдон чыгарбай айдап кете алчу партия барбы?
- Азыр айрым серепчилер айтып жатышпайбы, Кыргызстан парламенттик башкаруу формасына али даяр эмес, партиялар толук кандуу жетиле элек деп. Менимче, биздин эл соңку 20 жылдын ичинде президенттик башкаруу формасынын артыкчылыктарын да, кемчиликтерин да көрүп, авторитаризмге ыктаган президенттик башкаруудан көңүлү сууп калды. Демек, бизге башкаруунун жаңы формасы керек болду. Муну биздин партия жана парламентаризм идеясын жактаган башка саясий өнөктөштөрүбүз да башта эле баамдап, өлкөбүздү парламенттик республика кылуу идеясын айтып келишти. Кудай жалгап, бул идеябыз ишке ашты. Бирок, биз буга нечендеген кыйынчылыктар, канчалаган жоготуулар менен жеттик. Эми, эсибиз барда, этегибизди жыйып, улуу, байыркы эл экенибизди бүт дүйнөгө жар салып, алдыдагы саясий өнөктүктөрдү өз деңгээлинде өткөрүп алышыбыз абзел. Биздин мамлекеттин келечеги, эл аралык бедели мына ушундан көз каранды.
Ал эми бүт жоопкерчиликти мойнуна алып, мамлекеттик машинабызды талкалабай, туура жолго салып айдап кете ала турган партия тууралуу айтчу болсок, албетте, бүгүнкү күндө кыргыз саясатында өз орду, көп жылдык тажрыйбасы, өлкөнү өнүктүрүү программасы, миңдеген мүчөлөрү бар "Ата Мекен" партиясына жарандарыбыз ишеним артышса болот деп чечкиндүү түрдө айта алам.
Албетте, башка партиялардын мүмкүндүктөрүнө да чек коюуга болбойт. Буга эл өзү тараза.
Мамлекетти мүлжүгөн "чөөлөргө" чекит коЁлу!
Эл арасында кадыры бары-жогу деле бирден партия башын чүргөй салып, урук-тууганы, жоро-жолдоштору менен аламанга белсениши, элдин үшүн алууда. Чама-чаркына карабастан капчыгына ишенген эски көпөстөр өлбөгөн жерде өкмөттүн бир өңүрүн айрып түшүүнү көздөшүүдө. Эгер жыдып же өтпөй калса айкырыкты алыстан салчулар азыркылардын арасында чекеден табылат. Шайлоодон утуп чыккандарды иштетпей, акүй менен көкүйдүн алдына катар-катар митинг өткөрүп, торой жыгылчулар өтө көп экенин турмуш көрсөтүүдө. Аны эмитен, алдын ала айтышып, шайлоо таза эмес өтөрүн айрымдар көзү ачыктарча божомолдошууда. Кээ бир партиялар рекламаласа эле эл колдойт деген ишенимде акчасын самандай сапырып, анан аты чыккан үлкөн партлидерлерге тизе бүгүп, босогосунда бүк түшкөндөрүн көргөндө жаның кашаят. Мындайлардын арасында кечээ эл менен митингдерде жүгүрүп, анан Бакиевдердин колтугуна кире качкан эргулдар да бар. Өздөрүнүн эл алдындагы айыбын сезбеген, уялбаган, учуру келгенде сатып кете берген адамдардын кайра саясатка сугулушу өлкөнүн келечегин, элдин илгери үмүтүн бүдөмүк кылууда. Кимде күч болсо ошол жакка оогон шумпайлар, күздөгү кырдаалды каалаган жагына чоюп, башаламандыкка отту ушулар коюшу мүмкүн. Анткени, буларда эл-жер деген түшүнүк жок. Аларга акча болсо болду.
Ал эми диктатуралык режимге каршы чыккан элдин үмүт тилеги аткарылбады. Тактап айтсак, курман болгон 87 жигиттин эмне үчүн өлгөнү белгисиз бойдон калууда. Бийликте "баягылар". Сүткорлордун баары шүдүңдөп, агүй-көгүй тегерегинде жүрү. "Жаштар эле жаштар" дегендер "эски" чапанды жамынышты. Албетте, бүлбүл жанган үмүттөр күзгү шайлоого байланып, жеңген партия аягына чыгарар деген ишенимде отурат. Албетте, жеңишке жеткен партиянын колуна таланып-тонолгон, өрттөлүп-күйгүзүлгөн, ич ара кек сакталган, экономикасы эңшерилген мамлекет тиет. Шайлоодон кийинки ызы-чууларга чекит койгучакты эле бир топ убакыт өтөрү турган иш. Эң негизгиси өлкө тынч болсо, каргашалуу окуялар кайталанбаса болгону. Бирок, элдин каны менен саясат жасай тургандар жок эмес. Алардан Кудай өзү сактасын. Шайлоо болбой калса дегенде эки көзү төрт болгондор да бар. Булардын көпчүлүгү Акаев-Бакиевдин табакташтарынан куралган азыркы Техникалык өкмөт. Буларды сындасаң, алар убактылуубуз дешет. Убактылуу нерсеге жаштарды койсо болбойт беле десеңиз, мыкты адистербиз дейт. Кайсы жагынан мыкты экендигин Отунбаева эжебиз гана билбесе, эл жакшы билет. Айрыкча, кадр саясатын капшырган Каптагаев акебиз. Ошонун айынан булар суудан кургак чыгып, ат жалынан түшпөдү. Саясатка аралашпай, кыштын камын кылып, таза шайлоо өткөрүү үчүн бийликке келген техникалык өкмөт "куйругун" кылтыңдатып, түрдүү ушактарды чыгарууга киришти. Күздө эл аралык жанкечтилер кирет, кышында ачка калабыз, бир тонна дагы отун жок деген сындуу элди коркуткан тариздеги сөздөр 1-вице-премьер А.Муралиевдин оозунан чыгууда. Мындай сөздөрдүн артында чоң оюндар жатканы айтпаса дагы түшүнүктүүдүр... Албетте, Президентти дагы жөн коюшпай, түркүн жолдор менен нуктан чыгаруу аракеттенип жаткандыр. Иши кылса техөкмөт жөн жатпай, бийликте узак мөөнөттө калуу саясатын жүргүзүүгө киришти.
Кайсы жагынан караба кыйын кырдаалда турганыбыз жашыруун болбой калды. Жыйырма жылдан бери адилеттүүлүк үчүн күрөшүп, диктаторлор менен талбастан кармашкан лидерлерге каршы толгон токой "шакалдар" бийлик талашууга аттанды, алардын жолун тосуу зарыл. Кыргызстанды ушундай ахвалга жеткиргендер дале көзү тойбой, өлкөнү бурдап-бурдап жегенге тиштерин шакылдатууда. Буларды тазалоого мезгил жетти. Алгачкы чекитти күзүндөгү шайлоодо эл коюшу керек. Андан кийинкисине бийликке жеткен партия коюп, мамлекетти "чөөлөрдөн" тазалоо учурдун талабы. Ансыз мамлекет тынчыбай, олку-солку боло берет. Оңоло албайбыз. Уят, намыс, улут дегенден кур жалак калган көпөстөргө кайрадан бийликти ээлетсек бизге кечирим жоктур. Биз аларга чогуубуз менен жок дешибиз керек, мекендештер!
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
БУУДАНДЫН ООЗУН БУРА АЛБАЙ,
БУЮГУП ТУРАТ КАЙРАН ЭЛ.
БЕЛ АШАР ЖОЛДУ ТАБА АЛБАЙ,
БУЙДАЛЫП ТУРАТ КАЙРАН ЭЛ.
Жаз жарыш, күз күрөшпү…
татыктуу жеңилгенди да билели"
Жесир үнүн ким угат?
патриоттук жактан тарбиялоо концепциясы
Август айынын белгилүү даталары
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?