ru ky hu cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ru krc ru
"Алиби", 21.10.08 - 2-бет: •
Бүгүн, 18-октябрь ишемби күнү, Каракол шаарынан көңүл өйүткөн бир кабар келди. Ошол жерде жашаган аймактык кабарчыбыздын айтымына караганда областтык, шаардык бийликтин көрсөтмөсү боюнча шаарга сатыкка түшкөн "Ачык саясат" гезитинин 17-октябрдагы санын толугу менен күч колдонуп, тартып кетишиптир.
Бул санга А.Бекназаров башында турган Элдик демократиялык кыймылдын кыргыз элине кайрылуусу, ал кыймылдын жетекчилери менен маектер төрт бет болуп жарыяланган эле. Областтык, шаардык бийлик өкүлдөрү мына ушуларды ысыккөлдүктөргө жеткирбей коюунун амалы кылып, гезитти карапайым калктан жашырып отурушат.
Жергиликтүү бийликтин ашмалтайы чыккан мындай иш-аракеттери алардын ашкере акылдуулугунан эмес, элге каршы саясаттарынан тажап бүтүп, жарылууга даяр турган элден корккондугунун ачык белгиси эмеспи? Бул деген акыйкат бийлик жүргүзүүнүн ордуна, элди эксперименталдык жаныбарга айлантууга аракет кылган үй-бүлөлүк кландын жер-жерлердеги клондолгон өкүлдөрүнүн дагы бир агониясы. Бул деген жергиликтүү калктын маалымат алуу укугун ачыктан - ачык тебелеп-тепсөө дегендик. Өз жарандарын башкара албай калган бийлик өлкөдө түзүлгөн кырдаалды алардан жашырып-жабууга жан далбас урууда.
Иш сапары менен Кыргызстандын булуң-бурчтарын кыдырып жүрүп бүгүнкү бийликке ичи жылып, алкаган мекендештеримдин саны күндөн-күнгө жокко эсе болуп баратканына жараткан өзү күбө. Мекендештерим деп мен бүгүнкү бийликтин акырынан "жем" жегендерди айтуудан тартынып турам. Себеби, саткын адамдардын мекени болбойт. Элибиз аларды бекеринен "күн тийген жердин күкүгү" -деп айткан эмес. Пендем десе жараткан сени күкүк болуудан сактасын.
Мекендештерим деп кыргыздын эртеңки күнүнө эбедейи эзилип, жүрөгү сыздап ооруган азамат уул-кыздарын айтып отурам.
Май айында Жалалабат областына барганымда президентке боор тартып, "Жаманбы, жакшыбы биздин кулунубуз. Иштегенге мүмкүнчүлүк бергиле"- дегендер четинен табылар эле. Беш-алты айдын ичинде Бакиевдердин бийлиги ошол ырысынан да кол жууп калды.
Менин Бакиевдердин деп айтканымдын жөнү бар. Бишкекте шаардын ар кайсы жерлеринде өзүнчө "резиденция" ачып энергетика, бизнес тармагын президенттин бир уулу көзөмөлдөсө, ошондой эле "ийгилик" менен укук коргоо органдарын дагы бир иниси "тыкыр көзөмөлгө" алып тургандыгы бүгүн эч кимге деле "согуштук сыр" болбой калды. Жалалабатты болсо дагы бир иниси "жайлап" жатат, Акмат деген. Областтын губернатору чечпеген маселелерди мына ушул иниси чечээрин анын "офисинде" кезек күткөндөрдүн санынан эле байкоого болот. Бүгүнкү "акжолчу", бир кездеги оппозицияда "ойногон" депутат Кабай Карабековдун олуялык көзү ачыктыгы жүз пайыз далилденди десем жаңылышпайм.
Анан калса, президенттикке талапкер убагында "үй-бүлөмдүн, туугандарымдын бирөөсүн дагы бийликке жолотпойм" -деген К.Бакиевдин "убадасын" укпаган кыргыз деле жок болсо керек.
Бүгүн болсо сузактыктар өзү баш, жалалабаттыктар төш, бүтүндөй түштүк аймагы "гөш" болуп президентти жети атасынан бери ашата сөгүп олтургандыгын, сөккөндө да ачык эле көчөдө сөгүп калгандыгын дүлөй менен сокурдан башкаларынын баары эле угуп-көрүшүүдө. Демек, үйүндө жарык менен жылуулук, көтөрүмдүү баада наны менен чайы болбосо, сыртта "кыларга иши, саларга кушу" болбосо, кызарган жериңди ака-укасынын атына жамынып жулуп кетип жатса, адам баласы зоока болбогон соң бир "солк" этет экен да. Бүтүндөй кыргызстандыктар "солк" этсе эмне болор экен? Ушул суроонун тегерегинде Бакиевдердин бирөө-жарымы ой жүгүртүп көрдүбү? Же, буларың байлык менен бийликтен эсеңгиреп, ойлонуу жөндөмдөрүн да жоготуп тынышканбы?
Бакыт байлыктабы же бийликтеби?
Бек деген шишке сайып сүйлөгөн бир жолдошум бар. Ошол айтып жатат: Баягы… байга жолугуп калып, "чоң жолдун боюнда кирешелүү кафе сатылып жатат, сатып албайсыңбы"- десем "мен эмне, көзүңө келесоо көрүнүп турамбы?- десе болобу. Чочуп кетип "эмне үчүн антип айтасың?"- десем, "тигилериң эртең эле тартып албайбы"- деп түкүрүнүп, ашата сөгүнүп басып кетти"- деп.
Бул бүгүнкү күндүн анекдоту эмес, чындыгы. Бийлик өкүлдөрү бийлигине таянып, сот, прокурорлордун жардамы менен канчалаган адамдарды канкакшатып, менчигин тартып алгандыгы ачуу чындык экендигин ким тана алат?
Ошол эле убакта мыйзамдуу менчигин коргоп алууга дарамети жетпей жүргөндөр канча? Жаңылбасам, ушундай иштерге кириптер болгондордун 98 пайызы колунда бийлиги жоктор, же сот, прокурорлор сураган "чайпулду" бере албагандар.
Бул айтылгандардан бир гана жыйынтык келип чыгат: Бакиев бийлиги Кыргызстандагы байлык менен бийликти бир колго топтоо боюнча колунан келгендеринин баарын жасап жатат, коррупциянын гүлдөп өсүшүнө күнөөлүү адамдарды алыстан издеп кереги жок, уюштуруучулары кимдер экендигин мектеп жашындагы балдар деле түшүнүп калды окшойт.
Ушундай ыплас жолдор менен, букараларынын ый-муңунан, каргышынан калбырланып колго тийген бийлик менен байлык кимдерге огожо болуп, бакыт алып келээр экен?
А.Бекназаров башында турган революциялык кыймылдын катышуучулары К.Бакиев башында турган бүгүнкү бийликке ачык согуш жарыялап, өлкө системасын өзгөртүүгө белсенип чыгышты. 2005-жылы азыркы президентти бийликке алып келгендердин бир тобу андан көңүлү үч көчкөн журттай калгандыгын, К.Бакиев өлкөнү оңдоонун ордуна биротоло очорултуп салгандыгын, өлкө кызыкчылыгын коргоонун ордуна үй-бүлө кызыкчылыгына баш-оту менен кирип кеткендигин, аны кетирмейин Кыргызстан өнүгүү эмес, оңолуу да жолуна түшпөстүгүн ачык жар салышып, карапайым калкты өз катарларына чакырышууда. Мындай кадамдарга мыйзам жол берет, бул алардын конституциялык укугу.
Карапайым калк кантээр экен? Айдаса мал болуп, урса шал болуп олтура береби, же бир келген жашоодо адамча жашоого укугу бар экендигин, ал укукту бир гана жараткан өзү бергендигин, бүгүнкү бийлик болсо, кыргыз калкынын байлыгын тоноп, ырыскысын чачып жаткандыгын акыл-эси менен сезип, туюп, татыктуу жооп берүүгө дарамети жетеби?
Оппозициянын калган лидерлери кайда? Эмне үчүн ушул күнгө чейин алардын бири дагы А.Бекназаровдун кыймылына карата "ак" деп да, "көк" деп да айтууга жарабайт? Же алар дагы эле "парламент кетсин", "өкмөт кетсин" деген дүжүр сөздөрүн беттерине калканч кылып отура беришеби? Аларды кетирип койсо эле "май көл", "сүт көл" турмуш орноп калабы Кыргызстанда?
Ушул жөнүндө ой жүгүрткөн адам барбы?
Кандай болгон күндө дагы кыргыз элин пешка санабай, керек кезде көтөрүп чыгып, кереги жок кезде коңулга кирип алып бийлик бөлүштүрүү менен алектенбей, бүгүнкү оппозиция лидерлери каратаман элге жол көрсөтүүгө милдеттүү
"Революционердин" жомогу, "Ревкомдун" омогу
Өткөн жумада мурунку башкы прокурор Азимбек Бекназаров жетектеген "Ревком" кыймылы "Элдик революциялык комитет" болуп жаңыланып, калайык калкыбызга болгон кайрылуусун жолдоду. Курамына Азимбек Бекназаров, Топчубек Тургуналиев, Роза Нурматова, Анвар Артыков, Дүйшөнкул Чотонов, Рамазан Дырылдаев, Эркин Булекбаев жана Эмилбек Каптагаев кирген бул уюмдун мүчөлөрү башка оппозициялык кыймылдардан айырмаланып, жүрбөгөн жана жүдөгөн реформа талаптары менен эмес, президентибиз Курманбек Бакиевди мөөнөтүнөн мурда кызматынан кетирүү талаптары менен чыгышты. Бир кездерде К.Бакиевди президенттикке жолдогондор, аны шайлоодо колдогондор, кийин анын бийлигин коргогондор, эми ажосунун бийлигин кордогонго өтүштү. Революциялык жол менен Курманбек Салиевичти бийлик башына алып келгендер, "кайра ушул жол менен алып кетебиз" дешкендерине караганда, жаңы революциянын карааны эмес, кадамы байкалды десек болот. Бакиев башкарган төрт жылдын ичинде, төрт оппозициялык топ пайда болду. Аликбек Жекшенкулов жетектеген "Акыйкат үчүн" кыймылы, Амангелди Муралиев жетектеген "Бирдиктүү Кыргызстан" уюму, Азимбек Бекназаров жетектеген "Элдик Революциялык" кыймыл жана жаңы гана жаңыланган Исмаил Исаков жетектеген "Жаңы Кыргызстан" партиясы. 2004-жылы дагы туура ушулар сыяктуу төрт оппозициялык уюмдар пайда болгон. Төрт жыл мурун бул бийликти төргө сүйрөгөндөр, эми …. (айтканга оозуң барбайт) сүйрөп жатышат. Эмнеге?
Алданганын, арданганын ачык айтышпаса дагы, азыркы бийликке болгон пикирлерин ачык айтышты. Беттегенин бербеген Бекназаровчулардын мындай кайрылуусун бечара бийлик чекилик кадам катары кабыл алганы менен, "тезек терүүчүлөр" чечкиндүү кадам катары кабыл алууда. "Кыргызстан Элдик Кыймылы" 2004-жылы ушундай кайрылуу менен элге чыкканда агездеги ажобуз Аскар Акаев анчалык маани берген эмес. Азыр деле ошондой болуп отурат. Оппозициянын омогун ойго албаган бийлик, от менен ойноп жатканын билээр бекен?
Ажобуз демекчи. Ал киши дагы өткөн жуманын этегинде салтка айланган калкка жана парламентке болгон кайрылуусун жолдоду. Ажобуз учурдагы энергетика жана азык-түлүк кризистерин моюнга алганы менен саясий кризис тууралуу ооз ача алган жок. Ажонун кайрылуусун УТРК канчалык каймактуу кылып көрсөтпөсүн, чай актаган сүттөй дагы болбоду. Кризистен чыгуунун жолдорун көргөзгөндүн ордуна, МАИге кабыл алынган кыздардын көрүнүшүн көрсөттү. МАИге кыздарды көбүрөөк кабыл алсак эле, коррупция токтоп калмак беле? Ажобуз ала таяк кармаган кыздардын көйнөгүн айтканча, Ата Журттун көйгөйүн айтса болмок. Айталы, азык-түлүк кризисинин азыркы абалын, энергетика кризисинин эртеңки абалын. Жок дегенде, оппозициялык кыймылдардын талаптарына жооп берип койсо болмок. Салтка айланган кайрылуусунда саясий кризис жөнүндө ооз ачпагандан кийин, ажобуз андай кризис бар экенине ишенбейт десек болот. Ажобуздун кайрылуусу кимдер тарабынан даярдалса дагы учурдун талабы эске алынган эмес. Айтор, ажобуздун кайрылуусу менен калкыбыздын кайгыруусу абада асылган бойдон калды. Жол башчыларыбыз жомок айткыча, жоош калкыбызга жооп айтса болмок? "Жооштон жоон чыгат" дегендей эле, жоош калкыбыз "жоголсун" жолуна түшүп кетпесе болду.
Ажобуз алыска аттанаар алдында жасаган кайрылуусунда кадр саясаты боюнча үн каткан жок. Ак үйдүн "отдел кадры" атанган Медет Садыркуловдун негизги "саясий душмандары" Адахан Мадумаров менен Ахматбек Келдибеков Ак үйгө кандайча келип калды? Ажобуз түптөлүп жаткан "түштүк фронтунан" чочуладыбы? Же "саясаттын гроссмейстери" Медет Чокановичтин саясатын тең салмактуулукка алып келгенге аракет жасадыбы? Айтор, ал киши Садыркулов менен Мадумаровдун жаңы эрөөлүнө жол ачып берди.