el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru hbs_cyr ru ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ru ru ky bg ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru tt ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ky ru av ru ru ru ky ru ky fr
"Агым", 02.04.10 - 2-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Өткөн жумада парламент тарабынан "Электр, почта байланыштары жөнүндө" жана "Изин суутпай издөө иши жөнүндөгү" мыйзамга өзгөртүү киргизилди. Ага ылайык, улуттук коопсуздук кызматы (УКК) баш болгон күч органдары бардык байланыш каражаттарын тыкыр көзөмөлгө алмакчы. Бул иш коомчулукта түрдүү пикир жаратты. Оппозиция өкүлдөрү муну таптакыр колдобостугун маалымат каражаттары аркылуу билдиришти.
Аталган мыйзам демилгечилери бул аркылуу Кыргызстандын улуттук коопсуздугуна коркунуч туудуруп, терроризм, экстремизм жаатында шугулданган кылмышкерлер менен оңой күрөшүүгө жол ачылат деп жүйө келтиришүүдө. Мамлекеттин жана элдин келечегине, бейпилдигине коркунуч жараткан ички-тышкы душмандардын тамырын кыркалы дегендери колдоого аларлык. Бирок, маселенин өңүтү башкада болуп атпайбы. Ар бир атуулдун эркин сүйлөшүү, кат жазышуу, купуя сыр укугу Башмыйзам тарабынан корголот. Мындан улам, жогорудагы эки мыйзам Башмыйзамга караманча каршы келери айтпасак да түшүнүктүү.
Мыйзамдын авторлорунун бири, "ак жолчу" депутат Турдукан Жумабекованын пикиринде шек туудурган адамдын телефонун тыңшоо же электрондук почтасын кароо Башпрокуратуранын уруксаты менен жасалышы керек. Турдукан Абдыкарыевнанын бул ою мыйзамды терең түшүнгөн адамды анча ынандырбайт. Анткени, шектелген кишинин чындап эле кылмышкер экенин сот гана аныкташы зарыл. Фемида өкүлдөрүнүн иш кароо процедурасына ылайык, алгач кылмыш иши козголуп, тийиштүү протоколдор түзүлүп, анын негизинде чечим чыгат. Ал эми Башпрокуратуранын функциясында мындай мүмкүнчүлүк каралган эмес. Бул мыйзамга өзгөртүүлөрдүн киргизилиши УКК камчысын чапкандай таасир калтырган жокпу?
Парламент жыйынында эл өкүлү Динара Молдошева мыйзамда бир катар мүчүлүштүктөр кеткенин билдирген. Анын айтымында, байланышты көзөмөлдөөчү аппараттын "куну" 2,5 млн. доллар. Ага кеткен чыгымды жабуу уюлдук компаниялардын мойнуна жүктөлүптүр. "Андыктан, байланыш операторлору кызмат көрсөтүү акысын дагы жогорулатышы мүмкүн" дейт депутат айым.
Кандай болгон күндө да мыйзам кабыл алынды. Эми ага президент кол койсо, ал күчүнө кирет. Көрүнүп тургандай, мыйзамда ири катачылыктарга жол берилген. Буга байланыштуу "Ата мекен" партиясынын аппарат жетекчиси, юрист Алманбет ШЫКМАМАТОВ менен ат жалында маектештик.
- Өнүккөн өлкөлөрдө терроризмге каршы чара колдонуу биринчи орунда турат. Аларда дагы биздикине окшогон мыйзам иштегени менен, "бөрк ал десе баш алгандай" жагдай түзүлбөйт. Бардыгы мыйзам чегинде каралат. А Кыргызстандачы? Менимче, жаңы мыйзамдын аркасында оппозициялык маанайдагы саясатчыларды текшерүү, алардын электрондук почталарын кароо, аңдып-тыңшоо гана күчөйт. Ал эми бийлик оппоненттери мамлекеттин улуттук кызыкчылыгына эч кандай коркунуч туудурган жок да. Ошон үчүн бул мыйзам чийки.
- Анда оппозиция кандайдыр бир чара колдонобу?
- Бу мыйзамды өткөрбөй койгонго укугубуз жок. Анын тагдырын мамлекет башчысы чечет. Биз болгону коомго мунун пайдадан да зыяны чоң экенин түшүндүрүүгө аракет жасайбыз. Калган чечимди эл өзү кабыл алышы зарыл.
Президент менен өкмөткө кулак кагыш
"Курултайдан айтпасак, гезиттен айтабыз"
Ынтымак курултайынын делегаттар арасында сөз тийбей өкүттө калгандар көп болду. Алардын бири Кадамжай районунун Ак-Турпак айыл округунан делегат болгон
- Курултайда эмнени айтайын дедиңиз эле?
- Учурда Ак-Турпак айыл округунун аймагынан чыгып жаткан жанар майды Өзбекстан 30 нефти бургулагычы менен суткасына 30 тонна жанар майды казып кетет. Бул жерде жанар май кенин иштетүү союз учурунда жолго коюлган. Коңшулар азыр деле ошол союз учурундагыдай Кыргызстандын аймагынан газ, нефти өндүрүп, бирок анын акысына биздин айыл өкмөткө же мамлекетке сокур тыйын төлөбөйт. Болгондо да алардын иш бөлмөсү биздин чегарачылардын жанында, ал эми жанар май менен газ бургулагычтары биздин айыл өкмөтүнүн имаратынан 1 чакырым гана алыстыкта жайгашкан. Мындан сырткары, ушул эле аймакта коңшу өлкөнүн 154 бургусу көгүлтүр отун өндүрүп, жер астына жылына 1,5 млрд. кубометр газды камап, аны менен кайра бүтүндөй Фергана өрөөнүн камсыз кылууда.
- Сиз айткан аймактын жанар май, көгүлтүр отун боюнча маселеси тээ илгертен бери келатса керек эле…
- Эски бийлик тушунда да, жаңы бийлик тушунда да Ак-Турпакты буту баспаган жогорку эшелондогу чиновник калган жок. Айыл өкмөттөрүбүз президент барса да, премьер-министр барса да нефти чыккан жерлерди айлантып көрсөтүп чыгат. Бирок кандай жыйынтык болгонун билбейбиз. Биздин айылдын элине бул маселе караңгы. Курултайда ушуну элдин астында президенттен, өкмөт башчысынан сурасак деген ой бар эле. Тилекке каршы, сөз берилген жок. Мага эле эмес, Кара-Кулжа районунан келген 15 делегатка тең сөз берилбеди.
- Мүмкүн биздин чоңдор сиз айтып жаткан кен байлыкты коңшуларга жең ичинен сатып жаткандыр…
- Жок дегенде ошентип болсо да өз акыбызды жедирбей калсак дурус болбойт беле… Көрүнөө алганга да, көмүскө алганга да биздин бийликтин саясый эрки жетпей жатат. Менимче, ага эки өлкөнүн Ак-Турпак айыл округунун чегиндеги 17 км чегарасы делимитация боло электиги себеп болуп жаткандыр. Бирок, андай болгон күндө деле эки тарап бул кен байлыктан бирдей пайда көрүш керек эле да. Башка чектерди кое турсак да ушундай пайдалуу аймактарды делимитация кылганды эртелетпесек болбойт.
- Буга чейин сиз айтып жаткан аймакта көгүлтүр отунду бекер пайдаланган айылдар бар деген маалымат айтылды эле…
- Союз учурунда иштетилип, кийин көңүл бурулбай калган көгүлтүр отун чыкчу бургулардан пайдалангандар бар. Алар көп деле эмес. Мисалы, Бүргөндүнүн борбору Жаңы-Жер менен Жаш-Тилек айылындагылардын кайсы бир бөлүгү газ пайдалануу мүмкүнчүлүгүн түзүп алган. Бирок бекер эмес, азбы-көппү акчасын берет. Учурда Ак-Турпактан кошуналар керектүү техникаларын, газ өтүүчү трубаларын акырындап чыгарып кетип жатышат. Алар бул жерди бизге калтырган күндө да жабдыктарын калтырбайт. Мисалы, биздин чегарага терең кирип кеткен Жаңы-Конуш, Ак-Өтөк айылдарындагы көгүлтүр отун чыкчу трубанын оозун алар карасанатайлык менен бетондоп кетишкен. Азыр бизде 3-4 чакырым узундуктагы жер түбүн көздөй куюлган цементти кайра бургулай турган техника жок. Менимче, бул маселелер мамлекеттик деңгээлде чечилиш керек.
Ат жалында алтооз сөз
Россиядагы айрым маалымат каражаттары кыргыз бийлигинин дарегине сын айтты. Бул боюнча пикириңиз кандай?
Касым ИСАЕВ, коомдук ишмер:
- Тышкы алакага келгенде убадага бекем туруш керек. А биздин бийлик көпчүлүк учурда айткан сөзүнүн өтөөсүнө чыкпайт. Эсиңерде барбы, былтыр президент Курманбек Бакиев Москвага жасаган иш сапарында АКШ авиабазасын өлкө аймагынан кетирем деген. А иш жүзүндө ал аткарылбады. Ушунун баары чогулуп отуруп, бүгүнкүдөй маалымат согушунун тутанышына шарт түздү.
- Москвада деле биздегидей сөз эркиндиги бар. Орус басылмалары ошол мүмкүнчүлүктү пайдаланып Бакиев бийлигинин короосуна таш ыргытты. Кыргыз өкмөтү алардын маалыматын жалган десе, өздөрүнүн аргументтерин коомчулукка ачык жарыяласын. Бирок, негедир, Ак үй тараптан буга конкреттүү чара колдонулган жок.
- Батыш басылмаларында коңшу мамлекеттердин айыбын ачкан макалалар дайыма жарыяланып турат. Бул алар үчүн көнүмүш нерсе. Ал эми КМШ өлкөлөрүндө мындай көрүнүш жокко эсе. Жеке мен орус ММКларынын кыргыз өкмөтүнүн былыгын чукуганын туура кабылдадым. Ушундай орчундуу сындардын айтылышы кайсы гана бийликтин болбосун таза иштешине өбөлгө түзөт.
- Демократиялык принциптерди тутунган өлкөлөрдө сөз эркиндиги бар. Андыктан, ММКлар кандай макала басарын өздөрү чечет. Ага катардагы жарандар баа бергенге болбойт.
Ибраим НУРАКУН уулу, журналист:
- Россиянын маалымат булактары негизинен Путин өкмөтүнүн көзкарашын билдирет. Украина жана Грузиядагы окуялардын орус ММКларында бир тараптуу чагылдырылышы мунун айкын далили. Биздин бийлик мындай чымчымайларга чычалабай, көтөрүмдүүлүк менен мамиле жасаганы оң.
- Орус ММКлары таркаткан маалыматтар текшерилбей, кандайдыр бир булакка таянбагандыгы дароо эле көзгө урунат. Ал жерде жазылгандай эки өлкөнүн карым-катнашы начарлап кеткен жери жок. Бизде үй-бүлөлүк башкаруу орногонун эч ким далилдей албайт. Маселен, президенттин тууган-туушкандарынын туура эмес иш алып бара жаткандыгы конкреттүү фактылардын негизинде тастыкталдыбы?
Семетей ТАЛАС уулу, "Апта" гезитинин башкы редактору:
- Маалымат айдыңында РТР, ОРТ телеканалдары Кремлдин ички жана тышкы саясатын жүргүзөөрү белгилүү. Жогорудагы абройлуу ММКлардын Кыргызстанга карата кара пиар жүргүзгөнү Медведев бийлигинин бизге далысын салганын көрсөттү.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
УКК сыры жучокко маалым
Карабеков эмнени сезе баштады?
Аркы жээк менен берки жээк
Эрте жаздагы курултайлар эмне берди?
Айыл чарбасы аңдан чыгабы?
"Колхоздук деңгээлден быйыл өтөбүз
"Акаев менен Кулов сүйлөшүп алган"
Орчундуу маселелерден орун таппаган маданият
Алыскы туугандан жакынкы кошуна артык эмес экен
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
"…Сахнада чалынып жыгылмайынча ролум чыкпайт"
Атын аян берип койгон
"Европага чейин сойлоп барып, кайра жөө келгем"
Нотанын башы до эмес…
Белгилүү Шайлообек Дүйшеев жана белгисиз Искендер Жумабаев
"Апамды, бир туугандарымды тапканыма өкүндүм"
Ак көйнөк, кызыл көйнөк, жашыл көйнөк…
ActionTeaser.ru - ???????? ???????