ky ky el cs bg ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ba ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru kk ru
"Аалам", 20.06.08 - 11-бет: Гендер чатагы...•
К е р е г е
Чыгармачыл адамдар сезимтал, назик болушат. Карапайым, жөн адам көрбөгөндү, туйбаганды көрүп-туюшат. Эң негизгиси - чыгарма жараткан адамдар жашоодо ток пейил келип, "кудайга шүгүр" кебин кошо ала жүрөт. "Барга көппөгөн, жокко чөкпөгөн", "Сабырдын түбү сары алтын" экенин билген кишилер деп ушуларды айт. Өмүрүнүн акырына чейин алдым-жуттумду билбей, пендечиликтин күнүн кечирет эмеспи. "Карысы болбой эл болбойт" дешет. Мына ушу биздин өмүрү өрнөк адамдардын, анын ичинде чыгармачыл инсандардын каймактарын калпып алып, бүгүнкү күндө жашоо сынагынан кандай өтүп аткандары тууралуу учкай кеп курдук.
Тууганбай Абдиев, төкмө акын, КР эл артисти:
"Өзүмдү чала "мунжу" сезип жүрөм"
- Үч айдан бери үйдөмүн. Жоон ичегиде шишик бар деп операция болдум. Анысын алып салышты, бирок ашыкча тамак жемей жок. Ысык-суукка чыкканга болбойт экен. Эртели-кеч сыртка чыгып бираз басып келем. Доктурлардын айтымында, бир жылча ушундай калыпта карманып туруум керек экен. Өзүм убактылуу чала "мунжу" абалда болгонум менен, курган өнөрдө мунжулук болбойт өңдөнөт. Мезгил-мезгили менен төрт дубалга төгүлүп кете жаздайм.
Кайыргүл Сартбаева, СССРдин эл артисти:
"Айчүрөктүн" коюлбаганына 20 жыл болду"
- Консерваторияда вокалдан сабак берүүдөмүн. Класс профессура жааты. Опера жана балет театрында да иштейм. Эми эле маданият министрлигине барып, жүрөгүм ооруп келди. Айттым, улуттук опера жана балет театрын карап көрсөм, 20 жылдан ашуун убакыттан бери "Айчүрөк" спектакли кайталанып коюлбаптыр. Мен өзүм сахнага биринчи ирет ушу спектакль менен чыгып, чыгармачылыгымдын башатын ачкам. Үч жыл мурун 70 жылдыгымда татынакай "Айчүрөктө" ойноп, андан соң жаштарга батамды берип өткөрүп берейин деген элем. Бул оюм ушул кезге чейин четке кагылып келет. Менин 70 жылдыгым өтпөсө өтпөй эле койсун, бирок улуттук театрда улуттук спектаклдер коюлуп, репертуарда болуп турушу керек эле. Билбейм, журт башчылары чет элдин чыгармалары менен келечек муунду өстүрө алабы, кайда баратабыз?!
Сатылган Осмонов, композитор, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер:
"Инсульт экинчи жолу кармады"
- Бир аз мурун Асан Жакшылыков менен романстарды жаздым эле, ал эл алдында аткарылып, угармандарга сунуш этилди. Эми салттык музыканы көтөрүп, ушул жаатта да иштейин деген үмүт бар. Элдик чыгармачылыкты өстүрүш керек болубатат. Мурунтан академиялык музыкада иштеп, кандайдыр бир деңгээлде аркыл жанрларда иштедик, өздөштүрдүк. Ушу тапта ооруканада жатам. Инсульт болдум. Экинчи жолу кармады. Акыбал жакшырып, сакайып келатам. Кудай буюрса, үйгө чыгып бараарым менен тыным албай иштейт элем.
Бекеш Абдылдаев, кинорежиссер, Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмер:
- "Бакайдын жайыты", "Уркуя", "Көксерек" ж.б. толуп аткан кыргыз кинолорун тарткан кинооператор Кадыржан Кыдыралиев жөнүндө "Кадыржан" аттуу даректүү тасмага кириштим. Ортолоп калдым. Июлдун орто ченинде толук бүтүп, "Селекциянын" үстүндөгү дачама алып барып монтаждап, кынаптап, күз алды көрүүчүлөргө сунуштайм. Жыл сайын ушу дачамдагы бираз бак-шактарды карап, чыгармачылык үстүндө болуп жан тынбайт. Кичине колум бошоп калса, шаардагы Жибек Жолу менен Совет көчөлөрүнүн кесилишиндеги мончого барып, буусуна шашпай отуруп, тердеп "жаман досторго" жолугуп келмей.
Майрамкан Абылкасымова, КР эл акыны:
- Швейцария мамлекети 200 өлкөнүн ойлоп табуучулары боюнча жыл жыйынтыгын чыгарып, мыктылардын мыктысына салтка айланып калган алтын медалын тапшырып жүрөт. Көп жылдан берки жарандык ырларым жана "Атаке баатыр" романым жогору бааланып, алтын медалына арзыдым. Бу саамалык иш Кыргызпатенттин 15 жылдык юбилейине туш келип, "Аврорада", пароходдун үстүндө жүрөбүз. Жанымда Керим Турапов иним да бар. Ара-чолодо ушу иниме төрт сап тамаша ыр жазып жибердим:
Суу перилер уурдап кетип, мен Керимди издедим,
Көлдү тиктеп жалдырадым, анан кайра түтпөдүм.
Бергин дедим кудайыма, Болотумду алгансың,
Кайран ушул сулуу дүйнө, турушуңда жалгансың.
Күн бүркөлүп келген эле, дүйнө кайра "жарк" деди,
Керим иним көл үстүндө, ал оюңдан "кайт" деди.
Айланайын перилерим, рахматымды айтайын,
Керимимди бекем кармап Бишкегиме кайтайын.
Керимимди бекем кармап Бишкегиме кайтайын.
- Эки картинанын үстүндө иштеп атам. Бирөөсү - "Мир детям" деп аталып, кичинекей балдардын асфальтка түшүргөн дүйнө туюм сүрөттөрү жөнүндө. Экинчиси - "Тоо кызы" деп аталат. 1984-жылы совет доорунда жазып бүттүм деген ойдо жүргөм. Көрсө, кичине иштеле турган жактары бар экен. Тоо арасында чоңойгон карапайым кыргыз кызын чагылдырууга аракет кылып, анүстүнө жашың өйдөлөгөн сайын артка кылчайып, удургуп турган жаш кезди бир эскерип атпаймынбы. Совет доорунда биздин балачак, жаштык кез, сонун-сонун керемет күндөр калды го, чиркин. Кайра кайрылып келбесе да, кыялымда, картинамда жашап атам.
Төлөгөн Касымбеков, КР эл жазуучусу:
"Өткөн өмүр көргөн күн"
- Жети томдон турган чыгармалар жыйнагымды даярдап, терүүгө берип койдум. "Өткөн өмүр көргөн күн" аттуу мемуар-романымды жазып атам. Жеке өмүр жолумдун таржымалы болуп калат. Мында жети жашымдан баштап ушу күнгө чейин, андагы көргөн азап-тозок, жыргал күндөр проза тилинде баяндалат. Мындай урунттуу ишке жетимиш жаш куракта алган жарым Акмаралдын, алты жаштагы көкүрөк күчүк уулум Асылбектин жардамдары ат көтөргүс баалуу болуп атат. Жеңилди жерден, оорду колдон алгандар ушулар. Күүмдөн кетелекмин. Кечке маал Панфилов сейил багына барып, тыңчыкма шахматчылардын кээ бирлерин утуп, кээ бирлери өздөрү утулуп берген күндөр көп кездешет.