ru ky fr cs ru ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ba ky ky ky ky hbs_cyr ky ru ky ru ky tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 20.05.08 - 2-бет: Саясий портрет...•
Маданият министри Султан Раевдин бейнесине сүртүмдөр
Абдыганы ЭРКЕБАЕВ, коомдук парламенттин спикери:
-Султанды чыгармачыл адам катары көптөн бери билем. Жазуучу, журналист жагынан да өзүн көргөзө алды. Кийинчерээк театр тармагына да аралашып кетти. Бул жагынан алганда маданият министри болгонун толугу менен эле колдойм. Ошондон бери аракети да жакшы. Бирок жетекчилик тажрыйбасы азыраак болуп жатат. Тажрыйба болбогон соң чыгармачылык иш менен административдик ишти айкалыштырып, ишти жөндөп кетиш кыйын го. Демек, ал кишинин бейнесине айтылып жүргөн ар кандай сөздөрдүн чыгып жатышы да ушул нерселерден улам болсо керек. Маданият тармагына Раев сыяктуу жумшак мүнөздөгү адамдардын болгону деле дурус. Бирок, министр болгондон кийин өзүңдүн жеке пикириң да болуп, талашканды, тактаганды билип, ал жагынан да тажрыйбалуу болбосоң мойнуңа кимдир- бирөө минип алышы мүмкүн. Колдон келсе эч кимге көз каранды болбогону оң. Чечкиндүү кадамдарды өз эрки менен жасаганга тырышса деген эле тилегим бар.
Саламат САДЫКОВА, Кыргыз эл артисти:
-Султан Раевдин дарегине айта турган сын пикирим көп. Өңдү көрсө жүз тайган кичи пейилдиги гана болбосо, кишинин көзүнчө сөз менен жайкап коймой адаты бар. Чыгармачылык чөйрөдөгү адамдарга тоскоолдуктарды өзү жасап коюп, аброюн түшүрүп, тымызын жүрө бергени мага жакпайт. Министр аты менен ошол өзү басып жүргөн жерде бизге окшогон аттуу-баштуу артисттердин көз жаздымда калганы Раевдин жүзүн көргөзүп жатпайбы. Жакшы министр болсо чыгармачыл адамдардын өнөрү, чыгармалары үчүн аларга болгон сый-урматты биринчи орунга коймок, аларды колдомок. Көп болсо министр болуп ошол жерде бир жыл олтурат. Бир жыл ичинде көзүн май басып кеткен аким сөрөй, мэр сөрөйлөрдүн маңдайында өзүнүн чыгармачыл адамдарын тең катар көтөрүп жүрө албагандан кийин андай министрдин эмне кереги бар. Акаевдин убагында тайраңдаган Раев дагы деле тайраңдап жүрөт. Той-топур болгон жерде артисттерден ырыскы кызганып, үч күндөп жатып ичип, жеп келген учурлары болгон. Профессионалдуу бир топ чыгармачыл адамдардын кадырын тепселеп салды. Муну мен ачык эле айтам, мурун кийгизбеген чапанды Раев эми кийгизмек беле.
Бексултан ЖАКИЕВ, Кыргыз эл жазуучусу:
-Маданият министрлигин мурун жоюп жибербеди беле, анан бул бала келип нөлдөн иш баштады. Ишин жаман деп айта албайм. Буга чейин театр, клубдардын таптаза эле шымы шыпырылып калган да. Азыр "Айыл маданияты" деп программа иштеп чыгышып, айылды көтөрөм деп жатыптыр. Азыр маданият үйлөрүн, клубдарды менчиктештирип алып, кафе ачып, орустун музыкаларын доңкулдата койгонду адат кылып алышты. Мыйзамда маданий борборлорду менчиктештирүүгө болбойт деген жоболор бар, ошонун негизинде алардын кендирин кессе абдан жакшы болот эле. Ишинде чекилик жок. Бирок, ага карабай бая күнү теледен ишине сын пикир айтылыптыр деп уктум. Эмнеси жакпай жатканын билбейм, орундуу эле сүйлөйт экен, ылдый карап сүйлөгөнү эле жакпай жатпаса. Тырышып иштеп жатканын аксакал болуп көрбөй калсам уят болуп калат го.
-Султан Раевди жакшы тааныйм. Көп жылдан бери мамилебиз да жакшы. Ал абдан маданияттуу. Мүнөзү ачык-айкын, туруктуу адамдык касиеттери бар, абдан сылык. Адамдар менен тил табыша билген жактары да бар экенин билем. Тилекке каршы, аткаруу бийлигинде тургандан кийин анын жогорудагыдай касиеттери толук ачылбай жатса керек. Бүгүнкү биздин саясат ушундай. Өзүнүн оюна каршы келген чечимдерге аргасыз барып, өзү ойлобогон, нерселердин кемчилигин көрүп турса дагы айтпаганга аргасыз болуп жүрөт. Саясаттын бир жаман жагы ушундай адамдарды тушап салат. Ал үчүн опол тоодой эрк керек. Маданият министрлиги абдан аз каржыланып, жыйынтыктуу иш жасай албай жатат. Бирөөнүн көзүн карап иш жасайт деп айта албайм, бирок кайсы бир маселелерди чечкенде үстөлдү муштап чечкенге Султандын эрки жетиш керек деп ойлойм.
-Султан Раев менен 80-жылдардан бери кызматташып келе жатам. "Күн кармаган бала", "Дубал" деген чыгармаларына музыка жазгам. Чыгармачыл адам катары тилегим ак, министр экенин сыйлаймын. Тилекке каршы, министр катары жакшылыгын көрө элекмин. Министр болгондон бери Композиторлор союзуна жардам берген деле жок.
Аны менен мындан ары драматург, жазуучу катары гана чыгармачылык байланышта болобуз деген үмүттөмүн.
Накен КАСИЕВ, коомдук ишмер:
-Башка министрлерге караганда түзүгүрөөк иштеп жатат деп ойлойм. Жеп-ичмейин деле уга элекпиз. Чыгармачыл жактан аракети бар. Ар бир адамдын кемчилиги болот эмеспи. Анын сыңарындай эски муундарды эстен чыгарбай, ошолордун сөзүн ала жүрүп, кулак төшөсө жакшы болот эле. Айрыкча айыл жериндеги маданият үйлөрү жокко эсе болуп калды, ошолорго көңүл бурса, ишиндеги мыктылыгы ошол болмок. Маданият министрлигинин колунда эч кандай "рычаг" деле калбай калды. Бирок ошентсе дагы борбордогу маданият үйлөрүн көздүн карегиндей сактап турса деген тилегим бар.
Керим ТУРАПОВ, Кыргыз улуттук филармониясынын директору:
-Ал кишинин дарегине сын пикир айта албайм. Анткени ал келгени жакшы жылыштар болуп жатат. Анын эмгектеринин жакшысын жакшы деп айтканыбыз туура болот. Азыр айыл маданиятын көтөрүшүбүз зарыл болуп турбайбы. Султан Акимович келгени айыл маданиятына жакшы көңүл бурулуп калды. Жоош, кичипейил адамдык сапаттары бар экендигин билем. Эми ал киши чыныгы чыгармачыл киши да. Азыр министрликке ошондой нерви жука эмес, салмактуу кишилер гана келбесе, чындыгында министрликтин иши оор.
Каныкей ЭРАЛИЕВА, КРнын эмгек сиңирген артисти:
-Султан Раев - интеллекти жогору, таланттуу адам. Учурда чыгармалары өтө окумдуу болуп, көп сахналаштырылып жатат. Министр катары "Рухтун 100 долбоору" аттуу программасы айыл жергесинде маданиятты көтөрүүгө чоң жардам берүүдө. Бирок айрым айткандары, тилекке каршы, ишке ашпай калат. Г.Кондучалова, Ж.Нусуповадай болуп айткан сөздөрү иш менен айкалышса жакшы болоор эле.
-Ал маданият министри болгон соң чыгармачыл адамдардын таламын талашып, алардын көйгөйлөрүн чечип турса жакшы болмок. Бирок андай болбой жатат. Бир эле мисал келтирейин, чыгармачыл адамдарга бере турган сыйлыктардын ортосу бери дегенде 5 жыл болушу керек экен. Анын жакын адамдары болсо 5 жыл өтпөй эле сыйлык, наамдарды алып атышат. Ал эми менин жубайым Каныкей Эралиева 20 жылдан бери "Эл артисти" наамын ала албай жүрөт. Документтерин өткөрсө эле, каралбай кайра келет. Менин оюмча, Султан Раев жетектеген Маданият министрлигинде ушул сыйлык жагына келгенде мыйзам түздөн-түз бузулуп жатат деп айтаар элем.
Эшигин көрүп, төрүнө өт
Бишкекке Бүткүл Кытай эл өкүлдөр жыйынынын төрагасынын орун басары Хань Циде баштаган 20 кишилик делегация келген (www.akipress.kg 19/05/08). Кытайлык делегация башчысы түшкөн "Мерседес-140" машинасынын капоту тигил киши "Алаарча" резиденциясына жетип, түшүп кеткен соң түтөп кеткенин журналисттер жазып чыгышты. Алгачкы маалыматтар боюнча, машинанын тосолу кайнап кеткен дешти. Окуяга кытайлыктар да күбө болушту (www.24.kg 19/05/08). Көрсө "Мерседес" аты эле болбосо, биздикилер берген машина эски экен. Уят эле, ээ? Жок дегенде чет өлкөлүктөргө уят болбой машинасын жакшыраак текшерип алышпайбы.
"Таза суу" долбоору жабылды
Быйылкы жыл менен Кыргызстанда "Таза суу" долбоору жабылмак болду. Долбоорду каржылаган Азия өнүктүрүү банкы ага каражат бөлүүнү 31-декабрдан, Дүйнөлүк банк 31-октябрдан баштап токтотмок болушту (www.akipress.kg 16/05/08). Мындай чечимдин себеби - долбоордун аткарылышынан оңгулуктуу натыйжа чыкпаганы. Ал аткарылып жаткан убакыт ичинде Кыргызстандын 760 элдүү пунктун таза суу менен камсыз кылуу мүмкүн болгон жок. Мунун бир себеби, бөлүнгөн каражатты максатсыз пайдаланган аткаруучулар болсо, экинчи чоң себеби, өз үлүшүн кошуудан баш тарткан жергиликтүү эл болгон.
Киевдин Адабият тарыхынын музейинде кыргызстандык фотосүрөтчү Динара Макешованын жеке көргөзмөсү жогорку деңгээлде ачылды (www.akipress.kg 19/05/08). Көргөзмөнүн ачылышына Украинанын Жогорку Радасынын, дипломатиялык корпустун, чыгармачыл интеллигенциянын өкүлдөрү, Киевдин жогорку окуу жайларында окуган кыргыз студенттери жана Украинада жүргөн башка кыргыздар катышты. Маалымат үчүн айтып коюш керек - Динара Макешова мурдагы билим берүү министри, азыркы Бишкек басмасөз клубунун жетекчиси Чынара Жакыпованын бир тууган сиңдиси.
Жаңыдан ачылып жаткан ишкананы каттоодо мамлекеттик мекемелер ишкерлерди ары сүйрөп, бери сүйрөп убара кылышчу эле. Ишкерлер ошону айтып арызданганына көп болгон. Быйыл 23-апрелде кыргыз өкмөтү № 182 токтомду кабыл алып, анда ишкананы каттоочу жана кайрадан каттоочу документтердин баары бир терезеден алынгыдай эреже киргизген болчу. Майдын башынан бери мындай принцип менен бир нече юридикалык тарап катталды (www.24.kg 16/05/08). Жаңы эреженин негизги артыкчылыгы - иш баштагысы келген ишкерлердин чыгашасын да, убактысын да үнөмдөп, тиешелүү мамлекеттик мекемелер бирдиктүү иш алып барышат. Мурда катталууга зарыл болгон иштердин саны 20 болсо, азыр 9га чейин түштү (www.akipress.kg 19/05/08).
Кыргызстандын спортсмендери эрежесиз эр уруш боюнча мелдеште Казакстандын балбандарын 8:3 эсебинде жеңип, кыйсыпырын чыгарышты (www.24.kg 19/05/08). Мелдеш 18-майда өткөрүлдү. Жеңишке жетишкендер - Руслан Ниязакунов, Төлөгөн Сарыков, Шумкар Мурзалиев, Турсунбек Асылгазиев, Бакыт Бекбоев, Талгат Арзибаев жана Чыңгыз Айтымбетов. Кыздардан Шахриза Халилова менен Надежда Подъездник жеңишке жетишти.
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!