ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ky ky ru ky ky ky ru ky ru ru ru ky ru ru ky ky bg ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru
"Айат пресс", 18.06.09 - 4-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Атамбаев эмнени гана көргөн жок…"
- Учурда айрым маалымат булактары БЭКтин ичинен "Асаба" партиясынын мүчөлөрү бөлүнгөнүн айтып, муну оппозиция ичиндеги ынтымактын жогу катары көрсөткөнүнө кандай дээр элеңиз?
- Бу көрүнүш Орусияда сыналып ишке ашырылып келген саясый технология. Аларда оңчул күчтөгү Немцов сыяктууларды шайлоого катыштырбоо үчүн ушул ыкманы колдонулуп келгени жашыруун эмес. Жергиликтүү уюмдардын башчыларын коркутуп-үркүтүп же өздөрүнө тартыш үчүн алдоо жолдоруна өтүп, партиядан баштарткан өкүлдөрдүн оозу менен борбордук теле көрсөтүүлөрдөн үстөккө-босток оңчулдардын кыйрашы деп, атаандаштарын жаманатты кылуу ыкмасын колдонгон Орусия бийлигинин жоруктарын биздикилер да катуу өздөштүрдү. Муну 2007-жылы да "акжолчулар" мыкты пайдаланган. Базаркоргондук эки аялдын "Атамекенден" чыгып кеттик дегенин кадыресе чоң саясый окуядай КТР кайта-кайта көрсөтүп, алардын чыгып кеткен себебин майда-чүйдөсүнө чейин сурап бүталбай чарчашкан. Карасуудан 117 КСДП мүчөсү партиядан чыгып кеткенин мамлекеттик массалык маалымат каражаттарынын бары чагылдырып чыкты. Алар жөн гана чыгып кетпестен "Акжолго" барып кошулганын мактаныч катары пайдаланышканы эсибизде. Айтор, базаркоргондук "Атамекенчил" эки аял да "Акжолго" киргенин да чоң ийгилик катары шардана кылган бийлик саясый упай топтоого чоң аракет жумшаган. Азыр болсо жер-жерлердеги "Асаба" партиясынын мүчөлөрүн таап, аталган партиядан эмне себептен чыгып кеткен билдирүүлөрүн мамлекетке көзкаранды массалык маалымат каражаттары аркылуу айттырып, аны факты катары пайдаланып атышат. Муну менен алар "мына, бириккен оппозицияда туура саясат жок үчүн булар ичкүптүсүнөн тарап атат" дегенди элге таңуулаган идея. Ал эмес "Атамекен" партиясына 1-2 ай мүчө боло койгон Адилет Айтикеев деген жаш баланы да пайдаланганга үлгүрүштү.
- Ал жигит убагында абакта да жатып чыкпады беле, демек жүрөк үшүн алып коюшса керек да…
- Айтор кандай болбосун андай олку-солку мүнөздүүлөрдү бийлик кайдан болбосун таап чыгат. Андайлардын оозу менен бүгүнкү саясый технологияга бап келгендей ыкмаларды жүзөөгө ашыруу улана берет. Улам бир оппозициялык партия мүчөлөрүн мажбурлоо жолдору менен партиядан чыгарып, оппозицияга болгон нааразычылыгын айттырып, алардын башка партияларга эмне себептен өткөндүгү бийликтегилерге аба менен суудай зарыл үчүн мамлекеттик саясатты жактаган массалык маалымат каражаттары байма-бай чагылдырган мезгил күүсүндө. Мындай көрүнүштөрдү оппозицияны бийлик эмес, өздөрүн өздөрү жамандап атат деген аргумент катары колдонууда. Албетте, алардын мындай ыкмасы шайлоо алдында КТРди гана көргөн көпчүлүк элетте жашагандардын ориентирин бузуп коюшу толук мүмкүн. Себеби, өлкөдө элге бир жактуу маалыматтуу жеткирүүдө бийлик ресурсу абыдан чоң. Өзгөчө азыркыдай шайлоого чукул мезгилде бийликтегилердин жалган маалымат менен оппозицияга көлөкө түшүрүүгө чоң күч-кубаты бар. Адамдардын көзүн будамайлап, түшүнүгүн манипуляциялоо күчөдү. Бул - элге жалган маалыматты чындык деп жеткирүү жолу менен добушка ээ болууга далбастаган көрүнүштөрдүн бирөөсү гана, башкасын айтпай эле коелу. А факт жетишпегенден кийин элдин буга анализ жүргүзүүгө шайы келбей турат.
- Учурда кыргыз бийлиги "Камбарата" ГЭСинин курулушун өздөрүнүн ийгилиги катары гана маалымат чагылдырганы да адилеттүү болбой атпайбы…
- Кечөө Америкалык институту изилдөө жүргүзгөн экен, ошондо кыргыз бийлигинин эң жетишкендиги кайсы дегенге биздикилер "Камбарата-2" ГЭСинин курулуусун бетке карманып атат. Мындай карасаң биздин бийлик андан башка деле жарытылуу иш кылган жери жок. А "Камбарата" ГЭСинин курулушу 2002-жылы эл өкүлдөр жыйынынын депутаттарынын чечими менен башталып, Акаев убагында эле электрокомпаниянын пайдасы үчүн мамлекет эсебинен каржылоо башталган. Анын 70%ы бүтүп, 3 агрегаттын 2 агрегаты Кыргызстанга алынып келинген. Алар азыр складда барбы-жокпу - айтыш кыйын. Булар жаңы агрегацияларды сатып келип атабыз деп атышат, а мурдагылары кайда, бул - белгисиз. Эл да буга азыркы бийликтин чоң ийгилиги деп түшүнө баштады. А негизи бул иш союз убагында эле башталып, 70%ы бүтүп калган. Тилекке каршы, карапайым элдин көбү мындан эч кабарсыз болгон үчүн азыркы бийликтин чоң жетишкендигинин бири ГЭСтердин курулушу деп ойлоп атат. Бийликтин дагы бир жетишкендиги - мектеп балдарына бекер тамак берип атабыз деген чайкоочулугу. Бул боюнча да 2002-жылы ЖКнын мыйзам чыгаруу жыйыны "балдарга бекер тамак берилсин" деген мыйзамды кабыл алып, бирок ал мыйзам ошол кездеги премьер-министр Курманбек Бакиевдин бир эмес, эки сапар баш тартуусунан кийин ишке ашпай калган. Муну билгендер бар, билбегендер бар. Кимдин эсинде болсо, бул да Бакиев бийлигинин жетишкендиги эмес. О.э. мен мурунку мугалим катары "мектеп балдарына окуу куралдары бекер болсун" деп он жыл бою өкмөткө сунуш киргизсем, ага улам алмашкан өкмөт макул болбой келген. Эми болсо ошол кезде губернатор, премьер-министр Бакиев ал мыйзамдардын барын азыр турмушта колдонууга мажбур болуп отурат. Болгондо да муну бүгүнкү бийликтин идеясы катары колдонуп келатышат.
- Өткөн жумада мамлекеттик басылмалардын бири "Атамбаевдин президенттик атсалышка чыгышына Текебаевдин ичи чыкпай турат. О.э. Атамбаев бул шайлоодо элден 10% гана ийгиликке жетишет" дегенди Текебаевдин өз оозунан айтылган кеп катары сыпаттаганына кандай жообуңуз бар?
- Бул технология да шайлоо учурунда Орусиянын атайы кызматтары Сочидеги Немцовго колдонгон ыкмасы. Анын
Москвадан келген штаб жетекчисинин "Немцов бизди укпайт, биздин айтканыбызды кылбайт" деп башкалар менен сүйлөшкөн сөзүн атайы кызматтар жазып алып, аны интернет сайттары аркылуу пайдаланган. А кандай иш болбосун аркандай сүйлөшүүлөр, талаш-тартыштар болушу мүмкүн. Анан аны бийликтегилер каалагандай калчоого укуругу узун үчүн атаандаштарына жагымсыз шарттарды түзүүгө пайдаланат. Учурда мен байланышка чыккан телефондордун бары тыңшоодо болгондуктан казакстандык кесиптештерим менен телефондо айтылган кептерди интернет булактары аркылуу жайылтылганынын өзү эмнени түшүндүрөт? Демек, бул Кыргызстан жарандарынын жана саясатчыларынын ар кадамы тыңшоодо экенин далилдечү эң уяттуу иш-факт. А кептин анык маңызы таптакыр башкада болгонун эл тескери түшүнө тургандай пайдалангандарын көрүп, аргасыз күлөсүң.
- А иш жүзүндө ал сөз эмнеден чыкты эле?
- Биз президенттик шайлоонун алдын ала Таласта изилдөө жүргүзгөндө, калктын 65-70 пайыз Атамбаевге добушубузду беребиз десе, Көлдө да ушунун жарымынча көрсөткүчтөргө күбө болгонбуз. Жакында Чүй менен Бишкекте жүргүзөбүз. Ал эми шайлоо эми жарыяланарда Сузактан (анда кимдер президенттикке талапкерликке чыгар-чыкпасы аныктала элек болчу. Ө.Т.) Атамбаевге 2-орунга 10 пайыз менен чыккан. Бакиев болгону 33 пайыз алган. Албетте, мындай изилдөөлөр башка талапкерлерге да бөлүнгөн. Бул март айындагы көрсөткүчтөр болчу. Андан бери БЭКтин жыйыны өтүп, оппозиция бирдиктүүлүк менен Атамбаевге токтолдук. Бүгүнкү эсебибиз боюнча Жалалабат элинин 40 пайызга жакыны Атамбаевге добуш берүүгө даяр. А акыркы сурамжылоолордун негизине таянсак, Атамбаевдин биринчи орунда эң чоң добуш алаары анык. Муну интернеттеги сурамжылоолордон ким болбосун биле алат. О.э. бүгүнкү кырдаалда оппозициялык күчтөр да барын иликтеп, таразалап, талкуулап көрүп, Атамбаевден өтөр президенттикке талапкер жок экенин мойнубузга алдык. Анын буга чейинки тарыхый кадамдарга тобокелчилик кылган эрдиктерине, адамгерчилик менен жоопкерчиликти сезе билгенин эсепке алдык. Анын кыргыз саясатындагы чоң сыноолордон өтүп келген лидерлигин эсептеп, барыбыз Атамбаевди сүрөөгө алууга даяр экенибиз ачыкталгандан кийин бир максатты жалпы багытта көздөөнү чечтик. Болгону аны убагында туура эмес эсептеген сын көзкараштар гана болбосо, азыркы кырдаалда Атамбаевден өтөр талапкер жок. Ал бүгүн эле капталдан чыга калып президенттик таймашка чыккан саясый лидерлердин бири эмес. Эл аны катуу сүйүп көкөлөткөн учурлар болду; кайра туура эмес түшүнүп сындаган учурлар болду; Акаев учурунан бери куугунтукка кабылып, аркандай иш козголгон учурларды башынан кечирди; адилеттик менен утуп алган депутаттык мандатын колунан алдырып койгон учурду көрдү; жалданма киши өлтүргүчтөр изине түшүп кол салабыз деген фактылар тастыкталган учурлар ачыкка чыкты. Жыйынтыгында биздин бириккендигибиз эффект берди, азыр бийликтин ошонүчүн тынчы кете баштады.
- Учурунда Салижан Жигитов Акаев бийлиги оңой менен башка колго өтпөй турганын түшүндүрүү үчүн "Кыргызстанда президенттикке Текебаев өмүр бою талапкер" дегенин көпчүлүгү сизге карата шылдың же курал иретинде пайдаланып жүрөт. А чын-чынында а киши муну терең мааниде айтканын көбү туйган жок. Себеби, Акаев бийлиги акыры барып сиз же Атамбаевге окшогон көрүнүктүү саясатчылардын колуна өтпөй турганы белгилүү болчу. Ал эми саясатка саресеп салган кишинин баамында сиз деле президенттик шайлоонун барына аттанган жериңиз жок да…
- Чынында мен деле президенттик шайлоого расмий түрдө бир эле жолу катышкан кишимин. Көзкаранды эмес шайлоочулар мени ошондогу таймашта биринчи орунду алган деп жүрүшөт. Мен ал кезде шайлоо компаниясын 500 доллар менен баштаган кырк жаштагы саясатчы болгом. Демек, кагаз жүзүндө БШК мени жеңүүчү деп тааныбаса дагы иш жүзүндө, элдин пикиринде шайлоодон алдыга озуп чыкканым - кырк жаштагы саясатчы үчүн бул чоң ийгилик. Андан кийин 2005-жылкы президенттик шайлоо менен 2009-жылкы президенттик шайлоолорго катышканым жок. Ошондуктан Жигитовдун айтканын мага карата ирония кылгысы келгендерди саясатка саресеп салбагандардын гана кеби деп эсептейм.
P.S. Бул маек "Камбарата-1" ГЭСинин курулушу боюнча Орусия-Кыргызстан ортосундагы И.Чудинов билдирген кечөөгү чечимге чейин алынгандыгын эскертебиз.
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
Бакыт БЕШИМОВ, ЖКнын КСДП фракциясынын лидери, БЭКтин президенттик шайлоо штабынын жетекчиси:
"Азыркы бийликти четөлкөлүктөрдүн Кыргызстанда орнотулган бийлиги деп аташыбыз керек"
"Атамбаев эмнени гана көргөн жок…"
"Калмактар түндүгүңөрдү аялыңар, түнүңөрдү катыныңар көтөрүп калсын деп каргаган"
Борбордук аянтка орнотулган кыргыз душмандарынын эстеликтерине эмне кебиңиз бар?
"Майыппы, оорукчанбы бапестеп багышат экен"
"Жаз болсо жерди унутпа, бак консо элди унутпа" деген туурабы?
Айтылып, жазылып бүтпөс Айтматов
Бешиктеги баланын бек болоорун ким билет?
Бириксек - колдон келет!
Ох, жырга-аал, кум ысык экен!