hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ky ru ru ky ru ky ru kk ky ru ru ky ky ky ru ky ru tyv ru ru ru ru bg ru kk ky ru ky ru ky ky ru ru ru ru mn ky ky ru tt mk ru ky ru ky ru
"Фабула", 16.08.11 - 4-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Гиннестин китебине кирчү көрүнүштөр бизде көп эле бар. Алар адамзат тамшана таң калчу укмуштар эмес, тескери тегеренгендеринен…
Эми ага түптүз эле, аттаандашы жок эле кирип барчу көрүнүш-факт бул - президенттикке талапкерлердин узун тизмеси болуп турат. Алардын саны алтымышты чапчый жыгылды окшойт. Беш миллиондой калкы бар мамлекетке президент болчулар аябагандай эле көп. Бул көрүнүш, биринчи иретте, демократиянын туундусу болуп, позитив катары кабыл алынса, экинчи жагынан ары жоктуктун да көрүнүшү деп билишибиз керек. Анан ары жоктук эмей эмне, жанагы тизмедеги кээ бирөөлөр элди кой, жаман катынын башкарууга жарап бере албагандар, оозуң кана десе мурдун көрсөткөндөр, мамлекеттик түзүлүш деген эмне, ал кандай жол менен өмүрүн улайт, башкаруунун жолдору кандай, экономика канткенде алдыга жылат, социалдык турмуш кайсы иштерди аткарса жакшырат ж.б. толгон-токой, оңой эмес маселелерге ой жүгүрткөндү кой, айыл өкмөтүнүн милдетин билбегендер жүрөт го… Президент болушту ошол айыл өкмөтү же анын орун басары катары көргөндөр да бар окшобойбу. Баса, айыл өкмөттөргө шайлоо болгондо да, азыркы президентке кандидат болгондой санды көргөн эмеспиз, түшүбүзгө кирген эмес. Айыл өкмөтүнө шайлана албай калгандар, эми президенттикке умтулуп турганын карачы эй!
Эл билип, шылдыңы денесине батпай күлүп турат, аны тиги акылы ченелүүлөр билбей жатышат, билгенде деле тыянак чыгара турган дараметинен кем-карчы болсо керек.
Ушул кебетебизди башка мамлекеттер билсе шылдыңы жан чыдатпайт эмеспи, шылдыңдап да жаткандыр казак менен өзүбек тарап… Болуптур, ар-ар кимдин конституциялык укугунан пайдалангандарга шылдың болсок деле шек келтирбейли…Анткени Конституциябызда "эл менен кошо дүрбөгөндөр президенттикке талапкерлигин кое албайт" деп жазылган эмес. Жазылса дурус болмок, бирок мен андай "эл менен кошо дүрбөгөндөрдөн" эмесмин деген соттошуулардан тажамакпыз да…
Ошентип, президенттикке кандидаттардын саны "аксагы менен, таскагы менен, дагы башкасы менен" 72 адам болду. Жанагы жүздөн ашуун партиялардан 16 партия гана талапкерин көрсөтө алды, калгандары "өзүн-өзү билип, өтүгүн шайлоокомго илгендер".
Ушул жерден дароо эле Америка менен Россияны эстеп коелу. Экөө дүйнөдөгү эң кубаттуу өлкөлөрдөн, Америка алдыңкы орунда болсо, Россия беш-ондун ичинде. Мына ошондой өлкөлөрдө президенттик ат салышка аз эле адам катышат. Анткени алар президенттик кызмат, милдет деген оңой эмес экенин, оюнчук эмес экенин түшүнөт. Ошолордун мисалында караганда бизге өтө эле уят иш болуп жатат.
Туура дечи, Америка мамлекеттүүлүктүн узак-узак жолун басып, ошол жолдо жакшысын калтырып, жаманынан арылып келаткан мамлекет. Россиянын мамлекеттүүлүгү деле, орто жердеги Совет бийлигин эсепке албаганда, узун тарыхы бар. А бизде болсо, мамлекеттүүлүк жолубуз бир учурда болсо болгондур, бирок, бүгүнкү күнгө мисал болуп бере алчу мамлекеттүүлүк тарыхыбыз үрүл-бүрүл. Кайсы окумуштуубуз чечен болсо, ошол жеңип кетип жаткан тарых…Эпикалык каармандарыбызды кечээ эле өткөн тарыхый адам кылып аларыбыз биз үчүн оңой эле нерсе! Кептин шек-шыбасын сезгендирсиң, окурманым…
Кандай болгон күндө да кенедей мамлекеттин президенти болууга 72 адамдын талпыныппы, жүткүнүппү, жулунуп-жутунуппу турушу жакшы жагдай эмес. "Ары жоктордун өлкөсү, ар кимиси эле президент болгусу келе берген келесоолордун өлкөсү" деген атка конушубуз ыраакы келечек эмес.
Талапкерлердин арасында "президенттикке катталып, элге бир таанылып алайын" дегендер басымдуулук кылат. Элге кай жагы менен таанылып каларын деле элес албайт. Алардын көпчүлүгү элге "келесоо", "кем акыл", "байкуш", "жел тийгизип алган", "ары жок", "күлтүгү жок", "көк мээ", "апенди", "ыспырапкеси бар" жана бир топ жаныбарлардын сыпаттамалары менен белгилүү болору турулуу…
Шайлоочулардын аты-жөнүнө көз жүгүртсөң, Өмүрбек деген аттар дароо көрүнө түшөт, алар: Текебаев, Субаналиев, Эгембердиев, Бөлтүрүков. Алардан кийин эле көзгө дааналанганы Алмазбек Атамбаев…
Өмүрбектер жөнүндө айттык эле, эми кезек Алмазбекке келди.
Эгерде антипатия менен симпатиянын жетегинде калбай, колдон келишинче, дит жетишинче объективдүүлүктөн тайбай айтсак, анда азыр ушул убакта президенттик кызматка бирден-бир керектүү, ылайыктуу, жарамдуу адам - Алмазбек Атамбаев болуп турат. Өкмөт башчысы катары анын азыркы жүргүзүп жаткан иши ошону айттырып жатат.
Атамбаев аз болсо да бийлик тарапта иштеп көргөн. Бакиев убагында премьер-министрдик кызматта аз гана убакыт олтурганы менен, жемиштүү иштеген, бийлик менен элдин ортосунда данакер болгон, ал жөнүндө анын оппоненттеринин уккусу да жок.
Кийин Атамбаев оппозициянын лидерлеринин бирине айланды жана Бакиевдин кулашына салым кошкондордун алдыңкы сабында турат, болбосо, өзү болуп турат. Андан соң Убактылуу Өкмөт башчысынын биринчи орун басары болуп, диктатурадан кийин пайда болгон элдик бийликтин орун-очок алышына зор салымын кошту. Керек болсо, бул жерде калган бакиевчилер баш көтөргөн сайын аларды кынына киргизип турган жана ал, ары жооптуу, ары коркунучтуу иши мына бүгүнкү күнгө чейин уланып турганын ар ким эле биле бербесе керек. Билбегендер болсо билип алганы дурустур, Атамбаев болбосо, Бакиевдин куйруктары кутуруп чыгып кетмек! Анын жигиттик курчтугу, коркпостугу бүгүнкү "былбырак" мезгилге өтө керек! Унутпайлы, Убактылуу Өкмөттө негизги адам болуп турганда, башкалардай болуп акча жагынан булганган жок. Өз эмгеги менен байлык топтогон жана ага топук кылып жүргөн адам да ушул эле Атамбаев мырза.
Атамбаев келечекти даана ажырымдаган жана ошол тарапта кыргыз элин күтүп жаткан жакшылыктарды көрө билген саясатчы экени да анын аракеттеринен көрүнүп турат. Анын Россия менен түбөлүк достук мамиледе болуш керек деген умтулуусун, ошого жараша аракетин алалы да.
Ооба, кезегинде кыргыз эли падышачылык Россиянын эзүүсүндө болгон. Анан Лениндин революциясы сабатсыз элди сабаттуу кылды, өзүнчө мамлекет кылды, мына ошонун үзүрү менен БУУга мүчө 193 мамлекеттин бирибиз, бардык мамлекеттер менен бир укуктабыз. Орус тараптан алып келген жакшылык өлчөөсүз го бир! Негатив таасирлери башка сөздүр…
"Кыргыз деген орустун таасиринен мурун эле, тээ кылымдан кылым кыйын болгон, кубаттуу мамлекет болгон, кат-сабаттуу болгон" деп ашкере намыстана кеткен жерибиз да бар, бирок кийин "кыйындыгынын" изи да калган эмес да, одоно, бирок орундуу кеп.
Азыр Россия менен алаканы кан буугандай токтоттук деп саамга ой жүгүртүп көрөлүчү, анда сөздүн түз маанисинде оокатыбыз жүрбөй калмак: муңайзаттан, курулуш материалдарынан ж.б. эң керектүү материалдардан куру жалак калмакпыз.
Кытай, Америка, Турция, Казакстан, Өзбекстан сыяктуу мамлекеттер менен да алаканы үзбөш керек, жакшыртыш керек, бирок биринчи иретте Россия менен мамилебиз түбөлүк болсун, алардын саясаты түз кетет, куулук-шумдугу жок кетет, "мужуктук" мүнөзү өңгөнү алдабайт.
Атамбаевдин Россия менен болгон мамилени бекемдөөгө жасаган аракеттери элибиздин келечеги үчүн… Өткөндө бензин тартыштыгы боло түштү эле, Атамбаев Москвага жетип барып, Путинге жолугуп маселени чечип келди. Ошондо аны көрө албагандар дароо эле "Путин күттүрүп жатып араң кабыл алыптыр" деп чуулдатып да жиберишти. Эй, ошолор, азыр эл деген караңгы эмес, кат-сабаты небак жоюлган, саясат-паясатыңдын коюн-колтугун аңтарып жиберет. Атамбаев Москвага күтүүсүз барды, аны Путин күтүп турган жок, анын да мүнөтү менен жазылган иш-пландары бар. Эгерде Атамбаев официалдуу визит менен барса, анан Путин күттүрүп койсо, кеп башка. Дагы жакшы, Атамбаев барды да ага кезигип, ишти бүтүрүп туруп кайра тартты. Эске түшүп жатпайбы, бир ирет Данияр Үсөнов өкмөт башчысы болуп турганда адыраңдай Москвага барып, аны жетекчилер кабыл албай, эптеп жатып кайсы бир министр менен жолугуп кайтканы…
Атамбаевдин мурун деле, азыр, премьер-министр болуп иштеп жаткандагы деле эң негизги аракети, ниети элдин биримдигин чыңдоо болуп турат. Элибиз түндүк-түштүк болуп бөлүнүп кетпесе экен деп санааркап, андайды болтурбоо үчүн бар аракетин жумшап жатат. Муну билгендер билип, билгиси келбегендер билбей, үчүнчүлөр болсо, тескери иштерин жүргүзүп жатат.
"Бакиев куулуп, бийлик түштүктөн кетти, эми эмне кылсак дагы кайра бийликти колго алышыбыз керек" деп "жинди" болуп жаткан аттуу-баштуу сакалдууларды, акылы толук жигиттерди көрүп-билип жатабыз. Бул - бир элдин экиге бөлүнүшүн шарттап жатпайбы. Акаев бийликке келгенде түндүк тарапта жашаган кыргыздар жыргап кеткени тарыхта жок…
Тигине, бир эл болуп кылымдар жашап келип америкалыктардын айынан экиге бөлүнүп кеткен Түндүк Корея менен Түштүк Корея бири-бири менен ынтымакка келе албай "ит жыгылыш" болуп келет… Кезегине Вьетнам эли, немис эли да экиге бөлүнүп, кайра бирикпеди беле.
Кыргыз мамлекетинде 5 миллиондон ашык эли бар дегени менен, анын ичинде кыргызың 3,5 эле миллион, алардын ичинен чет жерлерде - тентип-бозуп жүргөндөрү канча. Анан муну да экиге бөлөбүзбү?!
Алмазбек Атамбаев президенттикке талапкерлигин коюп, ал узун тизме салмактуу боло түштү окшойт. Эли ушуну күтүп жаткан. Президент болууга жарамдуу бирден-бир жигитибиз болгон үчүн күткөн да…
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Медалдын эки жагы же...
Атаханов ачуу чындыкты айттыбы, же…
Борбордук шайлоо комиссиясынын экс-төрагасы:
бузбай коюуга мүмкүн эмес"
"4 млрд долларлык Иштамберди кенин 40 млн долларга сатканы - чыккынчылык БОЛДУ!"
"Ар-Намыс" фракциясынан ЖК депутаты:
"Сотторду тандоо кеңешине Кулов өзү каалаган адамдарын өткөргөн"
"Кристаллдын" атайын администратору уулуу хлор менен бирге даяр трихлорсилан продукциясын жок кылууда…
Сопусунган соттор, көп сырлуу
Кеңеш же революция уланууда!