krc ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky uk kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ru ky ru ru ru ky ru uk kk ru ky ky ru ky ru ky tt bg ky ru ky ru tt ru ky ky ru ky ru ky ky sah ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Ачык саясат", 29.05.09 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Түркиядан ала турган сабак көп"
Түркия Президенти Абдуллах Гүлдүн кечээ аяктаган Бишкекке ырасмий ишсапары алдында Бишкекте чыгуучу "Zaman Кыргызстан" гезити Кыргызстандын Президенти Курманбек Бакиев менен кеңири маек уюштурган. Бул маекте эки өлкө ортосунда алака-катыштардын мааниси камтылган. Интервьюну айрым кыскартуулар менен жарыялайбыз.
- Түркия Кыргызстандын эгемендигин биринчилерден таанып, боордоштук колун сунгандардан. Эки өлкөнүн тез тил табышып кетишинин сыры эмнеде - деп ойлойсуз?
Курманбек Бакиев: Чынында эле советтик курамдан түрк тектүү мамлекеттер өз бетинче бөлүнүп чыгары менен Түркия боордош өлкөлөрдү биринчилерден таанып жана алгачкы насыя каражаттары менен каралашкан. Ал кезде дөө-шаа советтик державанын ыдырашына байланыштуу экономикасы бүлүнүүгө туш болуп, катуу каржалып турган биз сыяктуу жаш мамлекеттерге мындай колдоо абдан зарыл болгон эле.
Өткөн кылымдын 90-жылдарынын башындагы Кыргызстандын абалын мен кең дүйнөгө жаңыдан кадам шилтей баштаган кыялкеч улан сыяктуу элестетем. Анткени, тыш дүйнө менен өз бетинче дипломатиялык алака-катышы болбогон биз үчүн баары эле жомоктогудай көрүнсө керек. Ошентип, сырт дүйнөгө, биринчи кезекте Батышка биздин жаш мамлекет дал Түркия аркылуу өз чыйырын салып баштаган. Дипломатиялык тажрыйбасы дээрлик жокко эсе биз сыңары өлкөлөрдүн сырт дүйнө менен дипломатиялык, соода-экономикалык жана саясый байланыш түзүүсүндө Түркиянын опол тоодой ролун биз унутууга тийиш эмеспиз.
Кыргызстан менен Түркиянын бат ымала күтүшкөнүнүн сыры - түпкү тарыхый жана маданий тамырыбыздын бир экендигинде. Карт тарых ар кайсы улутту, элди ар жакка чайпаса да, тилдеги, маданияттагы жана кулк-мүнөздөгү окшоштуктар, жалпылыктар баары бир билинбей койбойт.
Түркия менен Кыргызстандын алака-катыштары тең укуктуу негизде жүрүп жатканын белгилегим келер эле. "Акыл айтуу", "жол көрсөтүү" өңдүү "улуу агалык" мамиле кылуу мандеми бул тектеш мамлекеттин саясатында жок десек да болот. Буга байланыштуу Түркиянын мурдагы Президенти Сулейман Демирелдин бир сөзү эске түшө калат. "Жаңы көзкарандысыздыкка жеткен түрк өлкөлөрүнүн мамлекеттүүлүгүнүн чыңдалышына, экономикалык кыйынчылыктарды жеңип, рынокко биротоло киришине кол кабыш кылууну Түркия өзүнүн саясый жана ыймандык парызы эсептейт" деген эле Демирел. Бул оюн андан ары улантып Демирел-ага "бул алакалар тең укуктукка негизделерин, ошондуктан "улуу" деген да, "кичүү" деген да болбосун" баса белгилеген. Дал ушул жобо Түркиянын Кыргызстанга карата тең укуктуу жана сырдана, ошол эле кезде боордоштук сезим менен мамиле кылууга негиз берсе керек.
- Азыркы учурда Түркия менен Кыргызстандын ортосунда соода-экономикалык, маданий-гуманитардык жана башка багыттар боюнча алака-катыштарын кандай баалайсыз? Эки өлкө ортосунда байланыштын үзүрүн арттырыштын кайсы багыттарын атайт элеңиз?
Курманбек Бакиев: Мен өзү апыртып же сыйдалап сүйлөгөндү анча жактырбайм. Маданий-гуманитардык жагын айтпаганда, айрыкча соода-экономикалык чөйрөдө эки өлкө ортосунда мамилелер деңгээли мени анча алымсындырбас эле. Мисалы, товар жүгүртүү көлөмү 2008-жылы 136 миллион доллар чегинде болуп, мурдагы жылдарга салыштырганда 40-45 пайыз өсүштү берген. Бирок бул көзгө бараандуу көрүнгөнү менен Кыргызстандын тышкы соодасында салмактуу орунду ээлей албай жатпайбы. Ток этер жерин айтканда, соода жаатындагы азыркы абал эки жактын кудуретинен кыйла ылдый болуп жатканы өкүндүрөт.
Анын үстүнө глобалдык кризиске байланыштуу дүйнөлүк соода конъюнктурасындагы өзгөрүүлөрдөн уламбы, бир катар позициялар боюнча товар жүгүртүү көлөмү азайып да кеткен. Түркия биз үчүн КМШ чегинен сырткары өлкөлөр ичинде ири инвестор катары саналат. Ошентсе да, кийинки жылдары инвестиция көлөмү көз көрүнөө азайып баратканы байкалат. Бул бир чети дүйнөлүк кризистин таасиринен болсо, экинчиден, Кыргызстандагы коомдук-саясый кырдаалдын бир кылка болбой жатканынан деп айтсак болчудан. Үч жыл бою аягы басылбаган митингдер, жөө жүрүштөр, ичара араздашуулар, кыязы, инвестиция салгысы келген өлкөлөрдү да, ири ишкерлерди да чочутуп койду көрүнөт. Мына ушундайда ички ынтымактын, бейпилдиктин куну таасын билинет тура.
Кандай болгон күндө да, биз - кыргызстандыктар түркиялык боордошторго ыраазы экенибизди айта кетүү керек. Айталык, аскерий жаатта бизге Түркия жыл сайын миллион долларлык гранттарды берип келатат. Биз бул сумманы Куралдуу күчтөрүбүздү кайра түзүүгө жумшап жатабыз. Мындан тышкары экологиялык долбоорлорду айтсак болот. Акыркы кездеги жер силкинүүлөрдөн жапа чеккен жерлерге түркиялык достор биринчилерден гуманитардык жардамдарын жөнөтүүдө.
Арийне, эки мамлекеттин ортосундагы маданий-гуманитардык кызматташуунун деңгээлине мен канааттанарымды айтууга тийишмин. Буга ТҮРКСОЙдун алкагындагы ишчаралар күбө боло алат. Түркия башкалаасы Анкарада атактуу жазуучубуз Чыңгыз Айтматов атындагы парктын ачылышын биз Кыргызстанга жасалган өзгөчө ишаарат катары кабыл алдык. Алдыда Кыргызстандын Түркиядагы, андан кийин Түркиянын Кыргызстандагы маданий күндөрү өткөрүлмөкчү.
Мындан тышкары биздин жүздөгөн жаштарыбыз Түркиянын өзүндө билим алып жатышат. Алардын көбү эки тараптуу келишимдердин негизинде мамлекеттик стипендиаттар болуп саналышат. Түрк өкмөтү дагы кошумча окуу орундарын бөлүп берип жатканы да мага белгилүү.
Биз билгенден Түркия Кыргызстанды Борбор Азиядагы эң маанилүү өнөктөшү катары эсептейт. Өз кезегинде Түркия менен алака-катышты жана стратегиялык шериктештикти жогорку деңгээлге жеткирүү биздин улуттук мүдөөлөргө туура келерин белгилегим келет. Улуттук мүдөөлөр деп мен өлкөбүздүн мамлекеттик эгемендигин чыңдоо, коопсуздугун камсыз кылуу, улуттар аралык ички ыркты жана тынчтыкты сактоо, дүйнөлүк кризистен аз жоготуулар менен чыгуу өңдүү орчун маселелерди айтып жатам.
Абдуллах Гүлдүн жергебизге келиши эки элдин кылымдык тарыхый жана маданий тамырыбызды дагы бекемдейт деп ишенем. Бул, мындайча айтканда, бир боор туугандардын кезектеги көрүшүүсүн элестетет.
- "Жакшы көргөн үч нерсени айтыңыз?" деп Абдуллах Гүлдөн сураганда, ал "Саясат, Айтматов жана футбол" деп жооп берди. А Сиз кайсы үч нерсени атаар элеңиз?
Курманбек Бакиев: Мен саясатты өтө жакшы көрөм деп айта албас элем. Өзүм жашыман өндүрүш менен алектенип, көбүнесе жумушчулар менен эриш-аркак иштегендиктен, менин жандүйнөм, кулк-мүнөзүм экономикага байланып калган десем болот. Мага биринчи кезекте калкыбыздын токчулугу, чөнтөгүндө окуганга, эс алганга, кенен жашаганга каражаты жетиштүү болгону артык.
Албетте, мамлекет башчысы болгон соң саясат менен күн сайын алектенүүгө туура келет. Анын үстүнө мамлекетибиз али түптөлүү жолунда турганда, анын институттары күчтөнө электе абдан тыкандык менен саясат жүргүзүү зарылдыгы туулат экен. Саясат дегенди мен өлкөбүздүн чыңдалышы, экономикабыздын байманасынын артышы деп түшүнөм. Башка кызыкчылыктар бул чоң максаттарга эч качан тоскоол болбоого тийиш.
Ал эми жайчылыкта мен аңчылыкты, атка минип, ары-бери бастырганды, кээде бильярд ойногонду жакшы көрөм. Тилекке каршы, азыркы татаал шартта мындай көңүл ачууларга убакыт дээрлик жетпей калды. Эмне кылабыз - президенттик тагдыр ушул экен. Мамлекеттик иштер үчүн жеке өмүрдүн бир топ кызыкчылыктарынан кечүүгө туура келүүдө.
Соңунда айтарым: Түркия бардык жагынан төп өнүгүп жаткан, башында айтканымдай, дүйнөлүк саясатта олуттуу орду бар өлкө. "Жакшынын шарапаты, жамандын кесепети" деп кыргыз калкым айткан сыңары, биз түбү тектеш калктын мыкты касиеттерин үйрөнүп алсак, азыркы глобалдык атаандаштык күчөгөн заманда керекке жарайт эле. Мисалга алсак, Түркиянын өз мамлекетин, анын символдорун барктоо, сыйлоо салты мамлекеттүүлүктүн институттары калыптанып келаткан биз сыяктуу жаш мамлекеттерге өрнөк боло алат эле.
Түркиянын рынок менен адамдык алака-катыштар, бийлик менен демократтык институттардын теңсалмак алака-катыш системасы, мамлекет менен диндин ичара ыркка келүүсү бизге сабак боло алмак.
Ал эми Түркияга, түрк элине кааларым: бөөдө кырсыктардан алыс болсун, бейпилдик, токчулук жана адамдык кадыресе бакыт тилеймин. Тарыхтын жазмышы менен далай азап-тозоктуу жолдорду кезип келип, татыктуу орунга жеткен түрк эли жакшылыктарга акылуу.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Эртең Ала-Арча көрүстөнүндө белгилүү коомдук-саясий ишмер
ДООРОНБЕК САДЫРБАЕВДИ эскерүү аземи өткөрүлөт
Жети талапкерди жеңилдеткен Жеңишбекти безилдеткен сынак
Акунов аксакал "акжолчуларга" нааразы
Жөө жүрүш токтоп, ачкачылык башталды…
"Түркиядан ала турган сабак көп"
Эркин Алымбеков, "Ата Мекен" партиясынын төрагасынын орун басары:
"Каркыраны казактарга тарттырып, эл Турукка бара албай калды"
Эл элесинде, саясат сересинде
Дооронбек Садырбаевдин өмүрлүк жубайы Сонунбүбү Көлбаева:
"Тагдырдан тапкан байлыгым эле?!."
"Өзүбүздүн кыргыздардан запкы жегени арманга салат"
КИНО ИШИН ДОКЕМ МЫЙЗАМГА САЛДЫ
"Доке өзүнүн баасын, чыгармачылык кудуретин билчү"
Кайдыгерлик-калктын кайгысы, акылдын тайкысы
Кыргыз Республикасынын Президенти К.С.Бакиевге,
Кыргыз Респбликасынын премьер-министри И.В.Чудиновго
Намысты козгоор ыр саптар
"Жеңил-желпи музыкалар дүйнө боюнча көйгөй жаратуучу маселе"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?