ce en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ru
"Агым", 08.02.08 - 7-бет: Беткџзгџ...•
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
- Ибрагим мырза, "Акжолдон" келген депутаттар бийликке кол бала болуп, түз сөздөрүн айта албай, тагыраагы, депутаттык эмес, окуучулук деңгээлде болуп жаткандыгын өзүңүздөрдүн эле кесиптештериңер (Мисалга: СДПКчылар) айтып чыгышууда.
- Бул сөздүн айтылганы ырас. Анткени биз жаңы келип, али ишке кирише электе СДПК менен Коммунисттердин депутаттары ушундай сөздөрдү айтып ММКларга жайып жиберишкен. Бирок андан бери жүрүп жаткан иш үстүндө алар биздин оозубуз жабылбай турганын көрүштү. Биз таптакыр эле кол бала болуп отуруп бербейбиз. Эгер биздин партиялаш бир депутат туура эмес маселе көтөрүп жатса, биз каршы чыгабыз. Мисалы, мен Алишер Сабировго каршы сүйлөдүм. Мына ушул өңдүү мисалдар бизди жөн эле каралагысы келгендердин айткан-дегендерин жокко чыгарып жатпайбы. Ал эми жанагы мыйзамдарды колдоого келгенде эмнеге "Акжол" партиясынан келгендер бир муштумдай бирикпеши керек? Анткени алардын башын идея кошкон. Биз ошол идеяны ишке ашыруу үчүн бирдикте колдоого алышыбыз керек. Анүстүнө баса айтып койчу нерсе, бийлик бизге эч убакта начар же максатсыз сунуштарды сунуштабайт. Анан кантип колдобойбуз.
- Демек, учурда сиздер колдоого алып жаткан, эртеңки күнү да колдой турган өкмөттүн сунуштары жети өлчөнүп бир кесилген, укмуш, керемет мыйзам, сунуштар турбайбы?
- Бүгүнкү бийлик менимче, жаман же жеке кызыкчылыктарды көздөгөн максаттагы сунуштарды эч качан сунуштабайт. "Акжол" партиясынын да эң башкы максаты- элди бийликке ишендирүү. Себеби элдин ишенимине ээ болбогон өкмөт да, бийлик да эч убакта өлкөнү өнүктүрүп, алга сүйрөй албайт. Ошон үчүн өткөндө парламентке өкмөт келгенде "Оппозиция бизди жаз менен коркутуп жатат. Азыртан жакшы иштейли. Алдыбызда эки гана ай мөөнөт турат. Ага чейин ишибизди көрсөтө албасак кыйын болуп калат", - деп ачык эле айттым.
- Сиз бийлик кемчилиги жок, келечекке чоң үмүттүү сунуштарды гана сунуштайт. Эч убакта жаман нерсе сунуштабайт дейсиз. Анда неге өткөн парламент депутаттары, учурда оппозиция чырылдап жатышат?
- Өткөнкү парламент эч убакта иштеген эмес. Алар эки жыл бою акыйнек айтышкандан башка эч нерсе кылышпады да. Мына биз бюджеттин 2006-жылдагы отчетун эми уктук. Ал депутаттар мындай иштерди бүтүрбөй эмне кылышканын билбейсиң. Алар өздөрү да иштеген эмес, президентти, өкмөттү да иштетишкен эмес. Ошон үчүн тарап кетүүгө туш болушту. Парламент деген - президенттин оң колу, өкмөт - сол колу болушу керек эле. Алар андай боло алышпады да.
- Анда неге оппозиция бүгүн "коомдук парламентти" ишке киргизип жатат. Дегеним, сиз айтмакчы бийликтин төгөрөгү төп сунуштары, аларды илгиртпей колдоого алчу сиздер турганда алар бийликке кантип таасир эте алышат?
- Булар бийликке, бизге эч убакта таасир эте алышпайт. Себеби, буларда эч статус, ыйгарым укук деген жок болсо, булар караган маселени ким кабыл алат? Мейли алар өз ара мыйзам кабыл алсын. Бирок ал мыйзам кай жерде аткарылат? Кимдер аткарат? Мен ушуга түшүнбөйм. Мен алардын биригип парламент түзүп жатканына каршы эмесмин. Кааласа парламент эмес, "коомдук сенат" атап алышсын. Бирок эч таасири жок болсо анын жел атынын не кереги бар.
- Мындай экенин билип туруп алар неге чарпылышууда дейсиз?
- Булардын максаты: бизге атаандаш болуу. Шайлоо учурунда депутаттыкка өтпөй калган партиялардын топтолуучу жери. Жөнөкөй айтканда, укмуш сонун аргымак минем деген кыялы ишке ашпай калган соң аргымак болбосо да жөө калганча эшек минип туруу.
- Ибрагим мырза, "Акжолдун" ичи ирип, үч-төрткө бөлүнүү башталып, тымызын тирешүүлөр күч алууда деген кеп тараганына бир топ убакыт болуп калды. Кыргызда "жел болбосо чөптүн башы кыймылдабайт" деп коет эмеспи.
- Бул бир болбогон сөз. "Акжол" азыр сопсонун эле ынтымакта. Албетте, парламентте бири-биринин пикирине макул эместигин билдирүү, талаш сөздөр болуп турат. Менимче, ушундан улам эле чыгып калган сырт бүтүмдөр. Ичара ирибей, тирешпей эле максатташ иштеп жатабыз. Биз парламентке ынтымактын аркасы менен келгенбиз. Ынтымакта болгонубуз үчүн утканбыз.
- "Акжолдо" акыркы убакта мандат таштоо да адатка айланып бараткандай?..
- Жок. Бизден эч ким мандат таштаган жок. Керим Тураповду айтып жатсаңыз керек. Ал киши мандатын таштаган жок. Тескерисинче, аябай депутат болгусу келди. Бирок филармонияны да таштай албады да. Себеби Керим ал жерде өтө көп иш кылган. Эч кароосуз калганда колго алып, бүгүнкү күнгө кадимкидей оңдоп койгон. Анан ошол эмгегин жерге таштагысы келбеди. Анүстүнө аны көтөрүп кетээр адам табылбады. Керим ошон үчүн кетти. Муну "Акжолду" чанды деп түшүнбөө керек. Биз "Акжолдун" солдаттарыбыз. Политсовет бизди "бул жерге барып иштешиң керек" десе, биз баш тартпай баруубуз керек.
- Сиз ОшМУнун проректорлугуна барар алды ректор Мурзубраимовдун көп "былыктарын" ачам деген экенсиз. Бирок кызматка келген соң бул убадаңызды унутуп, жым-жым болуп калыптырсыз го?
- Мен Мурзубраимовдун "былыктарын" ачам деп так кесе айткан эмесмин. Бирок ал жердеги коррупцияны жоем дегем. Студенттерге, жаш мугалимдерге жакшы шарт түзүп берем дегем. Айлыкты, стипендияны бир күн кечиктирбей алып берем дегем. Бул айткандарымды толук аткардым. Коррупцияга карата күрөшүүмдө 4-5 мугалимди ачык кызматтан кетирдик. ОшМУнун баардык филиалдарын бирин да калтырбай жаптык. Бүтүндөй республикадагы ЖОЖдордо жок китепкана түздүк. Ал китепкананын биринчи кабаты жалаң китептер. Экинчи кабаты электрондук китепкана. Студенттер бул жерден бекер колдонууга укуктуу. Үчүнчү кабаты жарымы аспиранттар, жарымы студенттер үчүн интернет кабинеттери. Акчасы элүү пайыз арзандатылган. Мына кызматка бараар алды айткан убадамды толук өтөсүнө чыктым десем болот. Ошондой жерден кетүү бир жагынан мага да оор болду. Ал эми Мурзубраимовдун "былыктарын ачам" деген адамдар ректорлукка ат салышкандар болгон. Мен ректор эмес, 1-проректор болгом да.
- Сиздин бирден бир көксөөңүз ОшМУнун ректорлугу эле. Ал үчүн ат салышууга дейре чыккансыз. Эгер "Акжол" сизди ошол көксөөңүзгө жиберсе депутаттыкты таштап барат белеңиз?
- Албетте, бармакмын. Бирок бир шарт менен. Ал жердин ректору Мухтар Орозбеков андан кем эмес кызматка бара турган болсо. Себеби ал киши өзүн көрсөтүп, көп иш жасады. Чындыгында мен азыр ал жакты, коллективимди аябай сагынып жатам. Мен Ошто жашап жүрүп Ошту сагына берчү элем. Себеби, мен ал окуу жайга тээ 78-жылы студент болуп келип, андан лаборант болуп ал жерде калып, бүгүнкү күнгө чейин ошол жерде өстүм.
- Буга чейин да депутаттыкка ат салышып жүрчү элеңиз. Эми партиянын шарданы менен мандатка ээ болуп олтурасыз. Депутат болууга неге мынча арзуу арттыңыз?
- Мен депутаттыктан мурда саясатка аябай куштарландым. Саясатка кызыгуума да өзүнчө себептер болду. Анан ал кызыгуум депутат болууга үндөдү. Кудайга шүгүр мына эми депутат да болдум. Эң негизгиси: менин депутаттыкка арзуу артканым - республика деңгээлинде өз оюмду чагылдырып, өлкөгө салым кошкум келчү.
- Сиз артистсиз да, чыгармачыл дүйнөнүн адамысыз. Ал эми депутаттык бул саясат. А, саясат сөз жок кир дүйнө. Экөөндө бирдей аралашып кете аласызбы?
- Биздин өлкөдө артисттин, ырчынын депутат болуусу биринчи жолу практикаланып жатат. Башка өлкөлөрдө бул нерсе небак эле бар болчу. Мисалы: Кобзон 2 жолу, Пугачева 1 жолу депутат болгон, Өзбекстанда Шерали Жураев, Фарух Закиров, Юлдуз Усмановалар депутат болушту. Алар депутат болгону менен ырдап деле жүрүштү. Ушул нерсе бизге келгенде эле "ээ, койчу ал артист да" деген мамиле башталат. Артист десе эле бизде жаман пикир жаралып калган. Мен ОшМУга 1-проректор болуп барганда да "артист эмне кылып бермек эле?" дешкен. Азыр да айрымдар ошондой кабылдап жатат. Бирок менин бир максатым ушул өңдүү пикирлерди жокко чыгаруу. Мен ырды токтотпойм, ырдай берем. Чоң-чоң концерттер болот. Телевидение деген бар. Ошолорго катышам. Албетте ырчымын деп эле гастролго чыгып кетпейм. Поездин эки рельсиндей эле менин бир рельсим саясат болсо, экинчи рельсим ырчылык. Себеби мага ырчылыкты Кудай Таалам берген. Мен ошол өнөр менен ушуга жеттим. Анан кантип таштоого болот? Ал эми саясат сасык эмес, саясатты сасыткан саясатчылар болот.
- Ибрагим мырза, агаңыз Абдалим Жунусовду атып кетишкенде сөөктүн башында туруп "Мен агамдын кунун кууйм" дедиңиз эле. Бул иштин акырына чыга алдыңызбы?
- Туура, мен так ушинтип сөз бергем. Ал сөзүмдү аткардым. Бардык нерселер мыйзам чегинде жолго коюлду. Ал ишке киришкен алты адам кармалган. Алтоонун төртөөсүн өзүм кармашкам. Бирөөсүнүн үйүнө өзүм кирип, эсин оодара чаап, алып чыккам. Бүгүнкү күндө ким атканы, ким заказ бергени баардыгы ачылды. Болгону агамды аткан Рома аттуу тажик бала жана ал ишке аралашкан дагы бир Сапар аттуу бала кармалбай качып жүрөт. Бирок кармалган балдардын бирөөсүн Карасуунун райондук соту Суранбаев Турдубай акчасын алып, эч кимди чакырбай туруп, өзү жалгыз соттоп, "катышы жок" деген бүтүмүн беш мүнөттө чыгарып качырып жиберген. Ал бала Кыргызстанда жок. Болбосо кармайт элем.
- Ал баланы качырып жиберген сот Суранбаев кайда?
- Ошол эле ордунда, дале соттун төрагасы болуп олтурат. Областтык соттун төрагасы Каныбек Бокоев деген мага келип жалдыраган. "Айланайын Ибрагим, бир айдын ичинде ордуна коюп берем, Суранбаевге тийбей тур. Өзүм иштен кетирем" деп. Мен ишендим. Көрсө экөө жердеш экен да. Убакытты созгонго эле мени алдашыптыр. Ушуну өткөндө Аалиеваны Жогорку Сот төрайымына көрсөтүп жатканда айттым. Ал айым да убадасын берди. Болбосо алар кылмышкерди бошоткону аз келгенсип, "оозуңарды жаппасаңар башкача сүйлөшөбүз" деп коркутуп жүрүштү да. Бирок мен коркуп кала турган адам эмесмин. Баары бир бул ишти, аягына чыгарып ага аралашкан, жантарткандардын ар бири менен эсептешип чыгам.