de ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de en fr sv en fr en ja fr ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Жибербеген тыйынды “жибердим” дебегиле...
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Дегеле адам жарык дүйнөгө келгенден өмүрү өткөнчө турмуштун көптөгөн сыноолорун башынан кечирип, жашоонун ызгаардуу кышын да, азаптуу ысыгын да жон терисинен өткөрүп жашайт турбайбы. Адамдын ички дүйнөсү жардыланып, пейили тарып турган оомалуу-төкмөлүү заманыбызда айланайын кыргызым, биз деги кайсы жолдо баратабыз дейсиң. Бабаларыбыздын байыртадан келе жаткан кенендиги, кең пейилдиги, даанышмандыгы ушинтип жоголуу жолунда калабы, деп тумандуу ойдун кучагында каласың. Кудайга шүгүр, бүгүнкү күнү каалаганыңдын баары бар. Берекелүү мезгилде эмне үчүн карапайым эл-журт жетишпеген турмушта жашашы керек дейсиң. Эмне үчүн жеп-ичкендер жерибизди сатып, жалпы элдин байлыгын каалагандай тоноп, калкыбыздын келечегин ойлошпойт. Эмне үчүн куураган көр оокаттын айынан мончоктой болгон кыз-уландарыбыз жер кезип, ата-бабам тааныбаган жактарга тентип кетиши керек. Ушунун бардыгы эки дүйнөдө кечиримсиз, анын артында элдин убал-сообу тураарын сезишээр бекен.
Ач көздүктүн азабынан эки президентибиз эмне болду? Өз элин таштай качып, мекенине кайра келе албай алыста, бөтөн жерде жүрүшөт.
Учурда алар менен даамдаш болуп калгандар үчүн сабак деле болгудай болду го. Деги маңдай тер менен тапкан оокатка не жетсин.
Бирок "беш кол тең эмес" деген сыңары калдайган калың журтубуздун ичинде эл үчүн жүрөгүн арнаган намыстуу уул-кыздарыбыздын өсүп жаткандыгын дагы эсибизден чыгарбашыбыз керек. Ошол эле бийлик башында отурган саясатчылардын арасында биздин патриот уул-кыздарыбыз ондоп саналат. (Эгер пендечилик кылып, жогоруда айтылган бир уучка азгырылып кирип кетпесек).
Мына мамлекетибиздин бүгүнкү күндө тең салмакта сакталып турушу да мына ушундан деп ойлойм. Бир аз артка кылчайып тарыхка кайрылсак, касиеттүү элибиз байыртадан улуу Манас, Бакай баш болгон олуяларыбызды, Калыгул, Арстанбек сыяктуу даанышмандарыбызды, Сагынбай, Саякбай өңдүү океандай сан миң деген сабын көкүрөгүнө түйгөн манасчыларыбызды жараткан кыргыз. ХХ кылымдын залкар жазуучулары Түгөлбай Сыдыкбеков, Чыңгыз Айтматов. Кечээки искусствонун корифейлери А.Малдыбаев, М.Рыскулов, Б.Бейшеналиева, Т.Турсунбаева, А. Жумакматов, К.Молдобасанов, Н.Давлесов, Ч.Базарбаев, Б.Миңжылкыев өңдүү дүйнөгө аты чыккан алптарыбыздын аттары эле журтубуздун сыймыгы эмей эмне. Бүгүн ушундай көзү тирүүлөрүбүздүн эмгегине баа берип, өз кызыкчылыгынан элибиздин кызыкчылыгын жогору коюп, элдин байлыгы болгон улуу маданий мурастарыбызды сактап калууда эбегейсиз зор эмгек жасаган эл уулу Жогорку Кеңештин депутаты Карганбек Самаковдун жасаган эмгегин баса белгилеп айтпай коө албайбыз да. Карганбек иним айрым саясатчыларга окшоп микрофон талашып өзүн көрсөтпөй эле, көптөн бери далай карапайым элдин өмүрүн сактаганга соопчулук иштерин жасап, баатыр энелерге, маданият ишмерлерине, журналисттерге, телерадиоберүүлөрүнө, дагы канчалагандарга материалдык колдоо көрсөтүп келаткандыгы айтууга арзырлык эмей эмне. Эң башкысы 2013-жыл бөтөнчө кыргыз эли үчүн жемиштүү жыл болгондугун гезит беттеринен окуп өтө кубандык. Баа жеткис "Манас" үчилтиги ЮНЕСКОнун материалдык эмес маданий мурастар тизмесине кириши түздөн-түз Карганбек Самаковдун демилгеси. Анын талыкпай жүгүрүп иштеген эмгегинин натыйжасынын аркасында ЮНЕСКОнун чечими менен кыргыз элинин оозеки байлыгы кайра өзүнө ыйгарылды. Экинчиден, ала кийиз, шырдактарыбыз да материалдык байлык катары дүйнөлүк маданий мурастарына кирип, биздин элибизге өтүшү, 24 мамлекеттин арасынан мамлекетибиздин ЮНЕСКОго мүчө болуп кириши, ушунун бардыгы Карганбектин эли үчүн жасаган маңдай теринин жыйынтыгы деп билсек болот. Бир нече ирет Франция жана башка мамлекеттерге өзү жалгыз барбай, чыгармачыл топторду кошо алып барып, аларга кеткен каражаттын бүт баарын өз мойнуна көтөрүп барып-келиштин өзү эмне деген эрдик. Айтканга оңой көрүнгөнү менен Карганбек келечек муундарыбыз үчүн элибиздин алдында, кыргыз тарыхында түбөлүктүү кала турган ишти жасап койду. Карганбек инимдин элине опол тоодой жасаган эмгегин баалап, мамлекет башчыларыбыз колдоп, "Кыргыз эл баатыры" наамын берип койсо жакшы болмок. Ага айтылып жаткан эл уулунун жасап жаткан иштери толук татыктуу. Бул да болсо демократиябыздын шарданы өкүм сүрүп, минтип өнүгүүнүн жолунда бара жатканыбыздын бир белгиси катары бааланмак.
Эсенбек Мааданбеков, КР Маданиятына эмгек сиңирген ишмери, Журналисттер союзунун мүчөсү,
Биз азыр өлгөн үмүттөр менен өлгөн ишенимдердин бейитинде жашап жаткан сыяктанабыз. Анткени кай жакты караба ушул экөөнөн ажыраган, айласы куруган адамдар. Алардын катарында сүйрөлгөн Мен. Ага карап туруп, боорум ооруп кетет. Кеч күздөгү сары барик болуп баратат. Кезинде ал "талкаланган ден соолукту көтөрүп, жан этти жейм өрдү көздөй көшөрүп" деп ыр жазган. Мунусунда калет жок болучу. Неге дегенде ал бечара тубаса майып төрөлгөн. Балалыктын бак айтпаган бешигине бөлөнгөн. Арманын ичине көлкүлдөтүп, төрт дубалга жөлөнгөн. Ушундай ылаажысыз абалда ага кайдагы мектеп, кайдагы билим. Менге мектеп өзү келмек беле, катыгүн. Бирок, ал тагдырынын жазганына моюн сунгусу келбей, өжөрлөнө көгөргөн. Он төрт жашка келгенинде гана өз алдынча тамга тааныган. Бул анын туюк турмушундагы чоң жеңиши эле. Анткени анысы кийин турмуштан өз жолун, өз ордун табууга ачылган эшик болду. Талкаланган ден соолугун кош балдакка арта салып алып, өзү айткандай, жан этин жеп өрдү беттеди. Бул жарыкчылыкка ушундай абалда эмне үчүн келдим, бул дүйнөдөн аларым эмне, берерим эмне, дегеле менин келишим керек беле, керек болсо бу дүйнөнүн алдында кандай вазийпа аткарышым керек деген суроолорго жоопту ошол өрдөн табууга жандалбас кылды. Адатта, издеген табат дейт эмеспи. Ошо суроолоруна бирин-экин жооп тапты. Көрсө, өмүр деген асылдык адамга бир гана сапар берилет экен, андыктан ага ээ болгон адам кандай шартта, кандай абалда болсо да жашашы керек экен. Жөн гана жашабай, ошо жашоонун нагыз кумарын сезип, анын байрагын желбирете көтөрүшү керек экен. Тырмалап жеткен бир өрдө туруп, ушуну түшүндү. Анан кийинкисине жөнөдү. Мунусу тигинден алда канча татаал, бийик эле. Өжөрлүгүн камчылап отуруп, ага да жетти. Ошол өрдө отуруп, жан-дүйнөсүндөгү ойлорго чабак урду. Алар ыр болуп төгүлдү. Кийин алар чакан китеп болуп, "Өрүк гүлү" деген ат менен "Мектеп" басмасынан жарык көрдү. Эми ал бир орунга токтоп калбайт эле. Анткенге өзүнө-өзү мүмкүнчүлүк бербеди. Дагы бир өрдү көздөй өзүн күчкө салып, сүйрөп жөнөдү. Ошентип, буга чейин анын беш поэтикалык, төрт прозалык чыгармалары жарык көрдү. Кыргыз Улуттук Жазуучулар союзунун мүчөсү болду. Үч китебин "Бийиктик" басмасынын директору Жумадин Кадыров бекер чыгарып берип, ага зор жакшылык жасады. Ушу акча деген балакеттин арааны жүрүп турган заманда чыныгы жигиттик кылды. Ошо үч китептип арасында окурмандар тарабынан жылуу кабыл алынган "Бейиттеги боз торгой" аттуу роман-эссенин биринчи китеби бар эле.
Жогоруда үмүттөр менен ишенимдердин бейитинде жашап жатканыбызды айтып өтпөдүмбү. Буга Мен деле ынанат, биздин коомдо көптөрдүн, айрыкча өзүнө окшогон майып адамдардын ондогон, ал тургай, жашырганда эмне, жүздөгөн үмүттөрү менен ишенимдери өлүп жатканын көрүп турат. Ошо ар бир үмүтү өлгөн сайын жүрөгүнүн бир үзүмү кошо өлөт. Анткени сегиз жылдан бери жан этин жеп жатып жазып алган китептерин чыгара албай зарыгат. Андыктан жакшылыкты ал түшүндө, анан өзүнүн кыял дүйнөсүнөн гана көрөт. Бир жолу ал күтпөгөн, эзели оюна келбеген жерден Жогорку Кеңештин депутаттары Өмүрбек Текебаев менен Эркинбек Алымбеков экөө үйүнө кирип калышты. Шаардын мэри баш бакпаган үйүнө белгилүү саясатчылардын кирип келиши ал үчүн таң калычтуу да, кубанычтуу да, өзгөчө да окуя эле. Адеп бул түшүм го деп ойлогон. Жок, өңү эле болучу. Муну ал баш көтөрүп, тириле калышкан үмүттөрүн көргөндө ынанган. Ошондо Эркинбек мырза бир китебин чыгарып берүүгө убада берип, маңдайын жаркыткан. Ага "Бөрү киши" аттуу көлөмдүү романынын кол жазмасын берген. Ушундан көп өтпөй Жогорку Кеңештин дагы бир депутаты Максат Сабировго кезиккенде, ал да бир китебин чыгарып бермек болгон. Андан бери эки жыл өтүп барат. Бу мезгил аралыгында дагы канча үмүтү, ишеними, күтүүсү өлдү. Алардын бейитинде туруп, ошо эки жигиттин караанына зарылат.
Биздин түндүгү бийик көтөрүлбөй, очорулуп жаткан коомдо ушундай ажайып, түшкө кирбеген окуяны кечээ күнү Мен "Фабула" гезитинен окуп калса болобу. Албетте, ишенген жок. Себеби анын тирүү ишенимдери деле жок болучу. Ал эле эмес, мен да ишенген жокмун. Медербек Өмүралиев деген жигит президент Атамбаев менен сүрөткө түшкүсү келгени жөнүндө журналистке айтып берген экен. Ал шилтеп жибериптир. Эртеси Алмазбек Шаршенович аны кабыл алганы тууралуу жазылыптыр. Буга ишенүүгө болобу? "А эмне үчүн болбосун?" - дейт Мен оюма каршы чыгып. Сен эмне, чын эле ушуга ишенгиң келип турабы дейм мен кашайып. Мен жан дүйнөсүн аңтарып-теңтерип жатып, чалажан болгон акыркы ишенимин алып чыкты. "Ал киши гезит окубайт дейсиңби?" Анын оо качантан бери булут түнөгөн көздөрү капысынан жайнай түштү. Ага түшүнө албай карап турдум. "А балким, мага деле көңүл буруп, кабыл алып калар?" - деди Мен мага карап. Койсоңчу, кайдагы жок нерсени айтпай. Сендей майып жазуучу эмес, даңазасы таш жарган жазуучулар унутулган заманда сага башын оорутмак беле? "Жок, сен түшүнсөң, президент деле адам, андыктан адамдын көйгөйүн түшүнбөй коймок беле? Балким, гезиттен окуп калса..." Аа, кургурум, "ачка тооктун түшүнө актаган таруу кирет" болбочу. Андан көрө жок жорону баштабай, жазчу нерсеңди жазып тим отура бер дейм мен да өз оюмдан кайтпай. "Кел анда, мелдешели" - дейт, Мен ордунан обдула берип. Эмнеге дейм түшүнө албай. "Эгерде президент мен жөнүндө кабар алып, саргарып жаткан китептеримдин бирин чыгарып берүүгө жардам берип калса, эмне кылат элең?" Ага эмне жооп береримди билбей, дабдырай түшөм. Кашайгырдыкы, кантип эле ушундай болсун? Анан кокусунан эле орус президенти Путин эсиме кылт этти. Мындан эми жылдай мурун Владивосток шаарында жүрүп, балкондо өзүнө кол булгалап жаткан кызды көрүп калат. Сураштырса ал - майып кыз болуп чыгат. Путин сегизинчиби же тогузунчубу кабатка көтөрүлүп, ошол кыздын үйүнө кирип, ал-абалын сурап, маектешип отурган. Муну борбордук телевидениеден кайра-кайра көрсөтүшкөнүн көргөм. "Мына, көрдүңбү?" - дейт Мен өзүнчө кудуңдап. Бирок, ал деген Путин да дейм мен кайра эле кашайып. "А эмне экен, Алмазбек Шаршенович андан кем деген турасыңбы? Ал деген Айкөл Манас бабабыздын урпагы эмеспи? Элим-жерим деп күйүп-бышып жүргөнүн көрбөй турасыңбы?" Эмне демек элем, Менге каршы жооп таба албай кайсактайм. "Ии, ушундай!" Мен жеңиши колуна тийгендей шаңданат. Чын эле, дейм өзүмчө, кокус ошондой болуп калса эмне кылат элем? Анан кара басып карөзгөйлүккө салам. А мүмкүн сен ойлогондой болбой, сенин көйгөйүңө быш этпей койсочу? "Анда мен мобул акыркы ишенимимди өз колум менен муунтуп өлтүрөм". Мендин үнү чечкиндүү чыкты. Ооба, ал оюндагысын жасайт, өжөр эмеспи. Кой дейм, мен өзүмчө бушайман болуп, бул байкуштун акыркы ишенимин өлтүртүп коюп, убалына калбайын. Ошо үмүтүнүн аркасынан өзү да... Андан көрө мелдешпей куруюн...
Кыргыз Улуттук Жазуучулар союзунун мүчөсү,