ba ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ru tt ky kk ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky be ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Айыл деми", 30.12.11 - 11-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Редакциянын телефону кечке тынбайт. Окурмандарыбыз райондо же айылда не кызыктар болуп атса бизге кабарлагандарына кубанбай койбойсуң. Айылда болуп аткан окуялар, элдин турмушу, айыл өкмөткө жана акимдерге болгон нааразылык, айылдын ооруканасы, мектеп көйгөйлөрү… деги койчу, бардык кызыктар биздин окурмандарда. Бул жолу Ак-Талаа, Кочкор райондорунан элдик кабарчыларыбыз кат жөнөтүптүр. Элеттеги элдин кубанычы менен көйгөйүн бөлүшкөн элдик кабарчыларыбызга ыраазычылык билдиребиз.
Айпери Абылкасымова, Кочкор районунун тургуну
Ойгон, күнүң өчүп барат,
кыргыз тилим өчүп жанат.
Менин кымбат мекендешим! Жогорудагы төрт сап ырда айтылган маселе балким мени эле эмес, сенин дагы жүрөгүңдү өйүп, тынчсыздандырып жаткандыр. Улуу Айкөл Манас бабабыздан кыргыз элибизге мурас болуп калган кыргыз тилибиздин азыркы учурда жоголуу коркунучунда тургандыгы албетте кыргыз эли үчүн жакшы көрүнүш эмес. Айланага көз жүгүртүп, кулак төшөп көрсөк зээнди кейиткен бир маселеге туш болобуз. Кыргызстанда жашап жатып өз эне тилибизде толук сүйлөй албаган кыргыздар бар экендиги зээниңди кейитет. Толук кандуу кыргыздын бөтөн тилде сүйлөп, жада калса башка улуттун каада-салтына берилип баратканын көргөндө өзүңдүн бир тууганыңды жоготуп жаткансып бир четинен ичиң күйсө, бир четинен жек көрүп кетесиң. Мекенибиз - Кыргызстан. Тилибиз кыргыз башка тилден айырмачылыгы болбосо, кемчилиги жок. Бирок тилекке каршы айрым жарандарыбыз эмнегедир ал артыкчылыкты четке кагып, кемчилик деп сезишип өз эне тилине кайдыгер карап жатышканы маалым. Эчендеген кылымдарды карытып жашап келе жаткан тилибизди биз дагы татыктуу кабыл алып, бизден кийинки муундарга татыктуу өткөрүп берүүбүз керектиги милдетибиз экенин унутпашыбыз зарыл. Биз башка тилди баалап кабыл алып ошол тилде сүйлөгөнүбүзгө сүйүнгөнүбүз менен бизди башка улут эч качан кабыл албайт. Бир нерсени унутпашыбыз зарыл: биз кыргыз болуп төрөлгөнбүз, жүрөк кыргыз, элибиз кыргыз! Башка тилде сүйлөп, акырындык менен өз тилибизди жабыркатып, бай тилибизди өлүү тилдердин арасына кошуп жатканыбыз эң чоң күнөөдүр.
"Эртең тилим жок болоору чын болсо,
Анда бүгүн мен өлүүгө даярмын", - деп Расул Гамзатов айткандай тили жок супсак, максатсыз жашоонун кереги канча. Билим берүү тармагында тил саясаты кандай болушу керек?
Кыргыз Республикасында тил саясатын кеменгерлик менен илимий негизде жүргүзүү бүгүнкү күндө абдан олуттуу маселе. Ар бир улуттун эне тили ыйык. Ошол улуттун көп кылымдардан бери түзүлүп, калыптанган үрп-адаты, каада-салты, улутту улут кылып турган көөнөргүс рухий маданияты, адеп-ахлагы, ишеним үмүтү, дүйнөгө көз карашы камтылган болот, мына ошол баардыгын камтып турган биздин тилибиз - кыргыз тили. Демек буга чейин жашап өткөн ата-бабаларыбыздын бүтүндөй маданияты, турмуштук бай тажрыйбалары, акыл казынасы кыргыз тилинде сакталып турат десек эч жаңылышпайбыз. Ошентип "кыргыз тилин сактоо кыргыз улутун сактоо менен барабар. "Ошондуктан Кыргызстанда акыл-эстүү, адилет жүргүзүлгөн тил саясаты биздин мамлекеттик тилибиз-кыргыз тили үчүн чечүүчү мааниге ээ. Албетте, тил саясаты өзүнүн табияты боюнча көп багыттуу системалуу мүнөзгө ээ көрүнүш. Бирок тил саясатынын кайсы багыты, кайсы тармагы болбосун, анда ар дайым биринчи катарда турган, тил саясатынын өзөгүн түзгөн, ар качан артыкча мааниге ээ болгон 2 маселе бар:
1. Кыргыз улуту, кыргыз тилинде мамлекеттик тилде сүйлөгөндөр бүгүн Кыргызстандын калкынын 72,5 түзөрү "Адам укуктары жана эркиндиктери" деп аталган Бириккен Улуттар Уюмунун эл аралык укук документтеринин жыйнагында так көрсөтүлгөн. Ошондуктан Кыргыз Республикасынын бардык мекеме ишканаларында ишти кыргыз тилинде жүргүзүүнү, иш кагаздарын мамлекеттик тилде жазууну баштоо маселеси.
2. Кыргыз Республикасындагы ар бир министрлик, агенттиктер, комитеттер өзүнө тиешелүү мекемелерде мамлекеттик тил мыйзамын ишке ашыруу маселеси деп улуттук тилибизди кантип өнүктүрүү керек деген суроого жооп катары өзүнүн оюн Ж.Баласагын атындагы КУУнун кыргыз тил илими кафедрасынын башчысы ф.и.д., профессор Т.Маразыков айткандай тилибизди өстүрүүгө аракет кылып, ойлогон ойлорубузду ортого салып, тилибизди жандандырууга салымыбызды кошсок". Кыргызстандагы мектептерде, ЖОЖдордо ар кайсы тармактагы адистерди үйрөткөн сабактарды кыргыз тилинде өтүүгө багыт берүү керек.
Биз орус, кытай, немис, ж.б. тилдеринде кандай сүйлөсөк ошол эле улуттун өкүлдөрү биздин кыргыз тилибизде биз сыяктуу сүйлөп турушса кандай жакшы болоор эле. Ф.и.доктору, профессор, академик А.Бөрүбаевдин математика боюнча, проф.Ө.Шаршекеевдин физика боюнча м.и.д, профессор академик И.М.Ахунбаевдин медицина боюнча сөздүгү, ф-м.и.д, профессор А.Саадабаевдин "Дифференциалдык теңдемелердин курсу" деген окуу китептерди жана башка ар кайсы адистикте иштеген көптөгөн окумуштуулардын эмгектери кыргыз тилинде жарык көргөндүгү ар бир эле кыргызды кубандырбай койбойт. Мамлекетибиздеги көптөгөн газета-журналдар, радио, телевидение көбүнчө башка тилде берилет. Тил маселеси абдан оор жана татаал маселе.Тилдин жоголушу менен улут жоголот. Буга бийликтегилер көп көңүл бурушпай келишүүдө. Албетте, улуттук тил тууралуу мыйзам бар, бирок иштелбеген мыйзамдын кимге кереги канча. РФнын мурунку президенти В.В.Путин, Украинанын премьер-министри Ю.Тимошенко, Казакстандын президенти Н.Назарбаев чет өлкөдөгү конгресстерде дагы дайым өз эне тилдеринде сүйлөшөт. Булар башка тилди билбегендиктен эмес, өзүнүн эне тилин, жерин сүйгөндүгүнөн болсо керек. Биз эмне үчүн ошолорго тең келе албайбыз. Бирок, албетте баардыгын биздин биримдик жана ынтымак бекемдээри жалпыга маалым.
"Айыл деми" сынак жарыялайт
Урматтуу окурмандар, "Айыл деми" гезити сынак жарыялайт. Анын жол жобосу жөпжөнөкөй. Басылманын ар бир чыгарылышында купонго өзгөчө (оригиналдуу) сунуш-пикир жазып, редакция менен тыкыс байланышта болгон окурманга жана гезитке жазылуу жүргүзүлгөн учурда жигердүү катышкан айыл башчыларына, элеттеги демилгелүү топторго баалуу белектерибиз бар. Кеңири маалыматты редакциядан алсаңыздар болот.
Өмүрбек Дөлеев, Ак-Талаа районундагы Баетов айылынын ардактуу атуулу:
"Ак-Талаа райондук калкты социалдык жактан коргоо башкармасынын жетекчиси Жайлообай Абдиев Кыргызстандын Президент Роза Отунбаеванын жарлыгы менен калкты социалдык жактан коргоо тармагына сиңирген эмгеги үчүн "Кыргыз Республикасынын калкты тейлөө чөрөсүнө эмгек сиңирген кызмат" деген ардактуу сөз биздин жамаат үчүн чоң сыймык. Райондо, облуста Жайлообай Абдиевичтин өз орду бар. Сүйлөсө сөзү, иштесе иши, олтурса орду, интеллектуалдык деңгээли, бийик маданияты кайсы жерде болбосун жарашат, кайсы жерде болбосун ак-талаалык бул ардактуу инсандын төбөсү көрүнүп турат.
Жетекчи менен жамаат бир адамдай иштебесе эч качан ийгилик жаралбайт. Сыйлыкка, наамга Жайлоообай Абдиевич эң эле татыктуу келди. Нарындагы педагогикалык окууу жайын, Кыргыз мамлекеттик университетин, Фрунзе совхоз-техникумун бүтүргөн.
1972-1977-жылдары Коңорчок орто мектебинде мугалим болуп туруп, Бүткүл союздук "Билим" коомунун Ак-Талаа райондук уюмунун жооптуу уюштуруучулугуна которулган. Үч жыл бою бул иште ал барбаган жайлоо-кыштоо, уй сарай, талаачылыктын эмгек ордолору, маданият үйлөрүнүн ал чыгып сүйлөбөгөн өнөр секилери калган эместир. Окуган таасирдүү лекциялары, турмуштук ынанымдуу фактылары эмгекчилерге зор белектер катары тартууланган. 1991-1992-жылдарда райондук айыл чарба башкармасынын башкы агроному, райондук дыйкандар бирлигинин төрагалыгында айыл чарбасын өркүндөтүүнүн жакшы жолдорун табууга изденип иштеген.
1992-2000-жылдары депутаттардын Ак-Талаа райондук кеңешинин төрагалыгына-жергиликтүү өз алдынча башкаруунун башчылыгына эки мөөнөткө катар шайлануу менен үзүрлүү эмгектенген. Райондо мынчалык көп жылга жакын райкеңештин төрагалыгын ийгиликтүү аткарган Ш.Ж.Абдиевдин маңдайына теңирден жазылган буйрук десек болот.
2000-жылдан бери райондук социалдык коргоо башкармасын жетектеп, калктын социалдык жактан аялуу катмарын республикалык, жергиликтүү бюджеттен колдоонун бардык багыттарын жыл сайын жамааты менен аткарып келүүдө. Калктын жакыр катмарын социалдык паспорттош кедейчиликтин деңгээлин басаңдатуу, мүмкүнчүлүгү чектелген жарандарды социалдык колдоодо айыл өкмөттөрү, өкмөттүк эмес уюмдар ар кандай коомдор менен биргелешип иштөөнүн алгылыктуу тажрыйбаларына ээ болуп, республикадагы бирден-бир алдыңкы, тажрыйбалуу жетекчилердин катарында турууда. Ал жамаатта кадрлардын квалификацияларын жогорулатуу, алардын ишке болгон жоопкерчилигин системалуу көтөрүү, иштиктүү моралдык-психологиялык кырдаалды түзүүгө башынан айрыкча маани берет. Мамлекеттик кызматтагы 34 жылдык эмгек ишмердүүлүгүндө бир да жолу административдик, укуктук жазага тартылган эмес. Жамаатта, райондун калайык-калкынын алдында анын зор кадыр баркы, эл урматтаган бийик зоболосу бар. Мамлекеттик кызматтын 2-класстагы инспектору.
Жайлообай Абдиевичтин жогорку наамы куттуу болсун!
Ак-Талаада жүзүм, алмурут өсөт
Тоолуу айылдардын тургундарынын түйшүгү ого эле көп. Алар аракет менен көп жетишкендиктерди багындырып келет. Төмөндөгү элеттик күжүрмөндөр жүзүм, алмурут өстүрүүнү колго алышып башка да өсүмдүктөрдү өстүрүүнү кыялданып келүүдө. Демек аракет кылсаң берекет деген ушул экен да.
Алты ай бою ак кар, кек муз жамынган атактуу Ак-Талаада жүзүм өсөт! Коңорчоктун багбаны Теленалиев Токон алгач өстүрүп, төртүнчү жылы соолуп калган.Жаңы-Тилектен Бейшеналы Мамытбеков 2003-жылдан бери өстүрүп, түшүмүн алууга жетишти. 2010-жылы 100 килограмм жүзүм алган. Бул биздин шартка ыңгайлуу ылгамдары жемиш багы жергиликтүү болуп калды. Ушундай эле алмурут өсө баштады. 5-6 жылдан бери Молдошерип Жанылышов, Кубан Осмонбетовдор Баетов айылында өстүрүп, түшүмүн алып жешет. Кайыңдуу-Булак айылындагы айрым адамдардын огородунан алмурут түшүм берүүдө. Ал эми тамекини тээ 80-жылдарда эле Дегенбаев Токон айдап, мыкты түшүм алганы элге белгилүү.
кыргыз тилиндеги гезит "Айыл деми"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?