kk en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky tt ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky uz ky ky ky ky ky ky ky ky ky el ky ru ru ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru
"Фабула", 14.10.11 - 14-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Жыл мезгили күзгө таяп калгандыктан, тааныш саябандагы чынар теректердин жалбырактары саргайып, кээлери жерге түшүп жатканын көрдүм. Түш оой ары-бери өткөн, эс алып олтурушкан ар кыл жаштагы эл көп болгондуктан, жайкы кафеден нарыраак четтеги бош орундукка барып Гүлмайрамды күтүп алмакчы болдум. Күн ачык тийип, аба дагы эле жылуу илеп сээп, ошол тегеректен сатып алган гезиттеги кызыктуу макалага көңүл бөлүп, ынтаа коюп окуп олтуруп күткөн кишимди, бул жерде эмнеге олтурганымды унутуп коюптурмун.
- Саламатпы Кекин, - деген үндөн улам, колумдагы гезитти арылата берип, маңдайыма уулунун колун кармап, жанымда күлүмсүрөп турган Гүлмайрамды көрдүм. Өңү өзгөрбөгөнү менен, денеси эткээл тартып, аябай толуп семирип кетиптир. Ордумдан ыргып туруп колун кармадым. Дароо ээрчите келген уулуна назарымды салып, анын Бектемирге куюп койгондой окшош экенин байкадым. Учурашып болуп, колун коө бербей бетинен өптүм.
- Чоңоюп калган турбайбы? Атың ким, чоң жигит?
- Азамат! Мектепке качан барасың?
- А, аа.. дагы бир жыл калган турбайбы? Бала бакчага барасыңбы? Бала башын ийкеди.
- Кой, Кеке... Гүлмайрам экөөбүздүн маегибизди бузду. - Убакыт аз. Жүрү тиги кафеге барып ал-жай сурашалы?
Барып балмуздак, суусундук алып келдим. Четтеги бош орунга олтураарыбыз менен, Гүлмайрам маңдай терин аарчый берип назик жылмая сурады.
- Аябай толуп кетиптирминби? Диета кармасам да болбой койду. Таттууга көнгөн жаным тортсуз, шоколадсыз тура албайм. Коө албай койдум.
- Анча деле эмес. Биртке толуп, токтоо тартып калыптырсың.
Жайдары жүзүн карай берип жооп сундум.
- Сүйлө эми, өзүң жөнүндө. Уулуң өзүңө окшош экен. Эмне иш кылып жүрөсүң, турмушуң кандай?
- Аны байкай койдуңбу? - Ал уулуна баш ийкеди, - албетте, мага окшош.
Балмуздак жеп олтурган Бакирди бешенесинен сылап койду.
- Кудайга шүгүр, буюрса баары жакшы. Турмушубуз ойдогудай. Үй-жай, дача, башыбызда бирден машине дегендей. Атама жаңы үй салып бердик. Жылда эки-үч курдай келип, эс алуу үчүн көл жээгинен жер алып, өзүбүз үчүн да эки кабат үй кура баштадык. Жолдошум кызматынан дагы көтөрүлгөнү турат. Өзүм химзаводдо башкы технологмун. Ушул. - Анан ойлоно калып кошумчалады. - Кээде өзүм эңсегениме жетпей калгандай, түйшөлүп, санаа тартып эки анжы ойго батам. Кой эми, мени сүйлөтө бербей, өзүң, үй-бүлөң жөнүндө баянда. Уул, кыздуу болдум дебедиңби? Аларың канчада, келинчегиң ким?
- Кызым төрттөн ашты, уулум жакында экиге толот. Келинчегим мектепте мугалим. Өзүм Бектемир менен чогуу иштеп жатам. Илимибизди улантуудабыз. Селен дарысын иликтөөдөбүз.
- Турмушуңа ыраазы экенсиң да. Азамат! Сенин ойлогонуңа жетээриңди окуп жүргөндө эле билгем. Докторлук эмгегиңди качан аяктайсың? - Көздөрүмдү тике карай берип сурап калды. - Жактай турган болсоң кабарла, келип өзүңө дем кошчу болоюн. Сөзсүз чакыр, чыгынып келип кетем.
- Таң... Азырынча айтуу кыйын. Көп шарттарга көз каранды ал эмгек, - колдорумду жайдым. - Буюрган күнү бүтөт деген ойдомун.
- Чыгынып бүтүрүп ал. Али жашсың. Мага караганда аз өзгөрүптүрсүң. Баса, балдар-кыздардын кимдерине жолугуп жүрөсүң? Көбү айыл-апада болсо керек.
Кээде жолугушуп, сүйлөшө калуучу курсташтардын эки-үчөөсүн санап өттүм. Катышыбыз аз болгондон кийин, турмуштары жөнүндө айта алган жокмун.
- Жакшы экен анда. Жолугуп калсаң, менден салам айт. Көлгө келгенде сага жолугайын деп, жанымда күйөөм болгондуктан, батына албадым. Анан уулун карап койду.
- Бакир да чоңоюп, аркы-беркини түшүнүп калды.
"Жолугуубуздан эмне майнап чыкмак эле? Азыр менде баягыдай сезим жок, үй-бүлөмдү гана сүйөм", - деп айтып ийейин деп, тээ илгертен, жаратылышыман сылык жаным бөлөктү сурадым.
- Кетээрде жолукпай узаганыңа бир топ эле капа болдум. Чекилик кетирдимби, деп да көп ойлондум. Ошондо аябай жолуккум, оюмдагыны айтып сүйлөшкүм келген. Практикадан келсем сен турмушка чыгып, алыска кетип калыптырсың... Бирок ошондо эле түшүнгөм, ал да жазмыштын буйругу экенин... Ой толгой сыртты карадым.
- Ал узак окуя, - үшкүрүнүп алды столду сылай, - айтсам, көңүлүң чөгүп, мени сыйлабай каласың. Албетте, күнөө менде... Кечирим сурайм. Эми өткөндү козгогондон не пайда? Жаш, анда кем акыл экемин. Ошондо эле сени кармап алганымда... негедир оор улутунуп алды бул саам. Анан жылуу күлүмсүрөдү.
- Баары бир өзүңдү көп ойлоном. А, сенчи? Сен мени эскердиңби?
- Кээде... Суу жутуп жатып кайрадан жоон тарткан, тер сыгылган келбетине назар салдым. Ал эми баягы жүрөк толкуткан Гүлмайрам эмес, жөн эле тааныш аял болуучу. Алдымда турмуштун майда жагын көп сүйлөп жиберген, жетиштүү турмушуна манчыркай түшкөн, таттуу тамакты жакшы көргөн, денесин май тепкен толук аялзаты олтурду. Бул сапар денемди толкун баспады..
- Баягы тоого барганыбыз эсиңдеби? Жаза басып жыгылганымда, кызыл ашыгым шишип, ойго чейин көтөрүп келгенсиң. Ошону көп эстейм. "Келгенсиңер", деген жок, "келгенсиң" деди. - Сонун мезгил экен ошол учур. Анан колумду сылай күлүмсүрөй сурап калды. - Илимий эмгектериңден ала келсең болмок экен, эстеп окуп жүрөт элем. Дагы жолугаарбыз, буюрса, ошондо сөзсүз кол тамгаңды жазгандарыңан ала кел. Биз тарапка келип калсаң, телефон чал тосуп алам. Мына даректерим: кооз нукабага жазылган чарчы кагазды мага сунду,- убакыт болсо уул-кызыңды көрөт элем. Баса, келинчегиң сага жагабы? Өңү-башы кандай? Сүйүүсү ысыкпы, тана элексиңби? Мейли эми, өзүңдү көрүп сагынычым бир кыйла тарагандай болду, - ал кол саатын карады.
- Коштошоор саат да жакындап калган турбайбы? Мени көргүң келсе телефон чал. Кааласаң бир-эки күнгө учуп кел, жол кирең менден болот. Бир гана өкүнгөнүм, өзүңдүн балалыгыңды, ак сүйүүңдү кыйбай ошондо эле сени кармап калсам болмок экен. Сен мени кечирип кой, бул жеке пикирим. Эми эч нерсени өзгөртүүгө болбойт, ошондогу чечимиме да өкүнбөйм. Жашы улуу болсо да ынтымактуубуз.
- Силерди узатып коөюн. Кечикпей учуп кеткидей болгула, - саатымды карадым.
- Келинчегим, уул-кызым болуп баруучу жерибиз да бар эле.
- Туура айтасың. Кап, убакыттын тардыгын карачы. Бүрсүгүнү ишке чыгам. Жайма-жай мейманканага барып сырдашсак болот эле, - ал да олтургучту таяна ордунан обдула берип, уулуна кайрылды.
- Бакиртай, Кемелбек агаң мени менен мектепте чогуу окуган. Барып коштош. Уулу экөөбүз кол алыша бергенде Гүлмайрам өзүмдү бет ала үн катты.
- Бизди узатпай эле кой, Кеки. Ырас, шаарда такси көп экен. Тиги бурчта тургандардын бирине түшүп кетебиз. Кел эми, кучактап алтын чекеңден өөп коөюн. Ык көрсөң келинчегиңе салам айтып, уул-кызыңдын бетинен өөп кой. Жардам керек болсо, телефон чал. Басып келип кучагын жая бооруна кысып чекемден, бетимден, анан алкымымдан өбө, колдорун коө бербей көздөрүмдү карады.
- Дагы эле сүйөсүңбү? - бирин-экин бизди карай токтоло калышкан тегеректегилерден иймене берип, оролгон колдорун акырын өзүмдөн ажырата тарттым. Чагымда кызарып кетсем керек. - Эми менин өзүң менен бирге болгум келет.
- Кой, көргөндөр таң калып карап жатышат, же илгеркидей жаш болбосок.
- Карай беришсин. Алардын биз менен иши эмне? Жытың ушундай сонун экен, ээн жай болгондо койнумдан чыгарбай эле жыттай берет элем, - ал кайрадан алкымымдан искей өөп алды. - Көбүндө өзүмдү жалгыз сезем, алтыным,- үшкүрүндү.- Болуптур, айный элегимде кетели, - четтей берип жылмая колумду кармады. - Сен өтүнүчүмдү ойлонуп көр. Ишиңди тездет. Мен дайыма даярмын.
- Шашпай жолугалы эмесе. Кош, Кеке, сөзсүз телефон чал. Оюңа жамандык алба. Сага карызым толтура эмеспи, жүрөгүмдү өйүтпөй ошону актап, көңүл букмамды жандырайын деп эңсеп жүргөм. Кеттик балам, - уулун колунан жетелеп, экөө бирдей кол булгаша төмөн бет алып кетишти. Дендароо боло турган ордумда каттым да калдым. Узап бараткан Гүлмайрамды карап ичим ачыша ойго баттым. "Аттиң десең... карачы мезгил адамды кандай гана тез, көбүнчө таанылгыс кыла өзгөртөт". Гүлмайрамдын узап кеткен караанын карап, бир кезектеги өзүм жан дилим менен сүйгөн бакыракай сулуу кыз экенине ишенип турсам да, бүгүнкү жолугушуубузда мага жасаган мамилесинен кулк-мүнөзүнүн жеңил ойлуулукка өзгөргөнүнө түшүнө албай, ичимден күйөөсүн сыйлаарын боолголоп, дилимден жаркын сезим заматта өчүп, ичимден бул эмнеси дей маң болдум. Бир аз мурун эле Гүлмайрам өзүмдү сыга кучактап өпкөн жаагыма, алкымыма үстүмдөгү чынар теректен каалгып келип түшкөн сары жалбырактан ойгонуп, толук өзүмө келип, эки жагымды абайлап карай берип, эмнегедир оор улутунуп алдым. Андан соң жолукканыма өкүнгөндөй, жашаган үйүм тарапка кадам шилтедим. Эми бүгүнкү жолугушууну көңүлүмө тартпай, Бектемирдин кызынын төрөлгөн күнүнө келинчегим экөөбүз кайсы белекти алаарды ойлоп бараттым.
Арадан алты чамалаган убакыт өтсө да, мен Гүлмайрамдын бир курдай Ата Журтуна кайрылып келип, Бектемирге, же өзүмө сөзсүз жолугаарына, болбоду дегенде телефон чалаарына дилимден терең ишенчүмүн. Мезгилдин кайсы айлары, сутканын кайсы сааты, мүнөтү болбосун, анын бөлөктөрдүкүнөн айырмаланган шыңгыр үнүн, айтчу сөзүн, берүүчү суроолорун тез-тез айтуусунан улам келип чыккан өзгөчөлүгүнөн дайыма, качан болбосун жазбай дароо таанымакмын.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"