ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ky ky ru mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ky ru tt ru ru ru ky ru ru ru ky ru mt ru ky bg ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru uk ru ru ru av ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru lez ru ky ru
"Агым", 20.11.09 - 10-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Жыл сайын Курман айт жакындаганда ажылык сапар менен Меккеге зыярат кылчулар мусулмандык парзын аткаруу үчүн жөнөшөт. Зыярат кылып келген киши ажы деген атка конуп, эл ичинен аброй табат. Барып келгенден кийин ал өзүн чыныгы мусулман катары көрсөтүп, шарыяттын жол жоболорун бекем карманганы абзел. Бүгүн алардын саны өлкөдө 100 миңге чукул. Башкасын айтпаганда да ыйык парзын аткаргандардын ичинен кылмыш жасап түрмөгө түшкөндөрү бар. Алардын саны ондоп саналат. Арак ичип кеткендери, соодада жалаң алдамчылык кылып калп айткандары да кезигет. Демек бардык ажылар периштедей таза эмес. Бул эми ар кимдин өз эркине, ыйманына жараша боло турган нерсе. Бирок кандай болгон күндө да ажылыктын кадырына доо кетирет.
Айрыкча Кыргызстандын түштүгүндө ажылык салтка айланып баратат. Канчалык мал-мүлкүм жетиштүү деген менен ажыга баргандардын үй-бүлөсү кыйналып калган учурлар көп эле. Барып келүүгө кеткен 2400 долларды кошпогондо да чөнтөгүнө кеминде 500 доллар сала кетет. Үй-бүлөсү кайра келгендеги тоюна даярданып, союшун камдайт. Буга да жок дегенде 1500 доллар керектелет. Быйыл Меккеге баруу үчүн Кыргызстандан 4500 кишиге орун берилген. Эгер баарына сарпталган чыгашаны эсептесең 20 млн.доллардан ашуун. Шарыят боюнча ажыга барган кишинин бала-чакасы үй-бүлө курган болушу керек деп айтылат. Анткени балакатка жетпеген балдары тиги киши кайра келбей калса жетим калбагандай болсун. Тилекке каршы, бул эрежени да баары карманбайт. Тескерисинче, ажыга барган жаштардын саны көбөйүп барат. Баргандардын 25-30 пайызы 45 жашка чейинкилер. Эгер Казакстанда, Кыргызстандын түндүгүндө ыйык сапарга барчулардын саны кескин азайып кетсе, түштүктө аялын ээрчитип ажыга баргандардын саны жылдан-жылга көбөйүп жатат. Кыргыз паспорту менен башка өлкөлөрдүн граждандары барган учурлар да кездешет.
Чындыгында Кыргызстанга берилген 4500 орун башка өлкөлөргө салыштырмалуу абдан эле көп. Салыштыруу үчүн айта кетсек, быйылкы жылда Россияга 20500, Украинага 500, Казакстанга 4000, Тажикстанга 4500, Азербайжанга 6000 орун берилген. Бирок быйыл Казакстандан ажыга барчулар 2 миң кишиден бир аз эле ашкан. Муфтияттын маалыматына ылайык, бизде да каалоочулардын саны былтыркыдан аз. Деги эле ажылык сапар жыл сайын чыр менен башталып, чыр менен бүтөт. Быйыл да биртоп киши ажылык боюнча муфтияттын ишине канааттанбай, аны кетирүү талабын коюшкан. Ал эми муфтият ажы башчыларынын ишин оң жолго коюу үчүн ар биринен 50 миң доллар алып, аны банкка күрөөгө койгон. Сыягы, мунусу алдап кетишпесин деген амал болсо керек. Анткен менен ажылык сапар ажы башчылары жана авиакомпаниялар үчүн кирешелүү булакка айланды.
Ушуга чейин ажыга барчулар чочко ылаңына каршы эмдөөдөн өтөт деп айтып келишкен. Көпчүлүк өлкөлөр өз жарандарын ажыга барбоого чакырды. Бирок биздин зыяратчылар жалпы тумоого каршы эмдөөдөн өткөн менен чочко ылаңына вакцина албастан жөнөп кетишти. Мунун жыйынтыгы кандай болот, келгенден кийин көрө жатарбыз. Акыркы мезгилде турмуш көрсөткөндөй, ажы болууну каалагандардын биртобу чын көңүлү менен мусулмандык милдетинен кутулуу үчүн эмес, аброй топтоо үчүн барганы дайын болууда. Жакында эле Баткен облусунда ажыга барып келген киши коңшусу менен айтыша кетип, "мен Кудайга жакынмын, сендей кедейге ажылык буюрган эмес" деп кордогон. Илгери эл ажыга барып келген кишилердин этегине көздөрүн сүртүп сыйынышкан экен. Эгер абал жогорудагыдай жүрүп отурса ажылыктын баркы кетип, Алматыга барып келгендей эле кеп болуп калары талашсыз.
Биз төмөнкүлөрдөн ажылык боюнча ойлорун сурадык.
- Ажы болуп келгендердин арасында кылмыш жасап, уурулук кылып, арак ичип кумар ойногондору да жолугуп калууда. Булар ажылыктын беделине доо кетирбейби?
- Биринчиден, Меккеге ажылык сапарга мусулмандар парзынан кутулуу үчүн барышат. Ошондуктан ал жер мүнөз оңдоочу эмес, милдетинен кутулчу жай. Келгенден кийин оңолуп, туура жолго түшкөндөрү бар. Үйрөнгөн адаты калбай, эски өнөрлөрүн кайталагандары да толтура. Алардын баарын периштедей таза деп айтууга болбойт.
КР эмгек сиңирген артисти:
- Эгер сизде дүнүйө жетиштүү болсо, ажы болуу үчүн Меккеге барат белеңиз?
- Баргандан мурда даарат алуу, намаз окуу жагын өздөштүрүш керек да. Эч нерсе билбей туруп ал жакта эмне кыласың. Барып келгенден кийин Кудайдын жолунда жүрүш керек. Жанагы паракор чоңдор кокустан барып келгенден кийин деле ыплас ишин улантып жатпайбы. Кыргызстандан жылына 4500 киши ажыга барат экен. Минтип отурсак, кыргызстандыктардын баары тез эле ажы болуп кетиши бат эле.
- Келечекте ажы болуу максатыңыз барбы?
- Ажылыкка чейин аткара турган шарттар бар. Буюрса, ошол шарттарды аткарып, адал эмгек менен каражат топтоп барайын деген оюм бар.
- Ажыга баргандан кийин кандай эрежелерди карманып жатасыз?
- Куранда айтылган жол-жолболорду сактоого аракет кылам. Арак ичпейм, намаз окуп, орозо карманам. Дегинкиси, ажыга барган кишилердин күнөөлөрү жуулуп, тазаланат. Эми ошол тазалыкты өмүр бою карманыш керек. Жанагы ажыга барып келип киши өлтүргөн, арак ичкендер жоопкерчилиги жок кишилер. Алар Кудайдан коркпойт. Андан көрө ажыга барбай эле, каражаттарын кайрымдуулук иштерге сарптаса болмок.
- Соода павильонун ачууга (чакан, темирден жасалган) кандай укуктук документтер керек?
- Павильондун өзүнө эч кандай укуктук документин кереги жок. Бирок сиз соода павильонун соода үчүн пайдалансаңыз, анда аны кое турган жер участогуна документ алышыңыз керек. Мындай документ Бишкек шаарында архитектуралык башкармалык тарабынан, райондордо жана облустарда мамлекеттик райондук органдар, айыл өкмөттөрү тарабынан берилет. Жеке ишкерлик кылуу үчүн (анын ичинде соода кылууга) сиз салык инспекциясына каттоого турушуңуз керек.
ЗАГСка кайрылсаңыз, заматта чечет
?- Мен нике күбөлүгүмдү жана туулгандыгы тууралуу күбөлүгүмдү жоготуп жибердим. Азыр жаңы паспорт алышым керек болуп жатат. Каякка кайрыларды билбейм. Эмне кылышым керек?
- Сиз жашаган аймактагы ЗАГС органдарына кайрылып, жоголгон документтерди калыбына келтирүү жөнүндө арыз жазыңыз. Сизге нике күбөлүгүнүн жана туулгандыгы жөнүндө күбөлүгүңүздүн дубликатын жазып беришет. Мамлекеттик пошлинаны төлөп, эки жуманын ичинде, балким андан да эрте эле документтерди колуңузга аласыз.
Кызматтан кыскартылуу да кызылдай акча
?- Мекеме, уюмдарда кызмат орундарын кыскартуулардын мыйзамдык тартиби жөнүндө айтып бересиздерби?
- Кызматкерлердин санын же кызмат орундарын кыскартуу, ошондой эле кызматкерлерди бошотуу же штаттагылардын бир бөлүгүн бошотуу, юридикалык болуп саналган ишкана же мекеме жоюлуп кайра түзүлгөн учурда жүргүзүлөт.
Кызматкерлердин санын же кызмат орундарын кыскартуу учурунда эмгек өндүрүмдүүлүгү жана квалификациясы жогору кызматкерлерге, ошондой эле коллективдүү келишимде же эмгек келишиминде каралган талаптарга жооп бергендерге артыкчылык берилет.
Кызматкерлердин санын же кызмат орундарын кыскартууга байланыштуу кызматкерди бошотуу учурунда тараптардын келишими аркылуу эмгек келишими мөөнөтүнөн эрте токтотулуп, бирок ар бир күн үчүн орточо эмгек акыдан төмөн эмес өлчөмдө компенсация төлөнүшү керек. (Иш берүүчү кызматкерди бошото тургандыгы жөнүндө бир ай мурун эскертип, кол койдуруп алышы керек.)
Уюмдун же ишкананын кожоюну алмашкан учурда кызматкерлердин санын же кызмат орундарын кыскартууга менчик укугу башка адамга өткөндүгү мамлекеттик каттоого алынгандан кийин гана жол берилет.
"Право.tazar.kg" сайтынан алып даярдаган
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Дардаңдаган Давыдов, үшүк жүргүзгөн Үсөнов
Аялың барда кызмат тааны…
Бириң кайың, бириң тал...
"Пенсияны чектөө, төлөө борборлоштурулбаса, башаламандык токтобойт"
Лас-Вегас болуп кетпесек болду
Бүгүн кыргызда эмнеге жигит калган эмес же кыргыз болуунун эрежеси кандай?
Dairy Spring. Сыр - чеберчилик татымы
БҮГҮНКҮ ТҮН УЙКУ КЕЛЕР ТҮН ЭМЕС!
"Эки жылда 200 көз айнек алмаштырдым"
Тууру жайылган тукум же Алыкулдун үйлөнү тою
Э.Сатыбалдиев менен Ж.Алиевага "ысык" салам!
Боздогон бороондуу тыңшап, бугуларды ырдаткандар
"Пейджер" - Сиздин үнүңүз!