el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky uk ky ky ky ky ky ky ky ky uk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ru ru ky bg ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru tt ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ky ru av ru ru ru ky ru ky fr
"Агым", 02.04.10 - 5-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Аркы жээк менен берки жээк
Жазгы саясый окуялардын күч алышы менен "Ак шумкар" партиясынын лидери Темир Сариевдин аракети кадимкидей жанданды. Адатта БЭКтин иш-чараларына катышпай өзүн оолак кармаган Темир мырза алыскы Нарынга чейин барып эл менен жолугушту. Ынтымак курултайы өткөн күнү да бийликтин эскертүүсүнө карабай азыноолак адам менен нааразылык иш-чарасын өткөрүүгө жетишти. Бийлик өткөргөн курултайдын чоо-жайын, оппозициянын азыркы абалын билүү үчүн Темир
Сариев менен "Адилет" укуктук клиникасынын жетекчиси Чолпон Жакуповага кайрылдык.
"Жаңы оппозиция чыга турган болсо эбак чыкмак"
- Темир мырза, сиздер ынтымак курултайына катышуудан баш тарттыңыздар. Бул курултай коомчулук арасында колдоого алынып, өз максатына жетти деген бүтүм чыгарылды. Көпчүлүк саясат таануучулар оппозициянын курултайга келбегенин анын жеңилиши деп баалоодо. Муну сиздер кандай кабыл алдыңыздар?
- Албетте бийликчил маалымат каражаттары ушундай деп оюндагысын айтып жатат. Биз курултайдын чечимин карап көрөлүчү. Биринчиси, президенттин жүргүзүп жаткан саясатын толук колдойбуз дейт. Нарындагы, Алайдагы абалды эске албай туруп колдойбуз деген делегаттарга таңгаласың. Экинчи жагы, стратегиялык маанилүү обьектилерди арзан сатуу, Гуревич сыяктуу эл аралык маанидеги алдамчылардын акча топтолгон жерге аралашып жатышы да чечимдин маңызына жооп бербейт.
Бирок курултайда ачуу сөздөр айтылды. Дагы айтылса болмок. Кээ бир делегаттар мактоону да аяшпады. Эми беш кол тең эмес, ар ким оюндагысын айтат. Президент өз сөзүндө бизге шайлоо демократиясы болбойт экен, мындан кийин биз кеңешме демократиясына өтөбүз дейт. Мунун принциптери аныкталбаган, элди топтоп алып өзүмбилем дегендик. Менимче, ынтымак курултайы бийлик үчүн өз максатына жетти. Ал эми эл үчүн максатына жетпеди. Эгер президент чын эле бардык күчтөрдү, анын ичинде саясый күчтөрдү курултайга чакырам десе, анда саясый партияларга жок дегенде бештен өз өкүлүңөрдү көрсөткүлө, мен бекитип берем деп айтышы керек эле. Бул чындыкка жакын болмок. Анан мен ушуга чейин бардым, оппозиция катышууну каалабады деп айтса жарашмак.
- Темир Сариев акыркы мезгилде Россиядагы айрым күчтөр менен байланышкан жокпу? Анткени сиз көчөгө бир аз эле адам алып чыксаңыз деле Россиянын айрым телеканалдары бир нече миң киши чыкты деп маалымат берип жатат.
- Эгер ушу ырас болсо, анда мени, "Ак шумкар" партиясын өтө жогору баалап жатышкан экен. Мындай сөздү чыгаргандар саясатты түшүнбөйт. Биз Россия менен бирге биртоп эл аралык уюмдарда турабыз. Аларга интеграциялык, КМШ мамлекеттеринин шериктештиги, жамааттык коопсуздук уюмдары кирет. Бир эле саясатчынын аракетинен эки өлкөнүн алакасы бузулбайт. Бирок бийликтин Россия менен алакасы жакшыбы, келишимдер аткарылып жатабы, кеп ушунда. Анткени Россия бийлигинен болбосо да россиялык маалымат каражаттарынан, кээ бир саясый серепчилерден Кыргызстандын дарегине сын-пикирлер айтылып жүрөт. Эгер тышкы саясатта кылдат болбосок ушундай шектенүүлөр боло берет. Анан да 150 млн. доллар Россия берген грантты бюджетке жумшадык дешет. Бирок ал кайсы тармакка сарпталды? Ал бийликтеги бир ууч адамга берилген жок. Ал жардам катары кыргыз элине берилди. Биз эл аралык саясатта өтө эле аксап жатабыз. Президент жамааттык жолугушууларга барганы менен, өз алдынча бир да жолу Европа, Азия жана Батыш мамлекеттерине бара элек. Экономикалык жактан биз жайында күчүнө кирчү бажы союзу иштей баштаганда жабыркашыбыз мүмкүн. Азыр бул коркунучту бийликке сын көз караш менен караган саясатчылар, экономикалык серепчилер айтып жатышат. Биз бул маселенин алдын албасак кыйын абалда калышыбыз мүмкүн. Анткени Дордой базарынын 90 пайызы токтойт. Кара-Суу базары деле ушундай акыбалда калат. Себеби, мындагы товарлардын 90 пайызы сыртка жөнөтүлөт.
- Эл ичинде оппозиция арыды, чарчады, азыркы бийликке оппонент болууга алы келбейт деп айтылып жатат. Деги эле оппозиция жаңыланууга муктаж деген сөздөргө кандай карайсыз?
- Бул боюнча көп сөздөр айтылып жүрөт, мен дагы айтып кетейин. Биз кыргыз коомчулугу менен жашап жаткандан кийин анда эмне болсо ошону менен жашайбыз. Башка жактан эч ким келбейт. Эгер жаңы күч келсе, ал айдан түшүп келбейт. Жаңы оппозиция чыга турган болсо ушуга чейин чыкмак. Бирок оппозиция кээ бир акценттерди туура коюшубуз керек. Азыр оппозиция деле өнүгүүдө. Коом канчалык активдүү болсо, оппозиция деле күчтүү болот. Ал эми бийлик канчалык ачык айкын болсо, элдин ишенимине кирип ал да күчтүү болот.
"Бизде адам укугун ветврачтар менен филологдор коргойт"
- Сиз жакында эле Швейцарияга барып келипсиз. Аякка курултай жөнүндө кабар жеткирүүгө үлгүрдүңүзбү?
- Ооба, курултай жөнүндө кабар бердим. Айрыкча президенттин курултайдагы кыргыз демократиясы, шайлоо жөнүндөгү сөзүн айтсам баары таңгалды. Ал жерге дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүнүн өкүлдөрү катышкандыктан, мен президенттин делегаттарга кайрылуусун сөзмө сөз окуп бердим. Канаданын өкүлү суранып, өтө жай окуп берчи деп өтүндү. Мен жай окуп бердим. Себеби, демократиянын тарыхында анын концепциясына эч ким биздин президенттей сын пикир айткан эмес экен. Таңгалгандыктан кээ бири жакаларын карманышты.
- Темир Сариевдин кишилерин 23-мартта кармап кетип баратканда укук коргоочуларды чакырса келбептир. Себеби Темир мырза АКШ базасын кетсин деп чыкты. Ал эми укук коргоочулар Батыштан каржыланат. Ал ишке мунун байланышы жокпу?
- Мен муну билбейт экенмин. Менин адвокаттарым толугу менен анын кишилерин коргоду.
- Сариевдин бул билдирүүсү маалымат каражаттарына жарыяланды.
- Менин кабарым жок, муну өзүнөн сураш керек.
- Сиз Сариевдин кишилерин жактоого адвокаттарым катышты деп жатасыз. Милициянын бардык аракети мыйзамсыз болду деп эсептейсизби?
- Менде бир маалымат бар. Сариевдин акциясына катышкан үч студентти Бишкек архитектура жана курулуш менеджменти колледжинен окуудан чыгарып салышкан. Колледждин жетекчилери окуудан эмне себептен чыгаргандыгы жөнүндө түшүнүк да беришкен эмес. Тек гана окуу жайдын жетекчиси Настильенко Павел Петрович студенттердин ата-энелерин чакырып, окуудан чыгарылды деген. Анткени атайын кызматтардын өкүлдөрү Настильенкого келип даттанышыптыр. Ал студенттердин экөө эрезеге жашы жете электер болчу. Бул ушул боюнча жөн калбайт. Менин укуктук клиникам окуу жайдын жетекчисинин кызматтан кетишин талап кылат. Дагы бир жагдай: Акыйкатчы Турсунбек Акун кармалгандар Биринчи май РИИБге үч саат отургандан кийин келди. Эгер Турсунбек Акун чыныгы акыйкатчы болсо, аларды бошотууну талап кылмак. Себеби, үч сааттан ашык кармоо укук коргоочулар тарабынан болгон кыйноого тете. Ал буга көңүл да бөлгөн жок. Бирок биздин Акыйкатчы кашайып кесиби боюнча ветеринардык врач болуп жатат. Эгер биздин өлкөдө адам укугун коргоочулар филолог, малдоктур болсо, анда шорубуз бар экен.
- Оппозициянын бийлик менен күрөшүүгө алы келбей калды деген пикирлерге кандай карайсыз?
- Мен буга чейин эл бийликке да, оппозицияга да ишенбейт деп айтканмын. Эгер ичибизден тазаланып, элден кечирим сурап албасак кеч болуп калат дегем. Анткени көп эле иштер болду. Бирок оппозицияга жаңы күчтөр келип жатат. Кечээ эле Сариевдин партиясынын жаштар канаты билдирүү жасады. Оппозицияга канчалык дооматтар айтылбасын, бирок эл дагы эле арыз-муңу менен мурдакы эле оппозиционерлерге келип жатат. Эми жаштар деле акырындык менен элге таанылат. Демек, оппозиция биротоло жоголуп кетпейт.
- 17-мартта өткөн элдик курултайга кандай баа бересиз?
- Мен өз оюмду курултайга чейин эле кайсы бир жыйында толук айткам. Эл азыр курултайга, кайсы бир жыйынга же митингге кызыкпайт. Булардан абдан тажады. Азыр биз бири-бирибизди алдап атабыз. Чогулуп эле сүйлөп атабыз, бирок жыйынтык жок. Менин жеке пикиримде бийликтин да, элдин да курултайында баягы эле тааныш сөздөр айтылды. Балким эл башка нерсени күтүп жаткандыр. Ошондуктан бийлик элдик курултайда сүйлөнгөн сөздөргө маани берип, аны алдын ала берилген коңгуроо катары кабылдашы керек. Бул бийликтегилерге эсиңерге келбейсиңерби деген белги.
Сергей Масаулов, президенттин алдындагы стратегиялык анализ жана баа берүү институтунун директору:
"Оппозиция элди көп чогултуу максатында курултай өткөрдү"
- Сиз оппозициянын азыркы абалына жана алар Россиянын айрым күчтөрү менен байланышып алган деген пикирге кандай карайсыз?
- Оппозициянын акыркы аракеттерине эле сереп салалы. Алар курултай өткөргөндөгү максаты көйгөлүү маселелерди көтөрүү эмес, элди көп чогултуу максатында жан үрөшкөндөрү көрүнүп турат. Бирок ал жерде социалдык маселелердин, тарифтердин көтөрүлүшү боюнча айткан сөздөрү абдан туура. Азыр кыргыз өкмөтү да ушунун үстүнөн иштеп жатат. Бирок алардын саясый баалары чындыкка жакын эмес. Мен оппозициянын россиялык айрым күчтөр менен кошулуп алды дегенине ынанбайм. Бирок эки өлкөнүн алакасына жарака кетирүү максатында Россиянын аймагында ушундай багыттагы долбоорлорду ишке ашырууну каалаган адамдар бар. Россиянын айрым каналдары жыйырма адам чыкса бир канча миң деп чагылдырып жатканынын себебин мен маалымат вирусу деп эсептейм. Ал долбоорлор бизди бөлүп-жарууга багытталган. Демек, Кыргызстандагы айрым оппозиция өкүлдөрү алар менен байланышып алышы мүмкүн. Бирок биздеги болгон окуялардын чындыгына өзүбүз күбө болуп жатпайбызбы.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
УКК сыры жучокко маалым
Карабеков эмнени сезе баштады?
Аркы жээк менен берки жээк
Эрте жаздагы курултайлар эмне берди?
Айыл чарбасы аңдан чыгабы?
"Колхоздук деңгээлден быйыл өтөбүз
"Акаев менен Кулов сүйлөшүп алган"
Орчундуу маселелерден орун таппаган маданият
Алыскы туугандан жакынкы кошуна артык эмес экен
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
"…Сахнада чалынып жыгылмайынча ролум чыкпайт"
Атын аян берип койгон
"Европага чейин сойлоп барып, кайра жөө келгем"
Нотанын башы до эмес…
Белгилүү Шайлообек Дүйшеев жана белгисиз Искендер Жумабаев
"Апамды, бир туугандарымды тапканыма өкүндүм"
Ак көйнөк, кызыл көйнөк, жашыл көйнөк…
ActionTeaser.ru - ???????? ???????