bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mr ky ru hu ru ky ru ky cs ru ky ru ky ru ru ky ru ru ky bg ky ky ru ky ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"De-факто", 18.10.11 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Үчкоргондук тажиктер кыргыздарга ыраазы
Биз бул жолу Кыргызстандагы тажиктер, алардын жашоо шарты, укугу, жетишкен-жетишпеген жактары тууралуу айткыбыз келди. Тажиктер Кыргызстандын Кадам-Жай, Лейлек райондорунда жашашат. Мен барган айыл Кадам-Жай районунун Үч-Коргон айылы. Бул айылда 20 миңден ашуун тажик улутундагы жарандар жашашат. Үч-Коргондун жери суулуу, багы түшүмдүү, дыйканчылыкка, багбанчылыкка, малчылыкка, кала берсе туризмге аябай бап жер. Шаркыраган туп-тунук Үч-Коргон суусунун эки жээгин бойлой жайгашкан элдин 64 %ын тажик, 24%ын кыргыз, 14%ын өзбек улутундагы жарандар түзөт.
Тажиктер басымдуулук кылган айылдын өкмөт башчысы кыргыз
Үч-Коргон айыл өкмөтүнүн башчысы Тургуналы Нишанбаев өзү айылында негизги жашоочулар тажиктер экенине карабай кыргыз улутунан айыл өкмөт болуп шайланган. Бирок айылдык кеңештин 18 депутаты тажик, калган 3 депутаты кыргыз улутундагылар экен. Өзү башкарган айылдын шарты, байлыктары, улуттар аралык мамилелер тууралуу айыл өкмөтү өзү айтып берди:
- Үч-Коргон айылындагы негизги улутту тажиктер түзөт. Айылда жалпысынан 28740 адам жашап, алар 14 улуттун өкүлдөрүнөн турат. Айыл эли негизинен багбанчылык менен оокат кылышат. Жыл сайын Россия, Казакстанга тонналап гилас, шабдалы, нак экспорттойбуз. Ош, Кызыл-Кыя, Ноокат шаарларын малина менен биздин эл камсыз кылат. Мал чарбачылыкка эл көп көңүл бурат. Көпчүлүк үй-бүлөлөр эт багытындагы малдарды багып сатышат. Андан тышкары 6 фермерибиз бар. Алдыңкысында 2000, артында 500 кою бар. Бирок эл негизги кирешени мөмөчүлүктөн алышат. Тажиктер тил, маданият, социалдык шарттар жагынан да толук эркиндикте жашашат. Өздөрүнүн улуттук мектептери бар. Негизи Үч-Коргон айылы Кыргызстандагы тажик ассоциациясынын борбору катары саналат.
Үч-Коргон эли Кыргызстандын башка райондоруна караганда бир кыйла бай жашайт. Жери суулуу, бак өстүрүүгө ыңгайлуу экенинен тышкары Ош-Баткен авто жолунун боюнда жайгашкан. Соода сатык менен алектенгенге Кызыл-Кыя шаары жакын болгондуктан, экономикалык мүмкүнчүлүгү да абдан кенен. Айылда 5 кафе, 17 чайхана бар. Жай мезгилинде Үч-Коргондун кафе, чайканаларында эс алууга келгендерге орун жетишпей калат. Кафе, чайканалардын баары чоң суунун боюнда, чоң-чоң болгон көп жылдык бактардын арасындагы салкын жерлерде жайгашкандыктан кошуна айылдардын, кызылкыялыктардын элине өтө жагып, ар дайым сугун арттырып турат. Тамак-аштарынын даамдуулугу, тейлөөчүлөрдүн кичи пейилдиги да туристтерди өзүнө тартып келет. Жергиликтүү чайкана ээлери көбүнчө өз чайканаларын өздөрү тейлешет экен. Ар бир жасаган тамактан 300 сомдон тарта кызмат акы алышат.
Биз буюрган пирожок деген тамактын этин келиштире кууруп аткан Жунус аке өзбек, кыргыз, тажик улуттарынын алакасы, өз ишмердүүлүгү тууралуу айтып берип жатты:
- Мен ушул жерде туулганмын. Бул чайкананы атам курган. Мен жыйырма жылдан бери ушул чайкананы тейлеп келем. Башка улуттар менен эч кандай талашыбыз жок. Келишет, каалаган тамактарын буюрушат. Мен колумдан келишинче даамдуу даярдап берем. Ракмат айтып кетишет. Кайра тез-тез келип да турушат. Эл бери жагы Баткенден, ары жагы Бишкектен, кээде чет элдиктер да келип, конок болуп кетишет. Эң мыкты тамактарга аш, дымдама, пирожоктор кирет. Менин чайканамда 12 казан бар. Кардарлардын каалоосуна жараша ар казанга ар түрдүү тамактар жасалат. Эртеден кечке чейин 15-20 казан асылат.
Үчкоргондук тажиктер кыргыздарга ыраазы
Ал эми үчкоргондуктардын эң эле ардактаган байлыгы суулуу жери жана анда өскөн гилас, шабдаалы, алмурут, курма бактары жана бак түбүндө жапыз өскөн малиналары экен. Ар бир үйдө орточо 12-15 сотых жерлери бар. Анда 20-30 түп ар түрдүү мөмөлүү бактар өстүрүлгөн. Ар бир үй-бүлөнүн эшик алдындагы бактарынан алган жылдык кирешелери 100 миңден 1 млн. сомго чейин жетет экен.
Мен кирип барган катардагы эле үйдүн ээси тажик улутундагы жаран экен. Үйүнө кирип, бактары менен таанышып чыгууну суранып киргенимде короосу алма жыттанып, ийилип турган курмалары, жашиктерге терилип, артканы жерде төгүлүп жаткан алма-алмурут жемиштери көзгө урунду. Үй ээси Атабек аттуу киши Үч-Коргондо жашап калганына кудайга миң мертебе шүгүр кыларын айтты:
- Биз ушундай бейиштей жерде отурукташып калганыбызга мен миң мертебе шүгүр кылам. Бул айылда кыргыз, өзбек туугандар менен кошуна болуп аралаш жашайбыз. Бири-бирибиз менен мамилебиз жакшы. Мен динде жүргөн адаммын. Динде улут болбойт. Ошто тополоң болуп жаткан учурда да бизде тынч болду. Биз негизинен бак менен оокат кылабыз. 14 сотых жерге шабдалы, гилас, алмурут, курма, жегенге анар жана жүзүм эккенмин. Баары түшүмгө кирип калган. Мындан тышкары талаадагы үлүш жерге жүгөрү айдаганмын. Азыр ошолорду жыйноо менен алекмин. Ушулардан алынган мөмөлөрдү сатып тирилик кылабыз.
"Манасты" жатка айткан тажик окуучулар бар
Үч-Коргондо 2 кыргыз мектеп, 5 тажик-өзбек, 3 орус-өзбек аралаш мектептер бар. Мен барган Үч-Коргондогу "Садриддин Айни" орто мектебинде 1600 окуучу бар. Мектепте кыргыз тили сабагы ар бир класска аптасына 3 гана саат өтүлөт экен. Тажик мектебинде кыргыз тили жана адабияты сабактарынан да тажик улутундагы мугалимдер сабак өтүшөт. Мектеп боюнча бир гана мугалим кыргыз улутунан. Окуучулар кыргыз тилин окуп, кыргыз ырларын, дастандарын жатташканы менен кыргыз тилине тилдери келбей, кыйналып сүйлөшкөнү даана байкалып турат. Ошентсе да окуучулар арасында Манасты жатка айткан балдар бар экен. С.Айни мектебинин 9-А классынын окуучусу Абдуллаев Алим мектебинде манасчы атыккан. Тилинин келбегенине карабай Манастан үзүндүнү жатка айтып берди. Ал эми айрымдары Курманжан Датка жазуучу болгон деп да айтып ийишти.
Тажик мектептеринде китептин жетишсиздиги курч экен. Кыргызстан эгемендүүлүк алганына 20 жыл болсо да тажик мектептердеги окуучулар алигиче союз кезинде Душанбеден чыккан тажикче китептерди окуп жатышыптыр. Айрым сабактардан 5-6 окуучуга бир китеп туура келет экен. Ушундай шартта тажик мектептериндеги балдар кыргызча билбейт деп таарынганга, капа болгонго да болбойт.
кыргыз тилиндеги гезит "De-факто"
email • архив • редакция
"Буюккан уулдарың болбосун, кыргызым"
Путин менен Атамбаев бейрасмий жолукту.
Мамлекеттик резиденциянын дарбазасын сүзгөн салыкчынын табышмактуу өлүмү
Мен эмне үчүн Мадумаровду колдойм?
Акылбек ЖАПАРОВ, ЖК депутаты:
"Ай, баатырлар, кулачыңарды кенен жая берсеңер чогулта албай каласыңар"
"Ыйласам ийнин тосуп, жөлөк болчу досум жок"
Асан Турсункулов, сүрөтчү, Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын лауреаты:
"Буюккан уулдарың болбосун, кыргызым"
Келиндерди сүрдөткөн Абдрасаков, карызга так Туманов жана парадан качкан Сатыбалдиев
Эмил Алиев, "Ар-намыс" партиясынын лидери:
"10 млн. доллар берсе да сатылбайм"
Токсондогу торколуу тоюңуз кут болсун, кылымдын акыны!
1500 пенсиясын бербегени үчүн абышканын чыпалагын кесип, кемпирди сабашкан
Үчкоргондук тажиктер кыргыздарга ыраазы
Үчкоргондук тажиктер кыргыздарга ыраазы
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?