ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky gom ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky hbs_cyr ky ru ky ky ky ru ky tt ky ky ky ru ky ky ky ru ru ru ky ky ru ky ky ru ky ru ce ru ru ky ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru kk ru ru ru ky ru ru ky ru ky tt ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Асман пресс", 24.02.11 - 7-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Чүкө бизнестен көтөрүлгөн Наргозуев
Боз дөбөдөгү бозала балачак
- Балалыгым айтылуу Аксынын Кош-Дөбө айылында өтүп, советтик доорго туура келген. Ал кез кызыктуу окуяларга өтө бай болчу. Мектептин астанасын алгач 1968-жылы аттап, ошол жыл кыш аябай суук, оор болгону эсимде. Кардын калыңдыгы бир метрден ашып, бизге окшогон 1-класстын окуучуларынын боюнан бийик келип, чоң кишилердин артынан гана ээрчип басчубуз. Биздин айылдын эли өтө эмгекчил келип, колхоз өтө бай болгондуктан 1969-71-жылдары болсо керек эле айылга бышкан кирпичтен заңгыраган эки кабаттуу, миң орундуу мектеп салып беришти. Заманбап кабинеттери, спорт залдары, стадиону, бассейни менен. Жыргап эле калганбыз. Кийин студент кезде Чүйлүк, АтБашылык досторумду каникулда айылга алып барсам, ошол мектепти көрүп таң калып жатышпайбы. "Түштүктө ушундай современный мектептер бар экен деп такыр ойлобопбуз, биз жепирейген эле бир кабаттуу, ылайдан салынган мектептерден окудук" деп. Бирок, ошол доордогу башка колхоз-совхоздордой эле биздин Ульянов атындагы колхоз да мектеп балдарынын эмгегин өтө аёосуз эксплуатациялоочу. 1-класстан тартып, 10-класска чейин тамекиде, чөптө, пахтада аябай эле, чоң кишилер менен тең катар иштедик. Жазгы жана күзгү сезондо мектепке жаңы эле барып, бир сабак окугандан кийин эле талаага жумушка алып кетип, кечке иштетишчү. Ал эми жайкы каникулда жайы бою колхоздун чөбүн оруп-жыйчубуз. Ошондуктан советтик мектептен көп нерсени окуп-үйрөнгөнүбүз менен толук кандуу билим алганга колхоздун талаа жумуштары көп тоскоол болчу.
- Биз бала кезде спорт оюндары аябай катуу өнүккөн эле. Ар бир айыл тургай, ар бир көчөнүн өзүнүн "Луч", "Восход" сыяктуу футболдук командалары болчу да, кичине эле бош убакыт болсо стадиондордо тытышып жатып калчубуз. Ошол кезде Кыргызстандын "Алга" командасы да союздагы мыкты командалардын катарына кирип, жогорку лигада ойночу. Кийин ушул кыргыз айылдарында футбол оюнунун популярдуулугу төмөндөшү менен "Алга" командасы да акырындап төмөнгө кулап олтуруп, союздук жогорку лигадан түштү. Кийинчерээк такыр эле жок болуп тынды. Ошондуктан мен ойлойм, эгер Кыргызстандын футболдук командаларын дүйнөлүк деңгээлге көтөрөбүз деген саясат болсо, анда аны кыргыз айылдарынан башташ керек. Анан да спорттун бир түрү- бул кыргыздын чүкө оюну бизде ушунчалык популярдуу болучу. Кечинде бададан мал тосуп чыкканда чурулдашып чүкө ойноп кетер элек. Эсимде, менин жүздөн ашык ар түрдүү чүкөлөрүм болор эле. Утканыбыз көбөйүп кетсе бир чүкөнү 2 тыйындан 10 тыйынга чейин сатчубуз. Чүкөдөн эле 5-10 рубль кылып алган күндөр болор эле. Ал эми 5 рубль деген чоң акча болчу да, мектептин буфетинен бир классты толук тоюндурса болот. Андай күндөрү буфеттен 3 литрлик айнек банкадагы ак кайыңдын маңызы менен жайнаган коржик, пирожныйларды сатып алып бир жыргап тойлочубуз.
- Коон-дарбызга жасаган "атакаларыбыз" эсте калыптыр. Ал кезде чек ара ачык, Өзбекстандын территориясына тобубуз менен кирип барып, чала бышкан коон-дарбыздарды жула каччубуз. Артыбыздан мылтык атып кадимкидей кубалашчу. Укканыбызга караганда алардын дүрмөттөрү бытыранын ордуна туз салынган патрондор болчу экен, "эгер жамбашка тийчү болсо туз денеге кирип, аябай ачыштырат" деп сөз кылышчу.
Ашыктык катынан айдала жаздап...
- Мектептеги шоктук жагынан да мугалимдерден көп эле таяк жедик. Эмнени гана кылбадык. Бир ирет жайкы эс алууга чыгар алдында бизди Өзбекстанга экскурсияга алпармай болушту. Мен ага каршы чыгып, балдарды уюштуруп, тоого алып кетип калсам, кийин ошол күнөөм үчүн мектептен чыгарабыз деп мугалимдер катуу аракет кылышканы эсимде. Ал кезде мектеп окуучуларына кыз-жигит болуп сүйлөшүүгө да тыюу салынчу. Мектепти бүткөндөн кийин гана уруксат дешчү. 5-класста болсок керек эле, коңшу мектептин кыздарына "таанышалы" деп кат жазсак, аныбыз мугалимдердин колуна түшүп калып, бизди "мектептен чыгарабыз" деп коркутушкан. Эми мындай окуяларды айта берсе абдан көп.
- Мектепте жактырган предметим - бул кыргыз адабияты болуп, бүт казып окуп чыктым окшойт. Мектептин китепканасында мен окубаган бир да китеп калбай, анан айылдын китепканасын калтырбай окуп чыккам. Азыр ойлосом ал кездеги биздин китепканалардын китеп байлыгы өтө эле тар болгон экен. Кыргыз адабиятынын жана советтик адабияттын социалисттик идеологияга туура келген гана үлгүлөрү келчү экен.
- Ата-энем жөнөкөй колхоздо иштеген кишилер болгону менен өтө эмгекчил чыйрак адамдар эле. Колхоз кандай гана жумуш бербесин майын чыгара иштешчү. Ошондуктан айылдагы бардар турган адамдардын катарына кирчү. Атамдын "Молдогозу бай" деген кошумча ысымы да бар эле. Эсимде, дайыма өзүбүздүн бир-эки үйүр жылкыбыз, 40-50 коюбуз болор эле. Үй-бүлөлүк бюджетке ушул малдар кошумча киреше алып келип турчу. Советтик системада мындай жеке менчик дүнүйө анча колдоого алынчу эмес. Ошого карабай атам малын аябай жакшы багып, көбөйтүп жүрүп олтурду. Эстесем күлүп калам, мен мектепке 1-класска барганда атам мага мындай шарт койду: "Күн сайын сабактан "5" алып келсен ар бир бешиң үчүн 1 рубль, "4" алып келсен 50 тыйын сыйлык аласың, эгер "2" алып келсең 1 рубль айып төлөйсүң" деп. Күндө кечинде күндөлүгүмдү текшерип, "эмгек акымды" берчү. Ал кезде 1 рубль күчтүү, чоң акча болгондуктан менден такыр акча үзүлчү эмес. Ата-энем мени окутууга көп аракет кылышты. Студент кезимде да ай сайын кошумча стипендия жөнөтүп турушту. Бирок, окууну бүтүп, ишке кирген күндөн тартып ата-энемден бир тыйын да албадым. Кайра аларга жардам берүүгө аракеттендим. Ата-энем эмгекчилдикке, тырышчаактыкка , өзүмдүн турмушума тың болууга үйрөтүштү...
- "Байлык - колдун кири" деп кыргыз айткан. Мындан жакшы айтууга мүмкүн эмес. Дегеле кыргыздын философиясы али толук ачып-изилдене элек. Эми гана чети казыла баштады, бирок 1 пайызы десек болот. Анан да кыргыз "Атанын байлыгы балага буйрубайт" деген кеп бар. Материалдык байлыгын айтып жатат да. Анан ушунун фонунда биздин кыргыз саясатчыларынын, чоңдорунун, президенттеринин коррупцияга толук малынып, байлыкты басып чет өлкөгө качып кетип жатканы күлкүнү эле келтирет. Алар жаман оюнда "ушул дүнүйөм небере-чеберелериме чейин жетет, ошолорго чейин камсыз кылып койдум" деп жатышат да. Бирок, мунун баары буйрубайт. Ар түрдүү эл аралык аферисттердин гана жеми болот. Ошол акыркы 20 жылдан берки уурдаган миллиарддарын алар Швейцарияга, Англияга, Ирландияга, оффшордук зоналарга чыгарып кетишпей кыргыз экономикасына инвестициялашканда турмуш шарт оңолмок?
- Мен Түркмөнстанга союз учурунда да барып жүргөм, анан 2007-жылы барып таң калдым. Сапармурад Ниязов мага диктатор катары саясий жагынан жакпайт. Бирок, анын биздин президенттерден бир айырмасы жакты. Ал казынадагы акчаны, элдин байлыгын биздин президенттердей чет өлкөлөргө чыгарып жыйнабай, түркмөн экономикасына инвестициялай бериптир. Союз учурунда салынган аэропортун автовокзалга айлантып, Ашхабадга келишкен заманбап аэропорт салыптыр, тим эле оозуң ачылат. Бүт заманбап аэронавигациялык техникалар менен жабдыптыр. Союздан калган "Ту-154" самолетторун бүт саттырып, жаңы "масловый" "Аэробустарды", "Боингдерди" жайнатып салыптыр. Түркмөн жарандарына өлкөнүн ичинде кайсы гана багыт болбосун авиабилет 1 эле доллар турат экен. Ашхабаддын өзүнө жеткенде андан бетер оозум ачылды. Баягы советтик Ашхабад жок, Дубайга окшошуп калыптыр. Заңгыраган, асман мелжиген имараттар, таза көчөлөр, жаңы архитектуралык стилде салынган кичирайондор... Эми айта берсе сөз бүтпөйт. Ниязов жаман да болсо биздин чиновниктерден, президенттерден бир айырмасы бул элдин байлыгын миллиарддап сыртка чыгарып кетпей, элге калтырыптыр. Ашхабадды көрүп, өзүбүздү ойлоп олтуруп, ыйлагым келди...
- Акчаны көп эле таап келатам. Көп да жоготтум. Дегеле акча кармаганды, сактаганды жакшы билбейм. Дайыма эле жоготуп басып жүрөм. Бала кезден тартып жоготуп, түшүрүп, уурдатып эле келатам... Эң көбү 2008-жылы уурулар сейфим менен кошо 5 жарым миллион сомдон ашык акчамды уурдап кетишти. Уксаңар керек, гезиттер милийсадан угуп жазып чыгышкан. Андан көп жоготуулар да болгон. Бирок, кыргыз "Чыгаша болбосо киреше болбойт" дейт эмеспи. Ошон үчүн мындай жоготууларга философиялык көз менен кароого аракет кылам. Чыгаша болдуңбу, демек жакында бир чоң киреше болот экен деп ичимден кымыңдап калам.
- Саясаттан аздыр-көптүр досторду таптым, бир чоң бизнесимдин бир бөлүгүн жоготтум, саясаттагы кээ бир "динозаврлар" менен тең ата кагыштым. Ошолордун талуу жерине тийип, тим эле жарадар аюудай ызаланттым. Ата-баласы биригип мага чабуул жасашып, канча айласы кетишти. Кайгырганым бул кыргыз элинин ынтымагы жоктугу. Түндүк-түштүккө бөлүнүшкөнү. Өзүнүн турмушта жолу болбогонуна башка региондун өкүлдөрүн күнөөлөгөнү.
- Жолтандабастар жагат. Япондук "Тойота-Лендкрузер", "Лексус", англиялык "Ленд-ровер" жагат. Элдик кол өнөрчүлүктүн буюмдарынан кыя өтпөйм. Кайсы өлкөгө барбайын ошол элдин кол өнөрчүлүгүнөн жасалган буюмдарын ала келип коллекция кылып жүрөм. Ууга көп чыгат деп жүрүшөт. Кээ-кээде достор менен чыгам. Өткөндө бир айтканым бар, мен фотоаңчылыкка өтүп кеткем деп. Фотоаппарат менен Чаткал,Тянь-Шань, Ала-Тоо, Гималай, Альпы тоолорун кыдырып келдим...
кыргыз тилиндеги гезит "Асман пресс"
email • архив • редакция
Бабырбек Жээнбеков, монополияны жөнгө салуу агенттигинин мүдүрү:
"Бааны жөнгө салууга саясий эрк керек"
Муктар Өмүракунов, "Замандаш" партиясынын лидери:
"Революция болуу коркунучу бар"
"Мен бир гана Президентти билем"
Бабырбек Жээнбеков, монополияны жөнгө салуу агенттигинин мүдүрү:
"Бааны жөнгө салууга саясий эрк керек"
Элибиздин мекенчил, ишкер эр азаматтарына Жазгы чакырык!
Чүкө бизнестен көтөрүлгөн Наргозуев
"Асман пресске" 3 жыл!!!
Акыр заман келээрде арбактар сүйлөйт
Куту кутунун ичинде …
"Өзүмдү ырчы деп эсептебейм"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?