hu ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky be ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky bg ky ru ky be ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ba ru mn bg ky ky ky ru ky ru ru ky ru mn ru ru ru ky ru ru ru ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Элзат Саяк кызы, "Нур" либерал-демократиялык партиясынын төрайымы:
бирок, экономикабызга зор пайдасы бар иштер башталат"
- Элзат эже, Кыргызстанда саясий партиялардын оголе көп экени маалым. Эми ошол көп сандаган партиянын арасында сиздердики эмнеси менен өзгөчөлөнүп турат?
- Ушул суроону аябай көп беришет. Биздин башкалардан айырмаланганыбыз, адегенде ошол башкалардан өзгөчөлөнүп турганга аракет кылганыбызда болсо керек. Тактап айта келсек биздин партиянын уставы, түзүмү башкача. "Нур" партиясы бир адамдын, же бир саясий топтун эле кызыкчылыгын коргогон курал болуп калбашы үчүн, биз төмөндөгүдөй эреже киргизгенбиз. Партиянын төрагалык кызматында эч кимдин 2 жылдан ашык убакытка чейин олтурууга акысы жок. Демек биздин партияда бардыгынын укугу тең. Дагы бир өзгөчөлүгүбүз, биздин катарда мурунку бийликтин болобу, азыркы бийликтин болобу саясий жылдыздары жок. Бирок, саясатка көз карашы түз, билимдүү, интеллигент адамдар жетиштүү.
- Бирок, максатыңыздар бийликке жетүү?
- Балким политологдордон деле сурасаң, ушундай жооп бермек болушу керек. Ар бир партиянын максаты бийликке жетүү болуп эсептелет. Бул мыйзам ченемдүү көрүнүш. Ырас, бийликсиз деле калкка кызмат кылууга болот деңизчи, бирок, олуттуу бир өзгөртүү жасоого мүмкүн болбой калат.
- А эгер кудай буйруп бийликке жетип калсаңыздар, элди унутуп калбайбыз деп кепилдик бере аласызбы?
- Мен өзүм учурунда КСДП партиясынын мүчөсү болчумун, студент кезимден аталган партияга күйүп-бышып чуркагам. Нарын облусу боюнча координаторлук кызматты аркаладым. Ошондо "Саяк кызын жолотпогула облуска, КСДПсынын кереги жок" деп чамынып, керсейип жүргөн губернаторлор, акимдер, айыл өкмөттөр, бүгүн КСДПнын ардактуу мүчөлөрү болуп алышкан. Партиянын баягы баштапкы принциби мокоп, лидер менен мүчөлөрдүн ортосунда ажырым кандайча пайда болорун мен ошондо өз көзүм менен көрүп түшүнгөм. Көрсө, атайын бир кошоматчы топ, түрдүү нерсени уюштурат экен да, мунун негизинде, чындап жан дили менен күйгөн карапайымдар четте калып, акчалуулар алдыга жылып, нааразычылык пайда болот экен. Мындайча айтканда, устав иштен чыгып, жеке кызыкчылыктар ойноп кетет экен. Мунун баарын көрүп билген соң, биз өзүбүздүн партияда атайын эрежелерди киргизгенбиз. Маселен, уставдан чыгып каалагандай чалчаңдай берүүгө жол берилбейт. Төрагалык кызматта эч ким эки жылдан ашык отурбайт, принциптерден таймай жок. Мындай чектөөлөр ошол карапайым калк менен байланышта болууга жардам берет. Бизде жөнөкөй мүчө менен лидердин пикири бирдей эле деңгээлде каралат.
- Түшүнүктүү. Ал эми учурда кандай иштер менен алексиздер?
- Жакында эле, экологияны коргоо боюнча атайын уюмга кат жөнөтүп, алардын оң жообу келген соң жаңы иштерди баштадык. Ага ылайык буюрса Түштүк Корея биздин экологиябызга жакшы таасир берүүчү иштерди алып барганы турат. Кыскача айтканда, экологияга зыяны жок, бирок экономикабызга зор пайдасы бар иштер башталат, буюрса. Мындан тышкары аталган өлкөнүн бийлик өкүлдөрү менен, атайын ишкерлер үчүн инвестициялык фонд түзүү тууралуу сүйлөшүүлөр да болгону жатат. Жана да түрдүү долбоорлорду ишке киргизебиз деп турабыз.
- Анда ишиңиздерге ийгилик каалап өтөйүн. Маегиңизге чоң рахмат!
Кызыл кулак өкмөт, кызарган дыйкан-фермерлер
Эшикте кыш. Бирок, эски саясатчы, эртеги теңирчи, эмдиги элдик астролог Дастан Сарыгулов быйыл жаз эрте келээрин айтып жатат. Башка жагынан болбосо да аба ырайына келгенде агабыздын айтканы айтканындай чыкканына күбө болуп жүрөбүз. Демек, жаздын камын кышта көргөнүбүз оң. Ара-чолодо жаңы өкмөт да чырылдап жаткандай түр көрсөтүүдө. Бирок, кечикти.
Кыргызстанда бир гана буудайды алсак жыл сайын 500 миң га жерге чейин айдалса, анын күздүгү кеминде 250 гектарды түзүшү керек эле. (Ушу көрсөткүчкө соңку жылдары дегеле жетишпей келебиз). Былтыркы күздөгү саясый салгылашуулардан колу бошобогон өкмөт күздүккө өлчөнгөн жер аянтынын болгону 65 миң гектарын гана айдатканга үлгүрдү. Агрономдордун тили менен айтканда күздүк айдалган буудайдын түшүмдүүлүгү 35 пайызга чейин жогору болот. Демек, бул деген быйылкы жылы буудайдын түшүмү ошончолук пайызга кыскарды деген сөз. Вице-премьер-министр Аалы Карашев мунун себебин аба-ырайына шылтап кутулууда. Ал эми "Ата-Журт" фракциясынын лидери Камчыбек Ташиев күздүктүн 65 миң гектарын "бажарып" жиберишкендиктерине ишенбегендигин билдирип, айыл чарба министри Сапарбек Тынаевдин "тымтыракайын" чыгарып турган кербези. " Ош аэропортунун тегеринде бир дагы гектар айдалган жок. Жалал-Абад боюнча 1 пайыз гана күздүк жер айдалды" деди. Министр С.Тынаев облустар боюнча алганда Жалал-Абадда 2,7 миң, Ысык-Көлдө 10,9 миң, Ошто 8,9 миң, Чүйдө 39,7 миң га күздүк айдалганын айтып, оозун аарчынып турат.
Айтор, министри болобу, депутаты болобу кимисинин маалыматы чындык экенин билбейсиң. Биздин шорубуз ушунда. Качан да болсо так маалыматка таяна албайсың. Ара чолодо өкмөт быйылкы жылга айыл чарбасына 7 пайыздык үстөгү менен 1 млрд сом кредит берээрин айтып дыйкан-фермерлерди сүйүнтүүдө. Былтыр деле 9 пайыз үстөгү менен 1 млрд. сом бөлдүк дешкен. Ушул эле Ө,Бабанов "ушундай кылмай болдук" деп басма сөз, теледен түшпөй жүрчү. Анан эмне болду? Аягында айтылган миллиарддын 560 млн.ну гана элге жетип отурат. 440 млн.сому жок. Дегеле бөлүнгөнбү, бөлүнсө кайда? Азыр эч кимиси так жооп бере албайт.
Белгилүү болгондой ошол 560 млн.сомго да жеткени жетти, жетпегени калды. Коррупция колдуу болуп кетти. "Айыл банк" "РСК" банктары көбүнчө мурдатан иштешип келаткан клиенттерине басым жасады. Ар кимди эле короосуна жолоткон жок. Бул жолу андай болуп кетпейт деп кепилдик берген эч ким жок. Камчыбек Ташиев дыйканчылыкка бөлүнө турган 500 млн.ду жалпы жарандарга бөлө келсек 2500 киши, же ар бир облустан 250 гана дыйкан алып калат экен деп жатат. Бул жерде депутатка кошулбай коюуга болбойт. Ушундай көрүнүш менен айыл чарбасын көтөрүүгө болобу?
Былтыркы кредит негизинен дыйканчылыкка багытталып, мал чарбачылыгын кашайып унутуп коюшкан. Быйыл дыйканчылыкка 500 млн, мал чарбасына 500 млн. теңме-тең бөлүнөт деп жатышат. Жакшы жери малчылык менен алектенгендерге 2 жылдык мөөнөт менен беребиз дешүүдө. Ал эми дыйкандар түшүмүн алаары менен эсептешүүгө милдеттүү же бир жылдын аралыгында. Ушу жерден айыл чарбасы дотациялуу, бир жылы кийинкисине окшобогон аба ырайына да байланыштуу тармак экенин эске алсак эмне үчүн дыйкандардын мантыгып кетиши үчүн 2-3 жылга берүүгө болбосун. Анын баары салынуу кашык. Быйыл болбосо эмдиги жылы кайтарылат. Ар ким эле кредит алып коюп тынч уктай албайт. Мүмкүн болушунча кутулганча шашат.
Дагы айтпай кетүүгө болбой турган нерсе бизде айыл чарба товар өндүрүүчүлөрүн камсыздандыруу иштери, дегеле жарандардын камсыздандыруу маданиятына көнүкпөгөндүгү болууда. Мына былтыркы жылы түштүктүн бир топ жерлеринде пахтаны кар басып калып дыйкандар күйүп кетти. Жай бою тер төккөн мээнети акталбай калды. Мамлекет карды биз жаадырдыкпы деп карап турду. Эми ошол дыйкандарды быйыл бакан алып кубалап да пахта айдата албайсың. Ооздору күйүп калган немелер өсүмдүктүн башка түрүнө өтүүгө аргасыз. Эгерде айыл чарбасында камсыздандыруу механизми иштегенде дыйкан, фермерлер тоону томкоруп, ойду омкоргонго даяр турушат. Айыл кредитин берүү жолдорун, камсыздандыруу саясатын ийне-жибине чейин иштеп чыкмайын азыркы өкмөт деле майнап чыгара албайт.
Жазгы айдап-себүү өнөктүгүн өткөрүүдө өкмөттүн дагы бир аксап турган жери-бул дыйкандарды толук үрөн менен камсыз кыла албагандыгы. Министр С.Тынаев 2360 т. арпанын, 355 т. кызылчанын, 2600 т. пахтанын үрөнү, 200 миң т. жер семирткич (азот,фосфор) жетишпей тургандыгын айтып көз жаш кылууда. Ачык айтканына ырахмат. Бу, киши жаңы келип отурат. Бирок, өкмөт былтыркы жылы элге бербей койгон кредиттин 440 млн.сомуна (эгер бар болсо) ушул жагындагы кем-карчты толуктап койсо болоор беле?! Соп-сонун эле болмок.
Айтмакчы үрөн демекчи. Кезегинде Кыргызстанда 50 гана мамлекеттик үрөн чарбасы болуп, Орто Азияны кой бүтүндөй КМШ өлкөлөрүн үрөн менен камсыз кылып турчу. Азыр алар 200 майда үрөн чарбачылыктарына бөлүнүп кеткен. Саны бар сапаты жок. Эмнени өндүрүп жатканын өздөрү эле билбесе айыл чарбасына кенедей таасири тийбейт. Айласы кеткен өкмөт эми ар бир облуска бирден мамлекеттик үрөн чарбасын уюштурабыз дегендей кылууда. Анысы качан ишке аша калат айталбайбыз. Ушунун өзү айыл чарба тармагындагы бытыранды майда чарбаларды ирилештирүү, борборлоштурулган техникалык тейлөөлөрдү уюштуруудан башка жол жок экенин көрсөтүп тургансыйт. Учурунда 570 ири чарбаларын (колхоз-совхоз) чилдей таркатып жиберген Кыргызстан үчүн кийин деле бул тармакты, айрыкча техникалык тейлөөсүн ирилештирип кеткенге далай эле жолу шарт түзүлгөн. Андай болбоду. Бакиев учурунда Кытайдан грант катары келген 1000 трактор элге акчага кайра сатылган. Азыркы өкмөт деле ошол жол менен баратат. Мисалга, былтыр эле Кытайдан грантка келген 340 трактордун ар бири элге 17 миң АКШ долларына (800 миң сом) сатылышын келтирсек болот. Бул эмне деген каражат?! Грант деген бекер деген сөз да. Макул сатты дейли. Анда ал акчалар кайда?! Кимден жооп алабыз?! Өкмөт мындай кызыл кулактык кылып, дыйкан-фермерлерди кызартпай эле ал техникалардын эсебинен ар бир районго МТСтерди уюштуруп, акырындап ирилештире берсе, элге техникалык тейлөөлөрдү көрсөтсө утпайт беле. Жазгы, күзгү өнөктүк да өз убагында бүтпөйт беле? Азырынча муну ойлогон жан жок!
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Элзат Саяк кызы, "Нур" либерал-демократиялык партиясынын төрайымы:
бирок, экономикабызга зор пайдасы бар иштер башталат"
Бабырбек Жээнбековдун башындагы сур булут
Азимбек Бекназаров: "Парламент кетсин"
Көрсөм да көргөн жокмун,
билсем да билген жокмун
аппаратымды колго алганым жок"...
Айтпай турган сөз эле...
Үйүбүздө түнкүсүн тынч уктай албайбыз...