bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru tt ru ky ru ru ru ky ru ky ru cv ru ky bg ky ru am ru ru ru ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Назар", 11.08.09 - 4-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз - өзбек мамилесин
Кыргызстандагы президенттик шайлоо бүтүп-бүтпөй жатып эле ЖККУнун Чолпон-Атадагы бейформал саммити буга чейин коомчулукта бир топ түкшүмөлдөрдү жаратып келген маанилүү маселелердин башын ачты. Маселен, "жолугушууда Кыргызстандын түштүгүндө ЖККУнун терроризмге каршы ыкчам аракеттенүүчү биргелешкен аскер күчтөрүн жайгаштыруу талкууланат же талкууланбашы да мүмкүн, себеби жолугушуу расмий эмес" деп сак-сактап турушкан. Анан эле мына сага дегенсип, 5 президенттин оозун ачырышып, "Россиялык батальон жайгашат" деп меморандумга кол коюп салышты.К.Бакиев Кыргызстандын түштүгүндө россиялык база ачуу зарылдыгын, ал тарапта террористтик агымдардын күч ала башташы менен түшүндүрүп, жакында эле эки террористтик топ жок кылынгандыгын жана 18 адамдын терроризмди жайылтууга аракет кылган деген айып менен кармалгандыгын жүйөөгө келтирди.
Бирок, Курманбек Бакиевдин мындай жүйөлүү пикири менен Ислам Каримов анчейин макул эмес.Ал Чолпон-Атада эч нерсе деп үн катпаганы менен, саммиттин эртеси эле Өзбекстандын тышкы иштер министрлиги "Жахон" маалымат агенттиги аркылуу билдирүү таратып, Кыргызстандын түштүгүндө Россиялык контингентти жайгаштыруунун эч кандай зарылдыгын көрбөй жаткандыгын белгиледи. Ал билдирүүдө: "Реализация подобных проектов на достаточно сложной и труднопредсказуемой территории, где непосредственно сходятся границы трех среднеазиатских республик, может дать импульс для усиления процессов по милитаризации и возбуждения различного рода националистических противостояний, а также выступлений радикальных экстремистских сил, могуңих привести к серьезной дестабилизации обстановки в обширном регионе", - деп айтылат.
К.Бакиевдин Фергана аймагында террористтердин ашкере көбөйүп кеткендиги боюнча келтирген жүйөөсүнө Кыргызстандагы айрым адамдардын дагы күмөнү бар. Мындай жүйөөнү ал базаны жайгаштыруу маалында Өзбек тарап менен мамилени курчутуп албас үчүн гана келтирип жатышы ыктымал. Июнь жана июль айларындагы Түштүк аймагында жок кылынды деген террористтик топтор жөнөкөй эле карапайым адамдар болгон деген пикирин айрым изилдөөлөрүнөн кийин укук коргоочу Азиза Абдурасулова "Назар" гезитине берген маегинде билдирген эле.
Өзбекстан тараптын буга чейинки аракеттерин эске ала турган болсок, логикалык жактан алар аталган орус-кыргыз аскерий базасынын ачылышын колдоого гана милдеткер болучу. Атап айтканда, Өзбекстанда болгон түрдүү жардырууларга, атышууларга , ал турсун, террористтердин пайда болуусуна Ташкен Кыргызстан тарапты күнөөлөп, коркунучтуу кылмышкерлердин биздин жерден бара калып жатканын байма-бай билдирип келишкен. Акыркы эле Ханабадда болгон жардырууда да кылмышкерлердин Кыргызстан тараптан келгендигин айтышкан эле. Аталган базанын негизги максаты болсо, Фергана өрөөнүндөгү терроризмдин күчөшүнө бөгөт коюу.
Бирок, Өзбекстан азырынча өз пикиринде бекем туруп, базанын ачылышына караманча каршы болууда. Муну менен Ташкен Борбор Азиядагы кубаттуулугу артып бараткан терроризм менен күрөшүүдө туруктуу саясаты жоктугун жана буга чейин Кыргызстан тарапка коюп келген айыптоолору негизсиз экендигин көрсөтүүдө. Болбосо, диний коркунучтар алгач Өзбекстан үчүн олуттуу проблемаларды жаратып келгени белгилүү. ЖККУнун генералдык катчысы Николай Бардюжа Өзбекстандын каршы пикири эске алынарын кабарлады. Азырынча, аскерий контингенттин орду аныкталбай жаткандыгы да Өзбекстандын каршылыгына байланыштуу болуп, анын жайгашуу орду Ташкендин пикирин эске алуу менен чечилиши мүмкүн. Айрымдар белгилеп жаткандай, Өзбекстандын макулдугун алуу Бишкектин эмес, Москванын "баш оорусу" .Бул боюнча Каримов менен Медведевдин тикелей сүйлөшүүсү болушу ыктымал. Өзбекстандын пикирин эске алабыз деп Москва менен Бишкектин кайра-кайра кайталап жатышкандыгынын дагы бир себеби: Өзбекстан Орто Азиядагы бирден-бир маанилүү өлкө, буга чейинки да Орусиянын көмөгү аркасында Кыргызстан менен Тажикстандагы ГЭСтердин курулуусуна Өзбек тарап өз каршылыгын билдирип, бирок, Кремлдин кийлигишүүсү менен бул маселе оң чечилгендей болгон. Учурда Камбар Ата ГЭСи курулуп жатса, Тажикстандагы Сагтудинский ГЭСи ишке киргизилди.
Ошондон улам кайра-кайра эле И.Каримов өз өлкөсүнүн тышкы саясатына туура келбеген жагдайларга карата "уступкага" бара бериши күмөн. Белгилүү серепчи Аркадий Дубнов "Орусиянын азырынча базага байланышкан эки гана жолу бар: Өзбекстандын пикирин эске алат же базаны ачат" деп так кесе жазып чыкты. И.Каримов орусиялык базанын Кыргызстанга жайгашуусу менен региондогу үстөмдүгүн жоготуп алуудан чоочулап турат дешет байкоочулар.
Бул боюнча саясат тааануучу Карыбек Байбосуновдун "Азаттыкка" маалымдашынча, Өзбекстандын каршы болуп жатышынын себеби андан да терең болушу мүмкүн.
- "Мен азыр мамлекеттик ишмер болбогондон кийин оюмду ачык эле айта алам, бул Өзбекстанда Кыргызстандын жерин басымга алуу, же болбосо баскынчылык менен акырындап жерди ээлөө пландары болгон, демек башка да агрессивдүү айрым программалары болушу мүмкүн. Болбосо, мынчалык катуу чычалабайт эле".
Эгер эле Өзбекстандын чечкиндүү каршылыгына карабастан база ачыла турган болсо, бул Москванын стратегиялык чоң катачылыгы болуп калаары шексиз. Ансыз да, Батыш менен мамиле түзүүгө кызыктар болуп турган Өзбекстан жүзүн ошол жакка буруп кетүү жагдайлары бар. Эсиңиздерде болсо керек, К.Бакиев Москвадан "Ганси" базасынын чыгарыларын маалымдаганда, алгачкылардан болуп Өзбекстан өз өлкөсүндө ал базаны жайгаштырууга жана Афганистандагы НАТОнун жоокерлерине зарыл болгон аскерий эмес жүктөрдү ташууга макул экендиктерин билдирген кайрылуу жасаган. Анын үстүнө, Кыргызстандагы акыркы шайлоолор көрсөткөндөй, Батыш өлкөлөрү саясий кызыкчылыктар үчүн демократиянын садага чабуудан кайра тартпастыгын айгинелеп койду. Буга мисал катары,"Ганси" аба базасын калтыруу үчүн Американын авторитардык режимге "бекем багыт алган" К.Бакиев менен соодалашууга барганын айтсак жетиштүү болоор. Ошондон улам, буга чейин Каримовдук режимди сындап келген Батыш өлкөлөрү аны менен ымаланы жакшыртуу үчүн кандайдыр бир милдеттенмелерди талап этип отурбайт. Бир жагынан, Борбор Азия аймагына демократия курууга болбойт экен деп батыштын көңүлү кайт болуп турган учуру.
Тажикстан болсо, базага байланышкан акыркы пикирин айтууга али шашылган жок. Айрым серепчилердин баамында, Душанбе деле базанын ачылышына макул эмес, бирок, аны ачыкка чыгарууга анчейин эрки жете бербейт. Себеби, Орусиянын ал жакыр өлкөгө жасаган экономикалык көмөгү саясий жактан аларды жетишээрлик жүгөндөп койгон.
Неси болсо да, "Орус менен дос болсоң ай балтаңды ала жүр" деген кыргыз.
Аларга дагы бир база ачып беребиз деп жатып, "бөтөнзордукка" туш болбосок эле болгону.
"Биздин жетекчилер түнкүсүн Өзбекстанга суу сатышат"
Орусиянын базасы Кыргызстанга ачылат экен дегенден бери, кыргыз -өзбек мамилеси кайрадан кызуу талкууга коюлду. Буга Ташкендин базаны жайгаштырууга боллгон каршылыгы да чоң себеп болууда. Ушул жана башка чек ара маселелери боюнча Кадамжай районунун тургуну Абдыманап Турсуматов менен маектештик.
- Баткенге же Ошко орустардын базасын ачуу боюнча аракеттер көрүлүүдө. Ага болсо өзбектер каршы болуп жатышат. Жергиликтүү карапайым калк буга кандай көз карашта?
- Мурдатан орустар менен бирге болуп келгенбиз. Орустардын келгени жакшы. Кыргыздар тарабынан кандайдыр бир каршылыктар болот деп ойлобойм.Анткени, орустар бизге келсе, Өзбекстандын буга чейин кылып келген үстөмдүгү азайышы мүмкүн. Азыр карапайым элде, кайсы бир күнү өзбектер басып кирет деген кооптонуу бар. Ошон үчүн өзбектер каршы болуп жатышат болуу керек.
- Үстөмдүк декмекчи, өзбектер эмнеден улам өтүктөрүн төргө илип жатышат?
- Бул биздин бийликтеги билармандардын алсыздыгынан, кайдыгерлигинен, мекенди сүйбөгөндүгүнөн, ошондой эле мамлекеттин кызыкчылыгын ойлобой, жеке кызыкчылык менен жүгүрүп жүргөдөрүнөн улам болууда. Мисалы, бизге суу жетпей жатса, түн киргенде каналдагы сууну бууп коюшуп, Өзбекстанга сатышат. Өзбектер биздин жергиликтүү жетекчилерибизди оңой эле сатып алышарын айтып мактанып жүрүшөт. Жериликтүү укук коргоо органдары алардын уурулары менен да биригишип алышкан. Мындан үч-төр жыл мурда малымды уурдагандарды кармап алып, сотко берген элем. Биздин укук коргоо органдары аларды актап жиберишти. Кийин ошол уурулар бизди жаманатты кылды деп сотко берсе, мени бир 1.6 айга кесип жиберип жатышпайбы. "Өзбекстанга өткөрүп берип койобуз, алар сени тирүү койбойт" деп коркутушкан эле. Ар жерге арызданып жүрүп араң акталып чыккан болчумун. Мындан алты ай мурда эле Миң-Чынар айылынын тургуну Жуман деген кишинин да 12 уюн өзбектер уурдап кетишкен экен. Бүргөндү айыл өкмөтүнүн милиция башчысы Садыров Жаныкул ошолорду издеп жүрүп, Өзбекстандан авария болуп каза болду. Мындай окуялар абдан эле көп.
Мындан тышкары, мен билгенден Бүргөндүдө 85ке жакын нефть чыккан кудук бар. Бир эле күндө 100 тоннадай нефть алынат. Өзбектер өздөрүнүн айтымында суткасына 150 тоннадай нефть чыгат экен. Ошолорду өзүбүз үчүн пайдаланууга неге болбосун.
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
"Үркүнбү же "Улуу Көтөрүлүшпү?"
"…Узун чөптүн баарысын, оруп келе жатыр ай"
"Улутун сүйбөгөн, улуту үчүн күйбөгөн хан - хан эмес"
Петровкада тартылган видео тасмаларды ким жок кылды?
Көрдүңөрбү, бизге ким келди?
"МУРЗА ГАПАР - КЫРГЫЗДЫН ЧЕХОВУ"
Эр энеден туулуп, эл үчүн өлөт
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?