ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
экономика дүйнөгө эмнелерди берет?
Азыр дүйнөлүк экономиканы миграциялык экономикасыз элестетүү мүмкүн эмес. Калкынын көпчүлүк бөлүгү пенсия жашына жетип жана жакындап калган Англия, Франция, Германия,Нидерланддар, Бельгия сыяктуу Батыш өлкөлөрү экономикаларын минималдүү болсо да өнүктүрүп, ИДПларынын көлөмдөрүнүн төмөндөп кетпөөсүнө жол бербөө үчүн сырттан эмгек ресурстарын импорттогонго кызыкдар. Андай муктаждык Батыштагы өнүккөн гана эмес, дүйнөнүн көпчүлүк аймактарындагы эми өнүгүп жаткан өлкөлөрүндө да жылдан жылга артууда. Анткени,алардын айрымдарында табийгый өсүштүн жоктугунан улам калктын саны жылдан жылга азайып, жумушка жарактууларга караганда пенсияга чыккандардын жана ал чекке жакындагандардын сандары көбөйө баштаса, калгандарында өлгөндөр менен жаңы төрөлгөндөрдүн сандары бирдей болуп, калктын табийгый өсүшү токтоп калган. Жакынкы жылдарда андай өлкөлөрдө да калктын саны азайганга өтө баштайт. Ал эми Азиядагы, Африкадагы, Латын Америкасындагы экономикалык жактан артта калган менен калкы динамикалуу өсүп жаткан өлкөлөрдүн өкмөттөрү жумушка жарактууларды иш менен камсыз кыла алышпай шайлары кетишүүдө. Алар калктын жумушка жарактууларынын бир бөлүгүнүн эмгек мигранттары катарында чет өлкөлөргө чыгып кетүүлөрүнө бардык жагынан кызыкдар. Анткени, жумушсуздардын көбү чет өлкөлөргө чыгып кетишсе, саясый жана социалдык чыңалуу төмөндөйт, сырттан өлкөнүн экономикасына, социалдык чөйрөлөрүнө сала турган турган ири өлчөмдөгү каражаттар келе баштайт. Ага биз өз турмушубузда күбө болуудабыз. Алсак, Тажикстан менен Кыргызстанга акыркы беш-алты жылда эмгек мигранттарынан жыл сайын жылдык бюджеттерине барабар каражаттар келип жатат.
Кеңири масштабда ала турган болсок, азыр дүйнөдөгү жумушка жарактуу калктын 10 пайыздан ашыгы эмгек мигранттары болуп саналат. Алардын жалпы саны 200 миллиондон ашат. Алар 2010-жылдын ичинде өздөрүнүн үй бүлөлөрүнө которуу жолу менен эле 440 миллиард доллар жиберишкен. Байкоочулардын айтымында, азыр Латын Америкасында жана Кариб бассейнинде жашагандардан 50 миллиондон ашык адам жалаң мигранттар жөнөткөн каражаттардын эсебинен күн көрүшсө, мындай көрүнүш Африкада жана Азияда кыйла жогору. Эгерде иштеген ар бир адам орто эсеп менен 3-4 адамды бага тургандыгын эске алсак, эмгек мигранттарынын иштеп тапкандарынын эсебинен жер шарынын 700-800 миллиондой адамы тиричиликтерин өткөрүшүүдө. Мындай көрүнүш жылдан жылга өсүүдө. Алсак, дүйнө жүзүндө акыркы 25 жылдын ичинде эмгек мигранттарынын саны эки эсеге өскөн. Айрым жаңыдан өнүгүп жаткан майда өлкөлөрдө мигранттар иштеп таап жиберип жатышкан каражаттар ИДПнын үчтөн бирине барабар болсо, Түркия, Мексика, Египет, Кытай сыяктуу ири өлкөлөрдүн эмгек мигранттарынын иштеп тапкандары 50 миллиард доллардан кемди түзбөйт. Эгерде эмгек мигранттарынын эркин агымдарына тоскоолдук кылып жаткан барьерлердин бардыгы алынып ташталса, ал жакынкы чейрек кылымдын ичинде дүйнөлүк экономикага жалпы суммасы 39 триллион долларга барабар киреше киргизмек дешет, көз карандысыз эмес эксперттер.
Эмгек мигранттарынын динамикаларынын өсүүсү төмөндөгүлөрдү чечүүгө өбөлгө түзүүдө. Биринчиден, ал элдерди аралаштырып, тилдик жана маданий жактардан жакындаштырып, интеграциялык, ааламдаштыруу процесстерин тездетип, инновациялык көрүнүштөрдү кеңири таркатууга түрткү берүүдө. Экинчиден, дүйнөдөгү калктын сезилерлик бөлүгүн жакырчылыктан жана куугунтуктардан кутултууга өбөлгө болууда.Ошону менен бирге эмгек ресурстарын жөнгө салып, алардын мобилдүүлүктөрүн арттырып, потенциалдарын толугураак пайдаланууга мүмкүнчүлүк түзүп жатат.
Азыр Кыргызстанда орто эсеп менен сезондук өзгөчөлүктөргө ылайык, 500 миңден 1,2 миллионго чейиинки адам дүйнөнүн отуздан ашык өлкөсүндө эмгек мигранттары болуп жүрүшөт. Өткөн жылы алар Республикабызга которуу жолу менен бир эсеп боюнча 1 миллиард доллардай, экинчи эсеп боюнча 1,6 миллиард доллар каражат жиберишти. Каттагандардан берип жибергендерин жана өздөрү ала келгендерин кошкондо 2 миллиард долларга же жылдык бюджетибизге барабар болуп саналат. Эмгек мигранттарыбыз бул жактагы үй бүлөлөрүн багышкандан сырткары сомдун курсун бекемдеп, курулуш жана айыл чарба иштерин, соода сатыкты, кыймылсыз мүлктөр рыногун жандандырууда баа жеткис иштерди аткарып жатышат. Мигранттык экономиканы -өлкөбүздүн негизги легалдык экономикасындай мааниси бар экинчи экономика деп ишенимдүү айтса болот. Эгерде мигранттык экономикага кошо көмүскөдөгү экономика болбогондо республикабыздын эл чарбасы эбак эле комалык абалга тушукмак.
Биздин эмгек мигранттарыбыздын негизги бөлүгү Россияда, 200 миңдейи Казакстанда ал эми бир нече минден бир нече жүзгө чейинкилери дүйнөнүн Түштүк Корея, Түркия, БАЭ, АКШ, Германия сыяктуу өлкөлөрүндө. Булардын ичинен эмгек мигранттарыбызды кабыл алуу боюнча жакынкы 15-20 жылдай убакытта Россиянын негизги өлкө болуп кала берүүсү күтүлүүдө. Өзүнүн демографиялык жана эмгек ресурстары боюнча маселелерин постсоветтик мейкиндиктеги элдердин мигранттарынын эсебинен чечүү боюнча Россиянын өкмөтү активдүү чараларды көрүүдө. Алсак, жакында эле Россиянын өкмөтү коомчулугуна "Миграциялык саясат боюнча жаңы Концепцияны" сунуш кылды. Ал документ негизинен " мигранттардын Россияга туруктуу жашоо үчүн көчүп келүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү, мында орус тили жана маданияты менен тааныштыктары бар постсоветтик мейкиндиктеги элдердин өкүлдөрүнө артыкчылык берүү ачык эле айтылган. Же ачык эле айтканда мурда Союз мезгилинде компартия тарабынан бирдиктүү совет элин түзүү саясаты жүргүзүлсө, Россиянын азыркы жетекчилери башка элдерди ажыдаардай соруп алуу саясатына басым жасашууда.. Ал саясаттын аркасы менен акыркы он жылда чет өлкөлөрдүн 8 миллион адамын өз жарандары кылып алышты. Алардын ичинде 340 миңдей кыргыз да Россиянын жараны болуп кетти. Аталган Концепцияда жакынкы 10-15 жылдын ичинде чет өлкөлөрдүн дагы 10 миллиондой жаранын Россиянын жарандыгына алуу милдет кылынып коюлган.
Украина, Вьетнам, Өзбекстан сыяктуу калктары көп өлкөлөр үчүн 3-4 миллиондон адамдын башка чоң мамлекеттерге жутулуп кеткендиги сезилбесе деле керек.Бирок, биздей чакан өлкөлөр үчүн жыл сайын 100 миңдей алдуу- күчтүү адамды башка өлкөгө өткөрүп берип туруу деле чоң жоготуулардан болуп саналат, ал элдин, мамлекеттин келечегине терс таасирин тийгизбей койбойт. Баарынан кейиштүүсү, алардын басымдуу көпчүлүгү кыргыздар болушууда. Мигранттык экономиканын мындан башка да тескей жактары аз эмес, толгон -токой кыйынчылыктарды айтпаганда да мандикерлерибиздин балдары эне тилдин жана маданияттын кыртышынан алыс өсүп калышууда. Алардын бир бөлүгү кыргыз этносу үчүн биротоло жоготулду десек болот. Бирок, элибиздин четинен эл жуткучтарга жутулуп кетип жаткандыгы кабырганы көбүрөөк кайыштырып, көбүрөөк ойлондурбай койбойт. Биздин оюбузча, А.Солженицынга окшоп эл сактоо маселесин көтөрүп чыкканга убакыт жетти.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?