krc ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ru ky ky ky ky ky tg ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Жайыт мыйзамы жемишин берүүдө
Жайыт мыйзамынын иштешинде кыйынчылыкты көп учурда жайыт пайдалануучулардын мыйзамды толук билбегендиги түзөт. Айыл жеринде тың чыккан, өз айылына тиешелүү жайыттарды жакшы билген адамдардан жайыт комитетинин төрагаларын шайлоого умтулушат. Баягы кыргыз элинде айтылып жүргөндөй "чымчыкты сойсо дагы касапчы сойсун",-демекчи жайыт пайдалануучулар менен тыгыз иштешүү үчүн жайыттын жайын жакшы билген инсан гана айылдыктардын көйгөйлөрүн жакындан чечүүгө кирише алмак.
Ысык-Көл облусундагы жайыт департаментинин адиси Нурлан Токтобеков дагы өз ишине чын дилин арнап, иш алпарган инсан. Нурландын ишке жөндөмдүүлүгүнөн улам Ысык-Көл өрөөнүндөгү бардык айылдардагы жайыт комитеттери өз иштерине көңүл буруп, кыйынчылыктарга кайыл боло иштеп жатышат. Элдин суроо талабы жайыттарды туура пайдаланууда жайлоолорго жетчү жолдордун оң болушу , мал сугаруучу жайлардын курулушу, көпүрөлөр оңдолуп жаңыртылышы болду. Нурлан жергиликтүү жайыт комитет төрагаларына жайыт акысын жыйнап, айлык маянаны түгөлдөө эмес, жайыт пайдалануучулардын талабын канааттандыруу башкы максат экендигин түшүндүрө алды. Арадан жылдардын өтүшү менен Ысык-Көл облусунда 56 көпүрө,470 чакырым жайлоого барчу жол оңдолду.Ошондой эл жайыт пайдалануучулар менен токойчулардын ортосунда тез-тез жүз берүүчү келишпестиктердин түйүнүн чечүүдө дагы өзүнүн билим тажрыйбасынын жетиштүү экендигин көрсөтө алды. Токойчулардын жергиликтүү жайыт пайдалануучулар менен биргелешип кыйынчылыктарды четке кагуусуна жетишип келет. Ишти жакшы уюштуруунун натыйжасында үстүбүздөгү жылы көптөгөн жайыт комитетинин мүчөлөрү малчы- фермерлерди алыскы жайлоолорго көчүрүүгө жетишти. Жайыттардын такырап, деградацияга учурашына жол бербөөнүн бирден-бир жолу малды которуштуруп жаюу болуп турат. Малчылар ар кандай социалдык көйгөйлөрдөн улам жакынкы жайыттарды пайдаланып, айран-сүтүн, кымыз- майын сатууга басым жасашкандыктан, алыскы жайлоолор ээн калып кетчү. Эми малчылар алыскы жайлоолорго барууга кызыгып, малды семиртүүдө жайлоонун ролу чоң экендигин эске алып олтурушат.
Эң башкысы жайыт пайдалануучулар жайыт акысы талаага кетпестен өздөрүнүн кызыкчылыгына керектелерин туура кабыл алгандыгы болуп турат.
Таштанбек Акматов так жүрөт
Жайыт комитетинин алдына койгон максаты малды толук санактан өткөрүп, жайыт акысын чогултуу гана эмес. Малчы -фермерлер менен тыгыз иштешип, алардын жайыттар боюнча жаралган көйгөйлүү маселелерин жеринен чечүүгө аракеттенүү. Бул багытта Ысык- Көл облусунун Тоң районунун Улахол айыл округунун жайыт комитетинин төрагасы Абай Ашымбеков алгылыктуу аракеттенүүдө.
2009-жылы түзүлгөн жайыт комитетине Улахол айыл аймагына тиешелүү беш айылдын жайыт пайдалануучулары мүчө болушат Жайыт акысын чогултуу өткөн жылы 67пайызга аткарылган болсо, быйыл малчылар андан көп төгүп берүүнү белгилешкен. Түшкөн каражатты туура пайдалангандыктан, малчылар жайыт акысынын талаага кетпесине бек ишенип калышты. Жайыт акысын төлөөдө аксакал чабан Социалисттик Эмгектин Баатыры Таштанбек Акматов эң жакшы үлгү көрсөтүп келет. Жаз алды менен жайыт акысын өзү алып келип төлөп, жайыт комитетине жакындан жардам көрсөтүүгө даяр экендигин билдирип турат. Малчылардын жайыттарды туура пайдаланып,өз убагында көчүп- конушуна төраганын кошкон салымы зор. Малчы -фермерлердин ишенимин актап, жайыттардын инфраструктурасын жакшыртуу менен малды сугаруу үчүн атайын жайларды курууга, жайлоолорго жетүүчү жолдорду оңдоого аябай көңүл бурулду,-дейт Абай Ашымбеков.
Жайыты аз болсо да,
Алыскы Лейлек районунун Бешкент айыл аймагында жайыт пайдалануучулар жайыт комитетинин жетекчилигине Тухтасинова Шохистаны шайлап алышты. Жаштайынан эмгекти сүйгөн Шохиста элдин ишенимин актоого бүткүл күч-аракетин жумшап келет. Алгач жайыт пайдалануучулар менен иштеше албайт, аялзаты чыдамак беле деген сөздөр болгон. Шохиста бардык кыйынчылыктарды жеңип, алгачкы эле жылы малчы-фермерлер менен тил табыша алды. Жайыттарды үнөмдүү пайдаланып, анын келечегине кам көрүү малчылардын өз кызыкчылыгы экендигине ынандыргандыктан фермерлер Шохистага урмат менен мамиле жасай башташты.Кабыл алынган бюджетине жетпегени менен жайыттардын инфраструктурасын жакшыртууга 117миң сом жумшай алды. Натыйжада жайлоолорго баруучу жолдун 15 чакырымы оңдолуп, мал сугарууга арналган 1 суу топтоочу жайды калыбына келтире алды. Биздин аймакта жайыттар аз, жерибиз тардык кылат, мал көп болгондуктан малчыларыбыз ар бир укум жерди ырааттуу пайдаланууга аракеттенишет,-дейт өз сөзүндө жайыт комитетинин төрайымы. Биздин ишти алдыга жылдыруубузга жайыт департаментинин демилгеси менен уюштурулган визит-турдун көмөгү чоң болду.Республикабыздын түндүк аймагындагы малчылардын шарты бизге караганда бир топ жакшы, жайыт жерлери кенен, канча мал болсо дагы батчудай.Ошондон уламбы ал жакта жайыт акысын убагында берүүгө көп маани беришпейт экен. Жайыт комитеттери жайыт акысынан каражат топтой албаса жайыт жерлердеги көйгөйлөрдү чечүүдө да чабалдык кылат. Жайыт комитеттери элдеги малдын санагын так жүргүзүгө дагы чоң салым кошот. Мал санагы так болгондо гана жайыттарды туура пайдалануунун планын иштеп чыгууга болот. Малды которуштуруп жайганга дагы шарт түзүлөт. Муну көпчүлүк малчылар түшүнгүсү келбей эле малдын санын азайтып айткылары келе берет. Ошентсе да жайыттарды туура пайдаланып,келечекке жайыттарыбызды жабырткатпай жеткирүү биздин милдет,- дегенди кошумчалады.
Табияттын мыйзамы татаал эмеспи, Баткен облусундагы Кыштут айылын кышкысын үч ай күн тийбейт, жайкысын үч ай ай нурун төккөнү менен өзү көрүнбөйт дешет. Көпчүлүгү мал чарбасы менен алектенип, жайыт пайдалануунун сырын терең өздөштүргөндөр. Жайыт жерлери дагы башка айылдарга салыштырмалуу аздык кылат. 9355 га жайыт жери бар, бир кызыгы жайыт жерлерге тоолор, тактап айтканда мал чыга албаган аска-зоолор да кирип калган. Мыйзамда мындай жерлер үчүн жер салыгын алып салса бизге жеңил болмок. Айыл округтун аймагындагы тоо-таштын баары жайытка кирип калган, аны убагында эч ким элес албай жүрө беришкени менен салыкчылар жер салыгын чогултканга келгенде олчойгон сумма чыга келет. Чындыгында адам буту баса албаган же мал жаюуга болбой турган жерлер жайыт жерлердин эсебине кирип, жайыттын көлөмүн көбөйтүп жибергендиги бизге көйгөй жаратат. Ушул маселелерди салыкчылар менен ийири отуруп -түз кеңешип дегендей чечип алдык.Жайыт акысын малчылар убагында берүүгө аракеттенет.
Андыктан биздин милдетибиз аларга жайытка бараар жолдорду убагында оңдотуп , бузулган көпүрөлөрүн оңдоп -жөндөп берүү,-дейт Кыштут айыл аймагынын жайыт комитетинин төрагасы Халил Жусубалиев.
Кыштут айылындагы малчылардын ой пикирлерин угуп, алар менен кеңешип иштөө жайыттарга барчу жолдорду оңдоодо жардамдаш болот. Ушул жылы жайлоолорго баруучу жолдун 5 чакырымын оңдоп, малдын өткөнүнө ыңгайлуу 1 көпүрө салышты.Мал сугарууга ылайыктап 2 суу топтоочу жайларды даярдашты.Натыйжада көптөн бери малчылар жете албаган жайлоолоруна барып мал семиртип келүүгө шарт түзүлдү.
Ак кар, көк муз каптаган тоолордун арасын мекендеген малчыларга кышында оорчулук жаралат. Тоо арасындагы жолдор оң болбосо,малдын суу ичер жайы камдалбаса чоң түйшүк. Ит- куштун кол салышы да өзгөчө кышында күчөп чыгат эмеспи. Боор этиндей бапестеп караган ар бир малы фермер үчүн кымбат турат. Жайыт акысын сураганда алар жайыттарга барууга эмне жасап койдуңар?- деген суроону бериши мыйзам ченемдүү туюлат. Жайыт пайдалануучулардын жер-жерлерде түзүлгөн жайыт комитеттеринин аткараар иши салмактуу. Ат-Башы районунун Кара-Суу айыл округунун жайыт комитетинин төрагасы Таштанбек Абышов жайыт мыйзамы ишке киргенден бери, билек түрүнө иштеп жүрөт. Кесиби мал догдур болгондуктан малчылардын эле эмес, малдын дагы кыймыл аракетин баамдап -байкап турат.
Биздин жайыттардын 42200 гектары пайдаланылбайт. Өткөн 2011-жылы бул жерге дагы жер салыгын төлөп бергенбиз. Бул жылы жер салыгын райондук салыкчылар менен сүйлөшүп, төлөбөй турган болуп чыктык. Биздин жайыттарыбыз тоолордун арасында, Кара-Теректеги кыянын жолуна кум -шагыл төшөп тегиздеп чыктык. 60 чакырым жол оңдолду. Таш -Рабаттагы Жибек-Жолдон бери жагынан он үч чакырымын оңдоп-жөндөөгө 15 миң сом жумшадык. Эки көпүрөнү оңдоп, андан тышкары алдына чоң бетон түтүк коюп, чакан көпүрө салдык. Жантели кыясындагы жолго кум-шагыл төшөтүп, бир топ жерин оңдоп койдук.Биздин ички жайыттарга баруучу жолдорубуз дагы союз тарагандан бери каралбай калгандыктан, малчыларга кыштоолордо отурукташуусу кыйынчылык жаратат. "Обонун бели" деген жерде кыштоого кетчү жолду оңдоп жатып, техниканын жоктугунан токтоп калдык. Эскилиги жеткен сүргүчү бар трактор ошол жерде калды. Ички жайыттарга барчу жолдорду оңдоп -түздөөдө техникаларга зар болуп турабыз. Күйүүчү -майлоочу майларды дагы алып даярдап койгонбуз. Техника деген көздөн учат,-деп биз менен болгон чакан маегинде Таштан мырза кейип олтурду.Жайыт комитетине түшкөн каражаттан келечекте техникаларды алсак деген асыл тилектерин да жашырган жок.
кыргыз тилиндеги гезит "Айыл деми"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?