ky ky el ru ru cs ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru be ky ky ky ru ky mn ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
"Аалам", 21.03.08 - 2-бет: Оо, анда кєктєм эле, кєктєм эле...•
Оо, анда көктөм эле, көктөм эле...
24-март 2005-жыл. 24-март - 2008-жыл
Кыргыз Республикасынын Президентинин милдетин аткаруучу Курманбек Бакиевдин улуттук телекөрсөтүү жана радио аркылуу 2005-жылдын 30-апрелиндеги кайрылуусу кокусунан колубузга тийип калды, "Ааламдын" ошол сандарын барактап отуруп. Албетте, жакшы тилектер. Бирок, ошолордун канчасы аткарылды? Анан аргасыздан суроолор пайда болду.
К.Бакиев: - Сөз башында айтаарым - бизге күчтүү демократиялык мамлекет жана күчтүү, жоопкерчиликтүү жарандык коом керек.
Аалам - Канчалык макул болгубуз келсе дагы, ошондогу улуу тилектин улагадан чыгалбай, улутунуп турганына өкүнөбүз.
К.Бакиев: - Мамлекеттик саясатты аныктоодо жана анын ишке ашырылышын көзөмөлдөөдө жарандык коом, айрыкча саясый партиялар аткаруучу маанилүү ролду Конституциялык жактан бекемдөө зарыл. Мында саясый партиялардын бутуна турушуна, шайлоонун жаңы системасына жана коомдогу жаңы ролуна даярданууга мүмкүндүк бериш керек.
Аалам: - Ошол Конституция кантип бекемделгенин, бир жылдын ичинде Баш мыйзам үч жолу алмашып, аныбыз эл оозунда Конституция эмей эле "Ханституция" болуп калганын Сиз сезген жоксузбу? Ал эми саясый партиялар бутуна турбай эле, эл өзү каалап добуш берген партиялар кандай ыпластык менен чабылганын, тескерисинче бийликтин түрткүгү менен бир күндө түзүлгөн партия, бир айдын ичинде Парламенттен көпчүлүк орун алып отуруп калганын, айрым партиялар болбогон шылтоо менен шайлоодон четтетилгенин өткөн жылдын 16-декабрындагы шайлоо көрсөттү го.
Шаар эмес, өлкө караңгы да калабы?
Биздин өлкө Орто Азиядагы сууга бай өлкө. Энергетиканын мекени десек болот. Бирок, ошол өлкө азыр чырак менен отуруп калуу коркунучунда.
Себеби, азыр Токтогул ГЭСинде суунун көлөмү өтө коркунучтуу чекке жетти. Ансыз деле жарык өчүп, жүдөп жаттык элек го. Апрель айында электр жарыгына мындан да зар болобуз. Ал эми айылдарда саат эмес, суткелеп өчө баштады, эмитен эле. Мунун бир себеби катары, электр энергиясы чет өлкөлүктөргө нормадан көп экспорттолуп кеткен дешет, айрым адистер. Анан кантип өнүгүп баратабыз дейбиз, ыя...
P.S. Баса айтмакчы, урматтуу окурман ушул сан мен чыгарган акыркы сан болду. Өлгөн гезитти жаманбы жакшыбы 3 айдын ичинде бутка тургуздук деп ойлойм. Коллективге болсо каалаганым ийгилик, сиздерге дагы. Аман бололу. Ал эми не себептен "кеткеним" тууралуу убагында ММК лар аркылуу кабардар кылам.
Бегиш Ааматов, легендарлуу парламенттин депутаты:
"24-март Тоо ураган күн"
Бегиш Ааматов, легендарлуу парламенттин депутаты. 1993-жылкы Конституцияны кайырбасак, оңолбойбуз деп Акаевдин да, Бакиевдин учурунда да айткандан тажабады, азыр да айтып келет. Түтөп айтат, жарыктык. Же аны үстүнкү "ум, честь, совесттер" укпайт. Бегиш аке да айтканынан кайтпайт. Анан калса 1993-жылкы Конститутция чындап эле элге жакын баш мыйзам эле.
Кечээ, "Достук" мейманканасынын оозунан күтүүсүз жолугуп, "24-март" майрамы менен куттуктасам, Токто, үкөм деп туруп, моминтип жооп берсе болобу:
- 24-мартта Кыргыз элинин биринчи президенти Аскар Акаев элин таштап, жерин таштап, Конституциянын гаранты экенин унутуп, антын бузуп качып кеткен күн. Бул күн кыргыздын тоосу ураган, туусу кулаган күн, ханы качып кетип, бүткүл кыргыз эли дүйнө жүзүнүн алдында уят болгон күн, эл караган бетибиз жер караган күн. Анан кайдагы майрам.
Боло берет турмушта, Особенно кыргызда…
Мародерлор майрамдаган күн эле
"Революция" деген латын сөзүнүн түпкү мааниси "төңкөрүш" деген кыргызга төп келген маанини билдирет.
Кыргыз эли биз билген тарыхында ушуну менен экинчи ирет төңкөрүштү башынан өткөздү.
Биринчисинде - 1917-жылы төңкөрүш кыргыз элинин бүтүндөй тарых-тагдырын жакшылыкка карай өзгөрткөн абалды алып келсе, 2005-жылдагы төңкөрүш конституциялык жол менен эмес, бир эле аялдын ач көз, арамза ою менен башкарылып келген өлкөнү дагы бир үй-бүлө башкарып калган абалга такады да, кечээ жакында а күндү майрам кылып таштады. Майрам болбосоң кое кал! Башкасын билбейм, ошол күн морадерлордун майрамы болгон. Бакиев - Мадумаров парламенти ошону эске албай койду окшоду. Ошондо 31-август бул майрамга аке болобу же үкө болобу?
1917-жылдагы ондогон жылдар бою даярдалган социалисттик революцияга кыргыз эли түздөн-түз катышкан жок, түшүнүгү да жок болчу. Эски бийликтин колониясы катары Жаңы бийликке баш ийип отуруп берди. Караңгы, алсыз элде андан башка план болушу мүмкүн эмес эле. Жылдар өттү. Мурун, көп кылым мурун кыйын Эл болуп, кийин, дагы көп кылым кыйындыгы калып, караңгы Эл аталып келген кыргыз эли социалисттик революциядан кийин илим-билимге эгедер болуп, көз ачыла баштады.
Коммунисттик партия менен орус шовинизми кыргызымды ныгыра басканы менен белгилүү чекке чейин эркиндик, демократия элементтери бар эле да. Ошондон улам цивилдүү элдин катарына кошулуп атпайбы, маселен, Афганистандын кебетесин кийбей…
Ошентип, кыргыз эли өзү революция жасабаса да Монголия, Кытай, Кубадагы революцияларга күбө болду, спартакчылардын, Париж Коммунасынын, Степан Разин менен Емельян Пугачевдун көтөрүлүштөрүнүн тарыхын окуп үйрөндү, Сальвадор, Никарагуа, Панама, Ангола, Тайланд, Чили, Ливия, Камбоджа, Пакистан, Аргентина, Афганистан… сыяктуу ондогон өлкөлөрдөгү ыңкылап, төңкөрүш, көңтөрүштөр жөнүндө кеңири маалымат алып турду.
Бирок, кыргыз короосунда революцияны кантип ишке ашырат жөнүндө ныпым түшүнүгү жок болчу, түшкө кирбес иш эле да.
Анан кылымдарга кыймылдабай өмүр өтөчүдөй көрүнгөн СССРиң ыдырап берди эле, он беш "биртууган" деген республикалар анча деле биртууган эмес экен, өз-өзүнчө кетишти… Ушул туштан кыскарта чапсак, Кыргыз Республикасы деген өз герби, желеги, гимни, президенти бар эркин мамлекет пайда болду да, кыргызың чабандес болуп, эркиндигиң азоо күлүк болуп, ана эмесе, жөнөп берди эркиндик жолунда, тарых жолунда….
Монопартиянын идеологиясы менен, тоталитардык режимдин заң-закүнү кан-жанына сиңип калган эл эркиндиктин, демократиянын оптималдуу эрежелерин таба албай, табуу колунан келбей билген намазын окуп турду.
…Чыгаан окумуштуу, куулук-шумдугу жок, ыйманы таза, айкөл, маңдайы жарык сыяктуу эң сонун сыпаттамаларынан элүүдөй бар Аскар Акаев президенттигин дурус эле баштагандай болгон, элдин дээрлик көбү ага ишеним артып турган.
Анан күндөрдүн бир күнүндө баягы айкөл, акылман Акаевдин ордуна ачкөз, куу, популист, жердешчил, өзүмчүл… Акаев пайда болду. Бийлик менен байлык адамды тез эле убакытта өзгөртүп, аңтарып таштайт экен.
Ооба, баарын кылган аялы, "Кыргыз Туусу" коюп берген аты - Канайым, кылды деген сөз кетти. Катынына бүтүндөй мамлекеттин ишин тескери "кылдырып" койгон эркек не эркек өзү?! Азыр аялынын таман алдында өмүр өтөгөн эркектердин көбөйгөнүн эске алсак, Акаевдин күнөөсү азая да түшөт…
Ошентип, бул аял - Майрам Акаева ашкере ачкөз чыкты. Анын ачкөздүгү кенедейинен калыптанган тура, жетишпеген бүлөдө өсүп. Ою эмнени эңсесе ошонун баарын өзүнүкү кылып, дале көзү тойбой чапчып турду. Көроокаттан көмүлгөнчө алаберсе мейли эле, аз өтпөй бийликти да колго алыбатпайбы. Эми мамлекеттик маанидеги гана эмес, райондук масштабдагы иштерге киришип, бар маселени жеке башы менен, катын башы менен чечип турду. А турсун милийсаларга "полковник" наамы да М.Акаеванын көңүлү менен берилип жатты. Азыр ошол жол менен наам алган полковниктер уялбай-этпей эле "жигит" болуп басып жүрүшөт.