ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky uz ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru en ky ky ky ky ky ky ky ky tt es ky ky ky kk ky ru en kk ky hbs_cyr ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru en ky ky ru ru ru ky ru ky ru ru ky bg ru ky ru ky ru uk ky ru ky ky ru ky ru mk fr ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Айбат", 08.03.11 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
ГИППОКРАТТЫН АНТЫ ЖЕ КОЧКОРДОГУ АК ХАЛАТЧАНДАР МАСЕЛЕСИ
QUE FAIR же мөөнөтү өткөн дарыларды
XIX кылымдын биринчи жарымында Франциянын кичинекей аймагында дарыгерлерге байланышкан чоң маселе келип чыгат. Дарыгерлерге жаза берели десе, алардан башка дарыгер жок. Жөн коелу десе дарыгерлер уулуу чөп дарыларын колдонушуп адам өмүрүнө коркунуч келтирип жатышкан болот. Ошондо аргасыздан "Que fair?" (Эмне кылуу керек?) деген мамиле келип чыккан. Белгилүү хирург Эдмонд Беркли : "Пациенттерге мөөнөтү өткөн дарыларды тараткан дарыгерди ден - соолук сакчысы эмес каракчысы деп жүз пайыз кепилдик менен айта алам. Ал дарыгердин ак халат жамынууга акысы жок", - деп кескин сындаган.
Бүгүн Кочкор районундагы саламаттыкты сактоо тармагында дагы дарыга байланышкан көйгөйлүү маселелер арбын. Бир кезде Гиппократтын антын беришкен ак халатчандар адам өмүрүнөн акчаны жогору коюшуп, ден - соолук сакчысы болгондун ордуна ден - соолук каракчыларына айланып баратышкансыйт. XXI кылымда жашап жатып карайлаган элет адамынын ден - соолугуна зыян келтире турчу мөөнөтү өткөн дарыларды колдонуу айылдык ФАПтардын көнүмүш адатына айланып калгансыйт. Медицинадан кабары жок карапайым элдин караңгылыгынан пайдаланышкан ак халатчандар мөөнөтү өткөн дарылар менен сыркоолорду эмдеп жатышканы кандай коркунучтуу?
Өткөн жылдын акыркы кварталында Кочкор райондук мамлекеттик администрациясынын коллегиясында дал ушул маселе катуу талаштарды жаратканына күбө болгон элек. Коллегиянын алдында атайын текшерүү менен барышкан адистер райондун аймагында мөөнөтү өтүп кеткен дарылардын байма - бай колдонулуп жатканын таап чыгышкан.
1. ФАП "Көк - Жар" - Фурацемид, Эуфилин дарылары
2. ФАП "Кара - Күңгөй" - Регидрон, физраствор, фурацемид дарылары
3. ФАП "Ак - Жар" - Сальбутомол дарысы
4. ФАП "Молдо - Кылыч" - Адреналин, альбуцид дарылары
МЕMENTO MORI же эмне үчүн
Латын врачтары кол алдына ооруп кыйналып келген балдарды дарылап жатканда "Мemento mori" деген сөздү көп колдонушкан. Кыргыз тилинде "Өлүм күнүңдү унутпа" деген маанини берип турат. Бул сөздүн эмне себептен көп айтылганына үңүлүп көрсөк, бул алардын жоопкерчилигин күчөткөн экен. Бул сөздү колдонуу менен "Сенин башыңа дагы бир күнү өлүм келет. Ошол кыйналып жаткан көз ирмемдериңде сенин колуңдан үмүт издеп келип көпөлөк өмүрү менен кош айтышкан наристелердин, жаш балдардын, кырчындай өспүрүмдөрдүн каардуу карап тургандарын каалайсыңбы?", - деп бири - бирин жооптуу болууга чакырышкан экен.
Тилекке каршы бүгүнкү күндө Кочкор районунун аймагында балдардын өлүмү жыл санап көбөйүп барат. Өткөн жылдарга салыштырмалуу райондун аймагындагы жаш наристелердин жана балдардын өлүмү көбөйүп бара жатат. Өзүбүз манжа менен санала тургандай аз сандагы улут болсок, эмне үчүн келечектин муундары болгон бөбөктөрүбүздүн алтындай өмүрүн коргоо мүмкүнчүлүгүнөн ажырадык?
Кочкор районунун борборлоштурулган ооруканасынын жана үй-бүлөлүк дарыгерлер борборунун 0- 14 жаштагы балдардын өлүм көрсөткүчү боюнча 2009 - жылдын жана 2010 - жылдын 9 айына карата салыштырмалуу маалыматын карап көрсөңүз, кубанарлык эч нерсе жок.
1. 2009 - жылы 1 жашка чейинки 24 наристе чарчап калган болсо, 2010 - жылы 25 наристе көз жумган.
2. 2009 - жылы 14 жашка чейинки 34 бала каза болсо, 2010 - жылы каза болгондордун саны 37 бала болгон.
Бир кичине райондун аймагында 9 айдын ичинде 0 - 14 жашка чейинки 62 бала каза болгон. Эмне үчүн 62 бала? Эч нерседен күнөөсү жок балдардын өлүмүнүн санын азайтууга болот беле? Айрым айылдын дарыгерлери эки айлап балдардын ден - соолугуна көзөмөл жүргүзүшкөн эмес. Анан кантип балдардын саламаттыгы тууралуу сөз кылсак болот? Өткөн жылдары Кочкор райондук төрөтканасынан бейкүнөө энелер каза болушуп, бирок күнөөлүлөр далилденбей, ал окуянын жыйынтыгы табышмак бойдон калган. Балким качкын президенттер Аскар Акаев менен Курманбек Бакиевден үлгү алып океандын аркы жагына Америкалап келгендерге жаза жокпу, түшүнбөйсүң?
DIVIDE ET IMPERA же ак халатчандар арасындагы
Кочкордогу эң интрига көп кездешкен мекеме катары оорукананы айтып келишет. Врачтарды айтпасак дагы катардагы санитаркалардан бери айылдан келген карапайым пенделерге кагып силкүү менен тоң мамиле жасашып, адамдын көңүлүн оорутушат. "Кайда бармак элең, баары бир колума түшөсүң" деген манаптык мамиле дагы ак халатчандарда арбын жашайт. Акыркы күндөрү Кочкорлуктар Балыкчы шаарынын ооруканасында көбүрөөк барып дарыланып жатышканын кандай бааласак болот? Айрым хирургдардын адамдар сокур ичеги болуп кыйналып жатышса, мал жайлап туруп барам деп мерездик кылган фактыларын угуп туруп аргасыздан баш чайкайсың. Ал эми чакырган жериңе эки саатта келсе келип, келбесе дайын оту жок жоголгон "Тез жардам" кызматын эч ким деле күтпөй калды окшойт. Туура, ак халатчандардын айлык маянасы аз бирок күнүмдүк жең ичинен алган акчалары "саз" дешет го? Коомчулукта кездешкен "шабашка" түшүнүгү ак халатчандар арасында жок деп ким кепилдик бере алат? Айтор, жакынкы жылдарда аймактардагы медицина тармагында ири реформалар жүргүзүлбөсө Афганистандагы ак халатчандар дүйнөсүнүн кейпин кийишибиз мүмкүн.
билинбеген дарт алтын өмүрлөрдү алып кетти...
Аталар бар милдет, ишин билбеген,
А бул адам андайларды тилдеген.
Эмгеги аны жамы журтка таанытты,
Кылым бою өчпөс элес, дем менен.
Тарыхтын оомал-төкмөл кезеңдеринде калкына калканч болуп, "Телиген таптап куш кылган, тентиген элди журт кылган" Айкөл Манастай эр азаматтар чыккан. Канжыгага баш байлап, караңгыда жол тапкан кыраандардын өмүрү адата кыска болот. Анын жайдары жүзү кайгы-кападан кабар берчү эмес. Өмүр бою кайгы-муңсуз жашаган адамдай сезилчү. Бирок баштан кечирген тагдыры ары татаал, ары катал болду. Ошол катаалдыкты , татаалдыкты көтөрүп, чыңдоонун өзү баатырдык, эрдикке тете. Жоопкерчилик , милдетти так аткаруу анын жашоо принциби болчу. Жетекчилик тарабынан кандай милдет болбосун кынтыксыз аткарчу. Ал гана эмес балдарынын, бир туугандарынын алдындагы милдетин сезе билчү, аткара билчү.
Таалай агай 1961 жылы Ысык Көл облусунун Кара Мойнок айылында туулган. И.Скрябин атындагы айыл-чарба институтун бүтүргөн. Эмгек жолун 1983 жылы Кочкордогу ПМК-6 мекемесинде мастер болуп иштөө менен баштаган. 1985-1989 жылдары "Нарын сельводснабжение" мекемесинде башкы инженер, 1989-1990 жылдары Кочкор УОСунда насостор боюнча башкы инженер, 1990-1992 жылдары бөлүмгө начальник, 1992-1996 жылдары Кочкор токой чарбасынын Кызарт бөлүмүндө токой башчысы. 1996 -1997 жылдары кочкор УОСунда № 4 участкада инженер, 1997-1999 жылдары Кочкор райондук мамлекеттик каттоо башкармасында жетектөөчү адис, 1999-2009 жылдары Кочкор райондук мамлекеттик каттоо башкармасынын кыймылсыз мүлккө укутарды каттоо бөлүмүнүн башчысы болуп эмгектенген.
Таалай агай беш жылдан ашык мөөнөт шум ажал менен кармашты. Шум ажал кимдерди гана албаган. Мен-мен деген дөө-шааларды чымындай жанын сууруп кете берген. "Адам эмгеги менен даңктуу" деп ак калпактуу Кыргыз элим төгүн айтпаса керек. Таалай агайды биз Кочкор элине айтса түгөнбөс кылган ак кызматы менен сыймыктанабыз жана ар дайым эскеребиз. Артыңызда калган жубайыңызга, уулдарыңызга, кызыңызга улуу Алланын рахматы жаасын. Аллах Таалам сиздин билип-билбей кылган күнөөлүрүңүздү кечирип, бейиштин төрү болгон Фирдаус бейиштен жай берсин. Бизден сизге кереметтүү Куран-и-Каримдин сүрөөлөрү белек болсун.
Алтын байкем... Сиз алыскы Россияда бизди багам деп беш жыл бою тынымсыз иштеп жүрүп ажал чакырган оор илдетке кабылганыңызды сезбептирсиз. Сиз бизге атабыздын ордунда ыйык туткан зор таянычыбыз элеңиз. Сиздин сүйкүмдүү көз карашыңызды, күчтүү кучагыңызга кысып "тентек кыз" деп чачымдан сылап агалык мээримиңиз менен эркелеткениңизди сагынып бугумду, кусалыгымды көз жашымдан чыгарып аза күтүп отурам байке. "Апамды эч качан капа кылбагыла! Эмне маселе болбосун мага айткыла, ал силердин маселеңерге жүрөгүн оорутуп сарсанаа болбосун" деп аяп жүрүп апамды кошо кара жоолук салынтып көз жашка бөлөп сыздатып кеттиңиз... Сиз көрсө, өмүрүңүздүн аз калганын сезип эки эселенген күч менен иштеп апамды ишкердикке жетелеп, бизди үйлүү кылып, иним экөөбүздүн окуубуздун толук акчасын төлөп, иниме өзүңүз кыялданып жүргөн темир тулпарды алып берип биз үчүн бардык шарттарды түзүп кетүүгө шашкан экенсиз... Карааныңыздан кагылайын алтын байкем!!! Бизге сиздин аманчылыгыңыз гана керек болчу. Сиздин биздин жаныбызда туу болуп, тирек болуп, канат болуп жүргөн күндөрүңүз кандай бактылуу учурлар эле? Канчалык жер муштап ыйлап, байкелеп чакырсам дагы сиз мени эч качан укпайсыз! Сиз эми эч качан келбейсиз... Бир тууганым менин! Алтын байкем менин... Сиз бизди сагындырып жүрүп, сагындырган боюнча тыштап кеттиңиз. Жаткан жериңиз жайлуу болсун! Сиз биздин жан дүйнөбүздө жашап жүрө бересиз...
Сенин жоодураган көз карашың эсимде калды...
Мен баарын кеч түшүндүм... Сүйүүдөн көңүлүм калып калган жаным сенин мага болгон тунук жана таза сезимдериңе маани бербептирмин. Сени дагы башка эркектердей эле кыздардын назик дүйнөсүн мазактап ойногон жигит деп ойлочумун. Сен беш жыл бою мени айланчыктап, коргоп, жигит болуп башка балдардан коруп жүрдүң. Жан дүйнөмдө сени канчалык жакшы көрүп, башка кыздардан тымызын кызганып жүрсөм дагы сырткы дүйнөмдө кайдыгерликтин бет кабын кийип ар дайым сенин жоодурап караган көздөрүңө супсак көз караштарым менен карачумун... Эсимде беш жыл бою күткөн дипломубузду алып коштошуу кечесин өткөрүп жатканда үй-бүлө куралы деген пикириңди айткан элең. Анда дагы сен шылдыңдап жаткансып жаман көзүм менен карап тетири бурулуп кеткенимди эстесем жүрөгүм тилинип кетет. Ошол кечеден кийин үйүмө барып сенин телефон номериңе кечирим сурап жана сезимдеримди баяндап билдирүү жазган болчумун... Бирок сенден зарыктырып жооп келбеди. Сенден жооп келбегендиктен сокур сезимдеримде сени жек көрүп номеримди өзгөрткөн болчумун. Көрсө сен ошол кечеде телефонунду башка группалаш балага белекке берип, мен кечеден кеткенден кийин үйүңө кеткен экенсиң... Менин билдирүүмдү окубаптырсың. Мен ал баланын колунан сенин телефонуңду көргөндөн кийин сага болгон кусалыгым күчөп издеп баштадым. Бирок канчалык издесем дагы сени таппай койдум. Сенин мага болгон аруу сүйүүңдү түшүнүп, өзүмдүн дагы сага берилип калганымды айткым келген. Сени менен кол кармашып, өмүрлүк жар болууга даяр болчумун... Мен толук бир жылдан кийин сага Кочкордон жолуктум. Менин кубанычымда чек жок эле... Бирок сен мени менен кайдыгер учурашып жоодураган көздөрүң менен ойлуу карап бираз турдуң дагы уюлдук телефонуңа келген чалууга карап туруп бирөөгө жолугуп келейин деп машинаңды айдап кетип калдың. Мен ызгаар суукка карбастан сени көпкө күтүп турдум... Анткени сенин алдыңда кудай кечиргис күнөөмдү түшүнүп сен келсең тизелеп кечирим сураганга даяр болчумун. Бирок сен келбедиң... Сен ошол күндөрү катуу ооруп жүргөн экенсиң. Сенин чыныгы жигиттик эркиңе, сабырдуулугуңа жана тунук махабатыңа өтө кеч түшүнүп калдым. Азизбек мени кечир! Кечирип кой, алтыным. Мен сенин арбагыңдын алдында түбөлүк күнөөлүмүн. Сен менин сага арналган сүйүүмдү сезбей кеттиң... Мен сени сүйчүмүн, Азизбек...
кыргыз тилиндеги гезит "Айбат"
email • архив • редакция
УРМАТТУУ НАРЫН ОБЛУСУНДА ЖАШАГАН АК ЭЛЕЧЕК ЭНЕЛЕР, АСЫЛ ЭЖЕЛЕР ЖАНА СҮЙҮКТҮҮ СИҢДИЛЕР!
Нарын районунда Аялдардын Эл аралык майрамы белгиленди
"Мансап үчүн эмес, Аллах ыраазычылыгы үчүн элиме ак кызматымды аткарам... "
THE RISE OF EVIL
же Ильичтин туулган күнүндөгү Кочкордогу
"начальниктердин" ишке ашпай калган төңкөрүшү
ГИППОКРАТТЫН АНТЫ ЖЕ КОЧКОРДОГУ АК ХАЛАТЧАНДАР МАСЕЛЕСИ
Кочкор айыл өкмөтүндөгүлөр көз боочулугун качан токтотушат?
№15- КЕСИПТИК ЛИЦЕЙИ ОБЛУСТУК ФЕСТИВАЛДАН БИРИНЧИ БОЛДУ
8-МАРТТА КОЧКОРДУН "ЭҢ МЫКТЫ"
"Жубайыма кымбат баадагы тиш салдырдым..."
"Айылдаштарыма ар дайым таазим кылам..."
Улуу көчтүн бул ырын, Улантайын Казыбек
Кочкор районунун Кара-Саз айылынын тургуну апабыз
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?