ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ru ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ru ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky mt mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
"Агым", 15.04.08 - 5-бет: Сен жєнїндє сегиз сап...•
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Бул жолу сегиз саптын сынында - Мамлекеттик мүлктү башкаруу комитетинин төрагасы Турсун ТУРДУМАМБЕТОВ
"Кылым шамы" бейөкмөт уюмунун жетекчиси:
- Аны теледен көрүп жүрөм. Турдумамбетов теледен, радиодон, гезиттен түшпөй калды дегиче бүттү, дагы бир объект менчиктешүүгө кеткени жатыптыр деп түшүнүп калабыз. Ал элдин, мамлекеттин менчигинен эч нерсе калтырбай бирөөлөргө менчиктеп берүү үчүн эле жанүрөп аткандай таасир калтырат.
Жумакадыр АКЕНЕЕВ, экономика илиминин доктору, профессор:
- Чындап келгенде мамлекеттик мүлк - өлкө үчүн чоң кызмат көрсөтө турган, таянычы боло турган комитет. Дүйнө жүзүндөгү конъюнктураны жакшылап изилдеп, менчикти эптеп эле сатууну көздөбөй, дүйнөлүк баа менен сатып алып, андан ары иштете тургандарга сатса жакшы болмок. Жеке өзүн тааныбайм. Жакында эле бир маселе менен кайрылсак, өз пикирин туура айтканы менен жакты.
Айылчы САРЫБАЕВ, экономика илиминин доктору, профессор:
- Турсун Турдумамбетовдун мамлекеттик мүлктү башкаруу комитетинин төрагасы катары кылган ишин мамлекетке, элге каршы деп баалайм. Мунун элге кенедей да пайдасы тийген жок. Акаевдин мезгилинде көп ишканалар сатылды эле, азыр алар эмне болду? Көпчүлүгүнөн дайын жок. Башкасын айтпаганда да, колхоз-совхоздордун менчиктешүүсү эмнеге алып келгенин, азыр азык-түлүктөрдүн кымбатташын көрүп жатабыз. Ал эми купондоштуруу интеллигенцияны сызга отургузгандан башка эч нерсе берген жок.
Азыр эми энергосекторду, тоо-кен ишканаларын менчиктештиребиз дегени - кыргызга душмандын гана кыла турган иши.
кыргыз билим берүү академиясынын кызматкери:
- Бул жигитти жакындан билбейм. Бирок маммүлктү башкаруу комитетинин төрагасы катары чеке жылытарлык иши жок. Ал мамлекеттик мекемелер өз ара чечише турган маселени депутаттардын алдына көтөрүп чыгып атат. Жанагы казактарга кетип аткан төрт пансионатты кызмат абалынан пайдаланып туруп,буга чейин эле алып койсо болсок. Себеби, ал Акаевдин тушунда да бу кызматта биртоп иштебедиби. Менчик объектилер кийин да элге, мамлекетке кызмат кыла тургандай кылып сатса, пайдалуу болор эле. Ушу кезге чейинки менчиктештирүүдөн кандай пайда түштү, кандай зыян тартканы жөнүндө эмнеге отчет бербейт?
- Жакшы эле таанышпыз. Меймандос, кесир сүйлөбөгөн акылдуу адам. Эми адам мамлекеттик кызматта жүргөндөн кийин мактаган, жамандаган сөздөр айтылат экен. Өткөн бийликте да, азыр да өзүн бир калыпта алып келатат. Менимче, бу кишинин потенциалы дагы толук ачылалек.
Партиянын планы - парламенттин планы
Жогорку Кеңеште саясый партиялар жөнүндөгү мыйзам долбоору даярдалды. Ага ылайык мындан ары шайлоодон тийиштүү добуш алып парламентке келген саясый партияларга казнадан акча бөлүнүп турмакчы. Мындай камкордук өнүккөн өлкөлөрдүн тажрыйбасында көп кездешет. Бирок шайлоодо жеңип чыккан саясый партияларга финансылык каражат бөлүүнү Кыргызстандагы башка саясый партиялар (СП) туура эмес деп эсептешет. Алардын айтуусунда, бул мыйзам кабыл алынса ЖКдагы үч СПдан башкасын муунткан менен барабар. Анткени мамлекеттик бюджеттен каржыланган СПлар өлкөдөгү саясый талааны ээлеп, бийликтин пайдубалын андан ары түптөөгө жетишет. Ошол эле учурда ЖК курамын түзгөн "Ак жол", Коммунисттер, СДПК эл ишенимине ээ болгон соң мамлекет тарабынан каржыланууга тийиш деген да пикирлер жок эмес.
Деги эле Кыргызстандагы саясый партиялар ишмердигин жүргүзүп туруу үчүн кайдан каржыланат деген суроо ойлондурбай койбойт. "СПнын мүчөлөрү мүчөлүк акы төлөшөт, ошонун эсебинен жашайт" деген уставдагы түшүндүрмө акылга сыйбайт. Себеби, өткөн парламенттик шайлоого катышкан СПлар 1,5 миллиондон тартып, 32 миллион сомго чейин сарпташты. ("Ак жол" партиясы 32 млн. сом.)Бул акчалар БШКнын отчетуна көрсөтүү үчүн гана берилген. Ал эми СПлар көмүскөдөгү сарптаган акчасынын эсебин эч ким билбейт. Ошондуктан СПлардын артында белибакубат адамдардын турганы ушундан уламбы деген ойго кетесиң. Мисалы, "Ак жол" партиясынан кедей адамды санай келсең беш манжа эле жумулат, же жумулбайт. СДПКнын артында А.Атамбаев, Ө.Бабанов, И.Өмүркулов, О.Артыкбаевдер турса, "Туран" партиясын каржылоого Сарпашевдер эле жетиштүү. "Атамекен" партиясында Т.Сари-ев, К.Байболовдун турганы эле көп нерседен кабар берет. Ал эми "Жаңы Кыргызстанды" Үсөн Сыдыков, "Замандашты" М.Өмүракунов каражаттан аксатпайт. Баарынан да парламенттик шайлоодо Т.Тургуналиевдин партиясы 15 миллиондон ашуун акча короткону таңгалдырат. Айтылуу "Арнамысты" Ф.Кулов камкордукка алса, "Асабаны" А.Бекназаров жетектейт. Ушун-дан улам Кыргызстандагы СПлар идеясын даңазалабай, акчасын, анан да саясый жетекчисин даңазалоого өткөнбү деген да ойго кетесиң. Лениндик осуятка сугарылган Коммунисттер деле шайлоодо беш миллионго жакын акча коротушту. Чындыгында акчаң болсо СПнын атын элге таанытуу кеп эмес. Ошол эле Урмат Барыктабасов эки айга жетпеген убакытта бүт өлкөнү "Мекеним Кыргызстанга" айлантып жибере жаздады.
Андыктан саясый партиялардын финансылык булактарын бекем көзөмөлгө алуу талап кылынат. Ошол эле парламенттик шайлоого катышкан СПларды Казакстандагы, Россиядагы улуту кыргыз, бирок ошол өлкөнүн жарандыгын алган атуулдар каржылады деген да маалыматтар бар.
11-апрелде Жогорку Кеңеш казак-кыргыз чегарасы жана казактар пайдаланып жаткан төрт пансионат боюнча келишимди ратификациялады. Бул маселе боюнча гезиттин ушу күнкү санына экономика илиминин кандидаты, эксперт Саткын Айтуганов менен интервью жарыяланган эле. Мындай иштин арты кандай натыйжага алып келери тууралуу бүгүн да өз оюн айтты.
- Саткын мырза, "жоо кеткен соң, кылычыңды ташка чап" абалында калдыкпы?
- Мындай иштин натыйжасы биз эле эмес, бизден кийинки муундарга да тиет. 2007-жылдын 26-декабрында ЖК төрагасы Адахан Мадумаровго "Өлкөнүн менчиги ыйык - ал коргоого муктаж" деген кайрылуу жөнөткөм. Анда Казакстан пайдаланып жаткан курорттук объектилер Кыргызстандын менчиги экенин мыйзамдар, документтер менен далилдеп, ратификациялоо үчүн депутаттарга сунуш кылып жаткан келишим ратификацияланууга жатпастыгын, Казакстан менен түзүлгөн келишимди жокко чыгаруу талабын койгом. Андан тышкары, үстүбүздөгү жылдын февраль айынын үчүнчү жарымында ратификацияга камдалган келишимдин Кыргыз Республикасынын жана эларалык мыйзамдарга кандайча каршы келерин далилдеп, Казакстан өкмөтү менен 2003-жылы 25-декабрда Астанада түзүлгөн протоколдун бети ачылып жөнөтүлгөн далилдерди ЖК төрагасы ар бир депутатка тараттырган жок. Бул маселе боюнча сурансам да кабыл албады. Профилдүү комитеттин жана "Ак жол" фракциясынын бул боюнча талкуусуна катышуумду каалашкан жок.
- Эми мындан ары эмне болот?
- Мен 11-апрелде Ысыккөлдү жоо чапты деп айтаар элем. Жоо чаппаганда эмне? Кыргызстандын өз менчигин, мүлкүн кунсуз кулдун буюмундай, акысыз күңдүн баштыгындай "Акжол" депутаттары төш, президент баш болуп казактарга кошколдоп берип атса, мен үчүн эле эмес, жалпы кыргыз үчүн аза күн болду. Себеби, чептин бир жагы кулагандай болуп, мындан ары Ысыккөлгө кыргыздардын толук кандуу ээлик кылуусу шектүү жана коркунучта калды. 11-апрелдеги капсалаң окуядан кийин Кыргызстанга башка мамлекеттердин чегарага болобу, анклавдарга болобу, алтын, нефть, көмүр, газ кенбайлыктарына, өзөн-дайраларына, аэропортко болгон талап-доолору күчөйт. Бул окуя башка өлкөлөрдүн мындан ары да Ысыккөлдү чекесинен кертип ала берүүсүнө жол ачты.
- Ысыккөлдүн жээгинде пансионат курууга жер көп эле, бирок казактар эмне үчүн тиги төрт пансионатка ээлик кылууну көздөп атат?
- Кептин бардыгы ушунда болуп атпайбы. Ысыккөлдүн курорттук күнү, түркүн ооруну айыктырган ыйык суусу, куму ушу казактар менен өзбектер ээлеп турган пансионаттардын аймагында. Кыргыз бечара эң мыкты жерлерин илгери эле тарттырып жиберишкен тура. Эми ошолорду алып коюучу акыркы мүмкүнчүлүктү да колдон чыгарып жатабыз. Дегеле, биздин курорттук байлыгыбыздын баркын, наркын билген адам барбы?
- Курорттук аймактар боюнча бизде кандай мыйзам бар?
- Бизде курорттук-рекреациялык аймактар жана чарбачылык жөнүндө мыйзам жок. Ошонүчүн, Ысыккөлдүн курорттук факторлорунун маани-маңызына президент баштап түшүнбөгөндүктөн ушундай иштер жасалып жатат.
Каркыра жайлоосун берүү менен Манастын касиетине шек кетти. Бир айылдын кызыкчылыгы үчүн бүт өлкөнүн кызыкчылыгы садага чабылды.
ActionTeaser.ru - тизерная реклама