krc cs tk mn ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky kv bxr ky ky ru ky kk ky ky ky ky ky ky tt ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mt ky ky ky ky ky ru
"Ачык саясат", 08.05.09 - 6-бет: •
Бул жалган дүйнөдө ак менен кара жарышып, кылымдардан кылымдарга тизгин кагышып келет. Ар бир доордун өзүнө гана энчилүү, адамзатка ак кызмат, адал эмгек өтөгөн инсандары бар. Алар тарыхта бадырайып алтын тамгалар менен жазылып калды. Айтайын дегеним, ошол эле учурда калктын канын соргон зулум падышалар, кара өзгөй жанкечтилер да чыгып элдин убал-сообунан коркпой кан-какшатып, зарлантып келишкен. Мезгил жебе, мезгил жел, мезгил аккан суу, мезгил тарыхтын күбөсү, учурдун оргуштап агып жаткан жашоо дайрасынын күбөсү.
Ал эми ошол мезгилдин бир үзүм көз ирмеминде жашап өткөн, адам деген ыйык атты аркалаган пенделер ар мезгилге сызылган сызык. Манас атабыз, Чыңгызхан, Наполеон, Ленин, Гитлер, Саддам, булар адамзат тарыхында өз орду бар инсандар. Биздин доордун да ак-карасына из калтырып, элибиздин муң-кайгысына себепкер болгон, элдин тагдырын каалагандай калчап, хан таламай ойногон бүгүнкүнүн Абыке-Көбөштөрү да жок эмес. Жогоруда эмненин учугун чубап, ой толгоп жатканымдын негизги максатына токтолоюн. Бул жалган дүйнөгө түркөк болгон эч ким жок. Бийлик да, байлык да колдун кири. Эч унутулбаган ак эмгек гана элдин эсинде калат.
Исхак Раззаков, Юсуп Абдрахманов, Касым Тыныстанов, Кусеин Карасаев, Түгөлбай Сыдыкбеков, Чыңгыз Айтматов, Султан Ибраимов, Насирдин Исаков... Бул инсандар элдин келечеги, мамлекеттин бекемдиги, улуттун ар-намысы үчүн ак эмгек өтөгөндөр экенине тарых күбө. Биздин кылымдын оош-кыйыш, оомалуу, төкмөлүү учурунда элибиздин жүгүн көтөрөлү деген атуулдарыбыздан да эл куру эмес. Намыс десе ичкен ашын жерге койгон жаштарда болобу, улуу муунда болобу, ак элечек энелер, ак жоолукчан жеңелер болобу көрөңгөлүү калкыбызда жок эмес, арбын. Анда эмнеге улутубуздун ар-намысы тебеленип, өз элибизде өгөй болуп, жан багуунун аракетин издеп казак, орус, тигил жагы Европа, Америка, кыскасы дүйнө жүзүн кыдырып, тентип кеткен ахвалга жеттик? Биздин кыргыз элибиздин өзүнө гана тиешелүү намыскөйлүгү, жөнөкөйлүгү, кечиримдүүлүгү, айкөлдүгү, кеменгер-ойчулдугу, меймандостугу азыр да шакардай кайнап каныбызда турат, анда эмнеге өнүгүп-өспөйбүз?
Себеби, биздин элдин санына эмес, сапатына сук арткан жексурлар, америкалыгыбы, европалыгыбы, кытайлыгыбы - арабызды иритүүгө, бейиштин төрүндөй болгон жерибизге, кендерибизге, алтынга барабар суубузга, дем алсак дартка дабаа аба ырайыбызга, жер шартыбызга көз артып турганы жалганбы? Кечээ эле улуу, Манас атабыздын арбагына шек келтирип, жомок катары эс-акыл, көңүл даргөйүбүздөн жок кылууну көздөгөн саясат жүргөнү жалганбы? Итке сөөк ыргыткансып, улам бир түзүлүштү таңуулап, элдин байлыгын талап-тоногонго шарт түзүп, каржылап, мамлекетибизди алсыздандырып, жан дүйнөбүздү жакырлантып, бийлик менен байлыктын кулдарынын топторун түзүп, аларды жең ичинен колдоп, элим-жерим деген элдик атуулдарды чекесинен атып, камап, өз элибизди өзүбүзгө душман кылып түндүк-түштүккө бөлгөнүн кимден жашыра алышаар экен? Ошол саясаттын кулу болуп, бир айылды бир нечеге бөлгөн шайлоолор бир, бир үй-бүлөнү бир нечеге бөлгөн мандатка жутунган депутаттардын кылыктары унутула элек го. Бардыгы уурдалды, байлыктар таланып-тонолду, жерлер, кендер, суулар, акыры кара башыл адамдар, мөлтүрөгөн жаш кыздарыбыздын ар-намысы, денелери сатылууда.
Ар-намыссыз, маңкуртка айланган жетекчи сөрөйлөр элди каалагандай калчашууда. Себеби, жакыр элди башкаруу оңой. Бөлүп жарып бири-бирине жумуртка, пияз, помидор ыргыттыруу салтка айланды. Өз элибизден чыккан эл душмандары күнүмдүк "жыргалчылык" үчүн баарына барышууда, ички сезимибизге кол салып, добуштарыбызды уурдашууда. Ага эл күбө. Мына, 23-июлда президентти шайлайбыз, ким ишенет шайлоонун таза өтүшүнө? Ишеним жок. Бир гана ишеним - бүт элдин ынтымакка биригүүсү, түндүк-түштүк, ак-кара дебей, сезимдердин ойгонуусу. Ансыз келечек туман, жол эки-үч ача. Айтаарым, элим, жерим дегендер Алмазбекпи, Курманбекпи, Жеңишбекпи, Акбараалыбы, бир максат менен гана бийликке келүүнү көздөсө деп тилейм. Бул улуттун келечеги, кыргыздардын ыйыктыгын дүйнө элине таанытуу. Манастын урпактары экенибизди далилдей турган учур келди.
Элдин башын кошо ала турган, келечек үчүн канын, жанын аябаган калыс журт атасын тандап алуу - элдин биринчи максаты жана милдети. Андай элдик адам баатыры бар, ал арабызда.
Тарых алдында кыргыз элинин жүзү жарык, аны булгап жаткан бир ууч гана топ. Тарых аларды кечирбейт.
"Аял жакшы - эр жакшы, вазир жакшы - хан жакшы" - дейт элибизде. Акаевди бузган ким? Аялы Майрам. Вазирлери, идеологдору Осмонакун, Жолчубек ж.б. кургак чечендердин аттарын атагандан жийиркенем. Азыр деле ошолор Бакиевди айга күнгө теңешип, кошомат кылышып, элдин башын айландырып жатышат. Эмне үчүн акыркы мезгилдерде кылмыштуулук күч алып, зулумдук, зомбулук өсүүдө? Себеби, бийликтин адилет жол менен элди башкарууга күчү жетпей калды. Эл азыркы бийликке, парламентти күч менен басып алган "акжолчуларга" (каражолчуларга) ишенбейт. Ошондуктан, элдин демин суутуш үчүн четинен атып, катып, сабатып, каматып жаткан наадандарга наалат!
Убакыт сот, мезгил тараза. Элдин каргышы, муңу, зары жеттиби, айтор, акыркы мезгилде "акжолчулардын" ичи ирип, ит тытыш башталды.
Ар бир нерсе орду-ордуна коюлат. Бул мыйзам ченемдүүлүк. Ошондуктан, тарых ар бир ишти көз жаздымынан кетирбейт. Аркабызда жалындуу жаштардын толкуну келатат. Алар кыргыз элибиздин ар-намысын, аруу сезимин эч качан булгабайт. Кагылайын кыргыз элим, Манас атанын арбагын булгабагыла, ар-намысыбызды ойготолу, сезимдерге от койгула, бири-бирибизди пир тутуп, кыргыз деген ыйык улутубуздун рухун бийик көтөрө турган учур келди.
Көк асаба колго алып,
Жанды кыяр кез ушул.
"Манас", "Манас", "Манас" - деп,
Түп району, Талды суу айылы
Күчү эмес го намыс билектин, -
Оту болот күйгөн жүрөктүн.
Ошол отту алып жүрөт ким?
Намысы жок болсо - эл өлүк,
Арсыз, саткын балдар төрөлүп.
Намыс деген күчтүү жалындан,
Атып чыгып күрөө тамырдан.
Жарык кылып ийген дүйнөнү,
Кудуреттүү ал бир чагылган.
Намыс барбы? Кана, көрөйүн,
Намысы жок элбиз, дебейин.
"Мен кыргызмын" - дейин мактанып,
Намыс үчүн өлүп берейин.
Баарыбыз эле пенде экенибизди, демек көңүл чөгүп, мокогон учурлар көп эле болоорун моюндаганыбыз парз. Анан калса, баскан ар бир кадамыңды аңдып, сүйлөгөн ар бир сөзүңдү "тыңшагычтары" менен жаздырып, "кылт" этсең үстүңдөн "кылмыш ишин" козготуп отурса темир болсоң да көңүлүң кантип жабыркабасын?
Мына ошондой учурларда өзүм "сарымүртөз" деп атаган намысчыл да, Мекенчил да акын досум Тургунбек Бекболотовдун ыр дүйнөсүнө баш багып, кадимкидей курчуп дагы, жаңырып дагы, тазарып дагы чыгам.
5-майда "Ачык саясатка" "Манастын урпактары ойгонду" деген чакан маалымат жарыяланган. 6-май жалаң эле ошол маалыматка байланыштуу суроолорго жооп берүү күнүнө айланды.
Түптөн, Тоңдон, Жети Өгүздөн, Балыкчыдан, Карасуудан, Өзгөндөн, Жалалабаддан, анан албетте Таластан телефон чалуулар... Биздин демилгени колдогондор, кубаттагандар...
Кечки саат 10дон өткөндө Манас районунун координатору Мыктыбек иним телефон чалып, бүгүн өзгөчө күн болгонун, бирок арасында "Манастын урпактарын" Б.Жээнбековдун жетектөөсүнө каршы экендигин билдиргендер да бар экендигин маалымдады. Шүгүрчүлүк. Кудай таалабыз деле өз букараларын мусулман, христиан, католик ж.б. кылып бөлүп отурбайбы. Көрө албастар канча дейсиң?
Мен өзүмдүн бир пикирлеш, санаалаштарым менен "Манастын урпактары" кыймылын түзүү идеясын баштаганыбызда 2008-жылдын жайы болчу. Аны ийлеп, бышырып отуруп бүгүнкү күнгө жеттик.
Ачыгын айтсам, кыймылдын ядросу дейбизби, өзөгү дейбизби, айтор анын жылдырчу күчү - билегинде эмес, жүрөгүндө алоолонгон намыс отун алып жүргөн Таластын жупуну, карапайым жигиттери. Намысы жок эл - өлүк эл экендигин алар эң сонун билишет. Алар эртең өздөрү жаратуучу кыргыз улутунун уландысы арсыз, саткын маңкурттардан болуусун каалашпайт. Алар "мен кыргызмын" деген, кыргыз атынын тарыхта түбөлүк калуусу үчүн күрөшүүчү жигиттер.
Ошол эле учурда, "Манастын урпактары" таластыктар энчисине басып алган кыймыл эмес. Түптүк Дүйшөнкул айткандай "Манастын урпактары жалаң эле Талас эли эмес, алар бүткүл кыргыз эли". Сөз эмес бекен!
Биздин максатыбыз дагы, милдетибиз дагы өздөрүн Манастын урпактары деп эсептеген кыргыздын намыстуу уул-кыздарын бир идеянын - өзүбүздүн Ата-Мекенибиз Кыргызстанды берилип сүйүү идеясынын астында бириктирүү. Кыргыз улутунун мындан аркы тагдыры кыргыздардын өзүнүн гана колунда экенин бирибизге жеткирүү. Бир кыргыздын башына келген жакшылык же жамандыкты мүлдө кыргыздыкындай кабыл алуучу деңгээлге жеткирүү. Мындай учурда кошуна, көчө, квартал, айыл, айыл өкмөтү, район, область сыяктуу чынжырчалардын үзүлбөс биримдиги иштөөгө тийиш деп эсептейбиз.
Айта берсе сөз көп. Жаңыдан кадам шилтеген кыймылдын иш-аракетинде калпыстыктар болуусу да мүмкүн. Аларды чогуу-чаран иштерибиз менен гана сүрүп чыгарсак болот. Ошондуктан, бүгүндөн баштап кыргыз элинин, кыргыз жеринин келечеги үчүн күйүп-бышкан уул-кыздарыбызды, юридикалык тараптарды "Манастын урпактары" кыймылынын катарына чакырабыз.
Бул кыймыл Кыргызстандагы сан жагынан да, сапат жагынан да эң салмактуу, коомдук турмуштагы көптөгөн көйгөйлүү маселелердин адилет чечилүүсүн колдогон кыймылга айланууга тийиш.
Жакынкы күндөрдө "Ачык саясат" гезитине кыймылдын уставы жарыяланат. Аны менен макул болгондор ар бир айылда "Манастын урпактары" кыймылынын беш адамдан кем эмес ячейкасын, район, областтарда тиешелүү комитеттерин түзүп, координаторлорун шайлашса болот. Кыймылдын республикалык штабы жөнүндөгү маселе да жакынкы аралыкта чечилет.
Сен кыргызсың - улуттун сырттанысың!
Ойгон өзүң! Ойготкун журт намысын!
Башыңды ийип жашоого укугуң жок,
Анткени, сен Манастын урпагысың!