hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ky ru ru ky ru ky ru ru ky tt ru ru ru ru ky ky ru hbs_cyr ky ru ru ky ky ky bg ky ky ru ru ky ky ru ky ru ru ky ky ru cs ky ru ky ru ky ru mt ru
"Фабула", 02.08.11 - 4-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
УЛУТТУК УЛУУЛУГУБУЗ НЕГАТИВГЕ КАРШЫ. ПРЕЗИДЕНТТИН
Бир орчун маселени байкап турам, мен окшоп байкап тургандар көп экенине да ишенем. Эмесе, кеп ошол жөнүндө болсун.
Тээтетиги 1991-жылдан баштап, өз алдыбызча арабаны кылдыратып келатабыз. Ойкуштатып айдайбызбы, же түз эле калдыратып кете беребизби, арабага кандай ат кошобуз, же эшекпи, аны ким кошот да ким айдайт… айтор, өзүбүз билебиз. Ал эң жакшы. Бирок, ошол өз билгенибиз менен биз кайда баратабыз, бир иш менен баратабызбы же жөн элеби, барар жерибиз тойбу же көңүл чөгөрчү башка жерби, даана мелжегенибиздин дайыны жок өңдөнөт… Ошентип, кетип баратып арабабыздан эң бир ыйык, эң бир сонун каада-салттарыбыздан четинен түшүрүп кетип баратабыз. Алардын ордуна коррупция, трайбализм, ач көздүк, көрө албастык, айбандык менен наадандык дегендерди ошол жолдон терип алып бошогон орундарга үйүп жатабыз! Наалаты, келчү жерге келип калдык окшоду, көрчүнү көрүп калат окшодук!
Эгерде элибиздеги түбүнөн келаткан, бирок, кийин түбөлүк болуудан калып бараткан улуу сапаттарыбыз болбогондо небак эле жанагы негативдүү көрүнүштөрдүн баскынында биротоло калмакпыз. Ошол улуу сапаттарыбыздан "карала каптын кагынчык" болгондугунан дале болсо эл болуп турабыз. Ошону байкадым мен, байкаганыңар көп экенине ишенем дебедимби жогоруда. Дагы да дааналап айтсак, улуттук нукуралыгыбыз кийинки келген айбандык иштерди азырынча жеңип турат, азырынча гана. Бирок, ошол кармашта нукуралыгыбыз бир топ жоготууларга учурап да жатат…
Ооба, элибизде дале болсо "тобо келтирип, топук кылып" жашагандардын аягы үзүлгөн жок, эл деген атыбыз ошондой адамдардын күчү менен сакталып турат окшобойбу.
Эгерде бир ууч элибиз биримдик-ынтымакта топук кылып жашаганда, ар бирибиз миллионер деген ат менен жашап турмакпыз. Жок, бул тилек сөз жомок эмес, ушул эле турмуштан терип-тепчилген чындык. Анткени, коррупционерлер жеп койбогондо, Акаев, Бакиевдер болбогондо, элибиз бөлүнбөгөндө… эриш-аркак эмгек кылат элек да үзүрүн чогуу көрмөкпүз.
Башканы кой, алтын кендерибиз эле казынабыздын бир топ жерин толтуруп таштамак. Алтындын унциясы күндөн-күнгө өсүп жатат. Аз мурун бир унция алтын 1600 долларга жетти эле, эми андан да өтүптүр. Бул аябагандай жогорку баа. А бирок, алтындын кымбатташы бизге акча көп түшө баштайт дегенди билдирбейт. Канадалыктар биз менен келишим түзгөндө биздин айбандарга дурус төлөп коюшкан да каалаган максатына ылайык келишим түзүп алышкан. Азыркы бийлик ал келишимди бузганга, кайра караганга шаасы жетпей турат.
Темир, алюминий кендерибиздин көлөмү эсептегенге баш бербей турат, аябагандай көп дегеним. Аны чеги менен, экологияны эске алып, кийинки технология менен иштетсе, байлыктын баарын ошол жерден алмакпыз.
Туризм дегениң бизде акырындык менен дурус жолго кетип баратат, буга өкмөт тарап дагы да жардамын берсе, байлыгыбызды эсептей албай каларбыз.
Айыл чарбасы менен мал чарбасы айыл чарба министрлигинин "илимпоз-бекерпоздорусуз" эле өз арбайын согуп жатат. Ошого накта мамлекеттик мамиле кылса, эч бир азык-түлүктү четтен, биринчи иретте, ден соолугубузга зыян Кытай азыктарынан сатып албайт элек. Жогоруда айтылгандар жөнүндө экономисттерибиз жакшы билет. Мыкты экономист Айылчы Сарыбаевди эсептетип-чоттотуп, анан өзүң ишке ашыр деп ошол кишиге башкартып, эки-үч кишини кошуп койсо, жанагы айыл чарба министрлигиндеги "ичип-чычарлар" менен популисттерге муктаж да болбойт элек…
Туура, донор мамлекеттерден дурус эле "саап" жатабыз. Бирок, анын баары эле эл керегине толугу менен жарап берген жери жок, бери жактан чыга калып "ээмп" алгандар болуп жатат, көбү Бакиев заманында деп коелучу… Мына ошолорду четинен кармап, камап койгонду да улам кийинкиге калтырып келебиз, экинчиден, ошол камачулардын өздөрүн камачу иштер болуп жатпайбы.
Бакиевди кууп саларыбыз менен эле алардын көпкөн уулдары менен алардын достору "чөнтөк чыгымдары" катары банк ячейкаларына сакталган акчалары шыпырылып алынып, ошол кездеги кыйын кырдаалдын керектөөсүнө сарп кылынган. Бул кажет болчу. Бирок, ошол ячейкаларда даанасы канча миллион доллар болгон деген маселе бүгүнкү күнгө чейин майда, чоң талаштарды жаратып, кези менен ал маселе кимдир бирөөлөргө каршы компромат катары курал болуп да жатат. Демек, ошол кездеги Убактылуу Өкмөт мүчөлөрүнүн кээ бири таза эмес экен да, эл канга боелуп жатса, тиги шүмшүк ячейкадагы акчанын артында жүргөн тура. Көрдүңүзбү, биз деген ашынган коррупционер болгондугу үчүн, элинин мүлкүн талап алгандыгы үчүн Бакиевди жана бакиевчилерди кууганбыз, анан ошонун эртеси эле айбандык иштер башталып жатпайбы. Анда, Бакиевдер бекер жерден эле куулуптур да.
Азыр Бакиев тушундагы айбанчылык иштер уланып турат. Мен бул жерден президент Роза Отунбаевага, премьер-министр Алмазбек Атамбаевге сөз тийгизбедим. Алар колдон келген аракети менен, чын ниети менен мамлекетибизди таза жолго салууга кам көрүп жатат. Бирок, алардын артындагы тилектештери өтө эле аз. Азыр бийликтегилердин дээрлик көбү коррупциянын сазына баткан боюнча, эми ал жерден эч качан чыга албайт, жанагы эки метр жерден орун алмайын! "Коррупционер" деген айбандык наамды алып жаман аттуу болот да, жыйган-тергендерин ал жерге алып кете албайт. Трагедия деген ушул!
Мамлекеттүүлүктүн дүйнөлүк практикасында коалициялык өкмөттөр түзүлүп, мыйзам чегинде ишин жүргүзүшөт. Бизде да ошондой өкмөт түзүлгөн, бирок, биздин коалициялык өкмөт мүчөлөрү жалаң гана партиясынын, жеке өздөрүнүн кызыкчылыгы үчүн иштеп жаткандай. Ошол өкмөт курамын түзгөн коалиция жер-жерлердеги майда-чоң жетекчилик кызматтарды бөлүштүрүп, бюджетти толтуруучу багыттагы анча-мынча акчалуу ишканаларды талашып турушпайбы. Коалициянын күчү бир муштумга бириккен жери жок, биздин менталитетти эске алсак, ал эч качан бириге албайт!
Өкмөттүн толук кандуу иштебей жатышында алыста аңдып жаткан Бакиевдин тоскоолдугу да көрүнөт. Анын бул жерде калган жөкөрлөрү күндөн-күнгө ашынып баратканы көзгө даана эле көрүнүп жатпайбы. Аларга каршы кандай чара көрүүнү кийинки бийлик билбей да калды окшоду, ал эми бийликтин бир бутагы, болгондо да негизги бутагы эсептелген парламент тарап болсо, Бакиевдин башкаруусунда калгандай эле болуп жатат өңдөнөт. "Өңдөнөт" дегенибиздин да күчү жетпей турабы, же?! Парламенттик башкаруунун биздин турмушта биротоло орун-очок алышы чоң суроону жаратып таштады…
Президенттик шайлоо болуп, анда бир мыкты адамыбыз жеңип алса, анда мамлекетибиздин баскан жолу момундай сценарий менен уланышы толук мүмкүн: бир чыгаан, акылдуу, билимдүү жана да "курсагы ача бербеген" атуулубуз президент болуп шайланды дейли. Анан ал референдум өткөзүү чечимин кабыл алып ага "1993-жылдагы Конституцияны киргизүүгө макулсузбу?" деген суроону коет да, маселен, 77% менен кабыл алынат. Анан парламент тарайт, аны менен бирге Бакиевдин жана бакиевчилердин идеяларына, андан чыккан жүрүштөрүнө сокку урулат. Сонун жол ушул. Бизде мындан өткөн жакшы жолубуз жок.
Ага чейин, узак-узак жол бар, таш жол, тайгак кечүү бар. Бүгүнкү күнгө чейин президентикке кандидат катары 25 адам катталса, 16-августка чейин дагы да катталат. Анан алардын миңдеген, он миңдеген адамдары туш-тушка чабыттап, идеялар менен акчалар чачылып, таламайга түшүп… оо, далай "сонун" иштер жүрөт, элибиз да ары бир дүргүп, бери бир удургуп, акча самандай сапырылып, шылуундары чоң тоюнуп, жөндөрү бир нерсе "шам-шум" эткен сыяктанып… эмнеси болсо да "чоң казаттын" сценарийи менен кетпесе болду деп санааркап да коелу, ак дил элдин тилеги деле ушундай.
"Татыктуу президентти тандап ал" деген "дүжүр" сөзүбүздү кайдан унуттук…
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Сотторду тандоо кеңеши ишенимди актайбы?..
УЛУТТУК УЛУУЛУГУБУЗ НЕГАТИВГЕ КАРШЫ. ПРЕЗИДЕНТТИН
Жапаров Куловго канча миллион карыз?
"Шайлоодо жакшы ийгиликтерге жетишкенге мүмкүнчүлүгүм бар"
"Владимир Путин менен Барак Обамага кайрылалы, балким, алар бизге жардам берип калар…"
Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча Улуттук комиссиянын төрагасы,
Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер:
"Мындай сынактан цирктеги мотоцикл айдаган аюулар деле өтүп кетишет"
Кыргыз театрынын Умай энеси
"Ай тамга" коомдук фондусунун төрагасы:
"Батыштын кара туманы каптап, улуттук идеологиябызды жоготуп алдык…"
КРнын маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жазуучу:
"Өлгөндөн кийин сыйлык албай, көзүмдүн тирүүсүндө алсам болот эле…"