kk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mt ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru hu ru ky ru kk krc ru ky ru ce ru ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky bg ru ky kk ky ru ky ru tt ru mt ky ru ru ru ru ru ru ky ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 02.11.10 - 12-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
түштүгүңө жорго мин" же
бузук элге - бучук бий
Эгемендик алганыбыздан бери б.а., 1990-жылдан баштап 20 жылдын ичинде тээ СССР убагында кадимкидей жогорку деңгээлге жетип, калыптанып калган көптөгөн жакшы нерселерди, каада-салттарды, колхоз-совхоздорубузду, завод-фабрикаларыбызды, маданиятыбызды деги эле койчу жана башка көптөгөн кыргыз элинин жакшы деген нерселерин, жетишкендиктеринин бүтүн баарын жоготуп албадыкпы.
Буга эми албетте, биринчи иретте түркөй жана канкор мурдагы эки президенттерибиз күнөөлүү экендиги эми гана бештен белгилүү болбодубу.
Менин өзүмдүн негизги кесибим автомобиль тармагына байланыштуу болгондуктан, ошол көйгөйлөрдүн ичинен мен дагы бир маанилүү деп эсептеген тармактын, башкача айтканда, негизги мамлекеттик кызматкер сөрөйлөрдүн кызматтык автоунааларга кеткен чыгымдарын өз алдымча изилдеп элге алып чыгайын деп чечтим.
Ушул тапта Кыргыз Республикасынын аймагында б.а., жети областыбызда "эмгектенимиш" болуп жатышкан, ар кандай даражадагы, ар кандай кесиптеги айыл өкмөттөрүн, райондук, областтык, шаардык, республикалык деңгээлдеги кызматкерлерди, министрлер, депутаттар, алардын орун басарларын ж.б., жалпы саны 29841 болгон чиновниктерди, жогорку деңгээлде транспорттук жактан тейлеш үчүн эле 2880 (эки миң сегиз жүз сексен) автоунаа эсепте бар экен. Анын ичинен министрликтер менен мамкомитеттерде 11 478 кызматкер иштесе, аларга 1 008 автоунаа бөлүнгөн. Ошолордун ичинен жалгыз гана Жаштар министрлигинде бир дагы автоунаа жок. Ал эми мамлекеттик бийликтин жогорку бийлик органдарына 380 автоунаа, анын ичинен Жогорку Кеңешке 140, Президенттин иш башкармалыгына 240 унаа бөлүнгөн. Депутаттар менен көптөгөн чиновниктер эртең менен жумушка жөө же кадимки эле эл катары коомдук транспорт менен келишсе аларды балакет басабы? Же алар ошончолук эле эл үчүн ыйык адамдарбы? Бул жерде чоң суроо турат жана ал суроого жооп оңой эле табылчудай, туурабы окурман?
Салыштырып көрсөк, Союз убагында кызматтык автоунаалардын саны үч эсе аз болгону кашкайган чындык. Мисалы, колхоз-совхоздордун башчыларын райком, обкомдордун төбөлдөрүн бирден эле жеңил автоунаа тейлеп, ошондо да саат кечки алтыдан кийин жана дем алыш, майрам күндөрү ал унааларды колдонуш үчүн өзгөчө буйрук менен гана уруксаат берилчү эле. Албетте, ал кезде да тартипти бузуш үчүн ар кандай айла-амалдар колдонулчу. Бирок элдик көзөмөл деген бир орган бар эле. Ошол уюм көп убакта бир топ кемчиликтерди ашкерелеп көзгө сайып тураар эле да.
Эми эсептеп көрсөк, ошол 2880 автоунаанын бирөөсүнүн орточо баасы 10 000 америкалык долларды чапчып жыгылат. Демек, 2880 х 10 000 = 28 800 000 (жыйырма сегиз миллион сегиз жүз миң) эле америкалык долларга барабар акча биздин төбөлдөрүбүздүн жөө жүрбөшү үчүн биздин чөнтөктөн сарпталган экен. Мындан башка ал эскирген дөңгөлөктөрүн, аккумуляторлорун жана башка толгон-токой тетиктерин алмаштырып туруш үчүн ар жыл сайын эле 980 000 000 (тогуз жүз сексен миллион) сом жумшалат экен. Эми ушул 980 миллион сомду 20 жылга көбөйтсөк: 980 х 20 = 19 600 000 000 (он тогуз миллиард алты жүз миллион) сом биздин акчабыз мындайча айтканда элдин акчалары асмангабы же жердин түбүнөбү житип кетти деп эсептөөгө толук негиз бар болуп жатпайбы. Баса, ошол акчалардын канчалаган суммалары сол чөнтөккө солонду экен. Мисалы, жешиле элек дөңгөлөктү жешилди деп, бузулбаган тетикти бузулду деп, жүрүлбөгөн чакырымдарды жүрүлдү деп, ж.б. толгон-токой документтерди жасалма көз боё жолу менен эптештирип кызылдай акчаларды кытып алышкандыр. Себеби мен жогоруда айткан, урматсыз, көзүн май баскан төбөлдөрүбүз менен депутаттарыбыз өздөрүнө бекитилген автоунааларды 20 жыл бою элдин кызыкчылыгы үчүн минип жана элге жан дили менен кызмат өтөп беришкендерине эч качан ишенбейм жана эч ким деле ишенбейт болуш керек.
Мурдагы эки экс-президенттерди жана алардын үй-бүлөлөрүн, жакын туугандарын кошуп 100дөн ашык автоунаа каражаттары тейлеп келген экен. Болгондо да ал унаалардын ар бирине эки-үчтөн автоунаа бекитилип берилип, андан тышкары алардын үй-бүлө мүчөлөрүн тейлеш үчүн: аялын аш-тойго, дүкөндөргө, балдарын бала бакча, мектептерге, ата-энелерин айылга жеткирүүгө ж.б. алар үчүн маанилүү, а карапайым калк үчүн кадыресе жумуштарга дагы бирден автоунаа караштырылыптыр. Мисалы, экс-вице-премьер министр Акылбек Жапаровдун эле кызмат жана үй-бүлө абалына пайдаланган автоунааларынын эсебин тактасак, баары эле ачыкка чыгат.
Ошондой эле чиновниктерге бекитилген автоунаалар жана анын айдоочулары күнү-түнү, дем алыш, майрам күндөрүнө карабай алардын карамагында болуп, ал "чоңдор" элдин мүлкүн каалагандай пайдаланып келишкен. Көзөмөлдү жөн эле кой, аларды бир ооз кой-ай деген да эч ким болгон эмес. "Ат көрбөгөн минип өлтүрөт" болуп, төбөлдөрдүн күнөөсү менен канчалаган транспорттук каражат мөөнөтүнөн мурун керектен чыкты экен, эч ким аны эми эч качан аныктай албайт.
Эми дагы бир кызыгы, канкор К.Бакиевдин дүйнө жүзүндөгү бир дагы өлкө башчылары колдонбогон, элдин эсебинен өзүнө комфорт түзгөн анча-мынча дагы бир кызык жагдайы бар экен. Ал төмөнкүчө: К.Бакиев мамлекеттин акчасын аямак беле, аз эле акча да, өзү Кыргызстанды кыдырып жүргөндө аны коштоп жүргөн ондогон автоунаалардын катары дагы бир жапжаңы заводдон чыккан "Мерседес-бенц" маркасындагы микроавтобус менен толукталыптыр. Ал микроавтобустун ичиндеги орундуктары алынып салынып, алардын ордуна даараткана, жуунгуч жай, керебет коюлуп, ал эми микроавтобус бир-эки күн мурун эле Бакиевден мурда ал бара турган аймактарга, керек болсо Баткенге чейин алдын ала барып, Бакиев качан дааратканага барат, колун жууйт, жана башын жазгандан кийин бир аз чырм этип эс алат деп күтүп турчу экен. Мындай кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу андан мурдагы президент А. Акаевдин түшүнө да кирбесе керек.
Азыркы өкмөт мүчөлөрү да кечиктирбей ушул тапта канчалаган автоунааларды пайдаланып жатышкандарын ачыкка өзүлөрү чыгарышса абдан жакшы болот эле, болбосо аны деле ачыкка алып чыгарыш оңой эле нерсе. Уят болуп калышпаса эле болгону.
Жогоруда айтылгандар болгону мамлекеттик кызматкерлерди транспорттук тейлөө тармагындагы анча-мынча эле чыгымдар жөнүндө сөз болду. Ал эми төбөлдөрдү тейлей турган толгон-токой кызматтар бар эмеспи. Аларга канчалаган чыгымдар ашыкча кетип жатканын билгендер болсо мага кошулуп ачыкка чыгарганга жардам бергиле, урматттуу калайык калк (Мисалы: алардын иш орундары, кабинеттин ичиндеги эмеректери, командировкалары, чөнтөк телефондору, аппаратта иштеген көп сандаган пайда-батасы жок алардын урук-туугандары ж.б. д.у.с. көптөгөн элди эзип келген мителерге кеткен чыгымдар жөнүндө).
Акырында айтаарым, аргасыздан баягы эле урматтуу президентибиз Отунбаева Роза Исаковнага төмөндөгү өтүнүчтөр менен кайрылууга аргасыз болуп турам:
1.Тезинен указбы, декретпи чыгарып, жогоруда айтылган чиновниктерди тейлеген саны 3000ге жакын автоунаалардын санын 1000ге кыскартыш керек;
2.Ошол калган автоунааларды кызматкерлер кандай пайдаланып жатканын көзөмөлдөй ала турган убактылуу жол-жобо (инструкция) иштеп чыгыш керек;
3.Министрлерге, парламенттин комитет башчыларына, акимдер менен губернаторлорго жана ошолорго гана даражасы теңдүү мамлекеттик кызматкерлерге бирден гана автоунаа бөлүп берип, ал эми калган депутаттарга министрлер менен аким-сакимдердин орун басарларына дежурный автоунааларды караштырып коюш керек го дейм. Ошондо да ар бир мамлекеттик автоунаалардын айдоочулары (президенттики баш болуп) жол баракчаларына (путевой листтери) диспетчерскийге өткөргөн сайын көзөмөл кыла турган коомдук комиссияга автоунаа менен ким кайда барды, эмне жумуш бүткөрдү ж.б. маалыматтарды жазып отчет берип турса оңоло түшөөр белек.
4. Мындан ары наркы өтө эле кымбат баадагы жана күйүүчү майды аттай ичкен кыймылдаткычынын көлөмү 3,0 куб м. жогору болгон жеңил автоунааларды мамлекеттик кызматтарга колдонуудан алып салыш керек. Аларды аукционго коюп, элге жарыя кылып ачык сатып, түшкөн акчаларды бюджетке өткөрүш керек.
5. Жанагы ГАИ кызматкерлери коркуп, токтотконго укугу жок КS, КG деген мамлекеттик автоунаалардын номерлерин бүтүндөй жоготуп, аларга жөнөкөй эле эл аралык стандарттагы номерлерди берүүнү кийириш керек.
6. Ал эми менчик машинелери бар чиновниктердин эгер өз автоунааларын мамлекеттик кызматка пайдаланса, ал учурда кандайдыр бир өлчөмдө аларга компенсация катары акча бөлүштүрүлүп берилиши да ыңгайлуу жана сарамжалдуу болобу деп эсептейм.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Акылбек акыркы сөзүн айтты
2-ноябрь маданият кызматкерлеринин күнүнө карата
Маданиятты таптай да, мактай да билүү абзел…
кеткен миллиондорго ким жооп берет?
Улут көрөңгөсүн ким сактайт?
Улутубуздун улуулугу көөнөрбөс өнөрүндө жатат
2-ноябрь маданият күнүнө карата
7-ноябрь басма сөз күнүнө карата
түштүгүңө жорго мин" же
бузук элге - бучук бий
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?