bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru tg krc ky ky ky ky ky bg ky ru ru ru ky ru ru ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky bg ru ky ru ru ky ky ru ky ky ru ba mn ky ru ru ky ky ru ky ru hbs_cyr ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Болбогон шылтоолорду айтып, билимдүү элди алдай албайт"
Жаңырган жылдын декабрында коомчулукка белгилүү, учурунда бир топ жогорку кызматтарды жетектеген коомдук ишмер Болот Жанузаковду белгисиз адамдар ур-токмокко алып, сабап кетишкен. Катуу жараат алгандыктан Б.Жанузаков ооруканага жеткирилип дарыланды, азыр үйүнө чыгарылган. Мамлекеттик ишмердин абалы, өлкөдө болуп жаткан маанилүү маселелер боюнча пикирин сурап, собол салдык.
- Болот Чыныбаевич, алгач кепти ден-соолугуңуздан башатасак, жакшы болуп калдыңызбы?
- Кудай буюрса дурус болуп калдым. Акырындык менен оңолуп баратам. Жаракат акырындап айыгууда. Бутум эки жерден сынган экен учурда гипстемин. Абалымды сурап койгонуңар үчүн чоң рахмат.
- Ушундай ишке ким барды деген ойдосуз?
- Азыр Ички иштер министрлиги иликтеп жатат. Алардын бүтүмү чыкканга чейин бир жактуу айтуу кыйын, күтө туралы. Өзүмдүн жеке баамымда окуя жөн жерден болгон жок. Себеби, жасаган бизнесим же бирөөдөн аласа-бересем жок. Буга чейин айтып жүргөн пикирим, көз карашым бирөөгө жакса, бирөөгө жакпай калышы мүмкүн. Ошондонбу деген ойдомун. Себеби, жаманды жаман, акты ак деп жарандык позициямды түз билдирип жүргөн адаммын. Мындайды айтуу да адамгерчиликтин бийик чеги деп билем.
- Өлкөдө уруп, сабап, өлтүрүп кеткен фактылар ачылбай келет. Дегеним, сизге карата жасалган кылмыштын бетин ИИМ ачып берээрине ишенесизби?
- Адам баласы жакшылыкка ишенет. Менин да жакшылыктан үмүтүм бар. Бирок, учурда "бөрк ал десе, баш алган" заман болуп жатканын тана албайбыз. Айткым келет, биз эмне сабагандан, коркуткандан, өлтүргөндөн жакшы болуп кеттикпи же пайда таптыкпы? Айланайын кыргыздар, көралбастыкты качан коебуз? Акын Надырбек Алымбеков муну:
Кыргыздын кыргыз деген душманы бар,
Ортону ойрон кылып бузганы бар.
Кайрандар тиш кайрашат карышкырча,
Канында көрө албастык кызгануу бар - деп таамай айткан экен.
- Бул окуя Сиздин акыркы учурдагы ишмердигиңизге жараша, тактап айтсак, Таласта өтчү Чыңгыз Айтматовдун ашына Аскар Акаевди алып келүү демилгеси үчүн жасалды деген сөздөр айтылып кетти. Буга эмне деп жооп бересиз?
- 12-декабрда Шекер айылында өткөрүлө турган Ч.Айтматовдун ашына мен да бармакмын. Аскар Акаевди да чакырды деп уккам. Бирок, ал киши келээр-келбесин өзү чечет. Ал киши менен телефондон сүйлөшүп, майрамдарда куттукташып турабыз. Бул - адамгерчилик. Биз каалайбызбы-каалабайбызбы, жаманбы-жакшыбы Кыргызстандын тунгуч президенти катары тарыхта калат. Тарыхты болсо тана албайбыз. Эгемен өлкөгө ээ болгон кыргыз элинин башында 15 жыл туруп берди. Анан ал киши менен сүйлөшпөй коюу айбандыкка жатбайбы?
- Эми ушуну менен сизди "сынды" десек болобу же мурунку пикириңизден кайтпайсызбы?
- Эң биринчиден, ар бир пендеде адамдык сапат болуш керек. Калп айтпа, уруу кылба, бирөөнүн акысын жебе, ушак айтып жала жаппа, бирөөгө жамандык жасаба дегендин баары адамдын сапаты. Ушул касиеттер менен ар бир адам өзүнө аброй топтой алат. Мындайга ээ боло албагандардын коомдогу орду башка жакта болот. Ошол сыңары элибизде "Баш кесмек бар, тил кесмек жок" деп коёт. Көрүп турган нерсени бурмалоо абийриме жатпайт.
- Учурда коомчулукту бушайманга салган маселеге көңүлүңүздү бурайын. Конституцияга киргилип жаткан өзгөртүүгө, т.а. болочок президенттин тагдырын Мамлекеттик кеңешме чечет дегенге оюңуз кандай?
- Бул боюнча убагында айткам. Конституция биздин баш мыйзам. Ага каалагандай өзгөртүүлөрдү киргизип, жеке кызыкчылыкка алдырып, бурмалай берүү туура болбойт. Мындай көрүнүш 1994-жылы башталган. 1993-жылдагы Конституция ошол учурдагы талапка жооп бербегендиктен өзгөртүүгө мажбур болушкан. Ал кездеги өзгөртүүлөр өз жемишин берди. СССР кезиндегидей 350 депутат эмес, эки палаталуу парламентке ээ болук. Жерге жеке менчик киргизилди. Улуттук валюта кабыл алдык. Орус тилине статус бергенибиз да чоң жеңиштердин бири болду. Ошондо биз демократиянын аралчасы аталганбыз. Ушундай демократиялык нук менен бүгүнкү күнгө жеттик.
- 1993-жылда кабыл алынган Конституцияга кандай баа бересиз? Ошондон тартып биз Конституцияны кол жолукка айланттык деп жүрүшпөйбү? Же кандай кемчиликтери болгонун айтып бере аласызбы?
- 1993-жылдагы Башмыйзамда мүчүлүштүктөр болгон. Аны тактап айтуу үчүн кылдат карап чыгуу керек. Үстүртөн айта албайм. Муну А.Акаев бир топ жолу сессиялардан айтканын укканмын.
Бирок, Кыргыз мамлекетин түптөп берген Конституция ошол 1993-жылдагы Башмыйзам болгонун тана албайбыз. Өзгөртүүлөрдүн жакшы болгонун 2005-жылга чейин жакшы эле көрдүк. Андан беркисин айта албайм, эл өзү бүтүм чыгараар.
- Акыркы мезгилдеги өлкөдөгү кырдаалга кандай баа бересиз, бийликтегилер айткандай, гүлдөп жатабызбы же оппозиция билдиргендей, жашоого мүмкүнчүлүк болбой калдыбы?
- Барында бардай, жогунда жоктой болуп элдин турмушу өтүп жатат. Түп орду менен эле жаман десек туура болбойт. Коом өсүп жатат. Ички процесстерди баамдап, көз менен даана көрмөйүнчө курулай баа берүү туура эмес. Бишкектин тазарышы, үйлөрдүн курулуп жатышы, жолдордун оңолушун караманча четке кагып, көрмөксөн болуу акылга сыйбас. Ынтымак курултайы түзүлгөнү турат. Эгер эл үчүн маселе көтөрүшсө, бул жакшы нерсе болот. Бирок, турмушта болуп жаткан терс көрүнүштөр, албетте элге жакпай турат. Электр энергиясынын, жылуулук бааларынын өсүшү, тамак-ашка болгон кымбаттоолор жакшылыкка алып барбасы бештен белгилүү. Болбогон шылтоолорду айтып, билимдүү, акылы баарына жеткен элди алдай албайт. Эл алданбайт, эч ким алдай да алган эмес.
Улут деп, жаныңарды жебегиле!
Эл топтогон казнадан каржыланып, анан жалпы элдин эмес, бийликтин гана сөзүн божураган жергиликтүү телекөрсөтүүлөрдүн биринен, бир аткаминер, учурдагы кыргыздын улуттук баш кийими болгон калпакка жасалган наадандык мамиле жөнүндө маселе көтөргөнүн көрүп, бир чети зээним кейисе, экинчиден кыжырым келди.
Ооба, ата-бабаларыбыз ыйык тутуп, аздектеп келген баш кийимди, биз, кыргыздын урпактары, жогоркуну кой, тийштүү деңгээлде кастарлай албай жатабыз. Улуттук баалуулуктар маселесине келгенде бир эле калпак эмес, бай мурастардын баарын кор тутуп келгенибизди жашырууга болбой калды. Ушундай мамиледен улам жерибизден кут качып, мурасыбыздын башаты болгон Манас баянын талашка салып отурабыз. Булардын баары ата-бабалардын астында кечирилгис күнөө кылып жаткандыгыбыздын белгиси. Дегеним, өз урпактары үчүн кам көргөн аталарыбыз кыргыз уулдары мекендеген касиеттүү жер үчүн өз жанын аябай кан төгүп, кылымдарды карыткан байманалуу маданияттын очогун түзүп кетишкенин эч кимибиз тана албайбыз. Ошол бай маданияттын ичине кирген эң бийик мурасыбыздын бири - калпак.
Кыргыз экенин унутуп, жан дүйнөсүн көроокат гана бийлеп, акылында акчадан башка нерсе болбой калган бүгүнкү кыргыз балдары, бизди ушул күнгө жеткирип, табияты кооз жерге ээ кылган аталардын белеги катары ыйык көрүп, өйдө койчу калпакты мончого кийчү кийимге айлантып отурушат. Башка улуттарга кошулуп баш кийимибизди тепкилеп, денедеги кирди кетирип чапкылап, аталардан калган аздегибизди кор туткандан уялган жокпуз. Улуу урпактарга кылган ушундай мамилебизден улам, өркүнүбүз өспөй чайналып, элибиз чачылып-тозуп, эгемендикке ээ болсок да багыбызбыз ачылбай, акыл-деңгээлибиз төмөндөп, дүйнө турсун, кошуна элдерге тең ата сүйлөшө албай турабыз. Бул биздин кайдыгерлигибиз. Бирок, булардын баарын элге гана жүктөп, баарына эле караманча күнөө тага бергенибиздин өзү туура эмес, муну эл тарабынан шайланган бийлик жасай турган, көзөмөлүнө ала турган иш. Анткени, ушундай маселелерди мамлекеттик деңгээлде чечип, өлкөдөгү улуттук саясатты жолго коюу үчүн жалпы кыргыз эли мамлекеттин башына жетекчи шайлаган. Ал эми эл арасында улут дегенде ичкен ашын жерге койгон, тарых менен келечекти туура, так түшүнгөн мекенчил улан-кыздар ондоп, миңдеп саналат. Кейиштүүсү мындай азаматтардын кыйкырыгы алыска угулбай, сөзү иш жүзүнө ашпай калууда.
Кыжырымдын келтиргени, ушундай иштерге көз жумган бийликтин ырын ырдап, чоорун созуп, түз жолдон элди адаштырып, калктын маңдай тери менен чогулган казнаны соргон эргулдар, курулай эле улут үчүн күйүп-бышканы. "Калпакты кор кылдык, зээним кейиди" деген болушат. Эгерде чындап эле күйүп, жаны кейип жатса, эмне үчүн ошону эки күндүн биринде колтугунда жүргөн бийлик жетекчисине айтышпайт? Элге калп эле патриот көрүнгөнү эки жүздүүлүгүн көрсөтүп жатпайбы. Бабалардын арбагы астында калп айтпайлы, журт алдында уят болбойлу дегенди качан ойлонобуз, калк казанын жалап, курсагын кампайткан эл жетекчилери.
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
"Кыргызстандын энергетикасына орустар муктаж эмес, өзбектерге да кереги жок
Ынтымак курултайы элдин көйгөйү эмес, бийликти сактап калуунун амалыбы?
Кыргыз Республикасынын Президенти К. С. Бакиевге
Бириккен элдик кыймылдын лидери А. Бекназаровдон Кайрылуу
Кыргыз Республикасынын Президенти К. С. Бакиевге
Бириккен элдик кыймылдын лидери А. Бекназаровдон Кайрылуу
Орозбек Дүйшеев, коомдук ишмер:
"Өлкөбүздө кандайдыр жаңыча иш-чара көрүү керектиги келип чыкты"
"Кыргызсыңба?" деди. "так өзү гой" дедим мен
"Казактар, орустар оюуну сат, "биздики" болсун деп келишет"
"Болбогон шылтоолорду айтып, билимдүү элди алдай албайт"
МАНАСЧЫЛЫК ӨНӨРБҮ ЖЕ ИЛДЕТПИ?
же манасчылык өнөрдөгү купуя сырлар
"Малик болсо мазгини чагып эле,
Мааниси жок басат го ары-бери..."
"Акыйкат жолу татаал, тайгак экенин билбепмин"
"Хан Тейиш"- кыргыз табылгасы
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?