ru cs ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mk tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"Асман пресс", 19.02.09 - 3-бет: •
"Ошол учурда депутаттарга туура эмес маалымат берген адамдар күнөөлүү"
Үзөнгү-Куушка добуш берген депутаттардын тизмесин өткөн санда жарыялаган элек. Редакциябызга телефон чалып, "Бул тизмени кайдан алдыңар? Биз ишеним арткан оппозициядагы лидерлер да Үзөнгү-Кууштун сатылышына макул болуптурбу" дегендер болду. Ошол кездеги депутат, калыс пикирин айткан Кубатбек Байболовго байланышып, ким кандай добуш бергенин жана кайсы критерийлердин негизинде берилгенин билели дедик.
- Үзөнгү-Куушка көп депутаттар берилсин деген добушун берген экен. Кайсы критерийлерге таянып, макулдугуңуздарды бердиңиздер эле?
- Үзөңгү-Кууш боюнча айта турган болсок, биринчиден коңшу мамлекеттер менен чек ара маселесин такташыбыз керек болчу. Чегара маселеси айрым коңшу мамлекеттер менен чечилбей келатканы бул абдан өкүнүчтүү нерсе. Ошол кезде өзгөчө Кытай менен такташып алуу маанилүү болчу. Анда 35 депутат эмес белек. Эсиңерде болсо парламентте Үзөңгү Кууш боюнча андагы ТИМ М. Иманалиев доклад жасаган. Мен ага Кытайга канча жерибиз кетип жатат деген суроо койгонмун. Ал бир метр дагы жерибиз кеткен жок деп жооп берген. Депутаттар чек арага барып көрбөгөндөн кийин анын сөзүнө ишенип көпчүлүгү макул деген добуштарын берип коюшкан.
- Буга чейин дагы кимдин кандай добуш бергендиги туурасындагы маалыматтар бир топ маалымат булактарында жарыяланып келди эле. Ал учурларда эмнеге маани берген эмессиздер?
- Аларды билбейт экенмин. Азыр ал добуш туурасындагы маселе маанилүү деле эмес. Депутаттарга туура эмес маалымат берген адамдын ким экендиги маанилүү деп ойлойм.
- Кийин Кыргызстандын жери кетип жаткандыгын уктуңуздар да?
- Төө кыядан өтүп кеткенден кийин айла канча. Кийин ызы-чуусу чыгып, азыркыга чейин токтобой келатпайбы.
- Ал эми 2009-жылы президенттик шайлоо болот деген пикирлерге кошуласызбы?
- Кошулам. Менимче, ушул жайда же күздө президенттик шайлоо болот.
Улуттук коопсуздук: социалдык жарылуунун алдында
Өткөн жумада Коопсуздук кеңешинин отурумунда Кыргыз Республикасынын Улуттук коопсуздугунун жаңы концепциясы кабыл алынды. Негизги басым адаттагыдай эле Борбор Азия аймагында күч алып бараткан эл аралык терроризм жана диний экстремизмдин элементтерине жасалды. Экинчи маселе баягы эле суу талаштын азабы. Президент ошондой эле акыркы мезгилде баш ооруга айланып бараткан ар кандай диний агымдарга да өзгөчө көңүл бурду. Бирок анткен менен бул маселени чечүүдө эбак эле кечигип калганбыз. Ар кандай диний уюмдар Кыргызстанга сиңишип кеткен, андыктан жоо кеткен соң, кылычыбызды бокко чаба турган абалдабыз. Коопсуздук кеңешинин катчысы Адахан Мадумаровдун доклады жабык эшик артында окулду. Андыктан кандай өңүттө болгондугу белгисиз.
Акүйдүн үлкөндөрү коопсуздук маселесин жашыруун талкууга алгандыгы да жөндүү, мамлекеттин коопсуздугу жарыя сала берчү маселе эмес.
Кыргызстандын коопсуздук жаатындагы абалына анализ берүү максатында Коопсуздук кеңешинин экс-катчысы генерал Мирослав Ниязовго кайрылдык. Генерал кабыл алынган улуттук коопсуздук боюнча концепция менен тааныштыгы жоктугуна байланыштуу ал боюнча эч нерсе айталбастыгын билдирди. Бирок ошол эле мезгилде Кыргызстандын жалпы коопсуздук абалына "өлүм алдында" дегендей эле баа берип, эч кандай концепция бизди сактап кала албайт деп билдирди:
- Биз КМШ боюнча эң кедей республикабыз. Биздин мамлекеттин коопсуздугуна тышкы жана ички коркунучтардын саны көп. Андыктан, биздин азык-түлүк, отун-энергетикалык, чегара, жер-суу боюнча коопсуздук маселелери бычактын мизинде турат. Терроризм, экстремизм жана криминалдык абал өтө коркунучтуу абалда. Эгер булардын баары системалык мүнөзгө ээ боло турган болсо анда өлкөдө чоң социалдык жарылуу болот. Кыскасы, бир сөз менен айтканда Кыргызстандын коопсуздугу камсыз болгон эмес, азыр дегеле коопсуздук системасы да жок. Кудайдын бизге көзү түз болгон үчүн гана аман-эсен турабыз. Коопсуздук системасын жөнгө салуу үчүн алгач экономикалык өнүгүү керек. Азыркы шартта бул ишке ашпай турган нерсе. Мен жаңы саясый муундагы жаңы күч келип, ошолор эле абалды жөнгө салат деп үмүттөнүп турам. Жаңы муундагы саясый күчтөр келе турган болсо, эң биринчиден коррупцияланышкан бийлик системасын жоюп, экономикалык өсүштү камсыздоо керек. Биз 18 жыл бою саясый романтизмдин кучагынан чыга албай келдик. Келечекти ойлоо, реалдуу чараларды көрө турган мезгил келди. Антпесе эртең өтө кеч болуп калат. Мына бүгүнкү абалыбыз, мисалы, Манастагы авибазаны алалы, биздин тагдырды сырткы күчтөр чечип жатат. Атыбыз эле болбосо, эгемен өлкө болбой калдык. Кыргызстан Батыш менен Чыгыштын ортосундагы көкбөрү оюнунда башы жок улактын ролун аткарып калды. Бул албетте өтө кайгылуу нерсе, муну токтотуу керек.
Коопсуздук кеңеши талкууга алган экинчи маселе экологияга байланыштуу болгон. Бул да этият мамилени талап кылган маселе. Глобалдык деңгээлде жылуулуктун күч алышынан улам дүйнөлүк окумуштуулар тынчсызданып жатышат. Таза суунун баасы алтынга тете боло турган заман жакындап калды. Айрыкча Борбор Азия бул багытта өзгөчө кызыгууларды туудуруп жатат. Аймактагы экологиялык абал экономикалык жана энергетикалык маселелерге тыгыз байланыштуу. Россия президенти Дмитрий Медведевдин Ташкентке болгон сапарынын маалындагы бир эле сөзү дипломатиялык скандалга алып келгендиги белгилүү. Кыргызстанда бул багыттагы иштерди Үрүстөм Кабылбеков жетектеген "Мөңгү" фонду жүргүзүп келет. Үрүстөм мырзанын сөзүнө көңүл бура турган болсок Борбор Азия регионунун саясый стабилдүүлүгүн, экономикалык өнүгүүсүн жана экологиялык коопсуздугун камсыздап бере ала турган бирден-бир ресурс - мөңгүлөр. Буларды ишке ашыра турган Евразиялык парламент түзүү керек деген амбициялуу ойлордун ээси Үрүстөм Кабылбеков идеяларын Коопсуздук кеңешинин кароосуна сунуштап жүргөнү бар эле. Анын айткандары эске алынганы же алынбаганы белгисиз, бирок бүткүл дүйнө, анын ичинде Кыргызстан экологиялык проблемалардын курчоосунда тургандыгы талашсыз.
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!