kk ky fr cs ru ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky kk ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ba tt ru ky ky ru ru ru ru ky ky ky ky ky ky ru ru ru ru ru ky en ru
"De-факто", 21.02.08 - 8-бет: Автограф...•
"Атамдан калган үйдү балама бердим…"
-Ырыскелди мырза, көптөн бери дайныңыз билинбей кетти. Ырчылыктан алыстап кеткендейсиз?
-Жаш ырчылардын сахнага чыкканына эки-үч жылдай болуп калбадыбы. Аларды байкап, көрүп жүрөм. Кимиси чыныгы талант экени көрүнүп турат. Көбү адашып жүргөндөрү зээнди кейитет. Чынында, алар менен аралашып,сахнага чыккым келген жок. Жаштардын арасында, албетте, таланттуулары деле бар, бирок саналуу гана. Көбүнчөсүнүн деңгээли төмөн. Мурдагы совет убагындагыдай көркөм кеңеш болсо жакшы болмок. Анда репертуарлар тандалчу. Тандап, анан өткөрчү. Азыр эми сахна "проходной двор" болуп калбадыбы. Ошону токтотуш керек. Ырчылардын үнүн угуп, деңгээлин карап, музыкалык тарбия берилсе жакшы болмок. Үндөрүн компьютерден жасап коюп жатышпайбы. Маданият министрлиги, УТРК башчылары профессионалдуу, компетенттүү адамдардан комиссия түзүп, тандоо болсо жакшы ырчылар өсмөк. Мурда биз эларалык конкурстарга барчубуз. Азыркылар конкурстарга барышпайт. Ошонусу өкүнүчтүү болуп жатат. Кыргызстанды дүйнөгө таанытып, өлкөбүздүн атын ошолор чыгарышы керек да.
-Азыр эми эмне иш менен алектенип жатасыз?
-Мураталы Күрөңкеев атындагы окуу жайда эстрадалык вокал боюнча сабак берем. Андан сырткары, ошол окуу жайдын жер төлөсүндө өзүмдүн студиям бар. Студиям коммерциялык эмес. Бирок ырчыларды колдогон каражаттуу адамдар келип альбом жаздырса, акчасына жараша деңгээли жогору болот. Альбом жаздырыш деле оңой эмес. Анткени, профессионалдуу альбомду чыгарыш үч-төрт эмес андан көп музыканттар катышышы керек.
Он беш жылдан бери кайнап- ташып жаткан чыгармачылыгымды элге жеткириш үчүн альбомумду жаздырып жатам. Жаңы ырларым да бар. Альбомумдун атын азырынча "Менмин" деп койдум.
-Башка ырчылар сыяктуу эле сиз да той -топурга барып ырдайсызбы?
-Капитализмде баары болот да. Кандай гана проект, акция, той болбосун, чакыруу талапка жооп бергидей болсо барабыз. Чакырылып жаткан тойдо алып баруучу ким экенин, кандай репертуарлар ырдала тургандыгын, кайсы ырчы ырдай тургандыгын -баарын карайбыз. Көбүнчө Анкарага, Москвага, Алматыга чакыруулар менен барып жүрөм.
-Бир уул, бир кызым бар. Уулум үйлөнүп, башыбызга баш кошулду. Былтыр неберелүү болдум. Неберемди Атай Огомбаевдин атынан Атай деп койдум. Уулум КМУнун бажы иши факультетинде сырттан окуп, иштейт. Анткени, үйбүлөсүн багыш керек да. Мен он бир туугандын кичүүсү болгондуктан, атам айылдагы үйдү мага жаздырып кеткен экен. Атамдан калган үйдү балама бердим. Үйбүлөсү менен ошол жакта жашайт. Жөө жүрбөсүн деп өзүм минип жүргөн машинемди белек кылдым. Ата-эненин балага болгон милдети ушул да. Ал эми кызым Юридикалык академиянын биринчи курсунда окуйт.
-Алардын ырчы болушун каалаган жоксузбу?
-Каалаган жокмун. Уулума караганда кызым таланттуу. Анткени, бизде шоу-бизнес деген жок. Шоу- бизнести чоң индустрия катары көрөм. Шоу -бизнесте продюсерлик борборлор болушу керек. Продюсер жогорку деңгээлде музыканы түшүнгөн, каражаттуу, музыкалык билими бар же болбосо музыкалык тарыхты терең түшүнгөн адам болушу керек. Ырга күйгөн, Ата Мекенге күйгөн адамдар шоу -бизнести түзүп, таланттуу балдарды алып чыгып колдосо, ошону мен шоу- бизнес деп түшүнөм. Таланттуу адамга ырчы болуш кыйын. Анткени, жоош, момун, тартынчаак келишет. Ошондой тубаса таланттар чыкса жакшы болот эле. Продюсерлер ошондой балдарды издеп, таап жардам берсе Кыргызстанда мыкты ырчылар чыкмак.Чыныгы ырчы элдин жүрөгүнө жеткиликтүү кылып ырдап, ыр менен кошо жан дүйнөсү козголуп чыгышы керек. Ал эми жөн эле сахнага чыгып секирип ырдап койгондорго ырчы болуш оңой деп ойлойм. Кандай гана ырчы болбосун музыкалык билими сөзсүз болушу керек.
-Бош убактыңызды кандай өткөрөсүз?
-Кечинде достор менен жолугушуп, бильярд ойнойбуз. Антпесе болбойт да. Эртеден кечке музыка менен алышып олтура берсең да чарчайсың. Көбүнчө айылдагы үйгө барам. Жумуш болсо жумуш жасайм. Айылда жумуш дайыма табылат эмеспи.
-Бильярд демекчи, жакында туулган күнүңүздө достор арасында бильярд боюнча мелдеш өткөргөн турбайсызбы?
-Туулган күнүмдү кафеге отуруш жасап өткөргөндөн көрө, бильярд ойноо кызык болот го деп ойлодум. Анын үстүнө досторумду бири-бирине тааныштырайын дедим. Жеңүүчүлөргө деп атайы кубок, медаль сатып алдым. Медалга "Победителю турнира друзей" деп жаздырдым. Атайы орусча жаздыргам, анткени, бильярд ойногондордун ичинде орус, корей улутундагы досторум бар. Биринчи орун алгандарга кубок, экинчи, үчүнчү орун алгандарга медаль тапшырдым. Кыздар үчүн да мелдеш уюштургам. Ырчы Гүлнара Тойгонбаева биринчи орунду алды. Былтыр Гүлнур Сатылганова, Салтанат Саматова келишкен. Туулган күнүмдө бильярд боюнча мелдеш өткөрүү салт катары болуп калды. Былтыр да досторду чогултуп, биринчи мелдеш өткөрдүм эле. Буюрса, эмдиги жылы да ойнотоюн деген оюм бар.
-Көп жылдан бери чыгармачылык жеке концертиңизди бере элексиз. Келечекте концерт берейин деген оюңуз барбы?
-Жөн эле концерт бергим келбейт. Деңгээли жогору болуш үчүн абдан жакшы даярдыктар керек. Ошого жараша баасы да кымбат болот да. Мисалы, концерттин баасы 500 сом болсо, ал концертке ким келмек эле? Колунда бар адамдар келет, бирок студент менен карапайым адамга кыйын го. Анткени Кыргызстанда жашаган элибиз эртең эмне жейм деп, тамакты ойлоп калды. Акча таппасам, эртең ачка калам дешет. Анан кайдагы концерт жөнүндө сөз кылабыз. Элдин курсагы ток болсо концертке келет да… Ошондуктан, спонсор табылса, бекер концерт бермекмин.
"…Маймылдар адамдан жаралса керек"
-"Адам маймылдан жаралган" деген пикирге кошуласызбы?
Кубик Калыков, эстрада ырчысы, куудул:
-Жок кошулбайм. Адамды Алла таалам жараткан да. Маймылдан жаралса азыркы маймылдардын баары адам болуп кетпейт беле. Бул эми Дарвиндин божомолу болуш керек. Азыр, тескерисинче, адамдар маймылга айланып баратышпайбы. Жайкысын кийим кийбей, жылаңач болуп алып денесин көргөзүп жүргөндөр бар. Телевизордон көргөнүн кылып жатат. Жүн гана чыкпай калган болбосо калганы бүт кыймыл-аракеттери маймылдыкына окшош. Кээде өзүмдүн жанымда чогуу иштешип жүргөн маймылга окшош адамдарды көрүп "маймылдар адамдардан жаралган болсо керее-ек" деп катуу ойлонуп калгам. Бирок турмуштук практикалардан кийин ал оюман кайттым. Азыр Дарвин тирүү болгондо чоң жаңылышкан экем, маймылдар адамдан жаралган турбайбы деп айтмак.
-Ааламга кеткен жол эмне үчүн айылдан башталат?
Кален Сыдыкова, эркин журналист:
-Биз айылдын баркын билбей жүрбөйбүзбү. Айыл бул элдердин куттуу ордосу да. Илгери кыргызда шаар, кыштак деген болгон эмес. Айыл десе эле биз азыркы түшүнүктө өнүгүүдө артта калган, маданияттан алыс элестетип жатпайбызбы. Айыл деп кыргыздар өзүнүн киндик кан тамган жерин, жайлоолорду, тоо койнундагы керемет жерди атаган да. Айылдын сулуулугу, андагы касиетти, ажайып сыйкырын, кереметин биз байкабай жүрөбүз. Айылда ошол элдин чыныгы турмушу, жашоо тарыхы калган. Шаар ар кандай адамдар, бөлөк улуттар жашаган борбор гана болуп саналат. Баардык эле мыкты инсандарыбыз айылдан төрөлүп, ошол жактан өзүнүн акыл көрөңгөсүн түптөп, өзүнүн элинин улут салтын, тарыхын, элинин маданиятын билип үйрөнүп чыгышкан. Айыл чыныгы турмушту даамдуу сездирип, адамдык касиеттерге таасирлентет. Ал жактан чыгып анан окуп, иштеп, жер шаарын кыдырып кетип жатышпайбы. Демек, адам болуу үчүн жер кезген биринчи кадамың айылдан башталып, таманыңдын тагы айылда калып жатпайбы. Баарын көргөндөн кийин карылык жеткенде адам өзү туулган мекенине жан тартып, айылда жашагысы гана келип калат. Демек, ата-бабалары өткөн жерди акыры адам сагынат. Чыккан башатына кайра кайтат. Айыл эч нерсеге алмашкыс адамдардын ыйык меккеси десек болот.
"…Мамашов тубаса турист окшойт"
-Кыргызстан Санта Клаустун мекени болгонун кандай кабыл алдыңыз?
-Ой… сонун кабыл алдым да. Муну ким, жанагы Мамашов кылдыбы? А киши өзү тубаса турист окшойт. Манастын чокусун деле ыйык тоо кылып, "көкө теңирдин" тоосуна айлантабыз деп эле күйүп-бышып чуркап жүрдү. Эми бул жерден биз бир нерсени байкашыбыз керек. Санта Клаустун өлкөсү деп аталгандан кийин биз үчүн кандайдыр биз зыяны барбы? Санта Клаустун өлкөсү болсун дегенге баланча акча сурап жатабы? Муну караш керек. А тескерисинче, кайра бизге акча алып келе турган жакшы жактары болуп жатса аны эмне үчүн биз туура эмес кабыл алышыбыз керек. Бул жерде муну, тигини оңдош керек деген маселе эмес, туристтик багытта болуп жатат да. Он беш турист алып келебизби, он беш миңби, кыштын чилдесинде гана эмес, жайдын саратанында дагы бийик тоолорго койбериш керек, "Санта Клаус жайында да жүргөн" деп. Демек бул жылы бою боло турган оокат болуп жатпайбы. Ишибиз оңунан чыкпай калса бир тыйыныбыз да кетпейт экен Мен ошого сүйүнүп атам. Жүрө беришсин тоолорду, жерибизди көрүп.
"Ички сулуулугум сыртыма чыкса керек"
- Жаш көрүнгөн сулуулугуңуздун купуя сыры эмнеде?
-Пейилиңе жараша деп кыргызда айтат го. Адамдын ички дүйнөсү ак, сулуу болбосо, андай адам эч качан сулуу боло албайт. Азыр жашым алтымышка келип калды, кээде олтуруп өзүмчө ойлоном "мен деги бирөөгө жамандык кылып, бирөөнү көрө албай, ичи тарлык кылды бекем" деп. Жок, эч качан эч кимге арам ойлоп, жаман жолго барган эмес экенмин. Экинчи жагынан барга көөп, жокко чөгүп, өзүмдү жеңил кармаган аял эмесмин. Демек карөзгөйлүк, чекилик болбой, жан дүйнөмдү таза, сулуу кармаганым үчүн ошол нерселер сыртыма өтсө керек. Анан спорт менен машыгып, тамакка диета кармап деле көргөн жокмун. Азыркылар ар кайсы майларды беттерине чаптап, сулуу болуп жатышпайбы. Биз деле жаш кезде ырдап эл алдына чыгып жүргөнбүз. Аларчылап бет майдын түрүн сүйкөнчү эмеспиз. Колубузга эмне тийсе ошону шыбап коюп, кудай берген сулуулугубуз менен эле чыга берчүбүз. Жасалма сулуулук адамды эч качан сулуу кыла албайт. Бетиң айдай болуп туруп, жан дүйнөңө жылан сойлоп кетсе, андай сулуулуктун кимге кереги бар эле.
"…Жамгыр жаады, жанымды жазгы добуш тазалады"
-Жазда табият гана эмес адамдардын да жан дүйнөсү ачылабы?
Кыргыз Эл артисти, композитор:
-Сөзсүз да. Жаздын келиши баардык тирүү жандарды жандандырат. Табият өзүнүн сулуулугун жазда кийингендей эле болот. Керемет сулуулук. Анан ал сулуулук адамдын жүрөгүн эдиргитип, кыялдарга жетелеп, жан дүйнөгө бүлүк салат. Бул учурда ыр жаратып, обон гана жазгың келип калат. Менимче, көптөгөн сүйүү ырлары жазда жаралса керек. Сүйүүгө улуу күч, жандууга жан берген жаздын күчүнө эч бир күч тең келбейт. Көкүрөгүңдө буулуп жаткан ички дүйнөңдү сыртыңа чыгарып аласың. Жаз десе Асан Жакшылыковдун ыры эсиме келип кетти:
Көңүлүм кызгалдактай жаздын алды,
Жагымдуу жаз жыттанган тамчы тамды.
Тамчыдан үн куралып жай уланып,
Көктөмдүн көркү ачылып, жамгыр жаады.
Жамгыр ай, жамгыр жааады, жамгыр жаады
Жанымды жазгы добуш тазалады.
"…Президент болуш кыйла оңой"
-Адам болуш аста-аста экен, ал эми президент болуш бир пастабы?
Жыпар Жекшеев, КДК партиясынын лидери:
-Чындыгында эле адам болуш өтө кыйын. Күнүнө адам болуп жашаш андан да кыйын. Ал эми президент болуш ага салыштырмалуу кыйла оңой иш. Дүйнөлүк практика, турмуштук агымдар көрсөтүп жаткандай экөөнүн асман менен жердей айрымасы бар. Адам болуш бу түбөлүктүү кыйынчылыктар менен күрөшүп, сага болгон тоскоолдуктарга моюн сунуп калбай, аларды жеңе билип, сага тиешелүү адамдык касиетиңди сактап жана мыйзам менен турмуштун туура нугуна өзүңдү алып келүү. Чыныгы адам болуш керек. Президент болуш ал убактылуу саясий бийликке келүү максаты да. Ал максатына жеткенден кийин ал кандай президент болот, кандай иштейт ага бериле турган баа башка. Президент болгон күндө да адамдык абийир, ар-намыс дегенди карманышың керек болот. Ошондуктан адам болуп жашаш ары түйшүктүү, кыйла кыйын иш.
► Бул айылда негизинен кыргыз гезиттери
электрондук тиркеме түрүндө жарыяланат.
► Архивге, емейлге жана редакцияга шилтемелер
ошол гезиттин башбарагында берилген.
► Жеке макала жарыялоого буйрутмалар кабыл алынат.
► На сайте публикуются в основном кыргызскоязычные газеты в виде электронных подшивок данных газет.
► Ссылки на архивы, емейл и данные о редакции
указаны на главной странице конкретной газеты.
► Принимаются заказы на публикацию частных статей.
Алган материалга шилтеме бериңиз!
◄ © J.Janyzak, Kyrgyzstan ►
Ссылки на взятые статьи обязательны!