kk en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru be ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ky ky bg ky ru ky ba ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru
"Фабула", 29.11.11 - 11-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Калыс сөздү калдайган журт айтарына ишенем
Автордон: Эски эки бийликтин учурунда "жогорку даражадагы" кызматкерлердин сын айткан гезиттерди сотко берүү "өнөкөт оорусу" болгон. "Сыныктан башкасы жугуштуу" дегендей бийлик алмашылып, чыныгы эркиндик орногондон кийин бул айыкпас илдетти ортоңку жана төмөнкү даражадагы чиновниктер кирешелүү тармак катары эсептеп калганын турмуш өзү ачыкка чыгарып отурган сыяктанат. Мурдагылар алгач Ак үйгө, андан кийин Көк үйгө чакырып, сес көргөзүп, айрым журналисттерге сабак болсун деп көгала болгончо сабатып, кээ бирөөлөрүнө сыртынан "өлүм жазасына" бийликтин күчү менен өкүм чыгарып келсе, акыркы учурда алар сот аркылуу максатына жетишүүгө умтулуп келишет. Айрыкча, эркин гезиттердин карапайым калкыбыздын каттарын жарыялай баштаганы "бей ооз" кеп катары эсептелинип, ММКларды миллиондогон сом айыпка жыгууга аракеттери күчөп барат. Биз эч качан башкалардын укугун коргоого каршы эмеспиз, бирок айрымдардын ооз көптүрө кадыр-баркын миллиондогон сомдорго баалашы бир чети кыжаалат ойго салса, бир чети күлкү келтирерлик жорук сыяктуу сезилет.
Окурмандардан жашыра турган эч нерсебиз жок. "Фабула" гезитинин сынына дуушар болгондор тараптан учурда гезитибизге доомат койгон 5 арыз сотко тапшырылган. Алгачкы арыз Асылбек Текебаев тарабынан берилген, буга бийлик киришпегендиктен, биринчи сот инстанциясы гезитке коюлган доомат жүйөөсүз деп тапканы менен, "доогерлер" ишти шаардык сотко, Жогорку Сотко каратууга аракеттерин жасап жатат. Ошол эле учурда гезитибиздин иши боюнча доо арыздардын үчөөсү Бишкек шаарынын Октябрь райондук сотунда каралып жатат. Доогерлердин бири - Г.Абдинасирова Ленин райондук сотунда иштейт, миллион сомдон "үмүт" эткен А.Мамбетов мурдагы Тоң райондук билим берүү бөлүмүнүн башчысы, кийинкиси ГУИНдин жетекчиси Ш.Байзаков болсо, Ленин райондук сотуна "ФинансыКредитБанкынын" беделдүү кызматкеринин бири С.Абдытегин болуп саналат. Ошентип, сот артынан сот "Фабула" гезитинин ишин карап жатат.
Азыркы учурда тирешүүлөр өз апогейине жеткен мезгили. Гезитибиздин ушул сот процесстерине ишенимдүү өкүлү катары катышкан учурда күчтөрдүн тең салмаксыздыгына күбө болуп келем. Юридикалык жактан "тиштери жетилгендер - өз иштеринде карышкырга айлангандардын" арасында өзүмдү тамсилдеги "алсыз козу" катары сезген кырдаалдарга дуушар болгон учурлар көп экенин жашыргым келбейт. Катардагы журналист менен юристтердин ортосунда тирешүүлөрдө кайсы тараптын үстөмдүгү күчтүү болорун окурмандар өздөрү баалап алышаар. Анда окурмандардын ортосуна 2011-жылдын 23-ноябрындагы гезит менен "ФинансыКредитБанкынын" сот отуруму тууралуу ортого сала кетели.
Ири жеңиш үчүн майда мүдөөдөн баш тарттык
Ар бир айтылган кептин артында аздыр-көптүр негиз болот. "Калк айтса, калп айтпайт" - деген кеп бар. Жыйырма жылдын аралыгында канча имиштер айтылды. Аягында ошол биз айткандай "ушактардын" канчасы чындыкка айланганын калкыбыз өзү баа берер. Айрыкча, чет элде жүргөн жарандарыбыз элчиликке башына оорчулук түшкөндө кайрылганда, алардын кайдыгер мамилесине нааразылыктар билдирилип келе жатпайбы. Негизинен 2011-жылдын 12-июлундагы "Элчилик кызмат ычкырдын деңгээлине түштүбү?" - деген маалымат гезит бетине жарыяланган. Мында Ирандагы элчи, мурдагы Компартиянын көрүнүктүү боссу б, партиянын идеологу болгон Медеткан Шеримкуловдун дарегине багытталганын чала сабат адам окуса да түшүнмөк. Мында банктын бир кызматкери Абдытегин уулу Сүйөркулдун ирандыктардын уруксат кагаз алганга 300 миң доллар сурагандыгы тууралуу имиштер калк арасында тарап бара жатканы айтылып отурат. Буга чычалай турган деле ага түз коюлган доомат деле жок болуучу.
Элибиздин: "Чын чычалайт" - деген кеби бар эмеспи. Кеп төркүнүн финансист эмес, анын жактоочусу Сартбай Жайчыбеков деле эске алса болмок. Кантсе да ал юрист болгондуктан доо арызды даярдаганда "жети ченеп, бир кескенде" мүмкүн, биздин жолубуз экинчи тараптан тосулуп калмак. Сөз маанисин түшүнбөй, кадыр-баркын миллион сомго баалаган Абдытегин уулу Сүйөркулдун миллион сомго баалашы канчалык деңгээлде чындыкка жатарын биз эмес, соттун баалашы үчүн сот отурумунда аныктоо максатында айрым маселелерде каяша айтууну туура тапкан жокмун. Ири жеңишке жетүү үчүн маанисиз мүдөөдөн баш тартуу зарылдыгы келип чыкканын жашыруу мүмкүн эмес. Натыйжада ишти караган сот - Орозбеков Муратбек гезит жарым-жартылай күнөөнү моюнга алды деп жыйынтык чыгарганга аргасыз болгонун белгилеп кетели. Сот адилет чечүүгө аракет кылды, бирок эки тараптын тирешүүсүндөгү "дипломатиялык" мамилелер соттун калыс чечимин кабыл алышына тоскоол болгонун эми ачыкка чыгарууга туура келет. Бул үчүн сотту күнөөлөбөйбүз, себеби анын жаңылуусуна себепкер доогер менен жоопкерлердин бири-бирин аңдышуусундагы тандап алышкан жолуна байланыштуу болгондугун белгилеп кетели.
Сот отуруму мыйзамга ылайык башталды. Процесстин жүрүшүнүн алдында гезитке жарыяланган маалыматта доогердин кадыр-баркына канчалык доо кеткенин мамлекеттик лингвистикалык комиссиясынын экспертизасынын аныктамасын алуу сунушун "Фабула" гезитинин өкүлү катары сунуш кылдым. Бул сунуш четке кагылган жок, же колдоого алынганы белгисиз калды. Доогердин ишенимдүү өкүлү өз дооматтарын дагы бир ирет белгилеп өттү. Доогердин өкүлүнө суроо барбы" - дегенде суроо берилди.
Суроо: - Доогер кадыр-баркын миллион сомго баалаганын кайсы критерийлер менен баалап отурат?
Жооп: - Банк 170 тарап менен байланышта. Алардын банктын ишмердүүлүгүн андагы кызматкерлер аркылуу баалашат. Ошол себептен Абдытегин уулу Сүйөркулдун атына байланышкан ар бир кеп жеке адамга гана эмес, жалпы банктын ишенимине доо кетирип отурат.
Сот: Маалымат банк эмес, башка адамдарга багытталган экен. Акырында Абдытегин уулу Сүйөркулдун аты көргөзүлүптүр. Муну четке кага аласызбы?
Жооп: - Бул мүмкүн эмес.
Сот: Доогер, миллион сом доону реалдуу деп эсептейсизби?
Доогердин өкүлү талабы маалыматты төгүнгө чыгаруу жарыяланышы керек жана доодогу миллион сомдун ордуна 1000-2000 сом айып төлөнүшүнө макул экендигин билдирди. Доогер тарап жоопкердин жогорудагы суроосун төгүндөгөн жарты барак кагаз тапшырган жок.
Сот эмес, эл өзү таразалаар
Сот отурумунда маселенин чындыгы эмес, доогер тараптын убактылуу болсо да "жеңишке" ээ болууга "суусап" турганы белгилүү болду. Ошол себептен, алардын оюндарына оюн менен жооп берүүгө туура келди. Биринчиден, Абдытегин уулу Сүйөркулдун кадыр-баркынын баасынын нукура наркын соттун чечимине ылайык аныктоо зарылдыгы турган. Экинчиден, сот кандай чечим чыгарса да жоопкер катары "Фабула" гезитинин Бишкек шаардык сотуна апелляциялык, андан кийин Жогорку Сотко кайрылуу укуктары, Жогорку Сот ал тараптын пайдасына чечсе да жаңы жагдайлар боюнча дагы бир нече ирет даттануу укуктарыбыз бар экендиги эске алынып, аргасыз шахмат оюндарынын жүрүшүн жасоо зарылдыгы келип чыкты. Бул оюндардын жыйынтыгында Кыргызстанда чыныгы сот адилеттиги бары-жогу аныкталмак.
Ушул багытты көздөгөндүктөн, бардык жоопкерчиликти гезиттин ишенимдүү өкүлү катары жоопкерчиликти моюнга алып, доогерлер күтпөгөн кадам жасадым көрүнөт. Ошол учурда доогердин жактоочусу Сартбай Жайчыбековдун тээ илгери Бакийичтердин учурунда Бириккен Элдик Кыймылдын (БЭК) саясатчылары "Фабула" гезитин "көзөмөлдөп" турганын мактаныч менен айтканын да чыдап угууга туура келди. Анын маалыматына караганда, булар гезиттин нукура цензурасы болгонбу деген ой дагы пайда болду. Бактыга жараша, ошол учурда азыркы учурдагы "Фабула" гезити "Форум" аты менен чыгып турганын, гезиттин жамааты Бакийичтердин күчтүү кысымдарына карабай, элдик трибуна катары калкыбызга кызмат кылганын, ал учурда азыркы саясатчылар бизди коргоп, же колдоп турбастан, алардын байкоосуздан кеткен тескери сөздөрүн гезит кызматкерлери жымсалдап, алардын чар-жайыт ойлорун иретке келтирип, элге жеткирген ушул айыпталып жаткан редакциянын жамааты болгонун айтып чыкканым куру актануу болорун ойлонуп, "адвокатка" акаарат сөз айткым келген жок.
"Өзү тийген бала ыйлабайт" демекчи, чындыкты бир эле Ленин районунун соту алдына эмес, жалпы кыргыз журтунун алдына алып чыгууну туура таап, сот алдындагы "дебатты" "токтоолук" менен ырбаткым келген жок. Кимдин ким экенин сот эмес, эл өзү таразага салып алар. Ансыз да улам бир процесстен экинчи процесске катышуумдан улам психологиялык жактан чарчагандыктан жана соттун чечиминен кийин апелляциялык, кийин кассациялык даттануу укугубузду колдонуу жолун тандап алууга аргасыз болгонумду айта кетейин. Мындан тышкары, соттун чечими ушул макаланы даярдап жаткан учурда даяр болбогондугу да бул темага кайрадан кайрылууга алып келерин эске алып, буга кеңири токтолууну туура көрүп отурам.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
танка эмес, эми самолет
"KG" алыш дагы кеп бекен
Жаз айы жамгыр басылбай…
Нурбүбү Кененбаева, Ысык-Көл облусунун губернаторунун орун басары:
"Эки карындашы менен эрегишкени жигиттикке жатпайт"
"Сүткө оозу күйгөн айранды үйлөп ичет", же жең ичинен саясий соодалашуу
Жаңы коалиция кайсы партиялардан түзүлүп, премьер-министр ким болуп, төрагалык кимге буюрат?
"ХАНДЫН ХАНДАН НЕСИ АРТЫК? КАЛКЫМ! - ДЕГЕН ИШИ АРТЫК..."
Калыс сөздү калдайган журт айтарына ишенем
Куйручук олуяга 145 жыл
Эртең менен эрте туруу төрөттөн кийинки депрессияны 50 пайыз жеңилдетет