ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mhr mn ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ky ru ky mr ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru kk bg ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Мекен үчүн кечип коюп өмүрдөн,
Желегиме жүрөк каны төгүлгөн
Акыркы жылдары кыргыз мамлекеттүүлүгү жөнүндө сөз боло калганда эле айрым, мурдунан алысты көрө албаган саясатчы сөрөйлөр кыргыздардын бактысына эгемендик капыстан эле кансыз келип калгадыгын, желегибиздин кызыл түстө болуп калышы туура эмес экендигин сагызгандай сайрачу болду. Өз тарыхыбызга өңгүп кирсек, бугүнкү мамлекеттүүлүгүбүз үчүн төгүлгөн кандын, берилген жандын жана агылган тердин эсеби жок болсо керек. Акыркы эки кылымга эле назар салсак, элибиз Үркүн, Сталиндик кыргын, Экинчи дүйнөлүк согуш баш болгон канчалаган кан төгүүлөрдү, ачарчылыктарды башынан өткөрбөдү.
Тарыхыбыздын татаал ташы, Үркүн деген ат менен жүрөктөрдөгү өчпөс жара болуп түбөлүк сакталып калчу 1916-жылдагы кандуу кыргында шейит болгондордун саны 170 000 ден ашып, кыргыздын маанилүү бир бөлүгүнүн кырылып кеткендиги жашыруун эмес. Аларга убагында ак кепинге оролуп сөөгүн жерге жашыруу бактысы дагы буйрубай, топ тобу менен токсон жыл бою Бедел жана Ак-Шыйрак ашууларынын кокту-колотторунда чачылып, башта кузгундарга, кийин курт-кумурскаларга жем болуп сыздап кала беришкен. Кеч да болсо, 2006-жылы Үркүн кыргынында шейит кеткендердин сөөктөрү сай сайлардан чогултулуп жерге жашырылды.
1938-жылы Сталиндик кыргында кыргыздын канчалаган көзгө басар уул-кыздары бир түндө эле жок болуп, алардын ичинен негизги өзөгү делген 136 аалымдын сөөгү Ата Бейитте көмүлгөн. Аалым Чыңгыз Айтматов атабыздын "Кылым карытаар бир күн" романында да Найман Эне зар какшагандай: "жерди алса болбойбу, мал-мүлктү алса болбойбу, анчалык душман экен башты алса болбойбу, бирок адамдын акыл-эсин алат деген эмне шумдук..." дегенчелик болуп, калдайган элдин калың катмарынан чыгып, элинин, мекенинин акыл-эси даражасына жеткен аалымдарды чогултуп жок кылуу эмне деген кыямат.
Элибиз Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда дагы бир кыргынга кабылып, 365 000 ден ашык адам кандуу согушка аттанып, алардын ичинен 215 000 ден ашыгы Ата мекенине кайтпай калган. Айрыкча согуш жылдарындагы ачарчылык, ооруу жана башка алааматтардан каза тапкандардын саны эсепсиз.
Акыркы кан, арстан жылы апрелдин 7синде төгүлдү. Баамдап билгенге бул күнү жан берген азаматтар бир ажону төңкөрп, жаңысын алып келүү үчүн эмес, жыйырма жылдан бери жайылып каныбызга сиңип калган талоончулук жана уурулук адаттарынан, маңкурттуктан жана кайдыгерликтен арылып, мамлекеттүүлүгүбүздү бекемдөө үчүн курман болушту.
Айтайын дегеним, Үркүндө куралдуу душмандарына каршы кетмен, күрөк менен каршы чыгып мекенин коргоо үчүн канын, жанын төккөндөр, кузгундуу куу белдерде ачкачылыктан,сууктан жанын бергендер; Сталиндик кыргында кырылган аалымдар; Экинчи дүйнөлүк согушта кандуу майдандарда жана айыл жерлеринин азаптуу күндөрүндө канын, жанын бергендер, апрелдин 7синдеги алааматта акыретке аттангандар ким үчүн шейит болушту? Албетте мекен үчүн, сен үчүн, мен үчүн, сенин жана менин бала-чакабыз үчүн. Мындан артык канча кан төгүлүп, канча жан берилиш керек байрак үчүн, эгемендүү мамлекет үчүн?
Эл ичинде жакырчылык жакага жармашып, айрымдарга "капысынан кансыз, терсиз каалгасын кагып кирип келген эгемендик" үчүн өмүрүн, ден соолугун, мээнетин жумшаган карыларыбыз катык нансыз отурганда; иштээрге иш таппай, бала-бакырасына берээрге аш таппай турмушта чайналган жарандарыбыз көчөдө жүргөндө; жакырлыктын айынан жаштарыбыз сойкулукту, уурулукту, каракчылыкты жана алдамчылыкты өнөр кылып алганда эл ишенимин арткан аткаминерлердин жаңы өнөр жайлардын ачылышына шарт түзүп, жаңы иш орундарын жаратуу менен алек болуунун ордуна акыйлашып "ак желек, көк желек" ойногондоруна жол болсун.
"Согуштун архитектору" Кыргызстанда эмне кылып жүрөт?
"Ушундай жогорку рангдагы адам, саясатчы, мурдагы дип-ломат Вулфовиц Кыргызстанда жөнөкөй консультант катары жүрүшү мүмкүн эмес, менин божомолумда ал кандайдыр бир чоң бизнес-долбоорлорду ишке ашырууну каалаган топту (делегацияны) жетектеп келген болушу керек. Вулфовиц Дүйнөлүк банкты жетектегенге чейин АКШнын Коргоо министринин 1-орун басары болгонун жана Буш президент болуп турган маалда Американын тышкы саясатын аныктаган таасирлүү топтун арасында жүргөндүгүн унутпашыбыз керек. Ирак менен Афганистандагы аскердик операциялар Дональд Рамсфельддин жетектөөсү менен ишке ашканы менен согуштун стратегияларын ойлоп тапкан анын орун басары Вулфовиц болгон. Андыктан, Вулфовицтин Кыргызстанга болгон сапары АКШнын Кыргызстандагы элчилиги менен жөн гана макулдашылбастан, алардын активдүү катышуусунда ишке ашып жатканын белгилеп кетмекчимин. Ал эми АКШ элчилиги Вулфовицтин Кыргызстанга келгендигинен кабардар эмеспиз деген жообу, чындыкка дал келбейт. Себеби, өтө көп жашыруун маалыматтарга ээ болгон жогорку даражадагы мурдагы чиновник элчиликти кабардар кылбаса да, АКШнын Мамлекеттик департаментине маалымдаган чыгар. Демек, Вулфовицти расмий жолугушууларда элчиликтин жогорку даражадагы дипломаттары сөзсүз коштоп жүрүшмөкчү. Балким, чын эле анын иш сапары мамлекеттик мүнөзгө ээ эмес чыгар, бирок башка кызыкчылыктар менен келген күндө деле анын иш-сапарын эмнеге жашырууга аракет кылып жатышкандарын такыр түшүнбөй турам. Эгер, анын биздин өлкөбүздөгү жүрүшүн дагы деле ачыкка чыгарбай, жаап-жашыра бере турган болушса, анда Афганистан же дагы бир башка бир иштердин башын кылтыйтабы деген шектенүүлөр пайда болбой койбойт"- дейт дипломат, саясат талдоочу К.Өмүралиев.
АКШнын массалык маалымат каражаттарында Пол мырзанын дарегине айтылган жакшы сөздөрдү кезиктирүү кыйын. Анын атасы да, өзү да математик экендигин эске алсак, анда ал дайым "дүйнөдөгү жакырчылыктын жайылышына диктаторлордун бийлик жүргүзүүсү себеп"- деген оюн ортого салуудан тажабай келет. Балким, ушундан улам, ал Ирак менен Афганистанга аскер киргизүү демилгеси менен чыгып, анысы президент тарабынан колдоого алынган. Бирок, тирандарды мамлекет башынан кетирген бул башка, ал эми жаңы коомду куруу бул башка экендигин Пол менен Жорж кайдан билсин? Согушту көрүп, кан кечип калган элдин психологиясын калыбына келтирүүгө жүздөгөн жылдар талап кылынаары белгилүү эмеспи. Демек, Вулфовицти океандын аркы жээгинде канча адамдын убалына калган "согуштун архитектору" деп атап жүрүшкөнү да бекеринен эместир.
Мындан тышкары, ал Дүйнөлүк банкты жетектеп турган маалында да чоң чатак чыгып, ызы-чуу менен креслосунан шыпырылганы маалым. Себеби, ал өзү менен ысык мамиледе болуп жүргөн Шах Али Рыза деген айымдын айлык маянасын себепсиз эле асмандын башына көтөрүп жибергендиги ачыкка чыгып, коомчулуктун кызуу талкуусуна айланган эле. Тагыраак айтканда, 61 миң доллар алып келген Риза айымдын айлык маянасы заматта эле 193 миң долларга чыгып, себепсиз эле жөнөкөй кеңешчиликтен жогорку кеңешчилик кызматка секирик жасайт. Бирок, жетекчинин мындай берешендик иштери Дүйнөлүк банктын Профсоюз кызматкерлерине билинип калып, алар чуу көтөрүшүп, өзүнүн шефин көкбөрү тарткансып, жумшак, майлуу-сүтүү креслосунан шыпырып түшүшөт.
Маалыматтарга танясак, Шах Али Риза айым Ливиядагы мусулман үй-бүлөсүнөн болсо, Вулфовиц АКШ менен катар Израилдин да жарандыгына ээ болгон еврей улутунан болот. Экөөнүн романы Пол өзүнүн аялын, ал эми Риза айым өзүнүн түрк улутундагы күйөөсүн таштап кеткен 2001-жылы башталат. Эгер бир гана көрүнүштү эске албаганда, бул экөөнө журналисттер анчейин деле көңүл бурушмак эмес экен. Анткени, Пол Бушту дайым агрессиялык саясатка түртүп жүргөн адамдардын ана башында болсо, Риза айым тескерисинче дайым мусулмандардын укугун коргогон түр жаратып келген. Анан эки карама-каршы жээкте жүргөн адамдардын ээрчишип, көчөдө жүрүп калуусу көптөгөн жообу жок суроолорду жараткан. Анан анын айлыгы дароо эле АКШнын мамлекеттик катчысы болуп жүргөн Кондолиза Райстыкынан жогору болуп кетип жатса, "кара пантеранын" деле жини келсе керек. Ошентип, 2007-жылдын май айында Дүйнөлүк банкты жетектеп жүргөн Пол көздү ачып жумгуча ишсиз калат. Ошондон ушул кезге чейин эч кандай мамлекеттик кызматка да дайындала элек. Балким, анын жаш курагы да буга себептир.
Эң кызыгы, Дүйнөлүк банкты жетектеп, Риза айым менен өтө ысык мамиледе болуп жүргөн кезинде 2005-жылы капыстан Түркияга иш-сапары менен барып, андагы мечиттердин бирин көрмөй болуп калышат. Ошондо, салтка ылайык бут кийимди чечип кирип жатышкан маалда, Вулфовиц өзүнүн жыртык байпактары менен көпчүлүктүн төбө чачын тик тургузат. Себеби, носкисинен анын эки баш бармагы чыгып калганын андагы түрк фотографтары дароо сүрөткө тартып алышат. Ошондон кийин, түрктөр 390 миң доллар айлык алып жүргөн Вулфовицтин муктаждыктарына кайдыгер мамиле кылбастан, эң жогорку сапаттагы 12 жуп носкини ага бир жылдык белек катары беришет.
Эми ушул Вулфовицтин Кыргызстанга эмнеге келгендигин биле албай айрымдардын баштары маң. Тияк менен биякты кайраштырып, бир балээни чыгарбаса эле болду. Минтпейин десек, бир кезде Коргоо министринин орун басары болуп жүргөн Вульфовицтин Кыргызстанда жүргөн кезинде НАТОнун өкүлдөрү келе башташты. Бул жөн эле дал келгендикпи же..?
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Сот акча ашагандарды кустура алабы?
Кытай жакынкы беш жылда дүйнөдөгү
Мекен үчүн кечип коюп өмүрдөн,
Желегиме жүрөк каны төгүлгөн
Эл аралык комиссиянын отчетунан кийинки ойлор
Эмне эле парламентке асыла бересиңер, ыя?
Монополияны жөнгө салуу агенттиги билдирет
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?