hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru ru ky ru ky ky ky ru ky so ky bg ky ru ky ky ru ru ru ru ru ky ru ru kk ky ru tt ky ky ru ky ru
"Фабула", 05.08.11 - 10-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Күтүүсүз командировкада жаштар уюмунун курултайына катышууга туура келди. Жаштардын арасында улгайган адам болгондуктан, алардын иш-аракеттери, ой-мүдөөлөрү, алдыга кандай максаттар коюшкандыгы кызыгууну пайда кылды. Президенттин иш башкармалыгына тиешелүү автобустар менен баргандыктан, расмий бийликтин өкүлдөрү да катышкан го, Жаштар министрлиги ушул болуучу курултайга кандайдыр бир жактан кызыкдар болгон көрүнөт - деген ойго да жетелендим. Бирок бул божомолдоо туура эмес экендиги эки күндүк жыйында ачык көрүндү.
Жыйындын башталышында "Кыргызстандын үлгүлүү чоролору" жаштар уюму ("КҮЧ") түзүлгөнү, анын максаты өлкөбүздөгү жаштарды "бир муштумга" бириктирүү экендиги, бул уюмда эч кандай "лидерлер" болбосо да, курултайды өткөрүү демилгелүү топтун чакырыгы аркылуу өткөрүлүп жаткандыгы баса белгиленди.
Демилгелүү топтун пикирине караганда жаштарды баш коштурган туруктуу уюм түзүү зарыл деп көргөзүлдү. Ырас, формалдуу эмес уюмдар көп, натыйжада пикир келишпестик күчтүү. Ал эми жаштардын уюмдары тиги же бул партияларга көз карандылыктан кутула алышкан жок. Жаштар уюму эч бир партияга баш ийбеши керек, себеби ар кимдин бири-бирине дал келбеген саясий көз караштары болот. Тилекке каршы, азыркы күндө саясатчылар жаштарды өз кызыкчылыктарына пайдаланышат да, качан өз ойлорун ишке ашыргандан кийин жаңы бийликтин өкүлдөрү жана алар жетектеген мамлекеттик уюмдар жаштар менен эсептешпейт. Биз алардан мыйзамды сактоого, жаштардын өз алдынчалыгына жетишүүбүз керек. Учурда буга талыкпаган күрөшкө чыгуу керек. Алар күрөштү жеке эмес, биримдикте жүргүзүү зарыл деп белгилешет.
Ырас, азыркы күндө Жаштар парламенти, жаштар Кеңеши сыяктуу уюмдар бар экенин, алар гана эмес, жаштар министрлиги да жаштардын муктаждыгын чечүүгө, суроо-талаптарын аткарууга алсыздыгы жөнүндө сын-пикир айтылды жана бул миссияны аткаруу жаңы түзүлгөн жана аны түзүшкөн демилгелүү топ тарабынан гана ишке ашыруу мүмкүнчүлүгү бар экендиги күчтүү пафос менен айтылып жатты.
Адаттан тышкары көрүнүш, көрүнүктүү лидери жок "КҮЧ" жаштар уюму өздөрүнүн партия эместиги, жаштардын башка уюмдары менен тең укукта иш жүргүзө турганын да айтып өтүштү. Албетте, мындай "уюмдун" Уставы да, Программасы да жок болору талашсыз, бирок жыйынды алып баруучулар айрым суроолорго жооп бериши бул алдын ала түрдүү кырдаалдарга толук даярданып келгенин айгинелеп койду.
Күмөн ой кайдан жаралды?
"КҮЧ" жаштар уюмунун түзүлгөнүнө эч ким каршы эмес, ал түгүл алардын жаштарды бириктирүү идеясы да колдоого алынууга тийиш. Маселенин баары мында эмес, чычалабай чындыкты моюнга алсак, "КҮЧ" уюмунун түзүлүшүнүн мөөнөтүндө болуп отурат. Канга бүткөн адатыбызбы, ар качан шайлоонун шайтан оюну башталган учурда ар түрдүү коомдук бирикмелер, партиялар, саясий уюмдар түзүлүп, алар элге "асмандан айды алып берүүгө" кабат-кабат убадаларды берип келишет. Ушул сыяктуу эле "КҮЧ" жаштар уюму да же эрте эмес, же "оюндун" эртеси эмес, ири саясий окуянын очогу болор президенттик шайлоонун алдында түзүлүп, шашылыш курултайдын өткөрүлүшү да көптөгөн күмөн ойду пайда кылат.
Мисалга келтирели. Алгачкы ирет ушундай так талаш оюнунун алдында А.Акаевдин өзүбү, же үй-бүлөсү түзгөнбү "Алга, Кыргызстан!" партиясы шашылыш түзүлүп, алардын басымдуу бөлүгү жаштар жана Аскар Акайичтин күн карама кошоматчылары болгонун эч ким унутпаса керек. Ал эми ушул жорукту К.Бакиев улантып, "Ак жол" партиясын шашылыш түзүп, "күн тийген жердин күкүктөрү" бул партияга мүчө болушканын, натыйжада саясатты сасыткан эки президент тең абийиринен ажырап, чет элге качууга мажбур болгонун айтсак болот. Ал эми ара (мезгилсиз) төрөлгөн, аты бар, заты жок канча партиялар түзүлүп, тилдеринен чаң чыккан менен, шайлоо аяктагандан кийин "күүгүмдө өчкөн чырактай" болуп, мезгилдин кумуна сиңип кетип жатпайбы?
Мындан тышкары жер жайнаган коомдордун, ассамблеялардын курултайлары өткөрүлүп, бардыгы "ынтымакка" келүүгө чакырык таштап, антташып келишти. Жыйын бүткөндөн кийин бул убадаларын унутушуп, өзгөлөрдөн мурда ошол курултайда сагызгандай шакылыктагандардын өздөрү эли-журтубузду уруу-урууга, региондорго бөлүп келишпеди беле? "КҮЧ" жаштар уюму ушул илдеттен алыс боло алабы, же ушул президенттик шайлоо алдында айкырып чыгуу үчүн түптөлүп, учур өткөн соң "унчугушпагандардын" катарына кирип калабы?
Буга бекеринен кайрылган жокпуз. "КҮЧтүн" бул курултайы дейбизби, же жаштардын "Ысык-Көл форуму" дейбизби, анын аталышында эмес, жыйында "демилгелүү топ" тарабынан жаңы түптөлгөн "КҮЧ" жаштар уюмунун Уставы жана Программасы жоктугунда болуп отурат. Устав кабыл алынбаса, алардын иштөө ыкмасы, ички жана тышкы тартиби болбосун коркпой айтсак болот. Ал эми иш жүргүзүүнүн атайын Программасы жок болсо, анда бул уюмдун башкы максаты эмнеде экендигин шайтан эле билбесе, кудай да аңдап биле албай калып жүрбөсүн? Ар бир уюмдун өзүнө гана таандык Устав, программалары алдын ала аныкталбаса, океандын ортосунда "компассыз, картасыз, сүзүп чыгып" багытын аныктай албаган кемеден айырмасы жок болуп каларын "демилгелүү топ" ойлоду бекен? Буга жооп да жок, ошол эле учурда көптөгөн күмөн ойлорду пайда кылат.
"КҮЧтүн" аркасында кандай күч турат?
Жаштардын курултайы деген Ысык-Көлдөгү жыйынга 200дөн ашуун адам катышып, 2 күнгө созулду. Жыйындын катышуучуларын Президенттин иш башкармалыгынын 4 автобусу катышуучуларды тейлесе, аны атайын МАИнин автоунаасы узатып жүрдү. Жаштардын бул жыйынына катышуучулар Ысык-Көлдүн Кара-Ой айылындагы (Долинка) "Ак Бермет" пансионатында өткөрүлгөн. Ошентип, автотранспортко сарпталган, үч маал тамакка жана мейманканага төлөнгөн каражаттарды ким жана кайсы саясий күчтөр каржылагандыгы тууралуу суроолор жоопсуз калды. Жыйында уюштуруучулар ким экендиги айтылып, аларга ыраазчылык билдирилген жок. Мына ушунун өзү эле бул оюндун башында демилгелүү топ эмес, көмүскөдөгү күчтөр турганбы деген күмөн ойлорду пайда кылды.
Ушул жерден дагы бир эске алынуучу нерсе, жыйынга катышкандардын төрттөн бир бөлүгүнө жакынын журналисттердин түзгөндүгүндө болуп отурат. Автоунаа боюнча караганда мунун башында бийлик тургандай таасир берсе, тилекке каршы, бул жыйынга расмий бийликтин бир да өкүлү катышпагандыгы бул божомолду четке кагат.
Айрым жаштар менен бул багытта маектешүүдө алардын көбү бул жыйынды каржылагандар Бакиевдер болушу мүмкүн деп божомолдошту. Бул пикирдин пайда болушуна ушул жыйынды башкарган мурдагы "Ак жол" партиясынын мүчөсү жана экс-депутат Максат Кунакуновдун болгонуна таянышты. Ал түгүл бул жыйынды алып баргандардын мурда Максим Бакиев менен байланышта болгону да айтылып кетти. Айрыкча, жыйындын биринчи күнүндө эле Ысык-Көлдүн жаштары М.Кунакуновго "Депутат катары К.Бакиевдин Конституцияга каршы саясатына ак жолчулар каршылык кылдыңарбы жана бул шайлоого карата кимдир бирөөлөрдү колдоо максатындагы аракет эмеспи?" деп жарга такашкан эле.
Албетте, М.Кунакунов "КҮЧ" жаштар уюму эч качан саясий оюндарга катышпайт деп ишендирүүгө аракет жасады, бирок эгемендүүлүктүн алгачкы жылдарында жаңы бийликти чыңдап, андан кийин коомдук уюм катары элге кызмат кылуучу Кыргызстандын демократиялык кыймылынан (КДК) канча партиялар бөлүнүп чыкты? Кечээ эле Бириккен элдик кыймыл (БЭК) бүгүн бир адамдын саясий партиясы болуп калды. Бул тажрыйбаларды эске алсак, азыркы "КҮЧ" жаштар уюму анын "мүчөлөрүнүн кысымы астында" аргасыз партия болуп түзүлүп, саясий оюндардын чордонунда болбойт - деп кепилдик берүүсү элди алдообу, же көшөгөнүн көмүскөсүндөгү шоубу, ага учур өзү жооп берер.
Саясий күрөштөн эч ким кыйгап өтө албайт!
"Капка шибегени ката албаган" сыяктуу эле мейманканада орундарды тапшырууда "түнөк-жайга каражат А.Жапаров тарабынан которулуптур" деген да сөз жайылып кетти. Бул жактан алганда азыркы ар-намысчы А.Жапаров "Ак жолдон" таткан туз-даамын актайын деген көрүнбөйбү? Ар түрдүү божомолдорго такабай, президенттин иш башкармалыгы өзүнүн кол алдындагы автоунааларга каражатты ким төлөгөнүн элге жарыя кылабы, же болбосо, муну "мамлекеттик жашыруун сыр" деп эсептейби? Айтор, жыйында "КҮЧ" жаштар уюмунун каражаты жок болгондуктан, ким "спонсорлук" кылганы жарандарыбызга жарыяланып турса болмок. Буга "Ак Бермет" пенсионатына которулган акчаны көтөрө койсо эле баары анык болот эмеспи?
Элдин түрдүү божомолдоолорун токтотууга бардык нерсе ачык-айкын болууга тийиш. Ошону менен катар "КҮЧ" уюмунун ар дайым саясат багыттарга кошулбасы жалаң экономикалык багытта гана иш жүргүзөрү тууралуу оюна кошулуу мүмкүн эмес. Туура түшүнөлүк, экономиканын өзү саясат. Өнүккөн өлкөлөрдө саясатты экономика аныктайт, демек, эч бир уюм саясаттан кыйгап өтө албайт. Ал эми биздин өлкөдө саясат экономиканы жетектейт, натыйжада улам алмашылган мамлекет башчысынын саясатына жараша экономика "хамелеон" болуп кубула берет. Бул багыттан алганда "КҮЧтүн"экономика, бизнес, башкаруу, спорттук-патриоттук жана укук блокторун түзүүгө, жаштарды бирдиктүү аракет жасоого баш коштуруу идеясы колдоого татыктуу. Бирок ушул багытта иш жүргүзүүдө "КҮЧтүн" көмүскөсүндө кандай күч турганына байланыштуу болору, алар кимдин "үлгүлүү чоролоруна" айланарына жараша болот эмеспи…
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
- 2000-жылы бир Өмүрбегимди мамлекеттик тил кулаткан,
бир Өмүрбегимди мамлекеттик машина кулатты.
Эмдигиси эмне болор экен?..
Энергетика министрине көз салып койгула…
ЖЕКЕ КЫЗЫКЧЫЛЫКТАР КАГЫЛЫШЫ ШАЙЛООГО ДАЯР
"бармак басты көз кысты"
Атамбаев бригадир болсо, башкаларыбыз канттик?!
күнөөлүү делген Алтынбек Итибаевдин агасы:
"Өзү ЖКнын депутаты болсо антип ойду-тоону сүйлөп отурганы туура эмес…"
Бишкек шаарын Манас шаары деп өзгөртүүгө көз карашыңыз?
Айбек менен Арсен 4-орунда…