ky ru en en en en en en ru kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ba ky ky kk ky ky tt sah mn ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru ru ru ky ru ky bg tt tt ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru kk ru ky ky en en en en en en en en en ru
"Кыргыз руху", 17.08.10 - 14-бет: •
Кең пейил, "ачык кол" -Жолдош мырзаны маал-маалы менен көрүп турбасак эле сагынып, эстей баштайбыз. Ал башка көчөдө жашаганы менен биздин көчөнүн тургундарына танымал. Ээ-жаа бербей эдиреңдеген тентек балакайлар дагы башкаларга салам берип-бербей өтүшкөнү менен, аны көрүп калышса атайын алдына чуркап барып саламдашышат. Кеңдигин ички туюмдары менен сезишет өңдүү.
Жаман ойлобоңуздар ээ, Жолдош мырза анда-санда "ачуу" самаганда көчөбүздүн дал ортосундагы дүкөнүбүздөн (биздин гана дүкөндөн) жутуп турат. Алгач 100 грамм, анан 200, 300… ашыкча болуп баратканда токтотот. Айырымдардай ызы-чуу салбайт. Мурда "ачуусунун" аягына чыккандан кийин дүкөндүн бурчундагы бир кишилик орундукта ойлонуп олтура берүүчү эле. Мен ошондон баштап тааныйм. Жанына барып:
- Бир жериңиз ооруп атабы? Сизге эмне болду? - деп акыбалын сурачумун.
- Эч нерсе - олбурлуу кебетеси менен обдулуп, ийилген кыска кирпиктерин тез-тез ирмеп коюп кайра эле ойлоруна сүңгүчү.
"Телегейи тегиздей эле. Неге мынчалык санаа чегет?" -деп үйгө келип мен ойлонуп жатып калаар элем. Чын эле, күч десе күчү бар, балбандардай көрүнөт. Балеринадай суналган сулуу аялы, бапестеп багышкан татына балдары бар. Байлыгы жетиштүү. Анан балакетке ойлонобу?
Сүйүнүчтүү! Акыркы 3 жылдын бери Жолдош мырзабыз өзгөргөн! Ойго батууну токтотуп, шайыр-шатман шайырдыкка ооду. Мурда деле ушундай болуш керек, ойлорунан бошоно албай жүргөндүр. Эми болсо, ичине алгачкы 100 грамм "ачуусу" киргенден кийин өзү "таттууга" айланат дегениме ишене бериңиз. Тааныш, тааныш эмес экени менен эсептешпейт. Дүкөндүн жанынан ким өтүп баратса жанына барып жайдары жүзү менен салам айтып, колун сунат. Ошерден эле анын колун коё бербестен жетелеген бойдон дүкөнгө ээрчитип кирет. Андан сурабайт эмне керек экенин. Жалаң азык-түлүк сатылган дүкөнүбүздөн өзү каалаганын сатып алып тигинин колуна толтуруп, батпаганын колтугуна кыстарып узатат. Андан кийин дагы бирөөнү. Капчыгы жукармайынча "ачык колдугун" жасаганы жасаган. Жылбайт. Акчасы түгөнгөндө чайпала, жай-баракат басып үйүнө жөнөйт.
"Берешен адамыбызды маал-маалы менен көрүп турбасак эле сагынабыз" дегенимдин себеби бар. Ал үй-бүлөөсүн багуу жана "эл-журтка камкордук көрүү" (дүкөндүн жанынан өткөндөр) үчүн ыраакка, иштеп акча тапчу жерине жөнөп кетет, 2-3 айга. Бир күнү эле күлмүңдөп, кайра арабызда пайда болуп калат.
Жаз кийимин кийинүүгө камданып турган, кыркалай тизилген ак кайыңдуу көчөбүзгө шаң тартуулап, так Нооруз майрамы күнү Жолдош мырза элден биринчи мени куттуктап келиптир. Көптөн бери көрүнбөй кеткен. Түшкү убакка жакын, саат 10дордо. Торсоюп бара жаткан курсагына жабыштыра жөлөп, борсойгон баштыкты көтөрүп босогомдо туруп калыптыр. Жука баштыгынан даана көрүнөт: кызарта бышырылган тооктун эти, "Шоро" суусундугу, конфет-печеньелериң.
- Амансызбы! Майрамыңыз менен! Дайыныңыз билинбей кетти. Кириңиз үйгө… -деп маңдайым жарыла учураштым.
- Ыраазымын, кирбей эле коёюн. Буларды сага апкелгем. Акеңдин белеги катары кабыл ал. - Баштыгын жылмайып карматып коюп, анан мени жалооруй карап, Суз мостоёт. -Каарындашым, бизди кечирип койчу?
- Бизди? Бизди дейсизби? -күлдүм, эч нерсеге түшүнбөй. Баамымда беркисинен азыраак татып алгандай.
- Ооба. Мени, аны, тигини… Бүт эркек атуулдардын атынан Сиз жана сиздей карындаштардан кечирим сурап коёюн деп алдыңда турам. - Башын анан тизесин ылдый ийилтип койду.
Кайрадан десе, "таттууга" айланып бараткан экен.
- Жаңы табышмак чыгардыңызбы, мени тапсын деп? Түшүнбөдүм. Кимдерди кечирем? Негизи барбы? кандай жамандык жасап ийдиңиздер?
- А-ааа… Айтып бере албайм. Билесиң да, тилим чоркок.
Тамашасыбы? Чындапбы? Башын катты. Тамашалап атат десем, кабагы суз. Кимдерди, эмне үчүн кечирем? Аягында мындай жыйынтык чыгардым: -Бүгүн Нооруз. Элдин баары Борбордук аянттагы майрамга кетип калышып, дүкөндүн жанынан эч ким өтпөй… Мени эрмектеп атат!
- Деги кимди кечирем! -ыргыштап кабагымды түйдүм.
Өзүн дайыма салабаттуу, бир калыпта кармаган берешен мырза кимдерди кечирээримди көзүн ачып-жумуп айта баштады.
- Мени, Нурду, Элебести, Жыргалды, Кутманды, Куттубекти, Темирбекти, Адилетти, Дыйканбайды…
- Сизди эле тааныйм. Нур, Элебестер ким?
- Иши кылып бүт жигитмин дегендерди кечиргин дегеним да. Сиз жана сиздейлерди бактылуулукка бөлөбөгөндөрдү кечир. Биз айыптуубуз… Мен - мендейлердин атынан кечирим сурап алдыңызда турам. Сиз- сиздейлердин атынан кечирип койсоңуз эле болду. Жолдош акең ар бир аялзатына ханыша катары мамиле кылат. Баарын бирдей сүйөм. Сулуусуңар, коозсуңар! Чиркин! Чирк-ии-ин… Дагы мине айтайын дедим эле! Унутуп атам… - жаагын сыйпалап, башын чайкады.
"Тилим чоркок" деп атып сүйлөгөнүн. менин жиним келе баштаган. Жумшарып кеттим. Эстей-эстей эсине "унутуп аткан" сөзү эмес, дүкөн түштү окшойт. Мага башка эч нерсе дебей, коштошпостон бурулуп басып кетти, жаагын сыйпалаган бойдон.
"Майрамдык ырыскымдан" даам татып олтурсам эшигимди тыкылдатып бирөө кагат. Ачсам кайрадан Жолдош мырза!
- Муногуларды жана кошпоптурмун. Кыштан аман-эсен чыгышың менен! Барбайган манжалары менен көкүрөгүнө кысып мага туз, күкүрт, кант, 2 литр "Шоро" алып келиптир. "Ачык колун" дайыма "Шоро" суусундугубуз коштоп жүрөт.
- Жана эле апкелчүңүздү апкелбедиңизби. Жетет, ташый бересизби? - чый-пыйым чыгып безилдеп жибердим.
- Ташый берем, айтсаң, элдер кайда? Дүкөндүн жанынан эч ким өтпөй атат ко?
- Элдер аянтта. Бүгүн бирөөсү да үйдө олтурбай, ошол жакта майрамдашууда. Сиз экөөбүз эле чыкпаптырбыз. Чай даяр, кириңиз.
- Мусулманчылыкта эри жок аялдын үйүнө - башка аялдын күйөөсү кирбеш керек! - компоюп, эки чөнтөгүнө колун салып дагы жөнөп кетти.
"Мусулманчылыкты сактаган" мырзабыз "ачуусунун" үстүнө дагы баскан экен. Азыраак термелип баратат.
Түш оогондо. Үчүнчү жолу эшигим кагылды. Жолдош мырза экенин сездим. "Колу кычышып" мага дагы көтөрүнүп келди да. Улам-улам эле эшигимди ачып ала берет белем.
- Ким экен? -билмексен болдум.
- Чүш-шшш. Акырын. Баа… Баа… Байкең, Жолдош эле, -тили булдуруктайт, бирок өтө эмес, түшүнсө болот.
- Таарынбаңыз, мындан ары сизге эшигимди ачпайм. Бергендериңизди ала берип өзүм уялып турам. Жетет…
- Са-сага жетет же жетпейт деп алып келген жокмун да-аа. Жана… Жанакыларды сага… Кубаныч тартуулайын деп эле. Маа-маанилүүсүн айтчы, бизди кечирдиңерби?
- Абдан тажаттыңыз! Тынбай кайталай бересизби? Эмнени, эмнени кечирем?
Илинүү каалганын берки бетинде мен, аркы бетинде ал бийик үн менен сүйлөшүп атабыз.
- Жана таппай… Мен сизди балалуу кылбай атканыбыз үчүн кечир дейин дегем. Ой-ооой! Баласыз жүргөндөргө "бала тартуулашпагандарды" кечир дейин дегем. Кечирдиңерби?
- Кечирдим, кечирдик! Болдубу?
- Урушпачы, карындаш! Ой, карындаш дейм деп…
Менде деле мэ-ээ, жүр-өөөк бар.
- Карындаш, жөө-жөөлүп, жөтөлүп калыпсың…
Менде дары бар, "Цитрамон П" деген. Мынакей, эшигиңди ачып алып алсаң, кайра эле жаап аласың.
- Мен дары ичкенди жаман көрөм.
- Кой антпе! Кесир болот. Карындашым дейм! Дүкөндүн жанында эч ким жокко? Элдер качан келишет?
- Кечирээк, ага чейин үйүңүзгө барып туруңуз.
- Анан… Анан барам… Аялымды көргөнсүң аа?
- Көргөм. Сыртынан тааныйм.
- Аялым сулуу аа?
- Сиздей жигиттин аялы сулуу болбогондо кимдики болот?
- Туура, туура. Кулагың каалгага жабышылып, жаа-жакынбы? Угуп атасыңбы? Аялым акылдуу аа?
- Акылдуу, акылдуу. Мага эми капа болбоңуз, бутум талып кетти… Сиз да үйүңүзгө барыңыз.
- Менин бутум талыган жок, колум талып кетти.
- Колуңуз талыгыдай эмне болду?
- Са-сага деген мынагуларчы… "Шоро", муногу вафлинин эң чоңу…
- Ырахмат, бүттү албайм, эшигимди да ачпайм.
- Ачпасаң ачпай эле гой. Сага бир өтүнүч айтайын дегем. Кулагыңды түрүп турасыңбы?
- Баякыда болсо, төшөгүңдү шырттагы карга сүйрөлтүп сүйрөп чыгып алып күүп атыпсың. Бир четин күүсөң, бир чети калат. Жанакы ыр бар го, "бир көзүң өпсөм, бир көзүң калат" дегенчи. Аттап-буттап жаныңа жетип барып өзүм эле күүп салайын дедим. Кайра айныдым, баякынын эшигинде баякыл иш кылып жүрбөсүн деп. Карындашым, тыңшап турасыңбы?
Жолдош мырза чечен болуп баратат да! тилинин булдуруктаганы да азайып соолуга түшкөнсүйт.
- Төшөк күүсөм, кар күрөсөм деле баарын өзүм жасайм да.
- Ти гой, чиркин… Акең афган жергесине барып интернационалист-жоокер болуп келгенин билесиң аа?
- Кайсыл акем? -кимди айтып жатат деген ой кетти.
- Менчи!? Жолдош! Каалгаңдын артындагы арстан!
- Сизби?! Билбептирмин, өз оозуңуздан биринчи угушум. Интернационалист ал жоокерлерибизди абдан сыйлайм. Эми сизди да сыйлап жүрөм. Саналуу элесиздер да. Башка элге, башка жерге барып, алардын кандайдыр бир кызыкчылыктары болсо да сиздер кыргыз уулу болуп кызмат кылгансыздар. Сөзүңүздү токтотуп туруңузчу. Бутум уюп кетти. Бир нерсе коюп олтуруп алайын.
- Коюп ал, коюп ал. Мен жана эле олтуруп алгам. Келгенде эле.
- Дөңгөчкө. Муногу дөңгөч бар экен го. Каяктан тапкансың? Мешиңе, көмүрүңө ичеги кылып жагайын дедиң беле . Бу каражыгачтын башын, аягын да өзүң аралагансыңбы?
- Сиз экөөбүз дагы башка күнү сүйлөшөлүчү. Аянтта жүргөн эл майрамдап бүтүп тарай башташты болуш керек. Эми дүкөндүн жанынан өтө башташат…
- О коку-ууй! Кеттим анда! Муногуларды эшигиңе жөлөп коёюн. Этияттап ачып анан киргизип ал, "Шородон ич"! Ата-бабаларыбыздан тамагы. - Кытыратып колундагыларын жерге койду. Басып кеткен дабышы угулду.
Жашы менден улуу экенин эсимден чыгарып, артынан наристени карагандай карап турам. Бала, бала, бала эле! Мындай жашоо - бейиштеги жашоо менен барабар болуш керек… Азабы да бардыр, өздөрү гана баштарынан өткөргөн. Анан кантип чоңоюп алышат?
Бул да кызык! Мисалы, Жолдош мырза, өзү айткандай
- Акем, Армияга барып, аял алып, бала-чака жаратып…
- Анакей! Айтканымдай эле. Убай-чубай майрамдап жүрүшкөндөр келатышат. Азыр берешен алардын алдынан тосуп чыгат. Канчасын сыйлаганга жетишип, канчасына жетишпей калды болду экен? Бирөөсүн жетелеп бери көздөй келатканда артындагылар өтүп кетет эмеспи. Капчыгы бүгүн саат канчаларда "арыктаар" экен?
Эми биздин көчөнүн дүкөнүнөн ичкен-жегенибизге керектүүлөрдүн түрлөрү сатыла баштай: нан, чай, кант, вино, макарон, лимон… Сатып алуучу - Жолдош мырза! Сатылгандарды кулмуңдап көтөрүп кетип жаткандар - тааныш жана бейтааныш замандаштарыбыз.
кыргыз тилиндеги гезит "Кыргыз руху"
email • архив • редакция
Агылган акчалардын арты кандай болот?
Орусиянын аскерий обьектери 966 гектарды ээлейт
Кыргыз элим ойлон, ушул кырдаалда улут болуп уюйлу!
Наша история едина - мы все братья
Атактуулар дагы түрмөдө жазасын алат
1) - Акыркы учурдагы кадрдык алмашуулар Өкмөттү ич-ара пикир келишпестикке алып келбейби?
Драматург, акын Керез Зарлыкова:
жакшы жолдошко туш болгонум"
Ахунбаев атындагы клиника-азыр өз атын да, затын да жоготуп коюу коркунучу алдында!
Г а р е м к а н а
"Жазышкан катыбызды апама карматып коюп..."
Warning: include(../../ohkaptal.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include(../../ohkaptal.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../ohkaptal.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../rec_art/0_rec.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include(../../news/0_art.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include(../../news/0_art.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98
Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../news/0_art.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/rukh/10/0917_14.htm on line 98