hu ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de fr fr fr sv en fr en ja ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky uk ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ru ky kk ky ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Мамлекеттик жаза аткаруу кызматынын төрагасы, милициянын генерал-майору:
бирок аны иликтеген киши жок"
( Башы өткөн санда )
- Камчы Көлбаевдин 5,5 жылга соттолушуна кандай көз караштасыз?
- Көлбаев жанагынча кылмыш беренелери менен 5 жылга эмес, бери жагы үй-мүлкү конфискацияланып 15 жылга кетиши керек эле. Тилекке каршы, андай болгон жок. Кармалгандан бери УКМКнын СИЗОсунда канча олтурду, алардын баарын санаганда, болбогон эле аз мөөнөт болуп калып жатпайбы. Ошон үчүн Көлбаевдин мынча аз жылга соттолушуна ичим чыккан жок. Катуу айтканда, кээ бир сотторубуз жылуу-жумшак жерде олтуруп алышып биздин милициялардын Көлбаевди кармоого жана кайтарууга күнү-түнү жумшаган эмгегине түкүрүп коюп жатышат. Минтип олтурушса, турмуш оңолбойт, криминалдар өз каалаганын кыла беришет да. Мисалы, биздин Уюшкан кылмыштуу топтун мүчөлөрү үчүн салынган атайын шарттагы №50 түрмө бар. Ага 50 киши батат. Ал жерде ашыкча эч нерсе жок, телефон да жок. Кайтарган балдар да, атайын тандалып алынган балдар. Тартип катуу. Ошол түрмөдө бүгүнкү күндө 50 эмес, болгону 18 эле адам олтурат. Калгандарына соттор ар кандай шылтоолору менен баш коргоо чарасын башка колонияларга отурууга чечим чыгарып берип коюшту. Чынын айтканда, соттор аларды жөн жерден ошол колонияларга которууга чечим чыгарышпайт да. Алардын бергенин алышат. Ал эч кимге жашыруун эмес. Башкасын кой, кечээ эле "Лимонтини" (Алмаз Сулаймановду) бир өтө боорукер сот байкебиз №50 түрмөгө эмес, №1 СИЗОго олтурууга чечим чыгарып койду, жеңилдик берип. Ал жалпы СИЗОдон "Лимонти" өзүнүн иштерин кылат да. Сот болсо, ошону билип туруп, уялбай, бети жоктук кылып, өз каалаган чечимин чыгарды. Мен ал судьяны итке теңегим келет, бирок итти "муну кылба, тигини кылба" деп үйрөтүп койсо, ээсин угат, ошону аткарат. Андай мыйзамсыз иштерди президент, премьер какшап айтып жатса, соттордун каратып туруп, мындай кадамдарга барышканы жеткен акмакчылык.. Мындай боло берсе, УКТ менен күрөшүп алып эмне кылабыз деген ой да кетет экен, айласыздан. Мен ушул маселе боюнча буга чейин премьерге, вице-премьерге, Жогорку Соттун төрайымына кат жазгам, эки-үч күн мурун да жаздым. Чара көрүлбөсө дагы жазам. Андан башка эмне кылабыз, айла жок да.
- Буга чейин Көлбаев түрмөлөрдүн ичинде өз каалаганын кылып, толук башкарып жатканын айтып чыгышты эле. Ага көзөмөл жокпу?
- Ошол сөздү парламенттин эң аксакал депутаты Ташболот Балтабаев аксакал жогорку трибунадан эч кандай далили жок айткан. Сакалдуу кишинин минтип калп айтканы акылга сыйбай турган иш деп эсептейм. Анын сөзүнөн улам мага спикерден кат келиптир, мен анан Балтабаев аксакалга чалып: "жүрүңүз, №47ге баралы, Камчынын жүргөн-турганын байкайлы" десем, Чоочуп: "Кой айланайын, мен барбайм. Ал сөздү мен интернет - сайттардан окуп алып айттым "-деп жаа бою качты. Интернет -сайттан окуп алып эле, айта бериш керекпи? Биринчи чын, калпын текшербейлиби, же мага кат жазып, телефон чалбайбы: "ушундай сөз бар экен, тешкерчи" -деп. Кыргызда: "бир ит көрүп үрөт, бир ит көрбөй үрөт" деген жакшы сөз бар. Тилекке каршы, акыркы кезде көрбөй эле үрө берген иттер көбөйүп кетти.
- Балтабаевден тышкары, Уюшкан кылмыштуу топко каршы күрөшүү башкы башкармалыгын башчысы Рафик Мамбеталиев дагы премьер-министрге айтып, арызданбады беле?
- Эртең Мамбеталиевге барып: "сиз ушинтип айттыңыз эле, далилдер барбы, Көлбаевге кирип-чыгып жаткан адамдардын тизмесин бербейсизби, тасмага тартып алсаңыз аны көрсөтүңүзчү" деп сурап көргүлөчү. Далил боло турган бир кагаз бере алат бекен? Тартып алган тасма бере алат бекен?! Ал бул кызматка жаңы келди, жаш бала. Ошон үчүн бирөөлөрдүн айтканын, текшербей эле кайталап айтып жаткан го деп ойлойм.
- Демек, Көлбаев эч кандай өз билгенин кылбай, силердин көзөмөлүңөрдө тынч олтурат деп ишенсек болот экен да...
- Эми мен ушул жерде иштеп жаткандан кийин артымдан жаман сөз уккум келбейт. Балтабаев менен Мамбеталиев өздөрүн канчалык таза көрсөтүүгө аракет кылышса, мен да өзүмдү ошончо таза көрсөткөнгө аракет кылып келатам. Алар менин арт жагымды карабай, менин бетимди карап сүйлөшсүн. Элден мурун өздөрүнүн сөзүн жана кийип жүргөн шымын түздөшсүн.
- Сот Көлбаевдин үй-мүлкүн конфискациялоо тууралуу чечим кылды. Бирок анын байлыгынын басымдуу бөлүгү өзүнө эмес, жакындарына катталган. Демек, мамлекетке "криматалыктан" эч нерсе өтпөйт экен да. Камчынын да, раматылык Рыспектин да топтогон байлыгын сиз жакшы билсеңиз керек...
- Көлбаев канча байлык топтосо да, аны кандай жол менен топтоду? Мына ушул суроого тиешелүү жооп алыш үчүн укук коргоо органдары атайын иликтөө кылса жакшы болмок. Бирок эч ким иликтеген жок. Иликтемек тургай, көп мырзаларыбыз кызыл кекиртек үчүн болор-болбос май токочко алданып, сатылып кетишти. Мисалы, Көлбаев, Анапияевдер Бакиевдер бийликте олтурган акыркы 3,5 жылдын ичинде канча байлык топтосо, булар да ошончо байлык топтошту. Муну ишенимдүү эле айтсак болот. Себеби, ал кезде бийлик менен криминал бир болуп, жуурулушуп калган. Буга Садыркуловдун өлүмүнө байланыштуу кылмыштын ачылышы толук далил. Мен силердин гезитке министр болуп турганда: "Камчы Рыспекке караганда 3,5 жылдын ичинде он эсе көп байлык топтоду" деп маек бергем. Чынында эле ошондой болгон. Анын баасы миллиондорду чапчыган кыймылдуу жана кыймылсыз байлыктары, көп сандагы малдары жана бир катар чет мамлекеттерде да жакшы байлыктары бар.
- Орусияда, Түркияда, Казакстанда жана Араб Эмираттарында да бар.
- Көлбаевдин ал жактагы байлыктары тууралуу укук коргоо органдарында маалымат бар да...
- Туура, тиешелүү күч органдары билет. Бирок ошол маалыматтын аныгына жетип, ачыкка чыгарыш керек да. Керек болсо, кандайдыр бир чара көрүү абзел.
- Коомчулуктагы: "Кыргызга душман болгон кайдагы бир чечен Батукаев чыгып кеткенден кийин, ага караганда кыргыз Көлбаев кантип чыкпасын, соттун 5,5 жыл эле бергени анын жакын арада толук акталарына байланыштуу" деген кептер да бекер жеринен айтылбаса керек. Буга пикириңиз кандай?
- Эми Кыргызстандын жарымы көзү ачык болуп калса, эмне кылалы. Ушунун баарына журналисттер силер себепчи болуп жатасыңар. Көчөдөн бирөө өтүп баратса деле, аны "антип атат, минтип атат" деп көркөмдөп жазып жибересиңер.
Силер бизге сын айтсаңар, укмуш айтасыңар, анан биз кичине сын айтсак, чычалап кетесиңер. Силер да, чычалабай, чыдап уккула да...
- Туура, такталбаган имиштер жазылып жатат. Бирок ошол имиштердин баары болбосо да, басымдуу бөлүгү акыры келип чындыкка айланып жатпайбы. Буга макулсузбу?
- Көлбаевдин чыгып кетиши ыктымал деген маселени улантсак...
-Бизде көп маселелерди иликтей турган институттар жок да. Болсо жакшы болмок. Мына сот Көлбаевдин Уюшкан кылмыштуу топтун лидери деген статусун алып таштады. Аны билип-көрүп турса да ал статусуна кол шилтеп салды. Ал статусту албаса, анда ал олтурмак эле да. Тилекке каршы, Көлбаев бүгүн катардагы эле кылмышкер болуп калды. Сот тергөө иштери туура эмес жүргөн деген шылтоо менен ал жагын иликтебей, башкача жыйынтык чыгарып койсо эмне деп айтабыз. Бул суроого ошол соттор жооп беришсин.
"Мен ИИМге барсам, өз талаптарым менен барам..."
- ИИМдин ишмердүүлүгүнө кандай баа бересиз? Мисалы, криминал кайрадан жанданышы жана реформа маселеси боюнча айта турган кебиңиз болсо керек?
- Мен ИИМде министр болуп турганда, колуман келишинче таза жана так иштедим. Ошонун натыйжасында бир топ жакшы жыйынтыктарга жетиштим. Келечеги кең жана майнап чыга турган бир катар жакшы иштерди да баштап кеттим. Силер криминал баш көтөрдү, ИИМ ага каршы жетиштүү чара көрө албай калды деп айтып жатасыңар. Мен мактангандай болбоюн, бирок ошондой сөздөр чыкпашы жана коомдо андай көрүнүштөр орун албаш үчүн криминалга өзүм чыгып, күрөштүн башында өзүм болушум керек. Криминалдар менен күрөшүп жатасыңбы, демек сен алардан таза болушуң керек. Алар сага бир да күнөө коё албагандай болушу зарыл. Акчасын алба, теңтуш болбо. Мына бүгүн, ИИМге мактанып жаткандар келип, ар кайсы таасирдүү кызматта олтурушат. Бирок, Зарыл жок эмне кылышты? Ким кандай иш кылды? Ким УКТнын башчысына, түз барып: "сен момундайсың, жөн жүр, кысчу жериңди кысып" деп айта албайт? Алар популисттер! 100 доллардын артынан кулап кеткен намысы жок офицерлер. Уялбай, генерал болобуз деп жандалбастап жатышат. Мен аларды билбесем, минтип айтпайт элем.
( Уландысы 10 - бетте)
( Башталышы 8 - бетте)
ИИМде алар иштеп турганда, криминал күн өткөн сайын күчөй берет.
Эми реформа маселеси боюнча сурооңузга жооп берейин. Реформа боюнча эмне кылышты? Мен ошол кезде реформа боюнча: Орусиянын, Кытайдын, Түркиянын, Армениянын, Грузиянын, Казакстандын мыкты мыйзамдарын топтоп, бул жерде эки күн эл аралык конференция өткөрдүм. Бей өкмөт уюмдар, депутаттар да катышышты. Көптөр жактырышыты, жыйынтыгында мыйзамдарды өзгөртүп баштаганбыз. Андан кийин "Ниссан" үлгүсүндөгү 100 машина алып, шаарды 40 участокко бөлдүм. Ал машиналардын ичиндеги кызматкерлердин сүйлөшкөнү угулат, машине жүрүп туруп бензин кетип жатканын же бензини жок ордунда туруп эле "түгөнүп" калып жатканын аныктаган датчиктерди койдук. Айтор, баарын жайгаштырдык. Мамлекеттен бир тыйын сурабай туруп, кызматкерлерге үйлөрдү салып баштагам. Кытайдан, Түркиядан канча деген жардамдарды алып келдим. Түштүккө канча деген ГОМдорду салдырдым. Бул жакта "Коопсуз шаар" долбоорун баштагам. Мындан башка, айтылбай калган канча иштер жасалды. Тилекке каршы, бул иштер уланбай, башталгандар аягына чыкпай турат.
- Анын баары келип акчанын аздыгына такалып жатат го...
- Ошол кезде, ИИМде акча укмуш беле? Ушул эле бюджет, ушул эле абал болчу. Бирок акчага такалбай турган маселелер да бар да. Мисалы, мыйзамдарды өзгөртүүгө акчанын эмне кереги бар? Азербайжан ошентип эле, өзгөрүп жатат го. Алар да колго алынбай жатпайбы. Кызмат көрсөткөн жагын жакшыртыш керек да. Мактангандар эмне кылып жатышат? Катуу айтсам, кечирип коюшсун, бирок чындыгында тың баса албай галошторун сүйрөп калышты. Аларга эптеп бирөөлөрдүн көңүлүн алыш керек. Керектүү ишти кылгандан да коркушат. Баарына макул, баары менен кучакташып өбүшөт: "мага тийбе айланайын, мен сени жакшы көрөм" деген позиция менен жүрүшөт.
- Бир гезит: "Рысалиев ИИМге жакында кайра келерин өзү айтты " деп жазып чыкты эле. Ал маалымат канчалык деңгээлде чындык?
- Мага жайында бир-эки жолу ИИМге кел деп сунушташкан. Барсам, ошондо бармакмын. Мен ИИМге эми барып, бирөөлөрдүн ушатып койгонун тазалашым керекпи?
- Демек, президент да, премьер да суранса барбайсыз?
- Мен ИИМден өз арызым менен кеткем. Эл ушуну жакшы түшүнбөй жатат го. Мен өзүмдү намыстуу адамдардын бири деп эсептейм. Мен намысыма кызмат үчүн каршы чыккым келбейт. Бирок өлкө жетекчилери айтса, анда мен министрликке өзүмдүн талаптарым менен барышым мүмкүн.