el en hbs_cyr ru ky hu ky tt en sv fr de de fr fr fr fr en ja fr es nb fr de en sv en tt ky ky ky ky ky tt kk ky ky ky ky ru kk ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
"Жалгыз бой энени чыркыратпай өз жерин мыйзамдаштырып бергиле!"
"Туулдуң калдың балаага, турмушуң эшек араба" демекчи бул жашоонун азабына малынып өзүнүн, балдарынын оорусунун азабын тартып жүрүп, эми өз колу менен салган үйүн талашкан адамдар пайда болуп, чыркырап чындык издеген Орозова Гүлзат аттуу эже бизге кайрылды. Гүлзат эженин чыныгы турмушу менен таанышуу үчүн үйүн көздөй бет алдык.
"Милиция кызматкери бизге көрсөтпөгөндү көрсөтүүдө"
- Биз бул жерде 10 жылдан бери жашайбыз. Эки-үч жыл мурун Макаев Руслан көчүп келген. Жаныбызга милиция кызматкери көчүп келди деп кубансак кайра өзүбүзгө көрсөтпөгөндү көрсөтүп жатат. Мына жанымда 300дөй кызыл китебин ала элек кошуналарым бар. Алардын бирине да барбай департамент кишилери мага келишти. Ошончо жылдан бери келбеген, козголбогон департамент эми козголду. Азыр акчанын, колунда бар адамдардын заманы болуп калбадыбы. Эки майып балам менен менин акыбалымды анан хансарайда чалкалап жашап жаткан Русландын акыбалын көргөндөр албетте оозун толтурган Русландын сөзүн сүйлөйт.
Үзекеева Бейшебү, Гүлзаттын кошунасы:
"Өкмөт жетим-жесирлерге көңүл бурса"
- Биз Гүлзаттын кошунасыбыз. Гүлзаттын турмушу бизге алаканга салгандай көрүнүп турат. Жалгыз бой эне. Өкмөт ушундай жетим-жесирлерге көңүл бурса деп ойлойм. Сот колунда байлыгы бардын эле сөзүн сүйлөбөй бизге окшогон карапайым адамдардын да үнүн укса дейм. Үйүңдү түрттүрүп салабыз дегенди уккан Гүлзат таптакыр чөгүп, оорусу кармап бир нече ирет "тез жардам" чакыртты. Кой, чөкпө. Эл бар. Журт бар. Кантип эле калыстык жеңбесин деп биз насаатыбызды айтып отурабыз.
Абдыкадырова Гүлзат, Гүлзаттын кошунасы:
"Биздин үйлөрдүн ордуна балдар аянтчаларын салгылары келүүдө"
- Мен дагы Гүлзаттын кошунасы болом. Баарыбыз чогуу ушул жерге келип,чогуу там салганбыз. Ушуга чейин деле канча ирет акимчиликтен, департаменттен кишилер келип жериңерди мыйзамдаштырып беребиз деп убада берип жүрүшчү. Бул кошунабыз Руслан жана анын жанындагы архитектурада иштеген Нурлан аттуу жигиттер келип, "биз силердин үйүңөрдү түрттүрүп салабыз. Балдарыбызга балдар аянтчасын салдырабыз" деп бизден кутулуштун амалын издей башташты. Ал жаңыдан үй салып жүргөндө баарыбыз арабабызды, суубузду берип алыш-бериш болуп жүрчүбүз. Гүлзат балдарынын коопсуздугунан коркуп айланасын тосуп алгандан бери баары башталды.
"Бул эр жигиттин иши эмес"
- Гүлзаттын үй-бүлөсүндө үчөө тең майып. Алган пенсия, пособиелери менен эптеп жан сактап келишет. Эч жерде иштебейт. Русландыкы болсо баары жетиштүү. Килейген хансарайы турат. Ушуга да каниет кылбай чыркыраган жалгыз бой эненин үйүнө көз артып жүрөт. Бул эр жигиттин иши эмес да. Эр жигит деген кайра жетим-жесирлерге көмөктөшөт.
"Булар мыйзамсыз жашап жатат"
Биз Орозова Гүлзат эженин кошунасы Макаев Русландын эшик алдына келгенде, албетте, торпоктой иттин арылдап үргөнү жүрөктүн үшүн алды. Бир топтон кийин Макаев Русландын келинчеги Дамира эшик ачып өз суроолорубузду узаттык.
- Дамира, биз силердин кошунаңар Гүлзаттын кайрылуусу менен келип отурабыз. Биздин айрым суроолорубузга жооп берсең. Кошунаңардын биздин чарбакты талашып жатат деген арыздануусуна кандай карайсың?
- Биз мыйзам менен жашап жаткан, документтеринин баары мыйзамдаштырылган үйдүн тургунубуз. Биз тууралуу арыздануучулардын баары мыйзамсыз жер басып алгандар. Бул жерлердин баары үй салууга уруксат берилбеген жерлер.
- Бул жакта 300дөй үй-бүлө жерлеринин кызыл китебин ала элек экен. Бир эле силер алыпсыңар...
- Бул жерге чийилген башкы план боюнча биздин үйүбүз туура жерге курулган. Биз келип эле басып алган эмеспиз. А кошунабыз Гүлзат жашаган жерге негизи үй курууга уруксат берилген эмес. Баары мыйзамсыз басып алышкан. Мисалы, булар үйлөрүн батирге беришет. Ал үчүн салык төлөшөбү, жок. Бул жакка батирлеп келген адамдардын баары наркомандар, алкаштар. Балдардын көзүнчө заара кылышат. Таштандыны ар кайсы жерге ташташат. Канча ирет таштанды таштабаңыздар, тазалыкты сактаңыздар деп сурандым. Тазалыкты сакташпайт. Кээде таштандыларын чогултуп өрттөшөт. Электр линиялары орнотулган бул жерге өрт чыгып кетсе эмне болот? Биз деле айлык акы менен жашаган, мамлекеттик мекемелерде иштеген адамдарбыз. Бул жерден Горький көчөсүнө кете турган жерге да үй салып алышкан. Жолубуз тосулуп калган. Мына бул жолдон бир эле машина зорго өтөт. Жолдун баарын мыйзамсыз тороп алышкан. Менин да үйдө кайненем оорукчан. Узак баса албайт. Булардын айынан аялдамага чыгыш үчүн жолду айланып биртоп басышы керек болот.
- Бул үйдү салып жатканда түрмөдөгү адамдарды алып келип иштетишкен деген пикирлерин айтышты?
- Кантип ошондой болсун. Биз эмес президент да түрмөдөгү адамдарды алып кетип иштеткенге акысы жок. Менин жолдошум органда иштегендиги анык. Жөнөкөй эле катардагы майор. Түрмөдөгү адамдарды иштетүү эч бир мыйзамда жок нерсе. Мунун баары жалган сөз.
-Мейли, мыйзам боюнча силердики туура дейли. Эки майып бала менен Гүлзаттын тагдыры кандай болот? Ынтымакташып бир пикирге келсеңер болбойбу?
- Ар ким өз алынча жашайт. Биз деле айлык акы менен бир үйдө канча бир адам турабыз. Баарыбыз мыйзам менен жашашыбыз керек. Мыйзам баарыбыз үчүн бирдей. Биз булардан тынчтыкты эле суранабыз. Баарын өздөрү күчөтүп жатышат. Мен бул үйдүн келинимин. Калган маселени үй ээлери чечет.
"Бир үй-бүлөнү чыркыратып жерин алып койгудай деги алар кимдер?"
"Биз төмөндөгү кошуналар Бишкек шаарындагы Кара-Жыгач жаңы конушунда жашайбыз. 2002-жылдан бери кошунабыз Орозова Гүлзат менен ынтымактуу, чыр-чатагы жок жашап келебиз. Бул кошунабыз өзү жалгыз бой, эки баланы тарбиялап өстүрүп келет. Өзү өмүр бою майып болгону аз келгенсип улуу баласы Нурсултан да тубаса майып төрөлгөн. Экинчи уулу Сыргак денесинен 4-баскычтагы күйүк алган. Алдыда операция күтүп жатат. Ушул чиедей балдары менен Кара-Жыгач жаңы конушундагы Достоевский көчөсүндөгү №286 үйүн өз күчү менен салып жашап жаткандыгы анык. Үйүнүн тушундагы кошунасы Макаев Руслан көчүп келгенине эки жылдын жүзү болду. Келгенден бери Орозова Гүлзаттын чарбагына көзү түшүп, балдарына балдар аянтчасын салууга кызыкдар болуп келет. Бул жер басып алынган жер. Бирок арадан он жылдай убакыт өттү. Өкмөт тарабынан кызыл китептер берилишине убадалар берилип келет. Бул кошунасы кычыраган хансарай салып жаткан учурунда үйүнө күн сайын түрмөдөгү адамдарды алып келип иштетти. Үйүндө эч кимге ээ-жаа бербеген торпоктой болгон ити бар. Кокус ал бошонуп кетсе балдарды чайнап салгандан кайра тартпайт. 2012-жылдын март айында Гүлзат кичүү баласын жоготуп алып, түрмөдөгүлөр иштеп жаткан Макаев Русландын үйүнөн таап келген. Ошол күндөрдөн кийин өзүнүн, балдарынын коопсуздугун ойлоп чарбагын тосуп койгон. Бирок ал чарбагын тоскондон тарта чатак башталды. Руслан кызматынан пайдаланып милиция кызматкерлеринин, департаменттин өкүлдөрүнүн, айыл өкмөт башчыларынын коркутуп-үркүтүүсүнө дуушар кылды. "Менин Ак үйдө кишилерим бар. Ушул мыйзамсыз жериңди күчкө салып тартып алам" деп апасы экөө чыр чыгарып кеткендиктери чындык. Жери мыйзамсыз дегени - бул жаңы конуштагы 300дөй үй кызыл китебин ала элек. Департамент бул ишти ар кандай шылтоолор менен создуктуруп келет. Бирок бир үй-бүлөнүн жерин чыркыратып алып койгудай деги алар ким? Ушул көйгөйдү эсиңиздерге алып, жалгыз бой энени чыркыратпай өз жерин мыйзамдаштырып берип коюуңуздарды суранабыз.
(35 адамдын колу коюлган кошуналардын кайрылуусу)