ky cs ky kk ru ky ky ky ky ru ky ky ru ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ru ky ky ru ky ky ky ky ru ru ru en
"Ачык саясат", 06.03.09 - 11-бет: •
"Аксы окуясы - март революциясы: документтерде жана фактыларда"
Урматтуу окурман, мен түрмөгө жаткан күндөн тартып боштондукка чыкканга чейинки сыртта, жалпы республикада январь-март айында болгон окуялар тууралуу "А.Бекназаровду коргоо комитетинин" республикалык штабынын уюштуруучусу, ошол кездеги менин жардамчым Анарбек Кайназаровдун хроникалдык түрдө келтирген баяндамасын өзүңөр окугула.
Кайназаров Анарбек Курбанович, 1959-жылы Аксы районунун Кара-Суу айылында туулган, депутат А.Бекназаровдун 2001-2005-жылдардагы жардамчысы.
Бул күнү Азимбек Анаркулович бир топ аксылык жердештер менен бирге менин Бишкектеги үйүмө келди. Анткени мен 3 күн мурда катуу автоаварияга кабылып, башыман жарат алып үйдө жаткан элем. Азике: - "Анарбек, эми бул кырсык, башың аман, жакшы болуп кетесиң, мен эртең-бүрсүгүндөн Аксыга округка барам, 14-январда келем, ага чейин жакшы болуп калсаң жумушка чыга бер"-деп кетти.
А.Бекназаровдун камалганы тууралуу кесиптештерине депутат Бектур Асанов билдириптир. Ал боюнча мага кечинде А.Бекназаровдун жубайы Гүлүмкан эже үйгө келип айтты. -"Азикең, Ишекеге (И.Кадырбековго) билдирсин дептир", деди. Түндө спецооруканада жаткан И.Кадырбековго бардым. А.Мадумаровго телефон аркылуу билдирдим. Эртең менен ЖКда топтолууну макулдашышты. (Анткени ЖКда 14-январга чейин каникул болчу).
Аксыда А.Бекназаровдун жардамчысы Т.Туралиев окуяны угуп Кара-Суу айылына келди. А.Бекназаровдун жактоочулары Ж.Курбанов, М.Чыныбеков, К.Мамыралиев ж.б. чогулушуп, абалды талкуулашып, эртеси Т.Туралиев менен Ж.Курбанов Жалал-Абадка барып А.Бекназаровдун кармалышы тууралуу билип келмек болушту.
"Кыргызстан" депутаттык тобу менен "Кыргызстан коммунисттери" фракциясынын депутаттары Жогорку Кенешке чогулушту. 14-январга чейинки аткарылуучу иштердин иш планы кабыл алынды. +лкө башчысына, Эл аралык уюмдарга депутатты коргоо кайрылууларын жөнөтүлдү. 10-январь күнү ЖКнын палатасына Президентти, башкы прокуратуранын, коопсуздук кызматынын жетекчилерин чакыруу максат кылынды.
Депутаттар О.Дүйшеев, И.Кадырбеков, А.Малиев, А.Масалиев, И.Исаков, Д.Садырбаевдер Жалал-Абад облпрокурору З.Кудайбергеновго "Депутат А.Бекназаровду жеке кепилдикке алуу" боюнча катын жиберишти.
Бул күнү Аксы районунун тургундары Т.Туралиев менен Ж.Курбанов Жалал-Абадка келишип, облпрокурор З.Кудайбергеновдун кабылдамасына кирип, ага жолукмак болушканда З.Кудайбергенов: -"Мага кирбегиле, силерге эч нерсе айтпайм, Бекназаров жөнүндө уккуңар келсе, түштө пресс-конференция берем, ошол жерден уккула"-деп кабыл албай койду. Кудайбергенов пресс-конференцияда: -"Мен бардык жерде законду кармаган адаммын, мен кайсыл жакка барбайын тартипке салып келатам. Мына, Жалал-Абадка келгенден бери бардык райондорду кыдырып чыктым, Токтогулга барганымда Бекназаровдун кылмышы боюнча Букеевдер арызданып келишти. Бардыгы мыйзам чегинде..."-деди.
Т.Туралиев менен Ж.Курбанов ошол эле күнү Аксынын Кара-Суу айылына келип, айылдагы активисттерди чогултушуп, жыйын өткөрүшөт.
Эки депутаттык топ кайрадан Жогорку Кеңешке чогулушуп, жыйын өткөрдү. Акырында депутат А.Проненкодон кеңеш сурасам бейөкмөт уюмдарынын комиссиясынын президенти Төлөйкан Исмаилованын адресин берди. -Эмне кылса болот?- деген суроома Т.Исмаилова: -"Эгер депутатыңарды коргогуңар келсе, тынч, куралсыз, пикетке чыксаңар болот", деп түшүндүрдү. Саат бирде Ош базарында иштеген аксылыктарды чогултуп, сүйлөшүп, саат экиде Башкы прокуратурага 20дай адам келдик. Саат 5те талапкерлердин саны жүздөн ашты. Биз менен Адам укугун коргоочулар Т.Акунов, Т.Исмаилова, З.Марат, А.Фоменко, Т. Сыдыковалар болду. "Азаттык" радиосунун, "Агым", "Аалам", "Республика" гезиттеринин, "Пирамида" телеканалынын журналисттери болушту.
Т.Акунов Жалал-Абад облпрокурорунун орун басары Д.Момуновго тынбай телефон чалып жатты. Анткени, ушул күнү А.Бекназаровдун баш коргоо чарасын карап, бошотуу же айыбын угузуп камакка алуу боюнча Жалал-Абадда каралыш керек болучу. А.Бекназаровду КР УКнын (эски редакциясы) 177 ст. 2-бөлүгү, 185 ст. 2-бөлүгү менен айыпкер катары жоопко тартуу жөнүндө облпрокурор З.Кудайбергенов санкция бергенин кечки саат 9дан кийин гана уктук.
Эл чуру-чуу салып жиберишти. Башпрокурор менен сүйлөшүүгө кирген Т.Акунов., Т.Исмаилова., Т.Сыдыкова, А.Фоменко., А.Абдирасуловалар "ушул жерге ачкачылык жарыялайбыз" деп, прокуратуранын имаратынан чыкпай көпкө турушту.
Бирок, сүйлөшүп эртеңден баштап пикетке чыгууну, эгер эч кандай өзгөрүү болбосо 10-январдан ачкачылык акциясын баштоону чечтик. Ошондой эле республикалык "А.Бекназаровду коргоо комитетин" түзүү пландаштырылды.
Аксы районунун шайлоочулары Президент А.Акаевге, ЖК МЧЖнын төрагасы А.Эркебаевге А.Бекназаровду бошотуу талабы менен 2981 адам кол койгон кайрылуу жиберишкен. (Кайрылуу 15.01.02. "Агым" гезитинде жарыяланган).
Кыргыз Республикасынын Мыйзам чыгаруу Жыйынынын Төрагасы
Сиздерге, Сиздер аркылуу кыргыз Элине кайрылабыз.
2000-жылы Аксы районунун тарыхында биринчи жолу бийлигине, байлыгына карабай, жөндөмүнө, аракетине, курчтугуна карап Азимбек Бекназаровду депутат кылып шайлаганбыз.
Анын депутат болуп шайланган алгачкы эле күнүнөн жасаган аракеттерине кубанып жүргөнбүз. +ткөн эки жылга жакын мезгилде депутат А. Бекназаровго кайрылган бир да сурообуз, бир да катыбыз жоопсуз калган жок. Айылдардагы турмуш шарт мектептердин курулушу, жолдордун начардыгы, райондогу суу жетпеген миңдеген гектар жерлерге канал куруу боюнча биздин талаптарыбызды Сиздерге жана тиешелүү министерстволорго жеткирүү үчүн маселе коюп, Жогорку Кеңештин трибунасынан сүйлөп жүргөнүн билебиз, Сиздер да билесиздер.
Айрыкча Аксы районунун Өзбекстанга өтүп кеткен көп жерлерин кайтарып алуу үчүн анын аракеттери бийлик тарабынан жакшы колдоого алынбагандан кийин, ал маселени республикалык масштабга көтөрүп жиберди. А.Бекназаров Аксынын чек-арасы гана эмес кыргыз- кытай, кыргыз-казак, кыргыз-тажик, кыргыз-өзбек чек ара маселелерин да көтөрүп чыкты. Бул бийлик адамдарынын айрымдарына жаккан жок окшойт.
2001-жылдын экинчи жарымынан баштап депутатты каралоо аракеттери жүрүп жатканын ал эл менен жолугушууларында кабарлап келген. Бул боюнча депутаттар тобунун кайрылуусун да окуганбыз.
Ошондуктан акыркы күндөрдөгү депутатыбыз Азимбек Бекназаровдун камалышын бирөөлөрдөн ишине жолтоо болуп жаткандыктан, бийлик өкүлдөрүнүн айрымдарынын мыйзамсыз иштерине кийилигишүүдөн чыккан саясый заказ деп эсептейбиз. Депутаттыкка кол тийбестиги алынганы менен, артында 46 миң шайлоочусу, республикадагы миңдеген жактоочулары турат, депутатты камоо же камабоо жөнүндө шайлоочулардан суроо керек. Анткени ал элдин адамы.
Азырынча 3000ге жакын кол койгон шайлоочулар аксылыктардын атынан суранабыз жана талап кылабыз.
Биринчи, Жалал-Абад областтык прокурорунун депутат А. Бекназаровго айып коюп камоосун атайын кызыкчылык менен жүргүзгөн аракет катары эсептеп, прокурордун санкциясын андан жогору турган орган тарабынан жокко чыгарууну;
Экинчи, А. Бекназаровду тез аранын ичинде кармалып турган жеринен бошотуп, депутаттык иштерин улантууга шарт түзүү;
Үчүнчү, Жогорку Кеңештин депутаттарынан көз карандысыз комиссия түзүп, депутат А. Бекназаровду каралоо иштерин аягына чейин изилдөөнү;
Жогорку өтүнүчтөрдү аткаруу менен эл алдында, абийир сотунун алдында ак эмгек кылган болот элеңиздер.
Аксынын тынчы кетип, толкуп турган элин акыйкаттуулук менен токтотуу керек. Бүгүнкү күндө дагы миңдеген колдор(подпистер) топтолуп жатат.
Жакынкы учурда маселе чечилбесе бардык конституциялык укуктарыбызды пайдалануу менен түрдүү акцияларды жасоо алдында турабыз
Элди кыйнабагыла! Депутатыбызды бошотуп бергиле! Кудай алдында суранабыз!
Кол койгон 2981 адам.
Тиркеме колдор коюлган 100 (жүз барак)
Бул күнү кечинде плакат, лозунгдарды даярдадык. Анда негизинен "А.Бекназаровго боштондук берилсин" деген сөздөр жазылган болчу.
Кыргыз Республикасынын Башпрокуратурасынын алдында.
Башпрокуратуранын алдына 27 адам пикетке чыкты. Айрымдары лозунг кармап туруудан уялып, телеоператорлордон жүздөрүн жашырып жатышты. Башыбыздан мындай өткөн эмес. Пикетчилердин көбү, "Президент билбей жатат, билсе чечет", деген ойдо болчу. Анда бул жерде эки жарым ай турарыбызды билген эмеспиз.
Ушул күнү жашыруун жолдор менен А.Бекназаровдун Парламентке жазган №1-каты колума тийди.
Анда: "Президентке бардык чындыкты айткыла, силерден суранам",-деп аксакал депутаттар Т.Усубалиев менен А.Масалиевден өтүнүп, "бул мүмкүн менин Парламенттин трибунасынан, а мүмкүн деги эле эң акыркы менин депутаттык үнүмдүр",- деген жазуулар бар эле. Катты тердирип, орусчага которуп гезиттерге тараттык. Кат 11-январда "Кыргыз Рухунда" жарык көрдү. Орусчага которуп, терип басмага даярдоого А.Бекназаров жетектеген комитеттин бөлүмүндөгү жардамчысы Жылдыз Камчыбекованын эмгеги чоң болду. Жылдыз анча-мынча иштерди бүткөрүүдө өмгөктүү кыз болчу.