ky ky el cs ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru mt ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru
"Аалам", 20.06.08 - 7-бет: Указдын укуругу...•
Эрнис Кыязов, УТРКнын экс-орун басары:
Саясат ушундай экен. Кечээ "кара жащик" кожоюну Мелис Эшимканов Акүй буйругуна ылайык орун басары Эрнис Кыязовду жаман айтпай, акырын дарбазадан узатып койду. Бир кезде Өмүрбек Текебаевдин колдоосунда жүргөн "бала саясатчы" шайлоонун шайтан оюндарына аралашып, акыбетинде эски кожоюнун көгүлтүр экранда "өлтүрө мууздаган" эле. "Кат-та" саясатчылар Эрнис мырзаны пайдаланып, эми четке сүрүп коюштубу? Маегибиздин багытын ушул жакка буралы деп, аны менен телефон аркылуу баарлаштык.
- Эрнис мырза, отставкаңызды кандай кабылдадыңыз?
- Кадыресе эле кабыл алдым.
- Президенттин указы себеп болду. Бул деген мамлекеттик кызмат болгондон кийин, кет дешсе, кетесиң да. Биротоло менчиктештирип алган оокатым эмес. Мындан трагедия деле көрбөйм.
- Мадумаров менен байланышыңыз бар беле?
- Мадумаров менен байланышы бар дегендерди түшүнбөйм. Эгер жөн эле кетиришсе, кашык каным калганча күрөшмөкмүн. Кимди калтырып, кимди кетирээрин президент чечет. Президенттин указы чыккандан кийин болду да.
- Анда президентке жакпай калдыңызбы. Кимдер жамандап барды деп ойлойсуз?
- Мен эми андайын билбейт экем. Бир күнү эле ушундай указ чыкты. Кызматты берип, кайра алды деп эле түшүндүм.
- Мындайда күнөөлүүлөр да болот эмеспи. Ошондойлордун атын атай аласызбы?
- Эч кимден көрбөйм.
- Мелис Эшимканов менен пикир келишпестиктен улам ушундай иш болуптур го...
- Жок, бул жөн эле ушактар. УТРКда ушак жашай берет экен. Мен жөнүндө кандай гана ушакты чыгарышпады.
- Шайлоо мезгилинде Өмүрбек Текебаев менен кайым айтышпадыңызбы. Саясатчылар сизди колдонуп коюшпадыбы?
- Текебаевге байланышкан маселе менин жеке абийриме байланыштуу. Ал мезгилде мени Эшимканов, Акүй-Көкүйүнөн деле эч ким айдактаган эмес. Колдонуу тууралуу айтып жатасыз. Ал таптакыр туура эмес. Мен андайга жол бермек эмесмин.
- Быйыл "Алатоо" маалымат программасына реклама кетирүү боюнча кардарлардан миң доллар алып, аны жетекчиге айтпай койгон экенсиңер. Кийин Эшимканов билип калып, экөөңөрдүн ортоңордо чыр чыккан экен го. Негизи эле Мелис мырза мындай "левыйларга" каршы эмеспи.
- Бул деле негизинен ушак. Эми силер билбеген толтура ушактар бар. Аны мен айтып берсем, оозуңар ачылат. Негизи эле сурооңуздун маңызы Эшимканов - Кыязов ортосундагы мамилеге такалууда. Экөөбүздүн мамилебиз жакшы. УТРКга Эшимканов келгенге чейин эле ага-инидей болчубуз. Андан кийин деле түзүк иштештик. Мага ишеним көрсөттү. Ал киши менен чатагым, кусаматым жок дегендей.
- Мындан аркы кадамыңыз кандай болот?
- Орун басар болбой деле УТРКнын реформасына салым кошсо болот да. Эми аны карап көрөбүз. Ар кандай сунуштар бар.
- УТРКда калбайт турбайсызбы анда?
- Көрөбүз, ар кандай партиялар, коомдук уюмдар чакырып жатат. Ойлонуштуруп жатам.
Журт келгендей жыйын болуп, жумулган колдой уюм болуп…
Азимбек Бекназаров, коомдук ишмер:
"Оппозиция ич-ара сүйлөшүп атат"
- Азимбек Анаркулович, акыркы күндөрү оппозиция ың-жыңсыз кетти. Не кылып жатасыздар?
- Эми оппозиция деле эс алат да кичине. Элге барып, маанайын көрүп, карапайым журт менен кабарлашып, жаратылыш-табиятка бук ачып, тоо-ташка чыгып, анан күздө келебиз. Боло турган, кое турганды ошо күздө көрөбүз да.
- Жер-жерлерди кыдыруудабыз дейсиз. Кайсы жерлерге бардыңыз?
- Жаңы эле Таластан келдим. Ал жактын эли, аксакалдары менен жолуктук. Аксыга барып-келип жатам. Көл тарапка барып, Үзөңгүкууш, Беделдин бийик тоолоруна чыгып келейин деп жатам. Бишкекте болсо оппозиция өзүбүзчө жолугуп жатабыз. Америкадан бирөө келиптир го. Бүгүн оппозициядан үчөөбүздү чакырыптыр. Барып келели деп жатабыз.
- Баарыңар эле "күздө" деп эле атасыңар. Деги күздө эмне болот? Күздө максатыңарга жетээриңерге ишенесиңерби?
- Эми эмне кылмак элек. Ошентип илгери үмүт менен жашайбыз да. Күздө дейбиз, жазда дейбиз, иши кылса, табият менен шайкеш үмүтүбүздү улап келатабыз.
- Дегеле күздө кескин өзгөрүү болушу мүмкүнбү?
- Менин оюмча күздө өзгөрүү болот. Бирок аны биз эмес, Акүй өзү жаратышы керек го. Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо же жергиликтүү кеңешме шайлоолор эле өзгөрүүлөрдү жаратпаса, башка орчундуу деле окуя болчудай абал жок. Бирок, каала-каалаба, күздө бийлик да, оппозиция да өздөрүнүн каталарын талдашы керек. Анан айрым жаңы күчтөр пайда болушу мүмкүн. Себеби, азыркы кадрдык "шах-маттар" ар кандай жолугушууларды, сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатат. Партиялардын курултайлары болуп жатат. Кыскасы, ушуга окшогон түрткү боло турган себептер керек. А биз, оппозиция, бүгүнкү күндүн катачылыгын, бийликтин алешемдигинен кымбатчылык кырдаал түзүлгөнүн элге жеткирүүгө аракет кылып жатабыз.
"Атамбаев менен Текебаев мени лидерликке көтөрсө"
Азыр Москвада жүргөн айтылуу Кубанычбек Апас бир далайдан бери кат-кабарсыз кетти эле. Телефон аркылуу ал биз менен байланышып, бир нече суроолорго жооп берди.
- Кубанычбек мырза, кандай иштер менен алек болуп жатасыз?
- Кыргызды эларалык аренага тааныта турган үч эле киши болду: Акаев, Айтматов, анан мен… Акаев качып кетти, Айтматовдон ажырадык, эми үлкөндөрдөн мен эле калдым. Айтматовдун адабиятта кадыр-баркы аябай эле чоң, бирок саясатта андай эмес эле. Москвада эларалык чоң-чоң иштер менен алек болуп жүрөм, орус тилдүү журналисттердин эларалык форумуна катыштым, Москвадан Жак Ширак менен жолугуп, аңгемелештим. "Эхо Москвы" радиосунан сүйлөп, айтор кыргызды кыйырга таанытып жатам.
- Кыргызстандагы оппозиция өкүлдөрү тууралуу оюңуз кандай?
- Оппозиция бириксин деген максатта мен айтсам, алар болсо бирикпей эле, чачыранды болуп атат. Эшимкановдор өзүнчө кетти. Сариев өзүнчө "Акшумкарды" күчтөнтөм деп жатат, "Ата Мекен" менен бириккенден кийин, ошолор менен эле бир болсо болмок. Атамбаев, Текебаев өзүнчө жүрүшөт. Булардын баары биригип, мени көтөрүшсө болмок. Алар мени жолоткусу жок. Апрель митингинде көрдүңүздөр го, мага жадакалса сөз берип да коюшпады. Москвада жүрүп, Акаев менен келишип алып, бизден кыйын болуп кетет деп жатышат окшойт. Майда кара кыргыздарга караганда мен төөчөлүк өйдө турам го.
- Кара кыргыздар болгондо кандай?
- Дүйнөгө чыга албаган, билими, деңгээли анча бийик эмес кара кыргыздар да. Мени болсо медицина илимдеринин докторумун, реанимация-анестезиология илиминин эң алгачкы докторумун. Европада менин кадыр-баркым алардыкынан жогору.
- Оппозицияны да "реанимация" кылаар белеңиз? Анда Кыргызстанга келип, элге жакшыраак аралашып жүрбөйсүзбү?
- Кыргызстанда жүргөндө акча керек, менин чоң акчам жок болуп жатат. Сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, мен каражат табуунун артында жүрбөймбү. Жок дегенде силер, журналисттер, мени колдоп койсоңор боло. Колдоонун ордуна мени кайдагы "көмүр королуна", бандиттерге теңеп, мазактап жазасыңар. Ошентип жазгандар кимдер? Андай кылбай силер мени колдогула да. Силер, журналисттер, өз каарманыңарды таппай жатасыңар…
Суроо салган Айгүл Бакеева