hbs_cyr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt kk ru ky ky ky ky ky ky ru tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ru ky mn ky ky ky ky ky mn ky ru ky ru ky ky ky ky tt ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
16- февралда, А.Малдыбаев атындагы опера жана балет театрында Кыргыз эл акыны, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты Байдылда Сарногоевдин 80 жылдыгына арналган эскерүү кечеси болуп өттү. Эскерүү кечеге маркумдун үй-бүлөсү, калемдештери, жердиштери, белгилүү окумуштуулар, ЖК депутаты Б.Шер, акыйкатчы Т.Акун жана агылган эл келди. Залдын ичине эл батпай кетти. Туруп көргөндөр да болду. Сыртта кире албай калгандары канча… Сыртта калгандар атайы Алайдан келгендер экен. Эскерүү кечеси ортолоп калганда Б.Сарногоев атындагы эл аралык сыйлык тапшырылып, кыргыз акыны Төлөгөн Мамаев менен казак акыны Улукбек Есдаулетов 100 миң сомдон алышып, Б.Сарногоевдин элеси түшүрүлгөн алтын медалды төшүнө тагынышты.
толтура албай, кол чаптыра албай
Алгач улуу акынга арналган видео көрсөтүлдү. Андан кийин Маданият жана туризм министри И.Жунусов чыгып сүйлөп, ал экинчи өмүрү - ырларында жашап жатканын айтты. "Бүгүн, биз, Байдылда Сарногоевдин экинчи өмүрүн эскерип олтурабыз. Буга чейин канча деген кече өткөрдүк, бирок, мынча агылып келген элди көргөн эмесмин. Чынында залды толтура албай, кол чаптыра албай кыйналчубуз. Мына, Байдыкемдин баркы. Эл агылып келди, ырлары окулган сайын колду шатыра чаап жатышат. Демек, кыргыз элинин бешенесине жаралган улуу акындын жаркын элеси, ырлары элдин жүрөгүндө сакталып келет" деген министр айтылуу акындын ар тараптуу ыр жазганын, мекенчил болгонун баса белгилеп өттү.
"Эмне үчүн ушул убакка чейин ысмы берилбей, эстелиги тургузулган жок?.."
Андан кийин, К.Даутов чыгып, кыргыз жыттанган ырлары үчүн бийликтен канча деген азап чегип, куугунтукталганын, коркпой, үркпөй, курч ырларды жаза бергендигин айтты. "Эгемендүүлүк келди дегенибиз менен ушул убакка чейин Бишкектеги бир дагы көчөгө эмнеге ысмы берилбей, эстелиги тургузулбай келет?" дегенде "чын, чын" деп залдагы эл дуулдап, кол чаап жиберди.
Ушул жерден учуру келгенде биз дагы кечээги эле айтылган убадасын аткарбаган өкмөттү айта кетели. Бул мааракеге чейин Жогорку Кеңештин билим, илим жана маданият боюнча комитети Байдылда Сарногоевдин 80 жылдыгын уюштуруу маселесин талкуулап, элесин түбөлүккө калтыруу максатында Бишкек шаарынын көчөлөрүнүн бирине анын ысымын ыйгарууну, эстелигин орнотуу жөнүндө сунушун өкмөткө тапшырган экен. Ал жөнүндө кеп сөз болгон жок. Бул маселе жөнүндө маданият министри да сөз козгободу.
Төкмө акын Замирбек Үсөнбаев чыгып, маркумдун байлык жыйбаганын, макалага гонорар албаганын, Байронго теңерин айтып төктү. Ш.Дүйшеев чыгып, Б.Сарногоев атындагы эл аралык сыйлык ээлери - Кыргыз эл акыны Төлөгөн Мамаев менен казак акыны Улукбек Есдаулетовду сахнага чакырды. Шашкалактаган Шакебиз Улукбек Есдаулетовду "Кыргыз эл акыны" деп жиберип, кийин, казак конокко андай наам бериле электигин, эрте айтып алгандыгын мойнуна алып, кечирим сурады. Эки акындын медалын маркумдун жубайы З.Сарногоева тагып, колдоруна 100 миң сомдон берди. Ушул жерден баса белгилей кетчү нерсе, акындарга берилген 100 миңден 200 миң сом ЖК депутаты Б.Шердин чөнтөгүнөн чыккан акча. Буга чейин мындай сыйлык менен сыйланган Ш.Дүйшеев, Т.Бекболотов, А.Өмүрканов, К.Урманбетовдор да 100 миң сомдон алышкан. Зина Сарногоева үй-бүлөсүнүн атынан уюштуруучу топко (кечени "Жетимен" кайрымдуулук фонду, Маданият жана туризм министрлиги жана Кыргызстан жазуучулар союзу уюштурду - авт.) жана ушул убакка чейин Сарногоевдин үй-бүлөсүнө жардам берип келаткан Болот Шерге ыраазычылыгын билдирди. Ал эми келген эл уюштуруучу топко ыраазы болгону менен акындын ырлары аз окулуп, жоруктары айтылбай калганына нааразы болуп кетишти. "Эч болбосо да кеч болуп, белгиленгенине биз дагы сүйүндүк. Себеби, Б.Сарногоев былтыр 14-январда 80ге чыгып, Маданият министрлиги былтыр эле өткөрөбүз камынып, чамынган эле. Сааты, убагы эми чыкты окшойт…
Салтанатта Байдылда Сарногоевдин өмүрлүк жары Зина Сарногоева менен жолугуп, ат жалында маектешкен элек. Окурмандарга ошол маекти тартуу-лоо менен, айтылуу акындын жубайы, уул-кыздары Сарногоев-Айтманбетовдун ырларын жатка билишерин белгилей кеткибиз келет.
- Зина эже, "Эстей жүрөр кишиң болсун, эскерип жүрөр ишиң болсун" деген сөз бар эмеспи. Анын сыңарындай, Байдылда агайдын өзүн да, сөзүн да эскерчү эң жакын адамы сизсиз. 14-январь туулган күнү эмес беле. Аттиң, көзү тирүү болгондо 81 жашка чыкмак экен...
- Ооба, чалым тирүү болгондо быйыл 81 жашка чыкмак. Агайыңар ата-энесинен эрте калгандыктан, митирке алган киши жок, паспортуна болжол менен 1932-жыл болуп жазылып калган экен. Өмүр баяны да ушул жыл менен жазылса, көрүстөнгө да ушул жылдын эсеби менен коюлду. Ал эми так эсеп менен алганда, Таластын Кара-Ой деген айылында 1928-жылы жарыкка келген. Бул жыл менен эсептегенде 85 жашка чыкмак.
- Эже, кайсы бир жылы гезиттен "Уруум чылпак. Бирок солтонун чылпагынанмынбы же кушчунун чылпагынанмынбы, чыны билбейм" деген сөзүн окуп калгам. Кайсы чылпактан экени кийин такталдыбы?
- Ооба. Өзүн тааныштырган мындай ыры бар:
"Мен жигити болом Таластын,
Анан асманда жанган жылдызмын,
- - Өз аты-жөнү башкача деп уктук эле?
- - Ооба, өз аты-жөнү - Убайдылда Айтманбетов болчу. Аны биз да кийин, кайсы бир журналга өзү маек бергенде билдик.
- Чыгармачыл адамдын жубайы болуу кыйын бекен?
- Менин таякем Түгөлбай Сыдыкбеков эле. Алардыкына барып калганда тажеңем "күйөө бала кандай?" деп, "Акындар ырына жараша ар кандай кыялда болот. Аны сен туура түшүнүшүң керек. Акынга чыктыңбы, бардык нерсесине чыда, көтөрүмдүү бол" деп акыл айткан. Ошону көкүрөккө түйүп, чалыма түшүнүү менен мамиле кылчумун.
- Акыркы ыры кайсы?
- Анын баарын кызым түшүнүп, билип турам. Буту сынып, төшөктө жатканда "Бук болуп жазган арманым" деген ыр жазган.
"Жаштык кез өтүп жат болду,
Карылык мага мат койду.
Кайран бут сынып, башыма -
Карыптык түшкөн чак болду.
"Жантакбай" - деген ат койду.
Жигит кез өтүп жылт койду,
Жыргал жай өтүп, кыш болду.
Тайгалак музга туш болду.
Самаган жакка бара албай,
Сары акын байкуш бук болду.
Үйүмдө илкип көп ирет,
Үч мүнөт баскан жолдорум,
Үч айлык жолдой көрүнөт.
"Эс алгын чалым" - деп ийет.
Калтаңдай бассам "кас-кас" - деп,
Кайратын берет "бас-бас" - деп.
Кемпирден деле акмак көп...
Өлүмүн тилеп жүргөн бар,
"Өлөсүң качан какбаш" - деп.
Аталап турат ар дайым.
Бир гана үйдөн чыга албай,
Бук болуп жазган арманым"
- Байдылда агайдын кайсы сапатын жактырдыңыз эле?
- Шар жүрүп, чечкин сүйлөгөнүнө баа бергем. Анын үстүнө сүйлөгөн сөздөрү курч, бир укмуш эле. Чарт-чурт мүнөзү бар эле, бирок бат эле жазылып кетчү. Деги мага катуу айткан жок. Көп нерсени кенебеген, казан-аякка аралашпаган, көл адам эле..
- "Атай Огомбаев бир тууган таякеси, тайын тартып жакшы ырдайт" деп уктук эле...
- Бир тууган таякеси эмес, алысыраак таякеси болгон. Жатып калганча комуз чертип, жакшы ырдаган. Кийин деле балабыз Бахтиярга черттирип, кыңылдап ырдап калчу. Көкжалдыгын салып, гезиттерди окучу. Анан мага: "Кемпир, сен үйдө кыбырап жүрүп, көп жаңылыкты билбейсиң, а мен гезит окуп, билип алдым" деп тамашалап калаар эле. Телевизордон спорттук берүүлөрдү, жаңылыктарды көп көрүп, гезиттерди үзбөй окучу.
- "Карындашы, иниси бар" деп уктук эле. Бир туугандары жөнүндө айта кетсеңиз…
- Бир ата, бир энеден бир тууганы жок. Энелеш эки иниси, эки карындашы бар эле. Аталаш бир тууган иниси неберелүү болгондо: "небереме ат коюп бериңиз" деп келгенде, "эң башкысы кыргыз экенин унутпай жүрсүн деп Кыргызбек" деп атап берген. "Кыргыз деп келгем дүйнөгө, кыргыз деп өтөм дүйнөдөн" деп өзү жазгандай, "кыргыз" деп өттү дүйнөдөн. 2004-жылы жерге бердик да.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?