be cs ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky cs ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn bg krc ru
"Ачык саясат", 23.01.09 - 10-бет: •
Мурунку Коргоо министри жана Коопсуздук кеңештин катчысы Исмаил Исаковдун айланасында оңой эмес кырдаал түзүлүп калды. Жакында эле президенттин эң ишенимдүү адамдарынан болгон мамлекеттик кызматкер, четке сүрүлүп калды. Исмаил Исаковдун Фергана.Ру регионалдык маалымат агенттигине берген интервьюсун сунуштайбыз.
Фергана.Ру:- Сизге каршы үч кылмыш иши козголуптур. Сиз анын саясий себеби бар деп жатасыз. Бийлик үчүн анын эмне кереги бар эле?
Исмаил Исаков:- Мен ал кылмыш иштерин Курманбек Бакиевдин үй-бүлөсүнүн жана жеке президенттин буйругу менен козголгон иш деп эсептеймин. Анткени мага каршы козголгон кылмыш иштердин негизи жок. Алгач мени Коргоо министри кезинде 2007-2008-жылдары аскер кызматкерлеринин балдары үчүн жаңы жылдык балатыларды уюштурган деп айыпташты. Ага кошо 23-февралда Ата Мекендик коргоочулар үчүн салтанаттуу иш - чара уюштурду, "Аскер калеми" конкурсун өткөрүү үчүн 47 миң сом бөлдү деп айыпташты. Ал конкурс аскердик кызматтын баркын көтөрүү үчүн уюштурулган эле. Айта кете турган нерсе - бул иш чаралардын баарына акча өзүбүз тапкан каражаттан бөлүнүп, ал каражат "башка чыгымдар" деген бөлүмгө мурдатан эле салынып коюлган эле.
Биз чыгашаларыбызды ар бир үч айда Каржы министрлиги менен макулдашып, тийиштүү отчетторду берип турганбыз. Аларды текшерген Эсеп палатасы эч кандай катачылык тапкан эмес. Мен Коргоо министри катары эсептегенмин жана эсептеймин, аскерий кызматкерлердин балдарын колдош керек. Балаты уюштурду деп бизди айыптоо-бул өзү нонсенс.
Экинчи айыптоого карата - аскерий бөлүктөрдүн биринде техникалардын жетишпей калганы тууралуу - курал жана аскердик техникалардын сакталышына Коргоо министри жооп бербейт.
Фергана.Ру.- 2008-жылдын декабрь айында "Жаңы Кыргызстан" партиясынын атынан сиз оппозиция менен биригүү тууралуу келишимге кол койгон элеңиз. Мына ошондон кийин партиянын негиздөөчүсү Үсөн Сыдыков сизди партиянын башкы катчылыгынан бошотулганыңызды жарыялады. Бирок сиз оппозиция менен биригүү тууралуу документке макулдашып туруп кол койсоңуз керек эле. Үсөн Сыдыковдун мына ошондой таң калыштуу кадамынын себеби эмнеде?
Исмаил Исаков:- Биз Үсөн Сыдыков менен (оппозиция) биригүү тууралуу сүйлөшкөнбүз, ал бул идеяны колдоп, аны турмушка ашырууга макулдугун берген. Ошондуктан мен 24-декабрда оппозиция күчтөрүнүн биригүүсү тууралуу макулдашууга кол койгонмун.
Үсөн Сыдыковду болсо сыйлаймын. Ал камкор, турмуштук жана саясий тажрыйбасы чоң киши. Ага менин эч кандай кинем жок, аны мага карата ушундай кадам жасоого мажбур кылышты окшойт. Бүгүнкү күндө мен, мага карата жасалып жаткан кысымды, басымды сезип турамын. Ошондуктан Сыдыковдун абалын мен түшүнөм, ага басым көрсөтүп жатышат. Мүмкүн, анын чечими туура болгондур....
Фергана.Ру: -Оппозицияга кетип, бийлик менен соодалашып жатпайсызбы?
Исмаил Исаков:-Мен Коопсуздук кеңештин катчысы кызматынан өз эрким менен кеттим. Кеткенде бул бийликтин-тагыраак айтканда президент Курманбек Бакиевдин саясаты менен макул эместигимди айтып кеттим. Андан кийин кандай соода болушу мүмкүн?
Фергана.Ру:- Сиз жана мурунку Адилет министри Марат Кайыпов президенттин командасынын берилген мүчөлөрүнөн элеңиздер. Анан кокус эле Сиз, Кайыпов кызматтан бошотуу арызын жаздыңыздар. Президент эмне үчүн арызды кабыл алууга макулдугун берди?
Исмаил Исаков:- Менин оюмча, президенттин айланасындагылар үчүн мыйзамдуубу, мыйзамсыз жолдор менен байып жатабы айырмасыз. Ошондуктан, мыйзам менен жашап, мамлекет үчүн аракет кылгандар менен алар жолдош эмес. Ким алардын "булганч" жолоюна түшпөсө, аны жок кылышат. Мен жана Кайыпов мына ошондон эле кеттик.
Фергана.Ру:-Сиз "хан жакшы, айлана-чөйрөсү жаман" деген мифтин жетегинде жүрбөйсүзбү?
Исмаил Исаков:- "Жакшы хан" жөнүндө жомок жок. Баарынын башында Курманбек Бакиев турат.
Фергана.Ру:- Оппозиция катарына өтөөр алдында президент менен жолугушууңуз болгон эмес беле? Эски достукту эске алып, мындай кадамга барба деп көндүрүүгө аракет кылган жокпу?
Исмаил Исаков:-Коргоо министри кезимде көп нерсени билбепмин, Коргоо министрлиги менен гана алек болуп, башка нерселерге көңүл бурууга убакыт да болгон эмес. Мен президентке ишенгенмин, оппозициянын билдирүүлөрү мен үчүн жат болгон. Бирок качан Коопсуздук кеңештин катчысы болгондон кийин дүйшөмбү сайын президенттин атынан адамдарды кабыл алып, алардын арыздары менен иштей баштадым. Алардын баарын талдап көрүп, маселелерди чечүүнүн жолдорун президентке сунуштадым. Көп өтпөй энергетика тармагын текшерүү үчүн чыктым, бирок мага башка иштерди кароомду сунушташты. Андан кийин прокуратура, Ички иштер министрлигиндеги кемчиликтерди алып чыга баштадым, мага кайрадан "буга аралашпа" дешти. Акыр аягында эч нерсени өзгөртө албасыма көзүм жеткенден кийин абийирим чыдабай кызматтан кеттим.
Фергана.Ру:-Бакиев 2010-жылдагы шайлоодо жеңишке жетише алабы?
Исмаил Исаков:- Бийликти басып алуу менен гана ал жеңе алат. Сиз республиканын калкынан сурап көрүңүз: 99 пайызы саботаж, коркутуу жана улуттук байлыктарды басып алуу саясаты жакпасын айтышат.
Фергана.Ру:- Кыргызстандан америкалык аскерий базаны чыгаруу тууралуу сөздөргө кандай карайсыз?
Исмаил Исаков:- Манастагы аскерий базаны америкалык деп атоо туура эмес, ал жерде көптөгөн өлкөлөрдүн аскерлери жайгашкан. Базанын бул жерде турушу-Кыргызстандын антитеррордук күрөшкө кошкон салымы. Биз техника бере албайбыз, бирок башкаларга мүмкүнчүлүк берип жатабыз. Террорго каршы күрөшкө салым кошуу менен бирге биз экономикалык жактан да пайда алып жатабыз. Айтсак, Казакстанда мындай база жок. Бирок алар Иракка өздөрүнүн аскерлерин жиберген. Эми Ооганстанга жөнөткөнү жатышат. Мына ошону менен Казакстан салымын кошуп, чыгаша тартып жатат. Бизде болсо-киреше.
Эгерде бийлик базаны чыгарууну чечсе, анда бул чечим туура эмес болот.
Фергана.Ру:- Жакында эле парламент мыйзам кабыл алды. Ага ылайык коомдук тартипти калыбына келтирүүдө ички иштер күчтөрүнө жардамга аскерлерди тартууга жол ачылды. Кээ бир укук коргоочулар жана Акыйкатчы аны Конституцияга каршы келген мыйзам катары баалап жатышат. Сиздин пикир?
Исмаил Исаков:- Мен ал мыйзамды окудум, анда карама-каршылыктар абдан көп. Президент ал мыйзамга андай түрүндө кол койбош керек. Бүгүнкү күнү башка пикири барларды куугунтуктоо, коррупция жана кылмыштуулук өсүп баратат. Мамлекет өзүнүн милдетинин баарын "тизгиндеп" туруудан көрүп турат. Андай ишти аскер, прокуратура жана тергөөчүлөрдү активдүү пайдалануу менен жасоо мүмкүн. Бирок ал өтө коркунучтуу.
Фергана.Ру:- 2010-жыл президенттик шайлоо жылына карата сиздин пикириңиз?
Исмаил Исаков:- Эл үчүн оор жыл болот. Баалардын өсүшү, жумушсуздук элдин ичинде нааразычылыктын өсүшүнө өбөлгө түзөт. Чыңалууну азайтыш үчүн бийлик оор насыяларды алат, адамдарды коркутууга өтөт, ооз ачканды жазалашат. Мындай шартта бийлик көпкө карманып тура албайт.
"И.Исаков эң мыкты министр болчу"
- Турсунбек мырза, Өкмөттүк эмес уюмдар уюуштурган форумга катышып, оппозиция өкүлдөрүнүн пикирин уктуңуз. Сиздин оюңузча форум кандай өттү?
- Бул өтө жакшы нерсе. Мен форумду колдойм. Анткени, бийлик менен оппозициянын ортосунда ар дайым ачык талкуу болуп туруш керек. Мына ошондо адам укугунун, демократиянын тегерегиндеги мыйзам бузуулар жөнүндөгү фактыларды бийликтин өкүлдөрү да катышып угуп турууга милдеттүү. Форумга бийлик өкүлдөрүнөн да чакырылыптыр. Бирок, менден башкасы келген жок.
Форум негизинен бир жактуу болуп калды. Ошентсе да, массалык маалымат каражаттары келди, мен катыштым. Демек, акыйкатчы уккан көйгөйдү бүт Кыргызстан угат. Президентке, премьер-министрге бардыгына атайын арыз менен жеткиргенге аракет кылам. Бийликтин өкүлдөрү мындай жыйыналыштан качпаш керек.
- Сиз да учурунда саясий куугунтуктун курмандыгы болдуңуз эле. Бүгүн сиздин "бийлик менен оппозициянын ортосундагы элчи"- деген официалдуу эмес атыңыз бар. Үстүнөн кылмыш иши козголгон экс-министрлер боюнча бийликтин жүргүзгөн куугунтуктоолорун токтотууга аракет жасап көрдүңүзбү?
- Мен ажобузга "Оппозициянын лидерлеринин үстүнөн кылмыш ишин козгогондун өзү туура эмес, Курманбек Салиевич! Сиздин укук коргоо органдарыңыз сизге жагынуунун же кошомат кылуунун жолдорун көрсөтүп жатышат. Мындай көрүнүштөр аларды эмес, сизди жаман атты кылууда. Муну токтотконго өзүңүздүн бийлигиңизди, авторитетиңизди пайдаланыңыз" -деп ачык айткам.
- Ажобуз кандай жооп берди?
- Ал киши "Сот чечсин. Алардын да күнөөлөрү болсо керек"- деди. Күнөөсү барбы-жокпу кызматта турганда козгош керек болчу. Мисалы, Эмил Каптагаевдин кызматтан кеткенине 6-7 жыл болуптур. Жекшенкуловго 2 жыл жана башкалары деле ошондой. Исмаил Исаков иштеп турганда эң мыкты министр болуп эсептелчи. Кетээри менен эле жаман болуп чыга келди. Оппозицияга кошулгандын баары эле жаман болуп калганы туура эмес да. Андан тышкары оппозициянын биригип жатканын, күчтүү экенин. "Алар көчөдө жүргөн жөн адамдар эмес, эл колдоосуна ээ болгондор"- деп президентке билдирдим. Ажобуз ага макул болду. Өлкө башчыбыз бул ишти өкмөт башчыга дайындаган. Өкмөт башчы менен сүйлөшсөм. Ал киши "сен ортомчу болуп оппозиция тарапты сүйлөшүүгө чакыр. Биз даярбыз"- деген.
- Бийликтин "Ата-Мекен" партиясынын жыйынын өткөрбөөгө болгон аракетин Акыйкатчы катары кандай баалайсыз?
- Бүгүнкү оппозициянын кыйынчылыгын өз убагында Бакиев да көрүп, жон териси менен сезген. Акаев элдин нааразылыгынан чечим чыгара албай эмне болду? Азыркы биздин мамлекет башчыбыз чоң саясатчы, акылдуу адам. Бул окуядан кийин өзүнчө жыйынтык чыгарбаса кийин кеч болуп калаарын билет.
- Өмүрбек Чиркешовичтин машинесинен табылган курал боюнча оюңуз кандай?
- Мен өзүм жаныма курал-жарак алып жүрбөйм. Аны тагынып жүргөндөргө да каршымын. Бирок, Өмүрбек Текебаевдин курал алып жүргөнгө укугу бар. Мында эч кандай мыйзам бузуу болгон жок. Анткени, документтеринин бардыгы туура экен. Тескерисинче, анын машинесин тинтип куралын, видео камераларын, диктофонун алып койгондорун мыйзам бузуу деп эсептейм. Мындайга жол бербеш керек болчу.