ky ru ru ru ru ru uk uk ru ru ru ru ru uk ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru en ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru es es en it ru ru ru ru ru ru ja hbs_cyr ru en ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ja hbs_cyr ru en ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru en
DVB-MRC технологиясы жана накта, түздөн-түз демократия |
Саламатсыздарбы! Мурунку макалада DVB-MRC технологиясы жөнүндө өзүнчө, кенен жазып берем, деп убада кылдым эле. Кызык болсо, көңүл бөлүңүз. Болушунча жөнөкөй тил менен түшүндүрөйүн.
Кайтарым байланыш болсо эмне экен, эмне өзгөрөт? Көп нерсе түп тамырынан бери өзгөрөт. Азыр, мисалы, кайсы бир теле берүүнүн алып баруучусу, дегеле телеканал жамааты билбейт, дал ушул убакта, ушул берүүнү мына сиз көрүп жатасызбы, же жокпу. Андыктан, сиздин же башка көрармандын пикирин эске албайт, көнгөн броадкастын кыла берет. Ал эми кайтарым байланыш болсо, анда алардын колунда көрүүчүлөр жөнүндө так маалымат болот жана башка керектүү маалыматтарды алса болот.
DVB-MRC аркылуу көңүл айныткан чуркама жарнаманы өчүрүп салса болот. Жакшы тасма көрүп отурсаң бирөө унаасын, бирөө торпогун сатат… Же, жок дегенде, жарнамасын катасыз жазса эмне…
DVB-MRC аркылуу телекөрүүчүлөр бири-бири менен шахмат же шашке ойносо болот. Зериккенде нарындык аксакал таластык курдашы менен бир-эки ойноп чер жазса сонун да.
Дагыбы? Сюжети өзгөрмө сериалдарды тартууласа болот. Мисалы, жомоктогудай махабат баяны… кокустан кырсык болчудай… сюжет курчуп баратат… Ой, ушул зөөкүр (терс каарман) азыр тиги ташка чалынып кетсе эле эки жаш бактылуу болчудай. Көрүүчүлөргө суроо берилет: «Дон Хуан аман калсынбы?». Көрүүчүлөр пикир билдиргиче сюжет дагы курчуй берет. Экранда кайрымсыз статистика… 30 секунда калды… 5 секунда… Көрүүчүлөрдүн пикири менен Дон Хуан аман калды. Серия улап, сюжет андан ары өнүгүп баратат. Дагы көп жолу көрүүчүлөрдүн пикири менен сюжет өзгөрүп отуруп, акыры мына, эртең үйлөнүү үлпөтү… Ой! Көрсө чынында Габриэла Дон Карлосту сүйбөйт турбайбы, чыныгы сүйүүсү Дон Педро экен да! Аттиң ай, баягыда тиги зөөкүр ташка чалынбай эле Дон Карлосту токтотуп калганда… каап… Экранга маалымат келди: «Урматтуу көрүүчүлөр, эгер баягыда зөөкүр ташка чалынбаганда эмне болоорун көргүңөр келеби?». Ооба, ураа!!! Кеттик анда, эски сериалдын жаңы баяны…
Ошентип DVB-MRCде көрармандар эми теле берүүнүн активдүү катышуучусу болуп калат. Мындай нерсе бүгүнкү күндө дүйнөнүн бир да өлкөсүндө жок. Бул менин ойлоп табуум.
DVB-MRC технологиясы менен демократияны жаңы деңгээлге көтөрсө болот, деп жаздым эле. Ооба. Бирок, азыр демократия алгач кантип башталып, бүгүн кантип өңү өчкөнү жөнүндө кыскача.
Эл башкаруунун, бийликтин эки түрү бар: авторитардык жана демократиялык. Биринчиси түшүнүктүү, анда «ажо өзү билет, өтүгүн төргө илет, төңкөрүшсүз кетпейт». Кеп демократия жөнүндө.
Алгач демократия элдин түздөн-түз катышуусу менен ишке ашырылчу. Бир уруу эли чогулуп, жалпыга маанилүү маселелерди ортого коюп, көпчүлүктүн чечими менен бир бүтүмгө келчү. Мындай башкаруу түздөн-түз демократия деп аталат. Кийин уруулар биригип, эл болду. Эми жалпы элдик маселелерди чечүү үчүн бүт элди бир күндө, бир жерге чогултуу мүмкүн болбой калды. Жол алыс, ар-кимдин өз түйшүгү бар дегендей. Ошондо өкүлчүлүк демократия пайда болду. Ар-бир уруу өз өкүлүн элдик курултайга жиберет. Ушундан баштап түздөн-түз демократия жок болду. Себеби, курултайга барып, өкүл кандай сөз айтат, кандай добуш берет, ага карапайым жаран түздөн-түз таасир эте албай калды. Түштөн кийин жемелегенде эмне пайда?!
Өсүп-өнүгүп отуруп, кез-кезде чогулган курултай туруктуу парламентке айланды. Мыйзамдын үстүнө жаңы мыйзам чыгара берип, өзүнө-өзү иш таап отуруп, өкүлчүлүк институту карапайым жарандардан, элден улам алыстай берди. Баягы өкүл эми очойгон депутат болуп калды. Эл өкүлү катары берилген даража эми көз арткыдай мансап болуп калды. Эми депутат өз элин, өз уруусун беш жылда бир эстесе эстейт, болбосо өз иши менен алек. Себеби, баягы эл азыр эми беш жылда бир күн керек болгон жөнөкөй эле бир шайлоочу.
Мамлекет өркүндөп, эл аралык соода, атаандашуу күчөдү. Алдыга ички жана сырткы саясат, өлкөнүн өнүгүү стратегиясы деген маселелер чыгат. Эл өкүлдөрүнүн бир тобу агрардык өнүгүү стратегиясын көздөсө, улутчулдук топ согушка даярдык үчүн каржылоо талап кылат, үчүнчү топ «асмандын башын сүйлөйт». Ошентип, кайсы бир идеянын тегерегинде партиялар пайда болот. Карапайым эл баягыдай эле өз оокаты менен алек. Жаңы мыйзам чыгат: эми эл өкүлдөрү партиялык тизме боюнча шайланат! Эми караңыз: мурда уруу эли өз уулун/кызын «биздин кызыкчылыкты көздөйт», деп курултайга аттандырса, эми кайсы бир түшүнүксүз партиянын түшүнүксүз идеясын колдоп, өзү тааныбаган бирөөнү өкүл (депутат) кылып шайлоого мажбур болуп калды.
Ошентип, бүгүнкү күндө, бая эң башында айкын, объективдүү болгон  түздөн-түз демократия беш жылда бир болуучу саясий мафиялардын бийлик үчүн күрөшүнө, шайлоо оюнуна айланды. Кызыктуу факт: түздөн-түз демократия бүгүнкү күндө бир да мамлекетте калбады. Мыйзамдуу түрдө түздөн-түз демократия Швейцариянын тоолуу үч кантонунда (аймак) кана калды. Ал жердеги тоолуктар жылына бир жолу чогулуп, баардык көйгөйлөрдү жалпы чечишет. Эпилогу аянычтуу тарыхый экскурсия болду окшойт.
Үмүт үзбөгүлө, DVB-MRC технологиясы баштапкы түздөн-түз демократияны кайра жандандырууга мүмкүнчүлүк ачат. Себеби, азыркы технология менен элдин баарын бир жерге чогултуунун зарылчылыгы жок, ар-бир жаран маселени сыналгыдан көрүп, баамдап, өз пикирин үйүндө отуруп эле билдирсе болот. Кантип? ЭлДо тармагы аркылуу (ЭлДо – ЭЛ ДОбушу, же ЭЛектрондук ДОбуш).
Мындайча болот: белгиленген убакта мамлекет жетекчиси теле аркылуу элге кайрылат. Маселе көтөрөт. Мындай кылсак – жыйынтыгы тигиндей болчудай, дагы бир мүмкүнчүлүк бул – анда тиги жактан бул маселе болгону турат, деп элге маселенин баардык жагдайларын кеңири, так, жашырбай түшүндүрөт. Кана, элим, оюң кандай, деп кайрылат. Калың эл өз оюн ар-кимиси үйүндө отуруп эле, пульт менен билдирет. Талкуу учурунда көп жолу пикир сурамжыланат. Статистика, элдин пикири байма-бай экранга чыгарылып турат. Керек болсо, таластыктардын жалпы ою мындай, баткендиктердики мындай, деп, майда-чүйдөсүнө чейин так көрсөтсө болот. Жалпы эл көрөт, мындай талкууда ар-бир жаран өзүн ойлобой, элдин мүдөөсүн ойлогонду үйрөнөт. Бийликке элдин ишеними артат. Бара-бара эл бир бүтүмгө келет. Кеңешип кескен бармак оорубайт, деп ушуну айт, оор чечим болсо да, ал элдин өзүнүн бирдиктүү чечими.
Ошентип, бара-бара эл агартуу, татаал маселерди кеңири түшүндүрүү аркылуу бийлик менен эл жакындашат, бая жоголгон түздөн-түз демократия кайтып келет.
Же, дагы бир мисал: Мыйзамга ылайык, ар бир мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлат. Чынын айткылачы, кызыкчылыгы бар адамдарды эске албаганда, ошол мыйзам долбоорун ким көрөт бүгүн? Анан бир күнү эле дүңк(!), деп башка түшөт. ЭлДо менен кандай болот? Алгач мыйзам демилгечиси өз оюн ЭлДо ичинде ортого коет. Кана, эл жакшылары, пикириң кандай? Калың элдин колдоосун алган соң, демилгени парламентке чыгарат. Эми парламент колдобой көрсүн…
Керек болсо, эч кандай митинг, жол тосмою жок эле, сыналгы алдында жылуу-жумшак отуруп эле, калың эл маселени кабыргасынан коюп, бийликтин кан басымын көтөрүп кое алат. Накта элдик бийлик, деп ушуну айт!
Жакшы бекен? Мен болушунча жөнөкөй түшүндүрүүгө аракет кылдым. Албетте, ЭлДону куруу үчүн көп аракет керек, техникалык татаал нерсе өзү. ЭлДону мамлекеттик башкаруу, мыйзам чыгаруу алкагында колдонуу үчүн азыркы мыйзамдарды өзгөртүү да керек. Оңой эмес.
Бирок, ушунун баарын кылсак, дүйнө боюнча чыныгы түздөн-түз демократияны кайра жандандырган биринчи мамлекет болобуз. Инновацияны келип бизден үйрөнүшөт. Эскерте кетейин, түздөн-түз демократия, ЭлДо деген технология бүгүн бир да мамлекетте жок.
Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 2-чи беренесине ылайык: «Кыргызстандын эли эгемендиктин ээси жана… бийликтин бирден-бир булагы…». Кана эми, эл тараза: бир жагында Мегакомду сатып, ал акчаны асфальтка көмүп салуу — экинчи жагында кирешелүү ишкананы сактап, иштетип, өркүндөтүп, анын негизинде накта демократияны куруу. Кайсы жагынан чечели?
ЭлДону куралыбы? Макул. Абактан чыгайын… Каржылоо маселесиби? Мамлекеттик бюджеттен бир да тыйындын кереги жок. Эмне керек? Мээ керек, баш аман болсун. Көп эмгектенүү керек. Бийлик дайыны жок тийишпей, өз оокатымды өзүмө койсо эле болду.
Дагы эмне жөнүндө ой бөлүшөйүн? Жазгыла, сурагыла, ой бөлүшкүлө. Байланыш жактоочум Абаз Мамбетакунов аркылуу. Телефону +996 701 905 305.
Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *
Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.
Далее Технология DVB-MRC и непосредственная демократия
Суд Публикации Мегаком Элдики
Нынешние реформы Билайна были заложены в Мегакоме еще в 2011-м году
Дело Абекова: Эпизод второй: где 41 миллион
Осторожно! Вас могут осудить за уплату налогов!
Дело Абекова: ГДЕ 91 МИЛЛИОН СОМОВ ИЗ МЕГАКОМА?
Нынешние реформы Билайна были заложены в Мегакоме еще в 2011-м году
Дело Абекова: Эпизод второй: где 41 миллион
Осторожно! Вас могут осудить за уплату налогов!
Дело Абекова: ГДЕ 91 МИЛЛИОН СОМОВ ИЗ МЕГАКОМА?
Copyright © 2016-2018 Abekov.com