bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk kk ky ru ky ru ky ru tyv ru tt ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru kk ky bg ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky bg ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ак ийилет, бирок сынбайт
"Петровка окуясы атайын күч органдары тарабынан уюштурулган"
Үстүбүздөгү жылдын 26-апрелинде Петровка окуясына бир жыл толот. Өткөн жылы март айында күрт улутундагы Абдулло Осмонов 4 жашар наристе Настьянын тагдырына балта чапкан. Жаш наристенин намысын коргоп 26-апрелде Петровка эли түп көтөрүлүп улуттар арасында араздашуу жүргөн. Мына ошондон пайдаланып, күч органдары кыргыздын патриот уулдары "Болуш" коомунун төрагасы Сапар Аргынбаевди, укук коргоочу Уран Рыскуловду, "Жашылдар" партиясынын лидери Эркин Булекбаевди негизсиз камакка алышкан. 7-апрелдеги кандуу окуядан соң, бийликтин туткуну болгон патриоттор эркиндикке чыгышты. Учурда Уран Рыскуловдун сыркоолоп ооруканада дарыланып жатканын угуп, ал-абалын суроо менен маек курдук.
- Уран мырза, Петровка окуясына 26-апрелде туура бир жыл толот. Буга чейин жаңжалды уюштургандар көмүскөдө калып, сиздер бийлик тарабынан камакка алындыңар. "Ак ийилет, бирок сынбайт" дегендей, акыры акталып чыктыңар. Эртеби-кечпи, окуянын чындыгы элге айтылышы керек эмеспи. Петровка окуясы кимдер тарабынан уюштурулган деп ойлойсуз?
- Өз учурунда Петровка окуясынын чыгышына негизинен 4 жашар кыздын зордукталышы себепкер болуп, күрттөргө каршы кыргыздар, орустар жана башка ошол жерде жашаган ар кайсы улуттагы адамдар көтөрүлгөн. Азыр артка карай кылчайып карап көрсөм, бул иш күч органдары тарабынан жасалган атайын операция болуптур. Муну атайын президенттик шайлоого тоскоол болот деген негизде лидерлерди камакка алуу үчүн уюштурулган иш десе да болот.
- Сиздер №1 СИЗОдо жатканыңыздарда өмүрүңүздөргө коркунуч келгени тууралуу да айтылган эле?
- Күч органдары мыйзамды бузуп, бизди камакка алгандан кийин, тергөөнү Улуттук коопсуздук кызматы жүргүзгөн. Тергөө иши аяктап, соттук териштирүү башталганга чейин УККнын СИЗОсунда болмокпуз. Булар мыйзамды бузуп, тергөө бүтө электе, эки айдан кийин №1 СИЗОго которуп, кылмышкерлердин арасына кошуп, бизди "сындырууга" аракет жасашты. Ден соолукка зыян келтиришти. Мына ошонун кесепетинен учурда ооруканада дарылануудамын.
- Уран мырза, кан төгүү менен Бакиевдин бийлиги ойрон болду. Эми Убактылуу өкмөттүн келечеги кандай болот деп ойлойсуз?
- Биздин эл - көчмөн эл. Көчмөн эл намысты, ыйманды, абийирди биринчи орунга коюп келген. Эч убакта ашык мүлк жыйган эмес. Мына ушундай элди үй-бүлөлүк башкаруу эч убакта сындыра албайт. Акаевди 15 жыл күткөнбүз, Бакиевди 5 жыл күттүк. Ал эми азыркы бийлик 6 ай убакыт сурап, өздөрүнө 6 ай мөөнөт коюп алды. Эми эл аларды 6 ай гана күтөт. Убактылуу өкмөткө эл ишенип үмүт кылып турат. Ошол себептүү, биз булардын колуна кол, бутуна бут болуп, колдон келген жардамыбызды беришибиз керек. Кокус булар Акаевдин же Бакиевдин жолуна түшсө,кыргыз эли буларды да алып түшкөнгө кудурети жетет.
- Учурда Убактылуу өкмөткө сын-пикирлер айтылып, кадрдык саясатка нааразы болгондор арбын. Буга эмне себеп болууда?
- Убактылуу өкмөттүн мүчөлөрү Акаевдин да, Бакиевдин да заманында кордук көргөн адамдар. Алар мына ушуну эске алып, кадрдык саясатка өтө этият болуулары керек. Эми булар ката кетирсе, кыргыз эли кечирбейт. Анткени, 100гө жакын адамдын арбагы турат. Канчалагандар жарадар болуп, ден соолуктарынан ажырады
- Жаштарды бийликке алып келүү керек дегенге кошуласызбы?
- Өтө жаштарды алып келүүгө болбойт. Алар экинчи катарда жүрүп, тажрыйба алыш керек. Жаштардын тилеги - жаңы бийлик, жаңы адамдар келип, жаңыча көз караш болсун деп жатышат. Убактылуу бийликке айтарым, бийликти жок дегенде 50% жаңы адамдарды алып келишсе. Ар нерсенин өзүнүн убагы, орду бар. Ошол себептүү, мындан ары ар бир саясатчы, эгер элинин келечегин ойлосо аркасынан кошумча жаш саясатчыларды тарбиялашы керек.
- Убактылуу бийлик элдин ишенимине арзыйт деп ишенесизби?
- Мен Роза Исаковнаны беш жылдан бери билем. Ал адамды эл үчүн күйгөн, намыскөй, ыймандуу деп эсептейм. Азыркы мен курактуу саясатчыларга айтарым, чүкөдөй болгон эжебизди алдыга түртүп коюп өзүбүз артына жашынбай, ошол адамдын колуна кол, бутуна бут болуп жардам беришибиз керек. Ошол чүкөдөй болгон эжени алдыга түртүп коюп кээ бирлер туура эмес ыплас иштерди жасап жатат. Мына ошолордун айыбын ачып Роза эжеге жардам беришибиз керек.
- Учурда парламенттик жана президенттик башкаруу деген талаш-тартыш маселеси жүрүүдө. Сиз кайсыл багытты колдойсуз?
- Мен эч убакта парламенттик башкаруу "партиялык тизме менен болсун" дегенге кошулбайм. Бизде 15% калк партияда турат деп айтылууда. Бул калп. Мен жакшы билем. Ашып кетсе калктын 3% гана партияда мүчө. Бул деген, беш миллион элдин 150 миң кишиси дегенди билдирет. 3% эл партияда турса 97% элдин кызыкчылыгы талаада калып жатпайбы. Ошол себептүү, 50% партиялык тизме, 50% бир мандат менен парламент түзүлүшү керек. Ал эми экинчи маселе, учурда партиялык жана парламенттик башкаруу деп дагы деле элдин көзүнө чаң чачып жатышат. Биз системаны тандаганды эмес, адам тандаганды үйрөнүшүбүз керек. Адамды биз шайлоо кодекси менен тандайбыз. Учурда бардыгы Конституцияны өзгөртүш керек дешүүдө. Ал эми шайлоо кодексин ойлогон бирөө жок. Эмне үчүн бизде тоок уурдаган киши беш жылга соттолуп, шайлоону бурмалап, беш жылдык келечегибизди уурдагандарга кодекс боюнча 500сом гана айып салынышы керек. Шайлоо кодексин түп-тамырынан бери өзгөртүшүбүз керек. Шайлоону бурмалап, элдин добушун уурдагандар катуу жазага тартылууга тийиш. Азыр парламентке 50% бир мандат менен келиш керек дегенге кээ бир саясатчылар "акчалуулар, олигархтар келет"-деп каршы чыгып жатышат. Менин айтаарым, алар кыргыз элин келесоо деп ойлобосун. Мисалы, Текебаев, Бекназаров олигархбы? Алар деле ошол бир мандаттуу система менен шайланып келишкен. Анык ыплас нерсе, бул партиялык система. Ишенбесеңер, 2007-жылкы шайлоонун тизмесин карап көргүлө. Биринчи катарга бүт олигархтар кирип алган. Ошолор 100-150 миң доллардан акча төлөгөн деген сөздөр айтылып жүрөт. Жетимиш жыл КПССти көрдүк. Андан кийин "Алга Кыргызстан", "Ак жол", эми кимисин көрөлү?
- 1993-жылдагы Конституцияны колдоп, ошого өзгөртүүлөрдү тууралап киргизип кабыл алалы деген адамдар да болууда. Буга сиздин көз карашыңыз кандай?
- Учурда "93түн" кызыкчылыгын колдоп жаткан балдардын бардыгы мага тааныш. Чындыгында 93-жылкы Конституция эң жакшы болчу. Аны да Акаев өз кызыкчылыгын өйдө коюп, каалагандай өзгөрттү. Андан кийин Бакиевдин системасы бүт бардыгын бурмалады. Ушуну менен катар мен дагы бир ирет айтаар элем. Биз Конституция эмес, мыйзам эмес, адам тандашыбыз керек. Мисалы, Израилдин эли Конституциясы жок эле жашап жүрбөйбү. А биз киши тандай албай жатабыз. Жашыруун добуш берүүнү еврейлер ойлоп тапкан. Эмне үчүн биз ачык, демократиялык коом курабыз деп жашыруун добуш беребиз? Кыргыздар эч убакта мындайга барган эмес. Жашыруун добуш берүү системасы эки жүздүү, адилетсиз, митайым кишилерди тарбиялап жатат. Ал эми курултай түз сүйлөгөнгө, аксакалдардын кеңешин укканга, жаш балдарды тарбиялаганга сабак болуп келген. Биз ошол өзүбүздүн үрп-адаттарыбызга кайтып келишибиз керек.
- Эми шайлоону таза өткөрүү үчүн эмне кылышыбыз керек?
- Азыркы келген убактылуу бийлик дагы шайлоону бурмалап, кайрадан өзгөртөбүз дешсе - жаңылышат. Алардын оюна шейит кеткен балдардын арбактары жана кыргыз эли жол бербейт. Мисалга айтып кетээр элем: Мени менен абакта чогуу отурган Сапар Аргынбаев Азимбек Бекназаровдун өтүнүчү менен Москва районуна аким болуп шайланган. Ал акимдикке баргысы да келген эмес. Мына, 10 күн иштегенден кийин аны алып салышты. Эмне үчүн? Демек, бул бийлик дагы келээрки шайлоону бурмалайбыз деген мааниде ушундай аракеттерди жасап жатат окшойт. Анткени Сапар Аргынбаев мыйзам бузууга, шайлоону бурмалоого жол берчү адам эмес. Эгерде бул бийликтин ошондой ою болсо анда ал ишке ашпайт. Бирок булар алты ай деп убакыт сурап жаткандан кийин Убактылуу өкмөттү колдоп, жардам беришибиз керек.
- Учурда милиция кызматкерлери нааразы болуп жатышат. Ошол себептүү аларга да түшүнүү менен карап колдоого албасак болбойт го?
- Милиция тармагына абдан чоң реформа керек. Польшада депутаттар коомдук транспортто жүрүшөт. А бизде 90 депутатка 90 заманбап үлгүсүндөгү машине берилет. Ошол депутаттардын 90 машинесин милицияларга алып берип, милициянын айлыгын көбөйтүп, колдоого алуу керек. Анан алардан талап кылса болот. Уйдан сүт алыш үчүн чөп бериш керек да. Милициялардын бардыгынын үй-бүлөсү социалдык жактан камсыз болушу керек. Мына биз бир жыл СИЗОдо жаттык. СИЗОдогу кызматкерлер менен, биздин Москва райондук милиция кызматкерлери менен жакшы мамиледе болдук. Ошол милициянын адамдарынан бир да жаман сөз угуп, жаман мамиле көргөн жокпуз. Алар да эл деп күйгөн балдар. 7-апрелде Жаныш Бакиев милицияларга ишенбей "АРСТАН" деген тобун алып келип, элге ок аттырды. Себеби, милиция элге кошулуп кетээрин Бакиевдер билген. Анда да баягы карапайым милициялар жабыр тартышты.
- Уран мырза, кыргыз мамлекетинин түзүлүшү келечекте кандай болушу керек?
- Бизде 2000ге жакын мыйзам кабыл алынган. Анын 60%ы биздин жашоо-турмушубузга кереги жок. Үч эле мыйзамды - шайлоо кодексин, жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу жана сот системасына реформа жасап, мамлекеттик деңгээлде ой жүгүрткөн балдар бийликке келиши керек. Сот системасына реформа жасабаса болбойт. Бизде соттордун бардыгы бир бийликке байланып калган. Илгери кыргыздарда сотту - бий дешип, эл тарабынан шайлашкан. Ошондуктан соттор эл тарабынан көргөзүлүп, ал эч кимге көз каранды болбой, адилет болуусу керек. Үчүнчүдөн, жергиликтүү бийликти элге берип, айыл өкмөтүн, акимди, депутаттарды эл шайласын. Мына ошондо айыл, район көйгөйүн ойлогон татыктуу балдар келип, бардык маселени жергиликтүү бийлик чечет.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Курманбек Бакиевдин жашыруун үй бүлөсү
Кызыл шапкечендерди жин урганбы?
Б.Каламбекова кайрылып келди, абийирчи?..
"Революциянын максаттары ишке ашпай жатат"
Кеңеш айталы - кулак сал
Көп жылдарга көбүк чачып ырларым,
Толкуп турсун көлдөй дагы, деңиздей.
Жабыр тарткан милициялар кызматын улантат
"Түрктөр кыргыздарды кыргыздын колу менен муунтуп жатат"
"Петровка окуясы атайын күч органдары тарабынан уюштурулган"
Дөөлөтбек ШАДЫБЕКОВ- аксакалдар кеңешинин төрагасы
"ТАК КУЛАТУУ ТАЛАСТАН БАШТАЛДЫ"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?