ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru hu ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Келемиштердин бетинен май тамат да
Коррупцияны изилдеген кадыр-барктуу "Трансперенси интернешнл" (Transparency International) уюмунун өткөн 2010-жылдагы баяндамасы боюнча Кыргызстан коррупциянын деңгээли боюнча 178 өлкөнүн ичинен 164-орунду ээлеген. Бул көрсөткүч Кыргызстанда коррупция 7-кабатка эле чыгып кетпестен, жертөлөгө да түшүп, өңүрөңдөп семирген келемишке айланып кеткенин да түшүндүрөт. Коррупция Акүй, Көкүйдө гана эмес, коррупция - мектепте да, мечитте да, ооруканада да, базарда да, вокзалда да, көчөдө да, жадагалса бала бакчада да бар. Станиславский "Театр кийим илгичтен башталат" деп айтмакчы, Кыргызстанда коррупция төрөтканадан башталат.
Жогорку Кеңеште өткөн "Кыргызстанга кандай реформа ылайык" аттуу форумда өлкөнүн вице-премьер-министри Шамиль Атаханов Кыргызстан үчүн уюшкан кылмыштуулуктан кийин эле, коррупция өзгөчө коркунуч туудуруп жатканын айтып, "Биз коррупцияга каршы мекеме түзүү чечимине келдик" дейт. Угуп алып айла жок таңгаласың, коррупцияга каршы мекеме түзөбүз деген Атаханов мырза Америка ачып жаткан жери жок. Кыргызстанда мурдагы бийликтин тушунда эле Коррупцияга каршы күрөшүү агенттиги ачылып, кечээ жакынга чейин (2010-жылдын 7-апрелинен кийин эле жоюлуп кетпесе) эле иштеп, Садыр Жапаров жетектеп турган. Жөндөн жөн эле күнөөлөй бергенде эмне, экс-президенттер Аскар Акаев менен Курманбек Бакиевдин тушунда деле коррупция менен күрөш күн тартибинен алынган эмес. Коррупция 7-кабатка жеткенин айткан Аскар Акаев ачуусу мурдунун учуна келип, "Силерди Манастын арбагы урсун" деп да жиберген. Тилекке каршы, коррупция - Манастын арбагынан деле коркпойт экен, Акаев бийлигинин тушунда өлкөнүн №1-коррупционери ким эле? Албетте, Аскар Акаев өзү жана анын үй-бүлөсү болчу. Бакиев бийлигинин тушунда, өлкөнүн башкы коррупционери - Бакиев жана анын семейкасы болду. Бир сөз менен айтканда, коррупцияга каршы күрөш жарыялап, Коррупцияга каршы мамлекеттик агенттик ачкандардын өздөрү коррупция башында турду.
Андыктан, биз Коррупцияга каршы күрөшүү мекемесин ачкысы келген өлкөнүн вице-премьер-министри Шамиль Атахановдун бул демилгесин колдобойт элек. Андай агенттикти ачканда эмне да, ачпаганда эмне? Андан коррупциянын кылы кыйшайып койбойт. Ошондой эле, вице-мырзанын Кыргызстан үчүн уюшкан кылмыштуулуктан кийин эле коррупция өзгөчө коркунуч туудурууда деп айтканы менен таптакыр кошула албайбыз. Анткени, Кыргызстандагы эң башкы коркунуч уюшкан кылмыштуулук эмес, бул коррупция. "Ооруну жашырсаң өлүм ашкере кылат" дейт. Анысы кандай, бизде төрөлгөндөн өлгөнгө чейин, коррупция жолуңдан тосуп турат. Айталы, төрөтканага аялыңды жаткырып, наристеңи чыгарып барганда, сенден эч убакта пара сурашпайт, "көрүндүк" сурашат. Же айталы, ошол эле төрөтканада боюнда бар аялды өзүнчө атайын палатага жаткыруу үчүн ар бир күн үчүн өзүнүн баасы бар. Врач келип улам-улам карап турсун десең, ага өзүнчө бересиң. Айтор, төрөткана болобу, же ооруканабы эшигинен кирип, кайра чыккыча ар бир кылган кыймылың үчүн төлөп жүрүп олтурасың.
Бала бакчада да ошондой. Анүстүнө азыр Бишкекте бала бакчалар саналуу эмеспи. Баланы бала бакчага орноштуруш кызматка орношкондон да оор. Ошон үчүн бала бакча бөлүм башчысынын орду мэрдин деңгээлинде чечилет, Бишкекте бала бакчага бөлүм башчы болгондон министр болуу жеңил деп айтышат. Себеби түшүнүктүү, бала бакчага кимди алып, кимди коюшту бөлүм башчы өзү гана чечет. Ага Президент да, Премьер-министр да көрсөтмө бере албайт. Ата-энелер бала бакчага баласын орноштуруу үчүн "кирүү взносун" төлөгөндөн тышкары, ар бир майрам сайын бала бакчанын бөлүм башчысы "учурашып" турары эч кимге деле жаңылык эмес. Кыргыз баласы - баласы үчүн эч качан эч нерсени аяган эмес.
Мектеп проблемасы андан да татаалыраак. Анткени, бул жакта да ар бир мектептин "мартабалуулугуна" жараша "кирүү взносу" бар. Ушул макала даярдалып жатканда, редакцияга телефон чалышкан ата-энелер шаардагы мектептердин биринин директорунун орунбасары мектепке кирип жаткан ар бир бала үчүн 5-июндан кечиктирбей 10 миңден сомдон төлөш керектигин талап кылып жатканын айтышты. Буга таңгалып деле кереги жок, шаардагы бардык мектептерде абал ошондой. Балаңызды, же кызыңызды мектепке киргизгиңиз келеби, анда сөзсүз мектеп директорунун алдынан өтүш керек. Анан балаңыз мектепке киргенден кийинкиси ал өзүнчө. Класстын ремонту делип окуу жылынын башында бир жолу, мектептин ремонту делип окуу жылынын аягында бир жолу миң-бир жарым миңден кем акча чогултулат. Андан тышкары ай сайын бор, сыр, чака, пол жууган чүпүрөк үчүн өзүнчө акча жыйналат. Кыргызстанда эмне көп, майрам көп, майрам сайын мугалимдерди куттукташ керек, туурабы? Мында салтка айлангандай, окуучулар өзүнчө, ата-энелер өзүнчө куттуктамай. Анан ата-энелерде баш оору башталат, өткөндө колуна шакек алперди элек, өткөндө кулагын кармалап калды, эмикисинде кулагына сөйкө алперели дешип. Шакек, сөйкөдөн кийин, чайнегин чынылары, хрусталь идиши менен алперишет. Дагынкысын дагы бар дегендей, айтор, каалоо болсо болду, алпере турган буюм-тайым сөзсүз табылат. А балаң үчүн "каалабай" кое албайсың. Өз каныңдан жаралган баланы башка балдардын алдында жер каратып, сумсайтып коюш, ата-эне үчүн уят.
Ошентип олтуруп, балаңыз, же кызыңыз бой жетип, жогорку окуу жайларынын биринен окуй турган мезгил да келип жетет. Кыргызстандагы ар бир жогорку окуу жайы "Кыргыз Республикасынын билим берүү жөнүндө" мыйзамынан тышкары өзүнүн жазылбаган мыйзамдары менен жашайт. Жогорку окуу жайынын мартабасы канчалык жогору болсо, анда коррупция деңгээли да дал ошончо экени айтпаса да түшүнүктүү.
Бирок, бул айтылгандардын баары майда-чүйдө, турмуш-тиричиликтин деңгээлиндеги коррупция, муну мамбюрократтар "бытовой" коррупция деп коюшат. Коррупциянын бул түрү мамлекетке коркунуч келтирип жатат деп айтканыбыз да туура эмес. Мамлекет үчүн коркунучтуусу - бул мамлекеттик бийлик органдарындагы коррупция жана анын негизинде жасалган экономикалык кылмыштар. Мына ушундан улам Кыргызстан жылына миллиарддаган каражат чыгымдарды тартууда. Мамлекеттик бийлик системасында чоң коррупциялык схемалар жана элементтер кадыресе калыптанып калган. Ошол эле энергетика тармагын алалы. Акаев бийлиги кулады, Бакиев бийлиги кулады, бирок энергетика системасы Ширшов түзүп кеткен коррупциялык схема менен иштеп жатат. Бажы системасы да Малабаев-"Кошелек" түзүп кеткен коррупциялык схема менен иштеп, мамлекеттик казынага түшчү каражаттар жеке адамдардын чөнтөгүнө түшүүдө. Мамлекет сатып алуулар системасын алалы, бул тармакта да коррупция чоң келемишке айланып алган.
Бир сөз менен айтканда, келемиш мамлекетти соруп, кемирип жатат. Кыргызстанды анын душмандары, же тыштан келген адамдар эмес, ошол мамлекетти башкарып тургандар, мамлекеттик бийлик органдарында даражалуу кызматтарда иштегендер келемиштей кемирип жеп жатканы канча айтылбасын, канчалык көзгө сайылып көрсөтүлбөсүн, мындан эч кандай натыйжа деле чыкканы жок. Тескерисинче, келемиштердин саны көбөйүп жана сапаты жакшырып, коррупция жашарып баратат. Өкүнүчтүүсү, мына ушунда.
Кытайда коррупцияга тиешеси бар мамлекеттик чиновниктерди эгер күнөөсү аныкталса, жерге тизелетип туруп эле желкеге бир атат экен. Кыргызстан деле акыр аягы ошол акыркы кадамга барат окшойт. Болбосо, бизде акыркы жылдарда коррупция - коррупция менен күрөшө турган сот, прокуратура органдарына чейин уялап, ал жакта да келемиштерди эле эмес, ажыдарларды да пайда кылды.
Бийлик өзүнүн корбашы эмес экенин далилдегиси келсе, анда басмачыларга каршы сөздүн чыныгы маанисинде күрөшүүсү абзел. Антпегенде, "Коррупция 7-кабатка жетти. Силерди Манастын арбагы урсун" деп, аксынып коюп, өзү №1-коррупционер болгон, өзү басмачылардын башында корбашысы болгон Кудайга да жакпайт.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?