bg ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ce kk ky ky ky ba ky kk ky ky ru hu ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Данил Ильязов, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер:
"Таланттар эч убакта учурунда ба аланган эмес"
Каракол шаарында калдайган бир талант бар. Билгендерге баркы тоодой, билбегендерге жөн эле бир адам. Бою узун, үнү бийик. Ырдап турса сүрдүү көрүнгөн менен баарлаша келсең жан дүйнөсү баладай назик, боорукер жана жаралуу. Биз Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер деген наамынан алда канча бийик Данил Ильязов жөнүндө айтып жатабыз.
- Данил ага, мен сизди башка кесипте элестете албайм. Кудум бүгүнкүдөй, төрөлгөндө эле ырчы болуп төрөлүп калгандай сезе берем.
- Дароо эле ырчы болуп төрөлдүм деп айта албайм. Бирок, мектепте окуп жүргөндө эле искусствого кызыкчумун. Ошол кезде Артык Мырзабаев, Кыдырбек Чодронов, Сайра Кийизбаева, андан кийин Болот Миңжылкыевдер катуу дүңгүрөп чыкты. Телевизорлор жаңы келип жаткан кез эле. Пластинкадан алардын ырын угуп, жаттап алып үнүн туурап мектептеги концерттерге, райондук кароо- сынактарга чыкчумун. 1966-жылы Кыргызстандын 40 жылдыгы болуп калды. Райондук кароо-сынакта "Республикам" деген ыр менен биринчиликти алып, Бишкек шаарында өткөн республикалык масштабдагы конкурска катыштым. Дагы эле ошо ыр менен биринчиликти жеңип алдым. Ал жерден опера-балет театрында чоң хормистр, Кыргыз Эл артисти Султан Юсупов "Жанагы "Республикам" деп ырдаган баланы таап келип бергилечи" дептир. Келсем "Ай балам, сенин жакшынакай коңур үнүң бар экен. Сенден чоң ырчы чыгат. Үнүң бас, баритон. Опера-балет театрдын эки жылдык окуусуна бар," -деп калды. Бул сөз мага абдан катуу дем берди. Анын үстүнө өзүм да искусствого өтө кызыгат элем. Өздүк көркөм чыгармачылыкка активдүү катышып, ар кандай кечээлерди уюштуруп жүрчүмүн.
Мен окууга тапшырган жылы Болот Миңжылкыев Ташкент консерваториясын аяктап келген экен. Андан эки жыл сабак алдым. Ал жердегилер -Москвадагы консерваторияга барсаң өтүп кетет болушуң керек деп калышты. Окууга тапшырып, Күрөңкеева деген кыз экөөбүз өттүк. Москвада Чайковский атындагы консерваториясында төртүнчү курста окуп жүрсөм, Болот агай окуу жайга келип калды. "Бешинчи курста менден билим ал, мен Италияда атагы чыккан, дүйнөнү дүңгүрөткөн вокалисттерди тарбиялаган Лара деген адамдан билим алдым" -деп калды. Агайдын айтканы менен Б.Бейшеналиева атындагы искусство консерваториясын аяктадым. Опера-балет театрында иштедим. 1976-жылы Караколдо музыкалык окуу жай ачылып калды. Ошого вокалисттер жетишпей жатат деп, анын үстүндө белгилүү бир себептер менен ал жерден кетип калдым. Кийинчерээк К.Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университетинин музыка кафедрасында да иштеп, ошо менен эки жерде иштеп келем.
- Сиздин талант өз деңгээлинде көрүнбөй калды, менимче көптүн арасында бааланбай жүргөндөй туюласыз. "Борбордо калып калсам кандай болот эле" деп ойлоносузбу?
- Ар кандай ойлор келет. Консерваторияны бүтүп театрга киргенде, А.Жумакматов баш болуп ал жердегилердин баары эле "Данил, сенден келечекте көптү үмүттөнөбүз, Манастын, Коңурбайдын ролун көрөбүз, чоң-чоң партияларды ырдайсың го" -деп калышчу. Себеби, театрга жаңы барганда эле экинчи партиялардан баштап калдым. "Айчүрөктөн" -Бакайдын, "Манастан" -Коңурбайдын ролун аткарганы жаткам. Айтор, кыска мөөнөттүн ичинде 7-8 операда партияларды жаттап сахнага чыктым. Топчубек Тургуналиев директор болуп турган кез эле, аны менен пикирим келишпей калды. Балалык, курчтук болсо керек.
Чындыгында Бишкектен кетип калган менен, ал жакка кайра кайтып барам деп ойлогом. Бирок, бул жактан жакшы досторду таап, алар менен чогу жүрүп алаксып калдым окшойт. Түгөлбай Казаков, Мукан Рыскулбеков, А. Коробаев өңдөнгөн таланттар менен чогу иштедик. Анын үстүнө ата-энем, туугандар бул жакта, 5-6 күндө эле кечээлер, юбилейлер, концерттер болуп жатты. Оюмда "бул жер менин ордум эмес, мен опера-балет театрына кетишим керек" деп жүрдүм. Үйлөндүм, бала-чакалуу болдум, үй салдым, бул шарттын баары мени Бишкектен оолактатып турду. Болот Миңжылкыев жыл сайын, көлгө келгенде, кыргызча-орусча тамашалап: "Данил, дурак, когда вернёшся? Ай Данил, акмак, талант жоголуп жатат, сен Караколдун кишиси эмессиң, чоң сахнада жүрүшүң керек", -дечү. "Барам, Болот ава, эми барам", -дечүмүн. Ошентип "барам" деп жүрүп эле, жылдар өтүп кетти. Убакыт кандай өткөнүн билбей калдым. Эми барайын дейм, жаш өтүп баратат, алтымыштан аштым.
- Бирок, сизди жакшы билгендер үнүңүздү мурдагыдай эле дешет.
- Талант өчпөйт деген чын болсо керек, мурда кандай ырдасам, ошондой ырдарымды эл, досторум айтат. 2000-жылы 17 ырды телевидениенин "Алтын фондусуна" А.Жумакматовдун симфониялык оркестринин коштоосунда жаздырып келдим. Алгач А.Жумакматов "Сен ырларыңды эстрадалык оркестр менен жаздырбасаң, азыр мурдагыдай ырдай албай калдың го, көп жылдан бери ырдабай жүрөсүң,"- деди. Бирок, мен баштаганда эле ал таң калып калды. "Үнүң баягыдай эле экен, бул жердеги кай бир ырчылар бир айдан бери бир ырды жаздыра албай жүрөт. Сен бир даярдык менен эки ыр жаздырдың. Мындай болсо ырларыңдын баарын жаздыр", -деп он күн ичинде 17 ыр жаздырдым. Бирок, кандай болгон күндө да, өткөнгө өкүнбөйм, биздин Ысык-Көл дагы далай өлкөнү, далай улутту таң калтырган керемет жер. Анын борборунда баш көтөрүп жүргөнүмө каниет кылам.
- Бул жерде көп окуучу тарбияласаңыз керек?
- Мен вокал жагынан сабак бердим. Ушу жылдардын ичинде ондогон жакшы вокалчыларды чыгардым. Четинен айтсам, опера-балет театрында иштеп жүргөн алдыңкы солист, КРнын Эл артисти, бир канча Эл аралык вокалисттер конкурсунун лауреаты Талгат Жакшылыковду тарбияладым. Бакыт Алымбеков деген талант бар, консерваторияга өзүм колунан жетелеп барып тапшырткам. Экзаменден беш алып чыккан, окуу жайдагылар да ыраазы болушкан. Ал окууну бүтүп, солист болуп иштеп жатат, жакында кайсы бир чет өлкөдөн лауреат болуп келди. Бул экөө тең жаштарды тарбиялоодобу, искусствону көтөрүүдөбү чоң ийгиликтерге жетишет деген үмүтүм бар. Ошондой эле Динара Акулова, Райхан Абдувалиева, Үмүт Тилегенова, Ильяз Андаш жана башкалар. Эми көптөгөн ырчылар окуду, эстегенимди айтып жатам.
- Окуучуларыңыздын сыйлыгын айтып кубанып жатасыз, өзүңүз кандай сыйлыктарга жеттиңиз?
- Мен сыйлыкка көп деле умтулган жокмун. "Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер" деген сыйлыкты 2008-жылы кеч алдым. Кеч берсе да, жетекчилерге ыраазымын. 25 жылдан бери ардагерлер хорунун солистимин. Айтайын дегеним, бир жума болду, КРнын Ысык-Көл облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү М.Асанакуновдун колунан "Ардак грамота" алдым, санасам мындай грамотаны ар кайсы губернаторлордон 6 жолу алыптырмын. Студент кезде Минск шаарында өткөрүлгөн Бүткүл Союздук профессионал ырчылардын конкурсу өттү. Ошого Кыргызстандан экөөбүз катышып, мен лауреат болгом. Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинин ардак грамотасын алгам. "Кыргыз Республикасынын элге билим берүүнүн мыктысы" төш белгисин алгам.
...Орус ырларынан "Русское поле", "Журавли", "Гори, гори моя звезда", "Утро туманное", Кыргыз композиторлорунан Н.Давлесовдун "Мекеним", К.Молдобасановдун "Жүрөк сагынат", кийинки обончулардын ырларынан "Датка айым", "Кутман жерим", Казак ырларынан И. Жакановдун "Аселим", Ч.Бакасовдун "Жүрөк сагынычы" деген ыры, айтор орус, кыргыз, казак, татар, украин элдеринин мыкты чыгармаларын аткарып келе жатам. Н.Турсунбаевдин "Алтынчы күнү кечинде" деген ырын кайра алып чыктым. 31-августта "Кутман жерим", 9-майда "День победы", Т.Казаковдун "Эстелик", М.Рыскулбековдун "Келген жок" деген ырларын ырдап жүрөм.
- Балдарыңыздын арасынан сиздин талантты кайталаганы барбы?
- Үч кыз, бир эркегим бар. Уулум-фермер. Кайсы бир жылы балдарыма "Менин жолумду эч кимиң жолдогон жоксуң" деп тамашалап калдым. Жаркын деген кызым бешинчи-алтынчы класста окуп жүргөн. "Мен сиздей болом" деп калды. Кийин чын эле музыкага кызыгып кетти. Жумасына эки жолу музыкалык окуу жайга ээрчитип келип, жакшы бир пианиночуга бердим, 4-5 жыл көнүгүп, фортепианону жакшы өздөштүрүп кетти. 9-класстан кийин музыкалык училищаны бүткөн. Азыр вокалды да, фортепианону да жакшы билет. Училищадагылар : "Эки жылдан бери фортепианодон сабак берген мугалимдер жетишпейт", -деп суранып жатып окуу жайга алып калышты. Ошентип азыр аны концертмейстер Жаркын Илиязова деп айтышса жакшы угулат. Сырттан окуп, жогорку билим алып жатат. Кээде концерттерде чогу чыгабыз.
- Эргүү келип турганда таланттар үйүндө кандай болушат?
- Үйдө фортепиано бар. Достор, бир туугандар келип калганда, - ырдап бербейсиңби, -деп калышат. Кызым менин ырларымды бүт билет. Нотаны шак ала коюп, чертип кирсе, кээси таң калып калат. Башында жолдошум кызым экөөбүздөн "даңкылдата бересиңер" деп тажап кетчү. Кийин эле түшүндү окшойт. Областтык телеберүүдөн көрүп: "Мен силерди түшүнбөй жүрүптүрмүн, эми эмне кылсаңар да өзүңөр билгиле, -деп калды.
- Азыр ырчылар той-тамашада ырдап жатышпайбы, ар кимдин өз тарифи бар деп калышат. Сиз бул жагынан кандайсыз?
- Мен андай той-тамашага барбайм. Илгертен эле андайды жаман көрчүмүн. Биз башкача тарбияланып калдыкпы, билбейм. Бирөө тыйын берсе да намыс көрөм. Албетте, концерттерден бөлүнгөн каражатты алам. Арийне, тойго акча алганы ырдап барган эмесмин. Кээде досторумдун тойлоруна барганда, үй бүлөм менен бирге конок болуп олтуруп, өз кошумчабызды же белек бергени чыкканда гана ырдабай кетип кала албайсың.
- Сиздин оюңузча биздин элде талантты кандай баалашат?
- Талантты башынан эле баалай албайбыз. Бизде илгертен эле талантка такыр тескери түшүнүк болуп келген. Мисалы, мен окууга кетип жатканда, көп туугандар жактырган эмес. Эми азыр андан алыстап калдык го. Ошентсе да, "артист кишиби, ошо да кесиппи" дегендер бар. Мен көп эле таланттуу балдардын ата-энелерине уулу жөнүндө айтсам, угушкан жок. Азыр алардын кээ бири эки окуу жайды бүтүрүп алып эч жерде иштебей жүрөт. Ошолордон дүркүрөгөн таланттар чыкмак. Мамлекеттик жетекчилик да таланттарды жакшы баалай албайт. Бир эле мисал, убагында Б.Миңжылкыевди жетекчилер да, айланасындагылар да баалаган эмес, көрө албас, ичи тар чагымчылдардын сөзүнө киришкен. Ошондуктан, ал Россияга кетип калган.
- Манастан Коңурбайды аткаргам деп калбадыңызбы. Ошондон улам эске түшүп жатат. Эми кыргыз-калмак деген менен азыр баарыбыз эле бир уруудан тарагандай болуп калдык. Калмак уруусунан кыргыздын даңкын чыгарган коомдук ишмерлер, окумуштуулар, таланттуулар бар. Бирок, кээде сизди ушу жаатта тамашаласа, терикпейсизби?
- Опера-балет театрында Кошойдун, Бакайдын ролун аткардым. Театрда Кыдырбек Чордонов деген жакшы адам бар эле, ал: -Мына, калмак олтурат, Данил олтурат, -деп тамашалап калчу, териккен эмесимин. Көкөтөйдүн ашында Коңурбайга кабар жибергенде, Көкөтөйдүн уулу Бокмурун өзү келиши керек экен. Ошондо Коңурбайдын таарынган жери бар (Данил ага ырдап жиберди)
Азыр мында келсин де.
Аштан кабар берсин де.
Өзү муунуп өлсүн де.
Көрдүңбү, бул элдер учурунда жоолашканы менен бир- бири менен кыз беришип, кыз алышып куда болушуп, камыр-жумур болуп калган эл. Ошондуктан, бир-бирине кадимки туугандар тууганына таарынгандай мамиле жасаган.
Ушу сурооңо карата бир окуя айтып берейин, К.Исаев губернатор болуп турганда, Путин менен Медведевдин эксперттери келген. Мени аларга арналган концертте ырдап берсеңиз деп калышты. Бир топ ырды ырдадым. Анан эксперттер "Орус талаасын" ушундай ырдаган адамды көргөн эмесмин дешкен экен. К.Исаев "Сиз облусту эле эмес, республиканын баркын көтөрдүңүз. Кетер-кеткиче сиз жөнүндө сүйлөшүп жатышат. Эмнеге ушу убакка чейин сыйлык албай жүрөсүз?"- деп калды. "Мени калмак деп бербей жатышса керек", -деп тамашалап койдум. "Искусстводо калмак- кыргыз деген жок" деп чычалап кетти. А мен эч нерсе ойдо жок тамашалап айтып койдум да. Ошо сөздөн кийин 3 жума өткөрдөй жанагы "Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер" деген наамды алдым. Кийин К.Исаевге ыраазычылыгымды билгизсем, "Бул өз эмгегиңиз, талантыңыздын аркасынан келди, сизди Бишкектегилер дагы жакшы билет экен",- деп койду.
- Сизди түйшөлткөн нерсе?
- Мурда байлыкка умтулуу жок болчу, табиятка, сулуулукка суктануу болоор эле. Азыр ар ким өзү менен өзү болгондой сезилет. Шаардын скверинде баратып эмне деген гана ойлор келбейт. Ырахаттанып келе жатып эле кагаз терип жүргөн аялды көрүп жаным ачыйт. Ошол кагазды ыргыткандарга жиним келет. Биздин эл эмне деген кооздукту булгап, маданиятка үйрөнбөй койдук деп ойлойсуң. Кайсы бир жылы Эстонияда-Таллинде болдум. Шаар тазалыгын көрүп таң калгам. Кыргыз элиндей эл, кыргыз жериндей жер жок. Москвада окуп жүрүп көп улуттун балдары менен жүрдүм, Ар кимдин салт-санаасын, кулк-мүнөзүн көрдүм. Аларды бешбармак менен таң калтыргам. Кыргызстанга келе жатканда эле көзүмөн жаш кетчү. Анан ушундай бийик эл ушундай кооз жерде жашап туруп, пикеттен арылбай койдук. Байлар акча берип, карапайым эл пикетке чыгат. Ушуга ичим күйөт.
кыргыз тилиндеги гезит "Фабула"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?