bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mn ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ru ky ky tt krc ky ky mn ky ky ky ru ky kk hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru tt ky ru ky ru ru ky ru uz ky ru ky ru ru ky bg ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ba ky ky ru ky ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"De-факто", 13.12.11 - 19-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Мен бир акын жаман сары,
Колунда койкоңдогон калем сабы
Урматтуу окурман, көркөм чыгарма окуп бир жан дүйнөнү кубантып, тазарып алганга кандай дейсиз? Сагындыңызбы? Биз да сагындык. Отуруп алып жакшы бир аңгеме окуганга же бир ыр окуп жан-дүйнөң толкуп, делдеңдеп алганга не жетсин?! Акындар, төкмөлөр ж.б. чымындуулар болсо жазган чыгармасын жарыялаганга жай таппай, китеп чыгарганга шарты жок жүргөнү жүргөн. Ыр жандуу кыргыз ойдон кырга чейин, жылдан кылымга, таанышкандан "жабышканга", ынкылаптан ынкылапка чейин ыр жазганын калтырган жок. Ылайым ошентип ыр бүтпөсүн. Биздин гезит дирилдеген ырларды сан сайын берип, көкүрөктөргө көктөм алып келели деп бир ырдын конкурсун жарыялап атабыз. Ошондой эле махабат, сүйүү, ажырашуу, сагыныч, жалгыздык жана кусалыкты камтыган чакан аңгеменин конкурсу да жарыяланат.
Сан сайын конкурска түшкөн ырлардан тандалып алынганы гезитке жарыяланат. Конкурстун жыйынтыгы 2012-жылы 1-майда чыгарылат. Шайлообек Дүйшеев, Анатай Өмүрканов баш болгон калыстар тобу тандаган бир акынга 20 миң, эки акынга 10 миңден, үч акынга 5 миңден байге берилет. Ыр көлөмүнө гезиттин бир устуну (колонкасы) берилет. Ал ыр башка эч бир гезитке же китебине түшпөгөн эң соңку ырың болушу керек.
Аңгеме өтө узак болбошу керек. Жүрөктү эзген, дирилдеген, жан дүйнөнү толкуткан кыска сюжети бар аңгемелерге артыкчылык берилет. Аңгеме сүйүү, айрылышуу, жалгыздык, сагыныч темасында болушу керек, же бир турмуш тамчыларын сүрөттөгөн жылуу аңгеме болушу керек. Калыстар тобу аңгеменин сюжетинин курулушуна, сөздөрдүн таптап жазылышына, адабий көркөмдүгүнө ж.б. ушул өңдүү көп сапаттарга карап тандап алат.
Мыкты аңгеме деп табылган биринчи орунга 20 миң сом, экинчи орунга 10 миң сом, 3-орундагы эки аңгемеге 5 миң сом байге берилет. Конкурстун жыйынтыгы 2012-жылы 1-июнда чыгарылат.
Конкурска чыгармаңызды салганда толук аты-жөнүңүз, кыскача таржымалыңыз жана сүрөтүңүз кошо берилиши керек. Чыгармаларды төмөнкү дарекке салыныз: defacto.gazeta@gmail.com же редакциянын дарегине почта аркылуу жөнөтүңүз.
Уйку качты бүгүн дагы, жарым түн,
Жан дүйнөмдө алай-дүлөй бирдеме.
Окубаймын, жазбай калдым ыр деле.
Сыртта кеч күз. Жылуу күндөр узады,
Кайра-кайра жарык өчүп жададым.
Ийни түшүп бара жаткан ызалуу,
Карайм аяп өмүрүмдүн караанын.
Жаңы конуш түнү такыр башкача,
Айылга да, шаарга да окшобой.
Бир кездерде жымжырт боло калат да,
Кээде турат ызы-чуулар токтобой.
Бири бүткөн, бири калган жабылбай,
Тартиби жок түшкөн үйлөр шылкыят.
Ат кошкурбайт, уй кепшебейт айылдай,
Же ичкендер, же тентектер кыйкырат.
Кыжы-кужу мастар өттү жаңы эле,
Иттер үрдү аларды ээрчип чуулдап.
Жымжырт боло калса көчө аз эле,
Аалам өлүп калган сымал туюлат.
Элестетип өлгөн кезин дүйнөнүн,
Денем муздайт өз короомду тааныбай.
Үстүбүздө илинүүдө жарым ай.
Жаңы конуш таңы дагы башкача,
Короздор жок бирин-бири коштогон.
Баш жазууга же мечитке таң атпай,
Бара жатат менин коңшу досторум…
Багышта ушундай бир адам бар
Сузак районунун Багыш айылында кооз салынган үйдө 83 жаштагы карыянын чоң үй-бүлөсү жашайт. Бир ирет мен ошол кишинин үйүндө болуп, бир топко аңгемелешип кайтканым бар. Үйдүн экинчи кабатына спираль түзүлүшүндөгү тепкичтер менен чыгып, мейманкана бөлмөсүнө кирип, кыргыз интеллигентинин заманбап турагы экенине күбө болобуз.
Мен баяндап берчү адам - Кыргыз Республикасынын Эл сүрөтчүсү Мырзапаяз Оморкулов.
Өткөн жылы ушул наамды Президентибиз Роза Исаковна Отунбаеванын колунан алды. "Сиздин эмгектериңиз сакталышы керек. Мен Жалал-Абад шаарында көркөм сүрөт музейинин филиалынын болушуна көрсөтмө берем" деп президент өзү айтканын Мырзапаяз ага айта олтурду. "Кыргыз Мамлекеттик сүрөт искусство музейи" деген көлөмдүү, 1985-жылы басылган альбомдо - М.Оморкулов "Кара Жер" деген сүрөт бар экенин мен сүрөткө ышкыбоз катары билчимүн. Бирок ошол сүрөттүн автору биздин жердеш экенин билчү эмесмин.
Мырзапаяз ага кичинесинен ата-энесинен ажырап, жатак мектептерде тарбияланып, сүрөткө кызыккан бала жата калып карандаш менен сүрөт тартып жүрүп, акыры Ташкенттеги сүрөтчүлүк окуу жайына кирип, окуп калат. Ошентип оор турмушту башынан өткөрүп, аалам жолуна жаштайынан түшүп кеткен жигит айылынан оолак болуп калган тура. Окуу жайды Улуу Ата Мекендик согуш жылдары бүтөт. Жаш сүрөтчүнүн таланттуулугуна көзү жеткен окуу жайдын жетекчиси бул уланды аскерге чакыруудан калкалап, Ленинград шаарындагы И.Репин атындагы көркөм өнөр академиясына жолдомо берет. Ошол окуу жайын мыктылардан болуп бүтүп келип, борбор шаарыбыз Фрунзеде көптөгөн жылдар үзүрлүү эмгектенет.
Кийинки жылдары Ош шаарындагы университетте жаңы ачылган сүрөтчүлүк боюнча факультетти жетектеп, көптөгөн сүрөтчүлөрдү даярдоодо эмгектенип келди. Сексенден ашкан карыянын айылы Багыштан Ошко өзүнүн "Нива" автомашинасын айдап, барып-келип иштегенин көрүп айылдаштары таң калышар эле. Көп жылдык эмгегин мамлекет жетекчилери баалап, Мырзапаяз агабыз көптөгөн сыйлыктарга ээ болуптур. Өлкөдө өзгөчө сиңирген эмгеги үчүн персоналдык пенсия дайындалган.
Кеч болсо да "Кыргыз Республикасынын Эл сүрөтчүсү" деген наам алганы менен ал кишини көптөгөн жылдар бою жараткан эмгектеринин мындан аркы тагдыры түйшөлтөт көрүнөт.
Президентибиздин Жалал-Абад шаарында сүрөт искусство музейинин филиалын ачуу буйругу азырынча ишке ашпай жатканын, буга областтын чама-чаркы жетпей жатканын сезген сүрөтчү келечектен үмүттөнүп турган кези экен. Тарткан сүрөттөрүн Жалал-Абад шаарындагы Барпы атындагы театрдын фойесинде уюштурса, сүрөтчүнү мектеп окуучулары, студенттер менен жолугушуулар өткөрүлүп турса, маданий, педагогикалык иш-чара катары жаштарга пайдалуу, тарбиялык гана иш болмок.
Баса, музей демекчи, Грузия Республикасында жүздөн ашык ар кандай музейлер, анын жыйырмасы Тбилиси шаарында экени белгилүү. Өзбекстанда болсо Кеңеш өкмөтү учурунда көпчүлүк колхоздорунда музейлери боло турган. Биздин Сузак районунда андай (тарыхый, этнографиялык, жер таануу) музей жок.
Мырзапаяз ага көп жашап, көптү көргөнү, турмушта оош-кыйыштар боло келгенине, өлкөдө болуп аткан ар бир окуя жүрөгү аркылуу өтөрү сөздөрүнөн байкалып турду. Мырзапаяз ага жеке турмушуна кейиген жери жок. Балдары, кыздары, неберелеринин тарбиясы ойдогудай экен. Баары өз алдынча, бакубат жашап жатышыптыр. Аксакал сүрөтчүбүз өзү бир жылдан бери университеттеги ишин таштап, эс алууга өтүптүр.
Менин каарманым орто бойлуу, арыкчырай адам болгондуктан ар кандай иштери менен алек болуп автомашинасынын рулун өзү кармайт. Кыймылы ыкчам, көңүлү ачык, жайдары адам. Менимче, мындай ишмер адамдар даңкталууга татыктуу. Бирок бул улуу инсан эч ким тарабынан колдоо таппай калгандай көрүнөт.
Эл сүрөтчүсү Мырзапаяз Оморкуловду карап отуруп чоң талант ушинтип арабызда, карапайым элдин ичинде жашап атканын айткым келди. Сузакта биздин айылда ушундай бир адам бар, биз сыймыктанган, биз сыйлаган жөнөкөй, жайдары адам бар.
Эл жарчысы Кенжебай Исмаев, Жалал-Абад облусу, Сузак району, Октябрь кыштагы, Пушкин көчөсү №102
Редакциядан: Кенжебай аба, азаматсыз! Ушуну менен бизге экинчи макалаңыз жарыяланып отурат. Калемиңиз курчуй берсин! Айыл турмушун, эл ичинде билинбей жүргөн таланттарды жаза бериңиз. А биз болсо кубанып чыгарып турабыз. Эл ичиндеги жакшы адамдарды жазганга не жетсин?! Ал эми бул макалаңыздын калем акысын сиз берген чөнтөк телефонго салдык.
Элет жарчыларын жумушка чакырабыз
Айыл турмушун жазып, акча тапкың келеби? Анда элдик кабарчы бол!!!
Урматтуу окурман, биздин гезит менен иштешкиңиз келеби? Элдик кабарчы болуп, элет жарчысы болуп бериңиз. Сиз жашаган райондо же айылда не кызыктар болуп атса бизге жазыңыз. Айылда болуп аткан окуялар, элдин турмушу, айыл өкмөткө жана акимдерге болгон нааразылык, айылдын ооруканасы, мектеп көйгөйлөрү… акыры бардыгы кызык. Айылдан келген куш тилиндей кабарыңызды гезитке жарыялап туруп, сиздин чөнтөк телефонго бирдик салып беребиз. Гонорарды бирдик түрүндө аласыз. Эгер акчалай алам десеңиз, анда бир айда жазган макалаларыңыздын калем акысын чогултуп, почта аркылуу которуп беребиз.
Айылдагы кызыктуу адамдарды да жазсаңыз сүйүнүп гезитке чыгарабыз. Балким, кошунаңыз абдан таланттуу адамдыр, балким, аркы көчөдөгү айылдашыңыз бирөөнү өлүмдөн сактап калды. Же төмөнкү айылда бир көзү ачык чыгып, укмуштарда жобурап атат. А, балким, айылдан укмуш гений бала чыгып, колдоосу жок айылда чүнчүп жүрөт. Балким, айылда мончо салынып, жышынып жуунуп эле жыргап калдыңар. Же айыл өкмөт ичип-жеп, эл нааразыдыр. Же жакында эле айылда бир күлкүлүү окуя болуп өткөндүр. Акыры айылдагы адамдар тууралуу кызык баяндар да кабыл алынат.
Эмесе, чамдаңыз. Каттарыңыз "Элет жарчылары", "Каттар, каттар каркыралар" аттуу рубрикаларга жарыяланат. Катта толук аты-жөнүңүз, жашаган дарегиңиз, анан чөнтөк телефонуңуз болушу керек.
Биздин дарек: Бишкек шаары, Ибраимов көчөсү-24, Учкун АКсынын имараты. 6-кабат, "Dе-факто" гезитинин редакциясы.
Айрым кабарларды телефондон да айтып берсеңиз болот, 550 20 44 23 жана 773 77 89 57
Калем акылар 50 сомдон 500 сомго чейин төлөнөт. Баса, жазганыңыз сүрөт менен коштолсо, анда калем акы көбүрөк төлөнөт.
кыргыз тилиндеги гезит "De-факто"
email • архив • редакция
Саакашвили менен Оторбаевдин ортосунда не бар?
АЙТМАТОВ - КЫЛЫМДЫН АСАН КАЙГЫСЫ
Атамбаевдин шоопурунун Акүйдөн "башы айланбайт"
Парламенттеги кырылыш Акматбек Келдибеков спикерликтен кетти
Кичи Памир кыргыздары Кыргызстанга көчүп келүүнү суранышат!
"Дастан" - торпедо чыгарган жападан жалгыз завод
Баардыгы мөлтүрөп жапжаш болчу
"Элесепет" тепкен Мамбет Мамакеев 85 жашка чыгат
Ак-Буура бирде тынч да, бирде толкун
Ош шаарын калыбына келтирүүдө 200гө жакын кагаз бурмаланып, жасалма мөөр коюлганбы?
Арыңа улук бол, жарыңа тунук бол
Кыргыздарды тойдо орусча сүйлөтпөй койду
"Райгүл өзүнүн теңин таап алса, үстүмдөн ташты алып салгандай жеңилдейт элем"
Абибилла Кудайбердиев, КР Коргоо министринин милдетин аткаруучу:
"93 чиновниктин балдары аскерде кызмат өтөйт"
Кышкы поэзия… Абалкы кар
Роза Отунбаеванын калп "сиңдиси" губернаторлук кызматты кантип сатты
же кайсы шайтан азгырганын билбей, башын мыкчыган ишкер
Арыңа улук бол, жарыңа тунук бол
Мен бир акын жаман сары,
Колунда койкоңдогон калем сабы
Сулуу балдар төрөлөт деп сүйүнгөнТынчтык Шайназаров
Кайдан чыкты, боз ат минген отуз жаш
Белгисиз кыздын Алыкулга жазган ашыктык каттары
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?