el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ru ru ru ky bg ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ru ky ky ru tt ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ky ru av ru ru ru ky ru ky fr
"Агым", 02.04.10 - 16-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Театр - жашоом, өнөрүм - өмүрүм
"…Сахнада чалынып жыгылмайынча ролум чыкпайт"
Т.Абдумомунов атындагы кыргыз улуттук академиялык театрынын көрүнүктүү актрисасы, КР эмгек сиңирген артисти Тынара АБДРАЗАЕВАнын жандүйнөсүнө баш багып, баарлаштык. Айтмакчы, Тынара айымдын сахнада гана эмес, көркөм тасмада да эмгеги чоң.
- Алгач балалыктын бал татым күндөрүнөн, чыгармачылыктын башатынан сөз баштасак.
- Ата-энем экөө тең чыгармачылыкка жакын кишилер эле. Энем кошокчу, жамакчы, санжырачы куйма кулак болчу, кандай сөз укса да дароо кайра айтып берчү. Атам чоң уста эле. Темирден түрдүү буюмдарды жасачу, териден ар кандай нерселерди жалгап, жүгөн, камчы өрчү. Биз жардамдашып жанында туруп калсак, сөзсүз Манас жөнүндө айтып берип, анын китебин бизге кырааты менен окутчу. Бул менин чыгармачылыгымдын башаты болсо керек. Энем балдарынын жакшы-жаман жагын обонго салып кошуп ырдачу, кээде тентек кылып койсок аны да айтып, уяткарып койчу. Айылдагы көзү өткөн кишилерге апамды атайын чакыртып барып кошок коштурчу. Өзү ыр жандуу эле, үйдө ушундай чыгармачылык менен аралашып өстүк. Жети бир тууганбыз, бирөө каза болуп калды.
- Бир туугандарыңыздын арасынан сиз эле чыгармачылыкка оодуңузбу?
- Ооба, чыгармачылыкка аралашкан мен эле болдум. Бирок, эже-сиңдилеримдин баары ыр жазат, жакшы ырдашат, обон чыгарат. Бир сиңдим сүрөттү жакшы тартат, иним болсо ырдап калат. Биздин үй-бүлөдө чыгармачылык атмосфера бар. Артист болом десем ата-энем каршы болгон жок. "Каалаган окуу жайга тапшырып, өзүңөр каалаган кесипти тандагыла. Анан минтип калдым деп үйгө ыйлап келбегиле" деп атам эч кимибизге жолтоо болгон эмес.
- Чыгармачылык көйгөйүнөн кыйналганда атаңызга арызданган учур болду беле?
- Атама арызданган жокмун. Бир жолу Жалил Садыков агайдын "Сейтек" спектаклинен Айчүрөктү иштеп атканда апам айылдан келип калды. Чыгармачылыкта өйдө-төмөн кырдаалдар болот. Сахнадан аябай кыйналып келип, апама "ушунчалык чарчадым, иштей албайм" деп ыйлачумун. Анда апам "балам, сен өзүң артист болом дебедиң беле. Ал эмне дегениң, адам деген мүдөөсүнө жетиш керек" деп кээде камчылап, кээде эркелетип акыл-наасатын айтып кайра ишке жөнөтөт. Сахнага жаңы чыкканда Бакен Кыдыкеева эже көп жардам берди. Кээде ролдо кыйналсам өзүнчө чакырып алып үйрөтчү. Ошол кезде сахнада Бакен эже жардам берсе, үйдө өз энем жардам берип атты. Турмушумда ушул эки аялдын бири-бирине көп окшоштуктарын байкадым.
- Бакен Кыдыкеева кыргыздын таланттуу актрисасы болгону менен тагдыры трагедиялуу аяктады. Сахнада жаркылдаган артисттердин көшөгө артындагы чыныгы жашоосунун өйдө-төмөн болушуна эмне себеп деп ойлойсуз?
- Мындай таланттуу адамдардын тагдырынын трагедия менен аякташына чыгармачылык себеп деп ойлойм. Анткени өтө таланттуу адамдар өздөрүнүн убактыларын да, жашоосун да экиге бөлө албайт. Бакен эже да бүт өмүрүн, жашоосун кыргыздын киносун, театрын өркүндөтүүүгө арнаган. Үй-бүлөсүнө, балдарына анча жакшы көңүл буралбай калган. Азыр деле таланттуу адамдар көп. Алар жашоосун экиге бөлүп жашай албайт, бүт өмүрүн чыгармачылыкка арнап коет. Эки тизгинди бир алып, үй-бүлөдө, сахнада да турмушун алып кеткен аялдарды сыйлайм, урматтайм, аларга абдан суктанам. Бирок, жашоодогу жарыкчылыктын ар бир күнүн баалай билип, чечилбей турган, же чечиле турган көйгөйлөргө жөнеле санаа тартып кейибейм. Чечиле турган көйгөй болсо чечем, чечилбесе ага мейли деп кол шилтеп коем. Студенттерге сабак берип, алардан кеп-кеңешимди аябайм. Бир туугандарыма, балдарына жакшылык кылганды жакшы көрөм. Алар кубанса мен да кубанып калам.
- Келбетиңизди дайыма келиштире алып жүрөсүз. Бирок, сизди жандаган мырзаны көралбадык. Сизди байкабаган мырзаларга таңгалса болобу, же?..
- Чынында чыгармачылыкка баш-отум менен кирип кеттим. Жашоомдо көп эле адамдарга жолуктум. Учурунда турмушка деле чыктым. Бирок, ар кандай кырдаал болот экен, турмушка чыкканда ушунчалык көңүлүм калды. Кийин турмушка чыгуу керекпи же керек эмеспи деген ойдо калдым. Ошон үчүн турмушка чыгайын деп деле аракет кылган жокмун. Турмушка чыгуу жөнүндө сунуштар болду, бирок мен театрды таштап кеталбадым. Себеби мага жолуккан адамдар менин театрды таштоомду каалашты. Мен театрды таштай албайт элем. Анткени театр, сахна менин жашоом болуп калды.
- Убакыт өтүп кетсе өкүнүп калбайсызбы?
- Жаш өткөн сайын өкүнөт экенсиң. Бирок анын ордун баары бир толуктай албайсың. Ошондуктан өкүнгөндө-өкүнбөгөндө не деп калдым. Азыр турмуш курууга жашым өтүп калды го деп ойлойм. Турмуш куруу жөнүндө деле ой жок. Эң негизгиси аманчылык, элде тынччылык болуп, жакындарым, бир туугандарым жанымда аман-эсен болсун.
- Жакындарыңыздын же бир туугандарыңыздын балдары артист болом десе каршы болбойт белеңиз?
- Артист болом деген туугандарымдын балдарына каршы болдум. Анткени көп жылдан бери драмалар жазылбай, театрларга союз учурундагыдай көңүл бурулбай калды. Ошондуктан бекер убактыңды кетирбей, андан көрө аял болуп күйөө, кайын журт, кайнене күт, бала төрөп эне бактысына ээ бол, өз жашооңду өкүнбөгүдөй алып кет деп эжемдин кызын 2-курстан чыгарып алдым. Мага окшоп жалаң эле чыгармачылык деп жүрүп калба деп башка жолго буруп койдум.
- Сиздин жүзүңүздө элде жок эки уяча бар. Өзүңүзгө куп жарашат. Кийин улгайсаңыз да уячалардан улам таанылбай калбайсыз го.
- (Күлдү) Менин курсташтарым "Тынара күлүп эле турса бетиндеги уячага коньяк куюп, тилимдин учу менен акырын ичсем" деп өзүбүзчө отурганда тамашалап калышчу.
- Дайыма жайдарысыз. Өзүңүздүн мүнөзүңүзгө баа бераласызбы?
- Жылдын төрт мезгилиндеймин. Кээде туруп жаз күнүндөй ачылып, жайдарыланып калам. Кээде кабагыма кар жаайт. Кээде жаан жааган күздүн күнүндөй болуп калам. Кээде эмне болуп атасың деп өзүмдү колго алам. Жашоодо жагымсыз көп нерселер болот, бирок, мен алар жөнүндө ойлобойм. Адамдардын баары идеалдуу эмес деп, бирөөгө таарынсам унутууга аракеттенем. Көп кейибейм, албетте, кээде жерден боорумду көтөрө албай кейиген учурлар болот. Бирок, жеке көйгөйүмдү элге алып чыккым келбейт, үйдөн сыртка чыкканда босогого калтырам. Ар кимдин өз көйгөйү бар. Сыртынан жаркылдап жүргөнү менен жүрөгүнүн түпкүрүндө өкүнүч же кайгы болот. Ар бир нерсени өз орду менен чечүүгө аракет кылам.
- Мындан мурдарак драмтеатрдагы 7-8 актриса директорго нааразычылык билдирип ачкачылык да жарыялаган эле. Алардын арасында сиз да бар болчусуз. Кийин аларга кошулбай, позицияңызды өзгөрткөн экенсиз…
- Бул жерде чыгармачылык болбой жатат, иштер туура алпарылбай атат деп баштадык эле. Карап көрсөм, кээде өзүбүз ашыкча бир нерселерди жасап аткандай сезилди мага. Ошол жерим өзүмө жакпай калды. Анан кой, ушунчамда токтотоюн дедим. Ошол учурда А.Осмоновдун 25 ырын жаттап, "Табият жана музыка" деген моноспектаклди даярдадым. "Улуулардан урпактарга бир сабак" деп бир сааттык программа жасап, Ысык-Көлгө, бул жактагы институт, колледжге барып көрсөттүм. Ар бир чыгармачыл адам өзүнүн айтайын деген оюн чыгарма аркылуу билгизет эмеспи. Менде да ошондой болду. Иштеген адамды баары жакшы көрүшөт экен. Мен берки кыздардан бөлүнүп кеткеним, аларды сатып кетти дегендик эмес, болгону туура эмес болуп калды деп акырын кете бердим.
- Гастроль учурунда же сахнага чыкканда ыңгайсыз же күлкүлүү окуяларга кабылдыңыз беле?
- Мен сахнада чалынып жыгылмайынча ролум чыкпайт (күлдү). "Олжобай менен Кишимжан" спектаклин коердо Бакен эженин аябай сонун капрон эки кыргыз көйнөгү бар экен. Ошонун бирөөсүн кийип чык деп берди. Сахнага кийип чыгып, отуруп-тура калган жерден кош этек көйнөктүн бир кошумчасы тегеренип айрылып, жерге түшпөй чубалып калды. Элдин баары күлүп атат, мен ага көңүл бурбай эле көгөрүп ойной бердим. Анан көрүүчүлөр аны унутуп, маани бербей калышты. Сахнадан чыксам Бакен эже астыңкы кабатка чуркап барып экинчи көйнөгүн алып келе калыптыр. Ошону кийгизип чыгарып койду. Биринчи жолу театрга келгенде Т.Абдумомунов агайдын "Машырбек үйлөнөт" спектаклин телевидениеге жаздырууга даярданып атыптыр. Мен ойной турган ролду ойногон актриса бала төрөп үйүндө экен, анын ордуна мени чыгарышты. Сахнага чыкканда эле мүдүрүлүп кетип туфлимдин такасы сынып калды. Ошондо биринчи жолу сахнага чыгып телевидениеге тартылып аткам. Ал жерден аксалаңдап жүрмөк белем деп туфлимди чечип көтөрүп алып, андан ары ойноп кеттим. Ыраматылык Таттыбүбү Турсунбаева менен тартылганбыз, азыр алтын фонддо сакталып калды. Андан кийин кайра ошол эле спектаклди жаңылап даярдадык, ошондо "Алтынай, Алтышка!" деп чыккан жерим бар болчу. Башыма кийме чач, бутума бийик така туфли кийип сахнага чыгып баратып полго чалынып жыгылсам болобу. Кийме чач ары жакка ыргыды, туфлим башка жакта калды. Бери жакта турган артисттердин баары күлүп атышат, ал эми эл билген жок, атайын ошондой го деп ойлоду. Тура калып кийме чачты кийип, туфлимди колума кармап алып, спектаклди андан-ары ойногонго туура келди. Мен сахнага чыгарда көп учурда жыгылам, чалынам же кулисаны сүзүп алам.
- Ажарлуу айымсыз, башыңыз бош, сизге суктанган мырзалар көп болсо керек. Ошол мырзалардын кайсы сапаты сизге жакпайт?
- Адамды адам сүйгөндө эч качан өзүн бийик сезбеш керек. Өзүн жогору, бийик көтөрө баштаган жерде сезим жок. Мен ошону жек көрөм. Себеби, аял сүйгөндө төгүлүп-чачылып, жадырап-жайнап калат. Ошол учурда эмне үчүн эркек аялды төбөсүнөн караш керек. Мырзалардагы ошол сапат мага жага бербейт.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
УКК сыры жучокко маалым
Карабеков эмнени сезе баштады?
Аркы жээк менен берки жээк
Эрте жаздагы курултайлар эмне берди?
Айыл чарбасы аңдан чыгабы?
"Колхоздук деңгээлден быйыл өтөбүз
"Акаев менен Кулов сүйлөшүп алган"
Орчундуу маселелерден орун таппаган маданият
Алыскы туугандан жакынкы кошуна артык эмес экен
"Биз Манасты тартууга даяр эмеспиз"
"…Сахнада чалынып жыгылмайынча ролум чыкпайт"
Атын аян берип койгон
"Европага чейин сойлоп барып, кайра жөө келгем"
Нотанын башы до эмес…
Белгилүү Шайлообек Дүйшеев жана белгисиз Искендер Жумабаев
"Апамды, бир туугандарымды тапканыма өкүндүм"
Ак көйнөк, кызыл көйнөк, жашыл көйнөк…
ActionTeaser.ru - ???????? ???????