krc ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ru ru mn ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ru ky ky bg ky ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru be ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Ачык саясат", 05.06.09 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кулак укса, курсак кайнайт…
Мыйзамдын чийки жери барбы, жыйынтык чыгарылбай калды…
Адам баласынын асыл сапатынын бири - ишеним. Ал жан дүйнөнүн тазалыгын, башкага кыянатчылык кылбаган мүнөзүн, аруу сезимге ээ экендигин тастыктап турат. Бирок, айрым адамдар алардын ак көңүлдүгүн өз кызыкчылыгына пайдаланат да, ошондон улам ишеними сынган адамдын башкаларга болгон жек көрүүсү калыптанат.
Элибизде мындай коркунучтуу адат сейрек кездешер эле. Кечээ эле биздин балалык куракта бири-бирине болгон ишенимдин күчтүүлүгүнөн үйлөргө кулпу салбай, эшиктин сыртынан таш же жыгач менен тиреп коюп, бир канча күнгө айылдап кетишчү. Же болбосо, кадимки боз үйдө эшик бекитилчү беле?
Өкүнүчтүү, азыркы "жапайы капитализмде" адамдын жан дүйнөсү бузулуп, адамдык асыл сапаттарды байлык менен акчага алмаштырып калганын кантип танабыз? Качан кыргыздын кыздары назиктикти зөөкүрлүккө, адептүүлүктү алдамчылыкка, абийирди акчага алмаштырчу эле? Кыздардын мушташканы, карактап-тоноого катышканы азыркы күндө адатка айланганын неге көрмөксөнгө салабыз? Аялзаты - эртеңки эне болоорун эстегенде, ууру-кескиликти кесип кылып калгандар, же "түнкү көпөлөктөр" кийин кыздар-балдарына таасирдүү тарбия беришеби?
Окуу жылы аяктагандан кийин Күнтуу айылынан 8-класстын окуучулары класс жетекчиси менен борбор шаарыбыздагы Панфилов сейил багына эс алууга келишет. Алардын көңүлдүү эс алышы күтүүсүз жерден зор түйшүккө алмашылганына өзүм күбө болуп, окуянын жүрүшүндө кылмыш ишине катышкандардын кыздар болгону, окуяны териштирүүдө укук коргоочу органдарынын айрым кызматкерлеринин одоно мамилеси көңүлдү иренжитти.
Сейил бакта көңүл ачкан окуучулар заказ берилген мини автобус келгиче, мобилдик телефондон музыка угушуп дем алып отуруп калышат. Алардын айылдыктар экенин байкаган 13-14 жаштагы үч кыз келет. Эч шек билдирбей, таанышышат. Аз убакыт өтпөй алардын бирөөсү: - Телефонуңарды бере тургулачы, эжем ушул жерде эле, маяк берип алайын - деп өтүнөт. Айылдык баёо кыздар аларга ишенип, телефонун карматышат. Сүйлөшкөн түр көрсөтүп, улам четтеп, эки кыз узап кеткенде, эсине келген окуучу кыздар класс жетекчи эжеси менен бирдикте үчүнчү кызды кармап алышат.
Албетте, мындай учурда милиция чакырылат эмеспи. Ошентип, кармалган кыз, эки окуучу кыз эжекеси менен шаарыбыздагы Биринчи Май ички иштер бөлүмүнө жеткирилет. Бөлүмдүн кызматкерлери кармалган кыздын узатуусунда анын апасын алып келишет. Кармалган Алтынбек кызы Мээрим окуянын башталышы тууралуу алгач ушул маалыматты билдирген эле.
Жаш кыздардын мындай иш-аракеттери алдын-ала ойлонуп жасалгандай. Мүмкүн, мындай аракеттеги бир канча топтор бар болуп жүрбөсүн? - деген ой көкүрөктү уялайт. Тыкан, таза кийинген аялдын бири кыздын энеси Сарыбаева Бермет экен.
- Кыз бул ишке кокустан катышпаса керек? Жанында жүргөн кыздарды кантип тааныбасын? Алардын жашаган дареги каерде? Деги, кайсы мектепте, канчанчы класста? - деген суроого Бермет Сарыбаева озунуп жооп узатты.
- Алты уул-кыздуу болдум. Атасы ичип кетип, жалгыз тарбиялап келем. Бул мага моюн сунбай калды. Кыздар деген кыздар экен да. Акмак кыздарга кошулса, чөйрөдөгү кыздар бузат экен да.
Шаардагы №53 мектепке киргизгем. Ал жердин мугалимдери жөн окутпай койду. Эжеси тигиге акча, буга акча дей берет экен. Өзүм барсам деле ошол сөз. Акчам жок болсо, окутпай эле коеюн дедим да, мектептен чыгартып алдым. Айылга жөнөтсөм, бузулуп кетет деп алып жүрсөм, мына эми жаман кыздар муну жолдон чыгарып жатат.
- Ошол кыздарды тааныйсызбы?
- Кошо жүргөн эле кыздар да… Ош базарда газдалган суу сатканга коюп койсом, ошол кыздарды таап алыптыр. Бизге кошулбайсың деп бетин тытып алышыптыр. Эртең иштеген жериңе барып урабыз дешиптир.
Кечинде чоң кызымды кошуп, үчөөбүз бардык. Эй, - деп айттым, - чоң эле кыз экен. Кошулбай койсо уруп коюптур.
- Ал ким экен, каерде жашайт?
- Билебиз, Бишкекте да. Мага айтпайт да. Кызым 8-класста окуш керек эле…
(Сарыбаева Берметтин жоопторун "жасабай-түзөбөй" берип отурабыз, дээрлик сүйлөгөн сөздөрү жазылып алынган). Ушул кыскача сүйлөшүүлөрдө эле канча карама-каршылыктар оркоюп көрүнүп турат…
Албетте, азыркы күндө мектептерде билим жана тарбия берүүдө мүчүлүштүктөр көп экендиги талашсыз. Төмөнкү класстагы балдар-кыздарга жогорку класстардын окуучуларынын салык төлөтүүсү жоюлган жок. Мектептеги ар бир кыймылга акча чогултууга каршы күрөштү эч ким ойлогон жок. Акча жыйындарына такай төлөп берүүгө айрым үй-бүлөнүн чама-чаркы жетпейт. Бул агартуу системасындагы коррупциянын гүлдөшүнө шарт түзүп берип жатканы эмеспи.
Ошол эле учурда, Алтынбек кызы Мээрим таяк жегенде, апасынын үч адам болуп барып келгенинен токтолсок, кызы Мээрим ким менен мамилелеш болуп жүргөнүн, сырткы чөйрөдө эмне жасап жүргөнүн эми билбей калабы? Качан гана кылмыштуу иштери ачыкка чыкканда, атасы ичип кетип, эч тарбия көрбөй, мага моюн бербей калды деп наалыган адам кызына татыктуу тарбия бере алабы? Ошол эле учурда акчанын тартыштыгынан улам Мээримди мектептен чыгарып алганына да ишенүү кыйын. Кийинген кымбат кийими да, анын бул сөзүн төгүнгө чыгарып тургандай таасир берди.
Чиркин, дүйнө! Ааламга аты угулган инсандардын өмүр баянына кайрылсак, аларды эч качан атасы эмес, энеси же аялзаты тарбиялаганын кантип танабыз? Демек, Мээримдин терс иштерге кабылышына атасына күнөө коюудан мурда, өзүнүн таалим-тарбия берүүдө мүчүлүштүк келтиргенин моюнуна алып койсо болмок.
Кылмыш жасалды. Ички иштер бөлүмүнүн кызматкерлерине ага түздөн-түз же кыйыр түрдө катышкан адамды жабырлануучулар кармап беришти. Эми формалдуу кагаз толтуруу менен тергөө башталмак. Ошентип, сейил багынан буларды алып келген эки милиционер өз эрежелерине ылайык ишти Биринчи Май ички иштер бөлүмүнүн тергөөчүсүнө өткөрүп беришти.
Жарандык кийимчен тергөөчү өзүн тааныштырган жок. Биринчи Мээримди энеси менен чакырып, жеке сүйлөштү. Андан кийин ишенчээктигинен улам телефонун алдатып алдырган кызды атасы менен киргизди. Жабырланган кызга одоно мамиле жасап, суроого жооп берип жатканда да какмалап, күбөлөр менен күнөөлөнгөн тарапты беттештиргенде да, айыпталуучу тарапка жан тарткандай анын жаш экендигин кыйытып жатты. Ошол эле учурда жабырлануучу да жаш экенин тергөөчү "унутуп" койгондой болду.
Чынында - Динаранын атасы кыздарды милиция кызматкерлери бөлүмгө алып келгенин угуп, келиптир. Тергөөчүнүн кызына жасаган одоно мамилесинен улам арыз жазып берүүдөн баш тартты. Ал өзүнүн ордуна окуя болгон жерде чогуу болгон, окуучуларын экскурсияга алып келген класс жетекчиси жазсын деп баш тартты. (Булардын ортосундагы бул талаш-тартыштар үн жазгычка жазылып алынган). Тергөөчү мыйзам чегинде арызды бир гана ата-энеси жазууга милдеттүү деп чыкканы менен, бул качан, кайсы мыйзам кодексинде көргөзүлгөнүн далилдеп бере албады. Тергөөчүлөрдүн башчысы Муңайтпасовго кирип, кайра келгенде кыздын атасын "арызыңды жаз" - деп кысымга алды. Ошол учурда гана мени байкап, "сен эмнеге турасың?" - деп омуроолоп өктөм сүйлөдү. "Гезиттин кабарчысымын" - дегенде, кыздарды алып келген эки милиционер мени түртүп сыртка чыгарышты.
Ушул окуяга күтүүсүз катышып отуруп, тергөөчүлөрдүн, ички иштер бөлүмүнүн айрым кызматкерлеринин жарандарга дегеле адамгерчиликтүү мамиле жасабайт тура деген жыйынтыкка келдим. Кечки саат 18ден кийин башталган формалдуу кагаз толтуруулары менен тергөөчүнүн 22 жарымга чейин созулган сурагы аягына чыккан жок. Акыры жабырлануучунун атасы көз көрүнөө кызына жасаган орой мамилесин көрүп туруп, эми ага ишеним көргөзбөшүн, арызды жазып бербей тургандыгын билдирди. Анткени, айыпталган кыз да, жабырланган кыз да жашы жете элек өспүрүмдөр эле. Тергөөчү ишти башкага өткөрбөй кетип калды.
Тергөөнүн учурунда биздин мыйзамдардын толук иштелбегендигине дагы бир ирет ишендим. Ырас, жашы жетелек өспүрүмдөр тергөөдө ата-энесинин бирөөсүнүн катышуусу талап кылынышы зарыл. Бирок, ар түрдүү кырдаалдар кездешет. Ата-энеси бир себептер менен алыста болуп, ал өспүрүмдүн агасы же эжеси жок болсо, анда жабыр тарткан ал баланын арыз-муңун эч ким укпайт тура. Ал эми анын ата-энеси үч-төрт күн келбесе, кылмыш иши суугандан кийин, дегеле арыз жаздыруунун зарылдыгы барбы? Мектеп окуучуларынын экскурсияга, эс алууга ар дайым класс жетекчиси жоопкерчиликти моюндап алып чыгат. Ушундай кырдаалда ата-энесине чейин эмне үчүн класс жетекчиси арыз жазып берүүсүнө мыйзам тыюу салат? Өспүрүм жабыр тартканда, аны көрүп-билген улуу адамдар макулдугун берсе, эмне үчүн алардын арызын кабыл алууга болбосун? Демек, биздин бул мыйзамдар кылмышка каршы эмес, жабырлануучу өспүрүмгө каршы багытталгандай таасир калтырат. Ушундан улам, төрт сааттан ашык убакыттагы тергөө иши аягына чыкпай, кылмыш ишин териштирүү максатына жетпей калуу коркунучу түзүлдү.
Биринчи Май ички иштер бөлүмүнүн ошол түнкү дежурный тергөөчүсүн нааразы экенибизди билдирдик. Иш башка тергөөчүгө өткөрүлүп, кайрадан кагаз толтуруулар, сурактар, беттештирүүлөр башталып, алгачкы тергөө 2:30 да бүткөрүлдү деген менен, анын жыйынтыгы белгисиз калды…
Кылмыш иши ачылабы, же бул иш Биринчи Май ички иштер бөлүмү тарабынан жабылып калабы, айтор, укук кызматкерлеринин абийирине жараша болоор. Бирок, ушул көрүнүш ачылбай калган кылмыш иштеринин көбү кайдыгерликтен гана тура деген пикирди пайда кылды.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Темирдин темирдигин ким сынайт?
"Таза шайлообу" же "каза шайлообу"?
БЭКтин белин Б.Жээнбеков сындырдыбы?
Т. Жаманбаеванын чүмбөтү акыры сыйрылыш керек эле...
ЖКнын депутаты, СДПК фракциясы:
"Бөрк ал десе-баш алгандар" айыпка тартылабы?
"Багы жок элдин баатыры ким?
Кыргызстан "чоң оюндун" тең катышуучусубу?
Биз президенттик шайлоого барбайбыз
"Кылым жолуна" кыр көрсөткөндөр кимдер?
Ак-Суудагы ачкачылык акциясы токтоду
Мыйзамдын чийки жери барбы, жыйынтык чыгарылбай калды…
Эй, Россия, Россия, бир боор энем!
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?