ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru tyv ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky uk ru ky ru ky ru ru ky ru ky ky ru hu ru tt ru ky ru ru ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky bg ky ru ky ky ru ru ru ky ru ky ru kk ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ky ru ky ru
"Агым", 15.01.10 - 26-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Күйөөсү бийликке келсе аялы да саясат менен ооруй турганын Хиллари Клинтон айымдын мисалы ырастады. Бир эле ал эмес, АКШ президенттеринин жубайларынын дээрлик бардыгы күйөөлөрү президент болгондон кийин баштапкы мүнөзү, жүрүш-турушу кескин өзгөргөн. Жадагалса азыркы президент Барак Обаманын аялы, учурдагы биринчи леди Мишель Обаманын аты да азыр күйөөсү менен бир деңгээлде угулуп калды. Ал Хиллари Клинтон айымдай болор максаты бар экенин эмитеден жашырбайт. "Керек болсо Барак менин айтканымды угуп президенттикке талапкерлигин койгон" дейт каранын сулуусу аталган айым.
Союз учурунда биринчи катчылардын аялдары чектен чыкпаганы маалым. Брежнев, Хрущев, Андропов, Черненконун аялдары жөнүндө учурунда бир да маалымат айтылбайт эле. Бул салтты эң биринчи Раиса Горбачева бузду. Чет өлкөгө кошо чыгып эле тим болбостон, Михаил Горбачев Москванын четине чыкса да ээрчип алчу. Мао Цзедундун аялынын жоругун бүт дүйнө билет. Ал эми элдин жек көрүүсүнө татыган Елена Чаушеску күйөөсү Румыния президенти Николай Чаушеску менен бирге атылган. Себеби сыйлыкты, кызматты, кыскасы, бүт баарын Елена Чаушеску чечип калган экен. Бийлик, байлык биринчи айымдарды көптүргөн учур көп болгон. Перондун жубайы Эвита айымдын аягы суюктугу жөнүндө азыркыга чейин аңыз болуп айтылат.
Бир эле батыш эмес, мусулман мамлекеттериндеги биринчи айымдар да саясатка, өлкө турмушуна салым кошконду жакшы көрүшөт. Түрк биринчи айымы Эммин Эрдоган бир нече жолугушууларда паранжы жамынып чыкканы маалым. Пакистан биринчи ледиси Бегум Сехба Мушарраф аялдардын өнүктүрүү фондун жетектеген. Египет ледиси Сюзанна Мубарак балдар жана аялдар укугун коргоо боюнча алектенет.
Күйөөсүнүн бийлик башына келишин кайсы аял каалабасын. Бирок бийликке келгенден кийин кээ бир мамлекет башчылары үчүн өлкөнү башкаруу көйгөй болсо, үй-бүлөсү, аялы өзүнчө көйгөй болгону тарыхта ондоп саналат. Айрым падышанын аялдары өлкө менен кошо күйөөсүнүн карьерасын кыйратса, башкалары туура жол көргөзүп акылман аял катары тарыхтан өз ордун табышкан. Кыргыздын туңгуч президентинин жубайы Майрам Акаевага да тарых өз баасын берет. Кадр маселесине, мамлекеттик саясатка кийлигишкен бир эле Майрам Акаева эмес. Азыркы кезде биринчи айымдардын көпчүлүгү кайрымдуулук иштери менен алектенет. Бирок "кадр бөлүштүргүч" аталып кеткендери да биртоп.
Кайрымдуулук фондун жетектейт. Кесиби боюнча экономист. Ислам Каримовдун биринчи аялы Наталья айым менен Татьяна айымдын мамилеси жакшы эмес. Саясатка, кадр маселесине кийлигишкени аз угулат. Өзбек ММКсы президенттин үй-бүлөсү жөнүндө дээрлик жазбайт.
Кытайдын биринчи айымы Лю Юнцин азыр 60та. Кесиби энергетик. Инженер болуп көп жыл иштеген. Ага мурда өзүнөн жаш жигит ашык болуп жүргөнү айтылат. Учурда курулуш боюнча комитеттин вице-президенти. Негизинен Лю Юнцин билимдүү аял. Анын терс жактары жөнүндө эч нерсе айтылбайт. Учурунда комсомолдук кызматтарда да иштеген.
Эми Эстониянын биринчи айымы ай сайын мамлекеттик казынадан 1100 евро айлык алып турмакчы. Азыр мындай мыйзам Эстония парламентинде каралып жатат. Себеби, биринчи леди да өзүнчө мандат экен. Айлыктан сырткары биринчи айым кызматтык унаа жана өздүк катчыга ээ болот. Ал туулган күнүн Кихну аралында белгилеп, атайын бий күнүн уюштурган. Фондго деген шылтоо менен бирөөлөрдөн белек алганды өлө жактырат.
Биринчи айымды беларустардын көпчүлүгү тааныбайт. Президент Лукашенконун жеке дарыгери менен ысык мамиле күткөнү айтылат. Айрым маалыматтар боюнча экөөнүн эки баласы бар. Галина айым күйөөсү менен бир да жолу чет өлкөгө чыга элек. Элетте жашап, уй саап сүрөткө түшкөнү бүт дүйнөгө жайылган. Ал эми экинчи аялы өлкө саясатына кийлигишип, көп иштердин үстүнөн чыкканы жөнүндө ушактар арбын. Бирок расмий түрдө эч нерсе айтыла элек.
"Бөбөк" фондун жетектеп, биринчи айымдарга салттуу кайрымдуулук иштери менен алектенет. 68 жашта экенине карабай, лыжа тээп, сууда сүзөт. Элдик ырларды мыкты ырдайт. Фонддун жүгүртүүдөгү акчасы 300 млн. доллардан ашуун экендиги айтылат. Анын эл арасында "кызмат бөлүштүргүч" деген ылакап аты бар. Себеби, Сара айымдын эң жакын туугандары башпрокурор, ИИМ башчысы, губернатор ж.б. кызматтарда иштегени жашыруун эмес.
Учурдагы Азербайжандын биринчи айымы парламент депутаты. Ал аны менен кошо Гейдар Алиев атындагы фондду жетектейт. Бул анын расмий өңү. Ал "постсоветтик өлкөлөрдөгү президенттердин аялдары үчүн абдан кыйын. Ал эми Батыштагы биринчи айымдар ээн эркин каалагандай жүрө алат. Эч ким деле өөн көрүп, сөз кылбайт" деп айтканы бар. Азербайжан оппозициясы ар убак Мехрибан Алиеванын кадр маселесине, мамлекеттик саясатка кийлигишкенин көп белгилейт. Атургай ири бизнес менен көмүскө алектенгени айтылат. Бирок, Мехрибан айым өтө билимдүү. Кайрымдуулук иштерде берешен. Аны менен таанышып, жакын болууну көптөгөн азербайжандык чиновниктер эңсейт. Демек, кадр маселесинде чечүүчү роль ойногону талашсыз.
Украинанын биринчи айымы Екатерина Ющенконун даңкы далайга угулган. Ал АКШнын Чикаго шаарында туулган. Кыз кезиндеги фамилиясы - Чумаченко. Украиндер Екатерина айымды АКШнын шпиону деп аташат. Анткени ал АКШ Ак үйүнүн коомдук байланыштар офисинде, финансы министринин катчылыгында иштеген. Украинанын биринчи айымы да кайрымдуулук менен алектенет. Өлкөнүн маданият тармагына көңүл бурат. Эң кызыгы, анын бизнеси ижарага квартираларды берүү экен. Толтурган декларациясы боюнча ал күйөөсүнөн да көп табат. Украин оппозициясы биринчи айымды ЦРУнун агенти деп да чыгышты. Ал украин атуулдугун жакында эле кабыл алды.
Михаил Саакашвили голландиялык бул аялды катуу сүйүптүр. Аны азыр грузиндер "Сандра - Грузиянын көзү менен кулагы" деп айтып жүрүшөт. Анткени бул сөздү Сандра айым өзү айткан. Ал чынында сулуу. Грузиндердин урматтоосуна ээ болуу үчүн православ динин кабыл алды. Кыска мезгилде грузин тилин үйрөндү. Грузиндердин көпчүлүгү Сандра айымды сыйлашат. Башка биринчи айымдар сыяктуу ал да кайрымдуулук иштери менен алектенип, "Соко" фондун башкарат. Фонд жакыр үй-бүлөлөргө жана мектептерге жардам берет. Сандра айым саясатка эч качан кийлигишпейм деп айтканы менен, ага грузин оппозициясы ишенбейт. Жогоруда айтылгандай, "грузиндердин көзү менен кулагымын" деген билдирүүсү ага аброй алып келген жок. Эмнеси болсо ла Сандра европалык эркин аял. Ошондуктан Саакашвилинин чеки кадамдарынан жадаганын айткан. Азыр экөө ажырашып кеткен деген сөз тараган. Анткени Сандра Руловс көптөн бери Тбилисиде жашабайт.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Эгемендүү, бирок эркин эмес
Кытай кыргыз ГЭСине кызыгар бекен?
Суу башы болгонубуз кайсы?
Жайлоо - белет алгандай театр беле?!
Жерде мунай, асманда Кудай!
"Илим чөйрөсүнө да жаңылануу саясаты зарыл"
Кызыл шапкечендер оңолмоюн коом оңолбойт
Каргайын десем жалгызсың, каргабайын десем…
Бара берсемби же пара берсемби?
Билимдин билиги чындап жануудабы?
Сыйлык да, сыймык да "Агымда"
"Ак калпак дайыма жанымда жүрөт"
КР эмгек сиңирген артисти Расул МАМАТКУЛОВ:
"Артисттерге аракеч болуу оңой"
Махабат рыцарынын туулган күнү
Адам өмүрүн кыйган зилзала, кылтакка илинген баңги "королу" жана талашка түшкөн Чернобыль апааты
Эсен болуп эстей жүр
Виталий мыкты европалык боксчу
Оорунун уяты жок, дарты катуусу гана бар
Канайымдардын тактысы жана бактысы
Аптадагы күндөрдүн лаззатка таасирлери