bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk kk ky ru ky ru ky ru tt ru ky ru ru ru ky ru ky ru cv ru ky bg ky ru am ru ru ru ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Назар", 11.08.09 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Улутун сүйбөгөн, улуту үчүн күйбөгөн хан - хан эмес"
Шашылыш өткөн президенттик шайлоо бийликтин да, оппозициянын да чыныгы жүзүн ачып койду окшойт. Ушундан улам, коомчулукта адамдар Кыргызстанга жаңы саясий күч керек экендиги айтыла баштады. Бул өтө кубанычтуу көрүнүш. Анткени, коомчулуктун ички дүйнөсү ойгонуп, келечек жөнүндө ойлонуусуна кезек келип жетти окшобойбу. Мына ушундай мезгилде кыргыздын кыраан жигиттери белин бекем бууп, эл алдына чыкпаса болбойт. "Келечек жаштардын колунда" - демекчи, жаштарга колдоо көрсөтүп, алардын ой- пикирин ачык жарыялоого гезит бетинен орун берип келебиз. Бүгүнкү коногубуз - "Ак Шумкар КУТ" жаштар коомдук бирикмесинин жетекчиси Мирхамид Токтогул уулу.
- Мирхамит, болуп өткөн шайлоо элди бир топ ойлондуруп койду окшойт. Жаш лидер катары буга көз карашың кандай?
- "Эл оозунда элек жок", "Калк айтса калп айтпайт" дегендей, шайлоонун кандай өтүшүнө элден өткөн калыс тараза болбойт. Коомчулуктун пикирине таянсам, "бул шайлоо өтө одоно мыйзам бузуулар менен өттү" дешүүдө. Мурдагы шайлоолорго караганда ашкере, чектен чыккан иш аракеттер менен коштолгонун ар бир шайлоочу айтууда. Бирок, бийлик административдик кысым көрсөтүүлөр болбостон, шайлоо таза өттү дешти. Буга ишенүүгө мүмкүн эмес. Анткени, каршылык акциясы Балыкчы шаарында, Кара-Балта шаарында катталды. Ал жерде милициялар адамдарды колу- бутунан сүйрөп, машинага салып кеткендерин бир топ массалык маалымат каражаттары жазып чыгышты.
Шайлоонун канчалык деңгээлде таза өткөнүн бир Кудайга жана ошол жерде ыплас иштерге барган адамдардын өз абийирине коюш керек.
Жеке өзүмдүн оюмда, "Элүү жылда эл жаңы" дегендей, улам коом өзгөрүлгөн сайын адамдардын кулк - мүнөзү да өзгөрөт. Ушундан улам, барган сайын жашоо майдаланып, адамдардын пейили тайыздап, ошол эле кезде биздеги шайлоонун өтүшү да өтө ыплас формага айланып баратат.
- Азыркы тапта бийлик менен оппозициядан эл үмүт үзүп койгондой. Ошондон улам негедир шайлоодон кийин, бизге жаштардын курамында түзүлгөн жаңы күч пайда болушу керек деген ойлор айтылууда.
- Азырынча жаш, жаңы күч коомчулуктан башын көтөрүп чыга элек. Үчүнчү жаш күч дегенибиз менен чындыгында алар жок. Бирин- экин коомдун лидери болуп жүргөн жаштар бар. Бирок, татыктуу деңгээлде жаңы пикир жарата элек. Жаңы күч кандай багытта, кандай жол менен келет - ал башка маселе.
Ал эми биздин өлкөдөгү кемчиликтерди оңдоо ириде адамдардын өзүнө көз карандыбы деп ойлойм. Анткени, ошол эле оппозиция, ошол эле бийлик чынында өтө ыплас оюндарга киришип, кандайдыр бир деңгээлде өздөрүнүн дагы атын булгап алышты. Ошондон улам ишеничтүү адам, ишеничтүү саясий топ изделүүдө. Башкача айтканда, эл мына ошол жаңы күчтү өзүлөрү издей баштады. Маршруткада, сейил багында отуруп адамдар менен баарлашып калсаң, бардыгы эле саясаттан кеп козгошуп, "бизге жаңы күч, жаңы адамдар, жаңы жол менен келсе жакшы болот эле" дешкендерин угуп каласың.
Жакында президенттик шайлоонун алдында көчмөндөр цивилизациясынын тарыхы, маданияты жөнүндө сөз болду. Саясий серепчилердин айтуусу боюнча, эл күткөн жаңы күч мына ушул көчмөндөр болушу мүмкүн дешүүдө. Бирок, ошол эле кезде көчмөн түшүнүктү көчмөн дүйнө таанымында алып жүрүүчү адамдар азыркы башкаруу чөйрөсүнө, аткаруу чөйрөсүнө кире албайт. Бул дагы чоң суроо. Айтайын дегеним, жанагы жаңы күчтү ириде коомдун өзүнөн тартып чыгарыш керек. Президентибиз көп нерсеге убада бергени менен аткарбайт. Ошондуктан, азыркы учурдан пайдаланып коомчулуктан улут маселесин бийик койгон, көз карашы түз адам алдыга чыгыш керек. Эгерде ал адам ошол учурду пайдаланып, жагдайды жөнгө салып кетсе жакшы. Тескерисинче, чече албай, ошол курсту, жаңы багытты дагы артка тебе турган болсо, анда келечегибизди жакшы ой менен элестетүү кыйын.
- Мирхамит, бизде бийликте дагы, оппозицияда да принципиалдуулук жок сыяктуу. Деги эле принципиалдуулук керекпи?
- Принципиалдуулук жеке эле саясатчыларга эмес, бүткүл адамзатына керектүү сапат. Өжөрдүк. Башкача айтканда баштаган ишиңдин аягына чыгуу. Ошол эле кезде бул адамдын өзүнүн тандап алган жолу. Акыйкатты тапкандан кийин, артка кайтмай жок. Бул өтө чоң принцип. Кыргызда "Сөзүң өлгүчө, өзүң өл" дейт эмеспи. Бул дагы чоң принцип. Саясаттагы ар кандай маселелер принциптин негизинде чечилүүгө тийиш. Керек болсо эрежесиз эр уруш дагы принцип менен башталат. Коомдо өзүңдүн жолуңду тандап алып, ошону менен кетишиң керек. Ал жакта кыйынчылык, кубаныч, бут тосуу болот. Ошондо дагы алдыга койгон принциптен тайбаш керек. Бул деген жигиттиктин белгиси.
Ал эми азыркы коомчулуктагы, саясаттагы принципиалдуулук маселесине кайрылсак, бул жөнөкөй эле нерсе. Саясатта өзүнүн жолун, багытын күнүгө алмаштырып жаткан адамдар бар. Керек болсо саясий өзүнчө бир топ пайда болгондо, өзүнүн кармап турган принцибин дароо алмаштырган адамдар да бар. Бул принципиалдуулукка жатпайт. Башкача айтканда жигиттикке жатпайт. Жигит деген бир сүйлөш керек. Акыйкатты тапкан адам өз принцибинен тайбастан, элди өзүнө тартуу керек.
- Мирхамит, сен айтпадыңбы "Сөзүң өлгүчө өзүң өл" деп. Демек, азыркы оппозициянын да, бийликтин да арасында жигиттер жок деп түшүнүүгө болот экен да?
- Эми жок деп кесе айтууга болбойт. Аларда деле жигиттер жок эмес, бар. Мен өзүм тааныган да, тааныбаган да жигиттер бар. Өзүнүн сөзүнүн өтөсүнө чыккан жигиттер бар экенин угуп да калам. Болгону жанагы арасындагы жигит эместер "Бир кумалак бир карын майды чиритет" дегендей, бир ыплас адам тегерегиндеги жигиттерди булгап коюшат. Андай адамдарды баарыбыз эле көрүп жүрбөйбүзбү. Керек болсо учурда жүздөрү дагы ачылып жатпайбы.
- Бийликти башкарган адам улутчул болуу керекпи?
- Албетте, улутчул болуу керек. Улуту үчүн күйбөгөн, улутун сүйбөгөн хан бул хан эмес.
- Негедир биздин бийликте отурган адамдардын улутчулдук деңгээли пасыраактай. Дегеле улутчулдук маселеси бизде кандай деп ойлойсуң?
- Улутчул деген сөздүн өзү бул түптүү нерсе. Башкача айтканда, өзүңдүн улутуңду чындап сүйүү. Мен өз улутун чындап сүйгөн адамдарды көргөм. Алардын көзү дагы, өзү дагы башкача адамдар болушат. Азыркы Кыргызстанда улутчулдук маселесине аз да болсо көз жүгүртүп жүрөбүз. Эгемен жылдардан бери бийликтеги адамдарда улутчулдук сезим болбосо дагы коомчулукта улуттук сезим мурдагыга караганда күчөдү. Анткени, он жыл мурдагы менен азыркыны салыштырып карай турган болсок, учурда улуттун аң сезими, улут маселеси, кыргыздын салты, кыргыздын жүрүш-турушу, көз карашы, саясатта кыргыздардын орду, сыртка чыкканда кыргыздардын улутчулдук сезими - ушул сыяктуу маселелер бизде көбүрөөк учурай баштады. Бирок, ошол улутчулдук, эли- жерине күйгөндүк сезим менен чоң саясатта жүргөн адамдар аз. Чоң саясат мына ошого багыт алыш керек. Башка мамлекеттерди алып карасак, Тажикстанда керек болсо кийимге чейин улуттун жан дүйнөсү чөгөрүлгөн. Биз эмне үчүн бул маселени козгоп жатабыз? Анткени, адам башка бирөөнүн кебетесин кие албайт. Башка бирөөнүн жүрүм- турумуна ээ болот. Бирок ал жасалма. Ал эми табигый нерсе бул түбөлүктүү нерсе. Адамдар сыяктуу эле улутка да тиешелүү оригиналдуу жолдор, багыттар бар. Башкача айтканда түптүү касиеттер бар. Качан гана ошолорду бирөөнүкүн эмес, өзүбүздүкүн жакшылап пайдалансак, балким ырыскы да келээр. Бул нерсе илгертен бери эле айтылып келатат. Ар бир улут өзүнүн касиети менен жаралган. Ошондуктан, кыргыз өзүнүн касиетин сезип жашаш керек.
- Эгемендүү мамлекет болгондон бери идеологиябыз дагы жок болуп баратат. Кандай идеологияны тутунганда биз алдыга жылабыз?
- Идеология деген бул жалпы эл карманган максат, жол. Мисалы, бир үй- бүлөнү алсак, анын өзүнчө бир жашоо максаты, идеологиясы бар. "Ата аскалуу тоо, эне боорундагы булак, ал эми бала ал экөөнүн ортосундагы шам чырак". Бул сөз атанын орду, апанын орду, баланын орду деген маанини берет. Мамлекет бул чоң үй- бүлө. Ошол чоң мамлекетте жашоонун нугу бир багытта болушу керек. Азыркы коомчулуктагы идеология бул демократия, адам укугу, гендердик саясат, кредит, банк системасы, акча - булар жашоонун нугу. Адамзатка тиешелүү болгон фундаменталдуу түшүнүктөр бар. Бул адилеттүүлүк, калыстык, ыймандуулук, кичи пейилдүүлүк. Кыскача айтканда, ар бир улутка тиешелүү болгон касиеттер менен башкаруучу да, аткаруучу да коом түзүү керек. Ошого жараша экономиканы, аң - сезимге жараша маданият, саясатты дагы ошого жараша жүргүзүүбүз керек.
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
"Үркүнбү же "Улуу Көтөрүлүшпү?"
"…Узун чөптүн баарысын, оруп келе жатыр ай"
"Улутун сүйбөгөн, улуту үчүн күйбөгөн хан - хан эмес"
Петровкада тартылган видео тасмаларды ким жок кылды?
Көрдүңөрбү, бизге ким келди?
"МУРЗА ГАПАР - КЫРГЫЗДЫН ЧЕХОВУ"
Эр энеден туулуп, эл үчүн өлөт
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?