uk en hbs_cyr ru ky hu ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ba ru fi ru ru ru
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Ар бир адам өз кесиби менен ардактуу. Бу жолу "Ырыскы" аттуу ашкананын жүзү болуп, миңдеген адамдардын курсагын тойгузган ашпозчу Жусупбек Жумаев менен ашпозчулук кесип тууралуу маек курдук.
- Жусуп агай, ашпозчулук кесибин канча убакыттан бери аркалап келе жатасыз?
- Совет учурунда "Тамак аш" окуу жайы бар эле. Ошол жерден билим алып, 1980-жылы аяктагам. Ошондон тарта бүгүнкү күнгө чейин, кесибимди аркалап келе жатам. Убакыт зымыраган куш экен, арадан 33 жыл өтүп кеткенин байкабай деле калдым.
- Кесибиңизди өз каалооңуз менен тандап алдыңыз беле?
- Албетте, өз каалоом менен тандап алгам. Жаш кезимден тарта ушул кесипке болгон кызыгуум күч эле. Мектепти аяктагандан кийин башка окуу жайга тапшырбастан шыр эле ашпозчулук өнөрүн тандап алдым. Ата-энем дагы каршы болгон жок. Тескерисинче "балам, асмандагы куш дагы тамак үчүн жерге түшөт" деп менин тандоомду колдоп келишти. Өз кесибимди абдан сүйөм жана эч убакта "ашпозчумун" деп айткандан уялбайм.
- Эмгек жолуңузга 33 жыл болуптур, демек сиз дээрлик бардык тамактын түрлөрүн жасай алсаңыз керек?
- Ооба, такшалып бүткөнбүз. Айрымдарын билбесек да, бир көрүп үйрөнүп алууга жөндөмдүүмүн. Азыр негизинен улуттук жана европа ашканаларынын тамактарын жасап келем.
- Кесибиңиз өтө эле кыйын болсо керек?
- Биз эл менен иштешкендиктен бардыгынын көңүлүн табуу өтө эле оор. Канчалык кыйналып эмгектенсең дагы, бир күнү бир адамдын көңүлүн таба албай калышың мүмкүн. Андыктан тамак жасап эле тим болбостон, ар бир адамдын табитин табууга аракет жасайм.
Ишке эртең мененки саат 7.00дө келип 9.00гө чейин бардыгын даярдап, кардарларды тосуп баштайбыз. 12 саат тикеден тик туруп иштейм. Кардарлардын тамагын көп күттүрбөй берүү үчүн, 4-5 тамакты бир учурда бышырам. Жумуштан кийин кадимкидей алым кетип калат. Кайсы бир жылдары троллейбус станциясында ашпозчу болуп иштеп жүргөнүмдө, жетишпегенимден ишиме түнөп дагы калчумун.
- Даамдуу тамакты жасоонун сыры эмнеде?
- Тамак жасоонун дагы өз техникасы бар. Бардык эрежелерди сактоо менен жасоо керек. Бирок эң негизги сыр - жүрөгүң менен берилип жасоо болуп саналат.
- Жаңылбаган жан жок дейт. Сиз дагы иш жолуңузда даамы жок тамак жасап койгон учуруңуз болду беле?
- Жаш кезде андай нерселер болуп келген. Такыр даамы жок жасабасам да, айрым нерселерин туура эмес кылып алып, алдастаган учурларым болгон. Маселен, 1982-жылы "Радуга" пансионатында иштеп калдым. Бир күнү 1500 пионер келип, аларга "тефтели" жасаш керек болду. Окуудан жаңы келип, анча көп адамды тейлеп көрбөгөн жаным, тефтелини суюк жасап алып, эмне кыларымды билбей ыйлагам. Шеф ашпозчубуз түшүнүү менен мамиле жасап, баарын муздаткычка салып, үстүнө фарш аралаштырып эптештирип кеткен.
- Ашпозчулук кесибин берилүү менен аркалаган кандай адамдарды билесиз?
- Баденов деген агай эсиме түштү. Өз иши үчүн аябай күйүп бышкан адам эле. Ашпозчу болуп иштеп жүрүп Суусамыр ресторанынын директорлугуна чейин жеткен. Ушул адам бизге "Ашпозчу адам артист болуш керек. Канчалык жүрөгү кыйналып, чарчап турса дагы, кардарларды күлүп-жайнап тосуп алуусу керек" деп насаатын айтчу.
- Сизди өкүндүргөн нерсе?
- Советтер союзу учурунда атайын ашпозчуларга арналган майрамдык дата бар эле. Азыр ал нерсе жок. Анан өкмөт тарабынан биздин кесип унутта калган. Бизге деле көңүл буруп коюшса жакшы болмок.
- Эмне үчүн Кыргызстандагы кафелерде улутубузду даңазалап турган улуттук боорсок менен наныбыз коюлбайт? Тескерисинче ар кайсы улуттун тамактары жайнап кеткен. Ушул маселеге сиздин жеке оюңуз?
- Туура айтасыз, бул биздин чоң кемчилигибиз. Казакстанда кайсыл тамак берилбесин, дасторконунда боорсок сөзсүз турат экен. Бизде андай нерсе жок. Демек, келечекте бул маселени эске алып, ишке ашырышыбыз керек деп ойлойм. Дегеле улуттук тамак, ар убакта биринчи орунда турушу зарыл.
- Сиздин колуңуздан билим алган шакирттериңиз барбы?
- Менимче шаар ичинде менин колуман тарбияланбаган ашпозчу жок болсо керек (күлүп). Ушул кичинекей ашкананын ичинен канчалаган жаштарды тарбиялаганга жетиштим. Мактанбайм, санаганга сан деле жетпейт.
Жусупбек мырзаны шакирттери менен кесиптештери да абдан жакшы көрөт экен. Чай үстүндө төмөндөгүлөрдү айтып беришти.
- Жусуп агайыбыз абдан сылык, сыпаа келген адам. Бардык нерсеге сабырдуулук менен мамиле жасайт. Бизди дагы эл менен сылык болууга үйрөтүп койгон. Буга чейин бизде иштеген бир кыз бар эле. Мүнөзү абдан оор болчу. Идиштерди тарсылдатып коюп, жини мурдунун учунда турчу. Кийин агайдан жакшы тарбия алып, мыкты ашпозчулардан болуп чыга келди. Ата-энеси дагы бизге телефон чалып алкыштарын айткан эле.
- Мен бул жерде иштегениме 5 ай болду. Кыска мөөнөттүн ичинде көп нерсеге үйрөнө алдым. Бизде коллектив абдан ынтымактуу. Андыктан жумушубуз канчалык кыйын болсо дагы, бул жерден кетким келбейт. Учурдан пайдаланып Жусуп агайга ыраазычылык билдирем. Себеби, бардыгыбызды жакшы нерселерге үйрөткөн ушул адам.