el ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru fr ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Сарыктан сакаюуга бит жардам бербейт!
саны эки эсе өстү
Ооруларды профилактикалоо жана экспертизадан өткөрүү департаментинин билдирүүсүнө караганда, бул кырдаал өлкө үчүн өтө эле кооптуу болуп саналат. Республикалык жугуштуу оорулар ооруканасына 12-18-ноябрь күндөр аралыгында 1178 адам кайрылып, алардын 432си ооруканага жаткырылган. Анын ичинен 182си А гепатитине чалдыккандар. Аталган ооруканага суткасына орточо 60-70 адам кайрылса, анын 25-30ун жаткырууга туура келет. Октябрь айында А гепатитине байланышкан 652 учур катталган. Катталгандардын 5%ын шаар сыртындагылар түзсө, калган 95%ы шаардыктарга туура келет. Алардын 29%ы мектепке чейинки өспүрүмдөр, 44%ы мектеп жашындагылар, 13%ы студенттер жана 14%ы чоң адамдар. А гепатити менен ооругандардын саны өткөн жумада 1106 адамды түздү. Чүйдөн 654, Ысык-Көлдөн 114 жана Бишкектен 377 бейтап катталган.
Учурда Кыргызстан боюнча сарык оорусунун жайылышы күч алууда. Саламаттык сактоо министрлигинин тараткан маалыматтарына таянсак, 12-18-ноябрь аралыгында эле өлкө боюнча 4212 жугуштуу оору катталган. Катталгандардын басымдуу көпчүлүгүн А гепатитине чалдыккандар түзөт. Мына ушул жугуштуу дарт тууралуу кененирээк билүү максатында ак халатчандарга кайрылдык.
Гүлжигит ААЛИЕВ, Республикалык инфекциялык оорукананын башкы дарыгери:
- Сарык илдети тууралуу кененирээк маалымат бере кетсеңиз?
- Сарык оорусу негизинен эки жол аркылуу жугат. Бири тамак-аш, экинчиси кан аркылуу. Кыргызстанда гепатиттин А жана Е түрлөрү күчөп жатат. Ал эми В, С, Д түрлөрү каттала элек. Оорунун симптомдору дароо эле байкалбайт. Бул илдеттин негизги өзгөчөлүгү ушунда. Эң эрте дегенде 7-10, эң кеч дегенде 30 күндө араң оорунун негизги белгилери билине баштайт. Сарык оорусуна чалдыккан адамдын алгач шайы кете баштайт. Тамакка табити тартпай калат. Уйкусу келе берет. Жүрөк айланып, кээ бир учурларда кускуну келтирет. Дене табы көтөрүлөт. Айрым учурларда 7, айрымдарында 30 күндө көздөрү саргайып баштайт. Заара сары-кочкул түскө айланып, заңдын өңү агарып калат.
- Алдын алуу жолдору кандай?
- Эң биринчи кезекте санитардык-гигиеналык тазалыкты катуу сакташ керек. Тамактануудан мурда колду самын менен жакшылап таза жууш керек. Өзгөчө жер-жемиштерди, жашылчаларды жегенде таза жууп жеш керек. Коомдук тамактануучу жайларды, бала бакчаларды, мектептерди толугу менен санитардык тазалоодон өткөрүү керек. Сарыктын жеңил, орточо жана оор деген категориялары болот. Бизде жайылып жаткан түрү орточо деген категорияга кирет. Гепатиттин В, С, Д вирустары оор болуп саналат. Алардын алдын алуу үчүн атайын вакцина сайыш керек. Негизи бул ооруну жапатырмак алдын алыш керек. Врачтарга шылтап койгон болбойт. Ар бирибиз жеке тазалыкты сактасак, убагында ооруканага кайрылып турсак эч кандай маселе болмок эмес.
- Коомчулукта сарык десе эле бит менен дарылайт деген түшүнүк калыптанып барат. Ушул туурабы?
- Бул таптакыр туура эмес. Сарык оорусуна бит эч кандай жардам бербейт. Айрымдары балыктын ар кандай түрлөрү менен дарылаганга аракет кылып жүрүшөт. Мунун баары натыйжасыз. Эгер оорунун белгилери байкалса, дароо врачка кайрылыш керек. Өз алдынча дарылайм деп ооруну күчөтүп алышат. Андыктан ак халатчандар гана тиешелүү дары-дармектер менен дарылайт. Абал оор болсо ооруканага жаткырылат.
- Айрым адистер алдын ала эмдөө жүргүзүш керектигин айтышты. Сиз буга кандай карайсыз?
- Негизи гепатиттин В, С, Д түрлөрү катталса сөзсүз түрдө эмдөө жүргүзүш керек. Бирок вакцина өтө эле кымбат. Бир вакцинанын баасы 2500-3000 сом турат.
Дарттын жайылышына кайдыгерлик күнөөлүү
Сарык оорусунун жайылышы боюнча мурунку дезинфектор Качкын Булатов "Азаттыкка" төмөнкүдөй оюн билдирген. "Сарыктын күч алышына бүгүнкү күнү экономикалык, социалдык себептер чоң. Эң негизги себеби кайдыгерлик, мурдагыдай жоопкерчиликтин жоктугу. Иштетилген медициналык аспаптар кайра иштетилгенде жакшылап зыянсыздандырылбай, эптемей мамиледен улам да бул оору улам жайылып атат. Мисалы, менин иним тиш доктурдан жуктурду. Азыр анүстүнө сарыктын коркунучтуу түрлөрү да улам күч алууда. Мамлекет тарабынан көңүл бурулган жери жок. Союз убагында бир эле оору чыккан жерди санэпидемстанция барып басып калчу. Ошол жердин баары зыянсыздандырылып, ошол оорунун андан ары жайылышын алдын алышчу. Азыр кайдан? Биз жүргөн тегеректин баары вирус, коомдук унааларда эл толтура, санитардык талап боюнча автобус, троллейбустардан өйдө хлорамин менен зыянсыздандырылышы керек. Бизде андай болбой атпайбы. Эгерде бизде биологиялык диверсия болуп кетсе да, андан кутулууга деле эч кандай арга жок".
Былтыр эки ай ичинде гепатит А илдетине кабылгандардын саны 300дөн ашык болсо, быйылкы эки айда сарык менен 700дөн ашык киши дарыланган. 400 орундуу бул ооруканада азыр сарык илдети менен 200дөн ашык бейтап жатат, алардын 85 пайыздан ашыгы жаш балдар. Саламаттык сактоо министрлиги сарык илдетине байланышкан жагдай азыр бир калыпта экендигин, бул илдет менен жабыркагандардын саны декабрь айынан тарта азаярын белгилеп жатат.
"Өкмөттүк гезиттерди колдоо зарыл,
Облустук, райондук гезиттер кантет?
Аталган социалдык желеде медиа-эксперттер Эрнис МАМЫРКАНОВ, Жалил САПАРОВ жана "Азаттык" үналгысынын кабарчысы Кубанычбек ЖОЛДОШЕВ өкмөттүк гезиттер боюнча өз ойлорун айткан.
Эрнис Мамырканов:- Бир аз тактоо киргизе кетейин, бул үч гезиттин ичинен "Эркин-Тоо" гана бюджет тарабынан каржыланат. Өкмөттүк документтерди жарыялаганы үчүн. Бирок бюджеттик каржынын көлөмү өтө эле аз. Керек болсо балдар журналы болгон "Байчечекейге" караганда да аз. Калган эки гезит өздөрүн өздөрү каржылайт.
Жалил Сапаров: - Негизи газета кимге карайт? Аталган басылмалардын кожоюну ким?
Эрнис Мамырканов: - Кыргыз өкмөтү. Бирок гезиттер өзүн-өзү каржылайт. Айлык акы, калем акы, басмаканага кеткен каражаттын баарын өздөрү табышат.
Жалил Сапаров: - Бардык эле көз каранды эмес басылма дегендердин "көз карандысыздыгын" жакшы билебиз. Суроолор артынан суроолор жаралат…
Эрнис Мамырканов: - Мен төмөнкүлөрдү айта кетейин. Гезиттер Бишкекте гана жакшы жашашат. Аймактардагы басылмалар коомчулук үчүн бир дагы социалдык милдетти аткарбай туруп, өлүккө айланышууда. Мамлекеттик гезиттер каражаттарды кандай ыкма менен өндүрүшсө алар да ушундай жолго түшүп алышкан. Алыскы калк маалыматтарды билип турууга акылуу болгондуктан мамлекет ал маалымат алуу укугун камсыздап берүүгө милдеттүү. Ансыз деле жакында маалыматтардын сырттан чабуулу күч алганы жатат. Биздин эч нерсебиз калбай баратат. Демек, мамлекеттик басылмалар болушу керек. Башка маселе, аларды кантип башкаруу керек экенинде болуп жатат. Мунун бардыгы коомдун активдүүлүгү же пассивдүүлүгүнө байланыштуу.
Кубаныч Жолдошов: - Оксана Малеванаянын бир демилгеси ишке ашпай калган болчу. Анда бардык мамлекеттик гезиттерди (райондук, облустук, шаардык) бир медиа холдинг кылып бириктирип туруп, борбордук казынадан каржылап, андан кийин рынокко кое берүү маселеси көтөрүлгөн. Ошондо райондук гезит акимден, шаардык гезит мэрден, облустук гезит губернатордон көз каранды болбой, ошол эле кезде жергиликтүү шарттагы көйгөйлөрдү көтөрүп эл оозуна алынат деген ишеним болгон. Чынында жакшы идея болчу. Эрнис мырза, мүмкүн мына ошол идеяны тереңдетип изилдеп чыгып туруп ишке киргизсе эмнеге болбосун? Мен бул багытта өкмөттүн кандайдыр бир натыйжалуу саясаты иштелип чыгат го деген ишенимдемин.
Эрнис Мамырканов: - Албетте. Бул жагдайды көзөмөлгө алган атайын жумушчу топ иштеп келет. Бирок ал республикалык жана облустук басылмалардын деңгээлинде иш алып барууда. Бул башталыш да жаман эмес.
Кубаныч Жолдошов: - Мисалы, бийлик вертикалын иштетиш үчүн өкмөт мына ушул жергиликтүү маалымат каражаттарын реформалоодон баштаса жакшы болмок. Ар бир айыл өкмөтүнөн баштап район акимдери жана губернаторлордун ишмердиги чагылдырылбай, проблема чогулуп отуруп, жеринде чечиле турган маселелер өкмөткө чейин жетип атпайбы. Эгерде ар бир айыл өкмөтүндөгү иштин жүрүшүн, акимдердин эмне иш кылып жатканын гезиттер жеринен жазып, чукуп турганда, мүмкүн ошондо коомдук пикирден чочулап, бардык проблеманы жогору жакка шылтап коюу өнөкөтү токтойт беле дегеним да. Мүмкүн менин ойлогонум аябай эле карапайым ой болушу мүмкүн. Бирок жергиликтүү бийликти иштетүүнүн механизмдеринин бири болот болуш керек.
Айтмакчы, "Эркин Тоо" гезитинин башредактору Манас Осмонов аталган гезитке өкмөт 800 миңдей сом бөлөрүн, бирок анын жарымын жарык көрүп-көрбөй атканы эч кимге белгисиз, Сатыбалды Бакенов деген аксакал жетектеген бир балдар гезитине тиешелүү экендигин айтканы бар. Эми парадоксту кара, өкмөт акча жок деп бюджетти кыскартып атат да, жарыкка чыкпаган бир басылмага 400 миң сом бөлүп жатат. Жок дегенде ошону "Кыргыз Туусуна" берип койбойбу.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
23-ноябрь, 2012-ж.: 1 2 3 4 5 6 7 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?