be ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky kk ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky kk ky ky kk ru ky ru hu ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ky bg ky ru ky ky ru ky ru ky ru mn ru ky ru tyv ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Назар", 18.09.09 - 9-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
САЛТТУУ МУЗЫКА "САРТТУУ" МУЗЫКАГА ОРУН БЕРЕБИ?
(Нурак АБДРАХМАНОВ менен маек)
- Кыргызстанда салтуу музыканы сактап калууга эми гана көңүл бурула баштады. Кеч болуп калган жокпу? Мындан аркы иш- аракеттер кандай болсо дейсиз?
- Абдан эле кеч болуп калды. Совет мезгилинде СССРдеги элдерди бир улутка айландыруу башталганда көп өнөрпоздорду көрүп, аралашып калдым. Асанбай Каримовду эки-үч жолу көрүп, концерттерин уктум. 2-3 күн Асанбайды ээрчип да калдым. Ал чоор тартканда өзү, зал кошо солкулдап турчу. Чоорду керемет сыйкыр менен тартаар эле. Шайлообек Апылов аттуу киночубуз Асанбайды даректүү киного тартса, КГБ аны үй түрмө кылып, Чым-Коргондо дарылатып, кыйналып кеткендиктен аялы бала-чакасы менен кетип калып, ал Бишкектеги үйүндө жалгыз калган эле. СССР кулагандан кийин гана эркин болуп калды. Ошол убактагы бийлик ушундай мамилеси менен элдик өнөрдү шыпырып түштү, басмырлады. "Маш ботойду" өзүндөй кылып дааналап черткен комузчу калбай бараткан. Эл ичинде күүлөргө өзүнчө кайрык кошуп, шаң берип черте турган таланттуу өнөрпоздор болоор эле да. Мен кичинемден аралашып, алардын далайын көрүп калдым. Менин черткенимди көрүшүп, "бул жери мындай да, тигил жерин эки кайры, үч кайры" дешип, алардын көп нерсесин алып калдым. Анан көбү "сен жарайт экенсиң" деп калышаар эле. Өнөрдү бапестөө, улуудан кичүүгө калтыруу бүгүнкү консерваторияда, искусство институтунда, мамлекеттик башка тийиштүү мекемелерде жок. Салттуу музыканы сактоо совет мезгилиндеги мен айткан шыпырып түшүү, канатты кесүүгө чейинки мезгилдегидей болуп азыр уланса жакшы болмок.Ошолордун бардыгы калып калат эле.
- Ошол салтты, ошондой мамилени азыр калыбына келтирсе болобу?
- Жапондор "ушунчалык чоң өнөрдү билгичтик менен сактап калуу өтө керек нерсе" дешти. "Кимден сактап калабыз?" десем, "Батыш цивилизациясынан, жаштардын рок музыкасынан, тарсылдаган эстрадасынан сактап калыш керек. Эстрадага берилип кетип, бул унутулуп калса, эч качан калыбына келбейт. Бул устаттан шакиртине колмо кол өтө турган татаал нерсе экен. Ушунун баарын кийинки муунга билгичтик менен өткөрүшүңөр керек" дешти. Ошол нерселер кыялымда жүрчү эле, оңдой берди болуп бул жерде "Кыргыз ордосу" түзүлүп, кыргыз улутуна таандык бардык өзгөчөлүктөрүн сактап калуу максатында уюм түзүп жатабыз. Ушул уюм азыркы колдо калган нерселерди сактап калууга шарт түзөт деген үмүт бар.
Бизде кызыктуу бир шарттар болбоду беле. Мисалы, композиторлор Калый , Насыр баштап, дирижер Асанкан байкелерибиз баш болуп, "кыргыздыкы өлүп бараткан фольклор, муну жоготуш керек, сактап калуунун кереги жок" деген сөздөрдү айтышчы. Композиторлор союзуна чыгармаларын эч ким укпагандар мүчө болот, ал эми комузчу, чоорчу, төкмө акындарга окшогондорду кабыл алмак түгүл, жакын жолотушчу эмес да.
Кызыктуу бир фактыны айтайын. Ош коогалаңында менин күүлөрүмдү жай бою коюшуптур. Кийин түштүккө барганымда айтып атышпайбы: "бул күүлөрүңдү сахнада чертпе, балам, аларды биз укканда баягы окуялар көз алдыбызга келип, өзүбүздү кармай албай калабыз. Буларың оор күүлөр" дешип. Чыңгыз байкебиз кайтыш болгондо да ошол күүлөрдү коюп коюшту. Ушундай орчундуу нерселер болгондо менин күүлөрүмдү коюшат да, бирок мага "эл артисти" деген наам берилсин дешсе чийип салышат. Өнөр-талантыма баш ийип, композиторлор союзуна кабыл алып, баалагылары келишпейт. Ушундай мамиледен кийин минтип биригүү зарылчылыгы келип чыгып жатат.
- Салттуу музыканы билим берүү министрлиги аркылуу мектеп программасына же искусство институтуна, консерваторияга киргизүү аракеттерин көрүп жатасыздарбы?
- Ошол жактарда да эл уккудай эч кандай чыгармалары жок болсо да чөнтөгүнө "окуган" деген документти салып алып, илимдин кандидаты деген наамдарды алып алгандар отуруп алышып,иш жүргүзүп жатышпайбы. Элге белгилүү болуп калган өнөр адамдарын тартып, чеберчилик мектеби деген сыяктуу окууларды уюштурса болот эле го? Ошондо балдар бир нерсе үйрөнөт эле.Консерватория, искусство институтунда окугандар күү үйрөнгөнү менин үйүмө барышат. Андан көрө институт, консерватория мага окшогондорду чакырып сабак бердиртип койсо болбойт беле? Жок, алардын кадыры кетип калат антишсе.
- Бул иш мамлекеттик деңгээлде эмес, сиздердин өзүңүздөрдүн демилге менен колго алынып жаткан турбайбы?
- Сизге окшоп өз демилгеси менен жер-жерлерде иштеп жаткандар бар бирин-серин. Абалды бийлик эмне үчүн түшүнбөйт,билбейбиз.
- Бир кезде түшүнөт.
- Анда убакыт өтүп кетип, кеч болуп калбайбы?
- Өзүбүздүн рухка, улуттук өзгөчөлүккө кайрылып жатпайбызбы.Ушул иш жолго түшүп кетсе, мени тааныгысы, билгиси келбей жаткандардын баарысы ыпыр-сыпырдын арасында калат. ЮНЕСКОнун дүйнөлүк конкурсунда бир сыйлыгын утуп алган Кыргызстандагы жалгыз адам мен экенмин.
- Ошол кайсы жылдары эле?
- 2001-жылы Самаркандда өткөн. Дүйнөдөгү көптөгөн профессор, академиктерден да өтүмдүүрөөк болгонум үчүн мага ошол сыйлыкты берип жатышат да. Ошондон кийин мен өзүмдү академиктен да жогорураак экенмин деп калдым. Себеби, ал жерде салттуу музыка боюнча профессор, академиктер да чыгып өнөр тартуулашкан. Өзүмдүн Кыргызстанымда болсо илимдин кандидатымын деген киши менин төбөмө түкүргүсү келип жатпайбы. Ушундай маңкурттуктар, түшүнбөстүктөр болгондуктан, айласыз ушул ишти баштадык. "Ага хан" атындагы фондго ыракмат,ошолор түшүнүп, салттуу өнөрдү колдош керек деп жардам берип жатат. Мени ээрчип, артымдан сахнага чыгып, аны шаңга бөлөп жаткан наристелердин бардыгы ошол фонддун каржылоосу менен тарбияланып жаткан менин шакирттерим.
Өлкө президентинин улуттук маданиятты, каада-салтты, өзгөчөлүктөрдү сактайбыз деген жаңы жарлыгына карабастан министрлик, биздин азыркы төбөлдөрүбүз биздин улуттук өзгөчөлүктөрүбүздү жогото турган, Батыштын музыка өнөрпоздорун туураган эстрада "жылдыздарына" "маданиятка эмгек сиңирген ишмер" же "эмгек сиңирген артист","эл артист" деген наамдарды берет да, нукура элдик өнөрпоздорго, элдик уздар менен чеберлерге эч көңүл бурушпайт. Мисалы, бир да комузчу ушул убакка чейин "эл артистин" (Самара СССР убагында алган да) наамын алалек. Мен 70ке барып калдым. Кочкордо Зайнидин, Көлдө Намазбек Уралиев бар. Алардын күүлөрү алтын фондуда бар, кароолорго тынбай катышып, жеңүүчү болуп жүрүшөт, булар деле 50-60ка барып калышты. Жакында казак-кыргызга бирдей барктуу төкөбүз Майра Керим кызы да эч наамы жок өтүп кетти. Ушул айтылган армандын баары өзүбүздүн улуттук искусствобузга төбөлдөр тарабынан түкүргөндүк да. Ушуну алар качан түшүнөт-билбейм.
кыргыз тилиндеги гезит "Назар"
email • архив • редакция
БҮГҮНКҮ КЫРГЫЗСТАНДЫ КИМДЕР БАШКАРУУДА? ӨЛКӨНҮН АНЫК ЭЭЛЕРИ
Намыс эмес, акча керек
Темир САРИЕВ, "Акшумкар" партиясынын төрагасы:
"Кыргызстанда бүгүнкүдөй күчтүү оппозиция эч качан болгон эмес"
Сүйүн ажы Кулуев, Муфтийдин 1-орун басары:
"Айт намазы борбордук эски аянтта саат сегизде окулат"
САЛТТУУ МУЗЫКА "САРТТУУ" МУЗЫКАГА ОРУН БЕРЕБИ?
ТӨКӨЛДӨШТҮ "ТОКОЛ" ДЕГЕН ШАПИРО
"Апа"дегенге арданган орус же күйгөндөн айтылган ой
БӨКӨНБАЕВ - "БАКАНБАЙ", ТОКТОГУЛУҢ - "ТАКТАГУЛБУ", КЫРГЫЗЫМ
САЯКБАЙ КАРАЛАЕВДИН УУЛ- КЫЗДАРЫ
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?