kk ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky tt mhr ky ky ky ky ky ky ce ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ky ru kk krc ru ky ru ce ru ky ru ky ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky bg ru ky kk ky ru ky ru tt ru mt ky ru ru ru ru ru ru ky ky ru ky ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Форум", 02.11.10 - 11-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
13. Аткарылуучу иштер арбын, бирок…
Миң-Куш шаарчасынын түндүк-чыгышына бет алдык. Түнкүсүн жааган жаандан кийин тушарга чейин баскан көмүрдүн чаңы кадимкидей басырылган менен, чокуларга түшкөн кардын муздак илеби уруп турду. Ошого карабастан, "Шарбон" участкасында шахтерлордун иш-аракеттери жүрөк кубанарлык деңгээлде уюштурулганы жүрөк кубандырды. "Кыргызкөмүр" мамлекеттик ишканасы бул участканын келечегине ишеним менен карашат. Бул участоктун жетекчиси Кумар Исабаев көмүр кенин иштетүүдө зор тажрыйбага ээ болгон, Кара-Кече кени ачылгандан бери 8 жыл бою ушул тармакта эмгектенген. Айрым пикир келишпестиктен уламбы, айтор бир жарым жыл башка ишке өтүп, Кара-Кече кени мамлекеттик ишкананын көзөмөлдүгүнө өткөндөн кийин кайрадан бул участокту жетектеп, иште жигердүүлүгүн көргөзүүдө. Участок 1-октябрдан баштап вахтага чыкканы менен көмүр алынуучу аянттар тез темпте ачылып, Нарын облусунун калкынын 80 пайызын отун менен камсыз кылуу милдетин мойнуна алган.
Энергетика министрлигинин өкүлү Төлөгөн Итикеев менен "Кыргызкөмүр" мамлекеттик ишкананын башкы директору Асанбек Молдокеев менен көрүлүп жаткан иш-чаралар боюнча эркин сүйлөшүп, шахтёрлордун милдетти аткаруудагы мүмкүнчүлүктөрүн ынанымдуу далилдер менен белгилеп берди. Ал "Шарбон" участкасы быйыл кеминде 70 миң тонна көмүр даярдап сатууга ыңгайлуу кырдаал түзүлгөнүн белгиледи. Учурдагы кыйынчылык автоунаалардын жетишсиздигине байланыштуу болоруна, бул маселени чечүү максатында менчиктин кайсы түрүнө карабастан сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп жатканына, министрлик тарабынан моралдык колдоо зарылдыгына кеңири токтолду.
Көмүр кенин казып чыгаруу графигин шахтёрлор так аткарып келишет, - дейт К. Исаев. -Казылган көмүрүбүздүн кесегин калк токтотпой алып кетет, ал эми майдасын эч ким албагандыктан участок ири чыгашага дуушар болот. Бул жөн эле ысырапкорчулук, ал эми 2-3 жыл өткөндөн кийин сапатын жоготкон көмүр жараксыз товар катары акт жазылат. Ойлоп көрөлүчү, буга канча адамдын жумушчу күчү кетти? Канча каражат сарпталды? Анын чыгашасына жетекчи жоопкер. Ошол эле учурда көмүрдүн канчасы сатылгандыгы эмес, казылганы боюнча салыктардын салынышы калыстыкка жатабы? Өлкөбүздөгү ТЭЦти, ондогон коммуналдык чарбаларды жергиликтүү отун ресурстарын сатып алышына мамлекет неге кызыкдар болбой жатат?
Чынында эле К. Исаевдин алдыга койгон бул суроолору учурдун актуалдуу маселелери гана эмес, түбөлүктүү темалар болчу. Өндүрүштүк тармакта мындай проблеманын бири чечилсе, экинчиси пайда болот. Ошондой болсо да жергиликтүү өндүрүштү кирешелүү тармакка айландырбай, мамлекетибизде жумушсуздукту жоюу, калктын жашоо шартын жакшыртуу, экономикалык жактан өнүккөн өлкөгө өсүп чыгуу куру кыял болуп калары анык эле. Анын күйүп-бышып бул суроо-талаптарды коюшунун да себеби белгилүү болду. Вахтада иштегендердин эс алуучу жайынын жанында өткөн жылдан калган 8000 тонна көмүрдүн майдасын эч ким албагандыктан "Шарбон" миңдеген сомдук чыгашага учураган.
14. Пайдага чечилер талаш
Кара-Кеченин кенин иштетүү келечектин иши деп эсептешет адистер. Бул пикир да бекеринен келип чыккан эмес. Шахтёрлордон тарта жергиликтүү калк Жумгал районунун, ал гана эмес Нарын облусунун өнүгүү перспективасын тоо-кен иштери менен байланыштырышат.
Жумгал районунун акими Арстанбек Ногойбаев азыркы күндө иштетилип жаткан участкалардын бүтүндөй офистери борбор калаабызда жайгашканын, анын натыйжасында аткарылган иштин көлөмү тууралуу маалыматтар акимиятта жана облустук мамлекеттик администрациясында бири-бирине дал келбей калган учурлар көп кездешерин белгилеп өттү. Талкуу курч мүнөзгө ээ эле. Козголгон маселе туура болчу. Мында эки тараптын бири-бирине көзөмөл жасоосуна шарт түзүлмөк. Өндүрүш ээлеринин салык маселелери боюнча отчёттору так берилип турмак, ошол эле учурда райондук айрым тийиштүү уюмдардын көрсөткүчтү кошуп жазуусуна бөгөт коюлмак. Мындан эки тарап тең утмак, себеби өндүрүлгөн көмүрдүн көлөмү тууралуу район божомол түрүндө жазуудан арылса, көмүр участкаларына салынган салык реалдуу мүнөздө болмок.
Бул маселеге "Шарбон" участкасын жетектеп жаткан К. Исабаев каршы эмес экендигин билдирди, бирок быйылкы жылдын киреше-чыгашасы эсептелинип калгандыктан, мындай мүмкүнчүлүктү 2011-жылга карата карап, чечүүгө болорун билдирди. Ал эми энергетика министрлигинин өкүлү Т.Итикеев жана "Кыргызкөмүр" мамлекеттик ишкананын башкы директору А. Молдокеев эгерде райондук акимият тарабынан имараттар бөлүнүп берилсе, буга каршы болбостугун, кадрлар жана аларга төлөнүүчү маянаны чечүүнүн варианттарын карап көрүү зарылдыгын көргөзүштү. Иштиктүү талаш-тартыштарда бул маселенин улам күн тартибине коюлушунун сыры белгилүү болду. Көрсө борбордоштурулган бул системада аткарылган иштин көлөмү такталбай калып, анын натыйжасында миллиондогон салыкка төлөнүүчү каражаттар кийинки айга калары аныкталыптыр.
15. Салык чогултуу көлөмү жогорулап…
Учурда мамлекеттин казынасы жана бюджеттин негизги өзөгү жыйналган салыктын көлөмүнө көз каранды болорун көпчүлүк карапайым калк толук билбейт. Анын кесепетинен дыйкан-фермерлерибизден тарта жеке менчиктеги чакан жана орто ишканалардын ээлери салык маселесине кайдыгер мамиле жасап келгендигин жашырбай айтсак болот. Ушул себептен Жумгал районунда салык чогултуу көйгөйү боюнча абал менен таанышууга да туура келди.
Азыркы күндүн орчундуу маселеси болгон салык чогултууда калкыбыздын аң-сезиминдеги сакталып калган эски стереотиптен арыла албагандыгыбыз зор кыйынчылыкты пайда кылат. Айрымдардын түшүнүгүндө бул чогултулган каражаттардын басымдуу бөлүгү өзүбүздүн эле маяна үчүн сарптала тургандай түшүнүк пайда болгон. Тетирисинче, бюджет системасында эмгектенгендердин маянасы, пенсия, пособиялар, студенттердин стипендиясы, ар кандай мамлекеттик маанидеги маданий иш-чаралар ушул салыктан түшкөн каражаттар аркылуу каржыланып турат. Ошондуктан салыкты өз учурунда төлөп туруу маанилүү маселенин бири болуп саналат.
Белгилеп коюучу нерсе, жыл өткөн сайын салык чогултуу ишинде бир кыйла алга жылыштар бар. Азыркы күндө район боюнча бир кыйла өзгөрүүлөр болгон. Салыштырып көрөлү, 2007-жылы салыкка 8 миллион, 2008-2009-жылдарда 19 миллион сом чогултулса,2010-жылы 32 миллион сом мамлекетибизге төгүлдү. Көрсөткүчтүн кескин өсүшү калк арасында түшүндүрүү иштеринин жүргүзүлүшү менен да тыгыз байланышта. Мындан тышкары райондун аймагындагы көмүр участкалары, чакан жана орто менчик ишканалар менен тыгыз байланыш түзүлүп, алардын салыкты өз мөөнөтүндө төлөп турушун камсыз кылуу аркылуу жетишкендиги белгиленди..
16. Каражаттар убагында төлөнүүгө тийиш
Кыш босогого кирип келди. Отун-энергетикалык маселени алдын-ала чечүү учурдун орчундуу маселесине айланды. Анын үстүнө быйылкы жылы кыш оор болот деген имиштер да эл арасына кеңири тараган. Калкыбыз "тезек" терген учурларды унута элек. Ушундан улам жергиликтүү отун ресурстарын жер-жерлерге жеткирүү максаты колго алынгандыгы көңүл кубандырарлык көрүнүш катары бааласак болот.
Мезгилдин талабын так аткарууга "Шарбон" көмүр участогу өлкөбүзгө 50 миң тонна көмүр даярдап берүүгө тендерде утушка ээ болгон. Эл алдында уят болбоого жана кийинки жылда көмүр казуунун көлөмүн көтөрүүгө эң алгач ишенимге ээ болуу керек болчу.
Шахтёрлор бул жоопкерчиликти туура түшүнүшкөн. Алар кыска мөөнөттө 1-октябрга чейин эле 48 миң тонна көмүрдү даярдаганга үлгүрүшкөн. Алгачкылардан болуп Бишкек ТЭЦине 3 миллион 900 миң сомдук сапаттуу көмүрдү сатышкан. Пландагыдан тышкары дагы 20 миң көмүр даярдоо максатты да алдыга коюшкан.
Белгилей кетчү нерсе, өндүрүштө көп кездешчү кыйынчылыктардан бул участок да куру эмес, айрыкча техниканын жетишсиздиги, колдо бар техникалардын моралдык жактан эскириши эмгек өндүрүмдүүлүгүнө терс таасирин тийгизүүдө. Мындан тышкары шахтёрлордун айрым маселелерин чечүүгө, жол ачык мезгилинде күйүүчү жана майлоочу майлардын запасын түзүү зарылдыгы түзүлгөн. Буга каражат керек. Ал эми ТЭЦ толук эсептешпеген, айлануучу башкы каражаттын (акчанын) 2 миллиону токтоп калган. Бул маселелер кыска мөөнөттө чечилип бүткөрүлөрүн энергетика министрлигинин өкүлү Т.Итикеев жана "Кыргызкөмүр" мамлекеттик ишкананын башкы директору А.Молдокеев белгилешти.
Көмүр отуну менен калкты камсыз кылуу маселеси өлкөбүздүн энергетикалык ресурстарындагы муктаждыктарды чечүүнүн ишенимдүү булагынын бири болуп саналат.
Ошол эле учурда үйлөрү жылуу турган эл электроэнергияны да уурдамак эмес. Демек, жергиликтүү отун ресурстарын ишке киргизилиши элибизге да, мамлекетибизге да пайдалуу болмок десек аша чапкандык болбос.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Акылбек акыркы сөзүн айтты
2-ноябрь маданият кызматкерлеринин күнүнө карата
Маданиятты таптай да, мактай да билүү абзел…
кеткен миллиондорго ким жооп берет?
Улут көрөңгөсүн ким сактайт?
Улутубуздун улуулугу көөнөрбөс өнөрүндө жатат
2-ноябрь маданият күнүнө карата
7-ноябрь басма сөз күнүнө карата
түштүгүңө жорго мин" же
бузук элге - бучук бий
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?