hu en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky hbs_cyr ky tt ky ky ky ky ru ky ky ky ru ky ru hu ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ky ky ru ru ky ky bg ru ky ky ru ru ky ru ky ru be ru ky ru ky ky ru ru uk ru kk ru
"Фабула", 14.06.11 - 11-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Сот реформасы жүргүзүлүшү керек деген менен, анын иш жүзүнө ашырылышы иш жүзүнө ашарына ишеним өчүп барат. Эгемендүүлүккө ээ болгондон баштап коррупциянын күчөшүнө шарт түзгөн бир тармакта тазалануу болгонуна айтуу кыйын. Соттордун кол тийбестиги киргизилген менен, мыйзам бузууга барган соттордун жоопкерчилиги белгиленген эмес. Бийликтин бул бутагында иштегендердин күнөөсү башынан ашса да, аларды тартипке салуучу рычагдар жок. Ошондон улам, өзүм билемдик күч алып, ири кылмыш жасагандардын акталып чыгышы жана күнөөсүздөрдүн "күнөөлүү" болушу "сокур адамга" деле көрүнүп калды. Болбосо, 2010-жылдын 7-апрелиндеги кандуу окуянын "каармандарын" кепилдикке берип бошотуп, алардын качышына жол ачып бергендердин кимиси мыйзам чегинде жазага тартылды? Мына ушунун өзү эле сот бийлигинде коррупциянын күчтүү экендигин тастыктап койгон жокпу?
Соттордун адилетсиз чечимдери боюнча жабырлануучулардын алардын үстүнөн даттанар жери калган жок. Ишти караганда Жогорку Сотко чейин апелляциялык, кассациялык арыз менен кайрылуу укугу барын шылтоо кылышар, бирок алардын бүтүндөй бир чынжырга бириккенин эске алсак, "карга карганын көзүн чукубайт" далилдөөнү деле талап кылбас. Соттордун Кеңеши - бул жөн эле абсурд, жөн эле көз будамайлоо. Аякка кайрылган күндө деле алар соттордун мыйзамсыз чечимдерин, токтомдорун бузмак түгүл, алынган чечимдер бузулгус экендигин билдирген гана жоопторду беришет. Андай "кагаз жыртар" "Кеңештерди" кармап, каражаттарды шамалга чачуунун зарылдыгынын кажети барбы?
Бул багытта материалдарды даярдап жатып, юрист болбосоң да биздин укук коргоочулардын каралып жаткан ишке кайдыгер мамилелерине, ишти териштирүүдө күбөлөрдүн далилдери менен эсептешпегендигине, натыйжада колунда жок карапайым калктын даты эч жерге өтпөй калганына зээниң кейийт. Кээде мындай материалдар үчүн тымызын кысымдарга, коркутууларга кабыласың, бирок арыз-муңун айтып келген алсыз адамдар келгенде аргасыз тобокелдикке барууга да мажбур болосуң. Адаттагыдай эле редакциябызга жардам сурап келген Күлүмбүбү Абылгазиеванын аёолуу абалы кайрадан калем кармоого, тамтыгы кетип бүткөн бул темага кайрылууга алып келди.
"Көкөтөйдүн ашы - чоң чатактын башы" дегендей, бир туугандар Арыков Жеңишбек менен Арыков Жанышбектин ортосунда айыгышкан душмандыкка Бишкек калаабыздагы К.Акиев көчөсүндөгү 32-квартира (үжүрө) себепкер болду.
Даттануучу К.Абылгазиеванын айтымында, бул үй Улуу Ата Мекендик согуштун ардагери Жекшенге таандык болгон. Бул адамдын улуу баласы Жеңишбек менен 1983-жылы турмуш куруп, кайын атасы Жекшен, кайын энеси Жокобаева Сыйнат менен чогуу жашап келген.
Ал эми Жекшендин кичүү баласы Жанышбек да үйлөнүп, алган жары жана кайын энеси менен Тынчтык проспектисинде өз алдынча түтүн булатышат. "Шоктугунанбы" же абийири жоктугунанбы, айтор, Жанышбек кайын энесине "кол салып" соттолот да, 1986-жылы бошонуп келет. Үй-жайсыз калгандыктан, ата-энеси жана бир тууганы Жеңишбек Жанышбектин бул үйгө катталуусуна каршылык кылбайт. Тез эле үйлөнүп, аялынын сиңдисинин Туюк көчөсүндөгү үйүндө жашап, Херсон көчөсүнөн жер алып, үй курушат. Мындай караганда бир туугандык мамилелеринде кынтык жоктой сезилгени менен, Жеңишбектин "койнундагы котур ташы" ата-энесинин көзү өткөндө ачыкка чыгат. Буга чейин К.Акиев көчөсүндөгү квартира прихватташтырылып, бул каттоодогулар толук катышат.
Кантсе да, түрмөдө жаткандар эркиндикте жүргөндөргө караганда юридикалык мыйзамдын өздөрүнө пайдасы тиер беренелерин жакшы билери шексиз. Жеке менчик турак-жайга ээ болсо да, бул квартирадан каттоодон чыкпагандыгына караганда, ата-энесинин кайтыш болор күнүн күтүп жүргөн дегенден башкача жыйынтык чыгарууга мүмкүн эмес болуп отурат.
Маалыматка кайрылалы, 2002-жылы апрель айында Жекшен Арыков дүйнөдөн кайтат, ошол эле жылдын июнь айында Арыков Жеңишбекке Бишкек шаарынын Ленин райондук соту тарабынан "10 күндө үйдү бошотуу тууралуу" чечими берилип, шаардык Жогорку сот бул маселени карап, ишти кайра кароого Ленин райондук сотуна жиберилет. Өкүнүчтүү, ушул чечимди чыгаруудан мурда бул ишти караган Ленин районундук соту эмне үчүн жоопкер болушкан Жеңишбек Арыковду, анын аялы жана опекуну болгон Күлүмбүбү Абылгазиеваны процесске каттаттырган эмес? - деген суроо туулат.
Аргасы түгөнгөн К.Абылгазиева "документтер менен таанышуу укугун" талап кылат. Көрсө, Жанышбек Арыков талаштагы үйдү 100% мага мураска калтырган деп, анан нотариустан өткөрүлгөн катты бул үйдө анын жалгыз жашап жүргөндүгүн аныкталган №2 үй башкармалыгынын справкасын кошуп тапшыргандыгы белгилүү болот. Ошентип, "Чубактын кунундай" чубалган чыр 2006-жылдын 24-январында №2/204/05 иши кайрадан Ленин райондук соту тарабынан каралат. Албетте, соттун чечимине кысым жасоого укугубуз жок болсо да, ага пикирибизди билдирүүгө мыйзам укук берет эмеспи. Соттун аныктамасында:
"Представитель Ленинской нотариальной конторы г. Бишкек Конушбаева А. суду пояснила, что при удостоверении договора дарения нотариальную контору была предоставлена справка с места жительства которой была указана, что в квартире проживает один человек. Как видно, по обстоятельствам дела это не соответствует в действительности. Просит вынести решение по усмотрению суда" деп көргөзүлөт. Тилекке каршы, Жанышбекке каршы нотариустун бул билдирүүсү менен катар №2 үй башкармалыгын өкүлү справкадагы кол койгондор жана бергендердин бул мекемеде иштебегендиги тууралуу маалыматты соттун аныктамасына киргизбегендиги таң калтырат. Процесстин жүрүшүндө 102-32 квартирадагы коңшуларын чакырып, кимиси бул үйдө жашагандыгын сурасак калыстык болмок.
Жогорудагы далилдерге таянсак, Ж.Арыковдун иш- аракетинде алдамчылыктын элементи бар экенин тастыктап отурат жана КРнын Кылмыш-Жаза кодексинин 166-беренесине жана ишенимди кыянаттык менен пайдалануусу ушул элде кодекстин 173-177 беренесине ылайык келет. Сот мунун эске албаганы күмөн ойду пайда кылат.
Сот бул процессте калыстыктан тайган деген пикирден алыспыз, бирок Ленин райондук нотариустун өкүлүн "жалгыз жашайт" деген жалган справка менен үйдү толугу менен ээлеп калуу аракетине калыстык менен карасак, мураскорлук кат деле жасалма болушу мүмкүн эмес деп ким кепилдик бере алат.
Арыков Жанышбек бул талаштагы үйдү приватташтырууда Арыков Жеңишбектин Абылгазиева Күлүмбүбүнүн үлүшү да бар экендигин жашырып коюшу жана үйдү Бишкек шаардык кыймылсыз мүлктү каттоо башкармасынын (госрегистрден) толугу менен өзүнө каттатып алышы дегеле адамгерчиликке жатар бекен?
Кор замандан кордук туткандар
Адамгерчиликти талап кылабыз, ыйманыңды сакта дейбиз, кор болгондорго мээримдүүлүк жасоо талабын коёбуз, бирок турмуш жүзүндө колунда байлыгы барлардын чабал жашагандарга жасаган кыянаттыгын "мыйзамга такап" жашырабыз. Аттиң, элибиздин кечээги боорукерлиги таш боордукка, айкөлдүгү ичи тардыкка жана көрө албастыкка айланганына кайдыгер карайбыз. Буга азыркы күндөгү Арыков Жеңишбектин оор абалы айкын далил болуп отурат.
Арыков Жеңишбек 1949-жылы туулган. Азыркы күндө 1-группадагы инвалид. Карылык боюнча пенсияга чыгып, 3573 (3331+242) сом пенсия алат.
Абылгазиева Күлүмбүбү 2-группадагы инвалид. Инвалид катары 2679 (2377+302) сом пенсиясы бар. Булардын ортосунда 1985-жылы туулган баласы бар. Азыркы каат заманда азык-түлүк, дары-дармекке өп-чап жетпегендиктен, К.Абылгазиева иштөөгө аргасыз болууда. Оорулуу күйөөсүнө опекундук милдетти да аркалап келет.
Арыков Жеңишбектин бир тууганы Жанышбектин үйдү талаша турган жөнү деле жок. Жетиштүү турмушта, базарда контейнери да бар. Эгерде бул өңүттөн карасак, Жанышбектин жан дүйнөсүнүн жакырдыгы, адамга жакшылык кыла турган түрү көрүнбөйт. Жатындаш бир тууганына жакшылык кылбаган, кимге жакшылык кылмак. Эгерде акыл-эси бар болсо, бир тууганы Жеңишбекти багып жаткан жеңесине жакындан жардам берип, үйдү талашмак түгүл, бир тууганынын баласы Тимурду бооруна тартмак. Адамдык асыл сапат ар адамда боло бербейт тура. Соттун чечими менен үйдүн тең экиге бөлгөн экен, Жанышбек күн алыс үйдү сатасыңбы, же башка жол табаласыңбы, мага акча керек. Үйдүн үлүшүн бүтүр - деп кысым жасап келет. Ал түгүл 2011-жылдын 11-мартында Күлүмбүбүнүн үстүнөн кайрадан кесилген сумманы инденсация берүү арызын тапшырган.
Доогер хулигандын аракеттери жооп
Ошентип, үй талаш окуясы өзүнүн апогейине жеткен 2009-жылдын 15-июнунда (иш номери ГД-1348/09г1) Ленин райондук соту тарабынан үйдүн жарым бөлүгүн Жеңишбек менен Күлүмбүбүгө сатып алууга, Дүйнөлүк экономикалык кризисти жана Кыргызстанда көп керектелүүчү товарлардын кымбатташын шылтоо кылып, төлөмдү эки эсеге көтөрүүгө арыз берген.
Үйдүн баасын 2009-жылдын июль айынан 2011-жылдын мартына чейин инфляциянын 100,1 пайыздан 104 пайызга чейин көтөрүлгөнүн КРнын Бишкек шаардык мамлекеттик статистика башкармасы тарабынан берилген справкасы тастыктайт. Ал эми бийлик өлкөдө инфляциянын өсүшүн 8-10 пайыздан жогору көтөрүлбөгөндүгүн какшайт. Кимисине ишенебиз, бийликкеби же статистика башкармалыгынабы? Сот бул маселени кайсы маалымат боюнча карары белгисиз. Статбашкармасынын начальниги С.Сейитбековдун бул маалыматы менен ишеним көргөзүлгөн өкүл Р.Мамыров 2009-жылдын июль айында инфляциянын коеффициенти 2, 423 түзсө, 2011-жылдын февралында 1,040 коеффициентин түзөт. Ошентип, Р.Мамыров коеффициентти орто эсеп менен албастан, июль айындагы коеффициент менен үйдүн баасын 2 млн. 086474 сом тыйынга жеткирет. Бул жерде үйдүн баасын чыгарууда калпыстыкпы, же сүйлөшүү жолу менен ишке ашырылганбы деген күдүк ой күчөйт.
Бул маселе сот тарабынан али карала элек, бирок ушул сумманы кыска мөөнөттө төлөбөсөңөр башкача сүйлөшөм деп колун кезегендиги, мезгил-мезгили менен ичип алып чыр чыгарышы, оорулууга тынчтык бербеши, ал түгүл Күлүмбүбүнүн иштеген жерине чейин мас абалында барып сөгүп турушу жана коркутушу акыры анын ооруканага жатып дарыланышына алып келген. Сот чечими чыкканча анын иш-аракетине хулиганчылыктын да элементи турат, бул КРнын Кылмыш-Жаза Кодексинин 234-беренесине туура келерин "мыйзамды ышкырта билген" Жанышбек "унутуп" койгон көрүнбөйбү? Же болбосо, анын бир туугандык сезими козголуп, моралдык жактан күнөөсүн ойлоп, үйдүн үлүшүнүн каражатын аз-аздап төлөөгө макул болобу? Эң негизгиси сот калыстыктан тайбаса, оорулуу Жеңишбектин, анын аялы Күлүмбүбүнүн жашоо-шартын эске алып, төлөмдү мурдагы мөөнөттү узартабы? Же кор замандын кордук тартып, үй-жайсыз калабы?...
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
Жерде эле калсын убада
Сасыкбаева, сак болчу деги
Кайран Каттани кайтып келмей болду
Ташиев үчүнчү революция жасагысы келип жатабы?
Реймандын шкафындагы дагы бир сөлөкөт
"Президентти Ошко көчүрүп коюудан маселе чечилип калбайт"
"Театр, кино, китеп, салттык
музыка эбак эле четте калган"
"Эч кандай деле сыйлык ыйгарган адам болгон жок..."
КЫРГЫЗ ЭЛИ МЕНЕН ТҮРК (ТҮРҮК)