ru ky el cs ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru
"Алиби", 17.10.08 - 9-бет: •
Азимбек Бекназаров, "Элдик Революциялык кыймылдын" лидери:
- Азимбек мырза, бийликти алмаштырууга революциядан башка жол жокпу?
- 2005-жылдын 24-мартынан кийин бийликке келген Курманбек Бакиевден биринчи эле күндөн тартып, өтө маанилүү 3-4 нерсени аткарууну талап кылдык:
1. Үй-бүлөлүк башкаруу системасына ылайыкталган Баш мыйзамды реформалоо;
2. Акаевдин уурдап-тоноп алган объектилерин элге кайтаруу, уурдагандарды "кустуруп", күнөөсү бар адамдарды жоопко тартуу;
3. Кошоматчылык менен "дүжүрлүктөн" башкага жарабаган, Акаевдин коррупцияланган, кадрларынан кутулуу;
4. Эл ишене турган акыйкат бийлик жүргүзүү;
5. Үй-бүлөнү мамлекеттик иштерге аралаштырбоо ж.б.
Тилекке каршы, Курманбек Бакиев эки-үч күндөн кийин эле революциялык жолдон тайып, "укуктук жол менен кетели" деген шылтоо менен Акаевдин мыйзамдарын, парламентин таанып, анын байлыктарын бөлүштүрүп, революционер үзөңгүлөштөрү менен эмес, Акаевдин кадрлары менен иш жүргүзө баштады. Ошондо "Бизди бийликке алып келген карапайым эл эмне дейт? Жок дегенде 3-4 нерсени аткаралы"- деп жай олтуруп да, катуу да айттык. Аргабыз кеткенде, 2006-жылдын жазында да, күзүндө да пикет, митингдер аркылуу"Акаевден айырмаң жок"- деп катуу айттык. Айласы калбай калганда баарына макул болуп, 2006-жылдын ноябрь айында Баш мыйзамга да кол коюп берди. "Коалициялык өкмөт түзгүлө"- деп Атамбаевге өкмөттү башкартты… Андан, эмне өзгөрдү? Өзгөрмөк тургай, бүгүн өлкөнү балдары менен инилери башкарып жатканы ачыкка чыкпадыбы. Ушунун баарын билип, көрүп туруп Шаршенчесинен эле "Конституциялык реформа жүргүз, Өкмөттү отставкага кетир, Жогорку Кеңешти таркат, шайлоо өткөр" деген чакырыктар, элге бийлик үчүн соодалашуудай эле көрүнүп жатпайбы. Эл деле көрүп турат. Кечээ эле тамагы айрылганча "Бакиев кетсин!"- дегендер бүгүн анын колтугунда үнү чыкпай олтургандарын.
Менин оюмда радикалдык, революциялык күрөштөн башка жол жок. Себеби, калганынын баардыгын башыбыздан өткөрдүк.
- Ажобуздун ою өзгөрүп, "эми чындап реформага барам, келгиле сүйлөшөлү"- десечи?
- Сүйлөшүүлөрдөн качпайбыз. Бирок, "бийлик бөлүшүп жатат"- деген күмөн саноолор болбош үчүн, жалпы эл көрүп тургудай түз эфир уюштурса, сүйлөшүүгө барабыз. Бирок, Бакиев андай кадамга бара албайт. Себеби, бүгүн ал реалдуу түрдө өлкөнү башкарган жок. Башкалар башкарып жатат. Президент алардын ыгынан чыга албайт.
- Курманбек Бакиевди бийликке өзүңүздөр алып келбедиңиздер беле?
- Ооба, аны танбайбыз. Биз өлкөнү Бакиев жаңы команда менен башкарат дегенбиз. Акаевдин ордуна, анын командасына башчы болот деп үч уктасак түшүбүзгө кирген эмес. Бакиев бийликке келээри менен, Акаевчилерди тандады. Алар Акаевди кайсы аңга түшүрсө, Бакиевди да ошол эле аңга түрттү.
Жалпы журт президенттикке балдарын, инилерин эмес, Курманбек Бакиевди шайлаган. Ырас, өлкөнү өзү башкара албагандан кийин, токтоосуз кетип калса жакшы болмок, Акаевдин кейпин кийбей.
Ошондуктан, К.Бакиевди бийликке алып келген адамдар ушул кыймылга биригип, өзүбүз алып келген жол менен кетирели деп жатабыз.
- Ал кандай жол?
- Конституциялык жол менен мөөнөтүнөн мурда Курманбек Бакиевди кызматынан кетирүү үчүн пикет, митинг, жөө жүрүш, кол топтоо ж.б. Конституцияда көрсөтүлгөн саясий акцияларды өткөрүүнү баштайбыз. Куралдуу көтөрүлүшкө жол бербейбиз.
- Эл сиздерди колдойт деп ишенесиздерби?
- Азыр эл эч кимге ишенбей калган учур. Алгач элге кичине болсо да ишеним берүү керек. Азыр оппозиция 3-4 агым менен элге чыгууда. Бир тобу президентке "Чудинов башкарган өкмөттү тарат"- десе, экинчиси, "М.Садыркуловду кетир"- дейт. Дагы бири- "Жогорку Кеңешти тарат", "Жаңы шайлоо өткөр", "Конституциялык реформа жүргүзүп, өзүңүз олтура бериңиз"- дешүүдө. Биз алардан айырмаланып, "Бакиевдин өзүн кет, "заразанын" баары өзүндө!"- деп жатабыз.
Себеби, Өкмөт, Жогорку Кеңеш, М.Садыркулов, баары Бакиевдики болбогондо кимдики? Эгерде эл бизди колдосо, биз өткөргөн саясий акцияларга кошулат. Кошулбаса, бизди колдобогону. "Учурдагы бийлик, бүгүнкү жашоо жагат"- дегендер олтура берсин. Биз акча таратып, элди чыгарбайбыз. Бүгүн эл алдында тандоо көп. Каалаганы бир үй-бүлөгө кул болуп жашай берсе да болот. Же адам катары, жашоо үчүн, келечек үчүн күрөшкө чыгыш керек!
- Кокус, Бакиевди кызматынан кетирсеңиздер да 24-марттагыдай болуп эч нерсе өзгөртө албай калбайсыздарбы?
- "Сүткө оозу күйгөн, айранды үйлөп ичет" . Биз эми укуктук жол дегенди укпайбыз. Революциядан кийин бардык мыйзам токтойт. Убактылуу коалициялык революциялык өкмөт бийликти өз колуна алып, эл жаңы бийликти шайлаганга чейин мамлекетти өз чечими менен башкарып турат.
Ал эми убактылуу өкмөт үч айдын ичинде Жогорку Кеңешке шайлоо өткөрөт. Өлкөнүн башкаруу системасы кандай болушу керектигин элден сурап аныктайт. Ошого жараша жаңы Жогорку Кеңеш келип, жаңы Конституцияны кабыл алат. Жаңы Баш мыйзамга ылайык бийлик бутактары түптөлөт. Убактылуу өкмөт шайлоону таза өткөрөт. Мисалы, БШКнын шайлоонун жыйынтыгын чыгарган акыркы жыйынтыгы ачык-айкын түз эфирден көрсөтүлүп турат. Шайлоого катышкан бардык саясий партиялардын өкүлдөрү кол коюп, мөөр баскандан кийин жыйынтыгы жарыяланат. Убактылуу өкмөт аралашпайт. Ал таза шайлоону камсыз кылат жана уюштуруп берет. Ошону менен миссиясы бүтөт.
Убактылуу өкмөттүн башчысы, мүчөлөрү президенттикке талапкер болбой турган адамдардан түзүлөт. Убактылуу өкмөт өз иши боюнча "Революциялык кыймылдын" Кеңешине баш иет. Президент жаңы Конституциянын негизинде шайланат.
- Айткандарыңыздын ишке ашаарына ишенесизби?
- Эл колдоп кетсе, албетте ишенем. Колдобосо айла жок.
- Революциялык кыймылдын демилгеси качан ишке ашат деп ойлойсуз?
- Бакиевдин саясатына каршы күчтөр Садыркулов, Чудиновдордун деңгээлине түшпөй, президенттин өзүнө каршы бир кыймылга бириксе, ошол күнү кетет. Эгер ал күчтөр бириге албай, бири- Жогорку Кеңешке, экинчиси- М.Садыркуловго ж.б. оппозиция боло берсе, анда кечигебиз. Себеби, Садыркуловдун, Чудиновдун ордуна келем дегендердин үмүтү таш кабыш керек. Анткени, алар Бакиевдин бийлигин узартып жатпайбы. Бирок, бүгүн эң башкы оппозициялык топтун күчтүүсү эл. Бирок, алар кимди ээрчирин, кимге ишенээрин билбей турат. Эгерде көпчүлүк эл кайсы бир кыймылга ишеним артса, президенттин бийлигинин күнү ошол замат бүтөт.
- Оппозициялык күчтөрдүн ортосунда биригүү процесси жүрүп жатабы?
- Ооба, жакында айрым оппозициялык күчтөр арасында биригүү маселеси жөнүндө тегерек стол өткөргөнү жатабыз.
- Саясий аракеттер качан башталат?
- Октябрь айынын ичинде биздин кыймыл өзүнүн уставын, жобосун, башкаруу органдарын, иш-пландарын бекитүү үчүн чоң жыйын өткөрөбүз. Ошол жыйында конкреттүү иш-аракеттер такталып кабыл алынат.
- Окурмандарга айтаар сөзүңүз барбы?
- Гезит аркылуу Кыргызстандын элине, үй-бүлөлүк башкаруудан боштондукка чыгуу үчүн бизге кошулгула дээр элем.
Айрыкча кыргыз интеллигенциясына айтаарым, кыргыз интеллигенциясы качан ушундай кордукка, шылдыңга түштү эле. Элдин каймактары бир үй-бүлөгө сыйынбай, жалпы элге кызмат кылса. Бизнесмен ишкерлерге айтаарым, улам бир президенттин үй-бүлөсүнө, балдарына жүгүнө бербей, мыйзамга гана баш ийип, башыңарды бийик көтөрүп, чыныгы мырзага айланбайсыңарбы?
Айрымдарыңар адам уккус, чыдагыс жагдайда байлыгыңарды тарттырып жатасыңар. Намыска келгиле кыргыздар. "Байлык, бийлик колдун кири"- дейт кыргызда. Бийликтен, байлыктан айрылуу өтө оор экенин билебиз. Бирок, сенин байлыгың, бийлигиң элиң - жериң менен болсун!
Рамазан Дырылдаев, "Элдик Революциялык кыймылдын" мүчөсү:
"Бакиев эч убакта демократиялык өлкө кура албайт"
- Мен башынан эле Курманбек Бакиевдин бийликке келишине каршы чыккам. Себеби, ал Акаевдин коррупциялык системасында тарбияланып бийликке жеткен адам. Бул кишинин аң-сезиминде демократиялык мамлекет курам деген түшүнүк башынан эле болгон эмес. 2005-жылы эле бейөкмөт уюмдары уюштурган форумда: "Бакиев эч убакта демократиялык өлкө кура албайт"- деп ачык айтып чыккам. Революциядан кийин Бакиев менен Баекованын бал тилине балкыган көпчүлүк аларды колдоп туруп алышпадыбы. Көп өтпөй эле "Көнгөн адат калабы, уйга жүгөн салабы?" -дегендей, Акаевден үйрөнгөн адаты менен ажобуз тууган-туушкандарын айланасына топтой баштаганда сын кат жазып, өзүнө да кайрылып көрдүм. Бакиев менен Кулов тандем түзүп, тайраңдап жүргөндө, тышкы жана ички миграцияны жөнгө салуу тууралуу программа түзүп жөнөттүм. "Биздин анализ жүргүзүүбүз боюнча, Кыргызстанда 500 миңден ашуун кытай жарандары жашайт экен. Эртең алардын саны 5 млн.го жетпейт деп ким кепилдик бере алат? Көр оокаттын камы менен жүрө берсек,10-15 жылдан кийин кыргыз деген калкыбызды жоготуп алышыбыз толук мүмкүн. Ошондуктан, Кыргызстанда иш жүргүзүп жаткан ар бир чет өлкөлүк фирмалардын 50 пайыздан кем эмес жумушчусу өзүбүздүн жарандар болушу зарыл. Дүйнөлүк практикада ушундай. Муну менен биз чет өлкөгө агылып кетип жаткан жарандарыбызды токтотуп кала алмакпыз" -дегенбиз. Бирок,буга окшогон элге керектүү сунуштарга бийлик көңүл да бурган жок. Аракеттеримден эч кандай жыйынтык болбогон соң, алардан биротоло түңүлүп, учуру келсин деп үч жыл өз иштерим менен алектенип жүрдүм.
Бүгүн убакыт-сааты жетти деп эсептейм. Ошондуктан, "Элдик Революциялык кыймылды" колдоп, активдүү мүчөсү болуп олтурам.
2005-жылдагы төңкөрүштөн кийин Азимбек Бекназаров Башкы прокурор болуп алты ай кызмат кылды. Ошол мезгилде 200 коррупциялык кылмыштын бетин ачкан. Ал коррупционерлердин ана башчысы М.Садыркулов жоопко тартылмак тургай, учурда президенттик администрацияны башкарып турат.
Эмне үчүн үч жылдан бери Ички иштер министрлиги Аскар Акаевди, Айдар Акаевди, Адил Тойгонбаевди Кыргызстанга кайтарып келе албайт? Министрликтин алы жетпесе, бул маселе боюнча президентибиз КМШ өлкөлөрүнүн саммитинде эмнеге талап койбойт? Себеби, алардын Кыргызстанга кайтып келбешине өзү кызыктар. Демек, Бекназаровдун: "Акаевдин үй-бүлөсүнүн байлыктары Бакиевдердикине өттү"-дегени чындык.
Роза Нурматова, "Элдик Революциялык кыймылдын" мүчөсү:
"Биздин кыймыл бийлик үчүн жулунбайт"
"Элдик Революциялык кыймылынын" эң башкы максаты-бүгүнкү системаны түп- орду менен өзгөртүү. Бул системаны кантип өзгөртөбүз? Бул системаны Бакиевди Конституциялык жол менен, мыйзамдуу түрдө кызматынан кетирүү жолу менен гана өзгөртө алабыз. "Күз күрөш" демекчи, өлкөбүздө саясий, экономикалык кырдаал күчөп турганда бардык саясий күчтөр өз саясий ишмердүүлүктөрүн жандандырып, өзгөчө активдеше башташты.Алардын башкы талабы-Өкмөттү отставкага кетирүү болуп жатат. Бирок, алардан биздин кыймылдын айырмасы легитимсиз Жогорку Кеңеште отурган бүгүнкү парламентти кетирип, ошол эле парламент түптөгөн кыргыз Өкмөтүн отставкага кетирип, жаңы Өкмөт, жаңы парламент түзүү эмес. Баарыңар көрүп, билгендей, президент ошол эле парламентти, ошол эле Өкмөттү үч жарым жылдын ичинде канча жолу өзгөртүп, канча жолу орун алмаштырды. Бирок, биздин турмуш жакшы жагына өзгөрүп кеткен жок. Бүгүнкү кыргыз элин ушундай оор акыбалга алып келген түздөн-түз президент Бакиевдин кесепети.
Былтыркы жана ушул жылдын апрель айындагы митингдерди карап көрсөк, ал жерде кандайдыр бир кызыкчылыктары бар бир нече саясий күчтөр жүрүштү. Натыйжада, ким кайсы бийликке келип, кандай Өкмөт түзүлгөнүнө баарыбыз күбө болдук. Бирок, өлкөбүздөгү бүгүнкү саясий кырдаал такыр башкача. Бүгүнкү күндө Бакиев элди эң эле жөнөкөй нан менен камсыздоого алы келбей, элди башкара албай калды. Азыркы абал жашына да, карысына да, шаардыгына да, айылдыгына да, кыргызына да, орусуна дагы, баардыгына өз таасирин бирдей тийгизип, бүгүнкүдөй жашоо менен күн кечирүүгө мүмкүн болбой калды
Бакиев бийлик кылган үч жарым жылдын ичинде чыдамыбыз жеткен чегине жетип, бүгүнкү күндө революциялык кырдаал бышып жетилди деп ойлойм. Бүгүнкү күндө күн тартибинде бир гана маселе каралышы керек. Ал Бакиевди токтоосуз түрдө Конституциялык жол менен бийликтен алып, убактылуу өкмөт түзүү керек. Анан элден, "Кандай мамлекетте жашагысы келет, президенттик, парламенттик, же аралаш башкаруудагы мамлекеттеби?"-деп сурашыбыз керек. Ошол маселени элдин талкуусуна коюш керек. Андан кийинки дагы бир маанилүү маселе-ар бир бийликтин бутагы өзүнүн түздөн-түз милдеттерин аткарыш керек. Жогорку Кеңеш элге пайдалуу мыйзамдарын кабыл алуу сыяктуу өз ыйгарым укугундагы иштерди жасоосу кажет. Ал эми президент болсо бардык бийликтин үстүнөн арбитрдик, калыс көзөмөлүн жүргүзүш керек.
Бүгүнкү күндө саясий билдирүүлөрү менен чыккан ар кандай кыймылдарга карата "Булардын башкы максаты бийликке жетүү"-деген мыйзам ченемдүү ой-пикирлер туулууда. Бирок, биздин Элдик Революциялык кыймылынын башка саясий күчтөрдөн бирден-бир башкы өзгөчөлүгү, айырмасы-биздин кыймыл президенттик такты үчүн, же тигил же бул кресло үчүн чоң күрөшкө чыккан жок. Биздин эң башкы максатыбыз-коррупциялык балит иштерден оолак, таза, эли-жери үчүн күйгөн жаштарды бийликке тартуу. Ал эми Бакиев бийликте турганда, кандай гана алтын баштуулар келген күндө да, бүгүнкү абалдан эч качан арыла албайбыз. Ошондуктан, бул системаны уратуу үчүн, мунун башында турган Бакиевдин токтоосуз түрдө бийликтен кетишин талап кылуубуз керек. Белгилей кетчү маанилүү маселе-азыркы Элдик Революциялык комитеттин башында тургандардын бирөөсүнүн да "президент болуу" амбициясы жок.
Ал эми жаңы түзүлгөн Элдик Революциялык кыймылдын жасай турган кийинки иштерине токтоло кетсем, ушул айдын аяк чендеринде Кыргызстандын областтарынын биринде чоң жыйын өткөзүп, ошол жерде жасай турган кийинки иш-чараларыбызды аныктап, чечкиндүү кадамдарыбызды жасамакчыбыз.