cs ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ru hu ru mn ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky bg ky mn ru mk ru kk ru ky ky ky ru ky ru kk mn ru ru ky ru ru ru tyv ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Дүйнөлүк азык - түлүккө болгон баанын кымбатташы күн сайын өсүп, ансыз деле өлкөбүз экономикалык кыйын абалда турганда кымбатчылыктын иттин кара капталындай болгон карааны арабызга аралап киргени даана байкала баштады. Мамлекетибиздеги 1миллиондон ашык адам жакырчылыктын сазына батып турганын эске алсак, калайман журттун мындан дагы кымбатчылыктын өсүп кетишине туруштук берээри күмөн.
Россия, Кытай жана башка кошуналарыбыз азык-түлүктү экспорттоого тыюу сала башташына мамлекетибизди ойлобогон өкмөттүн кылы да кыйшайган жок. Эртеңки күнү жакынкы кошунабыз Казакстан да азык-түлүктү экспорттоого тыюу салып коюшаары толук мүмкүн. Азык - түлүккө болгон баанын өсүшүнө көптөгөн себептер бар экендигин баарыбыз эле билсек керек. Акыркы убакта дүйнө жүзүндө мунайга болгон баанын асман чапчып баратышы да азык-түлүккө болгон баанын өсүшүнө өз кедергесин тийгизбей койбойт. Атайы тиешелүү адистердин айтымында Ирактагы согуш жана Иран менен АКШнын ортосундагы тирешүүлөр, дүйнө жүзүндөгү көптөгөн өлкөлөрдөгү (айрыкча араб өлкөлөрүндөгү) митинг - пикеттердин байма - бай болуп, ал ортодо жарандык согуштардын тутанышы, доллардын курсунун начарлашы менен мунай кендеринин мурда болуп көрбөгөндөй азайып кетиши анын кымбатташына шарт түзүүдө. Мындай учурда өлкөбүздөгү мунайга болгон баа көтөрүлүп, айыл чарба өндүрүмдөрүнө залалы тийиши толук мүмкүн. Анткени керектелүүчү транспортторго күйүүчү майдын чыгымы баарынын өздүк наркын көтөрөт, акыры түбү керектөөчүнүн чөнтөгүнө күч келээри турган иш. Демек, мунайдын кымбатташы башка өлкөлөрдөгү дыйкандарга да таасирин тийгизбей койбойт. Кыргызстанга келген импорт, экспорттон үч эсе көптүк кылып, азык-түлүктүн 70% импорттолуп турганын эске алганыбызда, башка өлкөлөрдөн келген азык-түлүктүн кымбатташы да ушул себептен. Ошондой эле азык - түлүктүн кымбатташына газ, электр энергиясы, көмүр жана башка ушул сыяктуу керектелүүчүнүн баары түрткү болоорун айрым эксперттер баса белгилеп айтышууда.
Газдын миң кубометри үчүн Кыргызстан Өзбекстанга жыл башынан бери 145 доллар төлөп келатат. Айрым маалымат булактардын айтымында Өзбекстандын газга болгон мүмкүнчүлүгү чектелүү. Дегеним, "Кыргызгаз" жыл аягына чейин баа өзгөрүлбөйт деп ишенимдүү айтып келгени менен газга болгон баа мындан да көтөрүлүшү мүмкүн. Ошентсе да 145 доллар деле оңой акча эмес экениндиги айдан ачык.
Кыргызстандагы көмүрдүн баасы быйыл жылдагыдан да кымбатташы толук мүмкүн. 1979 - жылы 4,5 миллион тонна казылса, жылдан - жылга көмүр казуу азайып отуруп, 2007-жылы 353 миң тоннага түшкөн. Көмүрдүн кымбатташы айланып келип мунай продуктуларынын кымбатташына көз каранды.
Электр энергиясына болгон токтомду өкмөт кабыл алып, 1-июлдан тартып кымбаттатуу жана 2012-жылга чейин акырындык менен көтөрүүнүн тарифтерин эсептеп чыгышкан. Электр - энергияга болгон баа көтөрүлсө, азык-түлүккө болгон кымбатчылык дагы өсөөрү белгилүү.
Жогоруда саналып өткөн орчундуу жагдайлардан улам, өлкөбүздөгү азык-түлүктүн кымбатташына алып келээри бышык. Ал тургай жакынкы жыйырма жылда дүйнө жүзүндө азык-түлүктүн кымбатташы туруктуу көрүнүшкө айланаарын БУУнун Экономикалык кызматташтык боюнча уюму менен Азык-түлүк программасынын биргелешкен докладында айтылып өттү.
Айылчы Сарыбаев, экономикалык эксперт:
"Экономикабызды алдыга сүйрөй турчу эр - азамат көрүнбөйт"
- Айылчы мырза, базардагы баалардын өсүшүн биздин өкмөт дүйнөлүк азык - түлүккө болгон кризиске такап, шылтоого шыноо урушууда. Дүйнөлүк азык-түлүктүн тартыштыгына көз каранды болбой, ички экономикабыздын кандайдыр бир рычагдарын колдонуп, бааны нармалдуу темптте кармап турууга болобу?
- Туура, мамлекетибиздеги баалардын өсүшү дүйнөлүк азык-түлүккө болгон баага көз каранды. Азык - түлүккө болгон баанын өсүшүнүн объективдүү да, субъективдүү да себептери бар экендиги айдан ачык эле көрүнүп турат. Эң негизги себебин, философиянын мальтусчулук деген агымын түзгөн еврей Мальтус он тогузунчу кылымда эле айтып коюптур, биздин доордун экономикасын. Калктын саны күндөн - күнгө тездик менен өсүп бара жаткандыгы, шаар, кыштактар, ал тургай завод, фабрикалардын укмуштуудай өсүшү менен айдоо аянттар жыл сайын тарып баратат да, Мальтус айтып кеткен экономикалык ири бурулуштардын баш баканы билине баштады. Ошентсе да, биздин өкмөт дүйнөлүк азык-түлүктүн кризистик абалына шылтоо кылбай, экономикалык механизмдерди, экономикалык программаларды иштеп чыгуулары абзель: Бүгүнкү күндө экономикалык багыттарыбыз начар, ал тургай таптакыр иштелбей жатканын да айтып өтсөк болот. Бааны нормалдуу бир темпте кармап туруунун механизмдерин иштеп чыгууга болоорун жана аны практика жүзүндө ишке ашыруунун жолдору, механизмдери бар экенин мен мурда эле айтып келгем. Парламенттик беш партия, анын ичиндеги 120 депутат ар ким өз кызыкчылыгын көздөп, экономиканын чыныгы механизми менен күрөшпөй, саясаттын сасык иштери менен алек болуп отурушат. Парламенттеги беш партия тең өкмөттүн жигердүү иштеп кетишине терс таасирлерин тийгизип, аларга бут тосуу менен тоскоол болушууда.
- Биздин мамлекет жакында Бажы союзуна жана Бүткүл Дүйнөлүк Соода уюмуна кошулганы турат. Айрым эксперттер буга алдын ала эле каршы болуп чыгышты. Сиздин пикириңизде аталган уюмдардын бизге канчалык пайдасы бар? Деги эле аларга кошулуубуз керекпи?
- Бажы союзуна кошулууда биз жакшы үмүт менен кошулушубуз керек. Жамбаштап жатып алып, "бул туура эмес, ал да туура эмес" деп алдын ала боолгой бербей, биринчи баштаган иштин канчалык пайдасы бар экенин көрөлү. Бажы союзуна кошулуу - бул өкмөттүн иши. Аны жөнөкөй бир жаран аткара албайт. Ошол эле жөнөкөй жаран, "бул Бажы союзуна кошулбаш керек" деп айтып жүрөт. А эмне үчүн кошулбаш керектигин ал дааналап билбейт. Бүткүл Дүйнөлүк Соода биримдигине да кошулууга жол ачылып атат. Биз аны кылдат карап чыгып, экономикабызга кайсыл жагы пайдалуу болсо, ошол жагына кошулуубуз керек. Дүйнөлүк мындай уюмдар оюнчук эмес да. Кошулуп кайра чыгып кете бергидей. Баягы "эки тоонун чөбүн эңсеген эчки ачка өлүптүр" деген макалга айласыз барып такалып калышыбыз мүмкүн. Аталган уюмга Казакстандан, Белорусиядан жумушчу топтор түзүлүп, алар текшерип, карап чыгышмай болду. Эгер пайдалуу болсо кошулууга болот. Тилекке каршы пайдасы болбой калса, анда кошулбай койсок да болот.
- Мамлекеттин айыл-чарбасы жыйырма жылдан бери алдыга кетпей, артын көздөй кетип баратат. Аны өнүктүрүп - өркүндөтө турчу айыл-чарба министрлиги эмне менен алек болуп аткандыгы белгисиз. Эгерде пайдасы жок тармак болсо, ашыкча чыгым кылбай жоюп салсак кандай болот?
- Кыргызда "укмуштуунун төөсү жорго" деп коёт эмеспи. Анын сыңары, кыргыздын башына кыр аркадай кыйынчылык салып кеткен Аскар Акаев деген экс-президентибиз мамлекет башчылыгына жөндөмү жоктугунан, өлкөбүздөгү айыл-чарбаны талкалап, бүлдүрүп, аны менен бирге мал -чарбабызды, завод-фабрикаларыбызды кошо күм - жам кылууга жол чаап койгон. "Эмне болсоңор ошо болгула, эчки болосуңарбы, теке болосуңарбы, менин ишим жок" дегендей мамиле жасап коюнун натыйжасы, эми мына башыбызга мүшкүл иш салып турат. Андан кийин ошол эле Акаевдин жолун Бакиев гүлдөттү. Ал дагы айыл -чарбабызга, экономикабызга тегерек нөл маани берип, эки көзүн май басып эле жатып калды. Анан 7-апрелден кийинки келген парламенттик система, аткаруу бийлик деле жарытылуу эч нерсе кылган жок. Булардын арасынан өлкөнүн экономикасын алдыга сүйрөп кетчү эр-азаматты азырынча көрө элекмин. Айыл-чарба министрлигинин негизги милдети, мамлекетибиздеги айыл - чарба тармактарын өстүрүп-өркүндөтүп, анын механизмдерин иштеп чыгуулары керек эле. Тилекке каршы, андай көрүнүш азырынча боло элек. Тескерисинче айыл -чарбаны бүлүндүргөндөн кайра тартышкан жок. Ушундан улам мындай министрликти жоюп салуу керектиги жөнүндө ойлобой койбойт экенсиң.
кыргыз тилиндеги гезит "Айкын Саясат"
email • архив • редакция
Көөлөгөн сайын Бабанов агарып турдубу?
КЕРЧӨӨ МЕНЕН КЫМЫЗ ЖАНА "РИБА" МЕНЕН ПИВО
Таласта атамекенчилердин ичи ирий баштадыбы?
Май талкан жегендер эми чай талкан ичишет
КӨРӨГӨЧ КУРАЙЫН, УЛАЙЫН ДЕСЕ, КӨРБӨГӨН УУРДАЙЫН, ЖУЛАЙЫН ДЕЙТ…
Парламент Байболовдун маселелерине чекит койду
ЖК депутаты Акылбек Жапаровдун саясий ишмердигине кандай баа бересиз?
КООПСУЗДУГУ? КАНЧА ТУРАТ, КЫРГЫЗСТАН?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?