ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru sah ky ky ky ky ru ky ky ky ru ky ky ky ky en be ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky myv ky ru hu ru ru ru ky ru ky ru kk kk ru ky ru krc ru ky ky bg ce ru uk ky ru tt ky ru sah ky ru ky ru ky ru ky kk ru kk ru
"Айат пресс", 09.09.10 - 12-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Бишкекти айтайын десең, азыр бүт Кыргызстан Чикагого айланып, чаламандын чак түшүндө баш кесер бандиттер жай турмуш ыргагын өткөргөн адамдарды ит аткандай атып, уруп-сабап, тоноп, арам оокат менен жашоосун улантышат. Көзүнө көр топурак тыгылган көркоолор ак эмгеги менен өмүр сүргөндөрдүн жашоосун, ынтымагын көрө албайт.
Үстүбүздөгү жылдын 20-августтунда канкор-зөөкүрлөрдүн тобу Бишкекте оор кылмыштын ордун толтуруп, Керимкулов Жолдошбекти, жубайы Жийдени, уулу Адилетти жана кызы Элизаны чаламандын чак түшүндө үйүнөн атып кеткени тууралуу кабарлаганбыз. Жолдошбек Керимкулов кенедей дүкөндө майда-барат нерсе сатып, соода ишин баштап, ак эмгегинин аркасы менен үй салып, машине алып, эл катары жакшы жашоого умтулган. Жашоодо меймандос болгондуктан, достор арасында кадыр-баркы бийик эле. Ат-Башылык жердештери анын адамгерчилигин, ак ниеттүүлүгүн баалап, борбордон келгенде берерге ашын таппай, сыйлап турушчу. "Жакшы адамдын өмүрү ченелүү болот" деген чынбы?" дейсиң. Жашынан мээнет тартып, "эми балдарымдын колунан чай ичип, уул-кызымдын урмат-сыйын көрөм" дегенде канкорлордун колунан ажал таап, оо дүйнө салганы кандай өкүнүчтүү.
Жолдошбек мырзанын артында туяк калбаса да, көз жашка бетин жууп, зар какшаган эки кызы калды. Айрым гезит беттерине такталбаган, түшүнүксүз маалыматтар жазылганы элдин эсинде болсо керек. Кайгыдан кан жутуп олтурса да, окуянын чоо-жайын изилдеш үчүн Жолдошбек Керимкуловдун үйүнө барып, кыздары Асел, Наргиза менен таанышып, ата-энеси, бир туугандары жана кайгылуу окуянын өзөгүн сурадык. Кыздардын айткандарын көркөмдөп, жалпак тилге салбастан, болгон окуяны болгондой жаздык. "Кан узатпайт" демекчи, бүтүндөй бир үй-бүлөнү жайлаган канкорлордун изи суубай, жасаган мыкаачылыгы үчүн тийиштүү жазасын алат деген ойдобуз.
- Сиңдим Элиза 18-сентябрда турмушка чыкмак. Май айында болочок күйөө балабыз Уландын ата-энеси менен атам, апам, Элиза болуп барып таанышып, сүйлөшүп келишти. Кудалар "Элизаны июль айында алып кетебиз" десе, атам "куда, шартка, мал-салга карайлы, кичине убактысын жылдыралы" дейт. Анда куда "17-август уулубуздун туулган күнү, ошондо" десе, атам "орозого туш болуп калат экен, орозодон кийин бир жумадан кийин алып кеткиле" дейт. Ата, апамдар тойго даярдык көрө башташты. "Үйдүн ичиндеги эмеректерди алмаштыралы, бир сыйра ремонт кылалы, көп акча керек" деп апам эсептеген. Бизнестен түшкөн пайда андай деле көп эмес болчу. Күнүмдүк жашообузга, тамак-аштан, той-топурдан ашчу эмес. Менден кийинки сиңдим Наргиза иштейт, тапканы жол киресинен артпайт. Элиза менен Адилеттин окуусуна акча төлөчүбүз. Июль айынан баштап тойдун камына киришкенбиз. Үйдө жалгыз болгондуктан, дайым келип жардамдашам. Жолдошум Ат-Башыга чөпкө кеткен эле. Жолдошум экөөбүз, тамада, ырчыларды, айтор, оюн-зоок бөлүгүн өз мойнубузга алсак, байкуштарым абдан сүйүнүштү. Кыздардын кичүүсү болгондуктан, "үйлөнүү тойдо үй белек кылалы" деп, үй алууга аракет кыла башташты. Бир күнү иним Адилет "атам көптөн бери жолукпаган досуна жолугуп, ошол аркылуу үй алмай болдук" деди. Ага көңүл бурбай, "кайсы досу?" деп да сурабапмын. Кыздар андайды көп деле элес албай, ээрчишип алып эле көйнөк издеп, үлпөт салондорун кыдырдык. Сиңдим бир да көйнөк жактырбай койду. Эртеси апам болуп чогуу бардык, бирок апам "бүгүн, албайбыз эртең алабыз" деди. Чарчаганыман үйгө келип, уктап калыптырмын. Жатсам, оң жагыман үч эркек кишинин тепкенин, өңүмдө болгондой сездим. Чочуп ойгонуп, жүрөгүмдүн катуу соккон деми жан-дүйнөмө тынчтык бербеди. Жолдошум эсиме түшүп, аны сурадым. Бирок, жүрөгүм бир нерсени туйгандай өзүнчө кыжалат болдум. Бала бакчадан баламды алып келип, эмнегедир сиңдиме телефон чалдым. Албайт, иниме, апама, атама чалдым, эч кимиси албай койду. "Булар эмне болгон?" деп ойлоп, үй телефонуна чалсам, бир эркек киши алды. Анын үнүн иним экен деп, "эмне албайсыңар?" дедим. Жакшылап тыңшасам башка үн, ары жактан атамдын үнү угулду. "Алло", деп трубканы коюп салышты. Кайра чалсам, үй телефон "тейленбейт" дей баштады. Бир убакта сиңдим Наргиза "маяк" берди, чалып, ала албай койдум. Ошондон дароо эле 102 номуруна чалып, тынчсызданганымды айтып, "үйгө милиция кызматкерин жибертип коесуздарбы, телефон чалсам эч ким жооп бербей атат" деп иштин жайын түшүндүрсөм, үйдүн дарегин сурашты. Даректи айтаарым менен "ал жакка милиция кызматкерлери иштеп атат, төрт адамдын өлүгү катталды" деди. Башыман ылдый муздак суу сепкендей, жанымды коерго жер таппай чабалактадым. Тырмагымдын учунан, чачымдын учуна чейин чымырап, калтырак басты. Баламды жетелеп үйгө кандай жеткенимди билбейм.
Келсем, үй толтура милиция кызматкерлери. Үйдө баалуу кагаздар, сумкадагы документтер жок. Ата-энемдин бөлмөсүндө, акча бар болчу, ал да жок.
- Канча сумма акча эле?
- Так билбейм, бирок, 1000 доллардын тегерегиндей болуш керек эле.
- Башка гезиттер "самый крутой оллигарх" деп жазып жатышпайбы?
- Айрым гезиттер жалган маалыматтарды жазганын окуп алып өзүм таң калдым. Бизден уруксат сурашпай короону, баарын сүрөткө тартышып, мындай маалыматтарды таратканга укуктары жок. Редакциясына телефон чалып "калп нерселерди жазбагыла" десем, "бул маалыматтарды биз милиция кызматкерлеринен сатып алдык" деди. "Мен бул боюнча, сотко берем" дедим.
"Өтө көп сумма карыз" деп жазган. Алар кайдан билет экен? Ат-Башыда эки дүкөн, бир май куюучу жай бар. Карыз деп айта албайм "соодада подреал" деген бар, аласың, товар өткөндө бересиң. Ошону эле карыз деп эсептешпесе. Атам соода-сатык иштерине аралашканда кичинекей дүкөндөн 50 миң сом менен баштаган. Чоң апам, дүкөн ачканга склад эле берип, складдарды дүкөн кылышкан. Кийин бир аз оңдоп, Адилет, Асел дүкөндөрүн иштетип атышкан эле.
- Наргиза сен көрдүң да, кандай болду? Көргөнүңдү айтып берсең.
- Жумуштан чыгып, 6.30да үйгө келдим. Дарбазаны ачсам эки буралыптыр, биз негизи бир эле жолу бурачубуз. Таң калдым. Кирсем машина туура эмес жерде токтоп туруптур, терезелери түшүрүлгөн. Үйгө кирсем телевизор иштеген, үнү болушунча катуу, үнүн кичирейттим. Оюма жаман нерсе такыр келген жок. Бир гана таң калуу болду. Чоң бөлмө жакты карасам документтер чачылган, үй эбегейсиз тынч. Үстүнө чыксам, үйдүн баары чакчелекей. Кухняга кирсем, чала куурулган куурдак, бир аз аарчылган картошка туруптур. Үстөлдүн бир бурчунда төрт таза рюмка бар экен. Андан телевизорду өчүрүп, "булар кайда кетишкен ?" деп издеп, подвалга түштүм. Мындай нерсеге туш болом деп, үч уктасам да түшүмө кирген эмес. Биринчи эле диванда отурган Элиза менен Адилет көзүмө урунду. Көргөн көзүмө ишенбей, жандарына барып, чачырап жаткан мээни, жердин канга боелгонун көрдүм.
- Баары подвалда бекен?
- Ооба, подвалда кичинекей терезе бар эле, аны жаздык менен жаап коюптур. Канды көрүп денемди калтырак басты. Жүрөгүм түшүп, чуркап чыгып, эмне кылаарымды билбей, эң жакын аяш атамдарга, таякеме чалдым, эч кимиси албады. Эсиме атамдын досу Долон байке түшүп, ага чалдым. Байкеге баарын айтып, атам менен апамды сурадым, ал киши "өзүңдү карма мен азыр милицияга чалайын" деп айтты. Эмне жардам береримди билбей, олдоксон ары-бери басып телефонду баскыладым. Оюма апам менен атам келди. Кайра подвалга түшүп, апамды негедир "кладовкада", атамды "кочегаркада" деп ойлодум. Ал жерде да терезе бар эле, аны да караңгылатыптыр. Кладовканын эшигин ачсам, апам чалкасынан канга боелуп жаткан экен. Эмне кылаарымды билбей милицияга, анан Ажыбек таякеме чалдым, тез жардамга чалып ала албай койдум. Эсиме келе түштүмбү, айтор коркуу сезими пайда болду. Бир четинен подвалга, үйгө киргенден корктум, бирок мага баары бир болду. Аңгыча милиция кызматкерлери келди. Оперлер менен чогуу кирип, атамды ойлогондой эле кочегаркада көмкөрөсүнөн жатканын, жанында аябай көп кан төгүлгөнүн көрдүм. Бир күндө, бир нече убакыттын ичинде эле эне-атадан, бир тууганынан ажыроо деген эмне? Канды көрүп, аябай сабап өлтүргөнүн баамдадым. Милиция кызматкерлери, саат сегизге чейин суракка алышты. Андан ИИБге алып барышты, ал жактан колум тырышып, тез жардам чакырып, дары-дармек беришип, ийне сайып бир сыйра эс алдырышып, суракты улантышты.
- Сен бул жакта белең, же турмушка чыктың белең?
- Жок, турмушка чыга элекмин. Күндөгүдөй эле жумушка кеткем. Эртең менен эч нерсе оюмда жок ишке кетип, келсем эле ушундай окуяга туш болдум.
- Элиза кайда окучу эле?
- Кыргыз Эл аралык университетин бүтөөрүнө бир жыл калган. Магистратурага тапшырмак. 15-августта кудалар келип, 18-августта Элизага сөйкө салып, алып кетишмек. Токмокто ресторанда тою өтмөк. Башка нерселерин билбейм. Себеби, жумуштан кеч келем. Акыркы күндөрү өзүмдү жаман сезип жүргөм. Бир күнү этим ысып, сыркоолоп калдым. Атам колдору менен кармалап, ошондо негедир колдору мени биринчи жолу кармап жаткансып, бир башкача сезим болгон. Апам келип киренеледи. Түнкүсүн жакшы уктап, башым басылып, эртең менен жумушка кеттим. Ошондо ата-энемдин мээрими менен акыркы жолу коштошкон турбайымбы? Апамдын саамайыман сылаганычы...
- Азыр сен ооруканада турбайсыңбы? Муну кылмыш кылган кылмышкерлер да окуйт, ошолорго эмне деп айтат элең?
- Жаман нерсе оюма келбейт. Ата-эне, бир туугандарыман ажыратып, эжем экөөбүздү зар какшаткан зөөкүрлөр кудайдан өз жазасын алып, зар какшап калышсын. Кудайга койдум.
- Адилет кайсы мектепте окучу эле?
- "Таалим" жеке менчик мектепте окучу, 15 гана жашта болчу.
- Ушул окуялардан кийин, подвалга кирдиңби?
- Кирдим, баягы диванда сиңдим менен инимдин бир-бирине жөлөнүп, канга чылана, мээ чачырап жатканы элестеп алып жаман болдум.
- Сен өзүңдү аябай токтоо кармаптырсың, кучактап ыйлаган жоксуңбу?
- Жок, көргөндө ишенген жокмун, бир чети корктум.
Арман дүйнө! Ардактуу атаңан, алтындай апаңан, бирге ээрчишип, бирде урушуп, бирде талашып, уялаш чоңойгон бир тууганыңан айрылуудан өткөн азап жоктур. Болгондо да бир күндө, бир саатта, бир минутта. Эми алардын ордун ким толтурат, кимдер сени эркелетип, кимдер сени бапестейт? Оорусаң жылуу алаканы менен саамайыңан ким сылайт?..
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
Башка "А" лардан Алтай кем бекен?
Көк асабаны көкөлөткөн кимдер?
"АК ШУМКАР ДЫН" АРААНЫ
Ааламды таңдандырган кыргыз дүйнөсү жана
"Саясый мажирөөлүктү көрсөтүп атабыз"