tt ru ru hbs_cyr ky ky ky ky ky be ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru
"Казанчынын өз эрки кайдан кулак чыгарса..."
Президенттин КСДП партиясында негедир ахыбал жакшы эместей. Буга чейин бизге белгилүү болгондой, аталган партиядан бир топ белгилүү адамдар чыгып кеткен. Ошондой эле арасынан жаштар да өзүнчө бөлүнүп, Атамбаевдин позициясына кошулбай, "Алаш" партиясын түзүп кетишкен. СДПКдан А. Жапаров, Р.Ирсалиев, Ө.Бабанов, Б.Бешимов, Р. Жээнбеков, А.Сартпаев, С.Жээнбеков, К.Кадыровдун "тойдум байдын кызына" - деп басып кетишкенин башында туура эмес көрдүк эле. Эми Атамбаевдин акыркы кадамдарынан кийин кептин баары АШАнын өзүндөбү деп калдык. Ийгиликке АША үчүн жанын бергендер менен жетип, эшеги суудан өткөн соң жанын бергендерди жанына жолотпой калганы баарыбызга эле маалым. Учурда бу киши айланасындагыларды кайдан жана кантип чогултканын маалымат каражаттары жазып атып тилдери тешилди. Айдоочусунан баштап, бакиевчилердин санаалаш, жердештерин тизип алганы эч кимди деле таң калтырган жок. Ал эми айланасына чогулгандар тууган-туушкан, таеке-жээндери менен акырындап Ак Үйдү курчап жатканын көрүп эле жатабыз. Ал эми АША муну көрсө да көрмөксөн, укса да укмаксан болуп жаткандай. Акыр аягы түбүнө так ушулар жетпесе эле болгону. Ошол себептүү президенттин партиясына ишенич күн өткөн сайын азайып, аброю кетип жатканын - СДПКчы айрым аким, мэрлердин шайлоодон жакында өтпөй калганы каңкуулап турат.
Баса, Атамбаевдин партиялаштарынын ичинен аялдардан эң туруктуусу - кесиптешибиз Рита Борбукеева эч бир амбициясыз, көздөгөн максатын ишке ашырган патриот айым десек адилеттүү болоор. Жалгыз гана Рита айым АШАнын партиясынын патриоту болгонбу айтор, учурда дале кайра СДПКнын облустук штабын жетектеп жатканын кулагыбыз чалды. Ал 2009-жылы "Азаттык" радиосунан ушул СДПК үчүн чыгып кетип, 2010-жылдагы парламенттик шайлоодо, анан 2011-президенттик шайлоодо, эми 2012-жылы жергиликтүү кеңештердин шайлоосунда дале Атамбаевдин партиясын сүрөп жүрөт. Кайран Алмаз мырза Рита айымды кыштан кыраан чилдесинде Караколго айдаган экен. Ооба да. Болбосо кыл чайнашкан шайлоолордо СДПКга Борбукеевадай гана айымдар түтөт эмеспи. Бул айым 2009-жылы Балыкчыда соттолгондордун эле эмес, ошол кезде кыйналып жөргөн Атамбаевдин позициясын колдоп, коркпой сот, прокурорлорду сүрөткө тартып, муздак басмаканада Бакиевдерден жашынып жүрүп, ошол тоталитардык мезгилде "Балыкчы процесси" китебин чыгарганын президент азыр эстейт болду бекен?
Биз ушул суроолордун тегерегинде Рита Борбукеевага кайрылганыбызда, ал негедир жооп берүүдөн баш тартты. Ачык айтып, акыйкаттыкты туу тутуп, шар жүргөн кесиптешибиз же Атамбаевдин саясый оюнчугуна айланып калганынан уялдыбы же бир күнү ал да " тойдум байдын кызына" - деп СДПКнын эшигин тарс жаап чыгып кетеби айтор белгисиз... Неси болсо да бир кезде чогуу иштешкен кесиптешибиздин патриоттуулугун ачыктап коюуну туура көрдүк. Эгер бул макала менен таанышып калса байланышка чыгаар.
Алтынбек Сулайманов, Жогорку Кеңештин депутаты:
"Менин Ошко мэр болоюн деген максатым жок"
Жогорку Кеңештин "Республика" фракциясынын депутаты Алтынбек Сулайманов тууралуу учурда көптөгөн пикирлер коомчулукта жаралууда. Өзүнүн өзгөчө жүрүшү-турушу менен айырмаланган Алтынбек мырза менен байланышып, учурдагы саясий абалды талкууга алдык.
- Алтынбек мырза, учурда башталып жаткан массалык толкундоолордун эпкини жазга жуук 3-революцияны алып келиши мүмкүн деген пикирлерге кандай карайсыз?
- Бүгүнкү күнү өкмөт колунан келишинче аракет кылып жатат. Алар үчүн деле өтө эле оор учур. Кыйла маселени бир күндө же бир айда чечип салууга жагдай дагы, шарт дагы туура келбейт. Бут тосууларга карабай, бүгүнкү өкмөт аракетин жасап жатат. Келгенине 3 ай боло элек. Менимче бул алардын ишмердигин тергеп, суракка алганга өтө эле кыска мөөнөт. Учурда парламент менен өкмөт бири-бири менен эриш-аркак иштешип жатат дегенден мен алысмын. Чындыгында кемчилик көп. сыртта болсо өкмөт менен парламентке элдин нааразычылыгы күчөп жатат. Муну да туура түшүнүш керек. Себеби, кайсы жакты карабайлы, проблема көп. Жетишпестиктер арбын. Эмнеси болсо дагы Кудай деп алдыга жыла бергенибиз оң. Эми революция, тополоң деген эмне экенин көрбөдүкпү. Анын баары иштин туура жасалбаганынан, кемчиликтердин көп болгонунан улам болуп жатат. Азыр эми революцияга түрткү берген жагдай түзүлүп жатат дегенден алысмын. Ошентсе дагы кемчиликтер бар. Ал эми оппозициянын айтканын туура эле түшүнүш керек. Революция болбосо дагы "Революция кылабыз, сазайыңарды беребиз" - деп коркутуп туруш, кемчиликтерди көзгө сайып айтып туруш алардын милдети да. Ошентип айтып туруш керек.
- ­Коалицияга 4 фракция кирди. Бирок "Ата-Мекен" фракциясынын лидери Өмүрбек Текебаев баш болгон бир катар депутаттар өкмөттүн ишин катыра сындап жатышат. Бул достук сынбы же эки жүздүүлүкпү?
- Өкмөттүн кемчиликтерин айтып туруш бир гана оппозициялык фракциянын милдети эмес да. Көпчүлүк коалицияны түзгөн депутаттар-биздин деле милдетибиз. Ошого жараша өкмөт дагы ишин так аткара баштайт. 4 фракциядан турган коалициянын жакшы жагы көзөмөл күчтүүрөөк болот экен. Бул менимче жакшы нерсе. Эгерде өкмөттүн ишинде оркойгон кемчиликтер болуп жатса аны оппозициядан мурда биз өзүбүз айтып, тазалап турбасак болбойт. Ошондуктан бул мыйзам ченемдүү көрүнүш деп эсептейм.
- Казинону кайра жандандыруу үчүн кайсы бир күчтөр аракет жасап, өкмөттү пара берип сатып алганы жатат деген пикирди айткансыз. Бүгүнкү күндө бул маселе боюнча өкмөттүн жана коалициялык көпчүлүктүн арасында талаш-тартыш жүрүп жатат деген маалымат бар…
- Коалициянын ичинде эч кандай талаш-тартыштарды байкаган жокмун. Казинолордун ишин токтотуу боюнча мыйзамга 103 депутат добуш берген. Баарынын пикири азыр мурдагыдай эле. Кайра алып келиш керек деген пикирлерди байкаганым жок.
- Кайсы бир өкмөт мүчөсүнө "5 миллион доллар пара берип казинону кайра алып келебиз деген күчтөр бар" дедиңиз. Ошол өкмөт мүчөсүнүн атын атай аласызбы?
- Мындай аракетти ким ачык жасайт? Эч ким жасабайт да туурабы? Баланча берди, түкүнчө алды дегендин өзү жомок да негизинен. Ал эми кимге сунушталып жатканын баары эле айтып жүрүшөйбү. Казино эмне үчүн бүгүнкү күнгө чейин сакталып келди? Буга чейинки иштеген Жогорку Кеңештин чакырылыштары дагы аракет кылган казинону жабабыз деп. Тилекке каршы, ал убакта бир адам көп маселени чечип, буйрук бергенден кийин Жогорку Кеңеш ошого карата чеччү. Бүгүн ошол маселе коомчулуктун нааразычылыгын туудургандан кийин биз карап чыгып, казинолорду жабабыз деп чечтик. Акаевдин маалында казинону Айдар Акаев көзөмөлдөсө, Бакиевдин убагында Максим көзөмөлдөгөн. Бул эч кимге жашыруун эмес. Биз болсо бул кадамга коомчулуктун катуу талабынын натыйжасында бардык. Ал эми менин жанагы сөздү айтып чыкканым, чындыгында эле ошондой коркунуч болду. Эгерде ошол акчалар кайсы бир өкмөт мүчөсүнүн, же болбосо парламент депутаттарынын чөнтөгүнө түшүп калса, анда маселе терс жагына чечилип калабы деген чочулоодон улам ошентип айтып чыгууга туура келди. Анын аркасы менен премьер-министр реакция жасап, тиешелүү органдарга тапшырма берди.
- Кулан ТБ ишканасынын уулуу көмүрү боюнча Аскарбек Шадиев эки ача пикир айтты. Алгач буйрукка Атамбаев премьер-министр болуп турганда кол койгон десе, кийинчерээк бул маселе ошол кездеги спикер Келдибековдун өтүнүчү менен чечилген деген пикирин айтты. Буга Сиздин пикириңиз кандай?
- Бул эми Шадиевдин пикири. Ал кандай мааниде айтканын билбейм. Эмне максатта айтканы дагы түшүнүксүз. Же балким аны айттырыштыбы, же өзүнүн оюбу, айтор бизге деле түшүнүксүз болуп жатат. Муну Шадиевдин өзүнөн сураш керек го.
- Учурда түндүк-түштүк маселеси апогейине жетип баратат. Бул оорудан кантип кутулсак болот? Элди кантип ынтымакка алып келсе болот?
- Бул маселе кыргыздын башына келген илдет. Мен муну башкача атоодон алысмын. Баарыбыздын тилегенибиз эле ынтымак. Бул нерсени көбөйтөлү деген ой экөөбүздө деле жок, туурабы? Баарыбыз эле ынтымакты сүйлөйбүз, биримдик керек дейбиз. Бирок кайсы бир күчтөрдүн аракетиби билбейм, күн өткөн сайын эле бул маселе курчуп бара жатат. Шайлоодо өзгөчө күчөйт. Жаман болсо дагы өз балабызды колдойлу деген бул кыргыздын канындагы илдет экен. Акыркы 2 кыргыз калгыча бөлүнөт экенбиз. Менимче, бул абдан өкүнүчтүү нерсе. Эгер минте берсе ата-бабаларыбыз канын, жанын аябай түптөп берген мамлекеттин түбүнө жетип алышыбыз мүмкүн. Жалпы Кыргызстандын аянты болгону 198 жарым миң квадрат километр. Акыбалыбыз суктанаарлык эмес. Андыктан бөлүнүүгө негиз дагы, себеп дагы болбошу керек.
- Өткөн жылы Уркуя Салиеванын 100 жылдыгын толугу менен моюнга алдыңыз. Буга көп суммадагы каражат кетиптир. Сыр болбосо каражатты кайдан таптыңыздар?
- Бир ирет Ноокатка барып, эл менен жолугушканымда айтышты: "Уркуя Салиеванын 100 жылдыгы былтыр болушу керек эле. Мамлекетте акыбал кыйын болгондуктан өтпөй калды. Ушуну колго алып бер"­деп. Анан мен айттым: "Анда чогуу өткөрөлү. Баарыбыз Уркуя Салиеванын элеси менен чоңойдук. Мамлекеттик деңгээлде өткөрүп коелу" деп колго алып, ошол жерден чыккан мыкты атуулдар чогуу жардам берип, чыгымын көтөрүүгө көмөктөшүштү. Албетте башында өзүм турдум. Көп түкүрсө көл болот дегендей көптүн жардамы менен өткөрүп алдык.
- Уркуя Салиева жалгыз гана Ноокатка керекпи деген ой жаралат. Мамлекет эч кандай колдоо көрсөткөн жокпу?
- Бул маараке Курманжан Датканын 200 жылдык мааракесине утурлай өткөндүктөн мамлекет болгон жардамын ошол жакка жумшады. Эми сурансак мамлекет деле карап турбайт эле. Бирок аларды деле туура түшүнөлү дедик. Бирок мамлекет 5-6 чакырым жолду жасап берди. Бул да болсо жардам да.
­Жакында Ош шаардык кеңешине шайлоо болот. Ага "Республика" партиясы дагы катышып, эгер жеңишке жетишсе Алтынбек Сулайманов Ош шаарынын мэрлигине дайындалат экен деген кеп бар…
- Ооба, биздин партия дагы катышканы жатат. Бирок менин мэр болоюн деген максатым жок. Муну ачык айтып коеюн. Мени эл депутаттыкка шайлаган, ишеним арткан. Мен ошол карызды өтөп, элге кызмат кылышым керек.
- Мелис Мырзакматовдун ишмердигине көз карашыңыз кандай?
- Эми ал киши иштеп жатат. Эгер жакшы иштесе, эл бааласа кайра шайланат. Эмнеси болсо дагы убакыт көрсөтөт да. Алдын ала эч нерсе айта албайм.