bg ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr sv en fr en ja fr de ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
ДҮЙНӨ ЭЛИНЕ КЫРГЫЗДЫН ВОКАЛДЫК ИСКУССТВОСУН
ДАҢКТАГАНДАРДЫН БИРИ - СТАЛБЕК АЛМАЗБЕКОВ 60 ЖАШТА!
Кыргыз элибиз - Орто Азиядагы эң байыркы, түптүү, тектүү эл. Ошого жараша бизде ар түрдүү өнөрлөрдү аркалап, өлкөбүздүн атын алыска, даңкын далайга чыгарып жүргөн атактуу инсандарыбыз арбын. Ушунубузду Кудай кут кылсын! Чындап келгенде ар нерсени, өнөрдү, тилдерди, компьютерди ж.б. тез эле үйрөнүп алуу жөндөмүбүз, тубаса зээндүүлүгүбүз менен мактансак, бизге жарашат!
" Жыл тогошуу маалында мыкты адамдардан алган таасирлерди, кубанычтуу окуяларды жаңы жылга калтырбай, эли -журтум менен тең бөлүшөйүн" -деген ниет бардык эле журналисттерде болсо керек?
Күрдөөлдүү күздүн ортосунда кыргыз маданияты, коомчулугу элибизге аттын кашкасындай таанымал, опералык кайталангыс талант ээси, Кыргыз Республикасынын Эл артисти, Болот Миңжылкиев атындагы республикалык сыйлыктын лауреаты, КРнын Акыйкатчысынын Ардак белгисинин, "МАНАС эли" коомунун Ардак медалынын ээси -
Сталбек Алмазбековдун 60 жашка толгондугун белгилөө менен, анын дулдулдай чаалыкпаган, булбулдай кубулжуган ырчылык өнөрүнө дагы бир ирет күбө болушту.
Кыргыздын классикалык вокалдык искусствосунун туу чокусун багынтып, убагында өз өнөрү менен дүйнө элин тамшандырган -Болот Миңжылкиев агабыз болгон! Анын артынан келе жаткан таланттуу ырчылардан азыр да уучубуз кур эмес... Бүтүндөй түрк дүйнөсү драмалык - тенор Сталбек Алмазбеков агабыздын өзгөчө кубаттуу, мукамдуу, ары керемет үнүнө таң берип, жогору баалагандары биз үчүн зор сыймык! Анын репертуарына байкоо салсак: - А. Малдыбаев, Власов, Фереге таандык "МАНАС", "Айчүрөк",Н.Давлесовдун "Аста секин, колукту" ж.б. операларын - дагы образдар, дүйнөлүк классикалык опералардан : - Радаместин ("Аида"- Дж. Верди), Хозенин ("Кармен"-ж.Бизе), Германдын ("Пиковая Дама" --П.Чайковский), Канионун ("Паяцы" -Р. Леонкавалло),Туриддунун ("Айыл сыймыгы" -П. Масканьи) ж.б ролдорун мыкты жараткан. Бул ийгиликтер оңой эле келген жок. Кимдин канчалык даремети барын таразалаган, күн тынымын, түн уйкусун алган талыкпаган эмгектин, чыгармачылык изденүүлөрдүн, өтө оор сыноолордун - таттуу жемиши! Сталбек Алмазбеков агабыздын 2008 -жылы Орто Азия жана Казакстан ырчыларынын ичинен биринчи болуп бир күндө эки операны ("Айыл сыймыгы" жана "Паяцы") ырдап чыккан ырчылык күч -кубаты, опералардын каармандарынын образдарын жаратуудагы чеберчилиги жогоруда айтылгандарды тастыктап турат! Ошондой эле, ырчы агабыз ушуга чейин эл аралык театрлар менен кызматташып, опералык фестивалдарда, КМШ аймагында ж.б. чет өлкөлөрдөгү көптөгөн концерттерде кыргыздын вокалдык искусствосун жогорку деңгээлде, татыктуу даңазалай алды.
Сталбек Алмазбековдун чебер аткаруусунда көптөгөн элдик ырлар, романстар телерадионун Алтын фондусуна жазылып алынган. Анын чыгармачылыгы жөнүндө атайын "Бельканто" телефильми тартылган.
Кутман курак 60 жашка толгондугуна арналган салтанаттуу кече борборуздагы Абдылас Малдыбаев атындагы кыргыз улуттук опера жана балет театрында 16 -октябрда ийгиликтүү өттү. Сталбек аганын талантын билген, сыйлаган адамдар, чет элдик көрүүчүлөр кайра -кайра кол чаап, концерт аншлаг менен коштолуп турду. Даңазалуу, атактуу ырчынын бул кечесинде "Реквием", "Отелло", "Трубадур", "Риголетто" (Дж.Верди), "Турандот" (Дж.Пуччини), "Пиковая Дама" (П.Чайковский) сыяктуу дүйнөлүк опералардан үзүндүлөр симфониялык оркестрдин коштоосунда аткарылды.
Ушул жерден өз оюмду окурмандар менен тең бөлүшсөм, ашыктык кылбас?
Бизде: "Темирди кызуусунда сок!" -деген жакшы сөз бар. Айтайын дегеним, кыргыз маданиятына, классикалык вокалдык искусствонун өнүгүшүнө өзүнүн зор салымын кошкон Сталбек Алмазбеков агабызга өнөрдүн туу чокусун багынтып турган азыркы, ушул учурунда эмгегин жандырып, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыкты ыйгарышса туура болмок! Анткени, опералык мыкты ырчы болуу - ар кимдин эле колунан келе бербейт!
Ошентип, салтанаттуу кече жогорку деңгээлде, кызыктуу өттү. Ал күнкү сонун концерт телекөрүүчүлөргө КТРК аркылуу да тартууланды. Жакында Сталбек агабызга атайын жолугуп, газетабыздын окурмандары үчүн маек куруп, бир нече суроолорума жооп алдым:
-"Ааламга жол -айылдан башталат" -демекчи, кичи мекениңиз, бала чагыңыз, ата -энеңиз жөнүнөн айтып берсеңиз?
- Мен Нарын областынын Жумгал районунун Көк -Ой деген айлында, жөнөкөй үй -бүлөдө, 1953 -жылдын 19-сентябрында жарык дүйнөгө келипмин. Эл катары орто мектепти бүтүргөн соң, аскердик милдетимди өтөп келип, 1970 -71 -жылдары Муратаалы Күрөңкеев атындагы музыкалык -хореографиялык окуу жайын аяктадым. Андан кийин, 1979 -1983 - жылдары Курмангазы атындагы мамлекеттик Алма -Ата консерваториясынан билим алдым. Эне -атам тууралуу айта кетсем : - Алар бирөөгө жамандыгы жок, тыным билбей иштеген күжүрмөн, кыйналып турушса да, кабак чытпаган, шайыр адамдар болчу. Ырчылык өнөр мага кан менен берилсе керек? -деп ойлойм. Анткени, ата -энем, чоң апам, таяке -тайларымдын баарысы ырга шыктуу болуп, тойлордун көркүн чыгарып, созолонто ырдашса, уккан жандын кумарын жазышчу. Мен алардын обон созгондоруна кулак төшөп, маашырланып чоңойдум. Атам куйма кулак киши болчу. Уккандарын эсине бекем тутуп, санжыра, элдик ыр, жомок болсун, кайсы аксакалдан укканын так өзүндөй айтып берчү. Чоң апамдын курдашы Мыскал Өмүрканова болгондуктан, биздин үйгө көп каттачу. Ал келгенде ой -боюна койбой ырдатып, чер жазышаар эле. Чоң апам : "Ушу балам сени тартып ырчы болгусу бардыр? Батаңды бер!" -деп, мага бата алып бергени да эсимде.
- Ырчылык кесипти, болгондо да опера искусствосун тандооңузга эмне себеп болду?
- Менин ырчылык кесипти тандашыма биринчиден, ортончу таякем Токтогулдун дагы таасири тийди. Ал киши ырдаганда үйдүн дубалдары жарылып кете жаздачу. Аны туурап, кичинемде короого кирип алып, заңылдап ырдачу элем. Андан кийин, 60 -жылдарда биздин айылга зымдар тартылып, ар бир үйдө радио пайда болгондо менин жан -дүйнөмө ырдын сыйкырдуу дүйнөсү уялады. Себеби, ал убакта эфирден: Артык Мырзабаев, Кыдырбек Чодронов, Сейтаалы Токтоналиев, Мыскал Өмүрканова, Атай Огонбаев, Муса Баетовдордун аткаруусундагы керемет, мукамдуу ырларды угуп, "Мен да ошолордой болуп ырдасам!" -деп кыялданчумун.
- Орус эли : "Генерал болуп төрөлбөйт, калыптанат" -деп жүрүшкөндөй, талантыңызды ушундай бийиктикке чыгарган устаттарыңыз тууралуу да айта кетсеңиз?
- Белгилүү кол башчы Аксак Темир уулдарына : "Менин көзүм өткөндө устатымдын төмөн жагына койгула!" -деп, керээз калтырган экен. Албетте, устат -бул "өнөр үйрөнөм" -деген адамдын руханий атасы болот! Менин ырчылык өнөрүмдүн калыптануусуна чоң эмгек сиңирген СССРдин Эл артисти, профессор Токтонаалы Сейталиевди, Казак Республикасынын Эл артисти, профессор Бекен Жилисбаевди, СССРдин Эл артисти Болот Миңжылкиевди, аларга кошумча, жогоруда аттары аталган элибизге белгилүү инсандарды устаттарым деп эсептейм.
- Советтер Союзу тарап, өлкөбүз эгемендүүлүккө ээ болгон алгачкы мезгилдер элибиз үчүн экономикалык, каржылык, моралдык жактан өтө оор жылдар болду. Эл театрларга дээрлик барбай калган учурлар Сиздин чыгармачылыгыңызды өксүткөн жокпу?
- СССРдин кулашы мага окшогон чыгармачыл баардык адамдар үчүн чоң сокку болду. Толгон жакшы нерселерден куру калтырды. Мурда Союздун көп театрлары менен келишим түзүп, гастролдорго чыгып турчу элек. Чыгармачылык жактан тажырыйба алмашып, элди көрүп, өзүбүздү көргөзүп -дегендей. Бир жылда 4 спектакль коюлчу эле. Эми анын бири жок. Театрыбыз оңдоп -түздөөгө абдан муктаж, декорациялар, музыкалык аспаптар дээрлик эскирген. Өлкөбүз ичинде элибизге өз өнөрлөрүбүздү тартуулоого да мүмкүн болбой калды. Себеби, транспортторубуздан өйдө, театрдын колго илинген жылтырынын баарысын шылуундар, алдым-жуттумдар көз боочудай болуп, сатып, пайдасын "сол чөнтөктөрүнө" солоп кетишти. Азыр бизде классикалык музыкага маани берген "аткаминерди" жолуктуруу кыйын. Франция, Германия, Италиянын бийлик ээлери кичинесинен музыка угуп, опера театрына барып чоңоюшкан. Биздин чоңдордун, депутаттардын түшүнүгүндө: "Тойлордо ырдаган ырчылар -ырчы, тойдо ырдабаган ырчылар -- ырчы эмес"...
- Көп жылдык талыкпаган ырчылык кесибиңиздин жемишин татып, элиңизге жүзүңүз жарык болууда. Набира Жаксалиева жеңебиздин чыгармачылыгыңызга кошкон үлүшүнда айта кетсеңиз?
- Кудай кошкон жарым, сүйүктүү балдарымдын апасы - Набиранын менин ырчылык кесибимдеги эмгеги - төө көтөргүс! Мен абдан бактылуу адаммын, тагдырыма миң мертебе ыраазымын! Набира мыкты концертмейстер, ага кошумча орусча, англисче, италянча, япончо, татарча, якутча тилдерди жакшы билет. Анын шарапаты менен мен вокалдык өзгөчөлүгүмдү сактап келатам. Набира чарчаган сайын Жумгалдын кызыл күлүгүндөй өргө чаап турат!
- Учурда өзүңүз да устаттык кылып, шакирттериңизди тарбиялап жатасыз. Алардын өнөрлөрүнө өткөндө А.Малдыбаев, Власов, Фере жараткан "Айчүрөк" операсында жана Сиздин салтанаттуу кечеңизде элибиз күбө болду.
- Ооба, ар бир эле өнөрпоз-- ал ырчы болобу, уста, зергер же төкмө акын болобу, өзүнүн артынан өнөрүн улантуучу шакирттерин мыктылап даярдап, орун басар калтырбаса, анын эмнеси өнөрпоз?! Мен дагы ырга ышкыбоз, музыка жандуу үч уланды тарбиялап, операнын түмөн түйшүктүү, ары табышмактуу, татаал дагы дүйнөсүнө сүңгүтүп, Талантбек Токомбаев, Орозбек Бакытов, Тынчтыкбек Байдылдаев - деген окуучуларымды күлүк таптагандай таптап жаткан учурум. Теңир ар кимдин жан -дүйнөсүнө бир тоголок асыл дан салса, аны өстрүү, аздектөө үчүн 99 % эмгек талап кылынат! Шакирттеримден башка: Бактыбек Ыбыкеев, Сталбек Жунушалиев, Ирина Рыбина, Гүлнур Ныязбаева, Салима Маматова, Кундуз Карыпбаева, Бактыгүл Бокоева, Элнура Самарбекова ж.б. кесиптештерим мени ар тараптан колдоп, чыгармачылыктын ысык -суугунда бирге келатышат. Айтмакчы, ушу тапта эли -журтубуздун намысы, Куту колубузга тийип, "МАНАС" дастаныбыздын үчилтиги ЮНЕСКОдон өлкөбүздүн атынан катталып, кубанчыбыз койнубузга сыйбай турган кезибиз! "МАНАС" темасы учу -кыйырсыз, чалкып жаткан океан экенин тастыктап, жакшылап даярдап туруп, А.Малдыбаев, Власов, Фере жазып калтырышкан "МАНАС", "Айчүрөк" операларын Европа жана КМШ өлкөлөрүнө коюп, даңазалап келсек, чоң мөрөйлөрдү утмакпыз!
"МАНАС эли" коомунун мүчөсү : - САПАРБАЕВА АЙКАНЫШ КЕРИМ кызы