ce ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru uk ru ru ky ky ky ky ky ky cs ky ky ru ky ru ky ru ba tt ru ky ky ba ru lez ky ru ky ru ky ru ky ky ru tt tt ru ky ky ru ru ru ru fr ky ru ky ru ky ky ru ky kk ky ru ky ky ru ky ky ru ky ky ru ru uk ru ky ky ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Агым", 16.12.11 - 21-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Эй, вы там, наверху!
ШАХМАТ - ТУРМУШ, ТУРМУШ - ШАХМАТ
"... без шахмат нельзя себе представить воспитание умственных способностей и памяти. Шахматы должны войти в жизни начальной школы как один из элементов умственной культуры"
М.Саакашвили ушул жылдын октябрь айында Гарри Каспаров менен атайы жолугушуу уюштуруп, атактуу гроссмейстерден Грузия мектептериндеги шахмат боюнча билим берүүнү өзүңүз жетектеп бериңиз деген чоң өтүнүч менен кайрылды. Каспаров да Грузия лидеринин бул өтүнүчүн колдоп, "Учурда биз эң маанилүү этапта турабыз, себеби бүткүл дүйнөдө шахмат үйрөтүүнү мектеп программасына киргизүү жөрөлгөсү абдан күчөдү. Биз да шахматты спорт гана эмес окуу предмети катары өркүндөтүүнү түшүнөр кез келди" деп белгиледи.
Бул кеп бүгүн гана актуалдуу мааниге ээ эмес, мындай пикирди дүйнөнүн улуу шахматчылары Капабланка, Ласкер, Нимцович, Журавлев өңдүү гроссмейстерлер баса белгилеп келген. Атүгүл дүйнө чемпиону Алехин: "Мен шахмат аркылуу өзүмдүн кулк-мүнөзүмдү тарбияладым" дейт.
Жогоруда советтик доордун улуу педагогу Сухомлинскийдин кебинин аркасында да терең маани жатат, кыргыз. Арийне биздей улут сан жагынан башка элдерге шоона эшпей артта калып аткандыгы жашыруун эмес, бирок ошентсе да адам ресурсун алдыга коюну ойлонор кез келди. Ириде биз улут сапатын өнүктүрүүдө акыл булчуңубузду чыңоодон башка аргабыз жок. Кол-бутунун булчуңу чоюндай спортчуларыбызга мамлекет жана капчыктуулар тарабынан көңүл буруу соңку жылдары калыбына келаткансыйт, буга шүгүр дейли. Ал эми акыл гимнастикасы саналган шахматка көңүл буруу таптакыр жок экени каңырык түтөтөт!
Бир байкаганым, учурда саясый элитабыздын курчоосунда кимдер көп? Булчуңу бууранын санындай жансакчы спортсмендер. Атүгүл жардамчыларынан өйдө спорт чөйрөсүнүн өкүлдөрү. Ал эми мээ булчуңу чың, билимдүү, идиректүүлөр кайда? Чет өлкөлөрдө, илимдер академиясынын жертөлөсүндө же Кожожаштай илимдин аркасынан түшүп асканын боорунан түшалбай калгандар...
Албетте жаштардын баарын эле шахматчы кылыш керек деген маселе койгум келбейт. Болгону деги бизде акылдууларды өстүрүүгө көңүл бурулабы деген кеп. Тек гана бу жерде жаштардын мээ булчуңун чыңоого коомчулук да, мамлекет да көңүл бурса деген эле тилек. Бекеринен орустун улуу жазуучусу Толстой: "Мен шахматты сүйгөн себебим, ал мээнин ар бир шаригин иштетүүгө мажбурлаган оюн" дебегендир. Арийне шахматтын машакатын тарткан бала келечекте шахматчы болбогон күндө да, анын мээси коомдук прогресс үчүн керек. Мейли ал медик болобу, демек медицина тармагын өзүнүн акыл-жөндөмүнүн көмөгү менен алдыга өнүктүрүүдө көжөлүп эмгектенет. Мейли ал саясатчы болсо андан бетер укмуш. Андале чырмалышкан глобализация заманын шахматтык жүрүштөй терең анализдөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болот. Дал ошондой жаштар Кыргызстанда саясый технолог болуп өскөндө гана биз дүйнөнүн өнүккөн өлкөлөрү менен теңаталыкка ээ болобуз. Себеби шахматтын табияты адамды ошондой жөндөмдүүлүккө тарбиялайт. Шахмат - турмуш, турмуш - шахмат деген аксиома ошол. Шахмат - бул күрөш. Күрөштө жеңишке жетүү үчүн ар бир кырдаалды анализдеп, өзүңдүн тактикалык жана стратегиялык жөндөмүңдү көрсөтүшүң керек. Ошон үчүн шахматтын ролу адамдын илимий-чыгармачылыгын өнүктүрүүгө өтө маанилүү экендигин ошол эле Толстой, Достоевский, Кадар, Гёте, Стейниц, Цвейг, Неруда өңдүү не деген дөө-шаалар айтпаган. Себеби тээ байыркы замандан бери адамды өз алдынча ой жүгүртүүгө түртүп, ар бир жүрүштү ийне-жибине чейин талдоого аргасыз кылган шахматтан башка бир да оюн жок. Ал адамдын логикалык ой жүгүртүүсүн тарбиялайт.
Шахмат деле турмуштагыдай бир кетирген катачылыгыңды кечирбейт, туура эмес бир жүрүшүң менен ишпалдаң чыгат. Андыктан кел, кыргыз, шахматка көңүл буралы!
А.Атамбаев атпай журтка антын бергенден көп өтпөй Кыргызстанга ФИДЕнин жана калмак президенти Кирсан Илюмжанов келип кетти. Адегенде шахмат федерациясынын босогосун аттаган Илюмжановдун бизди кубандырганы - Атамбаев менен болгон жолугушуусунда Кыргызстандын мектептерине шахмат программасын киргизүү сунушун айтып, эгер бул сунушу колдоого алынса, болгон жардамын аябастыгын билдирди. Буга кыргыз президенти не жооп айтканы азырынча дайын бололек...
Бирок кандай болгон күндө да Кыргызстандын шахмат федерациясынын тегерегиндеги күнгөй-тескей маселелер көп экенин айта берип тил тешилип, жаза берип калем жешилмей болду. Тилекке каршы, бул маселеге азыркы бийлик да кайдыгер бойдон калууда. Кызыгы, вице-премьер-министр Ө.Бабановдун 10 жашар уулу Нурэмир Бабанов менен ЖКдагы "Республика" фракциясынын төрагасы К.Исаевдин 10 жашар уулу Чынгыз Исаев (республиканын шахмат боюнча чемпиону) учурда шахмат чөйрөсүнүн белгилүү оюнчулары. Бирок Бабановдун да, Исаевдин да Кыргызстанда шахматтын өнүгүүсүнө кенедей көңүл бурганын көргөнүбүз жок. Кезегинде өлкөбүздүн белгилүү шахматчысы, маркум Акылбек Муратбеков шахмат федерациясынын башында турганда Кыргызстандан Светлана Матвеева, Эрнесто Инаркиев өңдүү мыктылардын мыктысы дүйнөгө таанылса, кийин Жеңишбек Назаралиев, Акылбек Жапаров Кыргызстандын шахмат федерациясын жетектемиш болуп турушту, бирок көзгө көрүнөрлүк эч нерсе кылалышкан жок. Тескерисинче, ушул экөө жетекчиликке келгени, аталган тармак оңолмок түгүл федерациянын ичинде ынтымак ыдырап, акыры экиге бөлүнүп тынышты. Бул экөөнөн кийин Алишер Сакебаев ушул жылдын жазында шахмат чөйрөсүн жетектөөгө келди эле, аделе жараканы бүтөй албай, Кыргызстан эл аралык ФИДЕ уюмуна болгон 4 миң евро взностук карызын төлөй албай отурат. Анысын кой, ушул жылдын 16-23-декабрында Индиянын Нью-Дели шаарында өтө турган Азия чемпионаттыгына жөнөп аткан шахматчылардын барып-келиш чыгымын айтпайлы, чемпионаттын взносун төлөп бергенге да жараган жок. А өзү өндүрүшү гүлдөп аткан "Абдыш-Ата" компаниясынын ээси. Ал эми бара турган балдардын ата-энелери Азия чемпионаттыгына катышып келүү үчүн эптеп өздөрү акча таап, таппагандары үмүт үзгөн бойдон калышты.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Ата мекенби" же "Ата журтпу"?
Тиреш кимдин башын "жутат"?
Акыйкаттык абактагылардабы же Байзаков тараптабы?
Кара башын ойлогон парламент калкты жыргатпайт
Акаев, Бакиев чапкан жол менен "алга"!
"Мухтардын ысымында сыйлык негиздесекпи дейбиз"
Ак үй алып сатарлык кылса, калганыбыз кайда барабыз?
Сормо сазга сорулбай чыккыла!
Былтыйган ректор менен батыл министрдин айырмасы
Улуттук адабият Алыкул, Чыңгызды эстөө менен башталат
Оорубагандын кудай менен иши жок
Чек ара тааныбаган таланттар
Кошуналарда эми башталат го
Путинден чарчаган Россия жана кайпактаган Казакстан
Мегаком компаниясына мамчиновник эмнеге бут тосот?
Эй, вы там, наверху!
ШАХМАТ - ТУРМУШ, ТУРМУШ - ШАХМАТ
"Жетим неберелерин аяса болмок…"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?