ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky mn et ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky be ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru hbs_cyr ky ru ru ru ky ru ky ru ky ru bg ru ru ru cv bg ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Бардык башаттын булагы - мугалим
МУГАЛИМГЕ ЭЛ БААТЫРЫ НААМЫН
Агайдын сыйлыктары жөнүндө айтпай кетсек болбостур. Алар:
1. Эл агартуу отличниги - 1974-ж.
2. СССР эл агартуу отличниги - 1980-ж.
3."Ардак белгиси" ордени - 1978-ж.
4. Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы - 1983-ж.
5. СССР ВДНХсынын күмүш медалы - 1982-ж.
6. Н.Крупскаянын медалы - 1982-ж.
7. "Улуу мугалим" наамы - 1978-ж.
8. "КРнын эмгек сиңирген мугалими - 1993-ж.
9. "КРнын Эл мугалими" 2008-ж.
10. Эл аралык коомдук башталыштагы Ч.Айтматов
11. И.Арабаев атындагы сыйлыктын ээси - 1997-ж.
12. "Даңк" медалы - 1999-ж.
13. "Манас" медалы - 1995-ж.
Агайыбыз "Манас" энциклопедиясына жана "Талас" энциклопедиясына кеңири баяндама берилген.
Жаңы жазып бүткөн эмгектери:
1. "Кыргыз тили" (9-10-класстар үчүн авторлош) окуу китеп;
2. "Манас намэ" (авторлош).
Элибизде "баарынан коюп Манасты айт" деген улуу сөз бар эмеспи. Агайдын "Манас сабагы" 3-11-класстар үчүн жазылган 40,5 басма табактуу окуу китеби эксперимент катары Талас областынын мектептеринде окутулган. "Манастын жети осуяты" (1997-ж.) ар бир сүйлөмү илимий жактан изилденип, мектеп окуучулары үчүн жөнөкөйлөтүлүп чечмеленип берилиши зор эмгектен жаралган улуу мээнет.
Мугалимсиз билим жок, билим болбосо илим өспөйт, илимсиз экономика да, маданият да өнүкпөйт. Улуттук каада-салтыбызда биринчи ата-энеңди, экинчи мектебиңди, окуткан агай-эжелериңди, тарбия башаты - элди сыйла дейт.
Тарбия башаты - мугалим. Мугалим - коомдогу улуу күч. Демек, кандай гана коом болбосун билим берүү, агартуу тармагына көз каранды. Билим берүү кайсыл мамлекетте жакшы жолго коюлса ошол мамлекетте өндүрүш тармагы, маданият, социалдык абал жакшы жолго коюлса эл маданияты - искусство өсөт. Бул тарыхый чындык. Республикабызда жылына бир жолу Токтогул атындагы мамлекеттик жогорку сыйлык илимий ачылыш жасаган - окумуштууларга, искусство тармактарында, адабиятта жана окуу китептерине берилет. Өзгөчө эмгектери менен таанылган инсандарга "Кыргыз республикасынын баатыры" деген ардактуу наам да ыйгарылат. Бул жакшы көрүнүш. Андай ардактуу наамга арзыган инсандарыбыз кыргыз элинин - Куту. Атын атасак, белгилүү саясий ишмерлер, жазуучулар, театр ишмерлери, сүрөтчүлөрүбүз жолугат. Бир гана аларды окутуп билим тарбия берген агай-эжейлерден жок!? Эмне үчүн жок, жөнөкөйлүктөрүнөнбү же иштеринин анчалык көзгө урунбагандыктарынанбы? Ишенсеңиздер, баатырдык наамга же мамлекеттик Токтогул атындагы сыйлыгына арзыгандардын эгемендүүлүккө жеткенден берки 20 жылдык аралыктан берки тизмеден (чечимдерден) издеп көрүңүздөр. Жок! Эмнеге андай? Эмне үчүн деген суроо туулат. Же агай-эжелерден андай сый-урматка татыктуу эч ким жокпу? Кантип эле 5 млн. калкы бар Улуу журт кыргыз мамлекетинен бирин-экин мугалим чыкпасын? Же татыктуу бирөө да жокпу? Ар бир адам жеке пикирин газета-журнал, теле-радио аркылуу бүтүндөй журтчулукка кулак кагыш кылып айтууга акылуу. Муну законубуз да колдойт, коргойт. Ошон үчүн законго баш ийебиз. Эмне үчүн агартуу тармагынан бир БААТЫР, же мамлекеттик Токтогул атындагы сыйлыкка татыктуу айылдык мугалим жок? Эмне үчүн? Сыйга татыктуулары жок эмес - бар! Андай наамга арзый турган агай-эжейлерден уучубуз кур эмес. Андайлардын бири арабызда эле күнүгө мектепке барып, сабагын берген, үйүнө келип окуу-методикалыкпы, окуу китебиби, тарбия-таалим боюнча сунуштамаларын биринин артынан бирин чыгарган "Кыргыз Республикасынын "Эл мугалими" - Бектур Исаков . Ал агайдын иштери жөнүндө толук хронологиялык тартипте болбосо да негизги иштери жөнүндө бүтүндөй кыргыз журтчулугуна тааныштырып коюуну милдетим деп эсептейм. Анткени өзүм дагы агартуу тармагында 35 жыл эмгектенген тажрыйбалуу мугалиммин.
Айрым эмгектерин атап өтсөк:
Агайыбыз Бектур Сыдыкович айылдык карапайым мугалим болсо да төмөнкү окуу китептердин, методикалык сунуштамалардын автору:
1. "Окутуп тарбиялоо" - 1980-ж. "Мектеп";
2. "Окуучулардын турмуштук активдүү позициясын калыптандыруу - 1985-ж. "Мектеп" басмасы;
3. "Биздин адабият" (окуу китеби) 1-2-3-4-басылышы (1988-1998-ж.);
4. 5-класста "Биздин адабиятты" окутуунун методикалык колдонмосу - 1988-ж. "Мектеп" (авторлош);
5. "Манас" эпосун окутуу - 1989-ж "Мектеп";
6. "Окутуунун комплекстүү чежиреси" - 1990-ж. (Республикалык усулкана чыгарган);
7. "Дүйнөнү ачуу" - 1990-ж. (Республикалык усулкана чыгарган);
8. "Сабат санжырасы" - 1993-ж. "Мектеп";
9. "Манас сабагы" (III-XI-класстар үчүн) 1999-ж. ("Калем" ишканасы);
10. "Манастын жети осуяты" - 1997-ж. "Учкун";
11. "Кыргыз тилинин вариативдүү чежиреси" (5-9-класстар үчүн) 1993-ж. "Мектеп" программа автордук проблема);
12. "Манас" сабагын окуу чежиреси (программа) 3-9-класстар үчүн "Мурас" ишкер долбоору. Жазылып бүткөн, басмадан чыгуу алдында турган китептери:
1."Кыргыз тили" (вариативдүү окуу китеби) 5-6-класстар үчүн;
2. "Кыргыз тили" 8-9-класстар үчүн (вариативдүү окуу китеби авторлош);
3. Кыргыз адабияты 8-класстар үчүн окуу китеби (авторлош).
Кыргыз республикасынын мугалимдеринен биринчи төл башы болуп диафильм чыгарууга жетишкен Ал "Кылым карытар бир күн" романы боюнча чыгарылып, Алматы шаарынан чыгарылып, республиканын мектептерине таратылган. Республикада Бектур Исаковдун тажрыйбаларын жайылтуу боюнча Билим жана илим министрлигинин коллегиясы эки жолу чечим чыгарган. Ушундай чечимдердин негизинде Б.Исаковдун республикалык алдыңкы тажрыйба мектеби" деген темада мектеп түзүлүп, ал 1990-жылга чейин иштеди. Бул мектепке республикадан жүздөгөн мугалимдер катышып тажрыйба алышкан. Күнүмдүк басма сөздөргө жарыяланган макалаларынын айрымдарын атасак:
1."Улууларга саякат" (китеп түрүндө чыккан, 1968-1985-жылдар);
2. "Күрөшүүгө тарбиялоо" (1974-1980-жж.) жарыяланган;
3. "Керектөөгө тарбиялоо" (1974-1980-жж.) жарыяланган;
4. "Эрдикке тарбиялоо" 1974-1989-жж.) жарыяланган.
("Эрдикке таазим", "Баатырлардын санжырасы" клубдары түзүлүп, жаш Чолпонбайчылар тобу мектептерде түзүлгөн. Бул иштер Айчүрөк Макешованын повестине киргизилген. Айылындагы мектепке "Жеңиш" монументи тургузулган;
5. "Окутуудагы комплекс-түүлүк" (жарыяланган).
6. "Сабат санжырасы" (жарыяланган);
7. "Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларын окутуу;
8. "Манас" эпосун окутуу (жарыяланган);
9. А.Токомбаевдин "Таң алдында" романын окутуу (жарыяланган);
10."А.Осмоновдун чыгармаларын окутуу" (жарыяланган);
11. "Барпынын чыгармаларын окутуу" (жарыяланган);
12. "Алымкул төкмөнүн чыгармаларын окутуу" (жарыяланган);
13. "Тоголок Молдонун чыгармаларын окутуу ("Куштардын аңгемеси", "Кемчонтой", "Телибай тентек" поэмаларын окутуу;
14. "Буудайык" поэмасын окутуу. Булардан тышкары бул эмгек 8-класстын окуу китебине киргизилген;
- "Жеңижоктун чыгармаларын окутуу;
- "Куттуу билим" поэмасын окутуу;
- "Жолборс терисин жамынган баатырды" окутуу.
Агайдын демилгеси аркылуу "Чабыт" аттуу чыгармачылык менен иштөөчү жаш мугалимдер мектеби түзүлгөн (1974-1990-ж. иштеди).
Мындан тышкары кол жазма түрүндө "Изденүү" журналы айына чыгып турду. Арал мектебинде түзүлгөн чыгармачыл мугалимдер мектебинин мүчөлөрү бөлөк мектептерге десант катары сабак өтүүгө жетише алышты. Мында жогорку класстын окуучулары мугалим катары сабак өтүшкөн. Бул иш-чаралар "Эл агартуу" журналына жарыяланган. Ошондой эле тажрыйбалар басма сөздөрдөн тышкары радио, теле берүүлөрдө, бир нече жолу республикалык илимий - практикалык конференцияларда ВДНХда (Москва) көргөзмөсүндө алты ай (жарым жыл) коюлган тажрыйба, иш стили союздук (СССРдин) мектептерине сунушталып, жайылтылган. Мээнеттин үзүрү - СССР деген чоң держава жоюлар алдында "СССР Эл депутаты" болууга Талас эли бир добуштан шайлашкан. Анда "Билим берүү комитетинин мүчөсү катары "окутуп-тарбиялоо" боюнча омоктуу ойлору, сунуштары менен катышып, белдүү депутаттардын катарында болууга жетише алган. Азыр да тынбастан эмгектенүүнүн үстүндө.
Союз тарап, КПСС жоюлду. 70 жыл аралыгында Кыргыз ССРинин чабаныбы, малчысыбы, артист, искусство чеберлериби, пахтакери ж.б. эмгек тармактары боюнча "Социалисттик эмгектин баатырлары асты эки жолудан татыган ошончо баатырлардын ичинен бир мугалим Көкөбай Мамбеталиев болгон. Башка жок. Эгемендүүбүз, БУУга ж.б. эл аралык уюмдарга мүчөбүз дейбиз. Жыйырма жылдан бери агай-эжелердин арасынан чыккан "Кыргыз Республикасынын баатыры" жок. Эмнеге? Эмне үчүн деген суроо туулат.
Бирдеме болсо эле Улуу орус эли дейбиз. Алардын маданиятын үйрөнүп тилин өздөштүрөбүз. Алдыңкы педагогдорунун эмгектерин которуп окутабыз, окуйбуз, таңуулайбыз, өздөштүрөбүз, сүйлөсөк сөздөрүнөн цитата келтиребиз, сүрөттөрүнөн бери пайгамбарлардай сыйлап илип алабыз. Аларда Ушинский, Макаренко, Сухомлинский, Шаталов. Бизде эмне, андайлар жок, кур алакан жүргөн калкпызбы?
Өз бет алдынча изденип улуттук тилибизде окуу куралдарын жазган Бектур агай алардан кемби? Ашса ашат, асты артта калбайт. Агабыз Ч.Айтматовдун "Кылым карытар бир күн" повести боюнча Алматы шаарынан "диафильмди өз каражатына чыгарууга жетишкен. Диафильм бүтүндөй кыргыз мектептерине сунушталган. Мынакей азыркы кыргыз доорунун улуу мугалими - Кыргыз Макаренкосу, Сухомлинскийи, Ушинскийи, Шаталову.
Бектур агай жогорку сыйлык "Кыргыз Республикасынын баатыры" деген ардактуу наамга татыктуулардын бири. Мындайлар жети облустун ар биринен чыгат, же болбосо ал наамга жетиш үчүн 80-90 жашка чыга жашашы керекпи? Же болбосо бул дүйнөдөн көзү өтүп кетиши керекпи. Ошондо гана "жүн сабап" андай эле, мындай эле, убагында минтпей калдык, жетекчилер гана күнөөлүү - деп актанабыз. Баардыгын өтүп кеткен жетекчиликке шылтайбыз. Бектур агай азыр 70тен өттү. Пайгамбар жашынан саал өтүп күч кубаты, энергиясы мол. Ардактуу наам - баатырлык тийсе күжүлдөп дагы далай эмгектерди жарата аларына ишенебиз.
Молдогазы Жүзүмов, Талас областы, Талас району, ардагер мугалим
"Кутбилим", жањы саны... • кыргызча... o
email • архив • редакция
Кыргызстан укуктук жолго кайтып келди
Кандуу тополоңдо жабыр тарткан мугалимдер жардамга муктаж
АБИТУРИЕНТ, ЧАМДА, КЕЛЕЧЕГИҢЕ ЖОЛ ТАНДА!
Бардык башаттын булагы - мугалим
Окутуу жана тарбиялоо процессиндеги социалдык-педагогикалык кубулуштардын мааниси
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?