bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr en fr en ja fr de fr en ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ийгиликтеримдин сыры - жамаат менен
Т. Абдымомунов атындагы Кыргыз Улуттук академиялык драма театрын азыркы учурда Кыргыз эл артисти, чыгармачылыгы, актердук өнөрү менен республикабызга эмес, маданият жаатында биз менен байланыштагы коңшу өлкөлөрдө аттын кашкасындай таанымал Марат Алышбаев жетектейт. Марат Алышбаев жараткан Т. Абдымомуновдун "Жыгылган оогонго күлөт" спектаклиндеги Атабайдын, Т. Осмоновдун "Айкөлдүн арсар ойлорунда" спектаклиндеги Манастын, Э. Турсуновдун "Байтик баатыр" пьесасы боюнча коюлган спектаклдеги Байтиктин жана башка образдары көрөрмандардын купулуна толуп, учурунда өз баасын да алган. Ошондой эле агайыбыздын актердук өнөрү кино искусствосунда да сыналып, "Кара кыз", "Издейм сени", "Сүйүү сынагы", "Жаннат", "Тыянак" сыяктуу тасмаларындагы ролу, акыркы "Президент жана бомждагы" даңазалуу ролу аркылуу элдин сүймөнчүгүнө ээ болгон. Марат Алышбаевдин өмүрүнө көз чаптырсак, анын чыгармачыл иши ар дайым уюштуруучулук, жетекчилик менен эриш-аркак айкалышта келген. Ал эми чыгармачылыкка баш урган адам башка иштер менен (өзгөчө жетекчилик) алектенип, эки жактан тең майнап чыгаруу ар биринин эле колунан келе бербеси белгилүү. Биз төмөндө Марат агабыздын жетекчилик ишине назар сала баяндап көрөлү.
Жаш кезинен уюштуруучу болуп...
Марат аганын балалык чагы Жети-Өгүздүн Саруу айылында өткөн. Ал ошол кездеги советтик "активдин" үй-бүлөсүндө өсүп, маданияттуу, келечекке багыттуу тарбия алган. "Уядан эмнени көрсөң, учканда ошону аласың" дегендей, ал өз уясынан жакшы сапат, адеп-ахлакты алып чоңойгон. Райондук керек-жарак коомунун башчысы атасы Үсөн Алышбаевдин да таасири болгон, ал атасынан ишти уюштуруу, эл менен тил табышууну "куйма кулак" курагында илгиртпей дилине сиңирип ала берген. Мектепте окуп жүргөндө эле, өздүк көркөм чыгармачылык кружогун жетектеп, анын активдүү катышуучусу болуп, ырдап-бийлеп жүрчү. Мектепти бүтүрүп, университеттин экономика факультетине студент болгон кезинде да ошол эле коомдук иштерге жигердүү катышып, уюштуруучулугунан тайбаган. Ал 2-курста окуп жүргөндө Москвадагы ГИТИСке кабыл алуу боюнча кулактандырууну окуп калып, ошол окуу жайына тапшырып көрөйүн деген ниетте, конкурска катышат. Өзүнүн табигый шыгы, бала кезден такшалып келаткан чыгармачылыгы анын ошол окуу жайдын студенти болуусуна өбөлгө болот. Ал окуу жайында окуп жүргөн мезгилде да, өзүн маданияттуу, билим алууга дилгир кыргыз катары көрсөтүп, СССРге белгилүү маданият ишмерлери болгон окутуучуларынын ишеничине арзыйт. Беш жыл бою группанын старостасы болуп, ал жетектеген группа ГИТИСте да чыгармачылыгы менен таанылган группа болгон.
Баштаган ишинен ийгилик жараткан жетекчи
ГИТИСти бүтүрүп, Ош драма театрына келип иштейт, анда анын уюштуруучулук жөндөмүн көргөн жамаат кесипчилик бирлигине төрага кылып шайлашат, ал уюмду 11 жыл бою жетектейт. Ошол учурду Марат агабыз мындайча эскерет: "Ал кезде айлап-жылдап эл, жер кыдырып, гастролдоп жүрчүбүз. Анда финансы, уюштуруу иштери бүт менин мойнумда, ошондо, азыркыга чейин экономисттик билим алып калганымдын пайдасы тийип жүрөт".
1985-жылы борбордогу Кыргыз академиялык драма театрына актер болуп ишке келет. Жакшы эле жалаң бир беткей чыгармачылык менен иштейин деген ою ордунан чыкпай, башкалардан айырмаланып, жетекчилик, уюштуруучулук сапаты көрүнүп тургандыктан, партиялык комитеттин катчысы милдетин жүктөшөт. Ал кезде партком театрдын жетекчисин да көзөмөлдөп турган абдан таасирдүү орган эле. М. Алышбаев ал ишти да кынтыксыз аткарат.
1991-жылы Кыргыз драма театрынан ошол кездеги жетекчилер Кыргызстан куудулдар театрына жетекчиликке чакырышат, башкы театрда башкы ролдорду аткарып, чыгармачылыкка жигердүү киришип турган чагы болгондуктан каарманыбыз кыйылып жатып, араң макул болуп, ошентип, жетекчиликтин түйшүгүн аркалайт. 90-жылдар өзгөчө чыгармачыл адамдар үчүн эң оор мезгил эмес беле. Канчалаган таланттуу инсандарыбыз чыгармачылык кризистин айынан депрессияга батып, чыгармасы эмес, өзүн да "таппай" калган учурлар көпчүлүккө маалым. Ошол оор жылдарда Марат агабыз театрга белгилүү куудулдар Р. Разыков, Ж. Камчиев, М. Бердибеков, ырчылар М. Кадыршаев, А. Темировдорду тартып, алардын шыгына шык кошуп, ишин уюштуруп, ар тарапка гастролго чыгарып, каражат таап, маданият тармагындагы "жым-жырттыктан" улам ал жааттагы туш болгон көйгөйлөрдү жеңип кетишет. Ал тургай, театрды да бутунан тургузуп алышат. Ошол эле мезгилде жетекчилик иши менен катар актерлук кесибин да улап сахнада олуттуу образдарды жараткан.
Кийинчерээк ал Шаршен атындагы куудулдар театры болуп өзгөргөндө, куудулдары кетип калып, ал жерде жетекчи болуп, башка жамаатты түзүп иштетип кеткен.
Бузулганды оңдоп, чачылганды жыйнап...
Ал Ысык-Көлдөгү К. Жантөшев атындагы драма театрына барып, анда 7 жыл иштеп, алдынкы театрлардын катарына теңеген. 2010-жылга чейин өлкөнүн бардык тармагында революциялык кырдаал түзүлгөндөй эле башкы театрда абал оор эле. Иш билги жетекчинин жоктугунан, театр-дын ремонту көпкө созулуп, сахнага спектакль чыкпай, чыгармачыл топтун жигердүүлүгү да өчүп турган кез. Марат Алышпаев келгенге чейин ремонтко 16 миллион сом жумшалгандыгына карабастан, эч бир жеринде иш аягына чейин бүтүрүлбөгөндүктөн, кээ бири менен соттошууга да туура келди. Калган 10,5 миллион сом менен театр имаратынын, ички жасалгасынын 70%ын бүтүрдү, тактап айтканда мурдагы 16 миллион сомго жалпы ремонттун 30гана пайызы бүтүрүлгөн. Бир аз иш жасаса корстон болуп, өзүнө ыраазы болуп калмай адат Марат агабыз үчүн жат көрүнүш, ошентип, театрды ачуу үчүн ал тыным албай иштеди.
Азыркы учурда театр толук ремонттон өтүп иштеп жатат. Негизи республиканын маданий деңгээли театр аркылуу көрүнөт эмеспи. Андыктан азыркы учурда четтен келген конокторду башкы театрыбызга уялбай чакыргыдай деңгээлге жеттик десек болот.
Дагы бир жакшы саамалык театр-дын тарыхында биринчи болуп театрга инвестиция тартылды. Кореядагы консулдуктун директору мистер Ким Ен Со менен байланыш түзүп, 65 миң долларлык акустикалык жабдуу алган. Учурда театр сахнасынан спектакль гана эмес, концерттерди, поэзия кечелерин өткөрүүгө, микрофонсуз эле үндү сапаттуу уктурууга мүмкүнчүлүк түзүлдү. Мындай тутумдун Орто Азия чөлкөмүндө биздин театрда гана иштеп жатканы - Марат агабыздын "ат көтөргүс" эмгеги, ийгилиги. Маданият кызматкерлери айрыкча "театрга киши келбей калды, маданият бааланбай калды" деп көп наалып калышат. Кээде театр-га келбей туруп эле, азыр артисттердин кесипкөй деңгээли төмөн, мурдагыдай жакшы спектаклдер коюлбай калды деген интеллигенттерибиз да четтен табылат. Биздин Марат ага менен болгон маегибизде, андай эмес экендигине толук ынандык. Жетекчилик, жамааттын уюштуруу иштери жакшы болсо, ал жакка көрөрмандар да тартылышат экен. Аны театр жетекчиси мындайча баяндап берди:
- Театрга киши келбейт деген бекер сөз, кийинки күндөрү кечки сеанска гана келбей, күндүзгү сеанстарга да көрүүчүлөр келе баштады, мындан элибиз көр-тирлик деңгээлинен жогору көтөрүлүп, рухий маданиятка, улуттук баалуулуктарыбызга, тилибизге баа бере баштаганы десек болот. Айтсак, быйылкы жылы 30 миңге жакын көрүүчүнү тейледик. Ошондой эле үстүбүздөгү жылы коңшулаш Казакстан Республикасына "Кыргызстандын маданий күндөрүнө" катышып, анын алкагында Ш. Садыбакасовдун "Ак боз ат", Н. Коляданын "Назиктик", Р. Оторбаевдин "Тагдыр" спектаклдерин көрсөттүк. Боордоштор бул спектаклдерди абдан жылуу кабыл алышты.
Өткөн жылы биздин артисттерибиз түрктөрдүн атайын чакыруу-су менен Түркияга барып, жылына бир жолу өткөрүлүүчү түрк тилдүү элдердин театралдык маданий иш-чарасына катышып келишти. Артисттерге стимул болсун деп 2012-жылы "Абийир кечирбейт", "Ак боз ат" спектаклдерин сахнага койгон артисттерге 130 миң сом акчалай сыйлык катары бөлүнүп берилди. Буга чейин мындай иштер такыр болгон эмес.
Быйылкы жылы Ш. Садыбакасовдун "Ак боз ат" И. Друценин "Ыйыктын ыйыгы" Н. Коляданын "Назиктик", С. Муроженин "Эмигранттар", У. Жукеновдун "Үч каракчы" спектаклдерин сахнага алып чыктык. Быйыл сахналаштырылган 5 спектаклге өкмөттөн бир сом да алган жокпуз. Өзүбүз тапкан каражаттын эсебинен даярдадык.
Жайында Екатеринбург шаарына Эл аралык театр фестивалына" Н. Коляданын "Назиктик" спектакли менен катышып келдик. Франция, Германия, Испания, Орусия өңдүү маданияты жогорку деңгээлде өнүккөн өлкөлөр катышкан эл аралык фестивалда "Эң мыкты актердук ансамбль" номинациясындагы сыйлыктын ээси болуп кайттык. Дагы бир жетишкендигибиз Тажик Республикасынын эл артисти, дүйнөгө белгилүү режиссер-коюучу Барзу Абдразаковду атайын чакырып, "Эмигранттар" спектаклин койдук. Бул спектаклди кайсы өлкөгө, кайсы фестивалга алып барсак да, ийгилик менен кайтаарына ишенем".
Марат агабыздан келечектеги иштери тууралуу сураганыбызда мындай деди:
- Өткөн кемчиликтерди оңдомоюн, келечекте ийгилик болбойт. Андыктан биз ушул күндө ошол кемчиликтерди оңдоп, бир тартипке түшүп алдык деп ойлойм. Ийгиликтеримдин сыры - жамаат менен эриш-аркак иштегенимде деп ойлойм. Кайсы театрга барсам да жамаат үчүн камкордук көрөм. Мен көпчүлүк жетекчилердей, жердешчилик, тааныштык сыяктуу ооруу-лар менен оорубайм, мен биринчи кезекте адистердин кесипкөйлүгүнө маани берем. Ошондуктан өзүмдүн жамаатымда эмгектенген ар бир кызматкерге күйүп мамиле жасайм. Алардын жеке турмушундагы көйгөйлөрдү чечүүгө, материал- дык абалын оңдоого жардам кылам. Ушул максатта быйыл жылды жыйынтыктап жатып, ар кандай номинациядагы сыйлыктарды уюштурдук. Буга жамаатыбыз ыраазы, алардын ыраазычылыгы ийгиликке өбөлгө гана болот.