kk fr ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ky ru ba ru ky ru ky ru ky ky ru ru ky ru ky tt ru ky ky bg ky ky mt ru ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ru ru ky ky ky ru ky ky ru ky ru hbs_cyr ru kk tt ky ky ru tt ru hbs_cyr ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru
"Асман пресс", 13.10.11 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Табылды Акеров, саясий талдоочу:
"Айрым талапкерлер криминалдарды колдонуп жатышат"
- Кечээ жакында Азиза Абдрасулова "Ички иштер министрлигинде түзүлгөн коомдук байкоочу кеңеш милициянын ишинде эч нерсени өзгөртө алган жок" деди. Өзү байкоочу кеңештин орун басары болуп туруп, мындай билдирүү таратканына кандай баа бересиз?
- Азиза Абдрасулованын билдирүүсү туура. Байкоочу кеңешке киргендер түрткү берип реформа жүргүзүүсү керек да. Ар бир структуранын жетишпей жаткан жактарын айтып, жакшы жагына жылдырууга аракет кылышы зарыл. Мисалы, 2010-жылдын 7-апрелинен бери эле ИИМде реформа болот деп күтүп жаткан элдин үмүтү ишке ашпай жатпайбы. Грузияда революциядан кийин биринчи кезекте ушул укук коргоо органдарында, сот системасында реформа жүргүзүшкөн. Эгер байкоочу кеңештин башка мүчөлөрү Азиза Абдрасулованы колдоп чыкпаса, анда алардын бардыгы чөнтөк байкоочу кеңеш экенин белгилейт.
- Эмне үчүн өзгөртө албай жатышат?
- Биринчи кезекте, саясий эрк жетпей жатат. Экинчи кезекте, Грузиянын тажрыйбасын көрүп жатышкандары менен реформаны кандай негизде жүргүзүүнү билишпегени, реформатор министрдин жоктугун айгинелейт. Туура, ИИМ криминалды ордуна коюу боюнча өтө жакшы иштерди алып барды, бирок, алардын бардыгынын аягына чыгып бүтүшө элек жана чыга дагы алышпайт. Криминалды анча-мынча коркутуп, 150дөйүн камаганы менен дагы деле бүгүнкү күнү шайлоо процессине активдү катышып, айрым талапкерлер криминалдарды колдонуп, 20 миң доллардан берип, машинадан машина алып берип жатышат. Айыл жерлеринде бул тууралуу активдүү сөздөр жүрүүдө.
- Эмне үчүн мындайга жол берилүүдө?
- Мунун бары чала иш жана элге өздөрүн популяризациялоо үчүн гана жасалгандай. Криминалдын көпчүлүгү камалбаш үчүн башка бир жолдорду ойлоп таап, башка бир структураларга кирип, аймактардагы мамлекеттик университеттерди ээлеп алган, канча бир студенттерди, мугалимдерди башкарып алган криминалдык топтор бар. Алар ошол жерден элди эксплуатациялап, акча жыйнап, дипломдорду сатып, байып жатышат. 150сүн камаганы менен алар ИИМден коркуп дагы койгон жок.
- Себеп дегенде алар дагы билип жатат, "бул убактылуу нерсе, бир күнү кайра чыгабыз" дешет. Экинчи нерсе, биздин Парламентте Бакиевдин мезгилинен бери криминал менен чырмалышып калган, өздөрүнүн группалары бар депуттардын көп болуп жаткандыгында. Анан алар дагы убактылуу өздөрүнүн группаларын чээндерге киргизип, кайсыл бир ректорлорго жабыштырып, жардамчы, кеңешчи кылып коюшкан. Ошол криминалдык топтор өздөрүнүн жан жөкөрлөрүнүн барын алып келип алып, бир үлкөн окуу жай жана мамлекеттик ишканаларды кармап, бийлеп, билгенин кылып отурушат. Ошондуктан, элдин кайсы бир тобунда шайлоого катышуу ниети жок калды. "Айтышты, дешти, бирок, кана иш жүзүндө?" деген шайлочулардын тобу көбөйүүдө.
- Сиз жогоруда саясий эрк керек дедиңиз, бирок, саясатчылар өздөрү табакташ болуп жатса, анда кандай болот?
- Мисалы, Отунбаева табакташкан жок да, демек, ал саясий эрк менен күн сайын талап кылып, министрди ордуна коюп, кабинетинде отурбагандай кылып, реформаны жүргүзгөндөй кылыш керек. Криминалдарга каршы ишти аягына чейин чыгаруу керек. Министр, же анын орун басарлары, же дагы бирлери криминалдар менен табакташ болушу мүмкүн, бирок, жогору жактагы бийлик өкүлдөрү, спикер, президент деген структуралар талапты катуу коюп, реформаны жүргүзүү керек да.
- Кызыл шапкечендер коомду тартипке салып турган жогорку күч экени талашсыз. Бирок, Абдрасулова "Милициялардын ишин көзөмөлдөп, жоопкерчилигин жогорулатуу керек" деди. Эмне себептен коомду көзөмөлдөгөн күч структуралары өздөрү көзөмөлгө муктаж болуп жатат?
- Себеп дегенде Кыргызстанда эң коррупциясы көп мекемелер укук коргоо, сот системасы жана прокуратура да. Алар өздөрүн-өздөрү тазалап, тартипке салмайынча, эч убакта Кыргызстанда тартип орнобойт. Акаевдин доорунда деле күч структурасы эң коррупциялык мекеме деп келгенбиз. Бакиевдин доорунда болсо коррупциялык эмес, мамлекеттик-криминалдык структурага айланып калган. Ошондуктан, уюшкан кылмыштуулукка каршы бөлүмүнүн жетекчиси Медет Садыркуловду өз колу менен муунтуп өлтүрүп жатпайбы. Бакиевдин учурунда азыркы иштеп жаткан кызматкерлер айылды аралап, жанакы тили узун, ажылдак аялдардын баарын топтоп барып, оппозицияны жумуртка менен ургузган. Бүгүн деле ушуну жасап жатышат.
- Кандай жол менен?
- Иштери түшүп калса, айылдарда туугандарын тургузуп алып, митингдерде кыйкыртып-өкүртүп, өздөрү сыртта туруп юридикалык жагын мыйзамдаштырып берип жатышат. Учурда Жаныш жок болгону менен ОБОН иштеп жатат.
- Сотторду тандоо кеңеши партиялардын көрсөтмөсүнөн чыга албай ке, туура эмес тандоо жүргүзүлдү деген дооматтар коюлуп келди. Ушул жумада өлкө башчысы 1-радиого берген маегинде Жогорку Кеңеш сот бийлигине тиешеси бар колдонуудагы мыйзамдарга бир катар өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизгендигин белгиледи. Эми коомубузда сот жаатында жакшы жагына өзгөрүүлөр болот, акыйкат чечимдер болот деп ишенсек болобу?
- Мен Отунбаеванын сүйлөгөнүн уктум, бирок, мыйзам кандай негизде чыкканынан толук кабарым жок. Менимче, Роза Отунбаева мыйзамдын чыкканына каршы сүйлөдү окшойт го?
- Ал: "Биз жаңы президент келгенге чейин капталдап жыгылган сот реформасы процессин оң жолго коюп, чала иштелген мыйзамдарды жана сотторду ачык-айкын эмес тандоо тартибин мураска калтырбашыбыз керек", - деди.
- Бул жерде мындай болуп калды. Чын чынында мурдагы Жогорку Кеңештин чакыруусунда Келдибеков, Ташиев жана бир топ депутаттардан бригада түзүлгөн. Ошондо сотторду бекитүүнү өздөрүнүн колдоруна алып, Бакивдерге тизмелер берилип, анан Жогорку Кеңешке келип, соттордон акча алып, кайра аларды ордуна коюу бар болчу. Кийин ошол система жакшы иштеп, калыптанып калгандыктан, бул жолу дагы парламентте ошол эле депутаттар сот системасын реформалоону өздөрүнүн колдоруна алышкан. Себеп дегенде, реформа болгону жатат, соттордун бары жок болуп кеткенче баягы эски сотторубуздун баарын алып келип, ордуна коюп алышыбыз керек деген ой болгон. Анткени, ошол депутаттардын бары өтө акчалуу, булар кайсыл бир деңгээлде соттук териштирүүлөргө кабылып калышы мүмкүн. Мындан сырткары, улутташтырылган ишканаларды кайрып берип, ортомчулук акчаларды алып туруу максаты болгон. Дагы бир сот системасынын маселеси, депутаттар "Шайлоодо чыр-чатактар чыгып кетсе, бизге соттор керек болот. Эгерде революциячыл соттор келип калса, биз эч качан ута албайбыз" деген ой менен сот системасын реформалоону колго алышып туруп, жанагындай сотторду алып келе баштаган. Мындай пландарды алгач президенттик институт билген эмес. Кийин гана ачыкка чыга баштаган, эмне үчүн президент тараптагы соттор өтпөй калган деген суроолор анализденип, учурда президент бул маселени жөнгө салуу керектигин сөз кылды.
- Шайлоодо чыр-чатак чыгып кетсе, дүйнө эли бизден жүзүн бурат деген пикирлер бар, ошол эле учурда чыр-чатактын чыгышына сырттагы кайсы бир өлкөлөр кызыкдар дешет, буга кандай дейсиз?
- Туура, айрым бир чет мамлекеттер кызыкдар болушу мүмкүн. Кыргызстан өтө чоң мамлекеттердин кызыкчылыктары туш келген же карама-каршы келген мамлекет болуп жатат. Кыргызстан аркылуу Борбор Азияга таасир беребиз дегендей аракеттер бар. Ошондуктан, сөз жок түрдө тымызын кайсы бир топторду колдоп, пайдалануулары мүмкүн. СССР учурундагыдай Батыш өлкөлөрүнүн же Американын шпиондорун издеп жатабыз, бирок, тилекке каршы бүгүнкү күнү Казакстандын дагы, ушул турган Өзбекстандын, Орусиянын дагы шпиондору бар . Коңшу өлкөлөрдөн бир топ талапкерлерге чоң акчалар келип жатат. Ушунун баары эле сырттан көзөмөлгө алалы деген максат менен келип жаткан каражаттар болуп жатпайбы. Бакиев, Акаев аркылуу айрым саясатчыларга чыгып стабилдүүлүктү бузууга же кайсыл бир талапкерди колдоого алууга аракеттерди жасаштары мүмкүн. Мына ошондуктан карабайсыздарбы, көп акчалардын чачылып жатканын. Мисалы; Мадумаровдун акчасы жок экенин баарыбыз эле билчүбүз, шайлоону көтөрө алат деп ойлогон эмеспиз. Бирок, ал бүгүнкү күнү акчаны таратуу боюнча экинчи орунда баратат. Биздин коопсуздук кызматы, чек ара кызматтары кайсыл бир бөлүгүн алып жатат. Мунун баардыгы стабилдүүлүктү бузууга алып келүүсү толук мүмкүн.
- Шайлоо тынч өтпөй калуусу мүмкүн дейсизби?
- Шайлоо тынч өтөт болуш керек, себеби, фаворит менен экинчи талапкердин айырмасы өтө чоң. Азыр социологиялык иликтөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча, Алмаз Атамбаев 60-65 пайыз добуш алат, экинчи талапкер 10-15 пайыз добуш алат, үчүнчү талапкер 3-5 пайыз добуш алат.
- Ошондо экинчи, үчүнчү ким? Адахан Мадумаров, анан Ташиевби?
- Ооба, анткени катуу күрөш ушул үчөөнүн тегерегинде жүрүп жатат. Башка талапкерлердин айланасында күрөш өтө төмөн деңгээлде.
- Сиздин баамыңызда экинчи тур өтөбү?
- Шайлоого жакын калганда үймө үй кыдырып, акча таратылып же шайлоо күнү толтура бусиктерди жалдап алып, ар бирине акча таратып туруп, салдырса, аймактык негизде шайлап калат дагы, карама-каршылыктар, чоң чыр-чатактар пайда болуп, стабилдүүлүк бузулуп кетүүсү мүмкүн. Жогорку Кеңешке шайлоо болгондо дагы бул көрүнүш болгон. Сырттан кирип жаткан көп сумманы дагы ушундай кылабыз деген максатта алып жатышы мүмкүн. Акча таратмайынча экинчи тур болот деп айтуу өтө кыйын болуп калды. Айырма өтө эле чоң.
кыргыз тилиндеги гезит "Асман пресс"
email • архив • редакция
Алмазбек Атамбаев ДАЙЫМА улуттар аралык ынтымакка үндөгөн адам
Ажо айымга көр ат мингизишти
Бирөө баары үчүн, баары - бирөө үчүн болгондо Кыргызстан биримдикте өнүгөт
Курманжан Датка кыргыз элинин улуулугун тастыктаган
Табылды Акеров, саясий талдоочу:
"Айрым талапкерлер криминалдарды колдонуп жатышат"
Каныбек Осмоналиев, ЖК депутаты:
"Кыргыз китебине армян ээ болуп атат"
Кубанычбек Исабеков, Кыргыз Республикасынын президенттигине талапкер:
"Биз мыйзам бузууларга каршы турабыз"
Адамзатта аты улук, Манастап ураан чакырдык
- Манас Атабыздын үйүн курсак болобу?
Таза кандуу талапкер издейбиз!
Шайыр Касмалиева, КР эмгек сиңирген артисти:
"Кудай менен сүйлөшө алам"
"Бир эле жигит менен сүйлөшүп келатам"
Эгерде сиз президент болсоңуз, Кыргызстан үчүн эмне иш кылмаксыз?
ЖҮЗҮБҮЗГӨ ШАТТЫК МААНАЙ СУНЧУ ЭЛЕ,
АЛТЫН АПАМ БААРЫН БИЗ ДЕП КЫЛЧУ ЭЛЕ
Мурат Мамбетов, кинону койгон режиссеру жана сценаристи:
Тасманын алгачкы идеасы жана продюсери
Акыр заман, өткөөл мезгил, алтын доор
Орошон кумар ошол түн
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?