el en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky kk ky ky ky ky ky kk ky ky ru ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru ky ru ky ru ky bg ky ru mn ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru kk ru av ru hbs_cyr ky ru bg ky ru ky ru ru ru uk ru ru ru kk ru krc ru
"Агым", 21.08.09 - 5-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Атың жакшы Ысык-Көл, затың кандай?
Быйыл Көлдө күн салкын, эл аз, эс алуу мурдагыдай эле кымбат, шайлоо тоскоол болду деген сөздөрдү угуп келатабыз. Булардын чын-бышыгын жана Ысык-Көлдөгү эс алуу быйыл эмнеси менен айырмаланарын билүү үчүн абалды жеринен билип кайттык.
Ысык-Көлгө шайлоодон кийин туристтер агылды
Өткөн жылы мамлекеттин казынасына эс алууга келген туристтердин эсебинен 509 млн. сом түшсө, быйыл 20-августка карата 341 млн. сом түшкөн. Эс алуу сезону аяктаганча бул көрсөткүчтөр өсөрүнө эч ким шек санабайт. - Жылдагыга караганда быйыл Ысык-Көлдө туристтик сезон кечирээк башталды, - дешет жергиликтүү тургундар. Аба салкындыгы, тынымсыз жаан-чачын бир жагынан тоскоол болсо, саясый кырдаал да бир топ роль ойноду. Президенттик шайлоого карата эс алууга барган адамдардын саны жылдагыга караганда бир топ азайган. Бирок, президенттик шайлоо өтөрү менен аба-ырайы да оңолуп, эс алуучулар көгүлтүр көлдү көздөй агылып келе башташты.
"Курманжан Датка" тарыхый комплекси көл жээгине курулат
Дагы бир жаңылык - көгүлтүр көл жээгине "Курманжан Датка" тарыхый мемориалдык комплекси курула турган болду. Ысык-Көл районунун Чоң-Сары-Ой айыл өкмөтүнө караштуу Өрнөк айылынын тегерегинен бул үчүн атайын он беш гектар жер бөлүнүп берилген. Бул комплекске кыргыз элинин башынан өткөргөн үч доору: 1916-жылга чейинки, совет мезгили, эгемендүүлүктөн кийинки тарыхы чагылдырылат. Андан тышкары кыргыз элине өзгөчө кызмат өтөгөн он бир инсандын эстелиги коюлат. Комплекске эс алуучу, ден соолукту чыңдоочу жай, спорт оюндарынын түрлөрү ойнотулуучу аянтча, элүү метрлик бассейн, маданий иш-чараларды, оюн-зоокторду өткөрө турган атайын залды салуу пландалган. Өкмөт бул комплексти курууга 20 млн. сом бөлүп берди. 15-августта жергиликтүү айыл аксакалдары, уюштуруу комитетинин мүчөлөрү, акын-жазуучулар, башка чыгармачыл адамдар куран окутуп, түлөө өткөрүп, комплекстин фундаментине кол кабыш кылышты. Бул Ташкул Керексизов салган маданий ордолорго атаандаш боло алабы, аны мезгил көрсөтөр.
Көлгө кимдер көп келет?
Былтыркы жылга салыштырганда эс алуучулардын санында анча-мынча гана айырма бар. Өзбекстандан темир жол каттамы ачылгандыгына байланыштуу быйыл ала допучан туугандарыбыздын саны арбын. КМШ өлкөлөрүнүн дээрлик бардыгы Ысык-Көл туурасында жакшы билишет, эс алууга алардан миңдеген туристтер келишет. Бирок, Грузиядан келгендер азыраак. Австралия, Великобритания, Германия, Турция, Щвеция жана башка европа өлкөлөрүнөн да атайын эс алуу үчүн келгендер көп. Өзгөчө Кытайдан келген туристтердин саны башкаларга салыштырмалуу арбын. Мисалы, өткөн жылы 12474 кытай жараны эс алып кетсе, быйыл сезон башталгандан бери 12382 адам келген. Көгүлтүр көлгө чет мамлекеттерден келген туристтердин учурдагы жалпы саны 41338. Ал эми коңшу өлкөлөрдөн келген эс алуучулардын саны азырынча 976769. Учурда эс алуу сезону аяктай элек, негизги жыйынтык жыл аягында чыгаары шексиз.
Эс алуучулардын көпчүлүгүн чет өлкөлүктөр түзөт. Ал эми кыргызстандыктардын дээрлик көпчүлүгү менчик секторлордогу мейманканаларда жайгашат. Мындан Чүй өрөөнүнөн, борборубуздан, Ош, Жалал-Абад облусунан, Нарындан атайын эс алууга келгендер арбын. Эмнегедир Таластан келгендер жокко эсе.
Менчик сектор сезон учурунда канча табат?
Көлдүн жээгине жакын жайгашкан айылдардын бардыгы жай мезгилинде сырттан келген эс алуучуларды тейлөө менен шугулданышат. "Эс алуучулар үчүн өзүнчө үй же комната берилет" деп ар бир үйдүн дарбазасында илинип турат. Жеке сектордогу менчик мейманканалардын абалы ар кандай. Кээ биринин эс алууга бардык ыңгайлуу шарты болсо, кээси эптеп эле акча тапмайдын амалын кылып, эски керебеттерди коюп эс алуучуларды өздөрүнө тартууга аракеттенишет. Албетте, мындай шарты жок үйлөрдүн баасы да арзан. Бул жерге көбүнесе пансионаттарда эс алууга мүмкүнчүлүгү жок кыргызстандыктар келишет. Жеке сектордогу мейманканалардын баасы шартына жараша киши башына 100 сомдон жогору турат. Мындай иш менен алектенген көлдүктөр бир сезондо миңдеген сом киреше таап, 300 сомдон айыл өкмөтүнө салык төлөшөт.
Көл жээгиндеги эс алуучуларга кургатылган балыктарды, пиво, суусундук, бышкан жүгөрүнү көтөрүп саткан жергиликтүү айылдыктарды көрүүгө болот. Мектеп курагындагы балдардан тарта улгайып калган абышка-кемпирлерден бери соода-сатык менен алектенишет. Кээси көл жээгине ат, эшек, төө жетелеп келип, "тулпарын" жарым саат мингизгени үчүн элүү сом шыпырып алышат. Же төөнү мингизип, кучактатып көл жээгине сүрөткө түшүрүп, 100 сом пайда табышат.
Профсоюздук пансионаттарда эс алуучулар эмнеге аз?
Учурда пансионаттардын көпчүлүгү сатылып, менчикке айланып кеткени белгилүү. Мамлекеттик эс алуучу жайлардын азыркы абалы менчик пансионаттардан кыйла айырмаланып турат. Менчик пансионаттардын дээрлик көпчүлүгү оңдолуп, жаңы салынып, эс алуучулар үчүн бардык ыңгайлуу шарттар түзүлгөн. Ал эми профсоюздук пансионаттардын жашоо шарты, тамак-ашы өтө төмөнкү деңгээлде. Быйыл профсоюздук жолдомо менен барып, пансионатка эс алгандардын саны аз. Көпчүлүгү менчик секторго өтүшкөн. Профсоюздук жолдомонун эң арзаны 10-20 доллардын тегерегинде. Коңшулардан, чет өлкөдөн келген туристтердин көпчүлүгү кымбаттыгына карабай бардык шарты стандартка жооп берген пансионаттарга эс алышууда. Бул пансионаттарда күнүмдүк орточо баа 350-800 доллардын тегерегинде. Мындай кымбат пансионаттарда кыргызстандыктар аз санда.
Пансионаттардын арасынан шарттары мыкты деп "Карвен - Ысык-Көл", "Карвен 4 сезона", "Радуга", "Каприз" эсептелет. Бул пансионаттарга кыргыздын белгилүү чиновниктери, капчыгы калың бизнесмендер, чет өлкөлүктөр эс алышат. Эс алуучулардын коопсуздугу үчүн атайын коопсуздук кызматкерлери күзөттө турушат. Кийген кийими начарыраак болсо да "Каприз" пансионаты мындай эс алуучуларды жакын жолотпойт. Алар адамдын кийген кийиминен тартып, капчыгынын калыңдыгына чейин карашат. Ошого жараша мамиле да жасашат экен, капырай.
Ким, кайсы пляжда күнгө кактанат?
Менчик секторго келген эс алуучуларды пансионаттардын пляжына киргизишпейт. Анүчүн күнүнө чоң кишилер отуз сомдон, он жашка чейинки балдар он беш сомдон жогору төлөп, пансионаттагы көлдүн жээгиндеги кумга кактанып, сууга чөмүлүп чыгышат. Бирок, жогоруда айтылган эң мыкты пансионаттарга менчик сектордон келгендер акча төлөп да пляжына кире алышпайт. Ошондуктан менчик сектордо эс алгандар эч бир пансионатка тиешеси жок, кароосуз калган жээктерде эс алышат. Албетте, мындай жээктер таштак, саздуу, чөп баскан, таштандылары көп, суулары кир болот. Бирок, дем алыш күндөрү ушундай жээктерде да эс алуучулардын саны арбып, жеңил машинелер толуп кетет.
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
Эми сенин ырыңды ким ырдайт?
ДНК Бактыярга тиешелүү болуп чыкты
Атың жакшы Ысык-Көл, затың кандай?
Темирге бай Жетим-Тоону кытайларга ким берген?
Жигери бар жигиттер же улут келечегине инвестиция
Европадагы еврейлер дүйнөлүк эки согуш ортосунда
Бүт кетебиз. Биздин өмүр - көз ирмем. Бир жакшылык калат элдин эсинде
"Мыкты кадрлар коюлбаса, өзгөрүү болбойт"
Кыргыздар ага кылымда жетебизби?
"Жалгызым ай, мен деп сезип туя көр,
Жаздын күздө оңуп бүткөн көктөмүн"
"Табылбас сендей акын гүл"
"Көкүрөгүм канааттанды, а көңүлчү?"
"Ашуу болсоң Долондой, акын болсоң Жолондой бол"
"Көкүрөк ойгонсо гана көп жылыш болот"
Эркек шайтандаса үй-бүлө эле эмес, эл, жер бузулат
"Менден жакшы саясатчы чыкмак…"