ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky ru ky ru ky ky ky ru ru ky ru ky ky ky ru ru ru bg ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Аргумент kg", 26.08.10 - 5-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Адам кызматка барардан мурда,
эмне пайда алып келе аларын ойлошу кажет"
- Акматбек мырза, сизге "үс­түнөн кылмыш иши козголот" деп жазып жүрүшөт. Бул сөздүн канчалык чындыгы бар?
- Мындай жөө тумандай каптаган сасык сөздөрдүн башталганына көп болду. Негизи, биздин өлкөдө, бийлик башында тургандар саясий күрөшкө аттанган каршылаштарын текшерип, айыбы жок болсо үстүнөн кылмыш ишин козгоону көндүм көрүнүшкө айлантып алышты. Акаевдин тушунда да, андан соң Бакиевдин тушунда да, азыркы тапта да бул өнөкөт калган жок. Мени таң калтырганы - бүгүн бийликте тургандардын көпчүлүгү саясий куугунтукту жакшы билишет, керт башы менен аны сезишкен десек туура болот. Алардын үстүнөн да текшерип, кадыр эсе жүдөтүшкөн. Бул адамдар ошондон туура жыйынтык чыгаргандын ордуна, өздөрү эски бийликтин кетирген каталарын кайталап жатканы абдан өкүнүчтүү. Мына мен Мамлекеттик салык кызматында төрага болуп турганымда, өйдө жактан Темир Сариевдин Бишкек экономикалык эркин аймагындагы фирмасын текшерүү, бир кынтык табуу буйругу келген. Бирок, мен инспекторлорду чакырып, мыйзамдын негизинде иштөө талабын койгом. Салык төлөө жагынан мыйзам бузуулар болсо бар, жокту жок деген тыянак чыгаруу көрсөтмөсүн бергем. Ошол кезде Т.Сариевдин адамдары мага "адилеттүүлүк бар турбайбы" деп ыраазычылыгын билдиришкен. А бүгүнкү күндө мыйзам жүзүндө жасалган иштердин баарын бурмалап, кылмыш ишин козгоо аракети көрүлүп жатат. Буга далилдер көп. Маселен, "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" мыйзамына ылайык, кызматтык чин 6 айдан кийин берилсе боло берет экен. Мен 9 айдан кийин чин ыйгарган учурум болгон. Бирок, мыйзамда көрсөтүлгөн норма менен иши болбогон органдар чин 1 жылда ыйгарылыш керек деген жалган тыянакка таянуу менен, мага кылмыш ищин козгоого далалат урушууда. Болбосо, чин ыйгаруу тууралуу буйрукта юристтердин колу турат. Бул кайсы акылга сыят? Ошентсе да, булардын аракетинен эчтеке чыкпайт. Мен мыйзамдуулук жеңип чыгаарына терең ишенем.
Белгилеп кете турган нерсе, кожоюну ким экендиги белгилүү "Форум" гезити ар түрдүү ушак-айыңдарды чындык-калпты койгулап таркатуу боюнча алдына эч кимди салбай келе жатат. Баарынан да Чүйдүн мыкты эр азаматтарын "Түштүккө сатылып кеткен чыккынчы" атаганы жанды кашайтты. Бул келжиреген кепти жазуу акылы ордунда турган адамдын колунан келбейт. Ушул эле гезит "Келдибековдун жыйырма төрт машинасы, отуз квартирасы бар" дейт. Мен ар дайым, кызматыма байланыштуу, кызматтык автоунааны пайдаланып келгем. Гезитте кеп болгондой, анча үйдө жашап, көп санда машине мингидей деле муктаждык жок менде, анын баарын чогулткудай коллекционер да эмесмин. Эл катары, менде келинчегимдин жана өзүмдүн автоунаам бар. Эки жерде үйүм бар. Ал эми булардын жалган жалаа менен гезиттин нускасын көтөрөм дегени эч натыйжа алып келбейт. Баары бир, учуру келгенде жазылган ар бир тамгасына жооп берерине көзүм жетет.
- "Кочкордон кууп чыкты" деп да жазышты...
- Кочкорго барган учурда ушинтип жазышса түшүнөт элем. Бирок, бутубуз баса электе ушундай сөз чыгарышканына абдан кыжырым келди. Журналист болгондон кийин туура жазыш керек, калп болсо да окшоштуруп жазбайбы. Билесизби, мен акыркы кездерде мындай ушактарга деле маани бербей калдым. Сиз сурап жаткандан соң жооп берип жатам. Мен баарын элдин таразасына койгом эчак. Элибиз көрөгөч, кимдин-ким экенин, ак менен караны ажыратып алышарына көзүм жетет.
- Соцфонддо төрага болуп иштеп жүргөндө, ошол тармакка жаңылык киргизе алдыңызбы?
- Мен Соцфондго төрага болуп барганга чейин, 10 жылдай убакыт эң жөнөкөй адистиктен баштап, министрдин орун басарына чейинки баскычты бастым. Ошол мезгилдер аралыгында абдан тажрыйбалуу минист рлердин кол алдында иштеп, көп нерсени үйрөндүм. 2001-жылы мени Аскар Акаев чакырып, 10 жылдан бери баш ооруга айланган пенсия проблемасын чесип берүүнү өтүнүп, Соцфондко жетекчи кылып дайындады.Кудайга миң мертебе шүгүр, ак ниетиң менен иштей турган болсоң, баарына жетсең болот экен. Биз Соцфондддо 1 жылга жетпеген аралыкта пенсия, жөлөк пулдарды өз учурунда, акчалай түрдө бергенге жетиштик. А буга чейин, өзүңүз деле билсеңиз керек, пенсия болобу, жөлөк пулу болобу ун, кумшекер, май, туз ж.б. продуктылар менен берилчү. Андан тышкары, биз 2 жылдын ичинде Милдеттүү камсыздандыруу фонду, профсоюздарга, Иш менен камсыз кылуу фондусуна акыркы 5-6 жылдан бери берилбей, үйүлүп кеткен карыздарын берип, кутулдук. Мен бул кызматта 2 жыл 7 ай иштедим. Андан кийин парламенттик шайлоого катышууну чечип, өз арызым менен кызматымды тапшырганмын. Мен кетип жатканда Соцфонддун бир да жерде карызы болгон эмес, пенсия, жөлөк пулдар ай сайын, кечигүүсүз акчалай түрдө берилип турган. Атүгүл, 600 миллион сом запастык каражат эсебибизге чогултулган.
Андан кийин элим колдоп, 2005-жылы Жогорку Кеңешке депутат болуп шайландым. Биздин чакырылыштагы депутаттык курам таркатылгандан кийин, 1 жылдай ишсиз жүрдүм. Мына ошол бир жыл аралыгында менин мурда жасаган иштериме салык органдары, финансы полициясы ж.б. органдар кызыгышып, абдан текшеришти. Ошол эле учурда мага бир нече жолу кызмат орундарын сунушташты. Экономика министрлигин, өкмөттүн апарат жетекчиси ж.б. кызматтарды сунуш кылышкан. Бирок, бул кызматтардын бири да менин кесибиме байланышпагандыктан, баш тарттым. Албетте, кызмат үчүн бара берсем деле болмок. Башкаларчылап, кресло кучактап жата берсем мага ким бирдеме демек ошондо? Бирок, кызмат дегенде эле жата калбаш керек. Адам кызматка барардан мурда, "мен эмне пайда алып келе алам" деген суроонун тегерегинде ой калчашы керек.
- Андан кийин Мамлекеттик салык кызматын жетектедиңиз?
- Ооба, 2008-жылдын аягында Кыргызстанда эл аралык финансы уюмдарынын кысымы менен Салык кодексинин жаңы редакциясы кабыл алынган. Ошол кезде мени президент Куманбек Бакиев чакырып, "айла жоктон ушул кодексти кабыл алдык, бир топ күндөн берди салыкты кантип чогултабыз мурунку деңгээлинде деп ойлонуп жатам",- деген кеп салды. "Бир келсе, бул иш сенин колуңдан келет, башка татыктуу адамды көрбөй турам",- деди. Мен да бир топ шарттарды койдум, алардын бири - салык инспекциясын коррупционер кадрлардан тазалоо болчу. Президент бул жагынан мага эч кандай кысым болбостугун айткандан кийин, макулдугумду бердим. Эски Салык кодекси боюнча Кыргызстанда салыктын 16 түрү бар болчу. Кошумча нарк салыгынын (КНС) көлөмү 20 пайыз болчу. Жаңы Салык кодексинде салыктын түрү 8ге кыскарып, КНС 12 пайызга түшүрүлгөн. Ошого карабастан, 2009-жылы дүйнөлүк финансылык кризиске карабай, 2008-жылдагыдан 124 пайызга көп салык топтоого жетиштик.
- Эмненин негизинде ушул жогор­ку көрсөткүчтөргө жетиш­тиңиздер?
- Биринчиден, мен салык инспекциясына алгач барганда ал жерде паракорлук күчөп, кызматкерлер өз кесибине сый, сыймык менен карабай калган экен. Анткени, аларга биринчиден айланасындагы адамдар сый менен карабайт, экинчиден, айлык акысы аз. Болгону 2000ден 6000ге чейин айлык акы алышат. Мындай аз айлык менен иштеген кызматкер айласыз пара алууга барууга мажбур болот, ал эми пара алган кызматкерди эч ким сыйлабайт. Ошондуктан, мен президентке кирип, салык кызматкерлеринин айлык акысын 3 эсеге көтөрүү талабын коюп, ал маселени чечтирдим. Ошол эле убакта кызматкерлерге болгон талап он эсе күчөтүлдү. Экинчиден, биз коррупция менен катуу күрөштүк. Пара алган инспекторлорду токтоосуз кызматтан алдык, алар кийин салык органдарында кызматка алынуу укугунан да ажыратылды. Албетте, биз салык төлөөчүлөргө да жакшы шарттарды түзүп бердик. Алар менен ынтымакта боло алдык.
- Сиз тууралуу укмуш компроматтар даярдалып жатыптыр. Ошондой иштер барбы?
- Жетекчи катары бюджеттен мекемеме жетиштүү каражатты бөл­дуртүү менин милдетим. Ошол каражатка биз форма сатып алабызбы, ремонт жасайбызбызбы, компьютер менен жабдыйбызбы, муну салык инспекциясынын атайын кызматтары, менин орун басарларым көзөмөлгө алчу. Жеке мен тигил же бул фирманын таламын талашып, буйрук берген эмесмин. Бир гана талабым - баарын ачык-айрым жасоо. Мыйзам бузууга жол берген жокмун. А эгерде андай тескери фактылар болсо, буга чейинки катарма-катар текшерүүлөрдө билинмек.
- "Өзү жакшы көргөн адамдарга квартираларды алып берген" дешет го?
- Мен ошол кездеги Бишкектин мэри Нариман Түлеевге ыракмат айткым келет. Ошол кишинин колдоосу менен биздин кызматкерлерге борбордон 20дан ашык муниципалдык квартиралар бөлүнүп берилген. Мындай жөрөлгө мурда эч болгон эмес. Бул үйлөр, дагы бир жолу белгилейм, муниципалдык болуп эсептелет. Тагыраак айтканда, муниципалдык дегенибиз - мамлекеттик үй дегенди туюндурат. Эч кандай, эч кимге менчикке квартира берилген эмес.
- Салык кызматында төрага болуп жүргөнүңүздө ал имараттын ичинде кафе салганыңыз чынбы?
- Түшкү тамактануу учурунда эле орун басарларымдан эч кимди таппай калам. "Кайда кетишти?" десем, "түштөнүүгө" дешет. Көрсө, жакын жерде ашкана жок экен. Салык инспекциясыныны өзүнүн ашканасы канализация боюнча уруксаттын жоктугуна байланыштуу иштетилбей туруптур. Ушул ашкананы ишке киргизип, жумушчулар ошол жерден тамактанып калышты. Мен кеткенден кийин деле бул ашкана иштеп турду.
- Салыктын эсебинен кандайдыр бир ишканага жардам берген учурлар болдубу?
- Салыктын эсебинен эмес, биздеги атайын фонддун эсебинен мага чейин эле мамлекеттик органдарга жардам көрсөтүлүп келген. Маселен, салыкчылар алып берген президенттин машинесин ал кездеги президент да минген, ал азыркы мамлекет башчысына да кызмат кылууда. Улуттук каналга жылып жүрүүчү станция алып беришиптир, азыр да кызматта. Баш-аягы 700-800 мин долларга алышкан аны.
Өзүмө келсем, мен иштеп жүргөндө Ысык-Көлдө Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун саммитине даярдык иретинде Мамлекеттик күзөт кызматына 2 "Жигули" автоунаасын алып берүү милдетин коюшту. Биз ага керектүү каражатты күзөт кызматына котордук, кийин өкмөттүн буйругу да чыкты. Ички иштер министрлиги кыздардан турган жол инспекторлор отрядын кийиргенде, бизден 1 "Жигули" автоунаасын сурашкан. Анда да жардам бердик. Көкбөрү федерациясы болсо президенттин кубогуна республикалык турнир өткөзүп, байгеге 100 миң сомдой болсо керек, эсимде так суммасы жок, жардам сурашкан. Улуттук ат оюнунун өнүгүүсүн колдоп, жардам бергенбиз. Мунун баары мыйзамдуу нерселер.
- Сизге кызмат орун, жеке кызыкчылык баалуубу, же адамдык ар-намыспы?
- Мени биринчи абийир, ар-намыс тынчсыздандырат. Анан кызмат орун. Минткен себебим, эмне үчүн колдон келип турса, эл ишенсе иштегенге болбосун. Мен жөнөкөй адистиктен баштап, министрликке чейинки жолду басып өттүм. Бизнесте да, мамлекеттик кызматтарда да тажрыйбам бар. Эл кандай кызматты талап кылса, кайсы жакка жумшаса иштеп бергенден баш тартпайм.
кыргыз тилиндеги гезит "Аргумент kg"
email • архив • редакция
Ош базарынын "бардак" болушуна
"Ата Мекендин" тизме орду акчабы?
Укук коргоочулар да "урушушат"
Төрөбековду "төпөштөп", мүйүздүү болгусу келгендер
"Адам кызматка барардан мурда,
эмне пайда алып келе аларын ойлошу кажет"
И. Арабаев атындагы КМУнун ректору,
тарых илимдеринин кандидаты, доцент Төлөбек Абдырахманов:
"Кадр саясаты стабилдүү жана ырааттуу жүргүзүлүүдө"
Кубаныч ҮСӨНОВ, "Кыял" базарынын сатуучусу:
Жарандык никеде жоопкерчилик, милдеттер болбойт
Ингушетияда өкүмөт мүчөлөрү барксызбы?
Манжаларым менин манжаларым, сен бар кезде жеп-жутам канчаларын
Жаштар Олимпиадасынан "коло" медаль
Комузчу, обончу Шарипа Кемелгазиева:
"Комузду үйрөнгүм келбейт деген кыргыз болбосо керек"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?