ky en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ku tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru tk ru ru ru ky ru tt ru ru ru ru ru ky bg ky ru ky ru ky tt ru ru ky ru ru ky ru ky ru ru ru uk ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru ru kk ru ky ky ru uk ru
"Агым", 24.07.09 - 10-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Азап тартып, кор болгондорго ким кол сунат?
Борборубуздагы Ош базарынын күн батыш тарабында жайгашкан радио түйүндүн жанында таңкы саат жетиден кечки саат сегиз-тогуздарга чейин жумуш издеген адамдардын аягы үзүлбөйт. Бул жерди көпчүлүк "кулбазар" деп коет. Андан тышкары, Лев Толстой көчөсүн бойлой топтошуп, жумуш күтүп отурган жигиттерди көрүүгө да болот. Алар топтошуп отурган жерге машине токтоп калса жаалдашып, "эмне жумуш бар, бардык ишиңди аткарып беребиз" деп чуркап келишет. Биз түш оой Ош базарында жумуш күтүп отурган көпчүлүккө бардык. Жүзгө чукул адам кандай жумуш таап берээр экен деп бизди жабалактай тосуп алышты. Гезиттен келгенибизди угуп, арыз-арманын айтышып, сүрөткө түшкөндөн баш тартышты. Алардын көпчүлүгү аты-жөнүн атабастан башынан өткөргөн окуяларын айтып, биздин ушул муңубузду президент, бийлик угар бекен дешти.
- Көлдөн Бишкекке келгениме көп болду. Эки жылдан бери ушул жерде турам. Батирге 1500 сом төлөп, үй-бүлөм менен жашайм. Бул жерде кээде жумуш болсо, кээде болбойт. Тапкан акчам үй-бүлөмдү бакмак түгүл, күнүмдүк жеген наныбызга да жетпей калат. Он күн мурун ушул жерден жети жигит барып, бир сутка бою вагондон цемент түшүрдүк. Түнкү саат экиде бүтүп, үйүбүзгө жөө келатсак, жолдон милициянын машинеси токтоп, "түн ортосунда кайда баратасыңар?" деп паспортубузду сурады. Көрсөтсөк деле болбой акчабыздын жарымын алып коюшту. Бизде акыйкаттык деген жок.
Максат, 28 жашта, Өзгөн району: "Бийликтегилер телевизор көрүшпөйт го…"
- Курулуш иштеринде иштечүмүн. Азыр каржы каатчылыгына карата цемент кымбаттап, көпчүлүк курулуш токтоп турат. Айла жок, ушул жерде башым менен көр казсам да акча табайын дедим. Бирок, бул жерде деле жумуш жок. Үй-бүлөмдү багалбаганымдын кесепетинен эки жолу үйлөнүп, ажырашып кеткем. Биздин арабызга дипломдуу адамдар да жумуш издеп келишет. Биз тууралуу теледен деле көрсөтүп атышат. Эч кандай жыйынтык жок. Ошондон улам президент же бийликтегилер телевизор көрүп, гезит окушпайт го деп ойлойбуз. Эгерде завод-фабрикаларды ачып, элди жумуш менен камсыз кылышса, эч бир кыргыз тентибейт болчу. Мисалы, Россияга, Казакстанга барып иштейсиңерби деп алып кетип, ал жерден кул кылып иштеткендер көп.
Бекназар, 43 жашта, Талас облусу: "Россиядан бир жарым айда жөө качып келип…"
- Былтыр бир орус аял он беш баланы Россиянын Сургут деген жеринен жакшы жумуш таап берем деп алып кеткен. Документтерин да өзү даярдап берген эле. Жакында арасындагы бир жигит сегиз ай жүрүп, кайра жөө-жалаңдап бир жарым ай дегенде качып келиптир. "Тигил жактан биздин документтерибизди алып коюшуп, эч нерсеге укугубуз жок, кул болуп калдык. Бөлөк элге кул болгуча, өз жериме кул болгонум жакшы" деп келиптир. Кыргызстандын топурагын кармап алып ыйлады. Ал жөө келатып, ээн талаадагы чоң жолдон өткөн КамАЗ автоунааларынын айдоочуларынан тамак-аш, жилка сурап алыптыр. Ошол жилка менен ар кайсы суулардан балык кармап жеп, мекенине кайткан экен. Кээ бир айдоочулар кукси беришиптир, аны даярдап жегенге идиши же суусу жок, аны да чийки жептир. Анын арманын угуп отуруп ушундай тагдырга наалат айтып, өзүбүздү элге керегибиз жок артыкбаш адам катары сезип кетебиз.
Турсунбек, 42 жашта, Ош шаары: "Акча жок үйгө баргың да келбейт"
- Эртең менен саат жетиде ушул жерде үч жүзгө жакын адам чогулат. Албетте, баарыбызга эле жумуш боло бербейт. Акча таппай калганда үйдө ач-жылаңач отурган балдарыңды, үй-бүлөңдү эстеп кайткың да келбей калат. Алар менин колумду карап, качан акча алып келет деп отурушса, кезерип мен эч нерсе албай үйгө барсам…
Бурул, 28 жашта, Нарын облусу: "Шайлоого кеткен миллиондорго завод-фабрика курса…"
- Бул жерде илгери жалаң эркектер турушчу экен. Кийинчерек биз сыяктуу аялдар да көбөйө баштады.Эркектерден айырмаланып, бизге ылайыктуу жумуш аз табылат. Кээде кафелерге иштегенге чакырышат да, керээлден-кечке идиш, пол жуудуруп, анан акчабызды бербей, курсагыңарды тойгуздуңар деп кетирип жиберген күндөр да болот. Ушул жерде жумуш издеп отурган кыздардын арасынан жумуш таап берем деп алдап кетип, башкаларга сатып, бирөөнүн койнуна салып бергендер да болгон. Шайлоого мынча миллион сом жумшалды деп айтып атышат. Ошол акчаны андан көрө кыйналган элге иштөөгө мүмкүнчүлүк түзүп, завод-фабрикаларды курса биздин сообубузга деле калмак.
Абыл, 36 жашта, Кара-Буура району: "Талапкерлердин биз менен иши болгон жок"
- Мына, президенттикке талапкерлигин койгон алты инсан бар. Бирок, алардын бири да биз менен жолугушуп, ушул жерде да кыргызстандыктардын санын толуктаган жумушсуз адамдар бар экен деп келген жок. Эгерде биз менен жолугушса, көйгөйлөрүбүз менен таанышат эле. Бизге президенттин да, шайлоонун деле кереги жок. Анткени, биз шайлоого катышсак да, катышпасак да баарыбир бийлик башына келген адам биздин көйгөйүбүздү укпайт.
Ойлоп тапкыч Ибрай Муңайбеков неге муңайды?
- Мен ойлоп тапкычмын. Аты-жөнүм Муңайбеков Ибрай. Совет заманында эмгек сиңирген ойлоп тапкыч наамын алгам. Убагында мамлекетке кандай эмгегим сиңди эле? Азыр мени эч ким карабайт. Жакында бозүйдү беш киши эмес, бир киши тиге ала тургандай жаңы ыкма ойлоп таптым. Биз сыяктуу ойлоп тапкычтарга мүмкүнчүлүк түзүп беришсе, мамлекетибизге пайда алып келмекпиз. Эгерде өкмөт мага мүмкүнчүлүк түзүп цех ачып берсе, мен деле көп адамды жумуш менен камсыз кылмакмын. Азыр Кыргызстандагы мен кыйынмын деген эр жигиттерибиздин салганы эле кафе, дүкөн, май куюучу, машине жуучу жай. Андан башка сала турган эч нерсе жокпу? Алган пенсиям эч нерсеге жетпейт.
Мерген, 39 жашта, Сузак району: "Алдуулардын заманы"
- Биз бирөөнүн эмгегин жеп, оңой олжого азгырылган жокпуз. Бизде мыйзам иштебейт. Мисалы, кээ бирөөнүн үйүнө барып иштесек, өзгөчө байлар байлыгына, иштеген кызматына чиренип, иштеген эмгек акыбызды да бербей коюшат. Эгерде милицияга арыздансак, алар бизге окшогон карапайым адамдардын сөзүн сүйлөбөй, тескерисинче, бай адамдардын сөзүн сүйлөшөт. Бай адамдардын жасаган иштери, сүйлөгөн сөздөрү туурабы же туура эмеспи, дайыма мыйзам ошол тарапта болот. Баягүнү Байтикте жашаган бир бай адамдын үйүндө иштедик. Акчабыздын жарымынан азын төлөп, көбүн бербей койду. Бир нерсе десек, каалаган жериңе барып арыздан, менин Акүйдө таанышым бар, колуңардан эч нерсе келбейт деп койду. Мен эч кимди тоготпойм, мен президент, министрлер менен гана саламдашам дейт. Ошол адамдар биз менен саламдашкандан да жийиркенишет. Алар бизге кулдай эле мамиле кылышат. Албетте, арасында жакшы адамдар бар, бирок, алардын көпчүлүгү айылдыктар. Кээ бирөө алыс жактан келип, мал кайтарууга алып кетишет. Бирок, ит көрбөгөн кордукту көргөзүшөт.
Бактыбек, 44 жашта, Талас облусу: "Кыргыздын кедей жигиттерин кыздар карашпайт"
- Азыр кыргыздын көпчүлүк кыздары пакистан, уйгур, кытай, корей жигиттерине турмушка чыгып атышат. Буларда сүйүү жок, бирок акчанын айынан жүрүшөт. Биз деле кыргыз кыздарына баш кошуп, үйлөнөлү дейбиз, бирок, чет элдиктердей акчабыз жок. Кыргыздын кедей жигиттерин кыздар карашпайт.
Бекзар, 24 жашта, Ысык-Көл облусу: "3000 сомдук айлыгы бар жумушка 1000 доллар"
- Мен быйыл агрардык институттун экономика факультетин аяктадым. Бул жерге кошулганыма бир айга чукул болуп калды. Кесибим боюнча жумуш издесем, бир таанышым "1000 доллар бер, жакшы ишке орноштурам" деди. Айлыгы 3000 сом экен. Ал таанышым эгерде мен жакшы кызматка көтөрүлсөм сени да кошо ала кетем дейт. Менде андай акча жок. Бир сутка цемент түшүрүп 700 сом таптым. Кечээ бир кишинин үйүнө барып кум ташып, керээлден-кечке иштеп 200 сом алдым.
Дастан, 29 жашта, Токтогул району: "Бийликтин рэкеттери"
- Ушул жерге келип милициялар документ текшеришет да, шаардык каттоодо турбаганыбызды көрүшүп, убактылуу кармоочу жайларга алып барышат. Ал жерден 370 сомдон айып төлөтүшөт. Эгерде жаныңда акчаң болсо бир тыйын калтырбай алып алышат. Ал акчаны айып пул деп алышат да, ордуна чек жазып беришпейт. Эртеси башка райондун милициясы кармап кетип, ал да айып салат. Милиционерлер бизге келип акча алууну коммерцияга айландырып алышкан. Биз аларды "бийликтин рэкеттери" деп коебуз.
Талгат, 25 жашта, Нарын облусу: "Кайдасың, акыйкат?"
- Бир жолу жазында ушул жерде 600 сомго жакын акча иштеп таап, сүйүнүп үйгө кетип бараткам. Анан жолдон милиция токтотуп документтеримди текшерип, туура экенин көргөндөн кийин чөнтөктөрүмдү карап, капчыгымдан 200 сомду билгизбей алып коюшуптур. Мен адегенде билген эмесмин. Бери чыгып акчаларымды санасам 200 сом жетпей калды. Анын артынан чуркап барып, "байке, акчамды алып алыптырсыңар" десем, "алган жокмун" деп сөгүп кирди. Эртеден кечке эшектей иштеп, тапкан акчамды алып алган милицияга жиним келип атырылып кеттим. Ал менин колумду толгоп милиция бөлүмүнө алып келип, бир сутка ачка камады. Байкеме телефон чалсам, милициялар менин үстүмөн "бизге кол көтөрүп, пагонубузду жулду" деп мени кылмышкер кылып арыз жазып салышыптыр. Байкем 1000 сом төлөп чыгарып кетти. Колуңардан эч нерсе келбейт, чөнтөгүңөргө нашаа салып соттотуп жиберебиз дешет. Бизде акыйкатчылык жок. Биздин арманыбызды эч ким укпайт.
Даярдаган Назгүл КАЛМАМБЕТОВА, сүрөттөрү Ринат АЙТКУЛОВдуку
кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
email • архив • редакция
"Ак-Сай, "Ак-Сай, Арпа маселесинде эл менен биргемин"
Күрөш бүттү, эми натыйжа күтөбүз
Террорчулук, экстремизм карааны аралап жүрөбү?..
Ак-Сай, Арпа жайлоосу эмне болду?
"Айпери", "Нарындын" ээсинин эки-үч башы барбы?
Электр дөөтүлөрдүн дурусу менен бурушу
Азап тартып, кор болгондорго ким кол сунат?
Эсенгул ӨМҮРАЛИЕВ, "Ала-Тоо ынтымагы" коомунун төрага орунбасары:
"Шайлоо бүткөн соң талап кылабыз"
"Кайдан, ким менен жолукканымды аялым билет"
"Агымда" дайым жаңылык, Агынан турат жарылып"
Дүйнөдө жалгыз мен төрөгөндөй болдум
Эмне үчүн театрга эл келбейт?
Жандүйнө "ремонту" качан жанданат?
Атай, Муса, Рыспай ким да, А.Мурзабаев деген ким?
"Тегим кыргыз, кыргыздын жылдызы болом!"