de ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky en sv fr de de fr fr fr sv en fr ja fr ky ky ky ky kk ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Жибербеген тыйынды “жибердим” дебегиле...
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
"Мен дагы Чыңгыздын колун кармагам"
Жарымы жалган, жарымы чын дегендей Кудай салбасын Чыңгыз Айтматовдун 85 жылдыгына карата "Мен Чыкем менен аябай жакшы болчумун", "Мен жыйналыштарда Чыкемдин артында отурчумун", "Мен Чыкем конокко барганда дайыма этти устукандап, күл майда туурап берчүмүн", "Мен Чыкем көчөдө баратканда артынан ээрчип алчумун", "Мен Чыкем чет элден келгенде тосуп алуучулардын арасында дайыма кошулуп калчумун", "Мен Чыкем жыйналыштарда сүйлөгөндө элден бөлүнүп кол чаап ырсайып күлүп турчумун" деген эле сөздөр. Мен дагы ошолорго кошулуп, бирок болгон бир окуяны айтып берейин дедим. 1987-жылы Таласка гастролго барып калдык. Ылдыйкы зонага барганда "Россия" колхозунун башкармасы Токтогул Бабанов байке бизди райондук мейманканага жаткырбай, колхоздун мейманканасына жаткырып аябай сыйлачу. Ал киши элдик таланттарды, өзгөчө Эстебес байкени аябай сыйлачу. Мейманканасын орус аялдар тейлеп аябай таза мончосу, бильярды, түрлөнгөн тамак ашы менен болор эле. Чарбаларга концерт коюп түнү менен конокто болуп, келерибиз менен Эстебес, Токтосун, Тууганбай байкелер уктабай бильярддын азабын беришчү. Бир күнү Бакайыр айылынан келсек түнкү 2-3төрдө Токтогул байке күтүп отуруптур. "Бүгүн Чыкем келиптир. Быйыл а кишинин 50 жылдыгы эмеспи, ошону сүйлөшкөнү кечке чогуу болуп Чыкем Шекерде калды. Эртең малчыга, саанчыларга сыйлык тапшыра турган күнүм ошого катышып кетиңиз -дедим. Эстекең өзүнүн тобу менен бул жакта - деп силердин топту санап берсем аябай сүйүнүп "көптөн бери мен дагы төкмөлөрдү, манасчыларды, ырчыларды, куудулдарды сагындым. 1-2 саатымды бөлөйүн-деди" - деп Токтогул байке айтканда, чоңдорду билбейбиз биз жаштар аябай сүйүндүк. Чыңгыз Айтматовду жакындан көрүп биз дагы колун кармайт экенбиз"- деп тим эле кубанычыбызда чек жок. Ошентип эртеси малчылардын майрамы башталды. Аңгыча Чыке дагы келип калды ак волга менен элдин жабалактап тосконун айтпа. Жыйналыш бүтүп, сыйлыктар тапшырылып бүткөндөн кийин биз концертибизди баштадык. Чыке бажырайып элдин алдында отурат. Чыкенин жанында бир уулу бар экен дулдуюп элге да кошулбай, концерт дагы көрбөй, "Волгадан" түшпөй орус шопуру менен отурат. Чыкенин суроосу боюнча кээ бир номерлер кошулуп отуруп эки сааттык концертибиз үч саатка созулуп кетти. Акыры концерт аяктап аппак боз үйгө кирдик. Чыке "Мен Токтогулга 1-2 саат убактымды бөлөйүн - дедим эле атасынын көрү бүгүнкү күндү бөлгөнү калдым" деди каткырып. Концертиңер аябай жакшы экен. Нукура элдик. Өзгөчө Асанкул менен Келдибектин аткарган жанагы "Кирпичке цементти шыбап жейбиз" деген интермедияңар. Менин быйыл 50 жылдыгым, ошонун концерттик программасына ушул интермедияны коштурам. Анан Келдибек концертти жакшы алып барат экенсиң, ошол концертти да сени алып барсын деп айтам" дегенде кетпеген жеримен тер кетсе болобу. Айткандай эле күздө филармониянын кышкы залында азыркы "Туңгуч" театры кирип турган залда Чыңгыз Айтматовдун 50 жылдыгына арналган чоң концерт болду. Мен алып барып, баягы Асакем экөөбүздүн "Ооба, аксакал" деген интермедиябызды ойнодук. Чет элден келген коноктор кандай түшүнүштү билбейм. Чыкебиз аябай күлүп, концерттин аягында сахнага чыгып ырахматын айтып аябай ыраазы болгонун айткан. Ошол концерт нукура элдик ыр-күүлөрдөн түзүлгөн эле. И баса унутуп баратыпмын, Чыке "күлкү өнөрү өтө татаал өнөр, күлкүнү жазыш баарыбыздын эле колубуздан келе бербейт. Мидин, Райкан өтүп кетти, Байдылда бар. Силерди балдарга айтып, киного тарткыла дейм. Чунак балдар күлкүлүү киного көңүл бурбай жатышат"-деди эле. Мүмкүн а киши айткандыр, кийин Асанкул байке "Арман" киносуна тартылып калды. Дооронбек байке "ушинтип акырындап жүрүп отуруп, орустардын "Кавказская пленица" киносунан дагы өткөн кино тартам" деди эле. Эгерде Дооронбек байке саясатка аралашпай жүрсө кинону дагы тартып, арабызда аман жүрөр беле деп калам.
Чыңгыз Айтматовдун күздө 85-жылдыгын дүйнөнү дүңгүрөтүп өткөрүп, ага чейин зыңкыйган эстелигин тургузуп, ынтымакта бололу.
Бишкек шаардык ички иштер башкы башкармалыгынын алдындагы
милициянын Кайгуул күзөт полкунун командири:
"Билинбегени менен биздин полктун
элге кылган кызматы абдан чоң..."
- Жаныбек мырза, алгач, окурмандарга сиз жетектеген күзөт полку тууралуу айтып берсеңиз?
- Биздин полк 1979-жылы 3-июлда түзүлгөн. Андан бери туура 34 жыл өттү. Полкко ошондон бери жалпысынан 10дон ашык адам жетекчилик кылды. Анын ичинен Темиркан Субанов деген генералыбыз эки ирет жетектеген. Азыр биздин полкто штат боюнча 467 кызматкер бар. 30 кызматкерден турган атчан кызматкерибиз жогорку парктарда, "Комсомолка" сыяктуу көлдөрдөгү коопсуздукту көзөмөлдөйт. Ошондой эле 20 немец породасындагы атайын үйрөтүлгөн итибиз бар. Биздин негизги милдет шаардын коопсуздугун, тартибин көздүн карегиндей сактоо болуп эсептелет. Мисалы, быйыл эле 292 ар кандай иш - чаралардын коопсуздугун камсыз кылдык. Кылмышкерлер менен күрөшүүдө, кылмыштын бетин ачууда биздин кызматкерлердин орду өтө чоң. Мисалы, быйылкы беш айда 892 кылмыштын бетин ачышты. Бирок биз катталган кылмышты тергебейбиз, аны райондук милиция тергейт.
- Кылмыштын кайсы түрү жана шаарыбыздын кайсы районунда эң көп катталат?
- 900гө жакын кылмыштын ичинен эң көп катталганы - денеге залал келтирүү кылмышы 614гө жетти. Албетте, бул көрсөткүч өтө көп. Тоноочулук 40, уурулук 69, машина уурдоо 35, алдамчылык 38 ж.б. Административдик мыйзам бузуу кылмышы боюнча былтыр 5 айда 6744 адам жоопко тартылса, быйыл беш айда ал көрсөткүч 7522 адам. Кылмыш негизинен шаардын ар бир районунда бирдей катталат. Бирок салыштыра келгенде, эл кайсыл жерде көп болсо, ошол жерде кылмыш көп болот. Мисалы, Ленин районуна караштуу Ош базарын айтсак болот. Анткени, ал жерде туруктуу жашаган жери жок, ичимдикти көп ичкендер көп жүрөт. Анын кесепети көп учурда кылмыштуулукка алып келет.
- Кыргыз милициясы башынан өтө көп оор мезгилдерди кечирди. Жаман да көрүндү, муш дагы, сөз дагы, керек болсо айрым учурдарда ок да жеди. Сиздин оюңузча азыр кыргыз милициясына коомчулуктун көз карашы кандай?
- Эң туура маселени козгодуң. Айтылгандай эле кыргыз милициясынын көрбөгөнү калган жок. Бирок ошондой оор мезгилдерге карабастан, сынып калбай, патриоттуулугун көрсөтүп, коомдук тартипти колуна кармап келатканын баса белгилей кетишибиз абзел. Азыр элдин ишеними жана көз карашы буйруса жакшы жагына оңолду. Башка кызматтарды айтпаганда да, мына биздин полк түзүлгөндөн бери турмушка бурулуш алып келген, жаман-жакшы курч оор окуялардагы оттун учкунун басуу менен алектенип келет. Жакшысынан баштасак, 1980-жылы Москвада өткөн 22 -Олимпиада оюндарында коопсуздукту камсыздоо үчүн бизден 15 кызматкер Москвага жөнөтүлгөн. Андан кийин 1990-жылкы Ош коогалаңын басууга активдүү катышты. Ошол окуядан кийин туура 9 жыл өткөндө Баткенге кирип келген моджахеддерге каршы турушту. 2002-жылы Аксы окуясына, 2005-жылы март ыңкылабына, 2010-жылы: апрель революциясына, май айындагы Маевка, Кара-Жыгачтагы жер басып алуу окуясына, бийликти басып алмакчы болгон Барктабасовду Киргшелкто кармоо операциясына июндагы, Ош окуясына активдүү катышып, ал окуяларды басып, коомдук тартипти орнотууга өз салымын кошту. 2010-жылы 7-апрелде Ачкеев деген бир милициябыз эки бутунан ажырап, биринчи топтогу майып болуп калды.
Кыскасы, айтып олтурса биздин полктун билинбегени менен элге кылган кызматы абдан эле чоң.
- Полктун материалдык-техникалык базасы, кадр, айлык маселеси талапка ылайык деп айтууга болобу?
- Мен талапка ылайык деп айта албайм. Техникалык абалыбыз жогору болбосо да, орто. Бүгүнкү күндө бизде 26 автоунаа бар. Эки "Одиссейди" жакында эле министрибиз берип кетти. Материалдык базабыз деле начар. Эски имаратты эптеп өзүбүз оңдоп-түзөп, кармап келатабыз. Биздеги эң чоң көйгөй - бул кызматкерлерибиздин айлыгынын өтө аздыгы. Учурда айлык 9000 -9500 миң сом. Кадр маселеси боюнча көйгөй жок. Бизде негизинен жогорку билимдүү балдар иштешет. Алардын арасынан ылайыгына карап, офицердик катарга кызматка алуу жагы каралууда.
- Шаар чоң, эл көп. Анын үстүнө биздин шаардын күнүмдүк турмушу "тынчы жок" митингдер менен коштолуп турат. Ушундан улам, эл ишеним арткан Күзөт полкунда кызматкерлердин саны аздык кылбайбы деген суроо туулат...
- Туура маселени баса белгиледиңиз. Азыр Бишкек ШИИБнин жетекчиси Мелис Турганбаев биздин полкко өзгөчө көңүл буруп, ички маселелерибизди чечкенге аракет кылып жатат. Андай аракеттердин бири - полктогу кызматкерлердин санын 200гө көбөйтүү планы. Буйруса, жакын арада полк 200 милицияга көбөйсө, анда шаарыбыздын коопсуздугу да бир топ жакшырат эле...