bg ru ru hbs_cyr ky ky ky ky kk ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ru ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ba ba ky ky ky ky ba ky ba ky ba ba ky kk tt ru ru ky ky ba ky ky ky ru ky ky ky ba ky ky tt ky ky ba ky ky ky ky ky tyv mn ba ky ky mn ky mn ky mn ru ky ky en ky be ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru ru
Кубат аке жана Сократтын өлүмү
Үстүбүздөгү жылдын 26-апрелинде Американын Кыргызстандагы элчилиги, К.Баялинов атындагы китепкана жана Америка университетинин профессорлору биргелешип, апрель айы бою Америкада майрамдалчу поэзия айын белгилешти. Чакан поэзия кечеси үч тилде өтүп, үч акын-жазуучу Кубатбек Жусубалиев, алыскы Американын Нью-Йорк шаарынан ат арытып келген Алекс Сигал жана Дана Голин өз ырларын үч тилде окурмандарына тартуулашты.
Поэзия. Муңканган поэзия. Жетпеген сүйүүнү, жүрөктөгү арманды, кусалуу табигатты ырдаган поэ­зия. Ал кайсы тилде болбосун, жүрөктөргө жетип турду. Кайсы тилде болбосун, жүрөктөр түшүнүп турду. Поэзияга суусундары канбай турду. Күттүргөн жаз келээри менен алыскы Алайына аттанып кеткен Кубат аке бул кеченин кадырлуу мейманы болуп, төмөндөгүлөргө токтолду. "Мыногу кишилердин арасында, америкалык акындардын жанында, мени түшүнүшсүн үчүн кыргыздын эле жөпжөнөкөй элдик ырларын айткым келип турат. Конфуцийи баштаган Кытайдын байыркы философтору менен кыргыздын рухий деңгээли бирдей болгон. Күчү да, стили да, муңу да ошондой.
Жар ташка барып конгон жок.
Кыштообуз бирге болгон жок.
Бул кыргыздын мен баалаган секетпайларынан.
Камбагал кичинекей Кыргызстанда бай Американын поэзия кечеси өтүп жатат. Дүйнө жүзүнө азыр эмне жетишпейт? Поэзия жетишпейт. Дүйнө өтө басмырттанып, күңүрттөнүп бүттү. Жүрөктөр карарып, сезимдер жоголуп, адамдык касиеттер качты. Океандай поэзия кечилбей, сузулбай муңдуу чалкып жатат. Ошондой көп күндөрдөгү бүгүнкү поэзия күнү, поэзия тамчылары сезимдерге кандай жагымдуу". Кубат акенин бул сөзүнөн соң окурмандары кол чаап, узатпай, кыргыз тилинде жазылган чакан бир саптарынан окуп берди.
Кече бүтөрү менен кайра Алайга ашыккан Кубат акеге 2-3 суроо узатууга үлгүрдүк.
- Кубат аке, бүгүнкү поэзия кечеси тууралуу пикириңиз кандай?
- Мен өзүм "современный" жазуучумун да. Америка адабиятын абдан баалайм. Анын ичинен Дэвид Селинжер эң сүйүктүү жазуучуларымдын бири. Ошондуктан бүгүнкү поэзия кечеси үчүн атайын Алайдан келдим.
- Өткөндө Алайга кетээр алдында Мамат байке менен маек­ куруп, "Эми көпкө жок болом, балким түбөлүккө" деп окурмандарыңызды кейиттиңиз?
- Эми ошол ошондой эле. Мен унчукпайм, сүйлөбөйм, үн катпайм деген эле сөз. Байкасам, акыркы убактарда көп сүйлөп жибердим окшойт. Бул бир духовный пландар да.
- Сиздин "Кар" деген аңгемеңизде "Калган жакшыбы, кеткен жакшыбы?" деген Сократтын сөзү бар го. Ошол тууралуу дайыма сизден сурагым келет.
- Ал киши аябай великий адам болгон. Сократ чыныгы улуу акылман болгон. Кетип жатканда бул жакта калган адамдарга боору ачыган. Критон деген Сократтын окуучусу болгон. Сократтын өлөөрүнө бир күн калганда Критон келсе, устаты таттуу уйкуда уктап жатат. Ойготкусу келбейт. Көпкө карап олтура берет. Бир убакта Сократ ойгонот. Шакирти: "Ушундай оор учурда кантип мынча таттуу уктадыңыз?" деп суроо узатат. Сократ болсо, "Сонун түш көрдүм. Бир чырайлуу, аппак кийинген аруу аялзат келип, "эй Сократ, сен үч күндөн кийин бул жерде болосуң" - деп, мага жарык дүйнөдө жок жерди айтты. Бирок ал жердин ушунчалык жагымдуулугу сезилип турду" - дейт. Баарын карап тургандай эле Сократ өзүнүн кийинки өмүрүн көргөн. Баа­рын билген. Өмүрдөн кийин өлүм жок экенин биз болсо түшүнбөй кыйналып жүрбөйбүзбү.
Мен бир акын жаман сары,
Колунда койкоңдогон калем сабы...
Урматтуу окурман, көркөм чыгарма окуп жан дүйнөнү бир кубантып, тазарып алганга кандай дейсиз? Сагындыңызбы? Биз да сагындык. Отуруп алып жакшы бир аңгеме окуганга же бир ыр окуп жан дүйнөң толкуп, делдеңдеп алганга не жетсин?! Акындар, төкмөлөр ж.б. чымындуулар болсо, жазган чыгармасын жарыялаганга жай таппай, китеп чыгарганга шарты жок жүргөнү жүргөн. Ыр жандуу кыргыз ойдон кырга чейин, жылдан кылымга, таанышкандан "жабышканга", ынкылаптан ынкылапка чейин ыр жазганын калтырган жок. Ылайым ошентип ыр бүтпөсүн. Биздин гезит дирилдеген ырларды сан сайын берип, көкүрөктөргө көктөм алып келели деп бир ырдын конкурсун жарыялаганбыз. Ошондой эле махабат, сүйүү, ажырашуу, сагыныч, жалгыздык жана кусалыкты камтыган чакан аңгеменин конкурсу да жарыяланат.
"Сан сайын конкурска түшкөн ырлардан тандалып алынганы гезитке жарыяланат. Конкурстун жыйынтыгы 2012-жылы 1-майда чыгарылат" деп мурда жарыялаганбыз. Бирок бул конкурска катышуучулардын саны абдан көп болгондуктан, катышууну каалаган окурмандардын өтүнүчү боюнча бул конкурсту ушул жылдын 1-октябрына чейин улантууну туура көрдүк. Конкурстун шартына ылайык, Шайлообек Дүйшеев, Анатай Өмүрканов баш болгон калыстар тобу тандаган бир акынга 20 миң, эки акынга 10 миңден, үч акынга 5 миңден байге берилет. Ыр көлөмүнө гезиттин бир устуну (колонкасы) берилет. Ал ыр башка эч бир гезитке же китебине түшпөгөн эң соңку ыр болушу керек.
Аңгеме өтө узак болбошу керек. Жүрөктү эзген, дирилдеген, жан дүйнөнү толкуткан кыска сюжети бар аңгемелерге артыкчылык берилет. Аңгеме сүйүү, айрылышуу, жалгыздык, сагыныч темасында болушу керек, же бир турмуш тамчыларын сүрөттөгөн жылуу аңгеме болушу керек. Калыстар тобу аңгеменин сюжетинин курулушуна, сөздөрдүн таптап жазылышына, адабий көркөмдүгүнө ж.б. ушул өңдүү көп сапаттарга карап тандап алат.
Мыкты аңгеме деп табылган биринчи орунга 20 миң сом, экинчи орунга 10 миң сом, 3-орундагы эки аңгемеге 5 миң сом байге берилет. Бир аңгеменин конкурсунун жыйын­тыгы июнь айында чыгарылмак. Бирок буга чейин редакцияга келген аңгемелердин аягы үзүлгөн жок, басууга даярдалып, бирок жарыялана электери да бир далай. Ошол себептүү көптөгөн окурмандардын өтүнүчү менен бир аңгеменин конкурсу да 2012-жылдын 1-октябрына чейин узартылды.
Конкурска чыгармаңызды салганда толук аты-жөнүңүз, кыскача таржымалыңыз жана сүрөтүңүз кошо берилиши керек. Конкурстун талабына ылайык, аңгемелердин көлөмү кыска болушу керек. Көп аңгемелер көлөмдүү болуп жарыкка чыкпай турганын да эсиңиздерге сала кетели.
Чыгармаларды төмөнкү дарекке салыңыз: defacto.gazeta@gmail.com же редакциянын дарегине поч­та аркылуу жөнөтүңүз.
Курманкул Жумалиев1958-жылдын 2- февралында Жайыл районунун Большевик айылында туулган. 1979-жылы Фрунзедеги финансы-экономика техникумун, 1986- жылы Москвадагы тамак-аш өнөр жайы институтун, 1991-жылы Россиянын Саратов шаарындагы Поволжье социалдык-саясий институтун бүтүргөн. Кыргыз, орус, англис тилдеринде эркин сүйлөйт. Буга чейин КРнын социалдык коргоо тармагында иштеп келген, учурда АРИС долбоорунда иштейт.
Мээрим нуру көздөрүнөн төгүлүп,
Көп кыздардан жалгыз өзү бөлүнүп.
Күткөн адам, капысынан бир келсе,
Турбас белем, зор бактыга чөмүлүп.
Ошол күнү ак көйнөкчөн болот ал.
Толкунданып, кубанычка толот ал.
Жаш кезекти узап кеткен эстетип,
Назик келип, көпөлөктөй конот ал.
Кусалыгым тарабайт да, эч бүтпөйт.
Келдим эми, кетпеймин деп
Өзү сүйлөйт, менден жоопту
Жайдар мүнөз, айткан сөзүн
Көз ирмемде, жаштык кезим
Сезем жүрөк соккондугун катуулап.
Күтүп жүрөм жолугушчу күнүмдү,
Карабаймын күнүмбү же түнүмбү.
Жүрөк сезет, ал чыгарат бүтүмдү.
Калбайынчы келген күнү тааныбай,
Ошол күнү ушул ырды окуурмун,
Сезген өңдүү таң алдында
about | A Free CSS Template by RamblingSoul