ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mn ky ky ky ky lez ky ce tyv kk sah kk ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Эл үчүн эмгектенген адамдын эмгеги жерде калбайт экен. Ак-Талаанын Ак-Кыя кыштагындагы борбордук клубга айыл эли агылып келип, райондун ардактуу атуулу, Кыргыз Республикасынын мектептерине эмгек сиңирген мугалим, ушу күндө да балдарга тарых сабагынан билим берип, жаш окутуучуларга бул ыйык кесиптин терең сырларын үйрөтүп келе жаткан тажрыйбалуу педагог, ажы Мукаш Жамангуловдун 70 жылдык торколуу тоюн белгилешти.
Балалыгы согуштун катаал жылдарына туура келди
Балалыкты биз, ойносо оюнга, күлсө күлкүгө тойбогон, баарынан бейкапар доор дейбиз. Бирок турмушта дайыма ошондой боло бербейт. Мукаш агайдын балалыгы согуштун катаал жылдарына туура келди. Устат мугалимдин курдашы, ардагер-мугалим, айтылуу Калмураттын уулу Жамбыл акенин:
- деген ыр саптары маараке ээсинин апаат мезгилдеги оор турмушун элестүү сүрөттөйт. Агай 1941-жылы Ак-Кыя айылында колхозчунун үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келген экен. Согуш башталар менен атасы майданга аттанып, бирок оорусунун айынан кайтып келген. Көп өтпөй атасы каза болуп, алты жашында атасы менен бир тууган агасынын үйүндө туруп калат. Апасы күндүзү колхоздун талаасында тынбай иштегени аз келгенсип, түнү менен байпак түйүп, фронттогу жоокерлерге жөнөтөөр эле. Үй тиричилигинде жеңилди жерден, оорду колдон алган жалгыз жардамчы балтыр эти ката элек Мукаш болчу. Ал апасы соко айдаса, атка минип, жер айдаса, өгүз жетелеп жүрдү.
- Апам жан-алы тынбаган, ашкере чыйрак, ары эмгекчил жан эле. Ушунусунан улам курдаштары аны "истребитель", "ракета" деп тамашалап калышчу. Апам мындай мактоо сөздөргө маашырканып калбастан, баягы жазыгынан жазбай, эртеден кечке эмгектене берчү. Эки энелеш иниме кошуп мени да жаштайымдан жумушка бышырып тарбиялады. Басса-турса да "Эмгектен качпагыла, эмгек эрезеге жеткирет" дечү. Эмгекти сүйгөн адамды жараткан да жакшы көрөт окшойт, апам токсондон аша жашады, - дейт Мукаш агай.
Согуштан кийинки жылдар биздин каармандын жүрөгүндө такыр кетпеген так болуп калды. Азыр кыбыр эткендин баарына акча төлөнөт. А кезде баарын акысыз жасашчу. Мектеп окуучулары колхоз жумуштарынын далайын аткараар эле. Мукаш агай да кичинекейинен колхоз жумушуна катышты. Экинчи класста окуп жүргөндө 35-40 километр жерге өгүз менен айран ташыганы эсинен кетпейт. Өгүздөрү сайгактап кетип, чаначтары айрылган күндөр болгон.
- Кысталышта, кыйың кезеңде, айрыкча бирөөнүн кылган жакшылыгы эсиңден чыкпайт экен. Күндөрдүн бир күнүндө ычкырым үзүлүп калды. Мурда чүпүрөк менен байлап койчумун. Чүпүрөк жок болгондуктан, чийдин бакалын тагынып алгам. Муну көрүп Мамбеттин байбичеси жип таап берди. Башкасын унутсам да, анын жакшылыгын унута албайм. Эмне деген иштерди аткарбадык?! Орок ордук, кырманда иштедик, араба тарттык, Хрущевдин тушунда жүгөрү чаптык, - дейт ардагер агартуучу.
Мукаш агай менен аңгемелешип отуруп, өзүм уккан бир чындыкка кайрадан жолуктум. 80-жылдары кан майданда беш жыл фашисттер менен кармашкан ардагер: "Мен согушка он сегизге толуп-толбой, артымдан узатар киши жок кеттим. Катарда турсам боюм баарынан кичине, мылтыгым жерге тиет. Бирок жетимди кудай сактайт экен. Нечен урушка кирсек да, акыр аягында тирүүдөн жалгыз өзүм калам", - деген болчу. Ошондогу ойду Мукаш агай улантып отурду:
- Согуштан кийинки жылдары деле бей-бечара, жетим-жесир үчүн калыстык азыраак болгону чын. Талаа жумушунда жалаң жетим-жесирдин балдары эртеден-кечке эмгек кылыптырбыз. Ата-энеси барлар, активдин балдары бизчелик кыйналышкан жок. Бирок биз эмгектенип жашаганды үйрөндүк. Турмуштун өзү биздей жетимдерди чыйралтты…
Окутуучулук кесипти тандап алышы өзүнчө кызык аңгеме
Мукаш агай 1958-жылы онунчу классты Курткадагы Байымбет мектебинен бүтүрөт. Окуу дегенде жүрөгү оолугуп турду. Шаардан окуп, бир кесиптин ээси болсом деген тилеги орундалбай калчудай. Анткени ошо тушта партиянын онду бүткөндөр эки жыл өз айылында калып, колхоздо иштесин деген токтому бар болчу. Баланын окуу дегенде чачыраган көзүн көрүп, кийинки атасы тим туралбады. Чоң сууну кечирип, оңой эмес жол жүрүп, райондун борборуна өзү тааныган физик мугалимдикине алып келди. А кезде фотограф деген сейрек. Сүрөттүн акысына бир күн кечке карагай аарчып берип, эртеси Нарынга жөнөйт. Мукаш окууга өтпөй калыптыр дешпесин деп эки окуу жайга документин тапшырат. Педучилищени тандап алышы кокустук эмес болчу. 50-60-жылдары мугалимдин баркы кыргыз айылдарында теңдешсиз жогору болгонун көпчүлүк билишет. Ал мезгилде айылда апакай кийинип, очойтуп айлык алган жалгыз мугалимдер эле. Окуучулар да агай-эжей деп мугалимдеринин көзүнөн айланып турушчу. Дагы бир илинчеги, айылдаш агасы Жамбул Калмуратов Нарындагы педучилищенин биринчи курсун аяктап калгандыктан, анын жолун жолдогусу келди. Кантип жолдобосун, шаарга алгач келгенде, жашап турганга жумуш таап берип, көмөк көрсөткөн ушу айылдашы болду. Веттехникумга болсо айылдаштарынын "Айланайын Мукаш, болсоң мал доктур боло көр" дегенин кыя албай барды. Бир жагы ошо кезде мал доктур келет дегенде чабандар кой союп, тамак асып, опурап-топурап калчу. Ошондонбу, айтор, жаш канат баланын сезиминде бул кесип да өтө керектей сезилчү. Ошентип, көптөн күткөн экзамендери башталып, алгачкы экөөнөн ийгиликтүү өтөт. Үчүнчүсү бир күндө болгондуктан, жыйынтык баллды чыгарууда көбүрөөк болсун деген ниетте, сынактан эки беш алган педучилищени тандап алат. Мындан кийин Мукаш агай окуусун Пржевальскидеги пединституттан улантып, башталгыч класстар мугалими деген ардактуу кесиптин ээси болду.
Мугалим эмгеги менен таанылат
Андан бери далай суулар акты, жылдар өттү… Бирок Мукаш агай ушу күнгө чейин мугалимдик кесипти туу тутуп, жашы жетимишке таяп калса да, сүйгөн кесибин, окуткан окуучуларын кыя албай, кесиптеш мугалимдерден калбай, максатка умтулууда темирдей эркти көрсөтүү жагынан кээ биринен алдыга өтүп, чыгармачылык жигер менен иштеп келет. 90-жылдары райкомсовпрофтун төрагасы болуп турганда, Ак-Кыяга заңкайган клуб салдырам деп кандай аракет кылса, ошондой дем менен мектептин бир бөлмөсүн бөлдүрүп алып, тарых музейине айлантты. Биз музейде коюлган экспонаттардан көз албай карап жаттык. Арабызда агайдын мурунку окуучусу, азыр райакимдин орун басары болуп иштеп жаткан Динара Ысамамбетова, райондук гезиттин редактору, акын, жазуучу, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер Өмүрбек Дөлөев, айылдын кадырлуу карыларынын бири, партиялык жана советтик кызматкер Райымбек Токталиев, А.Абдраимов атындагы орто мектептин директору, устат мугалимдин дагы бир окуучусу Садибакасов Абдрасул бар. Мукаш агай биринчи мугалимдей чыгармачылык эргүү менен, тазалык менен экспонаттардын ар бирине токтолуп, талыкпай айтып берүүдө…
Мында илинген сүрөттөрдөн кимдерди гана көрбөйсүң!.. Алгачкы мугалимдер, агартуучулар, айылдын даңкын чыгарган эмгектин баатырлары, согуш майданына барып, орден, медаль албаса да, он жетим баланы асырап, эрезеге жеткирген карапайым элеттик апанын бизге белгисиз эрдиги… Ушунун баарын батырган бул музей дагы далай жылдар ак-кыялык балдардын көзүн ачып, өткөн тарых менен эртеңки келечекке көпүрө болуп береринде шек жок…
Бишкек - Ак-Талаа - Бишкек
"Кутбилим", жањы саны... o кыргызча... o
email o архив o редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?