hu ky ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ru ky ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru ky kk ky ru ky ky ru ky ky ru ru ky ky ky mn ru ky ky ky bg ky ky ky ky ru mhr cs ru ru ky ky ru kk ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Фабула", 27.01.12 - 6-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Ооз майламайдын оршон кесепети
Кыскартуулардан майнап чыгып жарытып жиберери бүдөмүк
Кыргызстандын туташ коррупция кеселине чалдыкканы эч кимге жаңылык деле эмес. Коррупцияны мамлекеттик кызматтын өйдөдөн төмөнкү, төмөндөн өйдөкү баардык катмарынан жолуктурса болот. Эксперттердин айтымында болжол менен ар бир үчүнчү чиновник коррупция сыркоосу менен ооруйт. Антикоррупциялык система такырыбындагы эксперт деп эсептелген Бакыт Бакетаевдин пикиринде: "президенттин аппаратынан баштап өкмөттүк эмес уюмдарга (НПО) чейин коррупциянын көмөгү менен каражат иштеп тапканга машташып алышкан". Мамлекеттик кызмат--май-талкан кызмат дегенге тете. Коррупция ээ-жаа бербей өсүп отуруп мамлекеттин коопсуздугуна коркунуч келтире баштаган деңгелге жеткени ага каршы күрөш жүргүзүүнү көлдөлөң талап кылып турган жагдайлардын бири. Коалициялык жаңы өкмөттүн жер жайнап кеткен "башка жүк" чиновниктердин штатын кыскартуу демилгеси прессада жазылып жаткандай бюджеттик каражаттарды үнөмдөө эле эмес, түпкүлүгүндө коолап-чайлап кеткен коррупцияны оор топондоп болсо азайтуу милдети менен тутумдашат.
Арийне, ал аракеттен, ачыгын айтканда, чоң майнап чыгып жарытып жиберери арсар. Минтип ишенбестикке моюн сунуп жатканыбызга бир нече факторлор себеп болууда. Эч кимге деле жашыруун эмес, майлуу сүттүү кызматка орношуу үчүн же зоболосу бийик "крышаң" болушу керек, же эбин таап жогору жактагы мыкчыгердин кулкунун майлашың, жалпак тилге салып айтканда пара беришиң талап этилет. Ансыз ишиң жылып, итиңдин чөп жеп кетиши кыйын. Ма десең, катары менен үч-төрт дипломун чөнтөктө салып алган ашынган адис, IQ cү асмандаган "Акыл Карачач" болбогун бары бир ташың жогору тоголоноору кыйын. Анан да көздөй көргөн ишенимдүү "крышаң" болсо деле аны кур ооз калтыра албасыңды унутпашың кажет. Бүгүн болбосо эртең, эртең болбосо бүрсүгүнү ошол "крышаңа" күнүң түшпөй койбосун эстен чыгарбашың керек эмеспи. Анын ооз майлап көңүл алып койгонуң келечек карьераңа бекем кепилдик тапканың менен барабар.
Чоңураак кызматка орношом десең чоңураак пара беришиң керек. Ар бир кызматтын өз өзүнчө талаптары б.а. таксасы бар экени көп айтылат. Мисалы "Кыргызстандын коомдук антикоррупциялык форуму" деген жаңы пайда болгон сайттагы (anticor.org.kg.) пресс-конференцияда "Кыргыз темир жолу" мамлекеттик ишканасынын "Темир жолчулардын жаштар профсоюзунун" төрагасы Манас Кадыровдун айтканына караганда поезддин узатуучусу (проводник) болуп кызматка орношуу үчүн $1 миң, ал эми ташылып бара жаткан жүктөргө көз салган күзөтчүлүк үчүн $300 cугунтушуң керек экен. А эгер, буга көнбөй моюн толгойсуңбу анда "айда пошёл, айтканың ошол" өз жолуңа түшүп кете берсең болот, эч ким сени кармап токтотпойт. Кылмыштуулукту аткаруу мамлекеттик кызматынын (ГСИН) башчысы Шейшенбек Байзаковдун билдиргенине караганда буга чейинки тергөө абагынын начальник кызматынын наркы $50 миңге туура келчү экен. "Адилет" укуктук клиникасынын башчысы Чолпон Жакупованын дайын дарегин көрсөтпөй ММКлардын сыртынан бычып туруп шилтеме жасап билдиргенине караганда Жогорку Кеңештин депутатынын мандаты $300 миңге чейин чаап барат экен. Кыскасы кызматка орношуу үчүн коюлган талаптарды так аткарып тиешелүү акчасын төлөп беришиң зарыл. Башка жол да, ылаажы да жок.
Биздин өлкөдө бир нече жылдар бою баса отуруп "талаа" изилдөөсүн жүргүзүп, анын негизинде доктордук диссертация жазган швед политологу Йохан Энгваллдын Фергана.ру сайтына берген интервьюсунда билдиргендей Кыргызстанды мамлекеттик кызматтар сатыла жана сатылып алына турган рынок деп эсептесе болот. Административдик же саясый кызматка дайындоодо негизги фактор болуп кадимки эле "кызылдай" акча кызмат кылат. Кыргызстанда мамлекеттик кызматка илинип калуу үчүн жутунгандардын саны адаттан тыш көп экендиги бекеринен болгон жок дейт окумуштуу. Анткени жан кыйнап эмгек этпей тез баюунун бирден бир жолу-- мамлекеттик башкаруу кызматына орношуу. Мамлекеттик кызмат дегениң акчадан акча туудура турган бизнестин эле өзү. Ошондуктан убара болуп акчанын артынан түшпөй кызматтын артынан кубалаганың пайдалуу да, оңой дагы. Чоң кызматты ээлесең акча кайда кетмек эле, өзү келет, өзү келип сени табат. Мындан сырткары Кыргызстандагы бюрократиялык сан жетпеген привелегияларга ээлик кыла аласың. Башкача айтканда ханга салам бербей калган даражага жеткирген артыкчылыкты ээ болосуң да каласың.
Энгвалл диссертациясында Кыргызстандын көз карандысыздыкты алган 20 жылдык тарыхындагы кызмат орундары канчага бааланып келгени боюнча айрым цифраларды келтириптир. Мисалы окумуштуунун сурамжылап билгени боюнча Акаевдин доорунда министрлик орундун баасы $100 миңден $ 200 миңге чейин чаап барчу экен, губернаторлук кызматтын наркы $40 миң, акимдердики $20 миң турчу экен. Белгилеп кете турган жагдай: андан бери коррупция азайып кетпегени, кайра өскөнү талаш деле туудуруп жибербес. Акаевдин доорундагы коррупция Бакиевдердин мезгилинде көбүрүп көбөйүп отуруп жетээр чегине жеткени, алардан азыркы алдым-жуттумдар ашса ашаарын, асты кем калбастыгы белгилүү эмеспи. Айткандай эле 2011-жылдын февраль айына карата алынган политологдун маалыматына караганда биринчи инстанциядагы соттун орду үчүн $10 миңден $50 миңге чейин акча төлөө талап этилген экен. ИИМдин академиясынын мурдагы окутуучусунун Энгваллга айтып бергенине караганда 2009-жылдары абитуриент окууга өтүү үчүн $3 миң төлөсө, окууну бүтүп кирешелүү май-талкан кызматка орношуу үчүн $5 миңге чейин акча чыгымдашы керек болуптур.
Баарынан кызыгы т.а өкүнүчтүүсү сатып алган ордуна жаңы келген начальник, швед окумуштуусунун айтымында ишти баштаар замат, биринчи кезекте мекеменин кызматкерлеринин (персоналдардын) 15% чейинкисин алмаштырууга аргасыз бараарында турат. Себеп дегенде өзүнүн пара берип сатып алган кызмат ордуна корогон чыгымынын ордун толтурушу үчүн жаңы кызматка алынгандардан пара алышы керек болуп жатпайбы дейт политолог. "Блат" системасы иштеп турган мекемеде моралдык атмосфера жагымдуу болуп кетпеси түшүнүктүү. Кызматкерлердин ортосунда өз ара аңдышмайлар, бири биринин артын чукумайлар башталары анык. Ал эми, бул болсо иштин өндүрүмдүүлүгүнө кесепетин гана тийгизээри белгилүү.
Өкмөт 18 миң мамлекеттик чиновниктин 20% зын кыскартууга убада берип жатат. Айтымдарында бул иш чаралар мамлекеттин канын кактап соруп жаткан мите-чиновниктерден арылууга өбөлгө болуп бериши керек. Оор топондотуп кыскартуудан кийин иштин көзүн билген профессионалдар, ишине жооптуу карган уяттуу кызматкерлер калышы керек дешет. Асыресе, пара берип кызматка орношуунун коррупциялык схемасы өз күчүндө турганда чыныгы ишке жөндөмдүүлөр эле калат дегенге тумтак ишеним артып жиберүү кыйын. Баягы эле жолун таап ооз майлаган "блаттуулардын", "крышасы" барлардын мөөрөйү үстөм болуп кетээри анык. Андыктан чиновниктерди кыскартуу жараянын баштоону алдын алып элден мурун коррупцияны жою максатка ылайык келээр эле. Кыскартуу жараяны бийликтин так аныкталган бир иштин артынан түшпөй чабылып чачылып жатканына байланыштуу акыры келип ийлеп-ийлеп итке салгандай болуп аяктабас бекен деген чочулоо турат.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
- Акаев сокур болчу,
"Төрөнү" төргө өткөзгөн Төрөгул
Орунбасардын оюу жаман беле же ору жаман беле
Марс Жусупбеков, СИЗОнун башчысы:
"Камактагылар камераны жаап салганыма ыраазы болушсун, анткени алардан эми эч ким акча талап кылбайт"
Ооз майламайдын оршон кесепети
Кыскартуулардан майнап чыгып жарытып жиберери бүдөмүк
Менин милициям мени коргойт...
ИИМдин Чүй облустук Башкы башкармалыгынын жетекчиси:
"Былтыр биз Чүй облусу боюнча
5600 кылмыштын бетин ачтык..."
Эгемберди Эрматов, Кыргыз эл акыны, КСДП фракциясынын депутаты:
"Мен акынмын, мен эч убакта эне тилсиз жашай албайм…"
Мамлекеттик сыйлыктар боюнча КР Президентине караштуу комиссиянын жооптуу катчысы:
"Сыйлыктарды күркүрөтүп бере берсек, анда мамлекетти мүлжүп салабыз..."
Өмүргө тете эки күн
Айчүрөк Иманалиева, КРнын эл артисти:
Куйручук менен Шаршендин жолугушу
Калыска ким бут тосууда?..
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?