krc ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ru av ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru hu ru ky ru tt ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ru ky bg ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru av ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Ачык саясат", 02.06.09 - 16-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Эл толкуса эмне болот?
Эгемендүүлүктүн таңы аткан алгачкы жылдары Кыргызстандын коомдук турмушунун бардык чөйрөсүндө мыйзамсыздыктын сайраны гүлдөп, кылмышкерлер бийлик жана криминал чөйрөсү менен куда-сөөк боло баштаган. Карапайым элдин арыз-муңун укук коргоо органдары кулак сыртынан кетирип, бийлик башында тургандар эл мүлкүн эбегейсиз эле чөнтөккө шыкаган. Бийликтегилерден рэкетчилер кем калышкан эмес. Алар элдин мал-мүлкүн каалагандай тоноп, ишкерлерге салык салып, кыз-келиндерге ачыктан-ачык эле зордук-зомбулук көрсөткөн. Ошондой бир эргулга укук коргоо органдары, бийлик эч кандай чара көрбөй койгондо Кара-Буура районунун Бакайыр айылынын эли эсирген ал рэкетти өздөрү кармап, айылдын ичиндеги карагайга байлап коюшкан. Айылдын аксакалынан тартып келиндердин күйөөлөрүнө чейин бир нече жыл андан запкы көрүп жүргөндүгүнүн бугун чыгарып, ал рэкетти орто кылымдык жаза менен таш бараңга алып өлтүрүшкөн. Укук коргоо органдары бир нече адамды кармап, кылмыш иш ачууга аракет кылганда айыл эли түп көтөрүлө райондук милиция менен прокуратураны курчап, "рэкетти мен да бир таш менен ургам, мени да камагыла" деп отурушуп, бир да адам жоопко тартылган эмес.
Ошол таш бараң бийликти бир сестентти. Элдин чыдамы кетсе энеңди Үч - Коргондон көрсөтүп коерун Ак үй, Көк үйү да, кызыл шапке, көк шапкеси да сезди. Ошол таш бараңдын сабагы документалдуу повесть болуп жазылып, китеп болуп басылып чыгыптыр. Китепти окуурдан мурда жазган кишинин пикирин да билип алгыла.
- "Таш бараңдын" жазылыш таржымалын бир аз айттык. Калганын өзүңүз улаңызчы.
- Таш бараң окуясы Бакайырда 1995-жылы болгон. Чынында окуя болбосо болот эле, эгерде милиция убагында маани бергенде. Буга союздун кулашы таасир бердиби, же жаш Кыргызстан там-туң баскан наристедей бутуна туралбай жаттыбы - айтор тартип сакчылары чекилик кетирип койгондой болду. Андан бери он жылдан көп убакыт өтүп кетсе деле менин оюмча өзгөрүүлөр аз болуп жатат. Азыр деле мамлекет башындагылар, тартип коргоочулар ушул сыяктуу кемчилик кетирип жатат деген ойдо болуп ушул чыгарма жазылып калды.
- Демек сиз тартип коргоо органдарына көбүрөөк сын айтып жазган окшобойсузбу?
- Мен муну адабий чыгарма катары жазууга аракет кылдым. Бирок канчалык деңгээлде адабий чыгарма болду - аны окурман өзү баа берет деп ойлойм.
- Повестте ошол убактагы тартип сакчыларына көбүрөөк сын айттыңызбы же...
- Повесттин соңундагы "Сөз аягында" гана бир аз жазып кеттим. Орган 5-6 баланы "силер уюштурдуңар" деп камап коюп, бирок эл көтөрүлүп барып бошотуп алганын. Чынында айылдан 200-300 адам ошол рэкеттен запкы жеди десем жаңылбайм.
- Ошондон бери коомдо өзгөрүү аз деп жатпайсызбы. Анда элге бир эле адам запкы жегизсе, азыр элге мыйзамдуу түрдө деп коюп запкы көрсөткөн күч алып, гүлдөп жатпайбы. Ушуга байланыштуу азыркы заманда дагы бир таш бараң чыгып кетет деп кооптонбойсузбу?
- Болот же болбойт деп көзү ачыктык кылган туура эмес го. Бирок менин көкүрөгүмдүн түпкүрүндө мындан да жаман иш болгону турат деген коркунуч бар. Мурда бир кишини бир айылдын эли өлтүргөн болсо, эми бүтүн кыргыз эли, сыртта жүргөндөр козголгону жатат, "кыргыз элинин намысы кайда?" деп. Коомдогу чыныгы абалды "Азаттык" радиосу, анан силердин "Ачык саясат" гана айтып жатпайбы. Элдин муң-зары, кыйынчылыгы толуп бараткандай да. Эл кокусунан толкуп кетсе, "көп түкүрсө көл болот, көл толкуса сел болот" демекчи, сел бир жүрүп кетсе токтотуш кыйын болот ко.
- Эл толкуп кетиши мүмкүн деп жатасыз. 95-жылы элдин мал-мүлкү, майда жандыктарын алып кеткени үчүн нааразы болушуптур. Азыр эл эмнеден улам толкушу мүмкүн дейсиз? Эл арасында жүрүп атасыз? Абалды өз көзүңүз менен көрүп-билип жүрөсүз дегендей...
- Менин оюм боюнча азыр бүт дүйнө жүзү, өнүккөн мамлекеттер глобалдашуу, Жер шарын сактап калуу деген чоң маселелер каралып жаткан убакта биздин кичинекей Кыргызстан ичибиздеги майда нерселерди чечалбай жатабыз. Айтайын дегеним - кичинекей Кыргызстанды четинен кертип-кесип сатып жатабыз. Бул эң кечиримсиз нерсе деп ойлойм. Бул тарыхта кала турган нерсе болуп калды. Бизде чындап эле жер сатуу болуп келиптир, 40 байталга кеткен жерибиз, же болбосо Кенес-Анархайды, Сохту, Шахимарданды, Ворухту алыңыз. Ошолор бизге сабак болбой эле, тескерисинче улантып келатабыз. Муну жөнөкөй адамдар эмес, эл башкарган адамдарыбыз жасап жатканына биздин алыбыз, үнүбүз жетпей жатат. Ошолордун баары толкуп кетип жатат. Бул китепте бирин-экин жандык, мал болсо, азыр мамлекеттен ажырап калгандай, улут жок болуп кеткендей болуп баратат. Коркунуч ошондо болуп баратат. Биздин уулубуз, урпагыбыз эмне болот? Маңкуртташып кетебизби деген ой, түндүктү казактар, кытайлар, түштүктү өзбектер, тажиктер бөлүп кетеби деп жаман оюмда сезип жатам.
- Кайра адабий чыгармачылыкка келсек. Буга чейин адабий жаатта иштедиңиз беле? Бул канчанчы чыгарма? Жазуу түйшүгү кандай экен?
- Бул менин биринчи чыгармам. Мурда ал турмак гезитке да эч нерсе жазган эмесмин. Ишим такыр башка чөйрө, адвокатмын. Ошондуктан бул чыгарма турган жеринен эле ыргып чыкты дегенден алысмын. Кандайдыр бир түрткү болуп, 3-4 жыл мурда башталган. Оюма таш бараң, өзүмдүн айылым келип, "аттиң, ошондо бул иш болбосо болот эле, кырчындай бир жаш өмүр, жигит кыйылып кетти" деп ага боор ооругам, көкүрөктө муң калып кеткендей болгон. Анан ошол муң толкуп чыкты окшойт. "Азыр бүт кыргыз толкуп кетсе эмне болот" деген коркунуч турубатат. Азыр баарыбыз президентти шайлоо алдында турабыз, чечүүчү мезгил деп жатабыз. Гезиттер болсо "баары бир азыркы бийлик болот, алар жеңет" деп жазыбатасыздар. "А эмне үчүн ошондой болот" деген кишилер аз болуп жатат да. "Андай кылбайбыз, ушул убакка чейин ушундай болуп келдиби, эми андай кылбайбыз, биз барабыз, шайлоочулар менен бирге участкалык комиссиялардын жанында турабыз, жакындан жардам беребиз, эл-журт, көтөрүлгүлө" деп элди көтөргөндөр аз болгондой болубатат. Баягы эле маанай : "Акыры ушундай болот да, акыры эле бийлик жеңет да, баягы минтип коет, тиги тигинтип коет" деген эле адамдар.
- Ырахмат маегиңизге. Балким мындан кийин Кыргызстандын 2005-жылдан кийинки жаңы тарыхы жөнүндө китеп жазаарсыз.
- Жазуучулук оңой кесип эмес экенин жакындан билдим. Түмөн түйшүк керек экен. Бирок китеп кандай чыкканын окурмандар өздөрү айтышаар.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
"Мени тирүүлөй өлтүрбөй, баламды таба албаганыңарды ачык айткыла!"
Канттагы база 49 жылга калды
Кыргызга мамлекеттин кереги барбы?
Омордун "Ормон опузасы" же Улуттук Жазуучулар Союзунудагы "так талаш"
"Мени тирүүлөй өлтүрбөй, баламды таба албаганыңарды ачык айткыла!"
Көмүрдүн үстүндө жашасак "көң жак" дейт
"Зөөкүрлүк менен ээнбаштыкка теңелген жокпуз"
"Акбаранын көз жашы" же армандан чыккан сөз башы
Соттун күчүнө кирген өкүмү, күнөөлүүнү калкалаган "кимдин" өкүлү?
Техникалык текшерүүдөн кимдер өтөт: адамдарбы же автоунааларбы?
"Айыл өкмөтүнөн тартып, президентке чейин милдеттүү түрдө мамлекеттик тилде сүйлөй билиши керек"
Бийлик жалган айтса, калкы жабыр тартат
Кароосуз жана жетим балдардын укуктары корголобу?
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?