ky ky el ru ru cs ky ky ru ky ba ky ky ky ky ky kk ky ky mk ky ky ky ky mn ky ru ky ky ky ky ky ru ru ky ky ba ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ky ru ky ky ky ru ky ru
"Алиби", 12.03.08 - 6-бет: "39-база. Килемди кимдер уурдаган?"...•
Ал түн да Жаанбаевдердин үй бүлөсү үчүн бейпил эле өтүп бараткан. "Ит өлгөн" суук күчүндө. Аяздуу түндүн саат онго жакындаган мезгилинде үйдөгү уюлдук телефон чырылдап, Калыбай Жаанбаевдин улуу баласы Адилетти достору чакырып калат. Алар Махатма Ганди көчөсү менен төмөн түшкөндө Чоң Чүй каналынын жээгинде жайгашкан "Улуу Кыргызстан" кафе-чайканасынын жанынан күтүп турушмак болот. Ата-энесинен уруксат сураган Адилет жөнөй бергенде - "Балам, тез барып жолугуп кел: Түндө көп баспа", - дейт атасы. Бул күн 2008-жылдын 23-январы болчу. "Улуу Кыргызстан" кафесине жетип барган Адилет телефон менен чакырган досторун издеп турса, "Мазда" маркасындагы машинадан эки жигит чыгып - Адилет сенсиңби? Биз Ленин райондук ички иштер бөлүмүнүн кылмыш издөө бөлүмүнүн кызматкерлерибиз, - дешип күбөлүктөрүн көрсөтүшүп, Адилеттин колдорун кайрып машинага салып алып жөнөшөт. Борборубуздун Лев Толстой көчөсүндөгү түркиялык ишкерлер иштеткен "39 база" аталган килемдер сакталуучу кампага алып барышат. Ал жерде эшиктердин туткалары сынып, кулпулары талкаланып, уурулар киргени билинип турган. Көрсө, эшиктерди талкалаган уурулар ири суммадагы килемдерди көтөрүп кетишкен экен. Ал эми Адилет менен иниси Азамат жайкы каникул мезгилинде аталган "39 базада" иштешкен. Сентябрь айында окууларына кеткен. Ошентип аталган базанын башчыларынын биринин баласы Эмил жолдошу Данияр экөө, дагы базанын кампасында иштеген эки жигит болушуп, Адилетти чечинтип, муздак бетонго тургузуп коюшат. Эне сүтү оозунан кете элек, жашы он сегизге толо элек Адилетти опузалап, уруп-сабап килемдерди "мен уурдагам", - деп мойнуна алдырууга аракет жасашкан. Январь айынын кычыраган суугунда Адилеттин "үшүп кеттим", - деп жалдыраганына карашпай, муздак бетондо көпкө кармашкан. Алардын коркутуп, уруп, сабаганына да кайыл болгон Адилет, сентябрь айынан бери бул жакка келелектигин айтып мойнуна албайт. Айлалары кеткен Эмил менен Данияр Ленин рай. ИИБден опер. группа чакырат. Ага лейтенант Эркин Алымов жетектеген топ келип, көздөрү алайып көк муштум болуп үшүп чыккан Адилетти көрүп, мындай уурулук бул баланын колунан келбестигин айтып - "Кай жерден апкелсеңер ошол жерге жеткизип койгула", - деп кетип калат. Эмил менен Данияр Адилетти кийинтип, машинага салышып, "Улуу Кыргызстан" кафе-чайканасына жеткизишип, уюлдук телефонун эртеси өзү окуган №4 лицейге жеткизип беришээрин айтышат. Ата-энесине эч нерсе айтпасын эскертишип, "өлтүрүп коебуз", - деп коркутушат. Бейкүнөө запкы жеген Адилет түнкү саат экилерде келип жатып калат. Түн жарымында келген Адилет эч нерсе айтпай эрте окуусуна жөнөп кетет. Болжошкон саатта лицейдин жанынан соткасын берип кетишмек болгон Эмил менен Даниярды бир сааттан ашык күтөт. Келбей коюшат. Ал күнү, 2008-жылдын 24-январында түшкү саат 12лерде Эмил үч милиция менен келип, Адилеттин иниси Азаматты алып кетишет. Аны да "39 базанын" жанындагы машина оңдоочу жайга (СТОго) киргизип, уруп сабап "килемдерди уурдаганын" мойнуна алдырууга аракеттенишет. Ленин рай ИИБден опер. топ чакырса ага лейтенант Эркин Алымов баштаган Темир, Илгиз аттуу милициялар келишип, Азаматтын мындай уурулук иш колунан келбесин түшүнүп, өздөрүнүн машинасы менен үйүнө жеткизишип, саат 16да Адилетти салып кетишет. Адилеттин атасы Калыбай кечинде келип Адилетти Ленин райондук ички иштер бөлүмүнө алып кетишкенин угат да түнкү саат 10дордо РИИБге барат. Уулу төрт милициянын ортосунда отурат. Килем уурулук боюнча Адилет да, Азамат да моюндарына албаган соң, аталган 39-базанын башчыларынын биринин баласы Эмилди шектүү катары кармап келишсе, Ленин рай ИИБнин башчысын "аяш атам" болот, - деп мактанып, анын атын сатып кетет. Балдарын күнөөлөп, тынчтык бербеген милицияларга ачуусу келген Калыбай ички иштер министрине, прокуратурага арызданаарын айтып ачууланат. Оперативдүү топтун башчысы ага лейтенант Эркин Алымов - байке, биз жетекчилерибиздин буйруктарын аткарабыз да, сиздин балдарыңыз күнөөлүү эмес экен. Кандай шарт коесуз, балдарыңыздын моралдык, психологиялык жактан тарткан запкысын төлөп берели, кыргызча эле бүтүрүп коелу, - дейт. Калыбай аларга - "Менин балдарымды опузалап, муздак цементке ич кийимчен тургузгандардын өздөрүн да чечинтип менин көзүмчө жарым саат тургузгула", - деген шарт коет. Эртеси, дагы эки күн алардын байланышын күткөн Калыбай үмүтү үзүлүп, Кыргыз Республикасынын ИИМ министри М.Т.Конгантиевке, Ленин райондук прокуроруна арыз менен кайрылат. Бул окуя боюнча кылмыш иши козголуп, милициянын капитаны Акылбек Патанов тергөө амалдарын жүргүзүүдө. ИИМдин коопсуздук кызматы өзүнчө, Ленин райондук прокуратура тармагы өзүнчө иликтөө иштерин жүргүзүүдө.
P.S. Тергөө иштери бүтпөгөндүгүнө байланыштуу айрым адамдардын аты-жөнү өзгөртүлдү.
Укук коргоочу Азиза Абдрасулова жетектеген "Кылым шамы" аттуу адам укуктарын коргоо боюнча адистешкен өкмөттүк эмес уюму дагы бир ирет Коопсуздук комитетинин кызмакерлеринин көңүлүн буруп отурат. Азиза Абдрасулованынын айтымында бул ирет үстүбүздөгү жылдын 5-мартында саат 18-00 чамасында уюмдун кеңсесине Бишкек шаардык УКМК Башкармалыгынын оперкызматкери келген. Өзүн борбор калаанын Ленин районун көзөмөлдөгөн ага -лейтенант Искендер Капаров деп тааныштырган. "УКМК кызматкери "Кылым шамына" кандай максат менен келди?"- деген сурообузга офицер мырза жеткиликтүү жооп бере алган жок дейт бейөкмөт уюмдун өкүлдөрү. Абалды аныктоо үчүн жетекчи айым А. Абдрасулова УКМК кызматкери кандай маселе менен келгендиги тууралуу суроосу менен Бишкек шаардык УКМК башкармалыгынын начальниги О. Осмоновго телефон аркылуу кайрылган. Оперинин докладынан мурун көзөмөлгө алынган объектинин суроосуна биринчи кептелген Осмонов мырза азыркы учурда Хизбут -Тахрир диний партиясынын жана "Мен ишенбейм…" акциясынын аракеттери активдешип баштады деген жообун узаткан. Ал эми адам укуктарын коргоо боюнча адистешкен "Кылым шамы" уюму хизбутчуларга же "Мен ишенбейм…" акциясына кандай тиешеси бар деген суроого ага-лейтенант Капаров А. Абдрасулованын кызы "Мен ишенбейм…" кыймылынын активистеринин бири болгондугу менен байланыштырган. Ушул учурдан тартып А.Абдрасулова мейманды видеокамерага тарта баштаган. Укук коргоочунун мындай кылыгы УКМК офицеринин көңүлүнө жакпай калган белем, И. Капаров терең таарынган таризде кетип калган.
"Кылым шамына" атайын кызмат өкүлдөрү мейманчылап биринчи жолу келип отурушкан жок. Буга чейин 2006-жылы 25-апрелде уюмдун кеңсесине Бишкек шаарынын Свердлов райондук ИИБнин кылмыш иликтөө бөлүмүнүн опер кызматкери, милициянын ага-лейтенанты Манас Борошев да "айылчылаппы" же "аң уулаппы" айтор, атайын келген. Опердин "Ачыгын айткыла, партияңардын лидери ким" деген суроосун уккан укук коргоочулар "Кылым шамы" адам укуктары боюнча адистешкен бейөкмөт уюм, ал эми партиянын лидери партияларда болот, биз партия болбосок, анан бизде кайдагы партлидер болсун деп, офицердин же адашып келип алгандыгына же бей өкмөт уюм менен партиянын айырмасын билбеген акылынын аздыгына ишене албай таң калышкан эле.
Борошевдин сапарынан бир аз күн мурда уюмдун кеңсесине дагы бир бейтааныш адам келип, атым Бакыт болот деп, А.Абдрасулованын эски тааныштарынын досу болоорун айтып, бейөкмөт уюмдардын бирине жумушка орноштурууну өтүнгөн. Бейтааныш адамдын сырдуу өтүнүчүн аткара албастыгын айткан Азиза айымга Бакыт каржы маселесине жана түздөн-түз иштешкен партнерлоруна, донорлоруна байланыштуу суроолорду узатып, жүзүндө кейиштүү абал жасаган болуп, кош айтып кеткен.
Сырдуу меймандын машинасынын номерин жана маркасын жазып калган укук коргоочулар абалды тактоо үчүн ИИМге кайрылышкан. Натыйжада Бакыттын машинасы Улуттук Коопсуздук комитетинин кызматкерине таандык болуп чыккан.
2007-жылы 16 - ноябрда уюмдун кеңсесине Свердлов РИИБнин 9-бөлүмүнүн кызматкери ага-лейтенант Б.Манапов менен подполковник А.Эргешов келишкен. Адегенде өзүн практикант деп тааныштырган 9-бөлүмдүн кызматкеринин чоо-жайы документтерди караштырууда аныкталып калган.
"Мен ишенбейм…" акциясынын активисти:
- УКМК "Кылым шамына" келип сурамжылап, себебин хизбутчуларга жана "Мен ишенбейм…" акциясына байланыштырып жатат. Менин бул уюмга тиешем жок. Керектүү маалыматтарды билгилери келсе менин өзүмө келишсин. Биздин кыймылдын мүчөлөрүн Ревкомду жана Коомдук парламентти колдоп кетеби деп коркуп жатышса керек. Адам укуктары менен саясатты аралаштырбаш керек. Биз шайлоо маалында тебеленген укуктар үчүн күрөшүп жатабыз. Азыркыга чейин расмий жыйынтык чыгарылбай, шайлоого кирбей калган айрым партиялардын взносторун да кайтарып берише элек. Бизди токтомду буздуңар деп камакка алып жатышат. Ошол эле учурда өзүлөрү Шайлоо кодексин, Конституцияны бузуп жатышкандыктарын эстерине алышкан жок. Бийликтин позициясы менен макул болбой, каршы пикириңди билдирип койсоң эле бийлик үчүн күрөшүп жатат деп түшүнүп, азыркылар өз кызматтарын кызганып калмай адаттары бар экен. Бизге эч кандай кызматтын, саясаттын кереги жок. Болгону адам укуктарынын сакталышы керек. Ж.Сапарбаев, Т.Сыдыков менен катар эле биздин "Мен ишенбейм…" акциясынын мүчөлөрү, андан сырткары ЖОЖдордо бюджеттин ачыктыгы боюнча иштешкен студенттер да, УКМКнын көңүлүн бурууда.
6-мартта 144 кылмыш ишинин бети ачылды.Анын ичинде изди суутпай ачылганы 7, жол кырсыгы 14.
13 февралда павильонго кирип, белгисиз адам тапанча такап 2800 сомду тоноп кеткен. Ленин РИИБинин кызматкерлери ууруну оңой эле таап алышты. Баңгизат жана каракчылык менен мурун соттолгон, Батукаевдин ОПГсынын мүчөсү Юсупов М. "баатырлык" кылган экен.
Шатмановдун шалкы боштугунан пайдаланып, окутам деп 3000 долларын алып, дуулдап жүргөн Дулдаева да колго түштү.
"Искендер" "ичип жегендерге" кошулду
"Искендер" дыйкан чарбасынын башчысы М. Раимкулов КРнын резервдер мамфондунан 50тонна буудай алам деп 360 000сом алып, туура эмес иштерге пайдаланганын Панфиловчу "Кызыл жакалар" аныктады.
Кызматын кыянаттык менен пайдаланган
Москва районундагы Беловодский айыл өкмөтүнүн мурунку төрагасы И. Шкирман 6 гектар жерди алкы бузулуп "Фиалка" жана "Рост" дыйкан чарбаларына мыйзамсыз берип койгон.
Жаздын биринчи көз ирмеми
1-март күнү Ысыката районундагы Новопокровка айылынын жашоочусу Н. И. Ткачеваны тырайта өлтүрүп кеткени белгилүү болду. Өлтүргөнү аз келгенсип ГАЗ-3110 S 31071 автомашинасын, телевизорун, музыкалык борборун, дубленкасын уурдап кеткен. Чүй облусунун оперлери О. Гасановду изин суутпай колго түшүрдү.
Бакайата районундагы Тойчубеков атындагы орто мектептин мүдүрү К.Осмонбековду мүдүрүлтүп, 5000 сом пара алып жаткан жеринен райондук билим берүү бөлүмүнүн башчысы К.Орозалиев кармалган.
8-9-мартта 237 кылмыш ишинин бети ачылды. Анын ичинде изди суутпай 22 ачылганы, жол кырсыгы 26.
17 жашар селки М.М.Вахитова себепсиз эле күч колдонуп, 18 жашар А.Бекмырза кызынын соткасын тартып алган.
Жалил уулунун да далили бар
"Кошой ата" жаңы конушунда кыйратып койгонсуп ата - бала Кыдырбаевдер менен У.Шаршеналиеванын соткасын курткасын жана 3400 сомун тоноп алган жерден томсоруп колго түштү.
Ленин РИИБдин кызматкерлери Чүй-Панфилов көчөсүнүн кесилишинде кепке келбей, күч колдонуп Р.Касыгелдиеванын майрам күнү 45 миң сом "манисин" тартып алган Дамир уулу Б. менен Э.Момуналиев тузакка отурат.
Кочкор районундагы Кум-Дөбө айылынын тургуну, 1978-жылы туулган Кожосабыров А. майрам күнү "жинди сууга" жинигип, атасы элүүдөн өткөн Н.Кожосабыров менен коколошо кетет. Арактын азабынан атасына бычак уруп, аркы дүйнөгө узатат. Колго түшкөн Кожосабыровду эми ким коколор экен?
9-март күнү 18 саат 15 мүнөттө КРнын Чек ара кызматынын "Чоңкапка" 2-чек ара заставасында, Тараз-Кеңеш-Талас автомобиль жолунун башталышында, ушул заставадагы отделениенин командири сержант Сулайманов Т.Р. соо туруп эле Ауди-100 автомашинасы менен Казак Республикасынын жараны М-21406 автомашинадагы Р.Дадабаевди сүзүп, андан соң чек ара постун сүзө качырган. Ал жерде турушкан катардагы жоокерлер катуу жаракат алып Манас райондук ооруканасына жеткирилген.
Турдубекованы тургузбай кеткен ким?
Сокулук районундагы Жаңы-Жер айылынын тургуну С.Т.Турдубекованы тургус кылып сабап кеткен. Натыйжада, ал да аркы дүйнөгө сапар тартты. Кызыгы, кыргыз кызын В.В.Радченко сабап өлтүргөн экен. Россияда сабап өлтүрүп аткандары жетишпей жаткансып.
Салиевди Салиев көчөсүнөн тоноп кетти
Ош шаарында оштонуп жүргөн Д.Айтиев 7-мартта 23 саат 30 мүнөттө Салиев көчөсүнөн Салиевдин 150 сомун тоноп кетип, колго түштү.