ru en kk ky ru ru ky ky ru ru ru bg ru ru ru en hbs_cyr ru ky hu ky ru ky ky ky ky ky ky ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky mn ky ky ky ru ky ky ru ky ky uk hbs_cyr ky ky kk ky ky ru ky ky ky ru ky ky ky ba ky ky ru ky ru el ru ky ru ky ru ky ru ky ru ky ru tt ru ky ky ky ru ru bg ky ru ru ru ky ru ru ru ky ky ky ru ky ky ky ru ky ky ru
"Айат пресс", 30.07.09 - 5-бет: •
Макала издегич Редакции газет Кыргызстана Кыргыз эл макалдары Архив-1 Архив-2 Архив-3 Архив-4 Архив-5 Архив-6 Zaman Кыргызстан Агым Айыл деми Алиби Асман пресс Азия news Арена kg Фабула Кереге kg Кыргызстан маданияты Көк Асаба Кутбилим Леди kg Майдан.kg Кыргыз туусу Учур Айгай kg Аалам С.С.С.Р Эл турмушу Эл сөзү Добулбас kg Айкын саясат Ачык саясат Майдан kg Адилет press Жалал-абад үнү Тарыхый мурас Обон Ош шамы Ош жаңырыгы Кыргыз руху Салык экспресс Саратан Diezel Айыл өкмөтү Нур Эл De факто Жаңы кылым Апта Алас Бишкек таймс Назар Энесай Новости Иссык-Куля Эркинтоо Биримдик Пресс kg Нур реклама Айат пресс Адилет пресс Лозунг Кабар
Ант берүүгө аз күндөр калды...
Инаугурация- латын тилинен которгондо "арноо" деген маанини туюндурат. Ал эми саясий турмушта жаңы өкмөт башчысынын бийликке келүүсү менен жаңы иш баштап жаткандагы элге берген убадасы, анты деп түшүнөбүз. Аталган терминдин башаты АКШдан таралып, бүгүнкү күндө дүйнөнүн төрт бурчунда орчундуу майрам катары параддын жүрүшү, музыканын жаңырышы менен белгиленип келет.
Көз карандысыздыкка ээ болгон Кыргызстанда алгачкы ажо 1991-жылдын 15-октябрында шайланган соң элге ант берген алгачкы инаугурациясы ошол эле жылдын 11-декабрына туура келет. Андан кийинки президенттик шайлоодо дагы бир мөөнөткө тандалган ажобуз Аскар Акаевичтин экинчи ант берген инаугурациясы 1996-жылы болсо, өлкөбүздө мындай кеченин үчүнчү жолкусу 2000-жылдын 29-октябрында белгиленген. Андан кийин өлкөбүздө болгон төртүнчү президенттик шайлоодо Курманбек Салиевич утушка ээ болуп, ант берүү аземи 2005-жылдын аптаптуу 14-августунда болуп өткөн. Демек, Кыргызстанда он сегиз жыл ичинде төрт жолу инаугурация уюшулган болсо, алдыда бешинчи ант берүү аземи
2005-жылы инаугурацияны өткөрүү, уюштуруу бактысы ошо кездеги вице-премьер-министрдин милдетин аткаруучу Адахан Мадумаровдун маңдайына жазылган. Адахан мырза ишти Акүйдүн алдындагы фонтанды оңдоо менен баштап, "Адаханчик-фонтанчик" атка конгон. Фонтан ремонтуна өкмөт капчыгынан 12 млн. сом бөлүнгөн. Ала-Арча-1-2 резиденциясын оңдоого 8 млн. сом, Өкмөт үйүнүн чоң залынын техникалык жабдуу, оңдоо-түздөөсүнө 3 млн. сом корогон.
Инаугурацияга КМШ, АКШ, Европа ж.б. өлкөлөрдөн келген конокторду жогорку класстагы 96 жеңил автомашина тейлеп, меймандар борборубуздун "Хаят", "Пинара", "Достук" мейманканаларында жайгашкан.
2005-жылы 14-августта "Ала-Тоо" аянты шаңга бөлөндү. Курманбек Бакиевдин инаугурациясына 10 миңден ашуун конок чакырылган. Мотоцикл эскортунун коштоосунда келген президент гүлгө оронгон аянтта ант берди. Мамлекеттик желек, КР Конституциясы, президенттик штандарт жана президенттик төш белги алынып келинип, ант берүү аземи эртең мененки 9 дан 50 минута өткөндө башталып бир жарым саатка созулган. Андан соң аянтта чоң программадагы концерт тартууланган.
Күтүү, күтүү жана күтүү
Кыргызстанда 2009-жылдын 24-июлунан тартып жаңы тарых барактары ачылды. Калктын 76,43 пайызынын ишенимине ээ болгон Курманбек Салиевичтин инаугурациясы узун кулактардын айтымында туулган күнүнүн эртеси 2-августта өтмөкчү. Ушу тапта бейформал саммитке улай инаугурацияга да катуу даярдык көрүлүүдө. Бу саам ант берүү аземинин эки тизгин, бир чылбыры Адахан Мадумаровдун досу Данияр Үсөновдун колуна тийген сыяктуу. Демек, "казанчынын өз эрки, кайдан кулак чыгарса". Албетте, бу саам да инаугурацияда ашыкча ысырапкерчиликке жол берилбейт.
Туулган күн, коопсуздук жана беш бармак
31-июлда ЖККУга (Жамааттык коопсуздук келишим уюму) кирген Орусия, Армения, Өзбекстан, Беларусь, Казакстан, Тажикстан, Кыргызстан президенттери бейформал саммитке чогулушат. Президенттер арай көз, чарай сөз олтуруп эл аралык коопсуздук маселесин талкуулашат.
ЖККУ 1992-жылы 15-майда коллективдүү коопсуздук келишиминин негизинде түзүлгөн. 2002-жылы 14-майда коллективдүү коппсуздук келишими эл аралык уюмга айланып, 2004-жылы 2-декабрда ЖККУга БУУнун башкы Ассамблеясында байкоочу статусу ыйгарылган.
Бейформал саммит президент Курманбек Бакиевдин туулган күнүнө төп келгендиктен президенттер кыргыз ажосун керемет Көл жээгиндеги ажайып "Аалам-Ордодон" куттукташат.
Президенттер "Чолпон-Ата-2" резиденциясында жаңы салынган люкс классындагы коттедждерде сергишет.
Сый тамактар: дандырга бышырылган жаш козунун, торопойдун эти. Ар бир президенттин жашына, даражасына ылайык устукандар, беш бармак, чучук, казы-карта, аш, форель балыгы, жер-жемиш жана түркүн-түс салаттар.
Ичимдиктер: Жети жолу атайын тазалоодон өткөрүлгөн жогорку класстагы орус арагы, француз, италия кызыл, ак винолору жана 30 жылдык мөөнөттө сакталган кыргыз коньягы.
Белектер: Атайын ат арытып келген ажолорго "Кыял" бирикмесинде даярдалган боз үйдүн чакан макети тапшырылат. Боз үй ичинде ЖККУга мүчө өлкөлөрдүн желектери бар. Андан сырткары залкар жазуучубуз Чыңгыз Айтматовдун бардык чыгармаларынын топтому, эң жогорку сапатта жана үлгүдө жасалган кыргыз калпактары, кайыштан жасалган шахмат тартууланат.
Саммитте коомдук тартипке 5 миң милиционер көз салып, 31-июль, 1-августта Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Бостери айылынан, тескейдеги Тамга айылынын аралыгындагы автожолго маал-маалы менен чектөөлөр киргизилип турат.
Конокторго Гулнур Сатылганова, Аскат Мусабеков, Асел Турдалиева, Максат Бегалиев, Гүлнара Тойгонбаева, Нена, Гүлзинат Суранчиева, Жанета Бобкова ж.б. ырчылар бий ансамблдери жети тилде ырдап-бийлеп ырахат тартуулашат.
- Илгери ханды тактыга көтөрүп жатканда алгач ак кийизге отургузуп, андан соң
Ал эми бүгүнкү күндөгү инаугурацияны өткөрүп жатканыбыз туура деп ойлойсузбу же батышты туурап жатабызбы?
- Илгерки заманда элибизге хан шайланганда алгач ак кийизге, андан кийин тактыга отургузушкан. Ал эми инаугурация өткөрүү мыйзам ченемдүү болгондуктан биздин конституцияда да каралган. Өлкөгө президент расмий түрдө шайланган соң инаугурация өткөрүү шарт деп эсептейм.
- Биздин бүгүнкү инаугурациянын өткөрүлүшү такыр жакпайт, же Орто Азия бийлигиндегидей эмес, же батыштыкына окшошпойт.
- Инаугурация тууралуу кеп да козгогум келбейт. Себеби кечээги президенттик шайлоодо элдин ишеничине шек келтирилди. Кандай гана нерсе болбосун барктап колдонуу шарт эмеспи. Бизде бүгүнкү күндө инаугурация өз баркын жоготуп калды. Анткени жаңы ажонун бийликке келишин эл кубануу менен кабыл алып, ант берүү аземин чоң майрам катары кабыл алышы керек эле. Тилекке каршы бизде андай болбой калбадыбы.
- Негизи инаугурация өткөрүү шарт. Бирок ысырапчылыкка жол бербестен чеги менен маанилүү дата катары кабыл алып майрамдоого болот. Анткени беш жылда бир өткөрүлүп жаткан соң кайдыгер карабай өлкөнүн социалдык, экономикалык абалына жараша кече уюштуруп, элге жагымдуу маанай тартуулоого кантип болбосун?
- Инаугурация - жупуну тил менен айтканда ант берүү каадасы эмеспи. Кыргызстан мамлекетинде мындай салт болгон эмес. Ошондуктан, мамлекеттүүлүк салты бар өлкөлөрдүн алгылыктуу жагын алып, аны улуттук колорит менен жуурулуштуруу аракети көрүлүп келатат. Ал бирөөнүн көңүлүнө төп келет, бирөө жактырбайт. Ошентип отуруп, накта кыргызча жол-жобосун табарбыз. Батышка же Орусияга окшоп калыптыр деп кергиштей бергенден да эчтеме чыкпайт. Мыкты тажрыйба оошот, бири-биринен үйрөнөт, өзүнүкүн кошумчалайт, акыры алгылыктуусу табылбай койбойт.
Бийлик "Кыргыздар мурасы жана келечек" деген концепцияны сунуш кылды, бул деген улутубуздун унутта калган салт-санаасын, ырым-жырымдарын кайра жандантып, азыркы заманга ылайыкташтыруу дегенди билдирет. Ушул ишчаранын алкагында саясый ырым-жырымдар менен салттар да байыйт чыгар деп үмүттөнүп туралы. Бирок, кишини кийизге ороп, ж.б. ырым - булар хан көтөрүүдө колдонсо керек. Бизде кудайга шүгүр, хан эмес президент ант бергени жатпайбы. Хан менен президенттин айырмасы асман менен жердей эмеспи.
- Биздеги инаугурациянын өткөрүлүшү, шоулары, барысы батышка окшоп кетет. Улутка, каада-салтка ылайыктаса болбойбу деп ар качандан бери айтылып келет. Ал эми ак кийизди канга ороп отургузуп койгону да кыргыздын салты эмес. Мисалы Ормон ханды да сарбагыштар гана көтөрүп, бугулар колдобой койгон. Ал эми Аксыда Шералы ханды кийизди канга боеп, андан кийин көтөрүшкөн экен. Бирок, Кыргызстан да анын жолун тандоосу керек. Батыштыкын же демократиялуу өлкөлөрдүкүн тандашы керек. Кыргыздар азыркыга чейин идеологиясын аныктай албай жатат дешет. Мына мунун барысын идеологдорубуз иштеп чыгышы керек эле. Байкап көрсөңөр Акаев менен Бакиев өткөргөн инаугурация бири-бирине окшобой келет.
- Каада салт унификацияланып, дүйнө жүзү боюнча окшошуп бара жатат. Бирок ар өлкө өзүнүн тарыхын, маданият элементин камтыйт. Бул символикалык иш чара, бийлик, саясат алмашты деген саясат. Ал эми демократиялуу өлкөлөрдө инаугурация элдин салтанат курушун көргөзгөн иш чара, "эл кожоюн, ошолор дайындаган" деп жумушка келчү аземи. Бирок бул эркин шайлоолордун салтанаты эмес, жеке адамдын, жеке үйбүлөнүн салтанатына айланып калды. Албетте, инаугурация бүгүнкү күндө алгачкы маанисин жоготуп калганы өкүнүчтүү.
кыргыз тилиндеги гезит "Айат пресс"
email • архив • редакция
"Тираж, таасир, акча талаштык, биз талашпаган дагы эмне калды?"
Шай, шай шай жоолукчан шайлоо же ишенген кожоң сууга акса
Акылдуудан башчың болсо адашпайсын
Бой таштап тегирмендин барасына
Эне жана балдарды коргоо борборунун директору:
"Аборт азезил сыяктуу, жаныңды алат"
"Сайынбасаң сөөктөрүң ооруп, чучугуңа чейин зыркырайт"
"Мага жеке турмуш менен алышуу азырынча эрте"
Кундуз ЖОЛДУБАЕВА, "Ала тоо" маалымат программалар дирекциясынын атайын
"Турмушка чыкканга үч жолу жакшы шанс болгон"
"Күздүн керемети, жаздын деми шык"