bg ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky mn myv ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky kk ky ky ru ky ru ru ky ru ky ky ru ky ru ky ky ru ru ky ru ky ky ru ky ru ru ky ky bg myv ky ky ru ky ru ru ky ru ru ru ru ru ky ky ru ky ru ky ky ru ru ru ky ky ce ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Кыргыз Республикасынын Эл артисти:
"Эл маданиятын жоготсо, келечегин жоготот"
Маданият - улуттун күзгүсү
Канча жылдан бери маданиятты көтөрөлү, өстүрөлү, өркүндөтөлү деп какшап келе жатабыз. Бирок жогорудагы айтылган сөздөр айтылган жерде калып, иш жүзүндө эч нерсе жасалган жок. Тескерисинче, СССР учурунда гүлдөп турган маданиятыбызды эгемендүүлүккө чыккан 20 жылдын ичинде талкалап тындык. "Сөз чынынан бузулбайт" демекчи, көп жылдан бери маданият тармагына жакшы көңүл бурулбай, көмүскөдө калып келгени чын. Бул сөздү калп деп эч ким жокко чыгара албайт. Анткени бүгүнкү күндө маданиятыбыздын оор абалын сокур көз да көрүп турат. Бардык нерсе башчыдан көз каранды эмеспи. Ушул кезге чейин Маданият министрлигине маданиятка күйгөн, маданиятты түшүнгөн адам келген жок. Бул тармакты 20 жылдан бери өз көмөчүнө күл тарткан жетекчилер гана башкарып келди. Бири да маданияттын өсүшүнө салым кошкон жок. Ошол кездеги жетекчилердин маданиятты көтөрүү, бутуна тургузуу туурасында алгылыктуу иштерди жасаганын чыгармачыл чөйрөгө аралашып жүргөн биз көрө алган жокпуз. Бул туурасында жетекчилердин бири да ойлогон жок. Баарысы жеке капчыктарын гана калыңдатуу менен алектеништи. СССР учурундагы салынган клуб, театрлардын тарпы чыгып,талап-тоноого учурады. Анда да жетекчи катары бири басып барып, имараттарды калыбына келтирүү туурасында сөз козгоп же сактап калууну көздөшкөн жок. Өз башым аман болсо болду дегенсип, унчукпай гана отуруп беришти. Мына 3-4 жылдан бери кыргыз драмтеатры ишке кирбей жатат. Бул туурасында сөз болсо эле биздин жетекчилер каражаттын жоктугун айтып кутулушат. Кантип эле бир театрды оңдоп-түзөөгө мамлекет тарабынан каражат бөлүнбөсүн. Болгону биздин жетекчилер мындай көйгөйлөр менен баш ооруткан эмес. Маданиятка күйгөн адам имараттардын мышык ыйлаар абалына чыдамак эмес, бардык күчүн маданиятты көтөрүүгө жумшамак. Тилекке каршы, 20 жылдан бери мындай болгон жок.
Маданият - улуттун күзгүсү. Аны кордоп, тебелеп, талкалоодон алыс болушубуз керек. Улуттун жүзүн чагылдырган бул тармакты бапестеп, аяр мамиле жасоо керек. Маданиятын жоготкон эл, эртеңин, келечегин, түпкүлүгүн жоготот. Маданиятыбыз болбосо, бизди ким тааныйт. Биз башка элдерге маданиятыбыз менен тааныла алабыз. Маданиятты көтөрүү үчүн маданий кызматкерлердин эмгегин баалоо зарыл.
Мурдагы президент маданияттын бизге кереги эмне дегенчилик кылып, Маданият министрлигин жоюп, агенттикке айлантып салды. Ошол кездеги жетекчи Султан Раев маданият тармагын жетектеген адам катары өз көз карашын билдире алган жок. Биздин ушундай кайдыгерлигибизден көп нерсе аксап жатат. Жаңы бийлик келгени, Маданият министрлиги кайра министрлик статусун алды. Бул кубанарлык иш болду десек болот. Негизи маданиятка искусствону жакшы түшүнгөн адам келиш керек экен. Ал адам театрды гана түшүнбөстөн бүтүндөй искусствону түшүнүшү зарыл. Эң башкысы, азыр бизге алып-жутпаган, ичпеген-жебеген, бир сөз менен айтканда "ууру" эмес адам келиши керек. Жаңы келген Маданият министри мындай нерселерге жол бербейт деп ойлойм. Ал ушул кезге чейин көйгөйлүү болуп келген маселелерди чече алат деген ишеничтемин.
Убактылуу нерсенин өмүрү кыска
Жаңыдан сахнага чыгып, эстрадага аралашып жаткан жаштарды жандуу үн менен ырда десе эле, "техникалар сапаттуу эмес"- деген шылтоону таап алышты. Биздин учурда сапаттуу техника деле жок болчу. Өзүбүздүн жандуу үн менен эле бир күндө беш жерге концерт берип келчүбүз. Фонограмма дегени чыкканы биздин ырчылардын саны көбөйдү. Көбөйгөнү го жакшы дечи, бирок саны бар сапаты жок болуп жатпайбы. Айрым ырчылар бир эки ыр менен популярдуулукка жетишип, өздөрүн кыйын элестетишип калышат. Бизде не деген мыкты акын, композиторлор бар. Эмне үчүн азыркы ырчылар алар менен иштешпейт. Ыры мыкты болсо, ырчынын эле жетишкендиги. Азыркы жаштарды акча деген неме тушап алган. Башкаларга акчаларын бөлүшкүсү келбейт. Анын ордуна өздөрү обончу, өздөрү акын. Ушул кантип болсун. Бир эле учурда адам кантип көп таланттын ээси боло алат. Менин ушул нерсеге башым жетпей келет. Ырлары супсак, мааниси жок. Тексттерин уксаң ыйлагың келет. Айрым учурда күлкүң келет. Жаштарыбыз ушундай күнүмдүк нерседен алыс болушса. Убактылуу нерсенин өмүрү да убактылуу.
Албетте, жаш ырчылардын арасында мыктылары да бар. Баарын текши жаман дегенден алысмын. Бирок "Бир кумалак бир карын майды чиритет" деген болуп жатат.
Улууга урмат, кичүүгө ызат
Биздин учурда улуу муундагы ырчылардан кеңеш суроо, алардын сынынан өтүү деген бар эле. Азыркы ырчылар кеңеш сураган мындай турсун, учурашканга да жарабайт. Биз өзүбүздүн улуу агай-эжелерди көргөндө ийменип, алыстан салам айтаар элек. Азыркы жаштарда "мен" деген сезим аябай эле күчөгөн. Улууну урматтоо илгертен келе жаткан кыргыздын салты. Биздин жаштарыбыз ушул нерсени унутуп бара жатышат. Сын деген адамды өстүрөт. Азыркы ырчылардын ырларына сын айтып койсоң, жаман көрүшөт. Заман талабы деп баарын эле булгай бербесек. Кыргыздын "Жетсе да башың булутка жерде экениңди унутпа" деген сөзүн жаштарыбыз эстей жүрүшсө.
Улуулук карапайым нерседе эмеспи.
Өсөр эл, өзүн сыйлайт
Жаштарыбыздын чет элдин ырларын которуп ырдап жатышын туура эмес деп эсептейм. Өзүбүзүн акындар жазган не бир сонун ырлар бар. Ошол ырларды ырдашса деле болмок. Бирөөнүн кыйналып чыгарган ырын уурдап, которуп алып, атакка жетүүнү адат кылбаш керек. Оңой оокат жугумсуз болот. Которуп алган ыр менен канча күн жашайт эле. Бир ай популярдуулукка жетиши мүмкүн. Чет элдин ырларын которуп ырдоо менен биздин жаштарыбыз кыргыз эстрадасынын кадыр-баркына доо кетирип жатат. Өсөр эл өзүн сыйлайт дейт. Бирөөнүн оокатына азгырылбай, өзүбүздүн өнөрдү өстүрсөк.
Наамдар сатылып, ырчылардан барк кетти
Биздин учурда элге эмгек сиңирген наамды 10 жылдап эмгек кылып алаар эле. Азыр наам алуу кеп болбой калды. Каалаган адам ала алат. Себеби наамдар акчага сатылып калган. Канча жылдан бери маданият тармагында жүрүп, опол тоодой эмгек сиңирген адамдар наамга жетпей жүрсө, кечээ эле чыгып элге таанылган ырчылар жогорудагыдай наамдарды эки ыры менен эле алышты. Калыстык кетип, маданият алсызданды. Акчасы бар адам алдыга озуп, таланттар артта калды. Мына ушундай көрүнүштөрдү жоюу керек. Фонограмма менен ырдаган ырчылар көбөйүп элдер да мурдагыдай артисттерди баалабай калды. Мурда ырчылардын кадыры чоң эле. Гастролдоп барганда элдер жылуу маанай менен кабыл алып, кой союп сыйлап тосуп алат эле. Артисттер барган айылда майрам болоор эле. Азыр анын бири жок. "Көп суур ийин казбайт, казса да кең казбайт"- дегендей эле болуп калды. Ырчылардын көптүгүнөн эл эмес, айрымдарын мен тааныбай калдым.
Көркөм кеңешти жандандыруу керек
СССР учурунда бизди тескеп, сындан өткөрүп турган көркөм кеңеш бар болчу. Ырчылар ырын жаздырарда титиреп-калтырап көркөм кеңештин эшигинин алдында турушаар эле. Ал жерде искусствонун бардык тармагынан адамдар келип калыстар тобун түзүшчү. Көркөм кеңештин сыноосунан өтпөгөн ырчылар концерт бере алышчу эмес. Азыр көркөм кеңешти түзүү учурдун талабы болуп турат. Айрым адамдар искусство тармагын мыкты баалаган, сындай турган адамдар жок деп айтып жатышат. Бул болбогон сөз. Кантип эле искусствону түшүнгөн адамдар жок болуп калсын. Калыстык кайда болбосун жашаарын унутпасак. Жеке кызыкчылык үчүн жакшы нерселерден баш тарта бергенди токтотсок.
Аял саясатчылардын "куралы" эмес - үйдүн куту
Аялзаты-аруу, таза, тыкан, боорукер, меймандос, мээримдүү жан. Аял бар, аалам сакталып, адам тукуму уланып жатат. Эне-ыйык. Бул дүйнөдө энедей мээрман, кечиримдүү жан жок болсо керек. Аял-үйдүн куту. Үй-бүлө чакан мамлекет болсо, анын куруучусу - эркек, уратпай сактоочусу - аял. Биз жаш кезде энелер мээримдүү, аялдар аруу эле. Заман бузулду деп эле баарыбыз, жаман адаттарыбызды заманга шылтай берүүнү адат кылып алдык. Акыркы учурларда кыргыздын аялдарында болбогон начар сапаттарга ээ болуп баратабыз. Буга мисал, Жала-Абаддагы "Обон" айымдар, Түптөгү эркектер менен тең жарыша жулунуп, жакалашып жүргөн аялдарды айтсак болот. Бир чети аялзатынын мындай сапаттарга ээ болушуна замандын оордугу да таасирин тийгизип жатат. Көр оокаттын айынан аялдарыбыз эркектер жасабаган иштерди жасап, үй-бүлөнүн оор жүгүн моюндарына алып, кыйын жашоо шартта күн кечирип жатышат. Бирок татаал шарт менен эле аруулуктан четтеп, албуутчулукка алдырбаш керек. Учурдагы оор шартта айрым аялдар арзыбаган акча үчүн кадыр-барктан ажырап, акылдан адашып жулунуп, көчөдө кыйкырып жүрүшөт. Бул туура эмес. Ушундай шартта энелер сабырдуу болуп, балдарды тынчтыкка, достукка, сабырдуулукка чакырышы керек. Саясатчылар да аялдарды акча менен жеке кызыкчылыктарына колдонгонду токтотсо. Аялдар саясатчылардын куралы эмес - үйдүн куту.
Кыйын кырдаал, адамды чыйралтат
Учурда өлкөбүздүн түштүгүндө кырдаал оор болуп турат. Кайсы бир чагымчы күчтөрдүн жеке кызыкчылыгынан эки бир тууган элдин ынтымагына доо кетип, элибиз чоң жоготууга учурап, энелер көз жашын төгүп, бүтүндөй Кыргызстан аза күтүп турган учуру. Бул чуулгандуу окуяны биздин ынтымакты, биримдикти көрө албаган, бизге карасанаган адамдар уюштуруп жатат. Ушундай учурда кыргыз-өзбек деп экиге бөлүнүп, ырбаган чууну ырбатыштын кереги бар беле? Биз илгертеден бир туугандай болуп, кыз алышып, кыз беришип жашап келген калк эмес белек. Кыргыз эли эзелтен боорукер, меймандос, кечиримдүү калк болобуз. Ачууга алдырып, чагымчы күчтөрдүн чырагына май тамызып, алардын арам ойлорунун ишке ашышына шарт түзүп берип жатканыбызды эске алышыбыз керек. Чынында азыр кырдаал оор. Кыргыз эли оор шартты башынан кечирип жатат. Бирок жашоонун татаалдыгы адамды чыйралтат. Кыйын жашоо шарт адамдын аң-сезимин өстүрүп, көз карашын өзгөртөт. Бир калыптагы жашоо адамды түркөйлүккө алып келет. Ошол үчүн элдердин башына айрым учурда оор сыноолор өтүп турат. Учурдагы оор кырдаалды да кыргыздын башына түшкөн сыноо десек болот. Сыноону сабырдуулук менен жеңе билсек, жеңиш биз тарапта болот. Ошондуктан адам башына түшкөн оор сыноолордо чыдамкай, сабырдуу болуусу керек. Кыргызда: "Бул да күндөр өтөт" - деген жакшы сөз бар эмеспи. Буйруса, бул күндөр да өтөт. Кыргыз мамлекети өнүгүп-өсөт деген ишенимим чоң.
кыргыз тилиндеги гезит "Форум"
email • архив • редакция
"Башыңды көтөр, жакшылыктан үмүт үзбө, алдыга умтул!"
Согуштан кийин тынчтык келет
Кармалганынан бошонгону бат Көлбаев
"Жалпы кен байлыктарыбыздын баасы
65-70 триллион АКШ долларына барабар!"
Жаныш менен Максимдин "кипишиби"?
Ата-Журтубузга коркунуч туула берет!
Максим Бакиевдин тагдырын Англиянын Королевасынын соту чечет
Кыргызстандын Убактылуу Өкмөтүнүн төрайымы:
"Башыңды көтөр, жакшылыктан үмүт үзбө, алдыга умтул!"
Кыргыз Республикасынын Эл артисти:
"Эл маданиятын жоготсо, келечегин жоготот"
дүйнө эли кыргызстандан чындыкты күтөт
А. Малдыбаев атындагы Опера жана балет театрынын жетекчиси:
"Жүз миллион сомдой каражат керек"
Кыргыз Республикасынын экономикасына эмгек сиңирген ишмер:
"Өзүмө тапшырылган милдетти жоопкерчилик менен жасоого көнгөнмүн"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?