ce ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru ru ru ru ru ru ru ru bg ru ru ru ru ru ru ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Өмүр отун тутанткан таза суу
Чокуларын ак кар, көк муз каптаган тоолордун арасын мекендеген кыргыз элине суу тартыштыгы жоктой сезилет. Бирок деңиз үстүндө жүрүп ичер сууга зарылгандай таза сууга жетпеген айылдар көп экенин билебиз.
1990- жылга чейин айыл жериндеги таза суу түйүндөрүн иштетүү, оңдоп жөндөө иштерин колхоз- совхоздор өздөрү көзөмөлдөп келишкен.
Айыл жерин таза суу менен камсыздоо маселеси курч болгондугунан улам, өкмөтүбүз Азия Өнүктүрүү Банкы жана Дүйнөлүк Банк менен ушул тармакты каржылоого насыя бөлүү туурасындагы келишимге кол коюшкан.
2000-жылдан тартып ушул макулдашуунун негизинде айылдарга таза суу жеткирүү багытына 69, 5 млн. АКШ доллары бөлүнгөн. Каржылоонун биринчи этабында 2000-жылдан 2012 -жылга чейин 533 айылда суу түтүктөрүн калыбына келтирүү же жаңыларын куруу иштери жүргүзүлгөн. Бул жумуштарды бүтүрүү үчүн 2 млрд. 509 млн. сом жумшалган.
Жылдар жылып отуруп 2011-жылы өкмөтүбүз менен айылдарды таза суу менен камсыздоого каражат бөлүү туурасында келишим түзгөн банктардын таза суу менен камсыздоонун экинчи этабын каржылоочу мезгили келип жетти. Бирок Азия Өнүктүрүү Банкы каржылоону токтотобуз деген маселени коюп баштады. Ушул жерден себеби эмнеде деген мыйзам ченемдүү суроо туулат. Көрсө АБРдин коррупцияга каршы күрөш жана айкындуулук офиси тарабынан жүргүзүлгөн текшерүүдө гранттык каржылоону жүргүзүүдө долбоорлорду ишке ашыруу учурунда 120 тартип бузуулар катталган. Бул тартип бузуулар кандайча пайда болгонунан кабар алсак.
Долбоорду ишке ашыруудагы чабалдык, башкаруунун алсыздыгы, курулуш материалдарынын сапатсыздыгы жана курулуш иштеринин начар жүрүшү.
Долбоорду ишке ашыруу графигинен көз көрүнөө кечигиши.
Курулуш иштерин жүргүзүүдө эски түтүктөрдүн жана башка эски, колдонулган жабдыктардын пайдаланылышыы жана башка бир топ кемчиликтер санап көрсөтүлгөн.
Аталган банктын текшерүү жыйынтыгын улап биз дагы белгиленген кемчиликтердин канчалык даражада экендигин изилдеп чыктык, - дейт өкмөтттүн алдындагы Курулуш жана регионалдык өнүктүрүү Агенттигинин карамагындагы Айылдарды таза суу менен камсыздоо департаментинин директору Аскарбек Токтошев.
Ооба, кемчиликтер кетирилген, аларды жөнгө салуу башка сөз. Ошол эле мезгилде өлкөбүздүн 281, 5 миң тургуну жашаган 143 айылына таза сууга болгон муктаждык күчөп турат, алардын 92 айылына АБРдин киргизген долбоорлору аркылуу таза суу киргизилмек. Ошондой эле ДБтын чакан 35 долбоору менен 51 айылга таза суу түтүктөрү тартылмак. Көптөгөн аракеттин, эки тараптын сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында убактылуу токтоп турган бул долбоорлорду ишке ашырууну АРИСке өткөрүп бергенде гана иш баштоого макулдашылды. КРнын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 25-апрелиндеги №141 Буйругу менен Таза суу менен камсыздоо долбоорун АРИСке толук өткөрүп беришти. Иш жүзүндө Агенттик "Айылды суу менен камсыз кылуу жана санитария -2" долбоорун ишке ашырууга 2012- жылдын июль айында гана киришти.
Учурда өлкөбүздөгү 1899 айылдын 60%ынын таза суу ичүүгө мүмкүнчүлүгү жетпей келет. Ачык көлмөлөрдөн, дарыялардан жана арыктардан, булактардан суу ташып ичүүнү улантышууда. Ичүүчү таза сууга болгон муктаждыкты чече албагандыгыбыз кыргыз элинин жакырчылыкта жашашынын бир көрүнүшү катары бааланат.
Улуу Британиянын Эл аралык Өнүктүрүү Департаменти (ДФИД) Эл аралык Өнүктүрүү Ассоциациясы (МАР) аркылуу "Айылды суу менен камсыз кылуу жана санитария экинчи" долбоорунун В жана С компоненттерин ишке ашыруу үчүн 871600 фунт- стерлингден ашпаган суммада кошумча каржылоо бөлүп берүүгө макул болду.
Ушул долбоордун максатына ылайык коомчулуктун ичүүчү сууга мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу; айыл жеринде санитардык -гигиеналык практиканы жекече, үй- бүлөлүк жана институттук деңгээлде жакшыртуу камтылган. Бул долбоорго Талас, Нарын жана Ысык- Көл облустарынан айылдар киргизилди. Ишеним артылган соң аны аткаруу милдетин тездетүү зарыл эле. Белгиленген айылдарда ичүүчү сууга зар болгон жандар чыдамсыздык менен күтүп жаткандыктан, ишти ыкчамдатууга белсене киришти. 2012 -жылдын июль айында башталган курулуш иштерин 2013-жылдын февраль айында, айрымдарын 2012-жылдын декабрь айында ишке киргизүү белгиленди. Алгачкылардан болуп Жети- Өгүз районунун Ырдык айыл округуна караштуу Балтабай айылында 20 жылдан бери таза сууга жетпей арыктан суу ичип келген элдин муктаждыгы чечилди.
Ушул долбоордун ыраатын көрө баштагандардын пикирлерин уктук. Жети - Өгүз айыл округ башчысынын орун басары Дайырбек Асанов: -Таза суунун желесин тартып, айыл элин таза суу менен камсыздоодо айыл арасындагы көчө боюна колонкаларды орнотуп берүү менен чектелбедик.
Заманбап үлгүдөгү жабдуулар менен суу түтүктөрүн короо -жайларына чейин киргизүүгө да көңүл бурулду. Желе- Дөбө, Чырак айылдарындагы реабилитацияланган суу чарбактары менен суу түтүктөрүнүн желесин жеке үйлөрүнө киргизип алууларына жетиштик. Айылдыктардын кубанычына чек жок. Өзгөчө үй кожейкелери ысык - муздак сууну үй ичинен алып пайдалангандыктан көңүлдөрү жай.
Желе- Дөбө айылында суу желесин үйлөргө чейин тартууга айылдыктар дагы чоң үлүштөрүн кошушту. Бардыгы үй- бүлө мүчөлөрүнүн санына жараша өз керектөөлөрүнө ылайык суу түтүктөрүн алууга акча каражатын чогултуп, бардыгы окшош жабдууларды алышкан. Эми ар үйдө шаардагыдай ысык- муздак суу бар. Чырак айылынын тургундары сууну өз короосуна кириши менен катар эко-сан туалеттерди дагы орнотууга басым жасашты.
Долбоордун алкагында таза суу ичүүдө көйгөйлөрү чечилбей келген Оргочор айылынын тургундары дагы быйыл таза суу менен толук камсыз болгонуна жетине албай турушкан экен, Оргочор айылындагы СООППВнын башчысы Айтманбетов Дайырбектин айтуусунда: Оргочор айылынын тургундары буга чейин сууну коңшу Кызыл -Суу айылынан араба жана башка унаалар менен ташып келишчү, себеби бул айылга жакын агын суу да жок эле. Айылдагы 660 түтүн, жаңы конуштагы 300 жакын кожолуктун эли ичүүчү суу менен толук камсыз болуп турат.
Ушундай ийгиликтүү бүткөрүлгөн иштерге Кашат, Темир, Ак-Кочкор айылдарынын да эли жетине албай турган мезгили.
Башкы максат айылдыктарды таза суу менен камсыздоо
Айыл элинин ичүүчү сууга болгон муктаждыгы толук чечилбегендиктен республиканын көпчүлүк тургундары айылдарда жашап, ичүүчү таза суу менен жетиштүү камсыз болбогону үчүн ичеги-карын инфекцияларына жана гельминтоздорго чалдыгышы күчөп келет. Саламаттыкты сактоо министрлигинин маалыматына таянсак 2011-жылы мите курттар 36%, бруцеллез 5%, курч ичеги-карын оорулары 31%, А вирустук гепатити 14% жана башка дарттар 7%, мындан тышкары республикадагы мектептердин 22%ы жана бала бакчалардын 14%ы суу түтүгү аркылуу келүүчү суу менен камсыз кылынган эмес. Ушул маалымат гигиеналык эрежелердин сакталышынын төмөн болушун шарттайт, ошондон улам балдардын мите курттар козгогон дарттарга чалдыгышы күчөп турат. Республикабыз боюнча мите курттар козгогон дарттарга чалдыгуудан келип чыккан экономикалык зыян ар жылкы расмий статистиканын маалыматы боюнча алганда гана АКШнын 100 миң долларынан ашат. Көйгөйлөрдү түп- тамырынан бери четтетүү үчүн Кыргыз Республикасынын суу менен камсыз кылуу секторун өнүктүрүүнүн Стратегиясы, мыйзамдык базанын шайкештиги, СООППВлардын өнүгүшү зарыл.
Тез арада таза суу менен камсыздоонун стратегиясы толук иштелип сунушталбаса, кыргыз элине келүүчү 20 млн. долларлык долбоорлор ишке ашпай калуу коркунучу бар, - деген АРИСтин адиси Чубак Чыналиев элет элин таза суу менен камсыздоонун стратегиясын иштеп чыгууга аракеттер көрүлүп жаткандыгына токтолду.
Кыргыз Республикасынын коомчулукту өнүктүрүү жана инвестициялоо Агенттиги колго алган "Айылды суу менен камсыз кылуу жана санитария- 2 " долбоорунун С компоненти айылды суу менен камсыз кылуу желесинин туруктуулугун чыңдоого, аны ичинде ичүүчү суу менен туруктуу коопсуз камсыз кылуу стратегиясын иштеп чыгууга жана ишке ашырууга, институттук базаны жакшыртууга, ошондой эле ушул багытта ченемдик актыларды иштеп чыгуу үчүн потенциалды чыңдоого, СООППВнын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын, Айылды суу менен камсыз кылуу департаментинин жана АРИСтин суу менен камсыз кылуу жагындагы потенциалын жогорулатуу максатында окутууга, практикалык сабактарды жана семинарларды өткөрүүгө, ошондой эле санитарияга, гигиенага тиешеси бар маселелерде көмөк көрсөтөт.
Өткөн айда Чолпон -Ата шаарында Айылды суу менен камсыз кылуу департаментинини өкүлдөрү АРИСтин суу менен камсыз кылуу багытындагы кызматкерлеринен, саламаттыкты сактоо министрлигинен, бейөкмөттүк уюмдардан жана СООППВлардын жетекчилери катышкан чоң семинар өткөрүлдү. Айылды суу менен туруктуу камсыз кылуунун стратегиясын кандай кылып түзүү жөнүндө кеңири талкуулашып чыгышты. Бул туурасында семинардын катышуучусу, Кадамжай шаарынын башчысы Пазылов Асанбай айтып берди: - Негизги максат Дүйнөлүк Банк жана Азия өнүктүрүү банкынын талабына ылайык суу менен камсыздоо багытындагы стратегияны иштеп чыгуу, тендер өткөрүүнүн шарттары, суу чарбасы такай толук кандуу иштеши керек, негизги сунуш калыптанды. Долбоорлоону татыктуу түзүү, тендердик иштерде коррупцияны азайтып, ачык-айкындуулукка басым жасоо, мобилдик ишкана куруу боюнча чечим кабыл алынды.
кыргыз тилиндеги гезит "Айыл деми"
email • архив • редакция
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?