ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky ky ky ky ky hbs_cyr ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ky ky ky ky ky ky ky ky ru ky ru ky ru tt ky ru ky ru bxr ru kk ru ky ky ky ru be ru ky ru ky bg ru ky ru hbs_cyr ru ru ru ru mn ru ru ru ru ru ru ky ru ru ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
"Кереге kg", 15.06.11 - 14-бет: •
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Республикабыздагы эң кеңири тараган оору-бул артериалдык гипертония (кан басымдын жогорулашы) оорусу. Калктын 30-40 пайызы бул оору менен жабыр тартып, каза болгондордун саны жылдан жылга өсүүдө. Өмүр бою көзөмөлдөөнү талап кылган артериалдык гипертония тууралуу кененирээк маалымат төмөндө.
Гипертониялык оору деген эмне?
Гипертониялык оорунун эң негизги белгиси- бул кан басымынын жогорулап кетүүсү. Кан басымынын жогорулашы кандайдыр бир убакыттын ичинде паталогиялык процесске (жүрөк, баш, мээ, бөйрөк, көз оорулары) алып келет. Адатта кан басымынын жогорулашын анын даражаларын текшерүү аркылуу билишет. Көптөгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгы боюнча артериалдык гипертония (кан басымдын жогорулашы) калктын 30-40 пайызында кездешет экен. Ошондой эле артериалдык гипертонияга жашы улгайган адамдар көп учурашат. 55-60 жаш курактан жогорку ар бир 2-3-адамдын кан басымы жогорку болот.
Адам ден-соолугунун 50 пайыздан ашыгы анын жашоо образына, 20-25 пайызы айлана чөйрөнүн таасирине байланыштуу болсо, 15-20 пайызы генетикалык факторлорго, 8-10 пайызы саламаттыкты сактоонун абалына көз каранды. Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун берген маалыматы боюнча дүйнө жүзүндө жылына гипертониядан 6,5-7 миллион адам каза болот. Мындай өлүмдөргө инсульт жана инфарктын жогорулап кетүүсү себеп болот.
Бул үчүн биринчиден жашоо образын өзгөртүү (дары-дармексиз дарылануу), экинчиден дары-дармектердин терапиясын (белгилүү дары-дармектерди кабыл алуу) өткөрүү керек. Дары-дармексиз дарыланууда салмакты көзөмөлдөө шарт. Анткени, гипертониялык оору менен жабыркаган адамдын салмагынын азайышы анын кан басымынын төмөндөшүнө алып келет. Көбүнчө жер-жемиш, жашылчалар, калий, магний, калцийге бай тамак-аш, балык жана деңиз тамактарын пайдаланып, майлуу тамактарды азайтышыңыз шарт. Тамеки чегүүдөн баш тартуу керек. Ал жүрөк кан тамыр оорусунун күчөп кетүүсүнө алып келет. Алкоголдук ичимдиктерди ичүү да кан басымын жогорулатат. Булардан тышкары физикалык активдүүлүктү жогорулатуу (жөө басуу, сууда сүзүү, велосипед тебүү) талап кылынат.
Кан басымынын жогорулаганы адамга эч сезилбегендиктен оорулууга эрте диагноз коюу - анын эң негизги маселеси. Артериалдык гипертония менен ооруган оорулуулар дарыгерге кайрылбастан узак убакыт бою жүрө бериши мүмкүн.
Андыктан кан басымын активдүү текшерүү аркылуу гана ооруну билүүгө болот. Ал эми артериалдык гипертонияга кабылган адамдын жүрөгүнүн салмагы чоңоюп, кан-тамырлардын капталдары жооноюп, атеоросклероз тез темп менен өнүгөт. Мындан тышкары көздүн тор кабыгынын кан тамырлары жабыркайт. Мына ушундай адамга эч сезилбеген процесстер күчөп олтуруп акыры өмүргө коркунуч келтирген эки ооруну туудурат. Алар-инфаркт жана мээ инсульту(мээге кан куюлуп кетүү). Эң өкүнүчтүүсү, бул оорулар ачык туруп эле күн күркүрөгөндөй күтүүсүздөн пайда болушу мүмкүн. Бекеринен артериалдык гипертонияны "тынч өлтүрүүчү" (тихая убийца) деп аташпайт.
Жипара Акматова, Улуттук Госпиталдын кесиптик оорулар бөлүмүнүн башчысы:
- Артериалдык гипертония эмне себептен пайда болот?
- Бул абдан коркунучтуу оору. Артериалдык кан басымдын нормалдуу саны 110/70 жана 120/80 мм болушу керек. Бул сандардын 140/90 мм га жогоркулап кетүүсү бул артериалдык гипертония болуп эсептелинет. Ал тукум куучулук оору болушу мүмкүн. Эгер ата-эненин бирөө гипертония менен жабыр тартса анда ал балага өтүшү толук мүмкүн. Ашыкча семирүү, организмде холестериндин көбөйүшү, аз кыймылдоо, дайыма нервдик жана физикалык кыйналууда жүрүү, организмде туздун көбөйүшү, булардын баардыгы эртели-кеч артериалдык кан басымга алып келет.
- Анын алгачкы белгилери кандай?
- Кан басым көтөрүлгөндө көздөр караңгылап, баш айланат, ооруйт, кускусу келет, кулактар каңгырайт, ыксыздануу, чарчаңкы болуу, уйкунун бузулушу, иш жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшү кан басымдын жогорулашынын белгилери болуп эсептелинет. Ал эми артериалдык гипертония картаң адамдардыкында эс тутумунун начарлашы менен коштолот. Алардыкы жаш балдардыкына караганда гипертоникалык талма болуп, неврологиялык жетишсиздик менен жабыр тартышат.
- Кан басым кандай оорулар менен байланыштуу?
- Гипертониялык оору акырындык менен башка органдарга да таасирин тийгизип баштайт. Мээге, сөөктөргө, бөйрөктөргө, көз, жүрөккө таасирин тийгизет. Көпчүлүк адамдар кан басымдын жогорулашын билишпейт да, инсульт болгондо гана дарыгерге кайрылышат.
- Аны толугу менен дарылоого болобу?
- Грипптен айыккандай гипертониядан толугу менен айыгуу мүмкүн эмес. Ал өмүр бою калуучу оору болуп эсептелинет. Бирок, сергек жашоо образына өтүп, жогорку натыйжалуу дары-дармектерди колдонуу аркылуу ага көзөмөл жүргүзүп, анын оор абалга өтүп, күчөп кетишинен сактанса болот. Кээ бир адамдар кан басым көтөрүлгөндө эле дары ичип коюу керек деп ойлошот. Бирок, эгер адамдын кан басымы болсо, дайыма дарыгердин берген дарысын ичип көзөмөлдөп туруу зарыл.
- Канча жаштагы адамдар кан басым менен оорушат?
- Көпчүлүк учурда 55 жаштан жогоркулар кан басым менен жабыр тартышат. Алардын көбү дарыгерлерге кайрылышпайт, ошон үчүн артериалдык гипертониядан жабыр тартып, каза болгондордун саны өсүүдө. Азыр Кыргызстанда орто эсеп менен алганда 30-40 пайыз адам гипертония менен оорушат.
кыргыз тилиндеги гезит "Кереге kg"
email • архив • редакция
Исмаил Исаков ЖК депутаты, СДПК фракциясы:
"Генералдар өтө көп болуп кетти
Эсепсиз суроо элде көп
манас деп өттү дүйнөдөн
Когда хамелеон у власти, цвета меняет окружение.
Курултай тойлоого эмес, ойлоого керек
Динди булгаган чала молдолор…
"аял эркекке баш ийип турганы оң"
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?