ru ky ru ky ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr tt fr ky fr ky fr ky fr kk fr ru fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ky fr ru fr ky fr ru fr ky fr ky fr ky kk ru ky tt ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky ky uk hbs_cyr ru ru ky ru ky ru ky tt ru ky ru ky ru ru ky ru ky ru ky ky ru ky ru ky bg ru ky tt ru ky kk ky ru ky ru ky ru ky ru mn ru tt ru ky ru ky ru fr ky ru fr ru ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ru ru fr ru mk fr ru fr ru ru fr ru fr ky fr ky tt ky ru fr ky ky ru fr ky fr ru fr ky ky fr ky ru ru fr ru ru fr ky ru ru fr hbs_cyr uk fr ru ky fr ky ce fr ky ky fr uk ru uk fr ky ky fr ru ru fr ru ce fr ky ce fr tt ky ky ru ru fr ky fr ru ru ru ru fr mn en fr myv fr ky ky fr ky uk fr ru ru fr ru ru fr ru kk fr ru ky fr ru kk fr ky fr ru ru
Жанызакка келген каттар жана Жанызактын кайрылуулары
Россиянын жарандыгын алган кыргыз патриот болбой калабы?...
Орус атуулдугун алган кыргыздар кийин Кыргызстанга келсе киргизеби?...
Айгүл ШАРШЕНдин китептерин кантип сатып алам...
“Колжазма терем” дегендерге жумуш бар...
Кыргызча китептерди окугум келет, бирок тамгалар башкача чыгып калып жатат...
Кайсы диндесиз? Сайтка китеп чыгарса болобу?
Ушул сиздин сайтыңыздагы рекламалардан канча акча табасыз?
Бермет менден бир китеп сураптыр...
Жанара бизден “Тамчы” гезитиндеги материалды сураптыр...
Арабаев университетинен Жанызакка кат келиптир...
Адабий китептин биринчи бетине жаш жубайлардын ажайып сүрөтү керек......
"Кытайлык деле эмесмин, кыргызстандык элемин" деп жазыптыр Нурзада...
"Текебаевдин видеосу бар дебедиңиз беле..." деп сураптыр Меймансаптан бирөө
"Мидиндин эшек дептеринде" эмнеге "Мидин" дегенибиз "Жапар" делинип калган" дейт...
"Кыргызстанда кайсы мектеп жакшы, кызым быйыл мектепке барат эле" дейт...
Жуңгодогу “Актилек“ сайтынын ээси кечирим сурады...
Супсулууну кой, "Обонду" таппай жатыптыр...
Жуңгодогу (Кытай) “Актилек“ сайтынын “ууру“ кыргыздарына эскертүү...
Жуңго кыргыздарынын “Актилек” сайтына..
"Заман Кыргызстан" гезитине тергич тууралуу түшүндүрмө кат..
Кытай кыргыздарынан ризограф сурадым эле..
Деректирдин емейл дарегин сураптыр..
Кытайлык кыргыз кызы Нурзада Расул кызы Айгеримге нааразы..
Ашкере динчилден кат келиптир..
Сулуу кыз менен таанышат элем дейт..
Бакиевдердин каталарын кайталай баштады."
Кечээ жакында экс-ажобуздун кызы Бермет Акаева Бишкекке келди. Өлкөдөгү кыйчалыш абалга карабастан, анын ээн-эркин жүрүшүн бир топ саясат таануучу, серепчи сөрөйлөр саясатка байланыштырышат. Кандай болгон күндө да бул айымдын эр жүрөктүүлүгүнө тан берсе болот. Тээ 2005-жылдын мартынан кийин көпчүлүктүн назары тескери бурулуп турганда, парламенттеги депутаттык ордуна тартынбай, коркпой келип отуруп алганын көргөндөр, анын мындай баео мүнөзүнө суктанышкан. Кийин 2007- жылдын апрелинде Кеминде болуп өткөн парламенттик шайлоодо талапкерлигин коюп, тайманбай күрөшкөнүн жактыра бербеген Бакиев бийлиги кенедей кызга милийса, прокурор, сот-пот, СНБларын айдактап күч менен чек арага чыгарып салышкан. Ошондон бери кичи мекенине кусалыгы артып, 7-апрелден кийин экинчи ирет келиши. Биз мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, көпчүлүктүн бүйүрүн кызыткан бир нече суроолорго ачык жооп алганга аракеттендик.
- Бермет Аскаровна, Кыргызстанга куш келипсиз! Бул жолку сапарыңыздын максаты эмнеде? Айрымдар Сизди кайрадан Акаевдик күчтөрдү баштап, саясатка аралашканы келди деген сөздөр жүрүп жатат...
- Албетте, менин ар бир аракетимди көпчүлүгү саясатка жорушат. Учурда шайлоого катышуу ниетим жок. Болгону туулган жеримди, элимди, Таластагы тага-журтумду көргөнү келдим. Алты жылдан бери Таласка бара элек болчумун. Кечээ барып, Таластын керемет табиятында эс алып келдим. Ал жакта таенем бар. Ал киши 92 жашта. Акыбалын сурап, батасын алып келдим. Кыскасы, бул ирет парламенттик шайлоого катышуу ниетим жок. Негизинен биздин партия сакталып турат. Бирок, бул жолу шайлоого катышууну пландаган жокмун.
- Сизди Таластагы талкаланган УВДнын имаратын оңдоого жардам берет экен деп уктук...
- Ал чындык. Өзүмдүн мүмкүнчүлүгүмө жараша жардам берүүгө ниеттенип жатам. Анткени, Талас эли мен үчүн жат эмес. Кыйын учурда элиме жардам берүү мен үчүн чоң сыймык. 2007-жылы деле, Кеминде менин жактоочуларыма каршы мурдагы бийликтин күч органдары чагым салганда, талкаланган соттун имаратын оңдоого жардам бергем. Негизи анын баарын талкалаган ОМОН, спецназдар болсо дагы имарат элдики да. Андыктан мындай учурда түшүнүп, жардам бериш керек.
- 7-апрелде болуп өткөн бийлик алмашууну кээ бирлери төңкөрүш десе, кээ бирлери элдик революция дешет. Сиздин оюңузча бул окуя бийлик алмашуунун кайсы түрүнө кирет?
- Албетте, апрелде болуп өткөн окуялар толук кандуу революциянын параметрлерине туура келбейт. Бирок, кандай болбосун, бул окуяларды акыр аягында бийлик алмашууга алып келген чыныгы элдик көтөрүлүш - деп атоого болот.
- 2005-жылы дагы ушундай эле эл көтөрүлүп чыкпады беле?
- Албетте, формасы боюнча эки окуя тең окшош. Көпчүлүк саясатчылар бул эки окуяны окшоштурганга аракет жасап келе жатышат. Бирок, эки окуянын ички маңызын алып караганда айырмасы чоң. 2005-жылдагы март окуяларын ала турган болсок, ал окуяны жасоо үчүн белгилүү бир убакыт бою даярдыктар жүргөн. Региондордон элди көтөрүү үчүн даярдыктар жүргөн, миллиондогон акчалар жумшалган. Жер-жерлердеги мамлекеттик администрациялар басылып алынган. Шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгон талапкерлер өздөрүнүн электоратын көтөрүү менен шайлоонун жыйынтыгын өздөрү каалагандай өзгөртүүгө аракеттенишкен. Андай аракеттеринен майнап чыкпасын сезишкенден кийин борборго машиналар менен адамдарды алып келишти. Алар элди ар кандай жалган жалаалар менен, туура эмес маалыматтарды, ушактарды таратуу менен колго алышты. Жыйынтыгында атайын даярдалган адамдардын тобу чагымчылык жасап, бийликти басып алышты.
Ал эми, ушул жылдын апрелинде болуп өткөн окуяларды мурунтан даярдалды дегенге болбойт. Анткени, бул жерде оппозиция лидерлери толук бойдон камакта болду. Бардыгы чагылгандай тездик менен өттү. Албетте атайын даярдалган курултайга тынч маанайдагы адамдардын тобу жыйналып жаткан. Бирок, аларды куралдуу төңкөрүшкө даярдай тургандай дагы адам болгон жок. Ага мүмкүнчүлүк да болгон жок. Эл өзү көтөрүлдү. Мисалы, Таласта болгон окуяны бирөө уюштура алат беле? Ал жердеги элдин жаалы чыныгы чегине жетип, катуу нааразычылык көрүнүп турган. Ошондой эле көрүнүш Нарында дагы кайталанды. Митингге катышкан адамдар криминал, ОБОН, спортсмендер эмес, чыныгы карапайым калк болду. Курман болгондор дагы ошолор болду. Мисалы, биздин Кеминден 7 бала каза болду. Нарындан 30 га жакын, Таластан дагы бир топ жигит шейит кетти. Мунун өзү элдин Бакиевдин режимине болгон чыдамынын чегине жеткендигин билдирет. Стратегиялык объектилерди менчиктештирүү, электр энергиясына болгон баанын көтөрүлүшү элдин көкөйүнө тийди да. Албетте, бул эки бийлик алмашууну тең сыртынан караганда абдан окшош. Экөөндө тең ак үй басылып алынган, миңдеген адамдар көчөгө чыккан, экөөндө тең президент өлкөнү таштап чыгып кетти. Бирок, ички маңызынан алганда чоң айырмачылыктар бар.
- 7-апрелдеги окуяларды кандай кабыл алдыңыздар?
- Албетте аянычтуу окуя болду. Канча адам каза болду. Болуп өткөн көрүнүштөрдүн баарын көз жаздымда калтырган жокпуз. Бул окуялардын шарапаты менен Кыргызстандын эли бир нече өзгөрүүлөрдү күткөн. Бирок, кандай болгон күндө да мындай жол менен бийликти алмаштыруу жакшылык алып келбейт. Ошондуктан бардык процесстер укук талаасы менен жүргөнү жакшы. Учурда Кыргызстан системалык кризиске кептелди. Учурда бийликтин баркы да, күчү да жок. Каалаган эле топ келип, мамлекетти басып алса боло турган акыбалга кептелдик. Бул өтө коркунучтуу, тезинен оңдоону талап кылган кырдаал. Мындан тез арада чыгышыбыз керек.
- Түштүктөгү болуп өткөн баш аламандыктын артында кайсы күч турат деп ойлойсуз?
- Бул эми абдан татаал суроо. Менимче бул окуялардын артында кимдер тураарын атайын изилдеп жаткан комиссия аныкташы керек. Чыны менен эле оор жоготуу болду. Биз бул коогалаңды абдан кайгыруу менен кабыл алдык. Негизи эле окуянын артында кимдер, кайсы күчтөр тураарын так айтуу кыйын. Кандай болгон күндө да бул окуяларды Кыргызстандын тагдырын талкалагысы келген деструктивдүү күчтөр жасагандыгы көрүнүп эле турат. Айрымдары диний экстремисттик уюмдардан көрүп жатса, кай бирлери мурдагы президенттин кызыкчылыгын көздөгөн күчтөр жасады деген божомолдорун айтып жатышат. Албетте, мурдагы президенттин жакындарынын дагы бул окуяларга тиешеси бар экендиги жашыруун эмес. Бирок, бир гана Бакиевдер мунун баарын жасай алмак эмес. Менимче башка дагы шыкакчы болгон күчтөр бар.
- Убактылуу өкмөттүн ишмердүүлүгүнө кандай карайсыз? Парламенттик башкаруу биздин республикага ыңгайлуубу? Натыйжасы кандай болот деп ойлойсуз?
- Албетте, Убактылуу өкмөт өлкөнү абдан оор, кыйын шартта башкарып жатканын эске алышыбыз керек. Бирок, бул бийликтегилердин көпчүлүгү акыркы 20 жылдан бери бийлик үчүн күрөшүп келе жатышкан адамдар. Акыркы окуялар алардын бийлик башкарууга даяр эмес экенин далилдеди. Бул адамдар алгач менин атама каршы, андан кийин Бакиевдин убагында бийлик үчүн күрөшүп келишкен. Мындайча айтканда, узак жылдар бир жактуу сындын үстүндө чоңоюшкан. Алар реалдуу экономикалык саясатка кол кабыш кылган адамдар эмес. Албетте бийликке келишкенден баштап жигердүү конституциялык реформа менен алек болуп келишти. Тилекке каршы экономикалык план четте калды. Учурда коркунуч туудурган кризиске каршы бир да чара көрүшкөн жок. Бул албетте, мамлекетти кыйын кырдаалга кептейт. Кайсы бири менчик объектилерди мамлекеттештирүү менен алек болуп жатат. Мунун артында кайра сатуу процесси бар. Бул абдан өкүнүчтүү нерсе. Мындайча айтканда, бирөөнүн менчигин күч менен тартып алуу дагы деле жүрүп жатат. Карасаң эч кандай экономикалык кандайдыр бир мөөнөттү камтыган программалары жок. Бул өтө коркунучтуу нерсе. Күздө азык-түлүк каатчылыгы орун алышы мүмкүн. Анын артынан кайрадан массалык толкундоолор башталат. Мунун өзү мамлекеттин келечегин коркунучка такап жатат. Ошондуктан, парламенттик системанын Кыргызстандын шартында иштеп кетээрине ишенбейм. Жакында эле болуп өткөн референдумдун өзү чоң суроолорду жаратты. 3 маселени бир суроого кыпчый коюп, бийликти легитимдүү дештин өзү туура эмес. Жаңы бийлик, өзү айыптап келген эски бийликтин каталары менен алгачкы кадамын баштады. Мисалы, кээ бир жарандар Роза Отунбаевага макул, ал эми дагы бирөөлөр Конституциянын долбооруна каршы пикирин билдиргиси келет. Бул жерде тандоо укугу бузулуп жатат. Мунун өзү көп талашты жаратат. Жогорудагы кемчиликтерди жасады деп азыркы бийликке келгендер мурдагы эки президенттин саясатын сындап келишкен. Ал эми алар алгачкы күндөрүн ошол каталар менен башташты. Өзүң ойлосоң, жалпы 2, 5 млн шайлоочунун 1 миллионго жакыны чет жерлерде жүрсө, өлкөдө калган 1,5 миллион шайлоочунун канчасы добуш берүүгө катышкандыгы белгисиз. Демек, бул жерде чоң бурмалоолор жатат. Ошто жана Жалал-Абадда добуш берүү кандай өткөндүгүн эч ким билбейт.
кыргыз тилиндеги гезит "Алиби"
email • архив • редакция
Биринчиси болбоду, демократтардын экинчи, үчүнчүсүн көрөлү…
Казактардын жаңы кайырмагына канча кыргыз илинээр экен?
Жыргалбек Касаболотов, саясий серепчи, конфликтолог:
"Түштүктөгү окуялардын жаңырыгы дагы көпкө чейин уланат"
Обама ишеним кризисине кабылды
Роза ОТУНБАЕВА менен эксклюзивдүү маек
Адамды акыл менен абийир башкарышы керек
Бакиевдердин каталарын кайталай баштады."
Жыпар Жекшеев, коомдук ишмер:
Ош окуясынын артында ким турган?
Азике менен Темикеден азил айтыш
Парламент коом жана бизнестин кызыкчылыктары үчүн иштей баштады
Парламент и общество ищут пути…
Жогорку Кеңештин депутатына 7000 жумушчу кайрылды…
Бразилия - новый партнер Кыргызстана…
Жизнь, когда кости -
по 25 сомов за кг…
Кому на Руси, то есть, в KG жить хорошо?
Новая тема со старыми фигурантами
или особенности кыргызской политики
Вицелер парады же жумуртканы күздө санайбызбы?
"Единый Кыргызстан" ("Бүтүн Кыргызстан") един с Вячеславом Ханом?!
"Социалдык багыттагы" көбүртүлгөн өлкө бюджети
"Социально-ориентированнный" бюджет страны с воздушными цифрами
же өлкө казынасын кантип толтурууга болот?
или как можно пополнить бюджет страны?
"Я всем сердцем люблю мой Кыргызстан!"
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Токтогулдун милициясы ИИМдин буйругун аткарбагандыктан
Сотрудники милиции Сузакского района будут нести ответственность за утери табельного оружия
Жаңы министрликтин жаш кадрларынын жоруктары
Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жолугушуусунда доклад жасады...
Орустар алтын медаль беришиптир...
Кызык, эмне болуп жатат деги….?
Кыргызстандын жарандарына жасалган мыйзам ченемсиз эксперименттер
В Кыргызстане многие еще только ждут своего часа
Курманбек Салиевич Бакиев, тур ордуңдан, сот келатат!
"Мой курс - отстранить родственников президента от власти"
Курманбек Бакиев кимди мураскер кылып калтырат?
Кого Курманбек Бакиев назначит преемником?