el el el el el el el el en ru el ru el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en fr pt en el el el el el el el pl el el el el el el el el
Στην ιστορία του χορού πολλές είναι οι γυναίκες χορεύτριες, οι οποίες τόσο με το ταλέντο τους όσο και με το δημιουργικό πνεύμα τους έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της τέχνης του χορού όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Εξελίσσοντας την τεχνική και προσδίδοντας περισσότερη εκφραστικότητα στα έργα, διάσημες χορεύτριες και χορογράφοι έφεραν επανάσταση με το έργο τους στο χορό. Παρακάτω θα δούμε τέσσερις σπουδαίες χορεύτριες που άφησαν εποχή με το έργο και την προσωπικότητά τους.
Η Μάρθα Γκράχαμ (1894-1991) ήταν μία από τις σημαντικότερες χορογράφους του 20ού αιώνα. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην αμερικανική επανάσταση του σύγχρονου χορού, σπάζοντας τις παραδόσεις του κλασικού μπαλέτου καθώς και του ρομαντικού στιλ παλαιότερων πρωτοπόρων του σύγχρονου χορού. Το στυλ χορού της, το οποίο είναι γνωστό ως τεχνική Γκράχαμ, αναδιαμόρφωσε τον αμερικανικό χορό και διδάσκεται μέχρι σήμερα.
Η Γκράχαμ γεννήθηκε κοντά στο Πίτσμπεργκ της Πενσυλβάνια το 1894. Σπούδασε στη σχολή χορού και σχετικών τεχνών Ντένισον μέχρι το 1923. Μετά την αποφοίτησή της άρχισε να αναζητά την αποτύπωση του εσωτερικού κόσμου μέσω των κινήσεων, εγκαταλείποντας τις απαλές κινήσεις του μπαλέτου. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και το 1926 ίδρυσε τη δική της ομάδα χορού, η οποία είναι η παλαιότερη χορευτική ομάδα στην Αμερική. Το 1929 παρουσίασε την παράσταση Ερετικός και το 1931 παρουσίασε την παράσταση Πρωτόγονα Μυστήρια, το οποίο κέρδισε την προσοχή του κοινού και των κριτικών. Το 1936 δημιούργησε το Χρονικό, το οποίο παρουσίαζε το Κραχ της Γουόλ Στριτ του 1929, την Οικονομική ύφεση και τον Ισπανικό Εμφύλιο. Την ίδια χρονιά, αρνήθηκε την πρόσκληση του Χίτλερ να χορέψει στο Διεθνές Φεστιβάλ Τεχνών, το οποίο λάμβανε χώρα παράλληλα με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου. Το 1938 χόρεψε στον Λευκό Οίκο καθιστώντας την την πρώτη χορεύτρια που προσκλήθηκε να δώσει παράσταση εκεί.
Το 1944 η Μάρθα Γκράχαμ παρουσίασε την Άνοιξη στα Απαλάχια, το 1946 το Σκοτεινό Λιβάδι, εμπνευσμένο από τις αρχαίες ιεροτελεστίες και το 1948 τα Παιχνίδια των Αγγέλων. Ανάμεσα στα πολλά θέματα από τα οποία η Γκράχαμ αντλούσε τη θεματολογία για τη δουλειά της, δύο φαίνεται ότι προτιμούσε, την Αμερικανική και την Ελληνική Μυθολογία. Παρουσίασε έργα με πρωταγωνίστριες τις Μήδεια, Ιοκάστη, Άλκηστη, Φαίδρα και Αριάδνη. Το 1958 παρουσίασε την παράσταση Κλυταιμνήστρα. Η παράσταση αυτή θεωρείται το αριστούργημά της, ενώ γνώρισε και σημαντική επιτυχία και μάλιστα παρουσιάστηκε περιορισμένα στο Μπρόντγουεϊ. Πρόκειται για ένα μπαλέτο μεγάλης κλίμακας και η μόνη μεγάλου μεγέθους παράσταση της Γκράχαμ. Το ρόλο της Κλυταιμνήστρας ενσάρκωσε η ίδια η Γκράχαμ Το μπαλέτο θεωρείται αριστούργημα του αμερικανικού μοντερνισμού του 20ού αιώνα. Η Γκράχαμ ήταν διστακτική όσον αφορά την καταγραφή των χορών, καθώς πίστευε ότι οι ζωντανές παραστάσεις πρέπει να υπάρχουν μόνο στη σκηνή, όπως βιώνονται, με ελάχιστες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις.
Συχνά λέγεται ότι έφερε το χορό στον 20ό αιώνα. Εξαιτίας της δουλειάς των βοηθών της όπως, οι Λίντα Χοντς, Περλ Λανγκ, Ντιάν Γκρέι, Γιούρικο και άλλοι, η τεχνική της Γκράχαμ διατηρείται. Έχουν καταγράψει συνεντεύξεις της Γκράχαμ όπου περιγράφει την τεχνική της καθώς και βίντεο από τις παραστάσεις της. Έφερε την επανάσταση στον χορευτικό κόσμο και δημιούργησε αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως μοντέρνος χορός και αποτελεί αντικείμενο μελέτης και έμπνευσης από χορογράφους και χορευτές.
Η Μάρθα Γκράχαμ συνέχισε να χορεύει στη σκηνή μέχρι το 1970, σε ηλικία 74 ετών. Συνέχισε να διδάσκει και συνθέτει χορογραφίες, παρουσιάζοντας ακόμη 10 παραστάσεις, η τελευταία το 1990. Το 1991, λίγο πριν αποβιώσει σε ηλικία 96 ετών, είχε ολοκληρώσει ένα σχεδιάγραμμα της αυτοβιογραφίας της. Η αυτοβιογραφία της με τίτλο Blood Memory, η οποία κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 1991.
Άγκνες Ντι Μίλι (Agnes de Mille)
Διάσημη για τις χορογραφίες της Oklahoma!, Carousel and Brigadoon, η Agnes de Mille (1905-1993) άλλαξε τα πάντα στο χορό του Μπρόντγουεϊ. Ήταν η πρώτη που δημιούργησε κίνηση που εισήγαγε το συναίσθημα στην ιστορία, αντί να αρκεστεί στην κλασική χορωδία κοριτσιών μεταξύ κάθε σκηνής, όπως ήταν συνηθισμένο στην εποχή της.
Παρόλο που πολλές φορές είχε πει ότι ο σωματότυπος της δεν ήταν κατάλληλος για χορό, με την αποφασιστικότητά της κατάφερε να πάρει Αγγλικό πτυχίο στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, ενώ χορογραφούσε σόλο για φοιτητικές παραγωγές.
Η Agnes George de Mille γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη σε οικογένεια επαγγελματιών του θεάτρου. Αγαπούσε τη δράση και ήθελε να γίνει ηθοποιός, αλλά όπως της είχαν πει "δεν ήταν αρκετά" και έτσι στράφηκε στο χορό. Στην αρχή αντιμετώπιζε το χορό ως χόμπι και όχι ως μια βιώσιμη επιλογή σταδιοδρομίας. Μέχρι την αποφοίτησή της από το κολέγιο δεν μπορούσε να δει το χορό ως μια μορφή καριέρας. Όταν η αδερφή της ξεκίνησε μαθήματα μπαλέτου τότε άρχισε και εκείνη να ασχολείται με το χορό συστηματικά. Όμως δεν είχε ευλυγισία και τεχνική ενώ το σώμα της δεν ήταν κατάλληλο για χορεύτρια.
Παρακολουθούσε αστέρες ταινιών στα γυρίσματα με τον πατέρα της που ήταν σκηνοθέτης στο Hollywood. Μία από τις πρώτες δουλειές της ντε Μιλ, χάρη στις διασυνδέσεις του πατέρα της ήταν η χορογραφία της ταινίας Κλεοπάτρα (1934) σε σκηνοθεσία του θείου της Cecil B. DeMille.
Η Ντε Μιλ αποφοίτησε από το UCLA με πτυχίο στα Αγγλικά και το 1933 μετακόμισε στο Λονδίνο για να σπουδάσει με την Dame Marie Rambert. Τελικά εντάχθηκε στην εταιρεία της Rambert, το Ballet Club το μετέπειτα Ballet Rambert και στο London Ballet του Antony Tudor.
Η Ντε Μιλ έφτασε στη Νέα Υόρκη το 1938 και το 1939 ξεκίνησε τη συνεργασία της με το American Ballet Theatre (που τότε ονομαζόταν Ballet Theatre). Ένα από τα πιο σημαντικά έργα της Agnes de Mille ήταν το Black Ritual ή Obeah, το οποίο άρχισε να χορογραφεί για την πρώτη σεζόν του νεοσύστατου Ballet Theatre. Αυτή η παράσταση διάρκειας 25 λεπτών δημιουργήθηκε για το έργο "Negro Unit" του θιάσου χορού και παρουσιάστηκς από 16 μαύρες γυναίκες χορεύτριες. Αυτή ήταν η πρώτη συμμετοχή μαύρων χορευτών σε παράσταση μπαλέτου στη Νέα Υόρκη σε μια εταιρεία που κυριαρχούσαν οι λευκοί χορευτές. Αν και εκτελέστηκε μόνο τρεις φορές, το Black Ritual ήταν μια παράσταση που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ιστορία του μπαλέτου της χώρας.
Η πρώτη πραγματικά σημαντική δουλειά της Ντε Μιλ ήταν το Rodeo (1942) σε μουσική του συνθέτη Aaron Copland (Άρον Κόπλαντ), την οποία δημιούργησε για το Ballet Russe de Monte Carlo. Μετά την επιτυχία του Rodeo, κλήθηκε να χορογραφήσει το μιούζικαλ Oklahoma!(1943). Ένα ονειρικό μπαλέτο, στο οποίο οι χορευτές Marc Platt, Katherine Sergava και George Church εναλλάσονταν με τους κορυφαίους ηθοποιούς ενσωματώνοντας το χορό στην πλοκή του μιούζικαλ. Το μπαλέτο βοηθούσε για την αναπαράσταση των συναισθημάτων της ηρωίδας. Αυτή η παράσταση ήταν μόνο ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ντε Μιλ έφερε νέες ιδέες στη βιομηχανία παραστατικών τεχνών. Μέσα από την παραγωνή του Oklahoma ενσωμάτωσε το χορό στο μουσικό θέατρο ενισχύοντας το πρωτότυπο μιούζικαλ. Αυτή καινοτόμος ιδεά έκανε την de Mille να αποκτήσει φήμη ως χορογράφος τόσο στο Μπροντγουέι όσο και στον κόσμο του χορού.
Έκτοτε η ντε Μιλ χορογράφησε πάνω από δώδεκα μιούζικαλ όπως τα Bloomer Girl (1944), Carousel (1945), Allegro (1947), Brigadoon (1947), Gentlemen Prefer Blondes (1949), Paint Your Wagon (1951), The Girl in Pink Tights (1954), Goldilocks (1957) και 110 στο Shade (1963). Οι παραγωγές αυτές της Agnes de Mille είχαν θεματολογία σχετική με τα γεγονότα της περιόδου εκείνης, συμπεριλαμβανομένου και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Το 1973, η de Mille ίδρυσε το Agnes de Mille Dance Theatre, το οποίο αργότερα ονομάστηκε Heritage Dance Theatre.
H Ντε Μιλ ήταν μακροχρόνια φίλη του μύθου του σύγχρονου χορού, της Μάρθα Γκράχαμ. Το 1992, η Ντε Μιλ δημοσίευσε μια βιογραφία της Μάρθα Γκράχαμ με τίτλο "Μάρθα: Η ζωή και το έργο της Μάρθα Γκράχαμ", καθώς συνεργάστηκαν για περισσότερα από 30 χρόνια.
Ισιδώρα Ντάνκαν (Isadora Duncan)
Αναμφισβήτητα μία από τις σημαντικότερες Αμερικανίδες καλλιτέχνιδες χορού στις αρχές του 20ου αιώνα, η Isadora Duncan (1877-1927) δημιούργησε το δικό της στυλ χορού σε αντίθεση με την κωδικοποιημένη τεχνική του μπαλέτου και την αριστοκρατική προέλευσή του. Η απομάκρυνσή της από τυπικούς γυναικείους ρόλους χορού, όπως η κοκέτα, η femme fatale και το τραγικό θύμα της αγάπης, διεύρυνε τις γυναικείες δυνατότητες στη σκηνή και βοήθησε να τεθούν τα θεμέλια για τον αμερικανικό σύγχρονο χορό.
Η Isadora Duncan γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο. Η αδερφή της, Elizabeth Duncan ήταν επίσης χορεύτρια. Το 1896 έγινε μέλος της θεατρικής εταιρείας του Αυγουστίν Ντάλι στη Νέα Υόρκη, αλλά σύντομα απογοητεύτηκε με τους κανόνες και ήθελε ένα διαφορετικό περιβάλλον με λιγότερη ιεραρχία. Η νέα προσέγγιση της Duncan στο χορό ήταν εμφανής από τα μαθήματα που είχε διδάξει ως έφηβη, όπου ακολούθησε τη φαντασία και αυτοσχεδίαζε διδάσκοντας κάθε όμορφη ιδέα που είχε. Η επιθυμία της να ταξιδέψει την οδήγησε στο Σικάγο, όπου έκανε ακρόαση για πολλούς θεατρικούς θιάσους. Τελικά βρήκε θέση στην εταιρεία του Augustin Daly. Έτσι πήγε στη Νέα Υόρκη, όπου το μοναδικό της όραμα για τον χορό συγκρούστηκε με τους δημοφιλείς μίμους των θεατρικών θιάσων. Στη Νέα Υόρκη, η Ντάνκαν πήρε κάποια μαθήματα με τη χορεύτρια Marie Bonfanti, αλλά γρήγορα απογοητεύτηκε από τη ρουτίνα του μπαλέτου.
Νιώθωντας δυσαρεστημένη στην Αμερική, η Ντάνκαν μετακόμισε στο Λονδίνο το 1898. Χόρευε στα σαλόνια των πλούσιων, εμπνευσμένη από τα ελληνικά αγγεία και ανάγλυφα στο Βρετανικό Μουσείο. Τα κέρδη από αυτές τις εμφανίσεις της, της επέτρεψαν να νοικιάσει ένα στούντιο και να αναπτύξει τη δουλειά της δημιουργώντας μεγαλύτερες παραστάσεις για τη σκηνή. Από το Λονδίνο, ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου εμπνεύστηκε από το Λούβρο και την Έκθεση Universelle του 1900.
Το 1902, η Loie Fuller κάλεσε τη Ντάνκαν να περιοδεύσει μαζί της. Έτσι πήγε σε όλη την Ευρώπη και δημιούργησε νέα έργα χρησιμοποιώντας την καινοτόμο τεχνική της, η οποία τόνιζε τη φυσική κίνηση σε αντίθεση με την αυστηρή τεχνική του παραδοσιακού μπαλέτου. Πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης ζωής της περιοδεύοντας στην Ευρώπη και την Αμερική. Η Duncan έγινε αρκετά δημοφιλής για το διακριτικό στυλ της και ενέπνευσε πολλούς εικαστικούς καλλιτέχνες, όπως οι Antoine Bourdelle, Dame Laura Knight, Auguste Rodin, Arnold Rönnebeck, André Dunoyer de Segonzac και Abraham Walkowitz, για να δημιουργήσουν έργα βασισμένα σε εκείνη.
Καταρρίπτοντας τα δεδομένα στο χορό, η Ντάνκαν αντιμετώπιζε το χορό ως ιερή τέχνη. Έτσι ανέπτυξε ένα στυλ ελεύθερων και φυσικών κινήσεων εμπνευσμένων από τις κλασικές ελληνικές τέχνες, τους λαϊκούς χορούς, τους κοινωνικούς χορούς και τη τη φύση. Η φιλοσοφία του χορού της Ντάνκαν απομακρύνθηκε από την αυστηρή τεχνική του μπαλέτου και είχε περισσότερο φυσική κίνηση. Για να καταστήσει το χορό ως μορφή τέχνης αντί για είδος ψυχαγωγία, προσπάθησε να συνδέσει τα συναισθήματα και την κίνηση. Πίστευε ότι ο χορός προοριζόταν να προβάλει όλα όσα είχε να προσφέρει η ζωή - τη χαρά και τη θλίψη. Εμπνεύστηκε από την αρχαία Ελλάδα και το συνδύασε με την αγάπη της ελευθερίας. Η κίνησή της ήταν θηλυκή και προέκυψε από τα βαθύτερα συναισθήματα στο σώμα της. Αυτό φαίνεται στο επαναστατικό της κοστούμι, ένα λευκό ελληνικό χιτώνα και γυμνά πόδια. Εμπνευσμένη από ελληνικές φόρμες, οι χιτώνες της επέτρεψαν επίσης την ελευθερία κινήσεων που δεν επέτρεπαν οι κορσέδες μπαλέτου και τα παπούτσια. Τα κοστούμια δεν ήταν η μόνη έμπνευση που πήρε η Ντάνκαν από την Ελλάδα: εμπνεύστηκε επίσης από την αρχαία ελληνική τέχνη και χρησιμοποίησε μερικές από τις μορφές της στο κίνημά της.
Twyla Tharp (Τουίλα Θαρπ)
Μετά από σπουδές με τη Μάρθα Γκράχαμ (Martha Graham) και τον Μέρσι Κάνινγκχαμ (Merce Cunningham), η Twyla Tharp συνέχισε να συνεργάζεται με τον θίασο χορού Paul Taylor Dance Company το 1963. Το 1965 δημιούργησε το δικό της θίασο χορού, Twyla Tharp Dance και από τότε έχει χορογραφήσει πρωτοποριακές παραστάσεις για δεκάδες θιάσους χορού και εκπομπές του Broadway, συμπεριλαμβανομένης της επιτυχίας του 2002, Movin 'Out, για την οποία της απονεμήθηκε βραβείο Tony για την Καλύτερη Χορογράφο.
Όπως έχει πει η ίδια, "Η τέχνη είναι ο μόνος τρόπος να φύγεις χωρίς να φύγεις από το σπίτι."
Η Twyla Tharp γεννήθηκε το 1941 στο Πόρτλαντ της Ιντιάνα. Σπούδασε χορό στο Vera Lynn School of Dance. Στη Νέα Υόρκη σπούδασε με τους Richard Thomas, Martha Graham και Merce Cunningham. Το 1963 ο Tharp εντάχθηκε στην εταιρεία Paul Taylor Dance Company.
Το 1965 η Tharp χορογράφησε το πρώτο της έργο, το Tank Dive και δημιούργησε το δικό της θίασο χορού, Twyla Tharp Dance. Στα έργα της χρησιμοποιεί συχνά κλασική μουσική, τζαζ και σύγχρονη ποπ μουσική. Από το 1971 έως το 1988, το Twyla Tharp Dance περιόδευσε σε όλο τον κόσμο παρουσιάζοντας πρωτότυπα έργα.
Το 1973 χορογράφησε το "Deuce Coupe" σε μουσική The Beach Boys για το Joffrey Ballet. Το Deuce Coupe θεωρείται το πρώτο crossover μπαλέτο. Αργότερα χορογράφησε το "Push Comes to Shove" (1976), το οποίο χαρακτήρισε τον Mikhail Baryshnikov. Το 1980 η δουλειά της Tharp εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Broadway. Έκτοτε δημιούργησε πολλά χορευτικά show που σημείωσαν μεγάλη επιτυχία.
Το 1988 η Twyla Tharp Dance συνεργάστηκε με το American Ballet Theatre. Από τότε το ABT παρουσίασε σε πρεμιέρα 16 έργα της Tharp. Το 2010 είχε εντάξει 20 από τα έργα της στο ρεπερτόριό του. Έκτοτε η Tharp χορογράφησε έργα για το Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού, το Βασιλικό Μπαλέτο του Λονδίνου, το New York City Ballet, το Boston Ballet, το Joffrey Ballet, το Pacific Northwest Ballet, το Miami City Ballet, το American Ballet Theatre, το Hubbard Street Dance και το Martha Graham Dance Company. Δημιούργησε επίσης το roadshow χορού "Cutting Up" (1992) με τον Baryshnikov, ο οποίος συνέχισε να περιοδεύει και εμφανίστηκε σε 28 πόλεις για δύο μήνες.
Το 2000 το Twyla Tharp Dance συγκέντρωσε νέους χορευτές. Αυτός ο θίασος χορού επίσης περιόδευσε σε όλο τον κόσμο και μαζί του η Tharp ανέβασε το "Movin 'Out", ένα βραβευμένο μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ με τα τραγούδια του Billy Joel (Μπίλι Τζόελ) και πρωταγωνιστές πολλούς χορευτές του θιάσου.
Το 2012 δημιούργησε το πλήρες μπαλέτο "The Princess and the Goblin" βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του George MacDonald. Είναι το πρώτο της μπαλέτο που περιλάμβανε παιδιά και συμμετείχαν δύο θίασοι μπαλέτου, το Atlanta Ballet και το Royal Winnipeg Ballet.
Με πληροφορίες από: Wikipedia, dance-teacher.com
4 διάσημες χορεύτριες και χορογράφοι που επηρέασαν την εξέλιξη του χορού
Η πιο ρομαντική πρόταση γάμου στην παράσταση Roberto Bolle & Friends στο Θέατρο Arena Di Verona
10 αποφθέγματα για το χορό από διάσημες προσωπικότητες που μας δίνουν έμπνευση
Διάσημοι χορευτές που ξεκίνησαν τις σπουδές στο μπαλέτο σε εφηβική ηλικία
Λίμνη των Κύκνων - International Stars Of Classical Ballet: Τα αστέρια του μπαλέτου στο City Garden Festival
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Παραμονή Πρωτοχρονιάς με τους καλλιτέχνες της ΕΛΣ ζωντανά από το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος Η Ωραία Κοιμωμένη από τη Σκάλα του Μιλάνου στο Christmas Theater On Line σε νέες ημερομηνίες »