el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el es en en pt es en es el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el zh en en en en en en en en en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el nds el el el el fr el el el el el el el en en en en en en en en en en en en
Αν δεν ακυρωθεί ο διαγωνισμός, λοιπόν, θα είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την πλήρη ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών νερού στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό τα σωματεία εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ μαζί με δεκάδες περιβαλλοντικές κινήσεις και άλλους φορείς και έχοντας την υποστήριξη πολλών αυτοδιοικητικών αρχών της Αττικής και άλλων συνδικαλιστικών, επιστημονικών και πολιτικών φορέων έχουν συγκροτήσει την “Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού” [3] με σκοπό τη ματαίωση του διαγωνισμού. Η πρωτοβουλία παρουσίασε τους σκοπούς της και τη δράση της σε συνέντευξη τύπου στις 13.04, με ευρεία συμμετοχή δεκάδων φορέων.
Στα πλαίσια της δημόσιας συζήτησης γύρω από το θέμα και προς ενίσχυση των δράσεων της Πρωτοβουλίας, στο παρόν άρθρο συγκεντρώνονται 9+1 λόγοι για τους οποίους πρέπει να ακυρωθεί ο διαγωνισμός και να μπει ταφόπλακα σε όλα τα σχέδια ιδιωτικοποιήσεων του πιο σημαντικού κοινωνικού αγαθού, του νερού.
1. Το νερό είναι ζωή, η ζωή δεν ιδιωτικοποιείται.
2. Η παγκόσμια εμπειρία από ιδιωτικοποιήσεις υπηρεσιών νερού έχει αποδειχθεί καταστροφική για τις κοινωνίες.
3. Το νερό παρέχεται έως τώρα από την ΕΥΔΑΠ με πολύ υψηλή αξιοπιστία και ποιότητα και αποδεκτές τιμές.
Ακόμα και σε περιόδους έντονης λειψυδρίας (όπως στη μεγάλη ξηρασία στα τέλη της δεκαετίας του 80’) και σε περιόδους βλαβών (σήραγγα Γκιώνας 1986, υδραγωγείο Μόρνου το 1988 στην Ζάλτσα και το 2011 στους Ταξιάρχες Βοιωτίας, [4]) και έκτακτων καταστάσεων όπως στην πρόσφατη πανδημία, η ΕΥΔΑΠ συνέχισε να υδροδοτεί απρόσκοπτα την πρωτεύουσα χάρη στην πολύχρονη εμπειρία των εργαζόμενων της εταιρείας, που έχουν αναπτύξει ένα πολυσύνθετο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να τροποποιηθεί η λειτουργία του συστήματος αυτού για χάρη των κερδών οποιουδήποτε ιδιώτη επενδυτή. Οι πιθανές βελτιώσεις στη διαχείριση του συστήματος στα πλαίσια της βιωσιμότητας και της εξοικονόμησης πόρων είναι φυσικά αναγκαίες, ωστόσο δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως δούρειος ίππος για την εισαγωγή ιδιωτών, οι οποίοι σύμφωνα και με τη διεθνή εμπειρία ενδιαφέρονται ελάχιστα για την ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος.
4. Οι εταιρείες που συμμετέχουν στον διαγωνισμό παραχώρησης είναι εντελώς άσχετες με το αντικείμενο της διαχείρισης νερού.
Πρόκειται για τις γνωστές κατασκευαστικές εταιρείες ΑΚΤΩΡ, την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ και την εταιρεία Μηχανική, που έχουν εμπλακεί διαχρονικά σε μία σειρά από σκανδαλώδεις αναθέσεις και παραχωρήσεις, όπως για παράδειγμα στην Αττική Οδό, στον Ε65 και σε πολλές περιπτώσεις έργων ΑΠΕ, με ζημιογόνο πολλές φορές αποτέλεσμα για το Δημόσιο και το δημόσιο συμφέρον. Είναι ενδεικτικό της βούλησης της κυβέρνησης να συνάψει μία ακόμα τέτοια ζημιογόνα παραχώρηση με μεγαλοεργολάβους, το γεγονός ότι η εταιρεια ΕΥΔΑΠ ΑΕ, η οποία έχει έως τώρα τη διαχείριση όλου του δικτύου, αποκλείστηκε μεθοδικά από το διαγωνισμό. Σημειώνεται ότι η ΕΥΔΑΠ πραγματοποιεί τις ίδιες εργασίες με πολύ μικρότερο κόστος από τα 300 εκατ. ευρώ που “αποτιμάται” το κόστος παραχώρησης μέσω ΣΔΙΤ. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι σε περίπτωση προχωρήματος του διαγωνισμού το κράτος θα υποχρεώσει ουσιαστικά την ΕΥΔΑΠ να μεταβιβάσει την εμπειρία της στον ανάδοχο που θα οριστεί, μια ενέργεια που καθιστά σαφές ότι δεν υπάρχει κανένα όφελος για το δημόσιο συμφέρον.
5. Το μοντέλο παραχώρησης θα σπάσει την ενιαιότητα λειτουργίας του ΕΥΣ, με κίνδυνο αδυναμίας λήψης αποφάσεων σε περιπτώσεις βλαβών ή άλλων έκτακτων καταστάσεων.
Ήδη από το 1999 η ΕΥΔΑΠ έσπασε στα δύο [7]: Στην ΕΥΔΑΠ ΑΕ, που περιλαμβάνει τα διυλιστήρια και τη διανομή νερού, η οποία μετοχοποιήθηκε και εισήχθη στο χρηματιστήριο, ώστε, σήμερα, μόνο το 60% των μετοχών έχει παραμείνει στο ελληνικό δημόσιο και στην ΕΥΔΑΠ Παγίων, που ανήκει εξ’ ολοκλήρου στο δημόσιο και διαχειρίζεται τους υδάτινους πόρους που αποτελούν το αντικείμενο του τωρινού διαγωνισμού παραχώρησης. Έως και τώρα η ΕΥΔΑΠ ΑΕ έχει αναλάβει ουσιαστικά τη λειτουργία της ΕΥΔΑΠ Παγίων με πολύ επιτυχημένα αποτελέσματα. Η είσοδος ενός ακόμα φορέα, και συγκεκριμένα ενός ιδιώτη επενδυτή που θα ενδιαφέρεται μόνο για την μέγιστη αποκόμιση κερδών από τη δραστηριότητα της συντήρησης και λειτουργίας του δικτύου, θα οδηγήσει στον περαιτέρω τεμαχισμό της ενιαίας διαχείρισης της παροχής του νερού της Αττικής και θα οδηγήσει στην απαξίωση των υδραγωγείων μεταφοράς νερού. Ο κίνδυνος που ενέχει μια τέτοια κίνηση για την ύδρευση της πρωτεύουσας είναι τεράστιος και ειδικά σε περιπτώσεις βλαβών ή έκτακτων καταστάσεων ο ιδιώτης δε θα διστάσει να ενεργήσει εις βάρος του κοινωνικού συνόλου για να προστατεύσει τα κέρδη του. Πρόσφατη είναι η εμπειρία του φιάσκου με τις χιονοπτώσεις στην Αττική Οδό, όπου ο ιδιώτης διαχειριστής του δρόμου έσπευσε να δηλώσει την αναρμοδιότητά του και χιλιάδες οδηγοί κατέληξαν για ώρες εγκλωβισμένοι στον πιο ακριβοπληρωμένο αυτοκινητόδρομο της χώρας. Επίσης, εταιρίες οι οποίες λειτουργούν ως φυσικά μονοπώλια και λειτουργούν με καθετοποιημένο τρόπο επιτρέπουν την ενεργοποίηση οικονομιών κλίμακας, μειώνοντας το κόστος των συνολικών επενδύσεων που απαιτούνται για την προσθήκη νέων υποδομών στο σύστημα, την αντικατάσταση αγωγών, αντλιών, τις επισκευές, τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού. Σε περίπτωση που περάσουμε σε ένα μοντέλο αγοράς ρυθμισμένου ολιγοπωλίου (ή ακόμα χειρότερα ελεύθερου ανταγωνισμού) τότε αυτό θα συνεπάγεται αυξημένα κόστη στο τελικό προϊόν, την ανάγκη εισαγωγής μίας νέα ρυθμιστικής αρχής υπεύθυνης για τη ρύθμιση της αγοράς του νερού, καθώς και θα ανοίξει το δρόμο για φαινόμενα κερδοσκοπίας προς όφελος των ανεξάρτητων παρόχων. Χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η αγορά ενέργειας, με τα σχετικά τιμολόγια να αποτελούν σοβαρό πλήγμα στο λαϊκό εισόδημα.
6. Τα ΣΔΙΤ έχουν αποδειχθεί μία πλήρως αποτυχημένη πρακτική παραχωρήσεων.
Τα ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα) αποτελούν μακροχρόνιες συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ ενός δημόσιου και ενός ιδιωτικού φορέα με σκοπό την εκτέλεση έργων ή/και την παροχή υπηρεσιών. Αυτό γενικώς σημαίνει ότι η αρχική χρηματοδότηση προέρχεται από τον ιδιώτη, με το Δημόσιο να πληρώνει ανά έτος για τη χρήση των εγκαταστάσεων και την παροχή υπηρεσιών από τη διαχειρίστρια εταιρεία. Τα ΣΔΙΤ υποτίθεται ότι μειώνουν το κόστος υλοποίησης των έργων όπως και το χρόνο αποπεράτωσής τους και αυξάνουν, υποτίθεται πάλι, το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Σύμφωνα όμως με ειδική έκθεση του 2018 [8] από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (που αποτελεί θεσμό της ΕΕ), που εξέτασε δεκάδες τέτοιες παραχωρήσεις σε ευρωπαϊκές χώρες και στην Ελλάδα, αποδείχθηκε ότι με τα ΣΔΙΤ και αυξάνεται το κόστος υλοποίησης των εργασιών, και σημειώνονται σημαντικές καθυστερήσεις, αλλά και αποδυναμώνεται η ισχύς των δημόσιων φορέων στη λήψη αποφάσεων και άρα εκτίθεται το κοινωνικό σύνολο σε μεγαλύτερους κινδύνους. Η πρόθεση εξυπηρέτησης διάφορων επιχειρηματικών συμφερόντων από τη ΝΔ, ντυμένη με μπόλικες ιδεοληψίες αποθέωσης του ιδιωτικού τομέα, έχει ανάγει τα αποτυχημένα ΣΔΙΤ σε βασικό μοντέλο εκτέλεσης έργων από το δημόσιο, με επέκτασή τους σε κρίσιμους τομείς για την κοινωνική ζωή, όπως είναι η υγεία, οι μεταφορές και άλλα έργα σχετιζόμενα με το νερό όπως τα αρδευτικά δίκτυα και τα φράγματα.
7. Κανένας άλλος δεν επιθυμεί την παραχώρηση εκτός από την κυβέρνηση της ΝΔ και τους μεγαλοεργολάβους.
Εκτός από τα όλα σωματεία των εργαζόμενων της ΕΥΔΑΠ αλλά και της ΕΥΑΘ, όπως και τους φορείς των εργαζόμενων στις ΔΕΥΑ (ΠΟΕ ΔΕΥΑ) και των εργαζόμενων στις ΔΕΚΟ της Κύπρου (ΣΥΔΗΚΕΚ-ΠΕΟ), ενάντια στην ιδιωτικοποίηση έχουν ταχθεί η ΑΔΕΔΥ, η ΠΟΘΑ, ΕΛΜΕ της Αθήνας, πλήθος περιβαλλοντικών και κοινωνικών οργανώσεων και δεκάδες φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, μεταξύ των οποίων ο Δήμος Αθηναίων και η Περιφέρεια Αττικής και όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα πλην της ΝΔ [9], παρότι ορισμένα από αυτά (ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ) έχουν συμβάλει σε παλαιότερες προσπάθειες ιδιωτικοποίησης. Σημαντικές αποφάσεις έλαβαν επίσης ο Σύνδεσμος Γεωλόγων Μελετητών Ελλάδας, όπως και το ΤΕΕ, όπου κατόπιν πίεσης των κινηματικών δυνάμεων εντός της Διοίκησης, λήφθηκε ομόφωνη απόφαση υπέρ της ακύρωσης του διαγωνισμού και του δημόσιου χαρακτήρα του νερού [10].
8. Σε περίπτωση υλοποίησης τους διαγωνισμού, θα ανοίξει ο δρόμος και για την ιδιωτικοποίηση των ΔΕΥΑ.
Είναι δεδομένη η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ (190-191/2022) που έκρινε για λόγους δημοσίου συμφέροντος ως αντισυνταγματική τη μεταβίβαση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο το 2016 με νόμο της τότε κυβέρνησης, κλείνοντας ουσιαστικά το δρόμο για την ιδιωτικοποίηση των κύριων εταιρειών νερού. Έτσι, οι δυνάμεις που απεργάζονται τις ιδιωτικοποιήσεις, αφού στρέφονται αρχικά στο ΕΥΣ που εκφεύγει της δικαιοδοσίας της ΕΥΔΑΠ ΑΕ, είναι δεδομένο ότι με θετική έκβαση του διαγωνισμού παραχώρησης θα στραφούν στις ΔΕΥΑ, τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, θέλοντας να βάλουν χέρι στους υδάτινους πόρους και στην διανομή νερού σε σημαντικές πόλεις της χώρας, διευρύνοντας τα καταστροφικά αποτελέσματα των ιδιωτικοποιήσεων νερού για τις τοπικές κοινωνίες ανά την Ελλάδα.
9. Η εμπειρία με την ιδιωτικοποίηση του ρεύματος και τους λογαριασμούς του στα ύψη, δεν μας αφήνει κανένα περιθώριο να χάσουμε και το νερό.
Η εγκαθίδρυση της πλήρους απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας από την τωρινή και τις προηγούμενες κυβερνήσεις έχει φέρει τους καταναλωτές αντιμέτωπους με τον εφιάλτη της πληρωμής υπέρογκων λογαριασμών, που φουσκώνουν τεχνηέντως από τους παρόχους ρεύματος μέσω της γνωστής ρήτρας αναπροσαρμογής, με σκοπό να διασφαλίζουν οι κοινωνίες τα υπερκέρδη του καρτέλ ενέργειας στην Ελλάδα. Το νερό έχει απομείνει το μοναδικό κοινωνικό αγαθό που έχει παραμείνει σχετικώς ανεξάρτητο από λογικές εμπορευματοποίησης και κερδοφορίας. Να μην επιτρέψουμε να χάσουμε μετά το ρεύμα και το νερό.
10. Η ματαίωση του διαγωνισμού θα σημάνει μία μεγάλη ήττα των νεοφιλελεύθερων ιδεοληψιών των ιδιωτικοποιήσεων και ενδεχομένως ανοίξει το δρόμο για την επανάκτηση όλων των ιδιωτικοποιημενων κοινωνικών αγαθών.
Μία ακόμη απόφαση του ΣτΕ που θα κρίνει αντισυνταγματική την οποιαδήποτε εμπορευματική λογική σε ένα κοινωνικό αγαθό όπως το νερό, δυναμώνει των αγώνα της κοινωνίας για την επανάκτηση όλων των ιδιωτικοποιημένων κοινωνικών αγαθών. Αρχής γενομένης από την ενέργεια, όπου η πλήρης κοινωνικοποίησή της επείγει λόγω των αυξήσεων στις τιμές και της ανάγκης εκπόνησης συνολικού κοινωνικού σχεδιασμού για την ενεργειακή μετάβαση λόγω της κλιματικής κρίσης, αλλά και από τη δημόσια υγεία, η σημασία της οποίας αναδείχθηκε ξεκάθαρα στην πανδημία με το προσωπικό των δημόσιων νοσοκομείων να δίνει μέχρι τέλους τη μάχη να σωθούν ανθρώπινες ζωές, και τον ιδιωτικό τομέα να αισχροκερδεί με τα τεστ και να εμποδίζει την ανακούφιση των δημόσιων δομών. Το νερό, η ενέργεια, η υγεία, η παιδεία όπως και οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, οι δημόσιοι χώροι, τα δάση είναι δημόσια αγαθά και θα πρέπει να προσφέρονται σε όλους τους πολίτες δωρεάν ή σε συμβολικές τιμές, καθώς σχετίζονται με την ικανοποίηση των βασικών κοινωνικών μας αναγκών και των δικαιωμάτων μας. Απέναντι στη νεοφιλελεύθερη φρενίτιδα αποθέωσης της ελεύθερης αγοράς και των ιδιωτικοποιήσεων, μία νίκη της κατοχύρωσης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, να ανοίξει το δρόμο για να πάρουμε πίσω όλα όσα μας ανήκουν!
Προηγούμενο άρθροΝερό από βρύσες και ανακύκλωση μπουκαλιών για τη μείωση του αποτυπώματος της κατανάλωσης νερού
Επόμενο άρθρο“Νερό: προβλήματα και προοπτικές” της Δέσποινας Σπανούδη
Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τις απόψεις των συγγραφέων τους
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
Γιώργος Δήμτσας: Απόφαση να παρακολουθούνται οι εργαζόμενοι
Επιλεγμένο άρθρο - 21/09/2022
Γιώργος Δήμτσας: «Εκτροπή» με την με το ζόρι ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ! Αγνοούν ακόμη και το ΣτΕ!
Επιλεγμένο άρθρο - 17/09/2022
ΕΜΔΥΔΑΣ: Το παράδειγμα της Ενέργειας δείχνει με σαφήνεια που οδηγούν οι ιδιωτικοποιήσεις
Επιλεγμένο άρθρο - 26/08/2022
“Αγώνας για το νερό. Η Δικαιοσύνη σύμμαχος, οι Κυβερνήσεις αδύναμες και απρόθυμες”
Επιλεγμένο άρθρο - 25/08/2022
Νερό, Δημοκρατία και Κράτος Δικαίου. Τι απομένει μετά την απαξίωση του ΣτΕ;
Επιλεγμένο άρθρο - 05/08/2022
εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ
έχετε εισάγει εσφαλμένη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου!
παρακαλώ εισάγετε εδώ την ηλεκτρονική σας διεύθυνση
αποθηκεύστε το όνομα, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τον ιστότοπό μου σε αυτό το πρόγραμμα περιήγησης για την επόμενη φορά που θα σχολιάσω.
© Copyright 2012 - 2022 ΣΕΚΕΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΥΔΑΠ
Χρησιμοποιούμε cookies στον ιστότοπο μας για να βελτιώσουμε την εμπειρία χρήστη. Παντώντας "Αποδοχή" συναινείτε στην χρήση όλων των cookies.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.