el fr el el el el el fr en uk de fr fr en fr ru de fr en en fr ru en fr fr en fr fr en fr ru en fr fr en en fr en fr sv en fr ru it fr fr en fr ru fr fr nl fr fr fr it fr fr en fr fr fr fr fr de fr fr fr fr fr en fr nl en fr it fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr fr en fr en fr sv fr fr fr en fr fr en el el el el el el el el en el en el el en el en el en el en el en el el en el el en el en el en el en el en el el en el en el el en el en el en el en el el en en el el el el fr en en en en ru el en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr en fr el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en en en el fr el el el pt de en es es eo es es en eo eu en es tr es el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en nl en sv pt es de eo eu es el ru cs is en en fr lb es el el el el el el el el el el el el el en el en el el el el en en el fr el el en fr el el el el el en en el en el en el el el el
Tags: πολιτική, φτώχεια, ΔΝΤ, Εργαζόμενοι, άνεργοι, ανεργία, εργασία, κρίση, καπιταλισμός, κοινωνία, οικονομία
Η μαρξιστική αντίληψη για τις καπιταλιστικές κρίσεις (μέσα από τα έργα των Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν, Στάλιν)
Αποτύπωση της εξαθλίωσης που επέφερε στην εργατική τάξη η διεθνής καπιταλιστική κρίση του 1929-1933
Η καπιταλιστική κρίση που ξέσπασε στη χώρα μας αλλά και σε ένα μεγάλο κομμάτι του καπιταλιστικού κόσμου, φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά θεωρητικά ζητήματα για τον χαρακτήρα των κρίσεων, για το αναπόφευκτο τους, για τον τρόπο ξεπεράσματος από το ίδιο το σύστημα και κυρίως για τη στάση απέναντι της όσων παλεύουν για την επαναστατική ανατροπή της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας και την εγκαθίδρυση της νέας κοινωνίας της σοσιαλιστικής.
1. Το πρώτο μεγάλο ζήτημα αφορά τις αιτίες των καπιταλιστικών κρίσεων. Σήμερα γίνεται συνειδητή προσπάθεια αυτές να αποκρυφτούν, να εμφανιστούν π.χ ως αιτία της κρίσης τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος. Όμως η κρίση είναι γέννημα-θρέμμα του καπιταλιστικού συστήματος. Είναι αποτέλεσμα  της βασικής αντίθεσης, αυτής μεταξύ της κοινωνικής παραγωγής και της καπιταλιστικής ιδιοποίησης. Εδώ να σημειώσουμε ορισμένα γενικότερα ζητήματα: Η κοινωνική παραγωγή δεν είναι παρά το μέσο για να αυξάνει η αξία του κεφαλαίου. Το κεφάλαιο προσπαθεί να επεκτείνει απεριόριστα την παραγωγή για ν’ αυξήσει όσο το δυνατόν περισσότερο την υπεραξία, όπως και την αξία του κεφαλαίου (συσσώρευση). Εκείνο που σπρώχνει τους καπιταλιστές να επεκτείνουν την παραγωγή τους και να ανυψώσουν την παραγωγικότητα της εργασίας πάνω στη βάση μιας ανύψωσης της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου είναι η πτώση του μέσου ποσοστού του κέρδους, που η ίδια είναι αποτέλεσμα της αύξησης της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου. Όσο πιο χαμηλό είναι το μέσο ποσοστό κέρδους τόσο περισσότερο πρέπει να παράγει ο καπιταλιστής για να πάρει ένα μεγαλύτερο όγκο κέρδους. Αλλά η ανύψωση της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου καταλήγει με τη σειρά της σε μια μεγαλύτερη στη συνέχεια πτώση του ποσοστού κέρδους κτλ.  Ο σκοπός όμως αυτός, που βάζει για τον εαυτό του ο καπιταλισμός, η αύξηση δηλαδή της αξίας του κεφαλαίου, είναι πολύ περιορισμένος σχετικά με τα μέσα που πρέπει να εφαρμόσει, πολύ στενός για να επιτρέψει την απεριόριστη επέκταση της κοινωνικής παραγωγής. Δηλαδή με απλά λόγια, οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής είναι πολύ στενές για την κοινωνική παραγωγή. Η σύγκρουση αυτή ανάμεσα στις κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις και τον περιορισμένο σκοπό του κεφαλαίου, εκφράζεται με τις κρίσεις υπερπαραγωγής. Πρόκειται μόνο για σχετική υπερπαραγωγή, δηλαδή δεν εκφράζει αυτό που θα μπορούσε η κοινωνία να καταναλώσει γενικά, αλλά αυτό που μπορεί να καταναλώσει στο καπιταλιστικό καθεστώς, δηλαδή η καταναλωτική δύναμη των λαϊκών στρωμάτων δεν καθορίζεται από τις ανάγκες της αλλά από την αγοραστική της δύναμη. Η αναρχία της παραγωγής και η εξαθλίωση (απόλυτη και σχετική) εξαθλίωση της εργατικής τάξης απορρέουν από την παραπάνω αντίθεση.
– «Το πραγματικό όριο της καπιταλιστικής παραγωγής είναι το ίδιο το κεφάλαιο, το γεγονός ότι το κεφάλαιο, με την αξιοποίηση του παρουσιάζεται σαν η αρχή και το τέλος σαν η αιτία και ο σκοπός της παραγωγής, ότι η παραγωγή είναι παραγωγή για το κεφάλαιο, ενώ τα μέσα παραγωγής είναι όλο και περισσότερο μέσα συνεχούς επέκτασης του ζωτικού προτσές της κοινωνίας των παραγωγών (ΜΑΡΞ ΚΕΦΑΛΑΙΟ τόμος 3)
– «Πρέπει να βλέπουμε στις κρίσεις την πραγματική συγκέντρωση και το βίαιο συμψηφισμό όλων των αντιθέσεων της αστικής οικονομίας» (ΜΑΡΞ ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΕΡΑΞΙΑΣ 2)
– «Στις κρίσεις, ξεσπάει με βίαιο τρόπο η αντίφαση ανάμεσα στην κοινωνική παραγωγή και την καπιταλιστική ιδιοποίηση. Η κυκλοφορία των εμπορευμάτων σταματάει για την ώρα. Τα μέσα κυκλοφορίας, το χρήμα, γίνεται εμπόδιο για την κυκλοφορία. Όλοι οι νόμοι της παραγωγής και της κυκλοφορίας εμπορευμάτων αναποδογυρίζονται. Η οικονομική σύγκρουση έχει φτάσει στο αποκορύφωμα της. Ο τρόπος παραγωγής επαναστατεί ενάντια στον τρόπο ανταλλαγής, οι παραγωγικές δυνάμεις επαναστατούν ενάντια στον τρόπο παραγωγής, τον οποίο ξεπέρασαν» (ΕΝΓΚΕΛΣ Αντι-Ντυριγκ)
– «Οι κρίσεις δεν είναι παρά στιγμιαίες και βίαιες λύσεις των αντιθέσεων που υπάρχουν, βίαιες εκρήξεις που αποκαθιστούν για μια στιγμή τη διαταραγμένη ισορροπία» (ΜΑΡΞ,  ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ος τόμος )
– « Στις κρίσεις ξεσπά μια κοινωνική επιδημία που σε κάθε άλλη προηγούμενη εποχή θα φαινότανε σαν παραλογισμός, η επιδημία της υπερπαραγωγής. Η κοινωνία ξαφνικά βρίσκεται ριγμένη πίσω σε κατάσταση στιγμιαίας βαρβαρότητας. Θαλεγε κανένας ότι ένας λιμός, ένας γενικός πόλεμος ερήμωσης της έκοψε όλα τα μέσα ύπαρξης.» (ΜΑΡΞ-ΕΝΓΚΕΛΣ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ)
4. Κατά την περίοδο της κρίσης και με στόχο το «ξεπέρασμά της» έχουμε καταστροφή μέρους των παραγωγικών δυνάμεων.  Αυτό αφορά τη βασική παραγωγική δύναμη της κοινωνίας τον άνθρωπο καταρχήν. Με την ανεργία, την υποαπασχόληση, την φτώχεια, την πείνα, τις αρρώστιες. Έχουμε επίσης άμεση καταστροφή μέρους του κεφαλαίου (εμπορεύματα, μέσα παραγωγής κ.α), έχουμε πτωχεύσεις επιχειρήσεων και πέρασμα τους στα χέρια πιο ισχυρών καπιταλιστών. Επίσης έχουμε προσπάθεια για εξεύρεση νέων αγορών και μεγαλύτερη εκμετάλλευση των ήδη υπαρχόντων (π.χ η πολιτική παραπέρα ιδιωτικοποιήσεων π.χ ενέργειας,  συμβάλλει σ’αυτό). Η νέα άνοδος που ακολουθεί την κρίση γίνεται πλέον στη βάση ενός πιο συγκεντροποιημένου κεφαλαίου που έχει μάλιστα πιο υψηλή οργανική σύνθεση από πριν. Αυτό έχει ως συνέπεια μετά την κρίση οι παραγωγικές δυνάμεις να είναι ισχυρότερες από ότι πριν και άρα η κοινωνική παραγωγή μπορεί να αναπτυχθεί πολύ πιο γρήγορα από ότι πριν την κρίση. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει πως η βασική αντίθεση του καπιταλισμού έπειτα από κάθε κρίση γίνεται βαθύτερη και οξύτερη. Μια πιο δυνατή και πιο καταστρεπτική κρίση θα επακολουθήσει.
– «…Πως ξεπερνά η αστική τάξη τις κρίσεις; Από το ένα μέρος καταστρέφοντας αναγκαστικά μάζες από παραγωγικές δυνάμεις. Από το άλλο, καταχτώντας καινούργιες αγορές και εκμεταλλευόμενη πιο βαθιά τις παλιές. Πως λοιπόν; Προετοιμάζοντας πιο τεράστιες κρίσεις και ελαττώνοντας τα μέσα για να προλαβαίνει τις κρίσεις…» (ΜΑΡΞ-ΕΝΓΚΕΛΣ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ).
– «Η κρίση αποτελεί πάντοτε την αφετηρία μεγάλων επιχειρήσεων και σε συνέχεια, αν θεωρήσουμε ολόκληρη την κοινωνία, περισσότερο ή λιγότερο μια νέα υλική βάση για τον προσεχή κύκλο περιστροφών «(ΜΑΡΞ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο τόμος)
5. Κάθε προσπάθεια να εξηγηθεί η κρίση όχι ως απόρροια της βασικής αντίθεσης του καπιταλισμού σημαίνει ουσιαστικά την άρνηση παραδοχής αυτής της αντίθεσης γεγονός που οδηγεί άμεσα ή έμμεσα στην άρνηση της αναγκαιότητας της προλεταριακής επανάστασης. Η μεγάλη σημασία της μαρξιστικής- λενινιστικής θεωρίας για τις κρίσεις συνίσταται στο γεγονός ότι αποδεικνύει ότι αυτές απορρέουν  από την ίδια τη φύση του καπιταλισμού και συνεπώς μπορούν να καταργηθούν οριστικά μαζί με την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής κοινωνίας. Στις κρίσεις αποκαλύπτονται ανάγλυφα κάθε φορά πιο δυνατά όλες οι αντιθέσεις του καπιταλισμού, καθώς και η ουσιαστική του ανικανότητα να διευθύνει την κοινωνική παραγωγή. Οι κρίσεις βάζουν κάθε φορά σ’ όλη του την έκταση το ζήτημα της ανάγκης της κατάργησης του καπιταλισμού και την ανάγκη της προλεταριακής επανάστασης! Αυτή καταργεί την εξουσία του κεφαλαίου πάνω στις παραγωγικές δυνάμεις και έτσι αίρει την αντίθεση μεταξύ του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής και την καπιταλιστική ιδιοποίηση και έτσι εξαφανίζει την ίδια την αιτία των κρίσεων. Οι παραγωγικές δυνάμεις στο σοσιαλισμό χρησιμεύουν στην ικανοποίηση των αδιάκοπα αυξανόμενων λαϊκών αναγκών, χωρίς τους περιορισμούς και τα όρια που βάζει το κεφάλαιο στον καπιταλισμό.
– «Μια ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων που θα ελάττωνε τον απόλυτο αριθμό των εργατών, δηλαδή θα έδινε πραγματικά σ’ όλο το έθνος τη δυνατότητα να πραγματοποιεί την ολική παραγωγή του σε μικρότερο χρονικό διάστημα, θα προκαλούσε μιαν επανάσταση, γιατί θα καταδίκαζε την πλειοψηφία του πληθυσμού σε ανεργία. Αυτή η σύγκρουση εκδηλώνεται μερικά σε περιοδικές κρίσης (ΜΑΡΞ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ος τόμος).
– «Με αυτήν την γενική ευημερία, στην οποία οι παραγωγικές δυνάμεις της αστικής κοινωνίας αναπτύσσονται τόσο πλούσια όσο είναι γενικά δυνατό μέσα στο πλαίσιο των αστικών σχέσεων, δεν μπορεί να γίνει λόγος για καμιά επανάσταση. Μια τέτοια επανάσταση είναι δυνατή μόνο στις περιόδους στις οποίες αυτοί οι δύο παράγοντες, οι σύγχρονες παραγωγικές δυνάμεις και οι αστικές μορφές παραγωγής έρχονται σε αντίφαση μεταξύ τους…Μια νέα επανάσταση είναι δυνατή μόνο ως συνέπεια μιας νέας κρίσης. Είναι ωστόσο τόσο σίγουρη όσο και αυτή η κρίση (ΕΝΓΚΕΛΣ- Ανασκόπηση).
– « Η στρατιά του προλεταριάτου δυναμώνει σ’ όλες τις χώρες. Η συνείδηση του, η συνοχή του και η αποφασιστικότητα του μεγαλώνουν με καταπληκτική ταχύτητα. Και ο καπιταλισμός φροντίζει με επιτυχία να κάνει πιο συχνές τις κρίσεις, που θα χρησιμοποιήσει η στρατιά αυτή για να καταργήσει τον καπιταλισμό» (ΑΠΑΝΤΑ ΛΕΝΙΝ 12ος τόμος)
– «Η κρίση δείχνει πως οι εργάτες δεν μπορούν να περιοριστούν στην πάλη για να πετύχει αυτές ή εκείνες τις απομονωμένες παραχωρήσεις από τους καπιταλιστές…η πτώχευση έρχεται και οι καπιταλιστές όχι μόνο παίρνουν πίσω όλες τις παραχωρήσεις που έκαναν, αλλά και επωφελούνται από τη αδυναμία των εργατών για να κατεβάσουν ακόμα πιο πολύ τα μεροκάματα. Και θα είναι μοιραία έτσι, ως τη μέρα που οι στρατιές του σοσιαλιστικού προλεταριάτου θ’ ανατρέψουν την κυριαρχία του κεφαλαίου και της ατομικής ιδιοκτησίας» (ΑΠΑΝΤΑ ΛΕΝΙΝ 15ος)
on 9 Ιουνίου, 2011 at 11:43 πμ  3 Σχόλια
Tags: πολιτική, πολιτική οικονομία, Ένγκελς, Λένιν, Μαρξ, Μαρξισμός, Στάλιν, Σοσιαλισμός, κρίση, καπιταλισμός, οικονομία
« Μάι.   Ιολ. »
αρχειο Επιλέξτε μήνα Σεπτεμβρίου 2017 Αύγουστος 2017 Φεβρουαρίου 2017 Μαΐου 2016 Νοέμβριος 2015 Ιουνίου 2015 Μαΐου 2015 Απρίλιος 2015 Μαρτίου 2015 Δεκέμβριος 2014 Νοέμβριος 2014 Σεπτεμβρίου 2014 Αύγουστος 2014 Ιουλίου 2014 Ιουνίου 2014 Μαΐου 2014 Ιανουαρίου 2014 Δεκέμβριος 2013 Νοέμβριος 2013 Οκτώβριος 2013 Σεπτεμβρίου 2013 Ιουνίου 2013 Μαΐου 2013 Απρίλιος 2013 Μαρτίου 2013 Ιανουαρίου 2013 Δεκέμβριος 2012 Νοέμβριος 2012 Οκτώβριος 2012 Σεπτεμβρίου 2012 Αύγουστος 2012 Ιουλίου 2012 Ιουνίου 2012 Μαΐου 2012 Απρίλιος 2012 Μαρτίου 2012 Φεβρουαρίου 2012 Ιανουαρίου 2012 Δεκέμβριος 2011 Νοέμβριος 2011 Οκτώβριος 2011 Σεπτεμβρίου 2011 Αύγουστος 2011 Ιουλίου 2011 Ιουνίου 2011 Μαΐου 2011 Απρίλιος 2011 Μαρτίου 2011 Φεβρουαρίου 2011 Ιανουαρίου 2011 Δεκέμβριος 2010 Νοέμβριος 2010 Οκτώβριος 2010 Σεπτεμβρίου 2010 Αύγουστος 2010 Ιουλίου 2010 Ιουνίου 2010 Μαΐου 2010 Απρίλιος 2010 Μαρτίου 2010 Φεβρουαρίου 2010 Ιανουαρίου 2010 Δεκέμβριος 2009 Νοέμβριος 2009 Οκτώβριος 2009 Σεπτεμβρίου 2009 Αύγουστος 2009 Ιουλίου 2009 Μαΐου 2009 Απρίλιος 2009 Μαρτίου 2009 Φεβρουαρίου 2009 Ιανουαρίου 2009 Δεκέμβριος 2008 Νοέμβριος 2008 Οκτώβριος 2008
Διαμόρφωση του ελληνικού έθνους-κράτους
Έργα του Β. Ι. Λένιν στο διαδίκτυο
Έργα των Μαρξ και Ένγκελς στο Διαδίκτυο
Ιστορία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ)
Ιστορία του διεθνούς εργατικού-κομμουνιστικού κινήματος
Ιστορία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ (Κατοχή & Αντίσταση)
Ιστορία του ελληνικού εργατικού-κομμουνιστικού κινήματος
Πηγες & Εργαλεια Ερευνας
Foreign Relations of the United States (FRUS)
Αρχεία των Γυναικείων Οργανώσεων Εργαζομένων (1951-1967)
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ)
Γενικά Αρχεία του Κράτους
Διεθνής Κομμουνιστική Επιθεώρηση – International Communist Review
Επιμορφωτικο Κεντρο (Βιβλιοθηκη-Αρχειο) «Χαριλαος Φλωρακης»
Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο
Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας (ΓΑΚ)
Ιστορικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη
Μηχανή Αναζήτησης Ελληνικών Ψηφιακών Βιβλιοθηκών
Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη
Ψηφιακό Αρχείο ΑΣΚΙ: Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας
Ψηφιακό Αρχείο ΑΣΚΙ: Πολιτισμός & Αριστερά στον 20ο Αιώνα
Ψηφιακό Αρχείο ΑΣΚΙ: Πολιτικές νεολαίες
Ψηφιακό Αρχείο ΑΣΚΙ: Σοσιαλιστικές αναζητήσεις και βιβλιοπαραγωγή (1855-1937)
Ψηφιακό Φωτογραφικό Αρχείο ΑΣΚΙ
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Ελλάδας (Ριζοσπάστης, Σκριπ, Ακρόπολις, Ελευθερία, Εμπρός, Ταχυδρόμος)
Popular Movements Internet Resources
Public Record Office (PRO)
The Reds!!! Συντομη περιηγηση στα "κοκκινα blogs"
Hasta La Victoria Siempre
Έλα τώρα που δεν σ'αρέσει…
Ελα τωρα που δεν σ'αρεσει
Το χρώμα των ονείρων μας
Τα εγκλήματα του καπιταλισμού
Πάσα Αγγελίνα: Μια ελληνίδα «Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας» της Σοβιετικής Ένωσης
Ισπανικός Εμφύλιος (1936 – 1939). Ενα «εθνικό – διεθνικό» ταξικό πεδίο μάχης
Ο Στάλιν, οι Τατάροι της Κριμαίας και η Eurovision
Ακόμα και η Χούντα παραδεχόταν τους νεκρούς του Πολυτεχνείου – Η Χρυσή Αυγή, ωστόσο, κάνει την πάπια!
Η διαμόρφωση των εθνών-κρατών στα Βαλκάνια και το «Μακεδονικό»
Έργα των Μαρξ και Ένγκελς στο Διαδίκτυο
Φωτογραφίες και υλικά από το Μουσείο της Μακρονήσου
Σοβιετική Ένωση (1929): κεφάλαιο ΙΙ, Σύστημα διακυβέρνησης
γινετε συνδρομητης στον Erodoto!
Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.
Μαζί με 1.729 ακόμα followers
Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.RSS 2.0Comments RSS 2.0
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.