el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ja el el el el el zh el el el el ce ru ru de el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ru ru en lt sv el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|1|10|2022}}
Το Γκέτεμποργκ (σουηδικά: Göteborg, προφέρεται: [jœtəˈbɔrj] ( ακούστε) Γιετεμπόρι, μετάφραση: "Γοτθικό κάστρο") είναι πόλη και δήμος στη δυτική ακτή της Σουηδίας, στην Επαρχία της Βέστρα Γκέταλαντ (Västra Götaland, δηλαδή "Δυτική Χώρα των Γότθων"). Με 519.399 κατοίκους στην πόλη και 937.015 στην μητροπολιτική περιοχή είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σουηδίας μετά τη Στοκχόλμη και η έδρα της επαρχίας. Το Γκέτεμποργκ είναι η πρωτεύουσα της ιστορικής επαρχίας του Βέστεργκέντλαντ (Västergötland).
Δήμος Γκέτεμποργκ[2], Μιέλννταλ[3], Kungsbacka Municipality[3] και Partille Municipality[3]
θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης (θερινή ώρα)
δεδομένα (π • σ • ε )
Όψη του Γκέτεμποργκ από το πάρκο διασκέδασης Λίσεμπεργκ
Στις αρχές του 17ου αιώνα η Σουηδία έλεγχε μόνο ένα σημείο στη δυτική ακτογραμμή. Μία προσπάθεια το 1607 ίδρυσης μιας πόλης με το όνομα Γκέτεμποργκ στο κοντινό νησί Χίσινγκεν απέτυχε εξαιτίας του Πολέμου του Κάλμαρ, αλλά η δεύτερη προσπάθεια το 1621, από τον Βασιλιά Γουστάβο Αδόλφο (επίσημα γνωστό ως Γκούσταφ Β΄ Άντολφ ο Μέγας), ήταν επιτυχής. Μετά τους διαδοχικούς πολέμους, μέχρι το 1658, όλες οι δανέζικες ανατολικές επαρχίες παραχωρήθηκαν στη Σουηδία με τη Συνθήκη του Ροσκίλλε.
Στα ολλανδικά, σκωτσέζικα και γερμανικά – γλώσσες παραδοσιακά προσανατολισμένες στο εμπόριο και στα ναυτιλιακά – χρησιμοποιήθηκε ιστορικά το όνομα Gothenburg (με ποικίλες παραλλαγές) για την πόλη, ενώ η Γαλλική μορφή του ονόματος της πόλης είναι Gothembourg. Χωρίς να αντικατασταθούν αυτές οι μορφές, η χρήση της Σουηδικής Göteborg έχει διαδοθεί τα πιο πρόσφατα χρόνια και σε άλλες γλώσσες.
Ο δήμος χωρίζεται σε 10 αυτοδιοικούμενα δημοτικά τμήματα, που φέρουν ευθύνη για τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και τις κοινωνικές, ελεύθερου χρόνου και πολιτιστικές υπηρεσίες εντός των περιοχών τους. Σημείο φιλονικίας αποτελεί το γεγονός πως τα συμβούλια των δημοτικών αυτών τμημάτων δεν αντικατοπτρίζουν την τοπική πλειονότητα, αλλά ακολουθούν την πλειοψηφία στο Δημαρχείο για ολόκληρο τον δήμο. Στις εκλογές του 1998 τρία δημοτικά τμήματα – τα Άσκιμ, Τόρσλαντα και Έλφσμποργκ – οργάνωσαν τοπικά δημοψηφίσματα για τη δημιουργία δικών τους δήμων, αλλά οι αιτήσεις τους απορρίφθηκαν από τη σουηδική κυβέρνηση.
Το Γκέτεμποργκ βρίσκεται στη δυτική ακτή του Κάττεγκατ, έναν βραχίονα της Βόρειας Θάλασσας, στην έξοδο του ποταμού και του Καναλιού Γκέτα. Η Μητροπολιτική Περιοχή του Γκέτεμποργκ (Στορ-Γκέτεμποργκ, Stor-Göteborg) εκτείνεται στους δήμους Άλε, Χέρρυντα, Κούγγελβ, Λέρουμ, Μένταλ, Πάρτιλλε, Στενουγγσούντ, Σέρν, Έκκερε στην Επαρχία Βέστρα Γκέταλαντ και Κούγγσμπάκκα στην Επαρχία Χάλλαντ.
Λόγω της φυσικά πλεονεκτικής τοποθεσίας του το Γκέτεμποργκ διαθέτει την μεγαλύτερη και σημαντικότερη λιμενική εγκατάσταση στη Σκανδιναβία. Ανέκαθεν το εμπόριο και η ναυτιλία υπήρξαν σημαντικές επιχειρήσεις και ήδη τον 18ο αιώνα ήταν έδρα της Σουηδικής Εταιρίας των Ανατολικών Ινδιών. Η βιομηχανία αναπτύχθηκε σε σημαντικό βαθμό, και ως παραδείγματα συμπεριλαμβάνονται οι βιομηχανίες SKF, Βόλβο και Έρικσσον.
Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας της Πληροφορικής του Γκέτεμποργκ
Σχολή Οικονομικών και Εμπορικού Δικαίου του Γκέτεμποργκ.
Το Γκέτεμποργκ διαθέτει μια ευρεία συλλογή πολιτιστικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων θεάτρων και μουσείων. Το 1994 εγκαινιάστηκε ένα νέο κτήριο όπερας. Στα μουσεία συμπεριλαμβάνονται μουσεία τέχνης, σχεδίου και εργοχείρων, θαλάσσιας ιστορίας, φυσικής ιστορίας, επιστήμης, Ανατολικής Ινδίας κλπ., καθώς και το Μουσείο του Παγκόσμιου Πολιτισμού που εγκαινιάστηκε το 2004. Ο Βοτανικός Κήπος του Γκέτεμποργκ θεωρείται ένας από τους αξιοσημείωτους βοτανικούς κήπους στην Ευρώπη. Το πάρκο διασκέδασης Λίσεμπεργκ, που βρίσκεται στην πόλη, είναι το μεγαλύτερο της Σκανδιναβίας και ένας από τους πιο δημοφιλείς πόλους έλξης στη Σουηδία.
Το Γκέτεμποργκ έχει αδερφοποιηθεί με τις παρακάτω πόλεις:
↑ (Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά) archINFORM. 1463. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018.
↑ «Tätorter 2010». Localities 2010. Statistics Sweden. 16  Ιουνίου 2010.
↑ 3,0 3,1 3,2 «Tätorter 2015 som delas av kommungräns». d:Q27643113. Statistics Sweden. 25  Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2017.
↑ goteborg .se /wps /portal /start /kommun-o-politik /kommunfakta /historia /om-historia /!ut /p /z1 /hY5BC4IwHMU _jdf9p5XbutnBSCUNAm2XUFlTcE7matCnz45B0bs93u _xHnCogI _1o5e17fVYD4u _8PBa-MmJ7vwI53sW48M5LeJjmuVk5UP5D-BLjH8owpAA7xuFXKsQRkGwITSgjFGypixk5L0fjc2KSuBG3IQRBt3Ncquzdpq3Hvawcw5JreUgUKuVh79VOj1bqD5JmFT1zEQZvQCPuDee /dz /d5 /L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh /.
↑ www .goteborg .com /goteborgs-historia-och-arv /.
↑ 6,0 6,1 «Statistiska tätorter 2020, befolkning, landareal, befolkningstäthet per tätort». d:Q112914414. Statistics Sweden. 24  Νοεμβρίου 2021.