el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ca el el el el el el zh el el el el el el el el el el en el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr el el en el el en el el el el el el el el en ru el es el el el el en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Ο Μανουέλ Σελάγια (José Manuel Mel Zelaya Rosales, 20 Σεπτεμβρίου 1952) είναι πολιτικός από την Ονδούρα, πρόεδρος της χώρας από το 2006 ως την ανατροπή του από το στρατό με πραξικόπημα, στις 28 Ιουνίου του 2009.
José Manuel Zelaya Rosales (Ισπανικά)
Φιλελεύθερο Κόμμα της Ονδούρας και Liberty and Refoundation
deputy of the National Congress of Honduras
First Lady of Honduras (από 2022)[6]
4 Απόπειρα επιστροφής στην Ονδούρα
Γεννήθηκε στο Κατακάμας του Ολάντσο στις 20 Σεπτεμβρίου του 1952. Το πλήρες όνομά του είναι Μανουέλ Σελάγια Μοράλες. Είναι επίσης γνωστός με το όνομα Mel Zelaya. Είναι νυμφευμένος με την Xiomara de Zelaya.
Έγινε μέλος του Φιλελεύθερου Κόμματος της Ονδούρας το 1970. Το κόμμα του (PLH) κέρδισε τις εκλογές του Νοεμβρίου του 2005 και ο ίδιος επικράτησε του υποψηφίου του Εθνικού Κόμματος της Ονδούρας, (PNH) Πορφίριο Πέπε Λόμπο. Ορκίστηκε Πρόεδρος στις 27 Ιανουαρίου του 2006. Το 2007 η κυβέρνησή του διέταξε τα ΜΜΕ να μεταδίδουν προπαγάνδα υπέρ της κυβέρνησης επί δίωρο σε καθημερινή βάση.[7]
Κύριο λήμμα: Πραξικόπημα της Ονδούρας (2009)
Τον Ιούνιο του 2009 μέσω συνταγματικής αναθεώρησης προσπάθησε να πετύχει την επανεκλογή του με αποτέλεσμα ο στρατός να επέμβει και να τον συλλάβει οδηγώντας τον σε άγνωστη τοποθεσία και δημιουργώντας παράλληλα κενό εξουσίας. Είχε προηγηθεί η παύση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων από τον ίδιο τον πρόεδρο επειδή διαφωνούσε με την επικείμενη συνταγματική αλλαγή. Διαφωνία είχαν εκφράσει και τα δικαστήρια της χώρας, τα οποία είχαν θεωρήσει παράνομη την συνταγματική μεταβολή.
Μετά την σύλληψή του, ο Σελάγια οδηγήθηκε σε στρατιωτική βάση και έπειτα στην Κόστα Ρίκα ζητώντας άσυλο ενώ παράλληλα η βουλή, στην οποία το κόμμα του δεν ελέγχει την πλειοψηφία, αποφάσισε να δεχτεί ως γνήσια μια επιστολή παραίτησης του Σελάγια, την οποία ο ίδιος δεν αναγνωρίζει. Εκτός από τις καταγγελίες του Σελάγια, ο πρέσβης της Βενεζουέλας κατήγγειλε την απαγωγή από τον στρατό των πρέσβεων της Κούβας, της Βενεζουέλας και της Νικαράγουας. Την θέση του Σελάγια αναπληρώνει σύμφωνα με το σύνταγμα ο πρόεδρος του Κογκρέσου της Ονδούρας, Ρομπέρτο Μικελέτι[8].
Λίγο μετά την ανατροπή του, ο Σελάγια μίλησε στα μέσα ενημέρωσης από το Σαν Χοσέ της Κόστα Ρίκα, όπου εξορίστηκε και περιέγραψε τα γεγονότα ως "πραξικόπημα" και "απαγωγή". Όπως δήλωσε, στρατιώτες τον έσπρωξαν από το κρεβάτι του, βιαιοπράγησαν εναντίον των φρουρών του και τον πήραν από το σπίτι με τις πιτζάμες.[9] Το Εθνικό Κογκρέσο αποδέχθηκε φερόμενη επιστολή παραίτησης του Σελάγια, την οποία ο ίδιος αρνήθηκε ότι είχε συντάξει.[10] Ο πρόεδρος του Κογκρέσου Ρομπέρτο Μικελέτι ανέλαβε προσωρινά την προεδρία[11].
Όλα τα λατινοαμερικάνικα κράτη, όπως επίσης και οι ΗΠΑ, η Ισπανία και πολλά άλλα καταδίκασαν τα γεγονότα και χαρακτήρισαν αντιδημοκρατική την ανατροπή του Σελάγια. Οι περισσότερες χώρες έκαναν λόγο για πραξικόπημα, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θεωρούσαν ότι παρέμενε πρόεδρος ο Σελάγια.[12] Καμία χώρα δεν αναγνώρισε την νέα κυβέρνηση, παρά μόνο η ίδια η Ονδούρα. Μια αντιπολιτευόμενη οργάνωση της Βενεζουέλας, η UnoAmerica (Ένωση των Δημοκρατικών Αμερικανικών Οργανισμών) αναγνώρισε την κυβέρνηση του Μικελέτι. [13] Τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν μονοσέλιδο ψήφισμα, στο οποίο καταδικάζεται η ανατροπή του Σελάγια ως πραξικόπημα και με το οποίο απαιτείται η άμεση και χωρίς όρους αποκατάστασή του στην προεδρία.[14] Στο ίδιο ψήφισμα καλούνται όλα τα κράτη μέλη να μην αναγνωρίσουν καμία κυβέρνηση στην Ονδούρα ως νόμιμη παρά μόνο την ανατραπείσα του Σελάγια.[15]
Ο Σελάγια ενώ είχε δηλώσει ότι θα επέστρεφε στη χώρα του στις 2 Ιουλίου αποφάσισε να καθυστερήσει την επιστροφή του[16] έπειτα από την απόφαση του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών να δοθεί προθεσμία 72 ωρών στην κυβέρνηση που ανέλαβε έπειτα από το πραξικόπημα για να αποκαταστήσει την ανατραπείσα κυβέρνηση, ειδάλλως η Ονδούρα θα εκδιωχθεί από τον οργανισμό[17]. Ο ανατραπείς πρόεδρος, μιλώντας στη Νέα Υόρκη για πρώτη φορά δήλωσε ότι δεν θα επεδίωκε νέα προεδρική θητεία και ότι θα εξαντλούσε απλώς τη θητεία του στις 27 Ιανουαρίου του 2010[18]
Απόπειρα επιστροφής στην ΟνδούραΕπεξεργασία
Ο γενικός εισαγγελέας της Ονδούρας είχε δηλώσει ότι αν επέστρεφε ο Σελάγια θα συλλαμβανόταν αμέσως, καθώς κατηγορείται για 18 αδικήματα, μεταξύ των οποίων κατάχρηση εξουσίας και προδοσία.[19] Ο ΓΓ του OAS, Χοσέ Μιγκέλ Ινσούλσα, μετέβη στην Ονδούρα στις 4 Ιουλίου ζητώντας την αποκατάσταση του Σελάγια την προεδρία.[20] Η προσωρινή κυβέρνηση αρνήθηκε το αίτημα, με αποτέλεσμα να ανασταλεί η συμμετοχή της Ονδούρας στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών (ΟΑS), στις 4 Ιουλίου.[21]
Στις 5 Ιουλίου ο Σελάγια, συνοδευόμενος από αρκετούς πρεσβευτές και από τον πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αναχώρησε από το αεροδρόμιο Ντάλλες της Ουάσιγκτον με αεροσκάφος που του παραχώρησε η Βενεζουέλα, ελπίζοντας να προσγειωθεί στην πρωτεύουσα της Ονδούρας.[22][23]
Ωστόσο, το αεροσκάφος που μετέφερε τον Σελάγια εμποδίστηκε από το να προσγειωθεί από την πολεμική αεροπορία της χώρας.[24] Σύμφωνα με τον Σελάγια, ο στρατός παρεμπόδισε την προσγείωση, τοποθετώντας εμπόδια στον διάδρομο προσγείωσης. Αυτό επιβεβαιώθηκε από εικόνες με άρματα στη μέση του διαδρόμου προσγείωσης, οι οποίες μεταδόθηκαν από το CNN. Έπειτα από στάση στη Μανάγουα, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ορτέγα, ο Σελάγια προσγειώθηκε τελικά στο Σαν Σαλβαδόρ, από όπου παραχώρησε συνέντευξη Τύπου από κοινού με τους προέδρους του Ελ Σαλβαδόρ, του Ισημερινού, της Αργεντινής και της Παραγουάης, καθώς επίσης και από τους αρχηγούς του OAS και της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.[25] Στην περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο έγινε διαδήλωση διαμαρτυρίας από τους οπαδούς του Σελάγια, παρά τα μέτρα ασφαλείας. Τουλάχιστον δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν και αρκετοί ακόμα τραυματίστηκαν στις συμπλοκές των διαδηλωτών με τις δυνάμεις ασφαλείας. [26][27]
Στις 21 Σεπτεμβρίου 2009 ο Σελάγια και η σύζυγός του έφτασαν στην πρεσβεία της Βραζιλίας στην Τεγουσιγάλπα. Ο ίδιος ο ανατραπείς πρόεδρος αρνήθηκε να αναφέρει το όνομα της χώρας από την οποία εισήλθε στην Ονδούρα. Τον υποδέχθηκαν χιλιάδες υποστηρικτές του κραυγάζοντας συνθήματα γύρω από την πρεσβεία.
Αρχικά ο επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης Μικελέτι αρνήθηκε την επιστροφή του Σελάγια, τελικά όμως παραδέχθηκε ότι ο ανατραπείς ηγέτης είχε επιστρέψει και η κυβέρνηση επέβαλε απαγόρευση της κυκλοφορίας, ζητώντας παράλληλα από την κυβέρνηση της Βραζιλίας να της παραδώσει τον Σελάγια. Παράλληλα ανεστάλησαν όλες οι πτήσεις προς την Τεγουσιγάλπα.[28] [29] Ο πρόεδρος της Κόστα-Ρίκα Όσκαρ Άριας και η Αμερικανίδα υπουργός εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον κάλεσαν και τις δύο πλευρές να προσέλθουν στο τραπέζι του διαλόγου και να βρουν μια λύση με ειρηνικά μέσα.[30] Στο μεταξύ ο Σελάγια κατήγγειλε ότι υπέστη βασανιστήρια από "Ισραηλινούς μισθοφόρους".[31] Στις 27 Σεπτεμβρίου η ντε φάκτο κυβέρνηση της Ονδούρας έδωσε στη Βραζιλία διορία 10 ημερών να αποφασίσει για την τύχη του Σελάγια, ο οποίος βρήκε καταφύγιο στην πρεσβεία της Βραζιλίας. Ο πρόεδρος Λούλα ντα Σίλβα της Βραζιλίας δήλωσε ότι θα αψηφούσε το τελεσίγραφο και απαίτησε συγνώμη. Στο κτήριο της πρεσβείας εστάλησαν εκατοντάδες στρατιώτες, οι οποίοι το περικύκλωσαν και ταυτόχρονα συνεχίστηκαν οι διαδηλώσεις εναντίον της ανατροπής του Σελάγια.[32]
Στις 29 Οκτωβρίου του 2009 ο Σελάγια και ο Μικελέτι υπέγραψαν συμφωνία για τον τερματισμό της κρίσης. Οι ΗΠΑ εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την εξέλιξη. [33] Με βάση τη συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε από τον ίδιο τον Σελάγια μία ημέρα πριν, [34] προβλεπόταν μεταξύ άλλων η επιστροφή του Σελάγια στην εξουσία.
Όταν ο Μικελέτι ανακοίνωσε το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας χωρίς τον Σελάγια, ο τελευταίος κήρυξε τη συμφωνία "νεκρή" το πρωί της 6ης Νοεμβρίου.[35] Οι εκλογές διεξήχθησαν κανονικά το Νοέμβριο και πρόεδρος εξελέγη ο Πορφίριο Λόμπο.
Λίγο πριν την ορκωμοσία του, τον Ιανουάριο του 2010 ο νέος πρόεδρος, Πορφίριο Λόμπο δήλωσε ότι είχε συμφωνήσει με την Δομινικανή Δημοκρατία και τα πολιτικά κόμματα της Ονδούρας ο έκπτωτος πρόεδρος Σελάγια να ζήσει την υπόλοιπη ζωή του σε εξορία στον Άγιο Δομίνικο μαζί με την οικογένειά του[36].
↑ 1,0 1,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Manuel-Zelaya. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
↑ 2,0 2,1 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. zelaya-rosales-jose-manuel. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
↑ 3,0 3,1 (Γερμανικά) Munzinger Personen. 00000025676. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
↑ «Identifiants et Référentiels». (Γαλλικά) IdRef. Agence bibliographique de l'enseignement supérieur. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2020.
↑ Ανακτήθηκε στις 13  Ιουνίου 2022.
↑ Ανακτήθηκε στις 8  Ιουλίου 2022.
↑ BBC NEWS | Americas | Honduras TV gets government order
↑ Καθημερινή[νεκρός σύνδεσμος], Ανατροπή του προέδρου της Ονδούρας από το στρατό, 28 Ιουνίου 2009.
↑ «Honduran president calls arrest a 'kidnapping'». The Washington Post. Associated Press. 28 Ιουνίου 2009. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/28/AR2009062800792.html. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2009. [νεκρός σύνδεσμος]
↑ Weissert, Will (28 Ιουνίου 2009). «Honduran military ousts president ahead of vote». Associated Press. Yahoo News. http://news.yahoo.com/s/ap/lt_honduras_referendum;_ylt=AtxYGOr6oiF2Ji_O_nqaJdhH2ocA;_ylu=X3oDMTJoMHJsbTJvBGFzc2V0Ay9hcC9sdF9ob25kdXJhc19yZWZlcmVuZHVtBGNwb3MDMQRwb3MDMQRzZWMDeW5fdG9wX3N0b3JpZXMEc2xrA2hvbmR1cmFubWlsaQ--. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2009.
↑ Bremer, Catherine (28 Ιουνίου 2009). «Q+A: Honduras president ousted in military coup». Reuters. http://www.reuters.com/article/newsMaps/idUSTRE55R2KT20090628?pageNumber=2&virtualBrandChannel=0&sp=true. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2009.
↑ Arshad Mohammed· David Alexander (29 Ιουνίου 2009). «Obama says coup in Honduras is illegal». Reuters. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2009.
↑ «UnoAmérica recognizes Roberto Micheletti». Diario LaPrensa.hn. 2009-06-30. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2009-08-03. https://web.archive.org/web/20090803004508/http://www.laprensa.hn/Ediciones/2009/06/30/Noticias/UnoAmerica-reconoce-a-Roberto-Micheletti. Ανακτήθηκε στις 2009-06-30.
↑ «U.N. Backs Ousted Honduran Leader». The New York Times. 30 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2009.
↑ «UN backs Honduras leader's return». BBC News. 30 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2009.
↑ ERT.gr[νεκρός σύνδεσμος] μέσω Pathfinder, Ονδούρα: καθυστερεί η επιστροφή Ζελάγια, 2 Ιουλίου 2009.
↑ Καθημερινή[νεκρός σύνδεσμος], Καθυστερεί την επιστροφή του στην Ονδούρα ο Σελάγια, 1η Ιουλίου 2009.
↑ Καθημερινή[νεκρός σύνδεσμος], Κρίσιμο το τριήμερο στην Ονδούρα, 2 Ιουλίου 2009.
↑ «Zelaya faces arrest in Honduras as protests rise». Agence France-Presse. 2009-06-30. http://rawstory.com/news/afp/Zelaya_faces_arrest_in_Honduras_as__06302009.html. Ανακτήθηκε στις 2009-06-30. [νεκρός σύνδεσμος]
↑ Ikeda, Nestor (4 Ιουλίου 2009). «Secretary general: OAS fails to reinstate Zelaya». Associated Press. [νεκρός σύνδεσμος]
↑ «Ousted Honduran leader mulls return after OAS ruling». Reuters. 5 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2009.
↑ Avión violentó espacio aéreo hondureño Αρχειοθετήθηκε 2011-06-06 στο Wayback Machine.. El Heraldo, 06/07/2009
↑ Weissert, Will (5 Ιουλίου 2009). «Zelaya flies to Honduras despite no-landing orders». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2009-07-11. https://web.archive.org/web/20090711110558/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5jAkMGKIUDg_ngUiZboxQbYj5_DPwD998G2QO0. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2009.
↑ «Zelaya's plane turned away in Honduras». United Press International. 5 Ιουλίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2015.
↑ «TeleSURtv.net - Zelaya llega a El Salvador». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2011.
↑ «Deadly clash at Honduran airport» (στα αγγλικά). www.news.bbc.co.uk (BBC). 2009-07-05. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8135358.stm. Ανακτήθηκε στις 2009-07-05.
↑ Ousted Honduran President Manuel Zelaya prevented from returning
↑ Google hosted news
↑ Malkin, Elizabeth (22 Σεπτεμβρίου 2009). «Ousted Leader Returns to Honduras». New York Times. Ανακτήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ «Honduras coup». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Σεπτεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2009.
↑ Robles, Frances (23 Σεπτεμβρίου 2009). «They're torturing me, Zelaya claims». Miami Herald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2009-10-07. http://arquivo.pt/wayback/20091007024314/http://www.miamiherald.com/news/5min/story/1248828.html. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2009.
↑ «Yahoo! Search - Web Search». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2009.
↑ «Εξπρές». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2009.
↑ Nooz.gr Αρχειοθετήθηκε 2012-01-11 στο Wayback Machine., Συμφωνία Σελάγια - Μισελέτι στην Ονδούρα, 30 Οκτωβρίου 2009.
↑ «Deal over Honduran crisis 'dead'». BBC. 6 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2009.
↑ in.gr Αρχειοθετήθηκε 2010-01-24 στο Wayback Machine., Εξόριστος στη Δομινικανή Δημοκρατία θα ζει πλέον ο Μανουέλ Σελάγια, 21 Ιανουαρίου 2010.