el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el la el el el el el el el el el fr el pt el ce oc ru zh el el el el el el el el el el el el el en ko en en en en en ja en ko en en nl en en en en en en en fr cs en zh fr zh en en el en el en el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Ο Παλαμάς είναι κωμόπολη του Νομού Καρδίτσας και έδρα του ομώνυμου δήμου[1]. Έχει πραγματικό πληθυσμό 5.745 κατοίκους (απογραφή 2011)[2]. Ο Παλαμάς βρίσκεται στα βορειοανατολικά του νομού Καρδίτσας, απέχοντας από το κέντρο της Καρδίτσας περίπου 20 χλμ.
Στην κεντρική πλατεία της κωμόπολης βρίσκεται ο ναός του Αγίου Αθανασίου του Ρουμ-Παλαμά, ο οποίος χτίστηκε το 1811. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο σε διαστάσεις (500 τ.μ.) ναό του νομού Καρδίτσας και ονομάστηκε έτσι επειδή, όταν χτίστηκε, βρισκόταν στην ελληνική (Ρουμ) συνοικία. Ο ναός αυτός, κατασκευάστηκε πάνω σε προγενέστερο ναό, ο οποίος χρονολογείται από τους βυζαντινούς χρόνους (περί το 1300) και θεωρείται από τους παλαιότερους και μεγαλύτερους των Βαλκανίων και από τους ελάχιστους εναπομείναντες του συγκεκριμένου ρυθμού.[3] Από το 1978 έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο γιατί "ο Ναός αυτός που ανάγεται χρονολογικά στο τέλος του 18ου αιώνος είναι όχι μόνο αξιολογώτατο, αλλά και το μοναδικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της εποχής αυτής στην περιοχή, και διασώζει ωραίες τοιχογραφίες 18ου αιώνος".[4] Το χωριό υπέστη μικρές καταστροφές στον σεισμό του 1954, κάποια σπίτια που ήταν χτισμένα με πέτρες και χώμα, τα λεγόμενα πλίθινα, κατέρρευσαν κι οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να τα χτίσουν εκ νέου. Στη συνοικία Χαντάκι του Παλαμά, στις κατοικήσιμες μαγούλες απέναντι από τη μαγούλα του Αγίου Αθανασίου Χαντακλή, εικάζεται ότι βρίσκεται προϊστορική οχυρωμένη πόλη (εποχή του Χαλκού), από την οποία βρέθηκε πρόσφατα τμήμα τείχους[5]. Ενδέχεται να είναι η ομηρική πόλη Αστέριο, που μαζί με άλλες πόλεις της περιοχής και με επικεφαλής το Ευρύπυλο, με 40 καράβια, συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο[6].
Εξωτερικές τοιχογραφίες Αγίου Αθανασίου Ρουμ Παλαμά
↑ Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 274, τομ.26.
↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10614 (σελ. 140 του pdf)
↑ Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού
↑ «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019.
↑ «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019.
↑ «Ιστορικά Μνημεία - Στοιχεία». palamas.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019.
↑ Ελληνική απογραφή Θεσσαλίας-Άρτας 1881, σελ. 37
↑ Ελληνική απογραφή 1889, σελ. 158
↑ Ελληνική απογραφή 1896, σελ. 166
↑ Ελληνική απογραφή 1907, σελ. 426
↑ Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1921. Επίσης: "Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920", σελ. 26 Πίνακας ιβ΄
↑ Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928". (Πραγματικός πληθυσμός κυρωθείς δια του από 23 Νοεμβρίου 1928 διατάγματος), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1935. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928"
↑ Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1950. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940"
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας, πόλεις και χωρία), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1955. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 7ης Απριλίου 1951 Αρχειοθετήθηκε 2013-05-14 στο Wayback Machine."
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους, κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ. 46929/6877/1961 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις 1962. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961"
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971". (Πραγματικός πληθυσμός κατά νομούς, επαρχίας, δήμους , κοινότητας και οικισμούς. Κυρωθείς δια της υπ' αριθ, 3893/Ε637/1972 κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βοηθού Πρωθυπουργού και Εσωτερικών), Αθήναι 1972. Επίσης: "Πληθυσμός της Ελλάδος, κατά την Απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971", σελ. 140.
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981". (Κυρώθηκε με την 7908/Δ'554/12-4-1982 κοινή απόφαση των Υπουργών Συντονισμού και Εσωτερικών), Αθήναι 1982. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 5 Απριλίου 1981", σελ. 151.
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991". (Κυρώθηκε με την 24197/Γ' 3812/24-11-1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών), Αθήνα 1994. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφή της 17ης Μαρτίου 1991", σελ. 184.
↑ Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001". (Κυρώθηκε με την 6821/Γ5-908/4-6-2002 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης), Αθήνα 2003. Επίσης: "Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001",