el el el el el el el el el el eo en el en el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el fr el el el el el el el el el el fr el el el el el el el el el el fr el el el el el el el el el el el el fr el el el el el el el el el el el fr el el el el el el el el fr el el el el el el el el el fr el el el el el el el el el fr el el el el el el el el fr el el el el el el el el el el el fr el el el el el el el el fr el el el el el el el el el el fr el el el en en
Ηρακλής Οικονόμου, Αριστείδης Μπάλτας, Μαριάνθη Καπλάνογλου, Τζίνα Πολίτη, Δημήτρης Βανέλλης, Γιάννης Σταθάτος, Γιάννης Ζιώγας, Βάσιας Τσοκόπουλος, Άσπα Δημητριάδη, Λέανδρος Πολενάκης, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Αγγελος Καλογερόπουλος, Ιωάννα Ρεμεδιάκη, Γιάννης Μπόλης, Μπετίνα Παναγιωταρά, Παναγιώτης Α. Καννελόπουλος, Γιώργος Σαμπατακάκης, Άννα Παπαέτη, Κώστας Κρεμμύδας, Κώστας Βούλγαρης, Χριστίνα Δημακοπούλου, Ελισάβετ Αρσενίου, Στράτος Κερσανίδης, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Ελίτα Κουνάδη, Νίκος Κυπουργός, 1821-2021 Μνήμες τεχνών. Θραύσματα ιστορίας, Μιράντα Τερζοπούλου, Δήμητρα Λιάκουρα, Μικέλα Χαρτουλάρη, Φαίη Τζανετουλάκου, Κωνσταντίνος Κυριάκος, Χάρης Συμβουλίδης, Πηνελόπη Πετσίνη, Γιώργος Ανδρίτσος, Γιάννης Κονταράτος, Κώστας Ιωαννίδης, Μάκης Σολωμός, Λιάνα Θεοδωράτου, Μαρία Χάλκου, Αλεξάνδρα Μητσιάλη, Χριστιάνα Γαλανοπούλου, Αθηνά Εξάρχου, Στεριανή Τσιντζιλώνη, Ηρακλής Παπαϊωάννου, Κώστας Χριστόπουλος, Λήδα Καζαντζάκη, Παναγιώτης Κουνάδης, Παντελής Μπουκάλας, Ανδρέας Μαράτος
Ο ανά χείρας συλλογικός τόμος προέκυψε απο την επιθυμία του Ινστιντούτου Νίκος Πουνλαντζάς να συμμετάσχει στον δημόσιο διάλογο που αναπτύσσεται με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων χρόνων απο την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Συνεκτιμώντας τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της συγκυρίας, επιλέξαμε να διατρέξουμε αναστοχαστικά και τους δύο αιώνες της νεοελληνικής περιπέτειας αναδεικνύοντας και φωτίζοντας στιγμιότυπα, όψεις, γενεαλογίες αλλά και αθέατες πτυχές της απο τη σκοπιά της τέχνης. Προφανώς είναι αδύνατο, στο πλαίσιο μιας συλλογής κειμένων, να αποπειραθεί κανείς μια μεθοδική έρευνα για κάθε είδος καλλιτεχνικής πρακτικής ή έναν καθολικό αναστοχασμό για μια τόσο μεγάλη περίοδο. Κάτι τέτοιο θα αποτελόυσε, ούτος ή αλλιώς, μιας άλλης τάξης εγχείρημα. Πολύ περισσότερο, δεν θα μπορούσαμε να εισηγηθούμε έναν μονοσύμαντο τρόπο θεώρησης και ερμηνείας των καλλιτεχνικών τεκμηρίων και της βιογραφίας τους. Αντίθετα, όπως θα διαπιστώσετε διαβάζοντας τα σαράντα επτά κείμενα που απαρτίζουν τον τόμο, ο χαρακτήρας των προσεγγίσεων είναι πολυπρισματικός. Στόχος μας ήταν εξαρχής να ανασύρουμε θραύσματα ιστορίας -έργα ανθρώπων, γεγονότα, ίχνη μακράς διαρκείας και τομές, μετέωρα επίδικα, υπόγειες δυναμικές, στερεότυπα, κυρίαρχα κοσμοείδωλα, ρωγμές και αντιστάσεις- όπως ανιχνεύονται στο σώμα της τέχνης, στα διάφορα είδη πολιτισμικής - καλλιτεχνικής πρακτικής και καλλιτεχνικών μορφών έκφρασης: την ποίηση, τη λογοτεχνία, τη μουσική, και το τραγούδι, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τον χορό, τα εικαστικά, τη φωτογραφία, τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τη λαϊκή αφήγηση.
δείτε τα περιεχόμενα (PDF )
Αριστερή κυβερνησιμότητα: Η εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ 2015-2019
Πέτρος Λινάρδος - Ρυλμόν, Έφη Αχτσιόγλου, Εκλείδης Τσακαλώτος, Μιχάλης Μπαρτσίδης, Μαρία Καραμεσίνη, Αριστείδης Μπάλτας, Γιώργος Σταμπούλης, Δανάη Κολτσίδα, Χριστόφορος Βερναρδάκης, Κώστας Δουζίνας, Ηλίας Γεωγραντάς, Άκης (Peter) Μπρατσής, Λόης Λαμπριανίδης, Μπουεναβεντούρα Ντε Σόουζα Σάντος, Μιχάλης Σπουρδαλάκης, Σαμ Γκίντιν
Αυτός ο τόμος είναι η πρώτη προσπάθεια Ελλήνων και ξένων διανοουμένων και πολιτικών να τοποθετήσoυν την εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ στο πλαίσιο των σύγχρονων θεωρητικών συζητήσεων. Ποιες ήταν οι απαντήσεις του κράτους στις πολιτικές του ΣΥΡΙΖΑ; Τι περιθώριο ελιγμών υπήρχε στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές; Τι είδους αντίσταση και ποια βοήθεια συνάντησε η κυβέρνηση από τα κοινωνικά κινήματα και την κοινωνία των πολιτών; Ποιες ήταν οι προτεραιότητες της κυβέρνησης; Γενικότερα, ποια μαθήματα μπορούν να πάρουν η ελληνική και η ευρωπαϊκή Αριστερά από την εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ; Με ποιον τρόπο η κλασική αλλά και η πρόσφατη αριστερή θεωρία βοηθούν σε αυτή τη διαδικασία; Ήταν το κόμμα προετοιμασμένο για τις προκλήσεις και τα καθήκοντα που θα αντιμετώπιζε; Πρόκειται για μια πρώτη καταγραφή που δεν συνιστά επίσημο απολογισμό αλλά μια συλλογή από εμπειρίες πολιτικών και πανεπιστημιακών που εξετάζονται από θεωρητική σκοπιά. Οι συγγραφείς χρησιμοποιούν την αριστερή θεωρία για να εξετάσουν τη διακυβέρνηση και την αριστερή εμπειρία ώστε στη συνέχεια να διορθώσουν την αριστερή θεωρία. Δίνουν μια αίσθηση των επιτυχιών, των αποτυχιών και των απογοητεύσεων ανθρώπων που έπεσαν στα βαθιά και έμαθαν την τέχνη της διακυβέρνησης και τους επικαθορισμούς της εξουσίας ενώ κυβερνούσαν. Η εμπειρία τους είναι πολύτιμη για την Αριστερά. Ο συμβιβασμός του 2015 και η ήττα του 2019 δείχνουν ότι αν δεν υπάρξει αλλαγή στην Ευρώπη, οι κυβερνήσεις μιας απομονωμένης Αριστεράς δεν μπορούν να επιβιώσουν με το πρόγραμμά τους ανέπαφο. Χρειαζόμαστε μια εκ νέου σύγκλιση των δυνάμεων της Αριστεράς, των Πράσινων και της Σοσιαλδημοκρατίας ενάντια στην αυξανόμενη απειλή του εθνικισμού, της ξενοφοβίας και της ακροδεξιάς.
επιμέλεια: Κώστας Δουζίνας - Μιχάλης Μπαρτσίδης
δείτε τα περιεχόμενα (PDF )
Ακροδεξιά ανταρσία και αριστερή πολιτική
Η εργατική τάξη στο βοναπαρτικό κράτος
Η μελέτη του Κλάους Ντέρε Ακροδεξιά ανταρσία και αριστερή πολιτική είχε αφετηρία τη διάλεξη του συγγραφέα «Εργατικό κίνημα από τα δεξιά; Τα αίτια μιας φαντασιακής εξέγερσης» τον Δεκέμβριο του 2019 στην Αθήνα που έδωσε ως καλεσμένος του Ιδρύματος Νίκος Πουλαντζάς. Όταν δόθηκε η διάλεξη, η διατύπωση «Ακροδεξιά ανταρσία» φαινόταν ίσως υπερβολική. Έναν χρόνο μετά, έπειτα από τα γεγονότα της Ουάσιγκτον, με την εισβολή του ακροδεξιού όχλου στο Καπιτώλιο, απεικονίζει ακριβώς την ακροδεξιά απειλή για τη δημοκρατία.
δείτε τα περιεχόμενα (PDF )
Μια άλλη ιδέα για τον κόσμο
Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ επανέρχεται στην επικαιρότητα, σήμερα, ακριβώς επειδή ήθελε να αλλάξει τον κόσμο. Και η αξία της αναζήτησής του και της δράσης του είναι πολύ πιο σημαντική γιατί υπήρξε ο μοναδικός ευρωπαίος πολιτικός ηγέτης με κύρος στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα που έθεσε με συγκεκριμένους όρους το ζήτημα της οικοδόμησης μιας νέας κοινωνίας, σοσιαλιστικού τύπου, μέσα στην καρδιά της καπιταλιστικής Δύσης. Μπορεί σήμερα να ζούμε σε μια άλλη εποχή, αλλά τα προβλήματα αυτού του κόσμου που ο Μπερλινγκουέρ ήθελε να αλλάξει με τον αγώνα του εξακολουθούν να υπάρχουν και μάλιστα έχουν από πολλές απόψεις επιδεινωθεί. Αυτή η ανθολογία περιλαμβάνει τα κύρια κείμενα (άρθρα, ομιλίες, συνεντεύξεις) του Μπερλινγκουέρ στη μακρά περίοδο (1969-1984) κατά την οποία βρέθηκε στο τιμόνι του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ανατρέχοντας στην καθόλου εύκολη πορεία του στην καθοδήγηση του ΙΚΚ σε μια από τις δραματικότερες περιόδους της ιταλικής ιστορίας, ένα συμπέρασμα φαίνεται βέβαιο: οποιοσδήποτε θέλει να αναμετρηθεί στην Ευρώπη με το δύσκολο αλλά αναγκαίο καθήκον να αλλάξει την κοινωνία, θέτοντάς τη στο δρόμο ενός σοσιαλιστικού μετασχηματισμού προς μια πιο ανεπτυγμένη κοινωνία, δεν μπορεί να αγνοήσει τον Μπερλινγκουέρ. Και από αυτόν πρέπει να ξαναρχίσει την πορεία του.
πρωτότυπος τίτλος: Un' altra idea del mondo.Antologia 1969-1984
επιμέλεια: Πάολο Τσόφι, Γκουίντο Λιγκουόρι
Απο το περίκλειστο παρελθόν...στην ανοιχτή πόλη
Βασίλης Αυλίδης, Μιχάλης Μπαρτσίδης, Αιμιλία Σαλβάνου, Κώστας Δουζίνας, Παντελής Καλαιτζίδης, Άκης Σακισλόγλου, Λουκάς Τσίπτσιος, Θωμάς Κοροβίνης, Έλενα Χουζούρη, Ρία Καλφακάκου, Γιάννης Μπουτάρης
Η μεταπολεμική Θεσσαλονίκη, πόλη «θεμελιωμένη» στην εκδίωξη διάφορων εθνοτικών ομάδων, κυρίως δε της πολυπληθούς εβραϊκής κοινότητας εξ ού και «πόλη φαντασμάτων», υφίσταται μεταπολεμικά μια «πολιορκία εκ των έσω», λέει ο ποιητής Μάρκος Μέσκος, από μια τάση υστερόβουλη, συμφεροντολογική χωρίς συλλογική ευαισθησία, μια τάση κατακτητική κάθε παρελθόντος και παρόντος δημόσιου χώρου με απαραίτητο «πνευματικό συμπλήρωμα» το εθνικό ιδεώδες. Η πλευρά αυτή είχε επικρατήσει έναντι μιας τάσης ιστορικά «αθώας» που ήθελε τη Θεσσαλονίκη πολυφυλετική, ανοιχτή στο μοντέρνο και συγχρόνως χωνευτήρι παραδόσεων. Απέκοπτε την εσωτερική επικοινωνία μεταξύ των πολλαπλών στοιχείων της ταυτότητας της πόλης, διέλυε κάθε συλλογική διαδικασία της ως πολιτικού σώματος, απέκλειε το μέλλον καθηλώνοντας την πόλη σε εσωτερικό αποκλεισμό ενός μέρους του ίδιου του εαυτού της ως συλλογικού ατόμου. Τα κείμενα του τόμου επιχειρούν να φωτίσουν «τα εργαστήρια του σκοτεινού Βαρδάρη», την αποσιωπημένη ιστορία της πόλης, τις ποικίλες ομάδες και σωματεία τα οποία δρουν και παράγουν ιδεολογία «από τα κάτω». Αλλά και αναζητούν τρόπους ώστε οι δημοκρατικές, ριζοσπαστικές και πολιτιστικές δυνάμεις της πόλης να υπερασπίσουν την κληρονομιά μιας πόλης ανοιχτής στον κόσμο.
Ρόζα Λούξενμπουργκ (1919-2019) Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, διεθνισμός ή εθνικισμός
12ατη ετήσια διάλεξη στη μνήμη στου Ν. Πουλαντζά, 17 Δεκεμβρίου 2018
πρωτότυπος τίτλος: Ρόζα Λούξενμπουργκ (1919-2019) Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, διεθνισμός ή εθνικισμός
Η Σούλα Παναρέτου υπήρξε μία σπουδαία γυναίκα, μία πληθωρική, αυθεντική, οξυδερκής και διορατική προσωπικότητα. Το ολοκληρωτικό δόσιμό της στην υπόθεση της αριστεράς και στα κινήματα τη χαρακτήρισε ως το τέλος της ζωής της. Η συμβολή της στην ενδυνάμωση των ιδεών της αριστεράς και στην ανάδειξη των γυναικείων δικαιωμάτων ως ανθρώπινων δικαιωμάτων υπήρξε αναμφίβολα καθοριστική. Τα κείμενά της το αποδεικνύουν, όπως, επίσης, αποδεικνύουν τη διαχρονικότητα και τη διορατικότητα της σκέψης της. Ήταν μία γυναίκα με τεράστια εμβέλεια και διακομματική αποδοχή. Η εβδομαδιαία στήλη «κρείττον σιγάν;», απάνθισμα της οποίας αποτελεί η παρούσα έκδοση, σχολίαζε την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα, εθνική ή διεθνή, με πολιτική εμβρίθεια. Η στήλη αυτή αποτέλεσε για χρόνια μία πολύτιμη βοήθεια στη διαμόρφωση σφαιρικής άποψης γύρω από εθνικά και διεθνή γεγονότα. Αυτά τα κείμενα αποτελούν ανεκτίμητη κληρονομιά για να πορευόμαστε στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Πέρα από την επιλογή των άρθρων της στήλης «κρείττον σιγάν;» η παρούσα έκδοση συμπληρώνεται τόσο από κομβικές ομιλίες της ίδιας της Σούλας Παναρέτου όσο και από κείμενα που έγραψαν για εκείνη άνθρωποι που τη γνώρισαν μέσα από τη δράση της.
Ανισότητες, νεοφιλελευθερισμός και ευρωπαϊκή ενοποίηση.
Τζόρτζιο Αγκάμπεν, Μαρία Καραμεσίνη, Τζιλ Ρούμπερι, Θεανώ Φωτίου, Αλέξης Τσίπρας, Γκάμπι Τσίμερ, Άννα Μαρία Σιμονάτσι, Αλίνα Σάντορ, Βάλτερ Μπάιερ, Θεόδωρος M. Μητράκος, Ελεονόρα Ματεάτσι, Τζέρεμι Λίμαν, Αριστέα Κουκιαδάκη, Σκα Κέλερ, Γιάννης Δραγασάκης, Διονύσης Ν. Γράβαρης, Άννα Βουγιούκα, Βίμερ Σάλβερντα, Βέρνερ Ράζα, Δημήτρης Παρσάνογλου, Χρίστος Παπαθεοδώρου, Νίκος Παΐζης, Δημήτρης Παπαδημούλης, Γκέρχαρντ Μπος, Ραφαέλ Μουνιόζ ντε Μπουστίγιο, Γκαμπριέλα Μπερλόφα, Πάολα Βίλα, Μιχάλης Βακαλούλης, Έφη Αχτσιόγλου, Εκλείδης Τσακαλώτος
Οι ανισότητες ήρθαν στο προσκήνιο ως πολιτικό ζήτημα πρώτου μεγέθους κατά τη διάρκεια της πρόσφατης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Το διεθνές κίνημα Occupy, τα Panama και Paradise Papers, η επικράτηση του Τραμπ στις ΗΠΑ, η ψήφος του αγγλικού λαού υπέρ του Brexit, η κρίση της ευρωζώνης, η απόκλιση της περιφέρειας της Ε.Ε. και η περιθωριοποίηση εκτεταμένων κοινωνικών στρωμάτων με τις πολιτικές λιτότητας, η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού και της εθνικιστικής δεξιάς και ακροδεξιάς, σήμαναν συναγερμό. Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες είναι ενδογενείς στις καπιταλιστικές κοινωνίες, αλλά οι μεγάλες επαναστάσεις, τα κινήματα του 19ου και 20ού αιώνα για την κοινωνική απελευθέρωση, και οι αγώνες των λαών για κοινωνική δικαιοσύνη τις περιόρισαν σημαντικά. Η έκρηξή τους την τελευταία πεντηκονταετία οφείλεται στην παγκόσμια επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού, στην αναδιανομή του εισοδήματος και του πλούτου υπέρ του κεφαλαίου και των πλουσιότερων τάξεων, καθώς και στην ανεξέλεγκτη λειτουργία του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος και των φορολογικών παραδείσων. Οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες της εποχής μας αποτελούν μεγάλη πρόκληση για τις προοδευτικές δυνάμεις της Ευρώπης. Η αντιμετώπισή τους –μαζί με το αίτημα του εκδημοκρατισμού– θα πρέπει να τεθεί στον πυρήνα ενός πολιτικού σχεδίου της ευρωπαϊκής Αριστεράς που θα απαντά στο μείζον κοινωνικό ζήτημα της παρούσας συγκυρίας, πώς δηλαδή οι τάξεις και τα κοινωνικά στρώματα που έχουν πληγεί σε όλη την Ευρώπη από την οικονομική κρίση και την παγκοσμιοποίηση, και έχουν εξωθηθεί ή εγκαταλειφθεί στο περιθώριο, θα μπορέσουν να ενσωματωθούν ξανά μέσα σε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο και ένα σχέδιο ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που, αφενός, θα ανοίγουν προοπτικές βελτίωσης της ποιότητας ζωής τους και, αφετέρου, θα κατοχυρώνουν ίσα δικαιώματα συμμετοχής στον παραγόμενο πλούτο, εντός ενός πλαισίου δίκαιης ανάπτυξης και δημοκρατικής εκπροσώπησης.
Ανδρέας Καρίτζης, Ελισάβετ Συμεωνίδου-Καστανίδου, Γιώργος Παπανικολάου, Γιάννης Πανούσης, Βασίλης Καρύδης, Στράτος Γεωργούλας, Σοφία Βιδάλη
Οι συμβολές που περιλαμβάνονται στον ανά χείρας τόμο αποπνέουν μια προσδοκία –ορισμένες ακόμα και μια βεβαιότητα– ότι τα πράγματα στην αστυνομία είναι δυνατό να αλλάξουν. Η αξία αυτών των εισηγήσεων σήμερα, εκτός του ότι παραμένουν επίκαιρες, είναι ότι μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για να συζητηθεί το γιατί δεν έγινε πραγματικότητα κάποια από τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν, ούτε καν η κοινοτική αστυνόμευση. Σήμερα, σχεδόν τέσσερα χρόνια έπειτα από εκείνη την εκδήλωση, μπορεί κάποιος να αναλογιστεί τα όσα μεσολάβησαν στο πολιτικό πεδίο, τα όσα προέκυψαν εν τω μεταξύ στον ευρωπαϊκό και τον παγκόσμιο χάρτη, καθώς και να θέσει ξανά το ζήτημα της αστυνομίας, αυτήν τη φορά ως ερώτημα. Μπορεί να υπάρξει εκδημοκρατισμός της αστυνομίας; Μπορεί η αριστερά να ξεπεράσει τον γενικόλογο λόγο περί δικαιωμάτων και να δει τους κατασταλτικούς μηχανισμούς υπό διαφορετικό πρίσμα που δεν θα περιορίζεται από τις βαθιά ριζωμένες θετικιστικές αντιλήψεις για το έγκλημα και τον εγκληματία ή τις διαχειριστικές μικροπολιτικές που καθορίζονται από την ατζέντα των ΜΜΕ;
Θεωρίες και πρακτικές του καιρού μας
Πρόκειται για την ενδέκατη ετήσια διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά που πραγματοποιήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2017 στην Αθήνα. Ομιλήτρια ήταν η Άντζελα Ντέιβις, ενώ την παρουσίασε στο ελληνικό κοινό η Ντίνα Βαΐου καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου. Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς έχει θεσμοθετήσει από το 2007 την Ετήσια Διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά, στην οποία διακεκριμένες προσωπικότητες από διάφορες χώρες αναπτύσσουν θέματα του ενδιαφέροντός τους, που συνδέουν τη θεωρία με την, υπό την ευρεία έννοια, πολιτική πρακτική.
πρωτότυπος τίτλος: Abolition Feminism. Theories and Practices
Οι οικονομικές πλευρές της υποχρεωτικής ανταλλαγής μειονοτήτων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδα
Η μετάφραση στα ελληνικά της εργασίας του Μεχμέτ Μιχρί Μπελί έχει πολλαπλή σημασία: Πρώτον, γιατί γράφτηκε πριν από οκτώ σχεδόν δεκαετίες· είναι ιδιαίτερα σπάνιες οι μελέτες του είδους από Τούρκους ερευνητές, ειδικά την εποχή εκείνη. Δεύτερον, γιατί ο ίδιος ο συγγραφέας είναι μια προσωπικότητα με ειδικό βάρος τόσο για την Τουρκία όσο και για την Ελλάδα, μέσα από τη στράτευσή του στα ιδανικά της ελευθερίας και του αγώνα κατά της καταπίεσης και την ένταξή του στη μαχόμενη Αριστερά ? υπό διωγμό στην Τουρκία, με θητεία στον Δημοκρατικό Στρατό στην Ελλάδα. Σε νεαρή ηλικία, υπό πολιτική επιτήρηση και στην αβεβαιότητα ενός παγκόσμιου πολέμου που μόλις ξεκινούσε, κατάφερε ένα επίτευγμα: ολοκλήρωσε την ανά χείρας μεταπτυχιακή μελέτη που εν τέλει αποτέλεσε διαχρονική παρακαταθήκη για τους επόμενους ερευνητές. Ήταν ένας από τους πρωτοπόρους που έριξαν μια καθαρή ματιά στο πρωτοφανές γεγονός και τις συνέπειές του χωρίς να παρασυρθεί από τα επιχειρήματα του συρμού που καλλιεργούν και τρέφονται από το «εθνικό συμφέρον». Από την εισαγωγή του Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη
Οκτώ συμβολές στην ελληνική συζήτηση
Κωστής Χατζημιχάλης, Τάσος Χοβαρδάς, Γιώργος Στάμου, Κώστας Σκορδούλης, Νίκος Νικησιάνης, Ιωσήφ Μποτετζάγιας, Χάρης Κωνσταντάτος, Δημήτρης Ζήκος, Γιώργος Βελεγράκης, Έλια Αποστολοπούλου
Η πολιτική οικολογία ασχολείται με ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, όπως, μεταξύ άλλων, τη θεωρητική και φιλοσοφική ανάλυση της σχέσης κοινωνίας-φύσης, την άνιση πρόσβαση στους φυσικούς πόρους, την υφαρπαγή των κοινών αγαθών, τις πολιτικές διαχείρισης του περιβάλλοντος, τις ποικίλες «διακινδυνεύσεις», τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς για την εκμετάλλευση πόρων και τα κοινωνικά κινήματα τα οποία αντιστέκονται στα ή/και διεκδικούν τα παραπάνω. Η σημαντική διαφορά με την κυρί­αρχη οικολογική σκέψη είναι η πολιτικοποίηση των προβλημάτων, η αναζήτηση κερδισμένων και χαμένων κοινωνικών ομάδων και περιοχών και η επιμονή στα ερωτήματα «γιατί, πώς και πού». Ο τόμος περιλαμβάνει ορισμένες από τις εισηγήσεις που έγιναν στο ομότιτλο σεμινάριο που οργάνωσε το Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου στην Αθήνα την περίοδο 2013-2014, ως τμήμα των δράσεων του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ENTITLE.