el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
1 Εφαρμογή πηγής ΗΕΔ σε κλειστό ηλεκτρικό κύκλωμα
4 ΗΕΔ λόγω μεταβαλλόμενου μαγνητικού πεδίου
Αν τα δύο άκρα μιας πηγής ΗΕΔ, όπως μια μπαταρία, συνδεθούν σε διάταξη με τρόπο που να προκύψει κλειστό ηλεκτρικό κύκλωμα, θα έχουμε σε αυτό ροή ηλεκτρικού ρεύματος και κατανάλωση της ισχύος, που προσδίδεται από την ΗΕΔ, στην πηγή και στο υπόλοιπο σύστημα. Το ρεύμα διαρρέει και την εξωτερικά συνδεδεμένη διάταξη αλλά και την πηγή, με αποτέλεσμα η πολική τάση, η οποία τροφοδοτεί την εξωτερικά συνδεδεμένη ηλεκτρική διάταξη, να είναι πλέον μικρότερη από την ΗΕΔ της πηγής, λόγω της εσωτερικής αντίστασης της πηγής, στην οποία καταναλώνεται μέρος της προσδιδόμενης, στο κύκλωμα, ισχύος.
Το πηλίκο της ενέργειας W προς το φορτίο q είναι ένα μέγεθος, που χαρακτηρίζει την πηγή και ονομάζεται ηλεκτρεγερτική δύναμη της πηγής (ΗΕΔ). E = W q {\displaystyle E={\dfrac {\mbox{W}}{\mbox{q}}}}   ή E = P I {\displaystyle {\mbox{E}}={\dfrac {\mbox{P}}{\mbox{I}}}}
Η μονάδα μέτρησης της ΗΕΔ είναι το Volt.
Ηλεκτρεγερτική δύναμη μπορεί να παρέχει οποιαδήποτε πηγή ηλεκτρικής τάσης, όπως:
ατμοσφαιρικά ηλεκτρικά φαινόμενα (που προκαλούν αστραπές, κεραυνούς κλπ)
ΗΕΔ λόγω μεταβαλλόμενου μαγνητικού πεδίουΕπεξεργασία
Φ B = ∮ S B ⋅ d A = 0 {\displaystyle \Phi _{B}=\oint _{S}\mathbf {B} \cdot \mathrm {d} \mathbf {A} =0}
Νόμος της δύναμης Λόρεντζ
Πρότυπο: προβ. • συζ. • επεξ.
Κύριο λήμμα: Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή
Ενώ σε μια μπαταρία, η ΗΕΔ οφείλεται στην αποθηκευμένη χημική της ενέργεια που προκαλεί το χωρισμό των θετικών από τα αρνητικά φορτία κατευθύνοντάς τα προς τους δύο πόλους της, την άνοδο(+) και την κάθοδο(-) αντίστοιχα, σε μια ηλεκτρογεννήτρια παράγεται από μαγνητικό πεδίο το οποίο κινείται σε σχέση με αγωγό.
Ορίζουμε σαν ροή Φ που περνά από μια διατομή εμβαδού S, το γινόμενο της εντάσεως Β του μαγνητικού πεδίου επί το εμβαδόν S
Φ = B → ⋅ S → {\displaystyle \Phi ={\overrightarrow {B}}\cdot {\overrightarrow {S}}}
Με την βοήθεια αυτής της σχέσης ορίζεται η Ηλεκτρεγερτική Δύναμη E {\displaystyle {\mathcal {E}}}   σαν:
E = − d Φ B d t = − ( d B → d t ⋅ S → + d S → d t ⋅ B → ) {\displaystyle {\mathcal {E}}=-{\frac {d\Phi _{B}}{dt}}=-\left({\frac {d{\overrightarrow {B}}}{dt}}\cdot {\overrightarrow {S}}+{\frac {d{\overrightarrow {S}}}{dt}}\cdot {\overrightarrow {B}}\right)}
Από τον ορισμό της γίνεται προφανές ότι η ανάπτυξη αυτής της δύναμης μπορεί να γίνει με 2 τρόπους:
Με μεταβολή της εντάσεως του μαγνητικού πεδίου B → {\displaystyle {\overrightarrow {B}}}
Με μεταβολή της διατομής αγωγού, δηλαδή του μέτρου του διανύσματος S → {\displaystyle {\overrightarrow {S}}}
Για πρακτικούς λόγους συνήθως μεταβάλλεται η ένταση καθώς ο αγωγός είναι σταθερού εμβαδού. Σε αυτή την περίπτωση η μεταβολή του εμβαδού της διατομής στο χρόνο είναι μηδέν, δηλ. d S → d t = 0 {\displaystyle {\frac {d{\overrightarrow {S}}}{dt}}=0}   και γι' αυτό ο 2ος όρος της εξίσωσης μηδενίζεται.
Όταν ένας αγωγός με μήκος l → {\displaystyle {\overrightarrow {l}}}   κινείται μέσα σε μαγνητικό πεδίο εντάσεως B → {\displaystyle {\overrightarrow {B}}}  , διαρρέεται από ρεύμα εντάσεως I → {\displaystyle {\overrightarrow {I}}}   και έχει ταχύτητα v → {\displaystyle {\overrightarrow {v}}}  , τότε παρατηρείται ότι ανάμεσα στα άκρα του δημιουργείται ΗΕΔ μέτρου E ϵ π = l → ⋅ ( υ → × B → ) {\displaystyle {\mathcal {E_{\epsilon \pi }}}={\overrightarrow {l}}\cdot ({\overrightarrow {\upsilon }}\times {\overrightarrow {B}})}   και στον αγωγό ασκείται δύναμη Laplace μέτρου F → L = I ⋅ ( l → × B → ) {\displaystyle {\overrightarrow {F}}_{L}=I\cdot ({\overrightarrow {l}}\times {\overrightarrow {B}})}   με φορά που δείχνεται από τον κανόνα του δεξιού χεριού.