el el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr el el el el el de el fr el en el el el el el el el en el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ru fr el nl fr el el en fr el ru de el el en en el fr fr el el bn en el ru en el el el de el fr en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el
Ο Προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελεί μια υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί τα προάστια της Αθήνας και τις περιφερειακές περιοχές. Υπεύθυνη για την λειτουργία της είναι η Hellenic Train.
Αττική, Κορινθία, Αχαΐα και Στερεά Ελλάδα
30 Ιουλίου 2004 (Γραμμή 1)
27 Σεπτεμβρίου 2005 (Γραμμή 2)
30 Ιουλίου 2017 (Γραμμή 3 και Γραμμή 4)
22 Ιουνίου 2020 (Γραμμή 5)
Ηλεκτροκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Desiro 460 στην νησίδα της Αττικής Οδού.
Ντιζελοκίνητη αυτοκινητάμαξα τύπου Railbus 560 στον Σταθμό Λαρίσης το 2005, πριν την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης το 2017.
Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2004, λίγο πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Η πρώτη γραμμή συνέδεε τον Σταθμό Λαρίσης με το Αεροδρόμιο ενώ οι πέντε πλέον γραμμές του Προαστιακού συνδέουν το Αίγιο, το Κιάτο, την Κόρινθο και την Χαλκίδα με την Αθήνα, τον Πειραιά και το Αεροδρόμιο.
6 Επεκτάσεις, επαναλειτουργίες και προσθήκες σταθμών
Η πρώτη γραμμή του Προαστιακού τέθηκε σε λειτουργία στις 30 Ιουλίου 2004, δύο εβδομάδες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Εκτελούσε το δρομολόγιο Σ.Σ. Αθήνας–Αεροδρόμιο, με συρμούς πετρελαίου και συχνότητα ανά μισή ώρα.[1] Παράλληλα, τον Ιανουάριο του 2005 άρχισαν τα δοκιμαστικά δρομολόγια προς την Κόρινθο και η γραμμή παραδόθηκε στο κοινό στις 27 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.[2]
Δύο χρόνια αργότερα και με την ολοκλήρωση των έργων της γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας μέχρι το Κιάτο, ο Προαστιακός επεκτάθηκε ως εκεί,[3] ενώ το 2009 επεκτάθηκε ως την Χαλκίδα.[4]
Από το 2010 άρχισαν να ολοκληρώνονται τα έργα ηλεκτροκίνησης των γραμμών με εναλλασσόμενο ρεύμα 25kV, δίνοντας την ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν οι συρμοί Siemens Desiro 460. Τα έργα ηλεκτροκίνησης ολοκληρώθηκαν στο τμήμα Σ.Κ.Α.–Κιάτο το 2010,[5][6] στην γραμμή Οινόης–Χαλκίδας το 2013,[7] στα τμήματα Σ.Κ.Α.–Οινόη και Τρεις Γέφυρες–Σ.Κ.Α. το 2015,[8] και τέλος στο τμήμα Τρεις Γέφυρες–Πειραιάς το 2018.[9] Μάλιστα, η έλευση της ηλεκτροκίνησης στον Σ.Σ. Αθήνας στις 30 Ιουλίου 2017 οδήγησε στην τροποποίηση των γραμμών του Προαστιακού ώστε να έχουν ως αφετηρία τον κεντρικό σταθμό της πρωτεύουσας.[10] Στις 1 Φεβρουαρίου 2018 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης στο τμήμα Πειραιάς–Αθήνα, και οι γραμμές τροποποιήθηκαν ξανά με αφετηρία τον Πειραιά.
Ο Προαστιακός επεκτάθηκε έως το Αίγιο στις 22 Ιουνίου 2020,[11] ενώ εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων ηλεκτροκίνησης του τμήματος Αιγίου–Κιάτου.[12]
Ο προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελείται από τις παρακάτω γραμμές:[13]
1 ώρα και 3 λεπτά
1 ώρα και 38 λεπτά
1 ώρα και 19 λεπτά
Ο προαστιακός σιδηρόδρομος συνδέεται με το υπόλοιπο (αστικό και υπεραστικό) σιδηροδρομικό δίκτυο στους εξής σταθμούς:
Πειραιάς: Ανταπόκριση με Γραμμή 1 του Μετρό.
Αθήνα (Σταθμός Λαρίσης): Ανταπόκριση με Γραμμή 2 του Μετρό και με υπεραστικές αμαξοστοιχίες.
Κάτω Αχαρναί: Ανταπόκριση μεταξύ δρομολογίων προαστιακού σιδηροδρόμου Πειραιάς–Κίατο και Πειραιάς–Αεροδρόμιο.
Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (Σ.Κ.Α.): Ανταπόκριση με υπεραστικές αμαξοστοιχίες.
Νερατζιώτισσα: Ανταπόκριση με Γραμμή 1 του Μετρό.
Δουκίσσης Πλακεντίας: Ανταπόκριση με Γραμμή 3 του Μετρό.
Παλλήνη: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
Παιανία-Κάντζα: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
Κορωπί: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
Αεροδρόμιο: Κοινός σταθμός με την Γραμμή 3 του Μετρό.
Ο προαστιακός, στο τμήμα Μαγούλα–Κορωπί και Πειραιάς–Δεκέλεια εντάσσεται στην αστική ζώνη του ΟΑΣΑ, συνεπώς ισχύει το ενιαίο εισιτήριο που χρησιμοποιείται και συνδυάζεται με όλα τα μέσα μεταφοράς της Αθήνας.[15] Εκτός αστικής ζώνης, ισχύει διαφορετικό εισιτήριο που τιμολογείται κλιμακωτά και εκδίδεται από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ.
Η εταιρεία «Προαστιακός Α.Ε.» ιδρύθηκε το 2003 ως θυγατρική εταιρεία του ΟΣΕ για να εξυπηρετήσει τη λειτουργία του προαστιακού δικτύου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Τo 2005 απορροφήθηκε από την εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε., η οποία ήταν πλέον υπεύθυνη για την παροχή όλων των σιδηροδρομικών επιβατικών και εμπορικών μεταφορών. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ λειτουργεί από το 2008 ως εταιρεία ανεξάρτητη από τον ΟΣΕ, χρησιμοποιώντας ακόμη το έμβλημα του Προαστιακού.
Επεκτάσεις, επαναλειτουργίες και προσθήκες σταθμώνΕπεξεργασία
Επαναλειτουργία προς Ισθμό και Λουτράκι: αρχες 2023[16]
Επαναλειτουργία, υπό δημοπράτηση το θέρος του 2022, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης το 2021 του προαστιακού με διπλή κανονική γραμμή από ΣΚΑ προς Άνω Λιόσια, ΜΑΚ, Νεόκτιστα,[17] Διυλιστήρια Ασπροπύργου, Παλαιό Σταθμό Ασπρόπυργου και Ελευσίνα, με εξυπηρέτηση και των Ελληνικών Πετρελαίων.[18] Η γραμμή Ελευσίνας προβλέπεται να συνεχίσει προς Λουτρόπυργο και παλαιό σιδηροδρομικό Μεγάρων με μονή κανονική γραμμή.[19][20]
Επαναλειτουργία από Αγίους Αποστόλους προς Ισθμό.
Υπογειοποίηση από Αθήνα προς Ρουφ με υπόγειο σταθμό στον Κεραμεικό που θα ανταποκρίνεται με το μετρό.
Προσθήκη σταθμού στο Κρυονέρι το 2026.[21]
Προσθήκη σταθμού στο Γέρακα.[22]
Επέκταση από Αεροδρόμιο προς Αρτέμιδα και Ραφήνα.[23][24] και από Δουκίσσης Πλακεντίας προς Ραφήνα με ενδιάμεσους σταθμούς σε Σταυρό, Γλυκά Νερά και Πικέρμι.[25]
Επέκταση από Κορωπί προς Λαύριο.[26][27][28]
↑ «Και ο προαστιακός σιδηρόδρομος μπήκε σε τροχιά». Η Καθημερινή (Αθήνα). 31 Ιουλίου 2004. https://www.kathimerini.gr/190156/article/epikairothta/ellada/kai-o-proastiakos-sidhrodromos-mphke-se-troxia. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Προαστιακός: Ξεκίνησε η νέα γραμμή Αθήνα-Κόρινθος». euro2day.gr. 26 Σεπτεμβρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ Κασσίμη, Αλεξάνδρα (15 Ιουνίου 2007). «Ο προαστιακός από τον Ιούλιο πάει Κιάτο με... 200 χιλιόμετρα». Η Καθημερινή (Αθήνα). https://www.kathimerini.gr/289148/article/epikairothta/ellada/o-proastiakos-apo-ton-ioylio-paei-kiato-me-200-xiliometra. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Ο προαστιακός έπιασε... Χαλκίδα». Τα Νέα (Αθήνα). 6 Ιουνίου 2009. https://www.tanea.gr/2009/06/06/greece/o-proastiakos-epiase-xalkida-2/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «ΣΚΑ – ΚΙΑΤΟ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Σε 55 λεπτά το δρομολόγιο Αθήνα - Κιάτο με τον προαστιακό σιδηρόδρομο». Τα Νέα (Αθήνα). 11 Απριλίου 2011. https://www.tanea.gr/2011/04/11/greece/se-55-lepta-to-dromologio-athina-kiato-me-ton-proastiako-sidirodromo/. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΟΙΝΟΗ – ΧΑΛΚΙΔΑ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ ΓΡΑΜΜΗΣ ΑΘΗΝΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ 3 ΓΕΦΥΡΕΣ – ΠΕΙΡΑΙΑΣ». Αθήνα: ΕΡΓΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Σημαντικές αλλαγές στον Προαστιακό Σιδηρόδρομο Αθήνας από 30/07/2017». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Από σήμερα τα πρώτα δρομολόγια του Προαστιακού Αθήνα - Αίγιο». The TOC. 22 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Στις ράγες τον Απρίλιο το τρένο στο τμήμα Κιάτο - Αίγιο». The Best. 20 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «Προαστιακές Γραμμές Αθήνας». Αθήνα: ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: Δήλωση Δικτύου, Έκδοση: 2.1» (PDF). ΟΣΕ. 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 20 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2020.
↑ «Μέσα Κομίστρου». ΟΑΣΑ Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2020.
↑ Επιστροφή του προαστιακού στο Λουτράκι
↑ H ATTIKO MEΤΡΟ ΑΕ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
↑ «Υποδομών και ΕΛΠΕ ξαναζωντανεύουν την σιδηροδρομική γραμμή ΣΚΑ-Ελευσίνα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2018.
↑ Ο προαστιακός «κοιτάει» Ελευσίνα, Λαύριο, Ραφήνα
↑ Προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τη νέα στάση του Προαστιακού στο Κρυονέρι
↑ Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο  . Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα :0.
↑ Αισιοδοξία στο υπ. Μεταφορών ότι θα εξευρεθεί χρηματοδότηση για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού και του Προαστιακού στο Λαύριο[νεκρός σύνδεσμος]
↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 31 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Οκτωβρίου 2018.
↑ Προαστιακός: Σύνδεση Ραφήνας με Παλλήνη, Αεροδρόμιο – Στάσεις Αρτέμιδα, Γλυκά Νερά, Σταυρός, Πικέρμι
↑ Σπίρτζης: Εξαγγελία για επίσπευση των διαγωνισμών επέκτασης του Προαστιακού σε Λαύριο-Ραφήνα[νεκρός σύνδεσμος]
↑ Κορωπί-Λαύριο Αρχειοθετήθηκε 2020-06-22 στο Wayback Machine. ΕΡΓΟΣΕ
↑ «Επέκταση Προαστιακού προς Λαύριο: Το μεγάλο έργο-μακέτα της Αττικής». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2019.