el el en el el el el el el el el el el en el el el el en el en en es en es tr en en el el el el el el el el el el el el el el el el el en de el el el el en es el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el en en en en el el el el el el el el el el el el az el el el el el el el el el el el en el el
Με αφορμή την πανσέληνο στην καρδιά του καλοκαιριού (12 Αυγούστου), το ΑΠΕ-ΜΠΕ αναδημοσιεύει ένα επίκαιρο άρθρο που είχε γράψει για το Ίδρυμα Ευγενίδου ο αείμνηστος Διονύσης Σιμόπουλος σχετικά με το αυγουστιάτικο φεγγάρι.
Η καθημερινή παρουσία της Σελήνης στον ουρανό αλλά και η συνεχής αλλαγή της φωτισμένης της μορφής επηρέαζε ανέκαθεν τους ανθρώπους όπως φαίνεται στα τραγούδια, στις προλήψεις και στις δογματικές τους αντιλήψεις. Γιατί παρ’ όλο που η Σελήνη αντανακλά μόνο το 7% του ηλιακού φωτός που πέφτει πάνω στη γεμάτη κοιλώματα επιφάνειά της, είναι αρκετά λαμπερή, ώστε να καλύπτει με το φως της ένα αρκετά μεγάλο μέρος των άστρων της νύχτας. Πολλές μάλιστα παραδόσεις, που κρατάνε από την αρχαία ακόμη εποχή, συνδέουν τη Πανσέληνο του κάθε μήνα με διάφορες αγροτικές εργασίες. Πάρτε για παράδειγμα την Πανσέληνο του Αυγούστου που ακόμη και σήμερα πολλοί την θεωρούν ότι είναι λαμπρότερη και μεγαλύτερη απ’ οποιαδήποτε άλλη Πανσέληνο του χρόνου, κάτι που φυσικά δεν είναι σωστό, αφού πρόκειται απλά για μια οπτική απάτη.
Αυτό που συμβαίνει δηλαδή είναι ότι στη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών ο Ήλιος βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της ετήσιας φαινόμενης τροχιάς του στον ουρανό, ενώ αντίθετα η Σελήνη βρίσκεται σχετικά πιο κοντά στον ορίζοντα. Σ’ αυτή τη θέση η Πανσέληνος μπορεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα χαρακτηριστικά που βρίσκονται εκεί, όπως δέντρα, κεραίες και διάφορα κτίσματα. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος του παρατηρητή παρασύρεται να πιστέψει ότι η Πανσέληνος είναι μεγαλύτερη, ενώ επανειλημμένες μετρήσεις έχουν αποδείξει ότι το μέγεθος της Πανσελήνου δεν διαφέρει καθόλου από ώρα σε ώρα.
Υπάρχει φυσικά μετρήσιμη διαφορά του μεγέθους της Σελήνης ανάλογα με το αν βρίσκεται στο περίγειό της ή στο απόγειό της, κάτι που συμβαίνει μια φορά κάθε μήνα. Αυτό όμως δεν έχει σχέση με το πόσο μεγάλη φαίνεται όταν βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, που οφείλεται όπως είπαμε αποκλειστικά και μόνο σε οπτική απάτη.
Σύμφωνα επίσης με την ελληνική μυθολογία η Σελήνη ήταν κόρη των Τιτάνων Υπερίωνα και Θείας, αδελφή του Ήλιου και της Ιούς, και μητέρα του Ωρίωνα με πατέρα τον Ήλιο. Όπως ο Ήλιος έτσι και η Σελήνη είχε το δικό της άρμα που το έσερναν βόδια ή άλογα ή και ελάφια, ενώ αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην Κλασσική κυρίως εποχή η λατρεία της Σελήνης είχε ατονήσει, γιατί πίστευαν ότι η λατρεία των ουράνιων σωμάτων ήταν γνώρισμα των βαρβάρων.
Από την αρχαιότητα ακόμη στο ορατό αυτό πρόσωπο της Σελήνης διακρίνονταν διάφορες μορφές και σχήματα που κυριολεκτικά γοήτευαν τους ανθρώπους της Γης επί χιλιάδες χρόνια. Μερικοί πίστευαν ότι ήταν ένα κουνέλι. ‘Αλλοι πάλι ότι ήταν βάτραχος. Ενώ οι περισσότεροι έλεγαν ότι μπορούσαν να διακρίνουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο: έναν άνθρωπο στη Σελήνη. Στις σκανδιναβικές χώρες έβλεπαν δύο παιδιά να μεταφέρουν ανάμεσά τους έναν κουβά νερό, ενώ στη Γροιλανδία απαγόρευαν στις νέες κοπέλες να κοιτάζουν την Πανσέληνο γιατί πίστευαν ότι θα έμεναν έγκυοι.
Φυσικά πολλοί από τους κλασικούς Έλληνες φιλοσόφους είχαν αντιληφθεί από νωρίς ότι ο διαφορετικός φωτισμός των περιοχών της Σελήνης οφειλόταν στις ανωμαλίες του εδάφους της. Ο Θαλής ο Μιλήσιος, για παράδειγμα, πίστευε ότι ο δορυφόρος μας ήταν φτιαγμένος από τα ίδια υλικά που είναι φτιαγμένη και η Γη, ενώ ο Δημόκριτος υποστήριζε ότι οι διαφορές του φωτισμού της οφείλονταν στην ύπαρξη βουνών και κοιλάδων. Κι έτσι από την κλασική ακόμη εποχή, οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι μπόρεσαν να διαλευκάνουν αρκετά από τα μυστήρια της Σελήνης, ανάμεσα στα οποία ήταν και ο μηχανισμός των φάσεών της.
Οι αρχαίοι φιλόσοφοι είχαν κατανοήσει δηλαδή ότι το φως της Σελήνης δεν ήταν παρά η αντανάκλαση των ακτίνων του Ήλιου στην επιφάνειά της. Επειδή όμως το φως του Ήλιου φωτίζει καθημερινά διαφορετικές περιοχές της πλευράς της που είναι στραμμένη προς τη Γη, βλέπουμε τη Σελήνη να αλλάζει μορφή συνεχώς ανάλογα με το πώς φαίνεται από τη Γη. Έτσι όταν η Σελήνη βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση με τον Ήλιο, στρέφει προς εμάς το μη φωτιζόμενο ημισφαίριό της, οπότε λέμε ότι έχουμε Νέα Σελήνη ή Νουμηνία. Με την πάροδο των ημερών η Σελήνη μετατοπίζεται στην τροχιά της και έτσι από τη Γη αρχίζουμε να βλέπουμε όλο και μεγαλύτερο μέρος του φωτιζόμενου ημισφαιρίου της.
Όταν η αποχή της από τον Ήλιο είναι 90 μοίρες, φαίνεται να είναι φωτισμένη κατά το 1/2, και η φάση αυτή ονομάζεται πρώτο τέταρτο. Η κίνηση της Σελήνης γύρω από τη Γη συνεχίζεται μέχρις ότου βρίσκεται σε αντίθεση προς τη θέση του Ήλιου, βρίσκεται δηλαδή απέναντι από τον Ήλιο με την Γη στη μέση, οπότε εμείς βλέπουμε από τη Γη ολόκληρο το φωτιζόμενο ημισφαίριό της και λέμε ότι έχουμε Πανσέληνο. Τότε η Σελήνη ανατέλλει όταν ο Ήλιος δύει. Ο χρόνος όμως κυλάει και η Σελήνη συνεχίζει την κίνησή της μέχρις ότου βρεθεί στη φάση του τελευταίου τέταρτου. Τέλος, η Σελήνη ξανάρχεται σε σύνοδο με τον Ήλιο, οπότε έχουμε και πάλι Νουμηνία ή Νέα Σελήνη.
Από τη μια σύνοδο ως την επομένη, για τη συμπλήρωση δηλαδή όλων των φάσεων της Σελήνης, χρειάζονται περίπου 29,5 ημέρες, και για την ακρίβεια 29 ημέρες 12 ώρες, 44 λεπτά και 2,86 δευτερόλεπτα. Ο χρόνος αυτός ονομάζεται συνοδικός μήνας και είναι η χρονική περίοδος μεταξύ δύο διαδοχικών πανσελήνων ή δύο διαδοχικών φάσεων Νέας Σελήνης, από την οποία γεννήθηκε ο ημερολογιακός μας μήνας. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο που τα πρώτα ημερολόγια βασίζονταν σε έναν κύκλο σεληνιακών μηνών.
Υπάρχει όμως και ένας άλλος «μήνας» που ονομάζεται «αστρικός μήνας», και είναι ο πραγματικός χρόνος μιας πλήρους περιφοράς της Σελήνης γύρω από τη Γη, αφού μετράει την χρονική περίοδο μεταξύ δύο διαδοχικών περασμάτων της Σελήνης μπροστά από ένα δεδομένο άστρο. Η κίνηση αυτή γίνεται εμφανής καθώς η θέση της Σελήνης ανάμεσα στα άστρα αλλάζει από νύχτα σε νύχτα. Ο χρόνος αυτός είναι περίπου 27 ημέρες, και για την ακρίβεια 27 ημέρες 7 ώρες, 43 λεπτά και 11,5 δευτερόλεπτα.
Η αιτία της μεγαλύτερης διάρκειας του συνοδικού μήνα σε σχέση με τον αστρικό μήνα είναι αρκετά απλή: Κατά τη διάρκεια ενός μήνα, το ντουέτο Γη και Σελήνη έχει διασχίσει μια αρκετά μεγάλη απόσταση γύρω από τον Ήλιο. Έτσι όταν η Σελήνη έχει ολοκληρώσει μία πλήρη περιφορά της γύρω από τη Γη, πρέπει να ταξιδέψει επιπλέον πάνω από δύο ακόμη ημέρες για να ξαναγυρίσει στην ίδια γραμμική σχέση που είχε με την Γη και τον Ήλιο, ώστε να δημιουργηθούν οι ίδιες πάλι προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για να έχει την ίδια φάση με αυτή με την οποία άρχισε την τροχιά της γύρω από τη Γη.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει
Κυριακή 7 Αυγούστου 2022
Έφυγε από τη ζωή ο αστροφυσικός, Διονύσης Σιμόπουλος
Eρντογάν μετά το Συμβούλιο Ασφαλείας: «Θα χρησιμοποιήσουμε κάθε είδους νόμιμες μεθόδους για να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας»
Νίκος Παπανδρέου: «Πολύ καλή η ομιλία Μητσοτάκη στον ΟΗΕ»- Τι είπε για τον ΣΥΡΙΖΑ
ΥΠΕΞ: «Η Ελλάδα θα υπερασπιστεί τα νόμιμα συμφέροντα και δικαιώματα της εφόσον παραστεί η ανάγκη»
Θεοδωρικάκος: «Η δόκιμος αστυνομικός δεν έχει θέση στην Ελληνική Αστυνομία»
ΗΠΑ: Νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας, ύψους 1,1 δισεκ. δολαρίων στην Ουκρανία
Ο Πέτσας απαντά στον Βαξεβάνη
Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων
Ο Οικονόμου κηρύττει το τέλος των άγριων καβγάδων στην εκπομπή του στον ΣΚΑΪ
Νέες κυρώσεις 7 δισεκ. ευρώ κατά της Ρωσίας πρότεινε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Google, πυραυλάτος Βλαχάκος και Γιούροβα στο αυριανό πρόγραμμα Μητσοτάκη
Τσίπρας σε Επίτροπο: «Ανησυχώ για υποκλοπές και κράτος Δικαίου»- Οικονόμου: «Κατηγορεί τη χώρα»
O Λοβέρδος προβλέπει κάτι παραπάνω από ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία
Θεσσαλονίκη: 447 εκατ. ευρώ η επίδραση του Κέντρου Καινοτομίας της Pfizer στην οικονομία της πόλης
Μάντζος: «Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ είναι οικονομικός ρεαλισμός – Η επιλογή της Ν.Δ. είναι δημοσιονομικός λαϊκισμός»
Ιράν: Μήνυση κατά των αυτουργών της σύλληψής της κατέθεσαν οι γονείς της Μάχσα Αμίνι
Εκδόθηκε το 97% των ληξιπρόθεσμων συντάξεων- Νέο ρεκόρ απονομών τον Αύγουστο
Εντάχθηκαν έργα 3,28 δισ. ευρώ στο Ταμείο Ανάκαμψης – EBRD: Ανάπτυξη 5,2% στην ελληνική οικονομία
Μας βλέπετε και μας ακούτε καθημερινά. Μαζί με μια μαχητική ομάδα αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε το DailyPost.gr. Τα λέμε καθαρά, χωρίς περιορισμούς. Δεν μιλάμε Γιαμαμαμότο. Αυτό δεν είναι υπόσχεση, είναι η μόνη μας δέσμευση.
Επικοινωνήστε μαζί μας στο [email protected]
Το DailyPost.gr είναι υπό τη διαχείριση της εταιρείας ΝΟΗΣΙΣ ΙΚΕ
© 2021 - All Rights Reserved.
Το ημερολόγιο του Πιέρροντα
Kυριάκος Μητσοτάκης lockdown novartis Άδωνις Γεωργιάδης Αλέξης Τσίπρας Βασίλης Κικίλιας Βουλή Γαλλία Γερμανία ΔΕΗ ΕΟΔΥ Ελλάδα Ερντογάν Θεσσαλονίκη ΚΙΝΑΛ Κίνημα Αλλαγής Κυριάκος Μητσοτάκης Κύπρος Μητσοτάκης ΝΔ Νέα Δημοκρατία Νίκος Ανδρουλάκης Νίκος Δένδιας Νίκος Χαρδαλιάς Ουκρανία ΠΑΣΟΚ Πανδημια Παύλος Πολάκης Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν Ρωσία ΣΥΡΙΖΑ Τουρκια Τσιπρας Φώφη Γεννηματά εκλογες εμβολιασμός εμβόλια εμβόλιο ηπα κορωνοϊός κρούσματα κυβέρνηση μέτρα προσφυγικό-μεταναστευτικό σχολεία