el el el el el el el el el el el el el el el el en el en el el el en el fr el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el kw el el en el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en fr fi it it el en de en en en el nl en el pl it el nl it el fr en el fr it el fr fr el el el el el fr el ru fr el el sv el el en el el el el el fr ru el en el el fr el el en ru el nl ru el en wuu el el el en ru el en ru el en el el en ru el de el el en ru el en ru el fr el el el el el el de el de el sv el en el en el el el en el en el en el en el en el en el en el en el el el en el en el en el en el en el en el en el el el en el en el en el en el en el en el en el el el el el en el en el el el el el el el el en el en el el ru en el zh el el ru en el zh el el ru en el uk el uk ru en el sv el el ru en el en el el ru en el en el el ru en el en el el ru en el en el el el en el sv el el el en el en el el el en el en el el el en el en el el el en el sv el el el el en el en el el el en el sv el el el en el sv el el el en el en el el el en el sv el el el en el sv el el el en en el en el el el en el en el el el en el sv el el el en el en el el el en el en el el el en el sv el el el en el en el el el en el en el el el en el en el el el en el sv el el el en el en el el el en el en el el el el el el el el el el el el el el es el fr el de el fr el en el el el el el el sv fr fr el fr de fr el fr de fr el de fr sv el sv en en el fr en fr el sv en sv el en en en el en en en el el el el el el es el fr el fr el sv el en el el el el el el el fr el el fr el fr el fr el fr el de el sv el en el el fr el fr el el ja el en el fr el en el el sv el el el el fr el fr el el fr el de el el el de el el el el el el el el fr el el el el el el el sv el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en oc el el ja oc el el fr oc el el nl ms el el fr ca el el nl oc el el fr de el el fr sv el el nl eu el el fr zh el el fr sl el el el el el el el el el fr de nl el de nb nl el pl fr fr el nl fr fr el fr fr en el nl nl nl el nl fr nl el el el el el el nl fr fr el el nl nl fr el el nl nl fr el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ko el en el en el en en sv uk uk el en el sv el sv en en en uk el en el sv el en en sv sv uk el en el el en el sv el en en uk el en el en el en en en en en el en el en el en sv sv sv en el en el en el en en en sv en el en el en el en en en uk uk el en el sv el en en en en uk el en el en el en sv en uk uk el en el en el sv sv en en en el en el en el en sv en uk uk el en el en el en en sv sv uk el en el en el en en en uk uk el en el sv el sv en en en uk el en el en el en sv sv en uk el en el sv el en sv en uk uk el en el en el sv sv en sv uk el en el en el en sv en en uk el en el sv el en sv sv uk uk el en el en el sv en en sv en el en el sv el sv en en en uk el en el en el en en en uk uk el en el en el sv en en uk uk el en el en el sv en sv en en el en el en el en sv en en en el en el en el en en en uk uk el en el en el en sv en uk uk el en el en el sv en uk uk uk el en el el en el el el el el el el fr el el de el el fr el el en el el en el el fr el el el el fr el el fr el el fr el el fr el el en el el fr el el en el el fr el el fr el el fr el el fr el el en el el en el el en el el en el el de el el de el el de el el el el el el el el el en el el el el el es el el el en en el el en en el el es el el en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας,[1][2] γνωστό και ως Volley League είναι η σημαντικότερη διοργάνωση πετοσφαίρισης ανδρών στην Ελλάδα και διεξάγεται από την Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (ΕΣΑΠ) υπό την εποπτεία της Ελληνικής Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης (ΕΟΠΕ).[3] Ο Ολυμπιακός Πειραιώς είναι ο πολυνίκης του θεσμού με 30 κατακτήσεις και κατέχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 8.[4] Ο τελευταίος κάτοχος του τίτλου είναι ο Παναθηναϊκός.
2.1 Σύνολο κατακτήσεων του πρωταθλήματος βόλεϊ ανδρών
2.4 Α1 Εθνική και Βόλεϊ Λιγκ
2.4.2 Παρουσίες στους τελικούς των πλέι οφ
3 Συμμετοχές στις Α΄ και Α1 και Βόλεϊ-Λιγκ (1968-69 έως 2022-23)
3.2 Ανά γεωγραφική περιφέρεια (1969-2020)
3.3 Παρουσία των ομάδων στην 1η τριάδα του πρωταθλήματος Α', Α1 Εθνικής και Βόλλεϋ Λίγκ (1968-69 έως 2020-21)
4 Οι τελικοί πλέι οφ από την καθιέρωσή τους
Στην Ελλάδα το βόλεϊ εισήχθη το 1922 από τον Πανιώνιο και τη ΧΑΝΘ. [5] Πρώτος διδάξας του αθλήματος στην Ελλάδα θεωρείται ο γυμναστής Λευκαδίτης του Π.Γ.Σ [6]. Στη συνέχεια, το βόλεϊ διαδόθηκε και σε άλλους συλλόγους με αποτέλεσμα να προκηρυχτούν τα πρώτα πρωταθλήματα 1924-1926 με πρωταθλητή τον Πανιώνιο το 1924, τον Π.Γ.Σ το 1925 και τα Διδασκαλία το 1926. Για πρώτη φορά διοργανώθηκε το 1928 ως Πανελλήνιο πρωτάθλημα στο περιθώριο των αγώνων στίβου[7]. Από το 1936 εως το 1940 γίνονται πανελλήνια πρωταθλήματα που διοργανώνει ο ΣΕΓΑΣ, ενώ από κει και μετά διοργανώνονται μόνο τοπικά πρωταθλήματα (Αθηνών, Πειραιώς, Κέντρου, Θεσσαλονίκης, Πανεπαρχιακά) ως το 1961, όπου ως πρώτος μεταπολεμικός πρωταθλητής Ελλάδας αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος, καθώς συμμετείχαν για πρώτη φορά 7 ομάδες από όλη την Ελλάδα, 4 από το πρωτάθλημα κέντρου, ο πρωταθλητής Α.Ο. Παγκρατίου, ο Παναθηναϊκός, ο Πανελλήνιος και ο Μίλωνας, 2 από το πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, η ΧΑΝΘ και ο Ηρακλής και μία από την περιφέρεια ο Τάλως Χανίων, ενώ ήταν να συμμετάσχει και η Ε.Α. Πατρών, αλλά αποσύρθηκε.
Το 1965 ιδρύεται από τον ΣΕΓΑΣ [8] η Ελληνική Ομοσπονδία Αθλοπαιδιών (ΕΟΑΠ), και ακολουθεί μια στάσιμη περίοδο μέχρι το 1967. Το 1968 αρχίζει μια συστηματική προσπάθεια ανάπτυξης του βόλεϊ από την ΕΟΑΠ και τον τότε διορισμένο κυβερνητικό επίτροπο, σύνδεσμο με τη ΓΓΑ. [9][10][11] [12]
Την αγωνιστική περίοδο 1968–69 δημιουργήθηκε η ανώτατη σε επίπεδο ανδρών Α΄ Εθνική κατηγορία, [13] η οποία από την περίοδο 1990–91 έως και την περίοδο 2009-10 ονομάστηκε Α1.
Την περίοδο 2006–07 συστάθηκε η Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (ΕΣΑΠ), από τις ομάδες που είχαν δικαίωμα συμμετοχής στην Α1 Εθνική Κατηγορία πετοσφαίρισης, η οποία και ανέλαβε την ευθύνη της διοργάνωσης του πρωταθλήματος. Το πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας μετονομάστηκε την περίοδο 2010–11 σε Volley League.[14][15][16]
1936 έως 1940 και 1961 έως 1968: Πανελλήνιο πρωτάθλημα
1968–69 έως 1989–90: Α΄ Εθνική κατηγορία
1990–91 έως 2009–10: Α1 Εθνική κατηγορία
Πρωταθλήτριες Ομάδες, Ενωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών
Οι πολυτιμότεροι παίκτες (MVP) των πρωταθλημάτων, Ενωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών
Σύνολο κατακτήσεων του πρωταθλήματος βόλεϊ ανδρώνΕπεξεργασία
1968-69, 1973-74, 1975-76, 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1982-83, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90,
1990-91, 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2012-13, 2013-14, 2017-18, 2018-2019, 2020-21
1963, 1965, 1966, 1967,
1969-70, 1970-71, 1971-72, 1972-73, 1974-75, 1976-77, 1981-82, 1983-84, 1984-85, 1985-86,
1994-95, 1995-96, 2003-04, 2005-06, 2019-20, 2021-22
1928, 1936, 1937, 1939, 1940, 1961
2001-02, 2004-05, 2006-07, 2007-08, 2011-12
2014-15, 2015-16 , 2016-17
[σ. 1] [17] [18][19]
Α1 Εθνική και Βόλεϊ ΛιγκΕπεξεργασία
Ρολάντο Αμπρέου Σεπέδα (ΠΑΟΚ)
Υπογραμμισμένες είναι οι ομάδες που είχαν πλεονέκτημα έδρας στους τελικούς.
1 Τις περιόδους 1990-91, 1991-92 (μόνο στους τελικούς), 1992-93, 1995-96 και 1996-97 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.
2 Την περίοδο 1993-94 δεν διεξήχθησαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου.
3 Το βραβείο MVP καθιερώθηκε το 1999.
4 Η βαθμολογία της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκε αυτούσια στα πλέι οφ που έγιναν σε όμιλο των 4 πρώτων ομάδων και όχι με νοκ άουτ.
5 Η βαθμολογία της κανονικής περιόδου των έξι πρώτων ομάδων μεταφέρθηκε στη Β' φάση διαιρεμένη δια του 2 και εκεί έγινε μίνι πρωτάθλημα 10 αγωνιστικών. Η πρώτη ομάδα της βαθμολογίας της Β΄φάσης στέφθηκε πρωταθλήτρια Ελλάδας.
Παρουσίες στους τελικούς των πλέι οφΕπεξεργασία
4 Την περίοδο 1993-94 δεν διεξήχθησαν πλέι οφ. Έτσι πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου και δεν προσμετρώνται οι παρουσίες των δύο ομάδων στους τελικούς.
5 Στις "Πρωτιές κανονικής περιόδου" προσμετράται και η 1η θέση του Ολυμπιακού την περίοδο 1993-94, παρότι την περίοδο εκείνη δεν έγιναν πλέι-οφ, ώστε το σύνολο να ταυτίζεται με τον συνολικό αριθμό πρωταθλημάτων.
Συμμετοχές στις Α΄ και Α1 και Βόλεϊ-Λιγκ (1968-69 έως 2022-23)Επεξεργασία
Από την καθιέρωση της Α΄ Εθνικής την περίοδο 1968–69 έως και την περίοδο 2021–22, μόνον οι Ολυμπιακός Πειραιώς και Παναθηναϊκός έχουν μετάσχει ανελλιπώς στη διοργάνωση. Την αγωνιστική περίοδο 2012-13, ο Παναθηναϊκός τερμάτισε στην 11η θέση του πρωταθλήματος[22] και υποβιβάστηκε μαζί με τον Μίλωνα. Όμως ο Ηρακλής αποβλήθηκε από το πρωτάθλημα λόγω χρεών λίγο αργότερα κι έτσι ο Παναθηναϊκός παρέμεινε στην Α1 κατηγορία[23]. Ακολουθούν οι Θεσσαλονικείς, Ηρακλής και Άρης με τέσσερις και επτά απουσίες αντίστοιχα. Από την περιφέρεια πρώτος σε συμμετοχές είναι ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης με 42. Συνολικά 61 σωματεία έχουν λάβει μέρος στη μεγάλη Εθνική Κατηγορία μέχρι και την περίοδο 2022-23, τα ακόλουθα:
ΑΟΠ Κηφισιάς (Βόλλεϋ Λιγκ)
Α.Ο.Ν.Σ. Μίλων (Βόλλεϋ Λιγκ)
Φοίνικας Σύρου (Βόλλεϋ Λιγκ)
ΦΕ Αριστοτέλης Σκύδρας (Βόλλεϋ Λιγκ)
Άθλος Ορεστιάδας (Βόλλεϋ Λιγκ)
Πήγασος Πολίχνης (Βόλλεϋ Λιγκ)
Ανόρθωσις Αμμοχώστου (  )
Σε παρένθεση αναφέρεται η κατηγορία που αγωνιζόταν το σωματείο για την περίοδο 2018−19 και με πλάγια γραφή όσα δεν μετέχουν σε καμία. Οι κατηγορίες κατά σειρά είναι: Βόλλεϋ Λιγκ, Α2, Β΄ Εθνική (Β), Τοπική (Τ).
Η κυπριακή Ανόρθωσις Αμμοχώστου μετείχε την περίοδο 1973−74, αποχώρησε όμως εξαιτίας της Τουρκικής εισβολής έχοντας δώσει 19 στους 24 αγώνες.
Ανά γεωγραφική περιφέρεια (1969-2020)Επεξεργασία
Από τα 58 σωματεία που έχουν αγωνιστεί σε Α', Α1 Εθνική και Βόλεϊ Λιγκ από την περίοδο 1968−69 έως και την περίοδο 2018-19, τα περισσότερα προέρχονται από την Αττική (21) και ακολουθούν της Θεσσαλονίκης (13). Όλες οι γεωγραφικές περιφέρειες της χώρας έχουν έως τώρα εκπροσωπηθεί από τουλάχιστον ένα σωματείο, εκτός των νησιών του Ιονίου.
Ολυμπιακός Πειραιώς, Παναθηναϊκός, Πανελλήνιος, Ιωνικός Ν. Φιλαδέλφειας, Νηρεύς Κολωνού, Μίλων, Α.Ε.Κ, ΑΟΠ Κηφισιάς, Ελληνικά Ναυπηγεία, ΑΟ Παγκρατίου, Κτησιφών Παιανίας, Εθνικός Πειραιώς, ΑΟ Παράδεισος Αμαρουσίου, ΑΕ Νίκαια, Φιλία Ηλιούπολης, Ιωνικός Νίκαιας, Εθνικός ΓΣ, Έσπερος Καλλιθέας, Άρης Νίκαιας, Πανερυθραϊκός, Κύζικος Νέας Περάμου
Άρης, Ηρακλής, Π.Α.Ο.Κ., Δημόκριτος, Έσπερος Βυζαντίου, Χ.Α.Ν.Θ., Απόλλων Καλαμαριάς, Βυζαντινός ΑΟ, Μακεδονικός, Τρίτων Θεσσαλονίκης, Επίκουρος Πολίχνης, ΜΕΝΤ, Α.Σ. Ελπίς Αμπελοκήπων Θεσ.
Εθνικός Αλεξανδρούπολης, ΑΟ Ορεστιάδας, Μ.Γ.Σ. Α.Ε. Κομοτηνής, Άθλος Ορεστιάδας
Ολυμπιάς Πατρών , Παμβοχαϊκός Βραχατίου, ΕΑ Πατρών, Ποσειδών Λουτρακίου, Μεσσηνιακός, Παναχαϊκή
Γ.Σ. Λαμίας, Ηρακλής Χαλκίδας
Αριστοτέλης Σκύδρας, Εδεσσαϊκός, Ζαφειράκης Νάουσας, Νίκη Αιγινίου, Εθνικός Κοζάνης, Ήφαιστος Δράμας
ΟΠΕ Ρεθύμνου, Κύδων Χανίων, Ο.Φ.Η.
Το 44,4% των συνολικών συμμετοχών αντιστοιχούν σε αυτές των σωματείων του νομού Αττικής. Το ποσοστό ανέρχεται στο 72,8% (τρεις σε κάθε τέσσερις περίπου) αν συνυπολογιστούν και οι συμμετοχές των σωματείων από το νομό Θεσσαλονίκης.
Παρουσία των ομάδων στην 1η τριάδα του πρωταθλήματος Α', Α1 Εθνικής και Βόλλεϋ Λίγκ (1968-69 έως 2020-21)Επεξεργασία
Οι τελικοί πλέι οφ από την καθιέρωσή τουςΕπεξεργασία
Τα πλέι οφ καθιερώθηκαν την περίοδο 1990–91, εναρκτήρια της Α1 Εθνικής.[24]
Αγώνες κανονικής περιόδου (πλάγια γραφή) — Αγώνες στην έδρα της ομάδας με πλεονέκτημα — Αγώνες στην έδρα της ομάδας με μειονέκτημα.
Τις περιόδους 1990−91, 1991-92 (μόνο στους τελικούς), 1992−93, 1995−96 και 1996−97 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.
1 ο 5ος τελικός της περιόδου 2011–12 αρχικά αναβλήθηκε εξαιτίας της παρουσίας στο γήπεδο υπεράριθμων οπαδών του Ηρακλή. Ορίστηκε να διεξαχθεί 20 ημέρες αργότερα, ο Φοίνικας όμως αρνήθηκε να προσέλθει και η αναμέτρηση κατακυρώθηκε με 3-0 σετ υπέρ των Θεσσαλονικέων.
Δεν πραγματοποιήθηκαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός.
Δεν πραγματοποιήθηκαν τελικοί πλέι οφ, πραγματοποιήθηκαν πλέι οφ σε όμιλο. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός.
Η τελική φάση έγινε σε μίνι-πρωτάθλημα 10 αγωνιστικών. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Παναθηναϊκός.
Οι πολυτιμότεροι παίκτες του Πρωταθλήματος ανά έτος, από το 1999, έχουν υπάρξει οι εξής:[25]
ΠΟΛΥΤΙΜΟΤΕΡΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ - MVP
Πλάμεν Κονσταντίνοφ (Boυλγαρία) (ακραίος)
& Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος)
Λόι Μπολ (ΗΠΑ) (πασαδόρος)
Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος)
Φρανκ Ντεπεστέλ (Βέλγιο) (πασαδόρος)
Μάρκους Νίλσον (Σουηδία) (διαγώνιος)
Μίταρ Τζούριτς (διαγώνιος - κεντρικός)
Ιβάν Μίλκοβιτς (Σερβία) (διαγώνιος)
Ρολάντο Ντεσπέιν (Κούβα) (ακραίος)
Αντρέι Κράβαρικ (διαγώνιος - κεντρικός)
Μπόγιαν Γιορντάνοφ (Βουλγαρία) (διαγώνιος)
Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος)
Ρολάντο Αμπρέου Σεπέδα (Κούβα) (διαγώνιος)
Αλεξάντερ Σαφράνοβιτς (Ισραήλ) (ακραίος)
Τοντόρ Αλεξίεφ (Βουλγαρία) (ακραίος)
Γερούν Ραουβέρντινκ (Ολλανδία) (ακραίος)
Αλέξανδρος Ράπτης (ακραίος - διαγώνιος)
Ερνάντο Γκόμεζ: 3 (2004, 2006, 2015)
Μάριος Γκιούρδας: 2 (1999, 2003)
Αντρέι Κράβαρικ: 2 (2001, 2012)
↑ Η ΕΣΑΠ που είναι η διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος από τη περίοδο 2006–07 στη Χρυσή Βίβλο του πρωταθλήματος καταγράφει λανθασμένα ως πρωταθλητή για το έτος 1944 τον Πανελλήνιο, αφού το πρωτάθλημα αυτό ήταν τοπικού χαρακτήρα (πρωτάθλημα Αθηνών). Η ΕΟΠΕ, που ήταν η διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος για το διάστημα μεταξύ 1970 και 2006, αν και δεν έχει δημοσιεύσει Χρυσή Βίβλο όπως έχει κάνει για το πρωτάθλημα γυναικών, στην ιστορία της πετοσφαίρισης στην Ελλάδα, αναφέρει ότι τα πρώτα πρωταθλήματα προκηρύχτηκαν τη τριετία 1924–1926 με πρωταθλητή τον Πανιώνιο το 1924, τον Πανελλήνιο το 1925 και τα Διδασκαλία το 1926 και ότι το 1961 διοργανώθηκε το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα με πρωταθλητή τον Πανελλήνιο. Η τριετία αυτή (1924-26) δεν συμπεριλαμβάνεται στη Χρυσή Βίβλο της ΕΣΑΠ (1936–2021). Για τα έτη 1941-43 και 1945–1960 δεν καταγράφεται πρωταθλητής, καθώς εκείνη την περίοδο διεξαγόταν μόνο τοπικά πρωταθλήματα, λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου , και σε κανένα από αυτά δεν συμμετείχαν ομάδες από όλη την Ελλάδα (Κέντρου, Θεσσαλονίκης, Περιφέρειας ή επαρχίας).
↑ Ταυτότητα Αρχειοθετήθηκε 2016-01-05 στο Wayback Machine. volleyleague.gr
↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2021.
↑ Αφιέρωμα volleynews.gr: Ποιοι σύλλογοι κατέκτησαν τους 304 τίτλους όλων των εποχών!
↑ Βόλεϊ Εθνικής κατηγορίας, εφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» 03.12.1968, σελ. 6
↑ «Hellenic Volleyball League - Πρωταθλήτριες Ομάδες - Χρυσή Βίβλος 1936-2020». www.volleyleague.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020.
↑ s.a, sunTech. «Ιστορία». www.volleyball.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020.
↑ «volleynews - Πολυτιμότερος της Volley League 2019-20 o Αλέξανδρος Ράπτης». www.volleynews.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020.
↑ «volleynews - Ο Κώστας Στιβαχτής ο τρίτος MVP πασαδόρος στην ιστορία της Volley League». www.volleynews.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2021.
↑ Ο πολυνίκης Ολυμπιακός και ο «πρωτάρης» ΠΑΟΚ, Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών
↑ «Hellenic Volleyball League - Οι πολυτιμότεροι παίκτες (MVP) των πρωταθλημάτων». www.volleyleague.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2022.