el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el fr el en el en el el el en en en el el el el el en el fr en zh el el el el el el el el el el el en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el zh el el el el el el el el el el el el el sv el el el fr en ru el fr el el hbs_lat ru el fr el fr hbs_lat ja el el el el hbs_lat fr el el el fr en es el el el el fr ko en el el el el el en en el el el fr en en el fr el el el el en en el el en en en en en en ja el el el el mk pl el el el el mk fr el ba zh el hbs_lat fr el zh en hbs_lat el el el el el el el el el el el el el zh el fr el fr el en el el fr it fr el el fr en el el fr fr en el el fr fr el en el el el el el el el en el el el el en el en el el el el el el el el el el el el el el el el ru el fr el fr el it el ca el fr el tr it el zh el en el it el pt el fr el en el en el it el it tr el it fr el hu el en el nl el zh el nb el fr el el el el it el it el it el en el it el fr el it el fr el en el en el hu el en el es el fr el it el en el pl el ja el en el ro el el el el it el ru el it el en el it el ja el pt el en el it el it el tr el ja el en el es el it el es el ru el it el es el it el it el ja el it el en el it el en el it el it el ko el it el pt el es el it el tr el it el pt el it el zh el fr el de el de el de el zh el el el el el el el en de en el en de en el en en en el fr de el fr en el en en el el el el el de el ru fr el el fr el el en el el el el el el el el el el ru el el el en fr el el el el en en en el el el el en en fr el el el el en en en fr el el el el el el el el el en en fr el en sv en fr el en sv en en el el el el el el el el el el el en en en el en sv en fr el en fr en fr el el el el en en en fr el el el el en en en fr el el el el el el el el el el el el el el el el sv en fr el el el el el el el el el el el el el el el el sv en el el en el el en el el en el el en el el el en fr el el el el en en en fr el el el el el el el en en fr el el el el en en en fr el el el el en en en el el el el en en fr el el el el en en en el el el el en en fr el el el el en en en fr el el el el el el el el de en fr el el el el el el el el de en fr el el el el el el el el el el el el el el el el fr en en el el el el el el el el el el el el de en en el el el el el el el el el el el el el el de en en el el el el el el el el el el el el de el el el el el el el el el el el el de it el fr de el fr en el sv en el el el el el el el el el el el el el el fr el fr el fr el da en el fr el da el fr el da en el fr el fr el fr el fr en el fr el fr el fr el fr en el fr el fr el fr el fr en el fr el fr el en el fr en el fr el da el fr el fr en el fr el fr el en el fr en el nb el fr el da el fr en el nb el da el fr el fr en el nb el de el fr el fr en el nb el fr el fr el fr en el nb el fr el fr el fr en el nb el fr el fr el fr en el nb el fr el de el fr en el nb el fr el fr el fr en el fr el fr el fr el fr en el nb el de el fr el fr en el nb el fr el fr el en en el nb el fr el fr el fr en el el nb el de el de el en en el nb el fr el fr el it en el nb el fr el fr el fr en el nb el fr el en el en en el fr el fr el it el fr en el fr el fr el it el it en el fr el it zh fr el fr en el fr el fr el fr zh fr en el fr el it el en el fr en el fr el fr el fr el fr en el nb el fr el fr el fr en el nb el de el fr el fr en el nb el de el fr el fr en el nb el fr el fr el fr sv el nb el fr el zh el fr sv el nb el fr el fr el pt sv el nb el fr el fr el pt sv el nb el fr el zh zh fr sv el nb el fr el fr el fr sv el nb el fr el fr el fr sv el nb el fr el fr el fr sv el fr el fr el fr el fr sv el fr el nl el nl el fr sv el fr el da el da el fr sv el fr el fr el fr el de sv el fr el pt el fr el fr sv el fr el da el fr el fr sv en fr el fr el fr el de sv el en fr el pt el el sv en fr el pt el el sv en fr el is el el sv en fr el el el el sv en fr el hy el el sv en fr el ko el el sv en nb el uk el el sv en nb el hu el el sv en fr el it el el sv en fr el vi el el sv el en fr el da el fr el fr sv en fr el da el fr el fr sv el en fr el en el fr el de sv en fr el it el fr el fr sv en fr el el el fr el fr sv el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ko el el el el it el el el el pt el el el el es el el el el it el el el el tr el el el el it el el el el pt el el el el it el el el el zh el el el el el el el el el el el el el de el el el el el el de el el el el el el zh el el el el el el el el el el el fr en en en el es en en el en en el fr en el en en el el el el el el el el el fr de nl fr el es fr fr fr el en fr nb fr el nl sv nl en el fr fr en fr el en fr nl ru el en fr fr nl el en fr fr fr el en en fr fr el en en fr fr el en en fr fr el en en fr fr el el el el el el el el el el el el el en el it el en el pl el en el pl el en el it el it el it el de el de el en el nb el de el sv el el el nb el it el nb el fr el fr el nb el es el fr el fr el it el it el en el it el it el sv el fr el el el fr el fr el fr el fr el it el it el fr el fr el de el de el de el de el de el de el de el de el de el el el fr el fr el fr el fr el sv el it el it el en el en el en el en el en el en el en el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr el en el en el en hbs_lat en el el en el el el el el en el el el en el el fr el el fr el el de el el de el el de el el fr el el fr el el fr el el sv el el en el el el az el el el el ky ce el el el el el el el el el el en el fr de ca en de fa oc nb gl fr fr de sv fr en sv el fr de oc en fr fr oc de de tr es fr fr fr fr fr el fr hbs_lat eu en de oc de es id ar en fr nb sv de de el fr de ru en ru fr ca ca en fr fr sv sv fr en de el fr pt en af ca ca fr es en tr en fr fr fr fr el fr it oc en ca fr de de zh en en en de fr fr el fr fr zh de ca de zh ru en en en de de fr el fr pt es zh fr oc oc es en en sv fr en sv el fr sv de en fr fr ca hy de en en sv fr en el fr ar de de oc oc sv ca de en en en fr el de it ca en oc fr fr fr ca en en sv en el de cs ca en oc fr fr de ca en en en en ja el sv en oc de fr fr fr fr oc af en en fr el de en sv pt zh zh de fa ca de el en es ca sl zh fr oc fr fr en en de fr el fr ko ca sv fr fr fr nn ca tr en es el fr eo eu fr fr fr ca ca de it sv nb el fr sv en de fr fr de it fr en fr fr el de en ca da fr ca zh fr als en de el fr en ca de oc de fr ca fr en el en en de ca oc fr de de eu en en el de ru fr de fr ca oc fr en en sv el es fr zh fr ca fr fr fr de ko de el de es fr fr fr oc ca ca ca en en sv de el es it fa fr oc fr oc oc de fr sv fr el nb af de ca oc fr fr oc ca fr en el en km fr fr oc oc fr fr ca fr el sv en fr oc fr de fr oc fr en it el fr fr fr fr fr de en fr fr fr el fr da oc fr fr fr fr oc fr it de el fr uk fr oc fr fr da fr fr fr el sv de oc fr da fr fr de fr fr el sv en fr fr fr fr oc fr oc fr el en fr fr fr en fr ca oc oc it fr el fr de fr oc nl pt fr fr fr fr el fr en oc fr fr en zh fr oc fr el fr en fr fr fr fr oc fr fr fr el de fr oc zh it it de fr zh fr el fr fr zh fr fr fr en oc oc en el de fr fr de fr fr fr ca fr fr el fr fr ca fr de fr da fr oc fr el de cs ca fr fr nl fr fr zh it el fr ar de fr de fr fr fr fr fr el fr fr ca oc fr en da fr oc it en el de en oc da fr fr fr zh fr fr el de eo fr de fr fr fr fr oc de el de en zh fr fr de fr fr zh fr el fr sv fr fr fr fr fr zh fr fr el de tr de fr de fr nl fr fr fr el de el da oc fr fr zh oc oc fr el fr fr fr fr fr en fr fr fr fr el fr fr fr fr de fr fr da zh fr el de tr da fr en de da fr fr de el sv ko fr de sv fr sv fr fr fr el fr la fr da de de en fr fr en fr el en fr fr fr fr fr fr fr fr fr el en uk fr fr sv fr fr en en nl el en fr de fr fr en en en fr fr el en uk de fr de sv es en de de el en fr fr fr fr fr fr fr fr fr el en fr it fr fr de en sv en it fr el en gl fr fr en fr fr en fr it fr el en fr en fr sv fr en fr pt it fr el en uk fr fr sv de sv de fr pt el en fr fr fr sv en de de fr fr el en el it fr fr fr fr fr fr fr el en fr en fr fr de nb fr fr fr el en hbs_lat nb fr de fr fr fr en de el en en fr fr fr de en en fr el el el el el el el en el el el fr el oc el fr el vi el nl el ca el fr el ca el pl el fr el nl el oc el ru el de el fr el fr el nl el en el en el ca el fr el fr el en el oc el ja el oc el fr el vi el de el fr el fr el de el es el fr el nb el fr el fr el en el de el zh el en el fr el en el de el sv el ca el el ca el de el ca el fr el fr el el fr el fr el fr el it el de el fr el fr el el fr el el el en el el el en el de el sv el de el fr el ca el de el oc el de el oc el el el en el el el fr el fr el fr el fr el nl el fr el fr el fr el pl el oc el el oc el ru el fr el fr el fr el nl el fr el en el fr el fr el fr el en el oc el ja el ca el fr el oc el de el fr el fr el oc el es el oc el el oc el fr el fr el de el zh el en el oc el el oc el sv el fr el de el fr el de el zh el el zh el en el en el fr el oc el el oc el fr el oc el de el da el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el de el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το πρωτάθλημα επαγγελματικού ποδοσφαίρου της Α΄ Εθνικής Κατηγορίας,[1] ή Super League (Σούπερ Λιγκ και Σούπερ Λίγκα),[2][3] είναι το ανώτατο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα ανδρών στην Ελλάδα. Διεξάγεται από τη Super League Ελλάδα (η οποία διαδέχθηκε την ΕΠΑΕ) υπό την εποπτεία της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ). Από το 2019 φέρει την ονομασία Super League 1. Από τον Ιούλιο του 2006 λειτουργεί ως αστικός συνεταιρισμός περιορισμένης ευθύνης. Πρόεδρός της ανεδείχθη στις 24 Ιουνίου 2022 ο Βαγγέλης Μαρινάκης.[4]
wikidata (π • σ • ε )
Μέχρι τώρα μόνο 6 σύλλογοι έχουν κατακτήσει τον τίτλο, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η Α.Ε.Κ., ο Π.Α.Ο.Κ., ο Άρης και η Α.Ε.Λ.. Ο Ολυμπιακός με 47 τίτλους έχει κατακτήσει τους περισσότερους στην ιστορία της διοργάνωσης.
1 Η ποδοσφαιρική δραστηριότητα πριν από την ΕΠΟ
1.2 Η υπαγωγή στον ΣΕΓΑΣ και η ΕΠΣΕ
2 Ο θεσμός υπό την ΕΠΟ
2.1 Πανελλήνιο ή Εθνικό πρωτάθλημα
2.3 Α΄ Εθνική επαγγελματική κατηγορία
4.1.1 Σύνολο τίτλων πανελληνίου πρωταθλήματος
4.2 Α΄ Εθνική & Σούπερ Λιγκ (1959-σήμερα)
4.2.2 Play off για τα Ευρωπαϊκά κύπελλα
4.2.3 Play off για την ανάδειξη πρωταθλητή
4.2.5 Κάτοχοι των τριών πρώτων θέσεων
6.1.1 Συμμετοχές μόνο στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα
7 Γενική βαθμολογία (1959-60 ως και 2021-22)
8 Οι ελληνικές ομάδες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις
9 Στατιστικά παικτών της Α΄ Εθνικής (1959- )
Η ποδοσφαιρική δραστηριότητα πριν από την ΕΠΟ
Το άθλημα στην Ελλάδα έκανε την εμφάνισή του το 1894 και άρχισε να διαδίδεται ευρέως μετά τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 1896, στο πρόγραμμα των οποίων είχε περιληφθεί η διεξαγωγή σειράς αναμετρήσεων της "παιδιάς ποδοσφαιρίσεως". Αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν εξαιτίας έλλειψης ομάδων και Βρετανοί φοιτητές, παρόντες ως φίλαθλοι, έδωσαν αγώνα επίδειξης στο Ποδηλατοδρόμιο του Νέου Φαλήρου, που είχε κατασκευαστεί για τις ανάγκες της διοργάνωσης.[5] Πριν την έλευση του 20ου αιώνα, αθλητικοί σύλλογοι της πρωτεύουσας και της –τότε– ευρύτερης περιοχής άρχισαν να δημιουργούν σε μη μόνιμη βάση τμήματα ποδοσφαίρου, με πηγές της εποχής να καταγράφουν τουλάχιστον τους Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο (ίδρυση 1891), Ποδηλατικό Σύλλογο Αθηνών (επίσης), Εθνικό Γυμναστικό Σύλλογο (1893), Όμιλο Λόουν Τέννις (Lawn-Tennis Club, 1895),[6][7] ενώ μεταγενέστερες κάνουν λόγο και για τον Πειραϊκό Σύνδεσμο (ανεπίσημο σωματείο έως το 1902).[5] Υπάρχουν αναφορές περί διοργάνωσης δύο τουρνουά, για τα οποία όμως δεν έχουν βρεθεί προς το παρόν λεπτομερείς πληροφορίες.
Πανελλήνιος Γυμναστικός Σύλλογος ή Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος
Η υπαγωγή στον ΣΕΓΑΣ και η ΕΠΣΕ
Επί αρκετά μεγάλο διάστημα και έως το 1919 το ποδόσφαιρο υπαγόταν στο Σύνδεσμο Ελληνικών Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων (ΣΕΑΓΣ, από το 1929 ΣΕΓΑΣ), στον οποίο ανήκουν και οι πρώτες συστηματικές ενέργειες για τη διεξαγωγή πρωταθλήματος.[10] Η προσπάθεια ευδοκίμησε το 1906, σε μία διοργάνωση όπου μετείχαν οι προαναφερθέντες σύλλογοι Εθνικός ΓΣ, Πανελλήνιος ΓΣ, Πειραϊκός Σύνδεσμος, με τελικό νικητή τον πρώτο. Οι αποκαλούμενοι ετήσιοι ποδοσφαιρικοί αγώνες είχαν τη μορφή τουρνουά που διεξαγόταν για τρεις ή τέσσερις συνεχόμενες Κυριακές και ανάλογα με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες. Στην πλειονότητά τους οι αναμετρήσεις λάμβαναν χώρα στο Ποδηλατοδρόμιο (στο χώρο του σημερινού Σταδίου Καραϊσκάκη) και συγκεκριμένα στην επίπεδη έκταση που περιέβαλε ο επικλινής στίβος της ποδηλασίας, με το κοινό να παρακολουθεί από αυτόν. Χώροι προπονητικής και αγωνιστικής δραστηριότητας υπήρχαν σε κάποια σημεία της Αθήνας (Γουδή,[11] Πεδίον του Άρεως πίσω από τις εγκαταστάσεις του Πανελλήνιου, Ολυμπιείο δίπλα στις αντίστοιχες του Εθνικού κ.ά.), για τα πρωταθλήματα όμως επιλεγόταν το απομακρυσμένο –με τα τότε μέσα– Ποδηλατοδρόμιο στο Νέο Φάληρο, καθώς αποκλειστικά εκείνο παρείχε δυνατότητα έλεγχου των θεατών προς πληρωμή εισιτηρίου εισόδου. Την προκήρυξη και οργάνωση αναλάμβανε συνήθως ο ΣΕΑΓΣ, άλλοτε η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (ΕΟΑ, πλέον Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή ΕΟΕ), ενώ καταγράφονται περιπτώσεις συνδιοργάνωσης από τους δύο φορείς,[12] τους μοναδικούς αθλητικούς της εποχής σε θεσμικό επίπεδο.
Ο ιστότοπος της ΕΠΟ δεν αναφέρει τις εγχώριες διοργανώσεις που είχαν διεξαχθεί πριν το 1926 που η ίδια ιδρύθηκε,[13] αντίθετα με μια έντυπη έκδοσή της του 1947, στην οποία κατέγραψε πανελλήνιους ποδοσφαιρικούς αγώνες και πανελλήνια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα από το 1906.[σ 1] Την ίδια χρονική αφετηρία όσον αφορά τις διοργανώσεις ποδοσφαίρου σε εθνική κλίμακα οριοθετεί η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού σε δικό της έργο του 1997.[σ 2] Αυτές συνοψίζονται ως εξής:[15][16][17] [18][19]
Ονομασία αγώνων σε παλαιότερες πηγές
Ετήσιοι ποδοσφαιρικοί α΄ ομάδων συλλόγων ΣΕΑΓΣ,
οι δύο Βαλκανικοί πόλεμοι (1912-1913 και 1913) νέκρωσαν την κίνηση στον αθλητισμό, η οποία επανήλθε μόνον προς τα τέλη του έτους[38]
Πανελλήνιοι ποδοσφαιρίσεως α΄ & β΄ ομάδων συλλόγων
ισχνή αθλητική κίνηση,[43] εξαιτίας Εθνικού διχασμού, εισόδου της Ελλάδας
στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και έναρξης της Μικρασιατικής εκστρατείας
διεξαγωγή τριών τοπικών πρωταθλημάτων από την ΕΠΣΕ και τις νεοϊδρυμένες ΕΠΣ Μακεδονίας-Θράκης (ΕΠΣΜ-Θ) και ΕΠΣ Αθηνών (ΕΠΣΑ)
διεξαγωγή δύο τοπικών πρωταθλημάτων από τις ΕΠΣΑ και ΕΠΣ Πειραιώς (ΕΠΣΠ) (νεοϊδρυμένη)
διεξαγωγή τριών τοπικών πρωταθλημάτων από τις ΕΠΣΜ-Θ, ΕΠΣΑ και ΕΠΣΠ
# αθλητική εφημερίδα του 1938 καταγράφει: "Ένα χρόνο αργότερα (σημ. από το 1908), κατά το 1910, ο ΣΕΓΑΣ, ο οποίος είχε αναγνωρίσει εν τω μεταξύ το ποδόσφαιρο μετά πολλούς δισταγμούς, προεκήρυξε αγώνας κυπέλλου κατά τους οποίους ενίκησαν το Γουδί και ο Πειραϊκός. Εν συνεχεία ο ΣΕΓΑΣ προεκήρυξε το πρώτο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα στο οποίο ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος ενίκησε τον Πειραϊκό... Το Γουδί δεν έλαβε μέρος."[29] Ενδέχεται οι σύγχρονες πηγές να έχουν εκλάβει τις συγκεκριμένες διοργανώσεις κυπέλλου –πιθανά πρώτες στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου– ως πρωτάθλημα ή όντως τις χρονιές εκείνες να πραγματοποιήθηκαν τόσο πρωτάθλημα όσο και κύπελλο, με τα 4 τρόπαια να κατακτούνται ανά ένα από τους ίδιους δύο συλλόγους.
Διοργανώσεις ή τουρνουά διεξαγωγής από αθλητικές θεσμικές αρχές, στα οποία οι τότε πηγές ή η σύγχρονη αθλητική βιβλιογραφία δεν έχουν αποδώσει το χαρακτήρα πανελλήνιου πρωταθλήματος.
Περιγραφή αγώνων σε παλαιότερες πηγές
Ποδοσφαιρίσεως α΄ και β΄ ομάδων συλλόγων[65]
σημαντικό τουρνουά σε αθλητικούς αγώνες Τρικάλων[29]
Ο θεσμός υπό την ΕΠΟ
Ο Άρης έγινε ο πρώτος πρωταθλητής του θεσμού υπό την ΕΠΟ το 1928
Στις 14 Νοεμβρίου 1926 ιδρύεται η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και διοργανώνει το πρώτο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα την περίοδο 1927-28, στο οποίο όμως δεν συμμετείχαν οι Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και ΑΕΚ λόγω προστριβών με την ΕΠΟ.
Οι αρχικές διοργανώσεις γίνονταν με ομάδες της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, αποκλείοντας τις επαρχιακές. Προηγουμένως διεξάγονταν τα τοπικά πρωταθλήματα των πόλεων και στην τελική φάση προκρίνονταν άλλοτε μόνο οι πρώτες, άλλοτε οι δύο ή οι τρεις πρώτες ομάδες. Στο πρωτάθλημα του 1938-39, το οποίο διεξήχθη σε δύο ομίλους, μετείχαν για πρώτη φορά και ομάδες εκτός Αθήνας-Θεσσαλονίκης (Δόξα Δράμας, ΑΕΚ Καβάλας και Φίλιπποι Καβάλας). Η παρθενική παρουσία επαρχιακών ομάδων σε ενιαίο όμιλο Πανελλήνιου Πρωταθλήματος πραγματοποιήθηκε το 1953-54 με τη συμμετοχή της Παναχαϊκής από τη Νότια Ελλάδα και της Νίκης Βόλου από την Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα.
Το 1959-60 δημιουργείται η ενιαία Α΄ Εθνική, η μορφή της οποίας σε γενικές γραμμές διατηρείται έως σήμερα.
Ταυτόχρονα οικονομικά επιφανή άτομα (εφοπλιστές, επιχειρηματίες κλπ.) απέκτησαν τον έλεγχο των νεοσύστατων ΠΑΕ, αποκτώντας τα πλειοψηφικά πακέτα των μετοχών.
Κύριο λήμμα: Κατάλογος πρωταθλητών ποδοσφαίρου Ελλάδας
1931, 1933, 1934, 1936, 1937, 1938, 1947, 1948, 1951, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1966, 1967, 1973, 1974, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1987, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2021, 2022
1930, 1949, 1953, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970, 1972, 1977, 1984, 1986, 1990, 1991, 1995, 1996, 2004, 2010
1939, 1940, 1963, 1968, 1971, 1978, 1979, 1989, 1992, 1993, 1994, 2018
Στον πίνακα αναφέρονται και οι ομάδες που πήραν την πρόκριση μέσω των τριών βασικών τοπικών ενώσεων, δηλαδή της ΕΠΣ Αθηνών, της ΕΠΣ Πειραιά και της ΕΠΣ Μακεδονίας (την αποτελούσαν οι ομάδες της Θεσσαλονίκης), οι οποίες ήταν και οι μόνες που είχαν το δικαίωμα πρόκρισης στις περισσότερες διοργανώσεις (με εξαίρεση τις περιόδους 1938-39, 1939-40 και από το 1953-54 ως το τέλος του Πανελληνίου πρωταθλήματος το 1959). Με έντονα γράμματα είναι οι πρωταθλήτριες, οι οποίες αναφέρονται και τις περιόδους κατά τις οποίες δεν διεξήχθη τελική φάση πανελληνίου πρωταθλήματος.
Αν. Μακ. & Θράκη
Διεκόπηκαν λόγω Ελληνοϊταλικού πολέμου
Δεν διεξήχθησαν λόγω Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και κατοχής
Δεν διεξήχθησαν λόγω Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και κατοχής
Δεν διεξήχθησαν λόγω Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και κατοχής
^1 Τις περιόδους 1927-28, 1929-30, 1936-37, 1937-38, 1945-46, 1947-48, 1948-49, 1950-51 και 1952-53 είχαν δικαίωμα συμμετοχής στην τελική φάση μόνο οι πρωταθλήτριες ομάδες των τριών βασικών τοπικών ενώσεων (Αθήνας, Πειραιά, Μακεδονίας).
^2 Στην τελική φάση των περιόδων 1932-33, 1933-34, 1934-35, 1938-39 και 1939-40 οι ομάδες χωρίστηκαν αρχικά σε δυό ομίλους, το νότιο και τον βόρειο.
^3 Τα πρωταθλήματα των περιόδων 1931-32, 1932-33, 1934-35 και 1935-36 διεξήχθησαν ως εθνική κατηγορία και οι συμμετέχουσες ομάδες δεν αγωνίστηκαν στα τοπικά πρωταθλήματα, τα οποία λειτούργησαν ως πρωταθλήματα δεύτερου επιπέδου.
^4 Τις περιόδους 1938-39 και 1939-40 στο βόρειο όμιλο είχαν δικαίωμα συμμετοχής και ομάδες από την ένωση Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
^5 Από την περίοδο 1953-54 επετράπη οριστικά στις επαρχιακές ομάδες να μετέχουν στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα. Συγκεκριμένα οι πρωταθλήτριες των επαρχιακών τοπικών ενώσεων προκρίνονταν αρχικά στο Περιφερειακό πρωτάθλημα, που αποτελείτο από δύο όμιλους, το βόρειο και το νότιο. Μία ομάδα από κάθε όμιλο προκρινόταν στην τελική φάση. Οι καλύτερες ομάδες των τριών βασικών ενώσεων (Αθήνας, Πειραιά και Μακεδονίας) προκρίνονταν απευθείας στην τελική φάση.
^6 Εξαίρεση στον παραπάνω τρόπο διεξαγωγής αποτέλεσε το πρωτάθλημα της περιόδου 1955-56. Μετά τα τοπικά πρωταθλήματα επτά ομάδες από τις τρεις βασικές ενώσεις και επτά πρωταθλήτριες από τις επαρχιακές ενώσεις αγωνίστηκαν σε μια β΄ προκριματική φάση, χωρισμένες σε τρεις ομίλους (κέντρου, νότου και βορρά). Στην τελική φάση προκρίθηκαν έξι ομάδες που ανήκαν στις τρεις βασικές ενώσεις, ενώ όλες οι επαρχιακές ομάδες μαζί με τον Φωστήρα της ΕΠΣ Αθήνας αποκλείστηκαν.
Σύνολο τίτλων πανελληνίου πρωταθλήματος
1931, 1933, 1934, 1936, 1937, 1938, 1947, 1948, 1951, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959
Α΄ Εθνική & Σούπερ Λιγκ (1959-σήμερα)
Α΄ Εθνική 1959-60[σ. 1]
Α΄ Εθνική 1962-63[σ. 2]
Καθιέρωση του επαγγελματισμού στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Α΄ Εθνική 1979-80[σ. 3]
Α΄ Εθνική 1981-82[σ. 4]
Με την εισαγωγή των play off οι θέσεις από τη 2η ως την 5η της τελικής βαθμολογίας προέκυπταν από την εκεί κατάταξη (οι βαθμοί τους στην κανονική περίοδο παρατίθενται σε υποσημείωση δίπλα στους αντίστοιχους του πρωταθλητή).
Κατάργηση play off για τις θέσεις 2 έως 5.
Καθιέρωση για πρώτη φορά αγώνων Play Off μεταξύ των έξι πρώτων για την ανάδειξη του πρωταθλητή, αλλά και των θέσεων που οδηγούν στις διοργανώσεις της UEFA και Play Out μεταξύ των 8 τελευταίων της κανονικής περιόδου, για την τελική κατάταξη και τις θέσεις υποβιβασμού.
Super League 1 2019-20
Super League 1 2020-21
Super League 1 2021-22
↑ ακολούθησαν ΑΕΚ 68, ΠΑΟ 66
↑ ακολούθησαν ΠΑΟΚ 63, ΠΑΟ 61
↑ ακολούθησαν ΟΣΦΠ 64, ΠΑΟΚ 62
↑ ακολούθησαν ΠΑΟ 60, ΑΕΚ 50
↑ ακολούθησαν ΠΑΟ 66, ΠΑΟΚ 50
↑ ακολούθησαν ΠΑΟΚ 62, Αστέρας 56
↑ ακολούθησαν ΠΑΟΚ 69, Ατρόμητος 66
↑ ακολούθησαν ΠΑΟ 66, ΠΑΟΚ 65
↑ ακολούθησαν ΠΑΟ 55, ΑΕΚ 54
↑ ακολούθησαν ΠΑΟΚ 61, ΠΑΟ 57
↑ Βαθμολογία κανονικής περιόδου ΟΣΦΠ 66, ΠΑΟΚ 59, ΑΕΚ 51
↑ Βαθμολογία κανονικής περιόδου ΟΣΦΠ 67, Άρης 51, ΠΑΟΚ ΑΕΚ 48
↑ Βαθμολογία κανονικής περιόδου ΟΣΦΠ 65, ΠΑΟΚ 53, ΑΕΚ 46
Τέσσερις φορές χρειάστηκε να διεξαχθεί αγώνας κατάταξης (μπαράζ) για την ανάδειξη του πρωταθλητή, μεταξύ δύο ομάδων που ισοβάθμησαν στην κορυφή της βαθμολογίας:
↑ μπαράζ 1960, Παναθηναϊκός – ΑΕΚ 2–1
↑ μπαράζ 1963, ΑΕΚ – Παναθηναϊκός 3–3, με πρωταθλήτρια τελικά την ΑΕΚ λόγω καλύτερου συντελεστή τερμάτων στην κανονική περίοδο
↑ μπαράζ 1980, Ολυμπιακός – Άρης Θεσσαλονίκης 2–0
↑ μπαράζ 1982, Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός 2–1.
Play off για τα Ευρωπαϊκά κύπελλα
Τελική κατάταξη για τις θέσεις 2 έως 5 του πρωταθλήματος, από την περίοδο 2007-08 καθιέρωσης των play off μέχρι την κατάργησή τους το 2017-18:
Play off για την ανάδειξη πρωταθλητή
Την περίοδο 2019-20 καθιερώθηκαν πρώτη φορά play off για την ανάδειξη πρωταθλητή (θέσεις 1-6)
1966, 1967, 1973, 1974, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1987,
1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007,
2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2021, 2022
1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970, 1972, 1977, 1984,
1986, 1990, 1991, 1995, 1996, 2004, 2010
1963, 1968, 1971, 1978, 1979, 1989, 1992, 1993, 1994, 2018
Κάτοχοι των τριών πρώτων θέσεων
Οι εξής 12 σύλλογοι έχουν καταλάβει τις τρεις πρώτες θέσεις της διοργάνωσης από την εισαγωγή της Α΄ Εθνικής κατηγορίας την περίοδο 1959-60 έως και την 2021-22:
Το 1958, σύμφωνα με μια ιδέα του τότε προέδρου της Γιουβέντους Ουμπέρτο Ανιέλι, εισήχθη για πρώτη φορά στην Ιταλία και αργότερα καθιερώθηκε σε πολλές ακόμη χώρες με διάφορες παραλλαγές, ο θεσμός της απονομής ενός χρυσού άστρου για κάθε δέκα πρωταθλήματα που κατακτά μια ομάδα, το οποίο ορίστηκε να προστίθεται στο άνω μέρος του εμβλήματός της. Στην Ελλάδα αποτελεί άτυπη διάκριση, την οποία υιοθετεί μέχρι στιγμής ο Ολυμπιακός, ο οποίος φέρει 4 αστέρια[74] . Ο Παναθηναϊκός και η Α.Ε.Κ. παρά το γεγονός ότι μπορούν να προσθέσουν στο έμβλημά τους 2 και 1 αστέρι αντίστοιχα, δεν το έχουν επιχειρήσει.
Συμπεριλαμβανομένης της περιόδου 2022–23 και επί συνόλου 87 αγωνιστικών περιόδων που διεξήχθησαν (η περίοδος 1934-35 δεν ανέδειξε πρωταθλητή, λόγω μη διεξαγωγής της τελικής φάσης και δεν προσμετράται), ο σύλλογος με τις περισσότερες παρουσίες στο πρωτάθλημα Ελλάδας είναι ο Ολυμπιακός με 86 (απουσίασε μόνο στην πρώτη διοργάνωση για εξωαγωνιστικούς λόγους) και ακολουθούν ο Παναθηναϊκός με 81 συμμετοχές, ο Π.Α.Ο.Κ. με 78, η ΑΕΚ και ο Άρης με 74. Οι μόνοι σύλλογοι που λαμβάνουν μέρος ανελλιπώς σε όλα τα πρωταθλήματα από καταβολής της ενιαίας Α΄ Εθνικής είναι οι Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ.
Την περίοδο 1959–60, οι Παγκορινθιακός, Μέγας Αλέξανδρος Κατερίνης και Α.Ε. Νίκαιας τερμάτισαν στις τρεις τελευταίες θέσεις, υπήρξαν δε οι «πρόγονοι» της Κορίνθου, του Πιερικού και του Ιωνικού αντίστοιχα. Οι δύο πρώτοι έπαψαν να υφίστανται, ενώ η τρίτη επανιδρύθηκε και συνεχίζει. Αυτόνομη πορεία, αφού κάποια στιγμή αποτέλεσαν το υπόστρωμα δημιουργίας ισχυρότερων συλλόγων, ακολουθούν οι Χαλκηδόνα, ΑΕΚ Καβάλας και Ασπίδα Ξάνθης. Συμμετοχές έχουν καταγραφεί και για ορισμένους ακόμη συλλόγους που είτε συγχωνεύτηκαν μεταγενέστερα με άλλους (Αστέρας Γκύζη, Άρης Πειραιά), είτε διαλύθηκαν (Γουδί).
Στον πίνακα που ακολουθεί ο πρώτος αριθμός αφορά τις συμμετοχές κάθε ομάδας από την καθιέρωση της Α΄ Εθνικής, ενώ ο δεύτερος (σημειώνεται σε περίπτωση που διαφέρει από τον πρώτο) στις συνολικές παρουσίες της στην ανώτερη κατηγορία μέχρι σήμερα (Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, Α΄ Εθνική, Σούπερ Λιγκ). Συνολικά στο πρωτάθλημα έχουν μετάσχει 73 ελληνικές ομάδες.
1 Την περίοδο 1959–60 συμμετείχε ο Μέγας Αλέξανδρος Κατερίνης (μη ενεργό σήμερα σωματείο), πρόγονος του Πιερικού
2 Την περίοδο 1959–60 συμμετείχε ο Παγκορινθιακός (μη ενεργό σήμερα σωματείο), πρόγονος της Κορίνθου
3 Η Super League καταγράφει τον ΑΟ Κέρκυρα[75] και τον ΑΟΚ Κέρκυρα[76] ως διακριτά σωματεία
⁴ Ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης (μαζί με τον Ολυμπιακό, Παναθηναϊκό και Π.Α.Ο.Κ.) δεν έχει υποβιβαστεί ποτέ αγωνιστικά. Οι 4 υποβιβασμοί του Ηρακλή Θεσσαλονίκης (1979/80, 2010/11, 2016/17 και 2018/19) δεν αφορούν την αγωνιστική παρουσία του συλλόγου.
Συμμετοχές μόνο στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα
Οι παρακάτω σύλλογοι είχαν συμμετοχή μόνο στα χρόνια του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος. Δεν λαμβάνεται υπόψιν η περίοδος 1934–35 που δεν ολοκληρώθηκε.
Αστέρας Γκύζη, Μέγας Αλέξανδρος Θεσσαλονίκης, Φίλιπποι Καβάλας
ΑΕΚ Καβάλας, Άρης Πειραιώς, Ασπίδα Ξάνθης, Γουδί, Ηρακλής Σερρών, Παναργειακός
Κύριο λήμμα: Κυπριακές ομάδες στο ελληνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών
Ανάμεσα στις ομάδες με συμμετοχή στην Α΄ Εθνική καταγράφονται και πέντε κυπριακές, καθώς στα επτά χρόνια της περιόδου της Χούντας είχε καθιερωθεί η είσοδος στην ανώτερη ελληνική κατηγορία, της πρωταθλήτριας Κύπρου της προηγούμενης χρονιάς. Μετά την πτώση του καθεστώτος η πρακτική αυτή έπαψε να ισχύει. Οι συμμετοχές της Κύπρου είναι οι εξής:
Όλες οι γεωγραφικές περιφέρειες της Ελλάδας, καθώς και η Κύπρος, έχουν εκπροσωπηθεί από μία τουλάχιστον ενεργό σήμερα ομάδα στο πρωτάθλημα, με τις περισσότερες συμμετοχές να έχει η Αττική (21 ομάδες). Ακολουθούν σε εκπροσώπηση οι ομάδες από την Μακεδονία και την Πελοπόννησο. Στον αντίποδα, μόνο μία ομάδα, ο ΠΑΣ Γιάννινα, έχει εκπροσωπήσει την Ήπειρο.
Νομοί της Ελλάδας που έχουν εκπροσωπηθεί ή εκπροσωπούνται στη Superleague (από το 1959)
Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ, Πανιώνιος, Απόλλων Αθηνών, Εθνικός, Αιγάλεω, Ιωνικός, Προοδευτική, Αθηναϊκός, Ατρόμητος Αθηνών, Φωστήρας, Βύζας Μεγάρων, Ακράτητος, Εθνικός Αστέρας, Καλλιθέα, Πανελευσινιακός, Χαλκηδόνα, Θρασύβουλος, Ατρόμητος Πειραιά, A.E. Nίκαιας
Πανσερραϊκός, Ηρακλής Σερρών, Δόξα Δράμας, Καβάλα, ΑΕΚ Καβάλας, Φίλιπποι Καβάλας, Πιερικός, Βέροια, Καστοριά, Εδεσσαϊκός, Νάουσα, Μ. Αλέξανδρος Κατερίνης
Παναχαϊκή, Καλαμάτα, Πανηλειακός, Παναιγιάλειος, Κόρινθος, Αστέρας Τρίπολης, Παγκορινθιακός
Π.Α.Ο.Κ., Άρης, Ηρακλής, Απόλλων Καλαμαριάς, Θερμαϊκός, Μακεδονικός
Ολυμπιακός Λευκωσίας, Α.Ε. Λεμεσού, ΕΠΑ Λάρνακας, Ομόνοια, ΑΠΟΕΛ
Λεβαδειακός, Παναιτωλικός, Χαλκίδα, Ολυμπιακός Χαλκίδας, Λαμία
Λάρισα, Ολυμπιακός Βόλου, Τρίκαλα, Νίκη Βόλου, Βόλος Ν.Π.Σ.
Ξάνθη, Πανθρακικός, Ασπίς Ξάνθης
ΑΟ Κέρκυρα, ΑΟΚ Κέρκυρα
Γενική βαθμολογία (1959-60 ως και 2021-22)
Η γενική βαθμολογία υπολογίζεται με το σύστημα που ίσχυε κάθε περίοδο[77][78][79] και δεν περιλαμβάνει αγώνες κατάταξης (μονά ή διπλά μπαράζ και play off). Για τις θέσεις κατάταξης 2η-5η λήφθηκαν υπόψη τα Play Off. Από τη σεζόν 2019-20 ισχύει σύστημα διεξαγωγής δύο φάσεων.
Οι ελληνικές ομάδες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις
Κύριο λήμμα: Πορεία των ελληνικών ομάδων στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου
Οι σύλλογοι της Ελλάδας άρχισαν να αγωνίζονται σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις το 1959, συγκεκριμένα στο κύπελλο Πρωταθλητριών της UEFA και με πρώτο εκπρόσωπο τον Ολυμπιακό Πειραιώς,[σ 11] ο οποίος αποτέλεσε και την παρθενική ελληνική παρουσία στο κύπελλο Κυπελλούχων. Στο αντίστοιχο Κύπελλο Εκθέσεων, πρόδρομο του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ, η πρώτη ομάδα που εκπροσώπησε τη χώρα ήταν ο Ηρακλής. Συνολικά 20 σωματεία έχουν μετάσχει στις τρεις βασικές διοργανώσεις της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών, με τις περισσότερες παρουσίες να έχουν οι Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός. Βάσει της αγωνιστικής πορείας των συλλόγων της κατά την εκάστοτε τελευταία πενταετία, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βρίσκεται τα τελευταία χρόνια μεταξύ 10ης και 14ης θέσης στην ειδική βαθμολογία που τηρεί η UEFA.[82]
Στατιστικά παικτών της Α΄ Εθνικής (1959- )
Στους παρακάτω πίνακες αναφέρονται οι ποδοσφαιριστές με τις περισσότερες συμμετοχές και οι κορυφαίοι σκόρερ στην Α΄ Εθνική.[83][84]
ΟΦΗ, Παναθηναϊκός, ΑΟ Χαλκηδών
Ηρακλής, Ολυμπιακός Π., Άρης
ΑΣ Ρόδος, ΠΑΟΚ, Ηρακλής, Ολυμπιακός Π.
Δόξα, Παναθηναϊκός, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός, Ηρακλής
Εθνικός, Ολυμπιακός Π., ΑΕΚ, Απόλλων Σμ.
Ηρακλής, ΑΕΚ, Ολυμπιακός Π., Απόλλων Θ.
Δόξα, Ολυμπιακός Π., Ιωνικός
Παναιγιάλειος, Εθνικός, Ολυμπιακός, Απόλλων Σμ.
Ηρακλής, Ολυμπιακός Π., ΑΟ Κέρκυρα
Ηρακλής, Ολυμπιακός Π., Απόλλων Θ.
ΑΕ Λάρισας, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός Π.
Απόλλων Σμ., Παναθηναϊκός, ΟΦΗ
ΑΓΣ Καστοριάς, Παναθηναϊκός, ΟΦΗ
ΠΣ Καλαμάτα, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ
Πανιώνιος, Ολυμπιακός Π., Ιωνικός
Ηρακλής, Ολυμπιακός Π., Ατρόμητος Αθ.
Παναιτωλικός, Ολυμπιακός Π., Πανιώνιος, Ιωνικός
ΑΕΚ, Παναθηναϊκός, ΟΦΗ, Ηρακλής, Εθνικός
* ο Χάιτας είχε ήδη αγωνιστεί τρεις φορές με τον Πανιώνιο στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα 1958-59.
Εθνικός, ΑΕΚ, Ολυμπιακός Π., Άρης
ΓΑΣ Βέροια, ΑΕΚ, Ολυμπιακός, ΓΣ Καλλιθέα
Πανιώνιος, Ολυμπιακός Π., Ιωνικός
Παναιγιάλειος, Εθνικός, Ολυμπιακός Π., Απόλλων Σμ.
ΠΣ Καλαμάτα, Παναθηναϊκός, ΑΕΚ
Κώστας Νεστορίδης[σ 21] *
Δόξα, Παναθηναϊκός, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός Π., Ηρακλής
Άρης, Παναιτωλικός, ΑΓΣ Καστοριάς
Παναθηναϊκός, ΟΦΗ, ΠΑΟΚ, ΠΣ Καλαμάτα, Ιωνικός, Άρης, Προοδευτική
ΑΣ Ρόδος, ΠΑΟΚ, Ηρακλής, Ολυμπιακός Π.
Ηρακλής, Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός Π.
Πιερικός, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός Π., Διαγόρας Ρ.
* ο Νεστορίδης είχε ήδη σημειώσει 33 τέρματα για την ΑΕΚ στα πανελλήνια
πρωταθλήματα 1957-58 (δεύτερος σκόρερ) και 1958-59 (πρώτος).[99]
Όλοι απέκτησαν και την ελληνική υπηκοότητα, ο δε Μπατίστα (ανιψιός του Λίμα)[100] αποτελεί τον μοναδικό έγχρωμο ποδοσφαιριστή που έχει αγωνιστεί στην εθνική ανδρών Ελλάδας (οι τρεις πρώτοι σε εκείνες της χώρας τους).
Από το 2007 έως το 2015, χορηγός του πρωταθλήματος ήταν ο ΟΠΑΠ,[101] ενώ η διοργάνωση είχε τον τίτλο «Πρωτάθλημα ΟΠΑΠ» έως το 2011, όταν και μετονομάστηκε σε «Super League ΟΠΑΠ». To 2017, με κύριο χορηγό τη Σουρωτή και δευτερεύοντα χορηγό το Makedonia Palace, το πρωτάθλημα πήρε τον τίτλο «Super League Σουρωτή».[102] Ως το 2019 η διοργάνωση έφερε την ονομασία Super League Σουρωτή, με βάση τη σύναψη χορηγίας με την ομώνυμη εταιρεία.
Σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Ελλάδας
Πρώτοι σκόρερ Α΄ Εθνικής
Κύπελλο φιλίας και αλληλεγγύης
↑ "Σταθμό στην εξέλιξι του ελληνικού ποδοσφαίρου εσημείωσαν α) η καθιέρωσις Πανελληνίων Ποδοσφαιρικών Αγώνων το 1906 στας Αθήνας, β) η εισαγωγή και καλλιέργεια, ιδίως από το 1907-1911, του ποδοσφαίρου μεταξύ των μαθητών των γυμνασίων και των φοιτητών των διαφόρων πανεπιστημιακών σχολών..."
"Από τους κυριωτέρους ποδοσφαιρικούς αγώνες που ετελέσθησαν προ των Βαλκανικών Πολέμων, θ' αναφέρουμε τους αγώνες Εθνικού Γ.Σ. - Πανελληνίου Γ.Σ. για το πανελλήνιο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα το 1906 με νικητή τον πρώτο, του Αγγλικού Στόλου - Εθνικού Γ.Σ. με 18-0 στο Φάληρο το 1906..."[14]
↑ 1906 > Ποδόσφαιρο
"Γίνονται στην Αθήνα οι πρώτοι πανελλήνιοι ποδοσφαιρικοί αγώνες. Ο Εθνικός ΓΣ κερδίζει στον πρώτο τελικό τον Πανελλήνιο με σκορ 3-0. Ιδρύεται από ποδοσφαιριστές του Εθνικού ΓΣ ο πρώτος αμιγώς ποδοσφαιρικός σύλλογος της χώρας, που εδρεύει στο Γουδί. Ιδρυτής του ο Παναγής Βρυώνης, ποδοσφαιριστής της ελβετικής Σερβέτ. Στο Γουδί ανήκει και το πρώτο ποδοσφαιρικό γήπεδο που κατασκευάστηκε στους πρόποδες του Υμηττού."[11]
↑ πρόκειται για τον Ποδοσφαιρικό Όμιλο (πρόγονο του σημερινού Παναθηναϊκού ΑΟ) και όχι τον Πανελλήνιο ΓΣ, το διοικητικό συμβούλιο του οποίου είχε καταργήσει επίσημα το –ήδη αδρανοποιημένο– αντίστοιχο τμήμα το 1910, όντας το ποδόσφαιρο γρήγορα διαδιδόμενο στη νεολαία και άρα επικίνδυνα ανταγωνιστικό για τα υπόλοιπα αθλήματα που το σωματείο καλλιεργούσε[31]
↑ ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1912 από τη συνένωση των Ποδοσφαιρικού Ομίλου Αθηνών και ΣΠ Γουδή,[39] η οποία αποδείχτηκε βραχύβια όταν τα πρώην μέλη του δεύτερου σύντομα αποχώρησαν για να (επαν)ιδρύσουν τον ΑΠΟ Γουδή. Ωστόσο και σε αντίθεση με πηγή της εποχής,[40] κάποιες μεταγενέστερες πιστώνουν την κατάκτηση του πρωταθλήματος στο Νέον Γουδί.
↑ όπως είχε μετονομαστεί η ΕΠΣ Αθηνών-Πειραιώς από το 1921[44]
↑ Άρης Θεσσαλονίκης σύμφωνα με έντυπα της εποχής (κάνουν λόγο για Πανελλήνιο πρωτάθλημα που κρίθηκε σε έναν αγώνα τον Αύγουστο[47] και για πανελληνιονίκη Πειραϊκό Σύνδεσμο λόγω νίκης σε αυτόν επί της ομάδας της συμπρωτεύουσας)[48] ή Πανιώνιος Σμύρνης κατά τη θεώρηση σύγχρονων πηγών. Ο Α. Μπόμης αποδίδει στη διοργάνωση Αθηνών-Πειραιώς της ΕΠΣΕ με πρώτο τον Σύνδεσμο και δεύτερο τον Πανιώνιο, την ίδια διάσταση με τα άλλα πρωταθλήματα από το 1906 και παράλληλα αναφέρει ότι οι Πειραιώτες νικώντας τον Άρη κατέκτησαν έναν επιπλέον τίτλο, αλλά άτυπο.[49] Η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (ΓΓΑ) καταγράφει την ίδια διοργάνωση της ΕΠΣΕ και τον πρωταθλητή της Πειραϊκό, στη δε συνέχεια την επικράτησή του επί του αντίστοιχου της Θεσσαλονίκης χωρίς να τη συνδέει με κάποιο τίτλο.[50] Το RSSSF διαφωνεί με τις δύο προηγούμενες πηγές παρουσιάζοντας το πρωτάθλημα να κρίνεται σε αγώνα πλέι οφ εθνικού επιπέδου μεταξύ Συνδέσμου και Άρη, νικητών αντίστοιχα στις τοπικές διοργανώσεις της ΕΠΣ Αθηνών-Πειραιώς (δηλαδή της ΕΠΣΕ από το 1921) και της ΕΠΣ Μακεδονίας, σίγουρα όμως σφάλλει για τη δεύτερη που σχηματίστηκε στα τέλη του 1923.[51][52]
↑ "Ο Σύλλογος ούτος (σημ. Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών) έλαβεν (σημ. το 1908) ως επαμειβόμενον έπαθλον το κύπελλον της Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων, όπερ κατά τους περυσινούς ομοίους αγώνας είχεν απομενηθή εις τον Σύλλογον Ποδοσφαιρίσεως «Γουδί»."[63]
↑ "Ο Σύλλογος ούτος (σημ. Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών) έλαβεν ως επαμειβόμενον έπαθλον το κύπελλον της Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων, όπερ κατά τους περυσινούς ομοίους αγώνας είχεν απομενηθή εις τον Σύλλογον Ποδοσφαιρίσεως «Γουδί»."[63]
↑ έπειτα του 1908, καθώς ο πρώτος αθλητικός χώρος στην πόλη κατασκευάστηκε –πρόχειρα– με την ευκαιρία των Πανθεσσαλικών αγώνων Τρικάλων το Σεπτέμβριο του 1908,[66] κατά τους οποίους στον αγώνα επίδειξης ποδοσφαίρου επικράτησε ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών
↑ λογότυπο του πρωταθλήματος με διοργανώτρια αρχή την ΕΠΑΕ
↑ μία χρονιά πριν, οι Πειραιώτες είχαν επιλέξει να παραιτηθούν των αγώνων τους με την τουρκική Μπεσίκτας για τον προκαταρκτικό γύρο (φάση των 28)[80] της ίδιας διοργάνωσης, εξαιτίας τεταμένου κλίματος στις πολιτικές σχέσεις των δύο κρατών.[81]
↑ συνυπολογίζονται 2 εμφανίσεις στα μπαράζ διεκδίκησης του τίτλου κατά τις περιόδους 1959-60 και 1962-63 με τον Παναθηναϊκό (συμπτωματικά εναντίον της ΑΕΚ)[85] [86]
↑ συνυπολογίζεται η εμφάνιση στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1962-63 [86]
↑ σύμφωνα με βάση δεδομένων ποδοσφαίρου[87] και βιβλίο στατιστικής καταγραφής της ιστορίας του Ολυμπιακού,[88] το οποίο συνυπολογίζει την εμφάνιση στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1981-82 με το σύλλογο[89]
↑ συνυπολογίζονται οι εμφανίσεις στα 2 μπαράζ παραμονής της περιόδου 1964-65 [90][91] και τα ισάριθμα της 1965-66 με τον Παναιγιάλειο,[92] [93] όπως και το μπαράζ τίτλου της 1979-80 με τον Ολυμπιακό[94]
↑ σύμφωνα με βάση δεδομένων ποδοσφαίρου[95] και δύο βιβλία καταγραφής της ιστορίας του Ολυμπιακού,[96][97] τα οποία συνυπολογίζουν τις εμφανίσεις στα 2 μπαράζ τίτλου των περιόδων 1979-80 και 1981-82 με το σύλλογο[94] [89]
↑ συνυπολογίζεται η εμφάνιση στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1981-82 με τον Ολυμπιακό[89]
↑ συνυπολογίζονται τα 2 τέρματα στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1962-63 [86]
↑ συνυπολογίζεται το τέρμα στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1981-82 με τον Ολυμπιακό.[89] Αντίθετα από ορισμένες πηγές, δεν προσμετράται εκείνο στον αγώνα Ολυμπιακός-Αθηναϊκός 2-2 της 1990-91, ο οποίος διακόπηκε εξαιτίας εισβολής των γηπεδούχων οπαδών και κατακυρώθηκε υπέρ των φιλοξενούμενων με 0-2.
↑ συνυπολογίζονται τα 2 τέρματα στα μπαράζ παραμονής Παναιγιάλειος-Απόλλων Θ. 2-1 της περιόδου 1964-65 [90] και Παναιγιάλειος-Προοδευτική 1-0 της 1965-66 [93]
↑ συνυπολογίζεται το τέρμα στο μπαράζ τίτλου της περιόδου 1962-63 [86]
↑ Ποιοι είμαστε Αρχειοθετήθηκε 2014-11-20 στο Wayback Machine., ιστότοπος Super League Ελλάδα
↑ Ματέι για τη… μισή Σούπερ Λίγκα sport-fm.gr
↑ Από τον Κάμπο και στη Σούπερ Λίγκα Αρχειοθετήθηκε 2016-01-25 στο Wayback Machine. ethnos.gr
↑ «Superleague: Νέος πρόεδρος ο Βαγγέλης Μαρινάκης». Καθημερινή. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2022.  |first1= missing |last1= in Authors list (βοήθεια)
↑ 5,0 5,1 συλλογικό έργο, Ελληνικός αθλητισμός • Ιστορική αναδρομή 1896-1996 / Στατιστικά όλων των αθλημάτων, έκδοση Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ), Υφυπουργείο Αθλητισμού, Αθήνα 1997, τμ. Α΄, σελ. 29
↑ Προ τριακονταετίας (1η και 4η παράγραφος, ψηφιακή σελ. 162), εφημ. Η ΑΘΛΗΤΙΚΗ 04.02.1929, σελ. 2
↑ Αθλητισμός και όψεις της αστικής κοινωνικότητας • Γυμναστικά και αθλητικά σωματεία 1870-1922 Αρχειοθετήθηκε 2017-04-26 στο Wayback Machine., Χριστίνα Κουλούρη, έκδοση Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ), Αθήνα 1997, ISBN 960-7138-19-8, σελ. 172-173 [προσβάσιμο και μέσω του academia.edu]
↑ 8,0 8,1 Τάσσος Κ. Σταθόπουλος, Αχαϊκό ποδόσφαιρο, Εκατόν είκοσι χρόνια (1891-2010), Εκδόσεις Πικραμένος, Πάτρα 2010, ISBN 960-6628-27-6
↑ Πέτρου Λινάρδου, Φάνη Σκύφτρα, 100 χρυσά χρόνια προσφοράς στον αθλητισμό, Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος, Έκδοση Γ. Δετοράκης Α.Ε.Β.Ε., Αθήνα 1995, σελ. 56
↑ Βασίλειος Δ. Πελίγκος, Αθλητική ιστορία των Τρικάλων, έκδοση Φιλολογικού Ιστορικού Λογοτεχνικού Συνδέσμου (ΦΙΛΟΣ) Τρικάλων, Θεσσαλονίκη 1993, ISBN 960-3432-25-3, τμ. Β΄ (ποδόσφαιρο)
↑ 11,0 11,1 Ελληνικός αθλητισμός, ό.π, τμ. Α΄, σελ. 39
↑ Κουλούρη, ό.π, Πίνακας 1, σελ. 133-140
↑ Αρχείο > Πρωτάθλημα, ιστότοπος Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΕΠΟ)
↑ Τάκης Γ. Σακελλαρίου, Το ελληνικό και παγκόσμιο ποδόσφαιρο • Μελέτη ιστορική και θεωρητική εκλαϊκευμένη, έκδοση Επιτροπής Τύπου και Διαφωτίσεως ΕΠΟ, Αθήνα 1947, σελ. 55-57
↑ Γιάννης Διακογιάννης, 100 χρόνια ποδόσφαιρο, Εκδόσεις Μίλητος, Αθήνα 2006, ISBN 960-8460-08-5, σελ. 5-7
↑ Γιώργος Αλεξανδρής-Ηλίας Λέκκας, Η ιστορία του Ολυμπιακού • 71 χρόνια Ολυμπιακός, Εκδόσεις Γ.Χ Αλεξανδρή, Αθήνα 1996, τμ. Α, σελ. 4-5 και 8
↑ Πάνος Φιαμέγκος (συνεργ. Ν. Πετρόπουλος-στατιστικολόγος), Παναθηναϊκός, 1908-1998 • 90 χρόνια ιστορικής πορείας, Εκδόσεις Γ. Γεωργαλάς, Αθήνα 1998, σελ. 14-16, 18 και 87
↑ [1], εφημ. ΤΟ ΒΗΜΑ[νεκρός σύνδεσμος]
↑ εφημ. ΕΜΠΡΟΣ και ΣΚΡΙΠ, ψηφιοποιημένο αρχείο εφημερίδων από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 135 (Μάρτιος 1906) Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine.
↑ Ανδρέας Μπόμης, Γκολ 2000 • Ένας αιώνας ποδόσφαιρο: αλμανάκ, ιστορία, σχόλια, Εκδόσεις Πελεκάνος, Αθήνα 2000, ISBN 978-000-4000-05-3, σελ. 38
↑ Greece - Final Table 1905/06, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (Αγγλικά)
↑ 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 Μπόμης, ό.π, σελ. 39
↑ Greece - Final Table 1906/07, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Greece - Final Table 1907/08, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Greece - Final Table 1908/09, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Greece - Final Table 1909/10, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Αγώνες ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 01.11.1910, σελ. 3
↑ 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 Η ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου κατά την τελευταίαν 30ετίαν Αρχειοθετήθηκε 2015-02-19 στο Wayback Machine. (ψηφιακή σελ. 363), εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, 22.06.1938, σελ. 3
↑ Greece - Final Table 1910/11, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Κουλούρη, ό.π, 227-228 (σημείωση 79)[νεκρός σύνδεσμος]
↑ Πεννιές, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 12.11.1911, σελ. 2
↑ Η ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου Αρχειοθετήθηκε 2015-02-19 στο Wayback Machine. (ψηφιακή σελ. 365), εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΟΝ ΒΗΜΑ, 22.06.1938, σελ. 5
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 139 Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine. (Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1911)
↑ πρώτη στήλη, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 11.02.1912, σελ. 2
↑ 36,0 36,1 Μπόμης, ό.π, σελ. 40
↑ Greece - Final Table 1911/12, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Παύλος Ν. Μανιτάκης, 100 χρόνια νεοελληνικού αθλητισμού • 1830-1930, ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 1962, σελ. 320
↑ Αθηναϊκός Σύλλογος Ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ 28.04.1912, σελ. 5
↑ 40,0 40,1 Αγώνες σκοποβολής, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 29.03.1914, σελ. 2
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 139 Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine. (Μάρτιος 1914)
↑ Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), 100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008, Εκδόσεις Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X, σελ. 60
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 139-140 Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine.
↑ Περί της δράσεως της Ενώσεως των Ποδοσφ. Σωματείων Ελλάδος (ψηφιακή σελ. 74), περιοδ. ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ, Φεβρ. 1924, σελ. 10
↑ 45,0 45,1 Η Ιστορία της ΑΕΚ (μεταχρονολόγηση διοργανώσεων κατά ένα έτος), Πάνος Μακρίδης, έκδοση Αθλητικής Βιβλιοθήκης, εφημ. ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΗΧΩ, Αθήνα 1953, σελ. 20
↑ Greece - Final Table 1921/22, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Ο ποδοσφαιρικός αγών Θεσσαλονίκης δια το πανελλήνιον πρωτάθλημα (ψηφιακή σελ. 26), περιοδ. ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ, Αύγ. 1923, σελ. 10
↑ Οι χθεσινοί μεγάλοι ποδοσφαιρικοί αγώνες, εφημ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 13.08.1923, σελ. 4
↑ 49,0 49,1 Μπόμης, ό.π, σελ. 41
↑ συλλογικό έργο, Ελληνικός αθλητισμός • Ιστορική αναδρομή 1896-1996 / Στατιστικά όλων των αθλημάτων, έκδοση ΓΓΑ, Υφυπουργείο Αθλητισμού, Αθήνα 1997, τμ. Α΄, σελ. 51
↑ Η Ένωση > Ιστορία Αρχειοθετήθηκε 2016-02-07 στο Wayback Machine., επίσημος ιστότοπος ΕΠΣΜ
↑ ΓΓΑ, ό.π, τμ. Α΄, σελ. 54
↑ Greece - Final Table 1922/23, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Μπόμης, ό.π, σελ. 41-42
↑ Greece - Final Table 1923/24, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ 56,0 56,1 56,2 Μπόμης, ό.π, σελ. 42
↑ Greece - Final Table 1924/25, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Greece - Final Table 1925/26, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Greece - Final Table 1926/27, Αλέξανδρος Μαστρογιαννόπουλος, RSSSF (Αγγλικά)
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 136 Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine.
↑ Προκήρυξις αγώνων ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 31.01.1907, σελ. 4
↑ Τα αποτελέσματα του αγώνος της ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 26.02.1907, σελ. 2
↑ 63,0 63,1 εφημ. ΑΘΗΝΑΙ, 1908 [Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), 100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008, Εκδόσεις Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X, σελ. 36]
↑ Κουλούρη, ό.π, σελ. 137 Αρχειοθετήθηκε 2012-08-28 στο Wayback Machine.
↑ Ο χθεσινός αγών ποδοσφαιρίσεως, εφημ. ΣΚΡΙΠ, 24.11.1908, σελ. 4
↑ Μανιτάκης, ό.π, σελ. 241-242
↑ Αγώνες, εφημ. ΣΚΡΙΠ, 12.05.1915, σελ. 3
↑ Στρατιωτικοί ποδοσφαιρικοί αγώνες[νεκρός σύνδεσμος], εφημ. ΕΜΠΡΟΣ, 27.03.1916, σελ. 2
↑ Κωδικοποιημένο Καταστατικό • Ε. Γενική Συνέλευση, Άρθρο 22: Εκπρόσωποι και ψήφοι (σελ. 12), ιστότοπος ΕΠΟ
↑ Νόμος 3479/2006 - ΦΕΚ 152/Α'/19.7.2006 Ίδρυση, οργάνωση και λειτουργία αθλητικών επαγγελματικών ενώσεων και άλλες διατάξεις Αρχειοθετήθηκε 2012-11-03 στο Wayback Machine., Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών Ισοκράτης
↑ Τελειώνει η κεντρική διαχείριση στα τηλεοπτικά της Σούπερ Λίγκας! Αρχειοθετήθηκε 2018-02-08 στο Wayback Machine. skai.gr
↑ Άρθρο 6ο Νόμος 2725/1999 - ΦΕΚ 77/Α'/23.05.2019 Επαγγελματικοί σύνδεσμοι ποδοσφαίρου
↑ «Διοίκηση». Ιστοσελίδα Super League. 16 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ εμφάνιση Ολυμπιακού 2011-12, redstore.gr[νεκρός σύνδεσμος]
↑ Α.Ο. Κέρκυρας (archive) superleaguegreece.net
↑ Α.Ο.Κ. (archive) superleaguegreece.net
↑ Συλλογικό έργο (επιμ. Κώστας Κουκουλάς), Superleague 2010-11, σειρά Goalnews Magazine, ειδική έκδοση εφημ. Goal news, Αύγουστος 2010, σελ. 72
↑ Βαθμολογίες Ελληνικού Πρωταθλήματος 2007-08 - 2015-16 Ιστότοπος SuperLeague
↑ «Βαθμολογία 2019-2020». www.slgr.gr. www.slgr.gr.
↑ Champions Cup 1958-59, Santiago Velasco, αθλητική βάση δεδομένων linguasport.com (Αγγλικά)
↑ Ευρωπαϊκές βραδιές με ελληνικό χρώμα, Εύη Μάνου, sport-fm.gr
↑ Member Associations > UEFA rankings > Association club coefficients, ιστότοπος Union of European Football Associations (UEFA) (Αγγλικά)
↑ Super League 2011-12: Οι «χρυσοί» αριθμοί, Γιάννης Λιαλιάτσης, onsports.gr (27-08-2011)
↑ Αφιέρωμα στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου ενόψει της νέας περιόδου, in.gr (29-08-2008)
↑ Ο «Παναθηναϊκός» ενίκησε την «ΑΕΚ» με 2-1, εφημ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 02.08.1960, σελ. 4
↑ 86,0 86,1 86,2 86,3 Η ΑΕΚ επί τέλους εκέρδισε το πρωτάθλημα Ελλάδος, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 25.06.1963, σελ. 4
↑ Αναστάσιος Μητρόπουλος, βάση δεδομένων national-football-teams.com (Αγγλικά)
↑ Στάθης Αρβανίτης, Η ιστορία του Ολυμπιακού, με πλήρη στοιχεία 1925-2000 • 75 χρόνια θρύλου, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2000, ISBN 960-0329-45-1, σελ. 34 και 256
↑ 89,0 89,1 89,2 89,3 Το μπαράζ του ‘82 στο Βόλο, Γρηγόρης Δημακάκος, sportit.gr
↑ 90,0 90,1 Η Καλαμαριά υποβιβάζεται εις την Β’ Εθνική κατηγορία, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 02.11.1965 σελ. 6
↑ Η Νίκη Βόλου κατετάγη δεκάτη τρίτη, εφημ. ΕΘΝΟΣ 08.11.1965, σελ. 10
↑ Το Αίγιον ενίκησε χθες με 1-0 την Προοδευτικήν και ελπίζει, εφημ. ΕΘΝΟΣ 07.07.1966, σελ. 6
↑ 93,0 93,1 Η Προοδευτική εσώθη εις βάρος των «Αιγιέων», εφημ. ΕΘΝΟΣ 11.07.1966, σελ. 6
↑ 94,0 94,1 Πώς έχασε το πρωτάθλημα ο Άρης, Στ. Ρεπανάς, εφημ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 25.05.1980, σελ. 10
↑ Βαγγέλης Κουσουλάκης, βάση δεδομένων national-football-teams.com (Αγγλικά)
↑ Αρβανίτης, ό.π, σελ. 35 και 256
↑ Αλεξανδρής-Λέκκας, ό.π, τμ. Β, σελ. 714 και 746
↑ 98,0 98,1 Νίκος Λυμπερόπουλος: Η μεγάλη καριέρα ενός αδικημένου παίκτη, Νίκος Γιαννόπουλος, contra.gr
↑ Νίκος Κατσαρός, Κώστας Νεστορίδης • Ο μάγος της μπάλας, Εκδόσεις Άγκυρα, Αθήνα 2008, ISBN 960-4226-25-8, σελ. 195
↑ Ντανιέλ Μπατίστα Λίμα • Further information, βάση δεδομένων transfermarkt.gr (Αγγλικά)
↑ Τα «έσπασε» με ΟΠΑΠ, χωρίς κεντρική χορηγία η Σούπερ Λιγκ, sports.in.gr
↑ Η Superleague παρουσίασε τα λογότυπα με τους νέους της χορηγούς! sport24.gr
ιστότοπος, Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ)
ιστότοπος, Super League Ελλάδα
Γιάννης Διακογιάννης, 100 χρόνια ποδόσφαιρο, Εκδόσεις Μίλητος, Αθήνα 2006, ISBN 960-8460-08-5.
Ανδρέας Μπόμης, Γκολ 2000. Ένας αιώνας ποδόσφαιρο: αλμανάκ, ιστορία, σχόλια, Εκδόσεις Πελεκάνος, Αθήνα 2000, ISBN 978-000-4000-05-3.
Βασίλειος Δ. Πελίγκος, Αθλητική ιστορία των Τρικάλων, έκδοση Φιλολογικού Ιστορικού Λογοτεχνικού Συνδέσμου (ΦΙΛΟΣ) Τρικάλων, Θεσσαλονίκη 1993, ISBN 960-3432-25-3.
Τάκης Γ. Σακελλαρίου, Το ελληνικό και παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Μελέτη ιστορική και θεωρητική εκλαϊκευμένη, έκδοση Επιτροπής Τύπου και Διαφωτίσεως ΕΠΟ, Αθήνα 1947.
Τάσσος Κ. Σταθόπουλος, Αχαϊκό ποδόσφαιρο. Εκατόν είκοσι χρόνια (1891-2010), Εκδόσεις Πικραμένος, Πάτρα 2010, ISBN 960-6628-27-6.
Συλλογικό έργο, Ελληνικός αθλητισμός. Ιστορική αναδρομή 1896-1996. Στατιστικά όλων των αθλημάτων, έκδοση Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ), Υφυπουργείο Αθλητισμού, Αθήνα 1997.
Ψηφιοποιημένο αρχείο εφημερίδων, ιστότοπος Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
ιστότοπος, Super League Ελλάδα
Πρώτοι σκόρερ ανά σεζόν
Η ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου[νεκρός σύνδεσμος] [με κάποια στοιχεία να χρήζουν διασταύρωσης και λιγότερα διόρθωσης], Δημήτρης Χαραλάμπους, "Βήμα-Ιστορία", ένθετο περιοδικό εφημ. ΤΟ ΒΗΜΑ 08.07.2004 αναρτημένο και από ιστολόγιο].