el el el el en el el el el el en el el el el el el el el el el el el en el el el en el el el en el el el el en el el el el en el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el de el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el ar el el el el en el el el el el en el el el el el el el
Οι συνεδρίες μερικές φορές διαρκούν χρόνια, άλλες φορές όμως, συνήθως όταν το αίτημα του θεραπευομένου είναι συγκεκριμένο, μπορεί να βρεθεί μια λύση έπειτα από λίγα ραντεβού. Αλλωστε, έχει παρέλθει η τάση της παραδοσιακής ψυχανάλυσης όπου απαιτούνταν τέσσερις και πέντε επισκέψεις την εβδομάδα στο ντιβάνι του θεραπευτή. Δεν υπάρχουν ούτε ο χρόνος ούτε τα χρήματα. Γι’ αυτό και είναι αρκετά διαδεδομένη πλέον η γνωσιακή συμπεριφοριστική προσέγγιση, μέσω της οποίας το άτομο μαθαίνει πρακτικούς τρόπους ώστε να αντιμετωπίσει σχετικά άμεσα αυτό που τον βασανίζει, όπως για παράδειγμα μια συγκεκριμένη φοβία.
Γενικώς, χρειάζεται χρόνος. Η εμπιστοσύνη στον ψυχοθεραπευτή δεν χτίζεται σε μία μέρα. Ειδικά στα πρώτα ραντεβού οι άνθρωποι είναι επιφυλακτικοί και απόλυτα φυσιολογικά διστάζουν να ανοιχτούν σε έναν άγνωστο ή και να παραδεχτούν ό,τι τους συμβαίνει – ο κ. Βλάχος λέει, μεταξύ αστείου και σοβαρού, ότι καμιά φορά τα πιο σημαντικά λέγονται πέντε λεπτά πριν τελειώσει η συνεδρία, έτσι ώστε ο θεραπευόμενος να αποφύγει να τα συζητήσει διεξοδικά.
Τα παιδιά μας και οι γονείς μας
Η δύναμη της ομάδας
«Πολλές φορές, και ανάλογα με το αίτημα που διαπραγματευόμαστε, η ένταξη σε μια ομάδα βοηθά τη θεραπεία να προχωρήσει ταχύτερα, καθώς η αίσθηση του σχετίζεσθαι ενισχύει πιο σταθερά τις δεξιότητες που έχουν ήδη δουλευτεί στην προσωπική θεραπεία», λέει ο κ. Πίσχος. Πόσο εύκολο είναι για τον θεραπευόμενο να «εκτεθεί» μπροστά σε πολλούς αγνώστους; «Δεν είναι εύκολο», πιστεύει ο κ. Πίσχος, «και είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι ζορίζονται στην αρχή». Φυσικά, οι ομάδες δεν σχηματίζονται τυχαία. Τα μέλη τους είναι προσεκτικά επιλεγμένα, ώστε να ταιριάζουν μεταξύ τους, και, όπως έχει παρατηρηθεί, ο θεραπευόμενος τελικά νιώθει οικεία μέσα στο σύνολο. Αλλά και πάλι δύσκολα θα φτάσει στο «βάθος» της ατομικής θεραπείας. «Πράγματι αυτός είναι ο κανόνας», λέει ο κ. Βλάχος, «αλλά ακούγοντας τους άλλους καμιά φορά έρχονται στην επιφάνεια πράγματα που θα έβγαιναν πιο δύσκολα στην ατομική. Μου έχει τύχει να μάθω κάτι πολύ σημαντικό από έναν θεραπευόμενο μέσα στην ομάδα, που δεν είχε βρει τη δύναμη να μου το εμπιστευτεί νωρίτερα».
Το κοινό σημείο των χιλιάδων Ελλήνων που κάνουν σήμερα ψυχοθεραπεία είναι ότι παραδέχονται την ανάγκη τους για βοήθεια: έφηβοι με νευρική ανορεξία, νεαροί με κρίσεις πανικού, ζευγάρια που βασανίζονται μέσα στη σχέση τους και οικογένειες γεμάτες θυμό, άνθρωποι φοβισμένοι, βουτηγμένοι στη μοναξιά, άλλοι που δεν βρίσκουν νόημα. «Ολοι δυσκολεύονται», μας λέει η κ. Μενεδιάτου. «Και δεν σταματάει να με εκπλήσσει το πόσο πληγωμένοι είναι οι άνθρωποι αλλά και πόση δύναμη έχουν επιλέγοντας να μην τα παρατήσουν».
Το FiD είναι μια εφαρμογή για smartphone που δημιούργησε ο Χάρης Πίσχος ως ένα επιπλέον εργαλείο βοήθειας: ο χρήστης καλείται να χαρακτηρίσει οκτώ βασικά συναισθήματα από αδύναμα έως ισχυρά, δημιουργώντας κατά κάποιον τρόπο ένα ημερολόγιο συναισθηματικών μεταβολών. Μαθαίνει να παρατηρεί τον εαυτό του. Αποδίδει; «Στην έρευνα που διεξήχθη στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών σπουδών μου στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, διεπιστώθη ότι η εφαρμογή έδειξε στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα στη μείωση του άγχους σε διάστημα δύο εβδομάδων σε ένα δείγμα 50 ατόμων», αναφέρει ο κ. Πίσχος. «Η διαδικασία της αυτοκαταγραφής και της αυτοπαρατήρησης που υποστηρίζει το FiD αυξάνει την επίγνωση των συναισθημάτων μας και μας βοηθάει να τα συνδέουμε με σκέψεις και γεγονότα». Το FiD είναι διαθέσιμο σε μια δοκιμαστική έκδοση για λειτουργικό Android. «Δεν είναι αυτόνομο ψυχοθεραπευτικό εργαλείο. Εχει προληπτικό χαρακτήρα ως προς την αναγνώριση των ψυχολογικών εμποδίων και συμβάλλει στην επίλυσή τους πριν αυτά διογκωθούν και εξελιχθούν σε σοβαρές διαταραχές».
Μια ενδεικτική εικόνα της ψυχοθεραπείας στη σημερινή Ελλάδα μέσα από τις περιπτώσεις έξι ανθρώπων που δέχτηκαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις του «Κ».
Σε ποια ηλικία επισκεφτήκατε πρώτη φορά ψυχοθεραπευτή και με ποια αφορμή;
Πόσο καιρό διήρκεσε/διαρκεί η θεραπεία, πόσο συχνές ήταν οι συνεδρίες και πόσο κόστισαν;
Γνωρίζει το περιβάλλον σας ότι επισκέπτεστε/επισκεπτόσασταν ψυχοθεραπευτή;
Γνωρίζετε τι είδους προσέγγιση ακολούθησε/ακολουθεί ο ψυχοθεραπευτής σας;
Επαιξε ρόλο η κρίση στο να αναζητήσετε τη βοήθεια ειδικού;
Εχει βοηθήσει τη ζωή σας η ψυχοθεραπεία;
Αλίκη Β., 41 ετών
Περίπου στα 22 μου γνώρισα τυχαία έναν ψυχοθεραπευτή και του ανέφερα ότι έχω διάφορα ψυχοσωματικά προβλήματα, κυρίως δύσπνοιες και κρίσεις πανικού. Σε εκείνη την πρώτη συνάντηση αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε συνεδρίες. Όμως έκανα μόνο τρεις-τέσσερις συναντήσεις. Όλη η διαδικασία με άγχωσε, έβγαιναν πράγματα στην επιφάνεια που με πίεσαν πολύ και κατέληξα να έχω έξαρση σε όλα τα ψυχοσωματικά. Παρότι τότε ήταν που έπρεπε να συνεχίσω, φοβήθηκα και σταμάτησα. Ξανάρχισα πολλά χρόνια μετά.
Τώρα είμαι σε διακοπή της θεραπείας, όχι γιατί δεν τη χρειάζομαι, αλλά γιατί δεν έχω τόσο χρόνο. Πηγαίνω μία φορά στο τόσο. Εκανα όμως συστηματικά για περίπου τέσσερα-πέντε χρόνια. Στην αρχή ατομικό και μετά σε γκρουπ. Οι συναντήσεις ήταν εβδομαδιαίες και κόστιζαν 50 ευρώ.
Ναι, αλλά δεν την άλλαξε στο βαθμό που περίμενα ή μάλλον που ήλπιζα. Δεν κάνει μαγικά, θέλει πολλή προσπάθεια, επιμονή και υπομονή.
Αννα Κ., 35 ετών
Στα 26 μου πήγα με συμπτώματα κατάθλιψης σε έναν ψυχίατρο και έπειτα από λίγα χρόνια άρχισα συστηματικά ψυχοθεραπεία λόγω ψυχοσωματικών συμπτωμάτων.
Στον ψυχίατρο οι συνεδρίες κράτησαν τρεις μήνες, την ψυχοθεραπεία τη συνεχίζω ακόμα, δηλαδή περίπου πέντε χρόνια. Πλέον βέβαια πηγαίνω όποτε νιώσω ότι το χρειάζομαι. Η συνάντηση κοστίζει 40 ευρώ.
Την πρώτη φορά το γνώριζαν πολύ λίγοι, τη δεύτερη ήμουν πιο άνετη και πλέον δεν έχω κανένα πρόβλημα να συζητάω γι’ αυτό.
Ναι, πάρα πολύ, με έχει βοηθήσει να κατανοώ τι μου συμβαίνει και έχει επηρεάσει θετικά τον τρόπο που επικοινωνώ με τους άλλους ανθρώπους.
Κατερίνα Σ., 37 ετών
Πήγα στα 31 μου εξαιτίας του χωρισμού μου.
Στην αρχή μία φορά την εβδομάδα, μετά μία φορά τον μήνα. Συνολικά τέσσερα χρόνια. Η συνεδρία κόστιζε 50 ευρώ.
Βασιλική Ν., 48 ετών
Ξεκίνησα στα 27 μου με συμπτώματα κατάθλιψης και γενικευμένου άγχους (απόρροια από σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική ηλικία).
Τρία χρόνια το 1996 και ξανάρχισα το 2004 για άλλα επτά χρόνια. Οι συνεδρίες ήταν μία φορά την εβδομάδα, εκτός από μια περίοδο έξι μηνών που έκανα δύο με τρεις φορές την εβδομάδα λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης. Τώρα ξεκίνησα πάλι και κάνω κάθε 12-15 μέρες ή μία φορά τον μήνα. Οι επισκέψεις κοστίζουν 50 με 60 ευρώ.
Την πρώτη φορά μόνο η αδερφή μου και λίγοι στενοί φίλοι. Το 2004 προστέθηκαν κάποιοι από το επαγγελματικό μου περιβάλλον και τώρα όλοι όσοι είναι στο άμεσο περιβάλλον μου. Δεν το κρύβω πια.
Οχι την πρώτη φορά. Αυτή την εποχή όμως, που κάνω πάλι συνεδρίες, η κρίση έπαιξε ρόλο, επειδή είμαι άνεργη από τον Οκτώβριο του 2014.
Πολύ. Η βελτίωση ήταν σταδιακή, αλλά πλέον υπάρχει βελτίωση σε καθημερινή βάση πια.
Νίκος Τ.,  29 ετών
Πήγα πρώτη φορά στα 27 μου, λόγω άγχους και κρίσεων πανικού.
Η θεραπεία κράτησε περίπου έναν χρόνο, οι επισκέψεις ήταν εβδομαδιαίες και κόστιζαν 30 ευρώ.
Οι πολύ κοντινοί μου άνθρωποι.
Οχι άμεσα, αλλά δεν αποκλείω ότι με επηρέαζε το κλίμα γύρω μου.
Δεν ξέρω αν με βοήθησαν όσα συζήτησα με τον ψυχοθεραπευτή μου ή αν το γεγονός ότι έφτασα στο σημείο να ζητήσω βοήθεια με ταρακούνησε ώστε να σκεφτώ καλύτερα ορισμένα πράγματα. Σταμάτησα να πηγαίνω όταν ένιωσα καλύτερα.
Αλέξης Π.,  46 ετών
Στα 32 μου με συμπτώματα άγχους.
Η θεραπεία διήρκεσε πέντε χρόνια, πήγαινα μία φορά την εβδομάδα και το κόστος της επίσκεψης ήταν 70 ευρώ.
Συνδυασμός διαφορετικών ψυχοθεραπευτικών σχολών.
Παρακολουθήστε αποσπάσματα από συνεδρίες
1 Mήνα / 1 Συνεδρία
1 Μήνα / 2 Συνεδρίες
3 μήνες / 6 Συνεδρίες
6 Μήνες / 12 Συνεδρίες
Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία - EFT
Συμβουλευτική Εποπτεία για τη θεραπεία παιδιών
Συμβουλευτική Εποπτεία με τον Irvin Yalom
Επικοινωνήστε μαζί μας: info@therapynetwork.eu
Στο Therapy Network πιστεύουμε στους θεραπευτές και στο έργο τους. Επικοινωνήστε μαζί μας για να συνεργαστούμε στην παραγωγή βίντεο συνεδριών και στην προώθηση της δουλειάς σας.