el el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr el el en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr el de fr en de fr el de fr en es nl el fr fr en fr el de fr en pl el fr fr en fr el fr fr en fr el fr en en fr el de fr en nl el fr de en en el fr de en fr el de de eo en el ja de pt el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το πρωτάθλημα ΕΠΣ Αθηνών 1945-46 ήταν η 20η διεξαγωγή του θεσμού από την ίδρυση της Ένωσης το 1924 και διοργανώθηκε σε δύο κατηγορίες. Πρωταθλήτρια της Α΄ αναδείχθηκε η ΑΕΚ, η οποία και εκπροσώπησε την ΕΠΣΑ στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα 1945-46.
Α΄ κατηγορία με 12 σωματεία: τα 6 που μετείχαν στο "διακοπέν" πρωτάθλημα 1944-45 και τα 6 που απείχαν με επικεφαλής τον Παναθηναϊκό.
Β΄ κατηγορία με 16 σωματεία. Ξεκίνησε με 12 ομάδες, ολοκληρώθηκαν μόνον τέσσερις αγωνιστικές και διοργανώθηκε εκ νέου με 16.
Η ΑΕΚ ισοβάθμησε με τον Αστέρα Αθηνών (ή Γκύζη) και κατέκτησε τον τίτλο λόγω καλύτερης αναλογίας (συντελεστή) τερμάτων. Η διοργάνωση διακόπηκε όταν στις 19 Μαΐου 1946 και χωρίς να ολοκληρωθεί η 15η αγωνιστική (υπολείπονταν επίσης συναντήσεις αναβληθείσες ή για επανάληψη), η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ) ανακήρυξε πρωταθλήτριες ΕΠΣ Αθηνών και ΕΠΣ Πειραιώς τις ΑΕΚ και Ολυμπιακό αντίστοιχα. Αυτούς όρισε να συμμετέχουν στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα με τον Άρη, πρωταθλητή της ΕΠΣ Μακεδονίας − ουσιαστικά μόνο Θεσσαλονίκης.
Ο Αστέρας είχε προβάδισμα δύο βαθμών τη 15η αγωνιστική που αντιμετώπιζε τους "κιτρινόμαυρους" στο γήπεδο ΠΑΟ και με θετικό αποτέλεσμα θα αποκτούσε σοβαρό πλεονέκτημα στην κατάκτηση του τίτλου, για πρώτη (και μοναδική) φορά της ιστορίας του. Τελικά, εκείνοι νίκησαν 2-1 και τον έφθασαν στην κορυφή, με την ΕΠΟ να τους αναδεικνύει πρωταθλητές Αθηνών, διακόπτοντας τη διοργάνωση ώστε να αρχίσει τη δική της πανελλήνια.[1] Διαμαρτυρόμενη η ΕΠΣΑ αιτήθηκε "αναβολή ανακηρύξεως της πρωταθλητρίας της δια να συμπληρώσουν εν τω μεταξύ όλαι αι ομάδαι ανά 15 αγώνας", η δε Ομοσπονδία αρνήθηκε και ματαίωσε τις υπόλοιπες αναμετρήσεις, ανακηρύσσοντας την πρωταθλήτρια βάσει της παραγράφου 2 στο άρθρο 21 του Κανονισμού Πρωταθλήματος, η οποία προέβλεπε σε περίπτωση ισοβαθμίας να λαμβάνεται υπόψη η αναλογία των τερμάτων.
Σύμφωνα με την προκήρυξη, οι 2 τελευταίοι σύλλογοι της κατάταξης υποβιβάστηκαν στη Β΄ κατηγορία και ο 10ος υποχρεώθηκε σε αγώνες διαβάθμισης με τον πρωταθλητή της. Για να αποφευχθεί μελλοντικά μία παρόμοια εσπευσμένη λήξη της διοργάνωσης, η γενική συνέλευση της ΕΠΣΑ ψήφισε επαναφορά για την Α΄ κατηγορία του προπολεμικού αριθμού των 8 συμμετοχών. Συνέπεια υπήρξε ο εκ των υστέρων υποβιβασμός του Άτλαντα Αθηνών (Θυμαρακίων) που ενδιάμεσα είχε επικρατήσει στη διαβάθμιση, όσο και του γειτονικού Ολυμπιακού που είχε εξασφαλίσει την παραμονή του από την 9η θέση. Ειπώθηκε,[2] ότι η διακοπή του πρωταθλήματος με το δεδομένο τρόπο ήταν που ώθησε τα δύο ιστορικά σωματεία (ίδρυση 1928, 1926 αντίστοιχα) να συγχωνευθούν, δημιουργώντας τον Άρη Αθηνών (Σεπολίων), όταν αδικήθηκαν από τις εξελίξεις που εκείνη επέφερε. Ιδιαίτερα στον τελευταίο, δεν επιτράπηκε καν να αγωνιστεί μία επιπλέον φορά και όσες η ΑΕ Παγκρατίου, να την ξεπεράσει ή τουλάχιστον να ισοβαθμήσει μαζί της σε περίπτωση ήττας του (σύστημα 3–2–1), οπότε και θα πλεονεκτούσε εάν εφαρμοζόταν το κριτήριο αναλογίας τερμάτων (όπως για την ανάδειξη της πρωταθλήτριας ΑΕΚ) ή έστω θα διατηρούσε ελπίδες παραμονής εφόσον οριζόταν τελικά αγώνας κατάταξης (μπαράζ). Ο Άρης, πάντως, που προέκυψε με την ένωση δυνάμεων Άτλαντα και Ολυμπιακού Αθηνών, πέτυχε να επανέλθει για μία μόλις περίοδο στην Α΄ ΕΠΣΑ (1949-50) κατά τα επόμενα 13 χρόνια, όσο δηλαδή αυτή διατηρούσε τη θέση της δεύτερης βαθμίδας στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Η απόκλιση στα στοιχεία των τριών παρατιθέμενων πηγών, οφείλεται σε αγώνες που είτε κάποια από αυτές δεν λαμβάνει υπόψη είτε λαμβάνει εσφαλμένα, καθώς τελικά εκείνοι ορίστηκαν για επανάληψη ή κατακυρώθηκαν με αποτέλεσμα 2-0 υπέρ του ενός αντιπάλου, με τον άλλον ενδεχομένως να μηδενίζεται.
Άτλας Αθηνών (Θυμαρακίων) - Έσπερος Καλλιθέας: 1-1, 2-2 και ;;;.[4]
Νικητής ο πρώτος που τελικά υποβιβάστηκε, όπως και ο 8ος της βαθμολογίας Ολυμπιακός Αθηνών, διότι μειώθηκαν οι σύλλογοι της Α΄ κατηγορίας.
Ξεκίνησε το φθινόπωρο του 1945 με 12 σωματεία, μετά όμως την 4η αγωνιστική διακόπηκε. Τον Ιανουάριο του 1946 διοργανώθηκε άλλο με 16 συμμετοχές, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε ένα γύρο (15 αγώνες). Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Έσπερος Καλλιθέας κατόπιν αγώνα κατάταξης (μπαράζ) με τη Μικρασιατική Ν. Κόσμου, λόγω ισοβαθμίας στην πρώτη θέση. Ακολούθησε η ήττα του στους προαναφερόμενους αγώνες διαβάθμισης για την άνοδο στην Α΄ ΕΠΣΑ. Εξαιτίας συρρίκνωσης εκείνης, υποβιβάστηκε τελικά και ο Άτλαντας.
Παράλληλα με την έναρξη του νέου πρωταθλήματος τον Ιανουάριο, η ΕΠΣΑ αποφάσισε να δημιουργήσει και 2ο όμιλο στη Β΄ κατηγορία με όλα τα υπόλοιπα σωματεία-μέλη της, παλαιά και πρόσφατα εγγεγραμμένα. Τα 3 πρώτα από αυτόν προβιβάστηκαν στη Β΄ κατηγορία, ενώ τα άλλα μαζί με τα 3 τελευταία του 1ου ομίλου συγκρότησαν τη Γ΄ κατηγορία της επόμενης αγωνιστικής περιόδου. Δηλαδή, ο 2ος όμιλος αποτέλεσε ουσιαστικά ένα είδος Β2 κατηγορίας.
Συμμετοχές (16): ΑΕ Χαλανδρίου, Αθηναΐς Κυψέλης, Άφοβος Σεπολίων, Έσπερος Καλλιθέας, ΑΟ Κηφισιάς, ΑΕ Ν. Ιωνίας, Ηλυσιακός, Μικρασιατική Ν. Κόσμου, Δάφνη Μεταξουργείου, Αττικός Κολωνού, ΑΕ Αγ. Δημητρίου, Υπεροχή Νεαπόλεως, Πανερυθραϊκός, Αρμενική Ένωση, Ολυμπιάς Αμαρουσίου, ΑΕ Ιεραπόλεως (αποχώρησε μετά την 5η αγωνιστική).
Πρωταθλητής: Έσπερος Καλλιθέας, με 40 βαθμούς (12 νίκες – μία ισοπαλία – 2 ήττες)
Δευτεραθλήτρια: Μικρασιατική Αθηνών, ισόβαθμη με τον Έσπερο
Αγώνας κατάταξης: 9 Ιουνίου 1946 Γήπεδο ΑΕΚ, Έσπερος - Μικρασιατική 2-1 (Θεοδοσιάδης 11΄, Τριμπόνιας 81΄ - Μποφίλιας)[5]
Σύνθεση Εσπέρου: Κυλίμης, Αναστασίου, Καλοϊδάς, Κυρτσόγλου, Καμμένος, Μάντικας, Γεωργιάδης, Τριμπόνιας, Τότσικας, Θεοδοσιάδης, Μπίνιος.
Συμμετοχές (11): Εθνικός Αστέρας, Σπάρτα Πετραλώνων, Πρόοδος Πατησίων, ΑΕ Ελευθερούπολης, Καλλιθαϊκός, Βικτώρια Ρουφ, ΑΕ Ν. Ελβετίας, Ιωνικός Ν. Φιλαδέλφειας, Κρόνος, ΑΕ Πυριτιδοποιείου (Αιγάλεω), Ελληνορωσσικός, Πανεξαρχειακός.
Κύπελλο "ΟΧΙ" της Ένωσης Συνεργαζόμενων Σωματείων
Κύπελλο Εορτών Α΄ κατηγορίας
Κύπελλο Εορτών Β΄ κατηγορίας
↑ "Εις το τοπικόν πρωτάθλημα Αθηνών μετέσχον 12 σωματεία. [...] Δεδομένου όμως ότι το πρωτάθλημα ήρχισε κατά μήνα Δεκέμβριον και ηπητούντο 22 αγωνιστικές ημερομηνίες δια να λήξη, ήτο επόμενον να μη επαρκέση ο χρόνος. Έτσι η ΕΠΟ, ενώ επροπορεύετο η ΑΕΚ, διέταξε την διακοπήν του πρωταθλήματος Αθηνών και ανεκήρυξε πρωταθλήτριαν την ΑΕΚ εις την οποίαν επέτρεψε να μετάσχη των τελικών του πρωταθλήματος Ελλάδος."
["Η ιστορία του Παναθηναϊκού", Νικήτας Τσαγγαρινός, εκτεταμένο λήμμα (64 σελίδες) στην "Εγκυκλοπαίδεια των σπορ" (τόμος Β'), Εταιρεία Επιστημονικών Εκδόσεων, Αθήνα 1961, σελ. 40 (χωρίς έντονη γραφή σε σημεία)]
↑ «ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΗΧΩ», καλοκαίρι 1946 (ατυχώς, μη διαθέσιμη πλέον ηλεκτρονικά για την εκ νέου εύρεση του σχετικού άρθρου)
↑ πηγές με αντικρουόμενα στοιχεία:
α) ψηφιακό αρχείο εφημερ. «ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΗΧΩ»
β) "1908-1998 Παναθηναϊκός • 90 χρόνια ποδοσφαιρική εποποιία", Βαγγέλης Μελέκογλου - Άγγελος Μενδρινός - Θοδωρής Ντάβελος, έκδοση Τριφύλλι ΑΕΒΕ, Αθήνα 1999, ISBN 960-8625-31-9, τόμος Α, σελ. 133
γ) "100 χρόνια Παναθηναϊκός • Η ιστορία 1908-2008", Σήφης Βοτζάκης (συνεργ. Βαγγέλης Μελέκογλου), Εκδόσ. Α.Α Λιβάνη, Αθήνα 2008, ISBN 960-1418-75-X, σελ. 99
↑ 1945 – 1946, διαδικτυακός χώρος φίλων Παναθλητικού Ομίλου Καλλιθέας "Έσπερος"
↑ 1945 – 1946: Β’ κατηγορία ΕΠΣΑ (2η ιεραρχικά κατηγορία), διαδικτυακός χώρος φίλων Παναθλητικού Ομίλου Καλλιθέας "Έσπερος"