el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el en el el fr el en hbs_lat en en pt el it el en hbs_lat ca el el fr el it el el el el el ru el sv el da el el da el zh el el el el el hy el fr el el el el en el en fr el el da sv fr sv en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el en el en el en el en el el el el el en el en el el el el en en el el el el el el el el el el el el el en ru en lt en en ru en en en en sv el pt fr en ru en ru el el el en el en en el el en el el el en el el en el en el el en el el en el el en el el el el el el el en el en el el en el el el pt el en el en el en el en el el el en el el en el el en el el en el en el el en el el en el en el en el en el en el en el el en el el en el el en el el en el el en el el el en el en el en el en el el en el el en el el en el el en el el el en el en en el en en el el en el el en el el en el en el el el el el el en el en el el el el el el el el nb el en it el en it el ja pl el it el el el el en en en en en en en en en en en en en de en el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ru pt en el en en en en el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).
Στη βιομηχανία, η φορμόλη τυπικά αποτελείται από ένα διάλυμα φορμαλδεΰδης (37% κατά μάζα), το οποίο λέγεται 100% φορμαλίνη. Το διάλυμα αυτό είναι ουσιαστικά 40% κατ' όγκο φορμαλδεΰδη το οποίο περιέχει μικρές ποσότητες μεθανόλης, η οποία δρα ενάντια στον πολυμερισμό της.
2.1 Η φορμαλδεΰδη στο διάστημα
5.2.1 Με μερική οξείδωση μεθανόλης
5.2.2 Με έμμεση μερική αναγωγή μεθανικού οξέος
5.2.4 Με επίδραση υπεριωδικού οξέος σε 1,2-αιθανοδιόλη
5.3 Με πυρόλυση μεθανικού ασβεστίου
7 Χημικές ιδιότητες και παράγωγα
7.3 Οξείδωση προς μεθανικό οξύ
7.8 Αντιδράσεις με αζωτούχες ενώσεις
7.9 Συμπύκνωση με δευτεροταγείς αμίνες
7.14 Προσθήκη διαφόρων πυρηνόφιλων αντιδραστηρίων
7.21 Φωτοχημική προσθήκη σε αλκένια
Παραφορμαλδεΰδη: Είναι μια συνηθισμένη μορφή μεθανάλης για βιομηχανικές εφαρμογές.
Η μεθανάλη είναι πιο πολύπλοκη από πολλές άλλες απλές ανθρακούχες ενώσεις. Η πολυπλοκότητά της έγκειται στο ότι συχνά μπορεί να αυτοσχηματίσει ενώσεις με διαφορετικούς μοριακούς τύπους, που αποτελούν διαφορετικές μορφές ή και παράγωγά της, και οι οποίες ομοίως συχνά χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατά της.
του άνθρακα, γιατί υιοθετεί αρκετές. Οι κυριότερες από αυτές τις μορφές - αυτοσχηματιζόμενα παράγωγα της μεθανάλης αποτελούν τα ακόλουθα χημικά είδη:
Μοριακή (μονομερής) μεθανάλη: Είναι άχρωμο αέριο με χαρακτηριστική αποπνικτική και ερεθιστική οσμή. Είναι σταθερή περίπου στους 150°C, αλλά πολυμερίζεται αν συμπυκνωθεί σε υγρό.
Παραφορμαλδεΰδη: Έχει τύπο HO(CH2O)nH, όπου n φυσικός αριθμός 8-100. Είναι επίσης λευκό στερεό, αλλά είναι αδιάλυτη στους περισσότερους διαλύτες.
Το 1,3,5-τριοξάνιο είναι σταθερό ετεροκυκλικό τριμερές της μεθανάλης.
Η παραφορμαλδεΰδη είναι συνηθισμένη εμπορική μορφή μεθανάλης για βιομηχανικές εφαρμογές της.
Η μεθανοδιόλη είναι το κυρίαρχο χημικό είδος σε υδατικά διαλύματα μεθανάλης.
Η μεθανάλη είναι μια ουσία που υπάρχει στο φυσικό περιβάλλον. Σχηματίζεται με φυσιολογικές διεργασίες στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης. Από τις διεργασίες αυτές προέρχεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μέχρι και το 90% της συνολικής παρουσίας της ένωσης στην ατμόσφαιρα, ενώ το υπόλοιπο 10% από ανθρώπινες δραστηριότητες. Είναι ένα ενδιάμεσο προϊόν της φωτοχημικής οξείδωσης του ατμοσφαιρικού μεθανίου σε διοξείδιο του άνθρακα. Άλλες πηγές παρουσίας μεθανάλης στη φύση αποτελούν οι δασικές πυρκαγιές, τα καυσαέρια (κυρίως) αυτοκινήτων και ο καπνός των τσιγάρων (και των άλλων μέσων καπνίσματος του καπνού). Όμως, η μεθανάλη δεν συσσωρεύεται στο περιβάλλον, γιατί διασπάται μέσα σε λίγες ώρες από το ηλιακό φως αλλά επίσης και με βιοχημικές αντιδράσεις, από βακτήρια του εδάφους και της υδρόσφαιρας. Όταν παράγεται στην ατμόσφαιρα, αυτό συμβαίνει από τη συνδυασμένη επίδραση του ηλιακού φωτός και του ατμοσφαιρικού οξυγόνου στο ατμοσφαιρικό μεθάνιο και τους άλλους υδρογονάνθρακες, όταν αυτοί βρεθούν στην ατμόσφαιρα. Με τις παραπάνω αναφερόμενες διεργασίες, η μεθανάλη γίνεται συστατικό της αιθαλομίχλης. Έχει ανιχνευθεί, επίσης, και στο διάστημα (δείτε παρακάτω).
Η μεθανογένεση γίνεται μέσω ισοδύναμης μεθανάλης, αλλά αυτό το μονοανθρακικό χημικό είδος καλύπτεται ως μεθυλενομάδα στη μεθανοπτερίνη. Η μεθανάλη είναι ο κύριος λόγος της τοξικότητας της μεθανόλης, αφού η τελευταία μεταβολίζεται σε μεθανάλη από την αλκοολική δεϋδρογονάση:
C H 3 O H + N A D → α λ κ o o λ ι κ η ´ δ ϵ υ ¨ δ ρ o γ o ν α ´ σ η H C H O + N A D H 2 {\displaystyle \mathrm {CH_{3}OH+NAD{\xrightarrow {\alpha \lambda \kappa oo\lambda \iota \kappa {\acute {\eta }}\;\delta \epsilon {\ddot {\upsilon }}\delta \rho o\gamma o\nu {\acute {\alpha }}\sigma \eta }}HCHO+NADH_{2}} }
Ομοίως με τη αιθανάλη, η μεθανάλη φυσιολογικά μεταβολίζεται γρήγορα σε μεθανικό οξύ στο ανθρώπινο σώμα:
Μικρές ποσότητες μεθανάλης παράγονται με ατελή καύση μεθανίου, καπνού και ξύλου.
Η μεθανάλη ήταν η πρώτη πολυατομική οργανική ένωση που ανιχνεύθηκε στο διαστρικό ενδιάμεσο[10]. Από την πρώτη της ανίχνευση, το 1969, έχει ξαναπαρατηρηθεί η παρουσία της σε πολλές περιοχές του Γαλαξία μας. Εξαιτίας του ευρύτατου ενδιαφέροντος στη διαστρική μεθανάλη, το θέμα έχει (σχετικά) πρόσφατα μελετηθεί εκτεταμένα, γεγονός που απέδωσε και νέες (ακόμη και) εξωγαλακτικές πηγές[11]. Ένας προτεινόμενος μηχανισμός σχηματισμού της είναι η υδρογόνωση στερεού μονοξειδίου του άνθρακα:
H + C O → H C O ( K c = 9 , 2 ⋅ 10 − 3 s − 1 ) {\displaystyle \mathrm {H+CO{\xrightarrow {}}HCO\;(K_{c}=9,2\cdot 10^{-3}\;s^{-1})} }  [12]
H C O → + H H C H O {\displaystyle \mathrm {HCO{\xrightarrow {+H}}HCHO} }
Η μεθανάλη φαίνεται ότι είναι μια χρήσιμη δοκιμή για τους αστροχημικούς, εξαιτίας της (σχετικά) μικρής δραστικότητάς της στην αέρια φάση και του γεγονότος ότι οι Κ-διπλές απορροφήσεις της 110←111 και 211←212 είναι σχετικά καθαρές.
Στις 11 Αυγούστου 2014, αστρονόμοι δημοσίευσαν μελέτες, χρησιμοποιώντας το Atacama Large Millimeter Array (ALMA) για πρώτη φορά, που απέδωσαν λεπτομέρειες στην κατανομή υδροκυανίου, υδροϊσοκυανίου και μεθανάλης στην εσωτερική σκόνη της κόμης των κομητών C/2012 F6 (Lemmon) and C/2012 S1 (ISON)[13][14].
Η μεθανάλη παράχθηκε τυχαία για πρώτη φορά το 1855 από το Ρώσο χημικό Αλεξάντρ Μιχάηλοβιτς Μπούτλεροβ (БyTлepoB, AлekcaHдp MиxaйлoBич,1828–1886), αλλά η πρώτη αναφορά του δημοσιεύθηκε το 1859[15]. Τελικά ταυτοποιήθηκε το 1869 από το Γερμανό Αυγκούστ Γουΐλχελμ βον Χόφμαν (August Wilhelm von Hofmann)[16][17]. Η πρώτη τεχνική παρουσίαση παραγωγής της, με αφυδρογόνωση μεθανόλης, πραγματοποιήθηκε το 1867, από τον ίδιο. Για την παραγωγή της μεθανάλης, ο Χόφμαν χρησιμοποίησε μίγμα ατμών μεθανόλης και ατμοσφαιρικού αέρα, το οποίο πέρασε πάνω από ένα σπιράλ λευκόχρυσου ως καταλύτη.
Αυτή η μέθοδος, δηλαδή η οξείδωση μεθανόλης με αέρα, χρησιμοποιώντας κάποιο μέταλλο ως καταλύτη, είναι μέχρι σήμερα η βάση για το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής μεθανάλης. Εναλλακτικά, όμως, εφαρμόζεται και η καταλυτική οξείδωση μεθανίου, προερχόμενο από το φυσικό αέριο. Με την ανακάλυψη των ρητινών ουρίας και των φαινολικών ρητινών, από την αρχή του 20ού αιώνα, αυξήθηκε απότομα η ζήτηση για μεθανάλη. Ως απάντηση στη ζήτηση αυτή, η εμπορική της παραγωγή ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1900, ενώ σήμερα τοποθετείται ανάμεσα στα 25 πρώτα χημικά προϊόντα στις ΗΠΑ. από πλευράς όγκου παραγωγής.
Η μοριακή δομή της μεθανάλης είναι επίπεδη, γιατί ο υβριδισμός των τροχιακών του ατόμου του άνθρακα σε αυτήν είναι sp².
Η μεθανάλη παράγεται βιομηχανικά (σχεδόν αποκλειστικά) με καταλυτική οξείδωση της μεθανόλης. Η μεθανόλη που χρησιμοποιείται πρέπει να είναι υψηλού βαθμού καθαρότητας, γιατί οι (ατυχείς) προσμείξεις «δηλητηριάζουν» τους καταλύτες. Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενοι καταλύτες είναι ο άργυρος (Ag) ή κάποιο οξείδιο μετάλλου, όπως οξείδιο του σιδήρου (FeO) σε μίγμα με οξείδια με βανάδιου (V) και μολυβδαίνιου (Mo). Σύμφωνα με τη συχνά χρησιμοποιούμενη διεργασία formox, η μεθανόλη και το οξυγόνο αντιδρούν γύρω στους 250-400 °C παρουσία οξειδίου του σιδήρου, σε συνδυασμό με οξείδια μολυβδαινίου ή και βαναδίου, παράγοντας μεθανάλη, σύμφωνα με την ακόλουθη στοιχειομετρική εξίσωση[20]:
2 C H 3 O H + O 2 → 2 H C H O + 2 H 2 O {\displaystyle \mathrm {2CH_{3}OH+O_{2}{\xrightarrow {}}2HCHO+2H_{2}O} }
Ο άργυρος ως καταλύτης για την παραγωγή μεθανάλης λειτουργεί σε υψηλότερη θερμοκρασία, περίπου στους 650 °C. Σε αυτήν την περίπτωση λειτουργούν δυο χημικές αντιδράσεις ταυτόχρονα, παράγοντας αμφότερες μεθανάλη. Η μια είναι η παραπάνω αναφερόμενη αντίδραση μεθανόλης - οξυγόνου, ενώ η άλλη είναι η αφυδρογόνωση μεθανόλης:
C H 3 O H → H C H O + H 2 {\displaystyle \mathrm {CH_{3}OH{\xrightarrow {}}HCHO+H_{2}} }
Στις βιομηχανικές μονάδες, οι δύο παραπάνω αντιδράσεις συμβαίνουν ταυτόχρονα, χωρίς μεγάλα έξοδα ενέργειας[21], καθώς η αντίδραση της οξείδωσης είναι εξώθερμη και παρέχει την απαραίτητη ενέργεια, για λάβει χώρα η αντίδραση της αφυδρογόνωσης. Στη συνεχή παραγωγική διαδικασία, η θερμοκρασία στον καταλυτικό αντιδραστήρα είναι της τάξεως των 450 – 650°C, αλλά με πολύ μικρό χρόνο παραμονής (~0,01 sec). Ο βαθμός μετατροπής σε κάθε πέρασμα φτάνει στο 65% της μεθανόλης, ενώ στη συνέχεια το μίγμα διαχωρίζεται, η μεθανόλη που απέμεινε ανακυκλώνεται, ενώ το προϊόν (μεθανάλη και λίγη μεθανόλη) αραιώνεται με νερό, για να προκύψει το διάλυμα που προωθείται στο εμπόριο, η γνωστή φορμόλη.[22]
Θεωρητικά η μεθανάλη θα μπορούσε να παραχθεί με οξείδωση του μεθανίου, αλλά αυτή η παραγωγική οδός δεν είναι βιομηχανικά βιώσιμη, γιατί η μεθανάλη οξειδώνεται πιο εύκολα απ' ό,τι το μεθάνιο[20]:
C H 4 + O 2 → C u △ H C H O + H 2 O {\displaystyle \mathrm {CH_{4}+O_{2}{\xrightarrow[{Cu}]{\triangle }}HCHO+H_{2}O} }
Με μερική οξείδωση μεθανόληςΕπεξεργασία
Με μερική οξείδωση μεθανόλης, με σχετικά ήπια οξειδωτικά μέσα, όπως το τριοξείδιο του χρωμίου[23]:
3 C H 3 O H + 2 C r O 3 → H C H O + C r 2 O 3 + 3 H 2 O {\displaystyle \mathrm {3CH_{3}OH+2CrO_{3}{\xrightarrow {}}HCHO+Cr_{2}O_{3}+3H_{2}O} }
Με έμμεση μερική αναγωγή μεθανικού οξέοςΕπεξεργασία
1. Αρχικά το μεθανικό οξύ μετατρέπεται σε μεθανοϋλοχλωρίδιο[24]:
H C O O H + S O C l 2 → H C O C l + S O 2 ↑ + H C l {\displaystyle \mathrm {HCOOH+SOCl_{2}{\xrightarrow {}}HCOCl+SO_{2}\uparrow +HCl} }
2. Το μεθανοϋλοχλωρίδιο ανάγεται καταλυτικά άμεσα προς μεθανάλη:
H C O C l + H 2 → P d H C H O + H C l {\displaystyle \mathrm {HCOCl+H_{2}{\xrightarrow {Pd}}HCHO+HCl} }
Με οζονόλυση αιθενίου παράγεται τελικά μεθανάλη[25]:
C H 2 = C H 2 + 2 3 O 3 → H 2 O C u 2 H C H O {\displaystyle \mathrm {CH_{2}=CH_{2}+{\frac {2}{3}}O_{3}{\xrightarrow[{H_{2}O}]{Cu}}2HCHO} }
Με επίδραση υπεριωδικού οξέος σε 1,2-αιθανοδιόληΕπεξεργασία
Με επίδραση υπεριωδικού οξέος σε 1,2-αιθανοδιόλη παράγεται μεθανάλη[26]:
H O C H 2 C H 2 O H + H I O 4 → 2 H C H O + H I O 3 + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HOCH_{2}CH_{2}OH+HIO_{4}{\xrightarrow {}}2HCHO+HIO_{3}+H_{2}O} }
Με πυρόλυση μεθανικού ασβεστίουΕπεξεργασία
Με πυρόλυση μεθανικού ασβεστίου παράγεται μεθανάλη. Είναι η μόνη αλδεΰδη που μπορεί να παραχθεί με αυτήν τη μέθοδο[27]:
( H C O O ) 2 C a → △ 2 H C H O + C a C O 3 ↓ {\displaystyle \mathrm {(HCOO)_{2}Ca{\xrightarrow {\triangle }}2HCHO+CaCO_{3}\downarrow } }
Στις κανονικές συνθήκες είναι άχρωμο και εύφλεκτο αέριο, με έντονη αποπνικτική οσμή. Έχει σημείο βρασμού τους -21°C. Είναι εξαιρετικά πολική ένωση (διπολική ροπή: 2,3 Debye) και είναι διαλυτή στο νερό, στην ακετόνη, στο βενζόλιο και στην αιθανόλη.
Χημικές ιδιότητες και παράγωγαΕπεξεργασία
Η μεθανάλη αποτελεί δομική μονάδα για τη σύνθεση πολλών άλλων ενώσεων με ειδική και βιομηχανική σημασία. Διαθέτει τις γενικές χημικές ιδιότητες των αλδεϋδών, αλλά είναι η πιο δραστική από όλες. Για παράδειγμα, μπορεί να οξειδωθεί ταχύτερα από το ατμοσφαιρικό οξυγόνο, σχηματίζοντας μεθανικό οξύ. Γι' αυτό τα εμπορικά δείγματα μεθανάλης περιέχουν συχνά μεθανικό οξύ, σε επίπεδο μερικών ppm. Η μεθανάλη είναι ένα καλό ηλεκτρονιόφιλο αντιδραστήριο, λαμβάνοντας μέρος σε αντιδράσεις ηλετρονιόφιλης υποκατάστασης σε αρωματικές ενώσεις, αλλά και ηλεκτρονιόφιλης προσθήκης σε αλκένια και αρωματικές ενώσεις. Η μεθανάλη παρουσία βασικών καταλυτών δίνει την αντίδραση Κανιτζάρο, σχηματίζοντας μεθανικό οξύ και μεθανόλη.
Μπορεί να αναχθεί προς μεθανόλη με τις ακόλουθες μεθόδους[28]
1. Με λιθιοαργιλιοϋδρίδιο (LiAlH4):
4 H C H O + L i A l H 4 → L i [ A l ( C H 3 O ) 4 ] → + 2 H 2 O 4 C H 3 O H + L i A l O 2 {\displaystyle \mathrm {4HCHO+LiAlH_{4}{\xrightarrow {}}Li[Al(CH_{3}O)_{4}]{\xrightarrow {+2H_{2}O}}4CH_{3}OH+LiAlO_{2}} }
2. Με καταλυτική υδρογόνωση:
H C H O + H 2 → N i η ´ P d η ´ P t C H 3 O H {\displaystyle \mathrm {HCHO+H_{2}{\xrightarrow {Ni\;{\acute {\eta }}\;Pd\;{\acute {\eta }}\;Pt}}CH_{3}OH} }
Μπορεί να αναχθεί προς μεθάνιο με την μεθόδο Wolff-Kishner[29]
H C H O + N H 2 N H 2 → − H 2 O C H 3 N = N H → K O H C H 4 + N 2 {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{2}NH_{2}{\xrightarrow {-H_{2}O}}CH_{3}N=NH{\xrightarrow {KOH}}CH_{4}+N_{2}} }
Οξείδωση προς μεθανικό οξύΕπεξεργασία
Μπορεί να οξειδωθεί προς μεθανικό οξύ[30]:
1. Με υπερμαγγανικό κάλιο:
3 H C H O + 2 K M n O 4 + H 2 S O 4 → 3 H C O O H + 2 M n O 2 + K 2 S O 4 + H 2 O {\displaystyle \mathrm {3HCHO+2KMnO_{4}+H_{2}SO_{4}{\xrightarrow {}}3HCOOH+2MnO_{2}+K_{2}SO_{4}+H_{2}O} }
2. Με τριοξείδιο του χρωμίου:
3 H C H O + 2 C r O 3 → 3 H C O O H + C r 2 O 3 {\displaystyle \mathrm {3HCHO+2CrO_{3}{\xrightarrow {}}3HCOOH+Cr_{2}O_{3}} }
H C H O + O 2 → H C O 3 H → + H C H O 2 H C O O H {\displaystyle \mathrm {HCHO+O_{2}{\xrightarrow {}}HCO_{3}H{\xrightarrow {+HCHO}}2HCOOH} }
4. Με αντιδραστήριο Tollens (αμμωνιακό διάλυμα νιτρικού αργύρου):
H C H O + A g 2 O → N H 4 N O 3 H C O O H + 2 A g ↓ {\displaystyle \mathrm {HCHO+Ag_{2}O{\xrightarrow {NH_{4}NO_{3}}}HCOOH+2Ag\downarrow } }
5. Με αντιδραστήρια Fehling:
H C H O + C u O → N H 4 N O 3 H C O O H + C u 2 O ↓ {\displaystyle \mathrm {HCHO+CuO{\xrightarrow {NH_{4}NO_{3}}}HCOOH+Cu_{2}O\downarrow } }
Οι αντιδράσεις 4-5 παρουσιάζονται απλοποιημένες και χρησιμοποιούνται γενικά για την ανίχνευση αλδεϋδομάδας (-CHO).
Με επίδραση υδροξειδίου του καλίου γίνεται οξειδοαναγωγή Cannizzaro, οπότε παράγεται μεθανόλη και μεθανικό κάλιο[31]:
2 H C H O + K O H → C H 3 O H + H C O O K {\displaystyle \mathrm {2HCHO+KOH{\xrightarrow {}}CH_{3}OH+HCOOK} }
Με προσθήκη ύδατος σε μεθανάλη παράγεται, σε χημική ισορροπία, η μη (πλήρως) απομονώσιμη ασταθής μεθανοδιόλη[32]:
H C H O + H 2 O ⇄ C H 2 ( O H ) 2 {\displaystyle \mathrm {HCHO+H_{2}O\rightleftarrows CH_{2}(OH)_{2}} }
Με προσθήκη 1,2-αιθανοδιόλης παράγεται 1,3-διοξολάνιο[33]:
H C H O + H O C H 2 C H 2 O H → H + H 2 O + {\displaystyle \mathrm {HCHO+HOCH_{2}CH_{2}OH{\xrightarrow {H^{+}}}H_{2}O+} }
Με προσθήκη 1,2-αιθανοδιθειόλης παράγεται 1,3-διθειολάνιο[34]:
H C H O + H S C H 2 C H 2 S H → H + H 2 O + {\displaystyle \mathrm {HCHO+HSCH_{2}CH_{2}SH{\xrightarrow {H^{+}}}H_{2}O+} }
Το 1,3-διθειολάνιο μπορεί να υποστεί αποθείωση Raney με νικέλιο και υδρογόνο, σχηματίζοντας μεθάνιο και αιθάνιο:
+ 2 N i + 2 H 2 → △ C H 4 + C H 3 C H 3 + 2 N i S {\displaystyle \mathrm {+2Ni+2H_{2}{\xrightarrow {\triangle }}CH_{4}+CH_{3}CH_{3}+2NiS} }
Αντιδράσεις με αζωτούχες ενώσειςΕπεξεργασία
Αντιδρά με αρκετά είδη αζωτούχων ενώσεων, με γενικό τύπο NH2A, όπου το A μπορεί να είναι υδρογόνο, αλκύλιο, υδροξύλιο, αμινομάδα και διάφορα άλλα. Με βάση το γενικό τύπο, η γενική αντίδραση είναι η ακόλουθη[35]:
H C H O + N H 2 A → H C H = N A + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{2}A{\xrightarrow {}}HCH=NA+H_{2}O} }
Μερικά σχετικά παραδείγματα αμέσως παρακάτω:
1. Με αμμωνία παράγεται μεθανιμίνη. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = H:
H C H O + N H 3 → C H 2 = N H + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{3}{\xrightarrow {}}CH_{2}=NH+H_{2}O} }
2. Με πρωτοταγείς αμίνες (RNH2) παράγεται Ν-αλκυλομεθανιμίνη. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = R, δηλαδή υδροκαρβύλιο:
H C H O + R N H 2 → C H 2 = N R + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+RNH_{2}{\xrightarrow {}}CH_{2}=NR+H_{2}O} }
3. Με υδροξυλαμίνη παράγεται μεθανοξίμη. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = OH:
H C H O + N H 2 O H → C H 2 = N O H + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{2}OH{\xrightarrow {}}CH_{2}=NOH+H_{2}O} }
4. Με υδραζίνη παράγεται αρχικά μεθανυδραζόνη και με περίσσεια μεθανάλης διμεθυλεναζίνη. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = NH2:
H C H O + N H 2 N H 2 → − H 2 O C H 2 = N N H 2 → + H C H O C H 2 = N N = C H 2 {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{2}NH_{2}{\xrightarrow {-H_{2}O}}CH_{2}=NNH_{2}{\xrightarrow {+HCHO}}CH_{2}=NN=CH_{2}} }
5. Με φαινυλυδραζίνη παράγεαι 1-μεθυλενο-2-φαινυλυδραζόνη. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = NHPh:
H C H O + N H 2 N H P h → C H 2 = N N H P h + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+NH_{2}NHPh{\xrightarrow {}}CH_{2}=NNHPh+H_{2}O} }
6. Με υδραζινομεθαναμίδιο παράγεται (2-μεθυλενυδραζινο)μεθαναμίδιο. Προκύπτει από την παραπάνω γενική αντίδραση, με A = NHCONH2:
H C H O + H 2 N N H C O N H 2 → C H 2 = N N H C O N H 2 + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+H_{2}NNHCONH_{2}{\xrightarrow {}}CH_{2}=NNHCONH_{2}+H_{2}O} }
Συμπύκνωση με δευτεροταγείς αμίνεςΕπεξεργασία
Με επίδραση δευτεροταγούς αμίνης (RNHR') παράγεται (διαλκυλαμινο)μεθανόλη[36]:
H C H O + R N H R ´ → C H 2 ( O H ) N ( R ) R ´ {\displaystyle \mathrm {HCHO+RNHR^{\acute {}}{\xrightarrow {}}CH_{2}(OH)N(R)R^{\acute {}}} }
Με επίδραση βάσης έχουμε τη λεγόμενη αλδολική συμπύκνωση, η οποία όταν γίνεται με τον εαυτό της, παράγεται υδροξυαιθανάλη[37]:
2 H C H O → O H − C H 2 ( O H ) C H O {\displaystyle \mathrm {2HCHO{\xrightarrow {OH^{-}}}CH_{2}(OH)CHO} }
Συμπύκνωση με «ενεργές» μεθυλενομάδεςΕπεξεργασία
Με την επίδραση «ενεργών» μεθυλενομάδων, δηλαδή ενώσεων του γενικού τύπου XCH2Y, όπου X,Y ηλεκτραρνητικές ομάδες όπως π.χ. κυανομάδα (CN), καρβαλκοξυομάδα (COOR), έχουμε την αντίδραση Knoevenagel[38]:
H C H O + X C H 2 Y → O H − C H 2 = C H ( X ) Y + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+XCH_{2}Y{\xrightarrow {OH^{-}}}CH_{2}=CH(X)Y+H_{2}O} }
Με επίδραση α-αλεστέρων (R'CHXCOOR) έχουμε την αντίδραση Darzen. Π.χ. με αλαιθανικό αλκυλεστέρα (XCH2COOR) τελικά παράγεται οξιρανοκαρβονικό αλκυλεστέρα[39]:
H C H O + X C H 2 C O O R → E t O N a η ´ N a N H 2 η ´ N a H X + {\displaystyle \mathrm {HCHO+XCH_{2}COOR{\xrightarrow {EtONa\;{\acute {\eta }}\;NaNH_{2}\;{\acute {\eta }}\;Na}}HX+} }
Με επίδραση φωσφοροϋλιδίων [Ph3P+C-(R)R'] έχουμε τη λεγόμενη αντίδραση Wittig, με την οποία παράγεται 1,2-διαλκυλο--1-αιθένιο[40]:
H C H O + P h 3 P + C − ( R ) R ´ → C H 2 = C H ( R ) R ´ + P h 3 P O {\displaystyle \mathrm {HCHO+Ph_{3}P^{+}C^{-}(R)R^{\acute {}}{\xrightarrow {}}CH_{2}=CH(R)R^{\acute {}}+Ph_{3}PO} }
Προσθήκη διαφόρων πυρηνόφιλων αντιδραστηρίωνΕπεξεργασία
Είναι δυνατή η προσθήκη διαφόρων πυρηνόφιλων αντιδραστηρίων στο διπλό δεσμό C=Ο που περιέχει η αιθανάλη. Π.χ.:[41]:
1. Με προσθήκη υδροκυανίου παράγεται αρχικά 2-υδροξυαιθανονιτρίλιο, από το οποίο με υδρόλυση μπορεί να παραχθεί υδροξυαιθανικό οξύ:
H C H O + H C N → H O C H 2 C N → + 2 H 2 O H O C H 2 C O O N H 4 → + H C l H O C H 2 C O O H + N H 4 C l {\displaystyle \mathrm {HCHO+HCN{\xrightarrow {}}HOCH_{2}CN{\xrightarrow {+2H_{2}O}}HOCH_{2}COONH_{4}{\xrightarrow {+HCl}}HOCH_{2}COOH+NH_{4}Cl} }
2. Με προσθήκη όξινου θειικού νατρίου παράγεται υδροξυμεθανοσουλφονικό οξύ:
H C H O + N a H S O 3 → H O C H 2 S O 3 N a → + H C l H O C H 2 S O 3 H + N a C l {\displaystyle \mathrm {HCHO+NaHSO_{3}{\xrightarrow {}}HOCH_{2}SO_{3}Na{\xrightarrow {+HCl}}HOCH_{2}SO_{3}H+NaCl} }
3. Με προσθήκη αλκυλομαγνησιοαλογονιδίου (RMgX) παράγεται πρωτοταγής αλκοόλη:
H C H O + R M g X → R C H 2 O M g X → + H 2 O R C H 2 O H + M g ( O H ) X ↓ {\displaystyle \mathrm {HCHO+RMgX{\xrightarrow {}}RCH_{2}OMgX{\xrightarrow {+H_{2}O}}RCH_{2}OH+Mg(OH)X\downarrow } }
4. Με προσθήκη πενταχλωριούχου φωσφόρου (PCl5) παράγεται διχλωρομεθάνιο:
H C H O + P C l 5 → C H 2 C l 2 + P O C l 3 {\displaystyle \mathrm {HCHO+PCl_{5}{\xrightarrow {}}CH_{2}Cl_{2}+POCl_{3}} }
Με επίδραση διαζωμεθάνιου παράγεται οξιράνιο[42]:
H C H O + C H 2 N 2 → N 2 + {\displaystyle \mathrm {HCHO+CH_{2}N_{2}{\xrightarrow {}}N_{2}+} }
Με επίδραση υδραζωτικού οξέος παράγεται υδροκυάνιο και μεθαναμίδιο[43]:
2 H C H O + H N 3 → H 2 S O 4 H C N + H C O N H 2 + N 2 {\displaystyle \mathrm {2HCHO+HN_{3}{\xrightarrow {H_{2}SO_{4}}}HCN+HCONH_{2}+N_{2}} }
Με προσθήκη αλκοόλης (ROH) παράγεται αρχικά αλκοξυμεθανόλη και έπειτα, με περίσσεια αλκοόλης διαλκοξυμεθάνιο[44]:
H C H O + R O H → H + R O C H 2 O H → + R O H R O C H 2 O R + H 2 O {\displaystyle \mathrm {HCHO+ROH{\xrightarrow {H^{+}}}ROCH_{2}OH{\xrightarrow {+ROH}}ROCH_{2}OR+H_{2}O} }
Με επίδραση υδροκυανίου (HCN) και αμμωνίας (NH3) σε μεθανάλη παράγεται αρχικά αμιναιθανονιτρίλιο και στη συνέχεια, με υδρόλυση, γλυκίνη[45]:
H C H O + H C N + N H 3 → − H 2 O H 2 N C H 2 C N → + 2 H 2 O H 2 N C H 2 C O O H + N H 3 {\displaystyle \mathrm {HCHO+HCN+NH_{3}{\xrightarrow {-H_{2}O}}H_{2}NCH_{2}CN{\xrightarrow {+2H_{2}O}}H_{2}NCH_{2}COOH+NH_{3}} }
Η μεθανάλη δίνει τα ακόλουθα ολιγομερή και πολυμερή[46]:
1. Τριμερισμός προς 1,3,5-τριοξάνιο:
2. Ολιγομερισμός προς παραφορμαλδεΰδη:
v H C H O → H O C H 2 ( O C H 2 ) v O H {\displaystyle \mathrm {vHCHO{\xrightarrow {}}HOCH_{2}(OCH_{2})_{v}OH} }
Όπου v ∈ N , 5 ≤ v ≤ 50 {\displaystyle \mathrm {v\in \mathbb {N} ,\;5\leq v\leq 50} }
3. Πολυμερισμός προς πολυοξυμεθυλένιο:
v H C H O → H O C H 2 ( O C H 2 ) v O H {\displaystyle \mathrm {vHCHO{\xrightarrow {}}HOCH_{2}(OCH_{2})_{v}OH} }
Όπου v ∈ N , v > 100 {\displaystyle \mathrm {v\in \mathbb {N} ,\;v>100} }
Με επίδραση υδροθείου παράγει 1,3,5-τριθειάνιο[47]:
3 H C H O + 3 H 2 S → 3 H 2 O + {\displaystyle \mathrm {3HCHO+3H_{2}S{\xrightarrow {}}3H_{2}O+} }
Φωτοχημική προσθήκη σε αλκένιαΕπεξεργασία
Με επίδραση μεθανάλης σε αιθένιο σχηματίζεται φωτοχημικά οξετάνιο (Αντίδραση Paterno–Büchi)[48][49]:
C H 2 = C H 2 + H C H O → h v {\displaystyle \mathrm {CH_{2}=CH_{2}+HCHO{\xrightarrow {hv}}} }
Παρεμβολή καρβενίων, π.χ. με μεθυλενίου παράγονται αιθανάλη και οξιράνιο[50]:
H C H O + C H 3 C l + K O H → K C l + H 2 O + 2 3 C H 3 C H O + 1 3 {\displaystyle \mathrm {HCHO+CH_{3}Cl+KOH{\xrightarrow {}}KCl+H_{2}O+{\frac {2}{3}}CH_{3}CHO+{\frac {1}{3}}} }
Δυο στάδια για το σχηματισμό ρητνης ουρίας-φορμαλδεΰδης, που χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα για την παραγωγή νοβοπάν.
Η μεθανάλη είναι μια συνηθισμένη πρόδρομη ένωση για πολλές συνθετότερες ενώσεις και υλικά. Για παράδειγμα, προϊόντα που παράγονται από μεθανάλη συμπεριλαμβάνουν τη ρητίνη ουρίας-φορμαλδεΰδης, τη ρητίνη μελαμίνης, τη ρητίνη φαινόλης-φορμαλδεΰδης, τα πλαστικά πολυοξυμεθυλενίου, την 1,4-βουτανοδιιόλη και το μεθυλενοδιφαινυλοδιισονιτρίλιο[20]. Στην υφαντουργία οι ρητίνες με βάση τη μεθανάλη χρησιμοποιούνται για το φινίρισμα των προϊόντων για να αντιστέκονται στο τσαλάκωμα[51]. Τα προϊόντα με βάση τη μαθανάλη είναι κομβικής σημασίας και για την αυτοκινητοβιομηχανία, γιατί χρησιμοποιούνται σε τμήματα του συστήματος μετάδοσης, του ηλεκτρικού συστήματος, της ίδιας της μηχανής, στις πόρτες, στους άξονες και στο σύστημα πέδισης. Η αξία των πωλήσεων μεθανάλης και παραγώγων προϊόντων αυτής ήταν πάνω από 145 δισεκατομμύρια δολλάρια το 2003, παρέχοντας εργασία σε πάνω από 4 εκατομμύρια ανθρώπους σε 11.900 παραγωγικές μονάδες στις ΗΠΑ και στον Καναδά[52].
Όταν στη μεθανάλη επιδρά φαινόλη, ουρία ή μελαμίνη παράγονται αντίστοιχα σκληρά θερμοσκληρυντικά προϊόντα ρητινών. Αυτά τα συμπολυμερή είναι συνηθισμένα μόνιμα σύμπλοκα που χρησιμοποιούνται (επίσης) στην παραγωγή προϊόντων ξύλου και χαλιών. Χρησιμοποιήθηκαν (επίσης) ως ενισχυτικά της αντοχής προίόντων χαρτιών υγεινής, όπως χαρτομάντηλα, χαρτών κουζίνας και ρολών τουαλέτας. Είναι αφρώδεις και χρησιμοποιήθηκαν σε μονώσεις ή προστίθενται σε μορφοποιημένα προϊόντα. Η παραγωγή ρητινών φορμαλδεΰδης αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ήμισυ της κατανάλωσης σε μεθανάλη.
Η μεθανάλη είναι επίσης μια πρόδρομη ένωση σε πολυλειτουργικές αλκοόλες όπως η πενταερυθριτόλη, που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή χρωμάτων και εκρηκτικών. Τα παράγωγα μεθανάλης συμπεριλαμβάνουν το μεθυλενοδιφαινυλοδιισονιτρίλιο, ένα σημαντικό συστατικό σε χρώματα και αφρούς πολυουρεθάνης, την εξαμίνη, που χρησιμοποοιήθηκε ως πρόσθετο σε ρητίνες φαινόλης-φορμαλδεΰδες και στο εκρηκτικό RDX. Η μεθανάλη βρίσκεται ως πρόσμειξη σε αρκετά προϊόντα μπάνιου σε επίπεδα 54-610 ppm. Πιστεύται ότι εκεί προέρχεται από τη διάσπαση συντηριτικών συστατικών των προϊόντων αυτών[53], πιο συχνά από τη διαζολιδινυλουρία. Από το 2006, η μεθανάλη χρησιμοποιήθηκε σε προϊόντα μαλακτικών μαλλιών, με σκοπό την ενίσχυσή τους και στην ελάττωση της τάσης τους να σχηματίζουν μπούκλες υπό έντονη υγρασία. Όμως ο οργανισμός OSHA του Όρεγκον ανέφερε ότι η χρήση αυτών των προϊόντων είναι ανασφαλής για την ανθρώπινη υγεία[54].Η φορμαλδεΰδη εμφανίζει αντισηπτική και απολυμαντική δράση και χρησιμοποιείται, με τη μορφή της φορμόλης, για την απολύμανση χεριών, εργαλείων και χώρων, όπως δωμάτια νοσοκομείων και αποθηκευτικοί χώροι. Έχει εξαιρετική μικροβιοκτόνο, βακτηριοκτόνο και μυκητοκτόνο δράση, αλλά όταν χρησιμοποιείται γι' αυτό το λόγο η συγκέντρωσή της δεν πρέπει να ξεπερνά το 0,5% ή το 0,9% σε ιδιαίτερες περιπτώσεις.
Επίσης χρησιμοποιήθηκε για τη διατήρηση ιστών βιολογικής προέλευσης ενώ η πιο γνωστή χρήση της είναι για την αποστείρωση και προσωρινή συντήρηση ανθρώπινων ιστών μέχρι την τελική τοποθέτηση ή χρήση. Εξαιτίας της τοξικότητας της φορμαλδεΰδης και των προβλημάτων υγείας που μπορεί να προκαλέσει στους ανθρώπους που έρχονται σε επαφή με αυτήν, τα τελευταία χρόνια έχει αντικατασταθεί από άλλα λιγότερο επικίνδυνα συντηρητικά.
Η μεγαλύτερη χρήση της είναι στην παραγωγή διάφορων ρητινών οι οποίες προκύπτουν από αντιδράσεις πολυσυμπύκνωσης. Έτσι με αντίδραση φορμαλδεΰδης – φαινόλης παράγεται ο γνωστός βακελίτης, που είναι ένα σκληρό πολυμερές με τρισδιάστατο πλέγμα, πολύ μικρή διαλυτότητα στους οργανικούς διαλύτες και υψηλή αντίσταση στον ηλεκτρισμό και τη θερμότητα. Χρησιμοποιείται ως μονωτική ύλη και στην ηλεκτροτεχνία.
Με αντίδραση ουρίας – φορμαλδεΰδης παράγεται μία ρητίνη που βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στο φινίρισμα των βαμβακερών υφασμάτων, τα οποία ως γνωστό τσαλακώνονται εύκολα. Η προσθήκη τέτοιων ρητινών σταθεροποιεί τη δομή των ινών του υφάσματος με αποτέλεσμα να γίνονται ατσαλάκωτα. Ο τρόπος επίτευξης αυτού του στόχου είναι η αντίδραση ενός μορίου διμεθυλολουρίας (προϊόν συμπύκνωσης φορμαλδεΰδης και ουρίας) με τα ελεύθερα υδροξύλια δύο ινιδίων κυτταρίνης, δημιουργώντας με ακεταλικές συνδέσεις μία σταθερά διευθετημένη ίνα κυτταρίνης.[55]
Το πολυμερές της παραπάνω συμπύκνωσης χρησιμοποιείται για την παραγωγή συγκολλητικών ουσιών για την παρασκευή προϊόντων όπως το κόντρα-πλακέ, οι μοριοσανίδες (νοβοπάν), για την κατασκευή ταπήτων και άλλα.
Τέλος χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη και για την παρασκευή σημαντικών οργανικών ενώσεων όπως η πενταερυθριτόλη, η εξαμίνη και άλλες.
Η φορμαλδεΰδη είναι μία εξαιρετικά τοξική χημική ένωση, προσβάλλοντας κυρίως τα μάτια, τη μύτη και το λάρυγγα. Σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 0,1 mg/kg στον αέρα μπορεί να ερεθίσει τα μάτια, να προκαλέσει πονοκεφάλους, αίσθημα καψίματος στο λαιμό και δυσκολία στην αναπνοή. Μεγαλύτερες εκθέσεις σε φορμαλδεΰδη μπορούν να αποβούν και θανατηφόρες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κατατάξει τα διαλύματα της φορμαλδεΰδης σε τέσσερις κατηγορίες ανάλογα με την περιεκτικότητά τους. Έτσι:[56]
Τέλος πρέπει να τονιστεί ότι η φορμαλδεΰδη έχει επισημανθεί ως ύποπτη καρκινογόνος ουσία.
↑ Σημείωση #1: Για εναλλακτικές ονομασίες δείτε τον πίνακα πληροφοριών.
↑ Σημείωση #2: Περιέχει άνθρακα και έχει τυπικά την αναλογία ατόμων υδρογόνου - οξυγόνου 2:1, που έχει και το νερό, αλλά χωρίς να είναι πραγματικός υδατάνθρακας, με τη βιοχημική σημασία του όρου.
↑ "Formaldehyde" (PDF). Formaldehyde, 2-Butoxyethanol and 1-tert-Butoxypropan-2-ol. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans 88. Lyon, France: International Agency for Research on Cancer. 2006. pp. 39–325. ISBN 92-832-1288-6. "Formaldehyde (gas)", Report on Carcinogens, Eleventh Edition, U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, National Toxicology Program, 2005
↑ Harris, Gardiner (10 June 2011). "Government Says 2 Common Materials Pose Risk of Cancer". New York Times. Retrieved 2011-06-11.
↑ National Toxicology Program (10 June 2011). "12th Report on Carcinogens". National Toxicology Program. Retrieved 2011-06-11.
↑ National Toxicology Program (10 June 2011). "Report On Carcinogens – Twelfth Edition – 2011" (PDF). National Toxicology Program. Retrieved 2011-06-11.
↑ "Review of the Formaldehyde Assessment in the National Toxicology Program 12th Report on Carcinogens". p. 91.
↑ "Review of the Formaldehyde Assessment in the National Toxicology Program 12th Report on Carcinogens". p. 95.
↑ Zuckerman, B.; Buhl, D.; Palmer, P.; Snyder, L. E. (1970). "Observation of interstellar formaldehyde". Astrophys. J. 160: 485–506. Bibcode:1970ApJ...160..485Z. doi:10.1086/150449.
↑ Mangum, Jeffrey G.; Darling, Jeremy; Menten, Karl M.; Henkel, Christian (2008). "Formaldehyde Densitometry of Starburst Galaxies". Astrophys. J. 673 (2): 832–46. arXiv:0710.2115. Bibcode:2008ApJ...673..832M. doi:10.1086/524354.
↑ Woon, David E. (2002). "Modeling Gas-Grain Chemistry with Quantum Chemical Cluster Calculations. I. Heterogeneous Hydrogenation of CO and H2CO on Icy Grain Mantles". Astrophys. J. 569: 541–48. Bibcode:2002ApJ...569..541W. doi:10.1086/339279.
↑ Zubritsky, Elizabeth; Neal-Jones, Nancy (11 August 2014). "RELEASE 14-038 - NASA’s 3-D Study of Comets Reveals Chemical Factory at Work". NASA. Retrieved 12 August 2014.
↑ Cordiner, M.A. et al. (11 August 2014). "Mapping the Release of Volatiles in the Inner Comae of Comets C/2012 F6 (Lemmon) and C/2012 S1 (ISON) Using the Atacama Large Millimeter/Submillimeter Array". The Astrophysical Journal 792 (1): L2. doi:10.1088/2041-8205/792/1/L2. Retrieved 12 August 2014.
↑ A. Butlerow (1859) "Ueber einige Derivate des Jodmethylens" (On some derivatives of methylene iodide), Annalen der Chemie und Pharmacie, vol . 111, pages 242–252. In this paper, Butlerov discovered formaldehyde, which he called "Dioxymethylen" (methylene dioxide) [page 247] because his empirical formula for it was incorrect (C4H4O4).
↑ In 1867, A. W. Hofmann first announced to the Royal Prussian Academy of Sciences the production of formaldehyde by passing methanol vapor in air over hot platinum wire. See: A. W. Hofmann (14 October 1867) "Zur Kenntnis des Methylaldehyds" ([Contributions] to our knowledge of methylaldehyde), Monatsbericht der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin (Monthly Report of the Royal Prussian Academy of Sciences in Berlin), vol. 8, pages 665–669. Reprinted in: A.W. Hofmann, (1868) "Zur Kenntnis des Methylaldehyds", Annalen der Chemie und Pharmacie (Annals of Chemistry and Pharmacy), vol. 145, no. 3, pages 357–361. A.W. Hofmann (1868) "Zur Kenntnis des Methylaldehyds", Journal für praktische Chemie (Journal for Practical Chemistry), vol. 103, no. 1, pages 246–250. However, it was not until 1869 that Hofmann determined the correct empirical formula of formaldehyde. See: A.W. Hofmann (5 April 1869) "Beiträge zur Kenntnis des Methylaldehyds", Monatsbericht der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin, vol. ?, pages 362–372. Reprinted in: Hofmann, A.W. (1869). "Beiträge zur Kenntnis des Methylaldehyds". Journal für Praktische Chemie 107 (1): 414–424. doi:10.1002/prac.18691070161. A.W. Hofmann (1869) "Beiträge zur Kenntnis des Methylaldehyds," Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft (Reports of the German Chemical Society), vol. 2, pages 152–159.
↑ Read, J. (1935). Text-Book of Organic Chemistry. London: G Bell & Sons.
↑ Τα δεδομένα προέρχονται εν μέρει από το «Table of periodic properties of thw Ellements», Sagrent-Welch Scientidic Company και Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, Σελ. 34.
↑ Υπολογισμένο βάση του ιονισμού από τον παραπάνω πίνακα
↑ 20,0 20,1 20,2 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο  . Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα Ullmann.
↑ Σημείωση: Απαιτείται ενέργεια μόνο για την έναρξη κάθε κύκλου διεργασιών.
↑ Speight J. G., “Chemical and Process Design Handbook”, McGraw-Hill, 2002.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.216, §9.2.2.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.216, §9.2.3.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.216, §9.2.4.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.216, §9.2.6.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.217, §9.2.4α.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218, §9.5.2.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218, §9.5.3α.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.221, §9.6.1,2.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.221, §9.6.4.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218, §9.5.5α.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218, §9.5.5β.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218, §9.5.2 και §9.5.5β
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.218-219, §9.5.6.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.219, §9.5.7.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.219, §9.5.8.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.219, §9.5.9.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.219, §9.5.10.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.219, §9.5.11.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.220, §9.5.12.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.220, §9.5.14.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.220, §9.5.15.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ.221, §9.6.3.
↑ «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας» Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 329, §14.2.2.
↑ «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας» Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 221, §9.8.5α.
↑ Bost, R. W.; Constable, E. W. (1936), «sym-Trithiane», Org. Synth. 16: 81, http://www.orgsyn.org/orgsyn/orgsyn/prepContent.asp?prep=cv2p0610 ; Coll. Vol. 2: 610 .
↑ E. Paterno, G. Chieffi (1909). «.». Gazz. Chim. Ital. 39: 341.
↑ G. Büchi, Charles G. Inman, and E. S. Lipinsky (1954). «Light-catalyzed Organic Reactions. I. The Reaction of Carbonyl Compounds with 2-Methyl-2-butene in the Presence of Ultraviolet Light». Journal of the American Chemical Society 76 (17): 4327–4331. doi:10.1021/ja01646a024.
↑ Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982, σελ. 155, §6.7.3.
↑ Formaldehyde in Clothing and Textiles FactSheet". NICNAS. Australian National Industrial Chemicals Notification and Assessment Scheme. May 2013. Retrieved 12 November 2014.
↑ Economic Importance, Formaldehyde Council. 2009. Accessed on April 14, 2010.
↑ No More Toxic Tub: Getting Contaminants Out Of Children’s Bath & Personal Care Products" (PDF). Campaign for Safe Cosmetics. March 2009. Retrieved 19 May 2012.
↑ Παπαγεωργίου Β.Π., “Εφαρμοσμένη Οργανική Χημεία: Άκυκλες Ενώσεις”, Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1986.
↑ «Η σελίδα της Ε.Ε. για την ταξινόμηση και την επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών.». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2007. Ανακτήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2006.
Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
Δημήτριου Ν. Νικολαΐδη: Ειδικά μαθήματα Οργανικής Χημείας, Θεσσαλονίκη 1983.
Ιστοσελίδα αφιερωμένη στη φορμαλδεΰδη που αντιπροσωπεύει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες που την παράγουν.