el el el el el id el el el el el el el el el el it el el el el el el ru el el el el el el en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el en el el en el el en el el el
Την ίδια περίοδο, παράλληλα με τις δηλώσεις τις αμερικανίδας υπουργού, κυκλοφορεί το βιβλίο του Ραλφ Πίτερς, αμερικανού απόστρατου συνταγματάρχη, με τίτλο «Ποτέ μην εγκαταλείπεις τη μάχη» (Never quit the fight), στο οποίο ο χάρτης της «Νέας Μέσης Ανατολής» όχι απλά παίζει σημαντικό ρόλο αλλά φθάνει να κυκλοφορεί σε διάφορους πολιτικούς και στρατιωτικούς κύκλους ενώ διδάσκεται στην Εθνική Ακαδημία Πολέμου αλλά και στην Σχολή Άμυνας του ΝΑΤΟ. Αν και σύμφωνα με τον συγγραφέα ο χάρτης αυτός αποτελεί «προϊόν φαντασίας», βασίζεται στην αναδιάταξη των συνόρων, στην δημιουργία νέων ανεξάρτητων κρατών αλλά και στην πεποίθηση του ίδιου ότι «διεθνή σύνορα δεν είναι ποτέ εξ’ ολοκλήρου δίκαια πολύ δε περισσότερο τα υπάρχοντα σύνορα [της Μέσης Ανατολής] που είναι από τα πιο αυθαίρετα, αφού σχεδιάστηκαν από τους Ευρωπαίους βάσει ιδίων συμφερόντων. »6. Ο χάρτης αυτός, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Τούρκων σε σύνοδο του ΝΑΤΟ, στη Ρώμη, καθώς η χώρα τους φαίνεται να χάνει εδάφη από την ίδρυση του ελεύθερου κουρδικού κράτους. Οι αμερικανοί αξιωματούχοι όπως ήταν φυσικό προσπάθησαν να υποβαθμίσουν το γεγονός διαβεβαιώνοντας την Άγκυρα ότι ο συγκεκριμένος χάρτης δεν αντανακλούσε τις επίσημες θέσεις της Ουάσινγκτον αλλά η σημερινή ρευστή πραγματικότητα στην περιοχή μάλλον επιβεβαιώνει τους βαθύτερους φόβους της Τουρκίας.
Τα πολλαπλά εμπόδια ωστόσο πάνω στα οποία προσκρούει ο νεοοθωμανικός μεγαλοϊδεατισμός με προεξέχων στην παρούσα φάση αυτό της ανακατάληψης της Μοσούλης⃰, επιτείνουν την νευρικότητα της Άγκυρας και του Προέδρου της οδηγώντας τον σε κηρύγματα γεμάτα αλυτρωτικά υπονοούμενα πρώτα για τη Λωζάννη, μετά για τα «πνευματικά σύνορα» της Τουρκίας που δεν συμπίπτουν με τα φυσικά της μετά για τη Θράκη και τέλος για τα ελληνικά νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, θέτοντας εμμέσως θέμα αναθεώρησης του σημερινού status quo στην περιοχή με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Τα μηνύματα ωστόσο που θέλει να στείλει, μέσα από τις απανωτές καθημερινές του «εκρήξεις», μοιάζουν να απευθύνονται περισσότερο προς την Ουάσινγκτον και λιγότερο προς την Αθήνα. Αν με «ρίξετε» στην Μοσούλη, όπως συνέβη πριν από περίπου 100 χρόνια αρχικά με την Ανακωχή του Μούδρου, μετά με την Συνθήκη της Λωζάννης κι αργότερα με την Συνθήκη της Άγκυρας, μπορεί να αλλάξω συμπεριφορά και να στραφώ από τα νοτιοανατολικά μου σύνορα προς τα δυτικά μου σύνορα δηλαδή προς το Αιγαίο. Πρόκειται λοιπόν για διεθνές ζήτημα καθώς η Συνθήκη της Λωζάννης, την οποία το τελευταίο διάστημα ο Τούρκος Πρόεδρος επικαλείται σε καθημερινή σχεδόν βάση πότε για να επιβεβαιώσει την παντοδυναμία του στο εσωτερικό βάλλοντας κατά των κεμαλιστών και πότε κάνοντας στοχευμένη προπαγάνδα για εσωτερική κατανάλωση, είναι τμήμα του Διεθνούς Δικαίου και όχι μια διμερής ελληνοτουρκική συνθήκη που υπογράφηκε πριν από 93 χρόνια.
Θέλοντας να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα από την αλλοπρόσαλλη αυτή στάση και τις μεταπτώσεις του Τούρκου Προέδρου ειδικότερα τα τελευταίο διάστημα θα πρέπει να την δούμε σε συνάρτηση με τις δραματικές εξελίξεις στον πολύπαθο χώρο της Μέσης Ανατολής όπου διακυβεύονται μεγάλης γεωστρατηγικής σημασίας συμφέροντα για το μέλλον της Τουρκίας. Ο Ερντογάν, είναι ο απόλυτος κυρίαρχος στην τουρκική πολιτική σκηνή τα τελευταία 15 χρόνια, έχοντας μετατρέψει όλες σχεδόν τις εκλογές που έχουν διεξαχθεί στην Τουρκία από το 2002 που βρίσκεται στην εξουσία και μετά σε «περίπατο επιβεβαίωσης της υψηλής δημοτικότητάς του». Μιας δημοτικότητας που τον έχει οδηγήσει ειδικά τα τελευταία χρόνια σε έναν υπέρμετρο μεγαλοϊδεατισμό, ο οποίος σέρνει σταθερά τη χώρα του προς τις ισλαμικές της ρίζες μέσα από την αναβίωση της οθωμανικής κληρονομιάς κι ενός ιδιότυπου πανισλαμισμού, βάσει του οποίου η Τουρκία επιθυμεί να έχει ρόλο προστάτιδας δύναμης των απανταχού σουνιτών μουσουλμάνων ταυτόχρονα με υφέρπουσες επεκτατικές βλέψεις. Ταυτόχρονα, απομακρύνεται από το κοσμικό κράτος που έφτιαξε ο Κεμάλ Ατατούρκ «κατατάσσοντας τον εαυτό του στις έξοχες στιγμές της τουρκικής/οθωμανικής ιστορίας κοντά στον Σελίμ τον Α’⃰ και τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή»7. Παράλληλα σε συνθήκες παράτασης της έκτακτης ανάγκης με αφορμή το αποτυχημένο πραξικόπημα του περασμένου καλοκαιριού, με τις συνεχιζόμενες διώξεις των πάσης φύσεως αντιφρονούντων, στρατιωτικών, δικαστικών, δημοσίων υπαλλήλων, καθηγητών και δημοσιογράφων, αλλεπάλληλων τρομοκρατικών χτυπημάτων στο εσωτερικό, εν μέσω πολέμου στα νοτιοανατολικά της χώρας και κυρίως θορυβημένος από τις γεωπολιτικές ανατροπές που κυοφορούνται στη Μέση Ανατολή και τον κουρδικό κίνδυνο να είναι περισσότερο ορατός από ποτέ, ειδικότερα μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις στην στρατηγικής σημασίας για την Τουρκία Μοσούλη, καταφεύγει «στην διέγερση των εθνικιστικών αντανακλαστικών, τα οποία λειτουργούν συσπειρωτικά και αποπροσανατολιστικά για την τουρκική κοινωνία»8 οξύνοντας ταυτόχρονα το κλίμα πόλωσης στο εσωτερικό της χώρας όταν η 93η επέτειος από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το περασμένο Σάββατο έγινε αφορμή για να επικρίνει για άλλη μια φορά τον Κεμάλ Ατατούρκ για την υπογραφή της, περίπου ως μειοδοτικής για τον ίδιο και για τα σημερινά συμφέροντα της Άγκυρας, Συνθήκης της Λωζάννης.
Όσον αφορά τις εξελίξεις που δρομολογούνται αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή, «η ισχύς θα καθορίσει τους φίλους κα τους εχθρούς αυτής της αμείλικτης παγκόσμιας σύρραξης για τον διαμοιρασμό και την ηγεμονία στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και Ευρασία, ένας αγώνας ηγεμονίας που τώρα έχει εστιαστεί στην Συρία και στη Μοσούλη». 9
1 “In -battle-for-Turkish-identity-an-old-Ottoman-victory”, www.csmonitor.com/World/Middle East /2016/05/10/
2 “Iraqi Kurdistan president: time has come to redraw Middle East boundaries”, The Guardian, 22/01/2016
⃰ Η πραγματική προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η συντριβή των Κούρδων αυτονομιστών, οι οποίοι συγκεντρωμένοι στα σύνορα της και του Ιράκ διεξάγουν εδώ και δεκαετίες ένοπλο αγώνα εναντίον του τουρκικού κράτους.
⃰ Σήμερα η Συρία είναι μια διαλυμένη-κατεστραμμένη χώρα. Από τον πληθυσμό των 22 εκατομμυρίων πριν από το 2011, σήμερα στην χώρα έχουν μείνει κάτι λιγότερο από 10 εκατομμύρια με 5 περίπου εκατομμύρια εκτοπισμένους.
3 “Plans for redrawing the Middle East: The Project for a “New Middle East””. Πρόκειται για άρθρο που πρωτοδημοσιεύτηκε στο www.globalresearch.ca, τον Νοέμβριο του 2006, με σκοπό την κατανόηση της συνεχιζόμενης διαδικασίας αποσταθεροποίησης και πολιτικής κατάτμησης του Ιράκ, της Συρίας και της Υεμένης.
5 «Επαναχάραξη» του χάρτη της Μέσης Ανατολής επιδιώκει το Ιsis», H Kαθημερινή, 27/09/2015
6 “Plans for redrawing the Middle East: The Project for a “New Middle East” ”. Πρόκειται για άρθρο που πρωτοδημοσιεύτηκε στο www.globalresearch.ca, τον Νοέμβριο του 2006, με σκοπό την κατανόηση της συνεχιζόμενης διαδικασίας αποσταθεροποίησης και πολιτικής κατάτμησης του Ιράκ, της Συρίας και της Υεμένης.
⃰ Η Μοσούλη με τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου, ήταν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα βιλαέτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Ανακωχή του Μούδρου που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 1918 μεταξύ των Δυτικών Συμμαχικών Δυνάμεων και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σηματοδοτούσε τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου με την κατάπαυση των εχθροπραξιών ανάμεσα στα δύο αντίπαλα στρατόπεδα αλλά και την οριστική διάλυση της ήδη κατακερματισμένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ωστόσο, οι Άγγλοι, που από καιρό εποφθαλμιούσαν τα πλούσια κοιτάσματα της περιοχής, 3 μέρες μετά την υπογραφή της Ανακωχής κι επικαλούμενοι το άρθρο 6 της, εισέβαλαν στη Μοσούλη και την κατέλαβαν με αποτέλεσμα να αρχίσουν νέες διαμάχες με την τουρκική πλευρά. Το περίφημο «Ζήτημα της Μοσούλης¨ όπως ονομάστηκε απασχόλησε επί μακρόν και τις συζητήσεις που προηγήθηκαν για την Συνθήκη της Λωζάννης, με τους Τούρκους να προσπαθούν να αποδείξουν με κάθε τρόπο ότι η περιοχή τους ανήκε. Το όλο θέμα αποφασίσθηκε να παραπεμφθεί στην Κοινωνία των Εθνών αν μέσα σε 9 μήνες οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές δεν έβρισκαν λύση. Αν και η ΚτΕ απέδωσε ιστορικό δίκαιο στην Τουρκία ωστόσο αποφάσισε να «δώσει» την Μοσούλη στο Ιράκ δηλ στην Αγγλία. Η Τουρκία δεν δέχτηκε την απόφαση και κινήθηκε επιθετικά προς την Μοσούλη προκαλώντας μάλιστα σφαγές σε ντόπιους χριστιανικούς πληθυσμούς. Η ΚτΕ όπως και οι σύμμαχοι, αποδοκίμασαν τις σφαγές κατακυρώνοντας μονομερώς τη Μοσούλη στο Ιράκ. Τον Ιούνιο του 1926 μετά την τριμερή συνθήκη που υπογράφεται στην Άγκυρα μεταξύ Τουρκίας, Ιράκ κι Αγγλίας, η Μοσούλη ενσωματώνεται στο νέο βασίλειο του Ιράκ το οποίο βρισκόταν υπό την επιρροή της Αγγλίας! Στην Τουρκία αναγνωρίσθηκε μερίδιο επί των κερδών από την πώληση πετρελαίου για 25 χρόνια. (Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Π. Δανδράκη/www. Enwikipedia.org/wiki/Mosul_Question–references)
⃰Τον περασμένο Αύγουστο, στον απόηχο του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, ο Ερντογάν εγκαινίασε, μέσα σε πανηγυρικό κλίμα, την 3η γέφυρα του Βοσπόρου στην Κων/πολη δίνοντά της το όνομα του Σουλτάνου Σελίμ του Α’ γνωστού κι ως Γιαβούζ δηλ μοχθηρός, σηματοδοτώντας με ακόμη έναν τρόπο την σημερινή κυρίαρχη ιδεολογία της Τουρκίας.
7 Συρίγος Ά., Ο Ερντογάν μιλάει όπως σκέφτεται, Η Καθημερινή, 23/10/2016
8 Φίλης Κ., Που το πάει ο Ερντογάν, Η Καθημερινή, 18/10/2016
9 Φούσκας Β. Κ., (καθηγητής στο Παν/μιο του Ανατολ. Λονδίνου), Η Τουρκία, η κρίση στη Συρία, και οι δύο στρατηγικές του ΝΑΤΟ, Η Εφημ, των Συντακτών, 20-21/2/2016