el el el el el el el el el el el el el el el el el el el pl el el el en el en el el el el el eu el el el el fr el it ce el ru nl el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el es hi el el el el el en el el el el el el en sv en zh en en zh en en ru pl en fr el zh ms en en en en en en en en en eu fr el de en en oc en it en en en en zh zh fr el en en el en en en en en zh de en ru fr el fr fr fr fr fr fr fr da ru sv fr fr de el sv en nb en nb nb sv nb sv en da sv en el fr da fr oc fr fr fr fr fr en en fr en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el pl pl el el el el el el el el el el el el el el el el el el en en el el el el el el el el el el el el el el
Το Γκντανσκ (πολωνικά: Gdańsk, γερμανικά: Danzig‎, κασουβικά: Gduńsk, λατινικά: Gedanum‎) είναι πόλη στις ακτές της Βαλτικής Θάλασσας στη βόρεια Πολωνία. Με πληθυσμό 470.633 κατοίκους (2020),[1] είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του Βοεβοδάτου Πομερανίας και η πιο εξέχουσα πόλη στη γεωγραφική περιοχή της Πομερανίας. Είναι ο κύριος λιμένας της Πολωνίας και η τέταρτη μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή της χώρας.[2]
Ρητό: Nec temere, nec timide
δεδομένα (π • σ • ε )
Η παλιά πόλη του Γκντανσκ
Η πόλη βρίσκεται στο νότιο άκρο του Κόλπου του Γκντανσκ, σε ένα αστικό συγκρότημα με την πόλη Γκντίνια, το θέρετρο Σόποτ και τις προαστιακές κοινότητες. Αυτά αποτελούν μια μητροπολιτική περιοχή που ονομάζεται Τρίπολη (πολωνικά: Trójmiasto), με πληθυσμό περίπου 1,5 εκατομμύριο κατοίκους.[3] Το Γκντανσκ βρίσκεται στις εκβολές του ποταμού Μοτουάβα, που συνδέεται με τον Λενίφκα, έναν παραπόταμο στο δέλτα του ποταμού Βιστούλα, ο οποίος αποστραγγίζει το 60% της Πολωνίας και συνδέει το Γκντανσκ με την πολωνική πρωτεύουσα, Βαρσοβία.
Μερικά από τα σημαντικά κτίρια στο Γκντανσκ είναι το Πανεπιστήμιο του Γκντανσκ, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Γκντανσκ, το Εθνικό Μουσείο του Γκντανσκ, το Θέατρο Σαίξπηρ, το Μουσείο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, η Πολωνική Φιλαρμονική της Βαλτικής και το Ευρωπαϊκό Κέντρο της Αλληλεγγύης. Η πόλη φιλοξενεί επίσης την Εορτή του Αγίου Δομίνικου, η οποία χρονολογείται από το 1260,[4] η οποία θεωρείται ως ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά και πολιτιστικά γεγονότα στην Ευρώπη.[5] Το Γκντανσκ βρίσκεται επίσης στην κορυφή της κατάταξης παγκοσμίως για την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια και το βιοτικό επίπεδο, και το ιστορικό κέντρο της πόλης του έχει καταχωρηθεί ως ένα από τα εθνικά μνημεία της Πολωνίας.[6][7][8][9]
Η ενότητα αυτή είναι κενή, ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ανολοκλήρωτη. Η βοήθειά σας είναι καλοδεχούμενη!
Ιστορικά ήταν ένας σημαντικός θαλάσσιος λιμένας από τους μεσαιωνικούς χρόνους και στη συνέχεια ήταν μέλος της Χανσεατικής Ένωσης. Τμήμα του Βασιλείου της Πρωσίας από το 1793, με ένα μικρό διάλειμμα στους Ναπολεόντιους Πολέμους όπου ήταν αυτόνομο (1807-1813), έως το 1919 που με την Συνθήκη των Βερσαλλιών ανακηρύχτηκε ελεύθερη πόλη υπό την προστασία της Κοινωνίας των Εθνών.
Το 1939 προσαρτήθηκε από τη Ναζιστική Γερμανία, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά τον πόλεμο ενώθηκε με την Πολωνία. Λιγότεροι από το 5% των Γερμανών έμειναν στο Γκντανσκ, σχηματίζοντας τη γερμανική μειονότητα που υπάρχει ως σήμερα.
Το Γκντανσκ έχει κλίμα με ωκεάνιες και ηπειρωτικές επιρροές. Σύμφωνα με ορισμένες κατηγοριοποιήσεις, έχει ωκεάνιο κλίμα (Cfb),[10] ενώ άλλοι το κατατάσσουν ως ανήκει στην ηπειρωτική κλιματική ζώνη (Dfb).[11] Στην πραγματικότητα εξαρτάται από το αν η μέση θερμοκρασία αναφοράς για τον πιο κρύο χειμερινό μήνα έχει οριστεί στους -3 °C ή στους 0 °C. Οι ξηροί χειμώνες του Γκντανσκ και η μέγιστη βροχόπτωση το καλοκαίρι είναι δείκτες ηπειρωτικότητας. Ωστόσο, τα εποχιακά ακραία είναι λιγότερο έντονα από εκείνα στην ενδοχώρα της Πολωνίας.
Η πόλη έχει μέτρια ψυχρούς και συννεφώδεις χειμώνες με μέση θερμοκρασία τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο κοντά ή κάτω από τους 0 °C και ήπια καλοκαίρια με συχνές βροχές και καταιγίδες. Οι μέσες θερμοκρασίες κυμαίνονται από −1,0 έως 17,2 °C και η μέση μηνιαία βροχόπτωση κυμαίνεται από 17,9 έως 66,7 mm το μήνα με ένα σχετικά χαμηλό ετήσιο σύνολο 507 ,3 mm.
Οι εποχές είναι σαφώς διαφοροποιημένες. Η άνοιξη ξεκινά τον Μάρτιο και αρχικά έχει κρύο και αέρα, αργότερα γίνεται ευχάριστα ζεστή και συχνά πολύ ηλιόλουστη. Το καλοκαίρι, που ξεκινά τον Ιούνιο, είναι κυρίως ζεστό αλλά μερικές φορές ζεστό με θερμοκρασία που φτάνει τους 30 έως 35 °C τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο, με άφθονη ηλιοφάνεια με έντονη βροχόπτωση. Το Γκντανσκ έχει κατά μέσο όρο 1.700 ώρες ηλιοφάνειας ετησίως. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι οι θερμότεροι μήνες. Το φθινόπωρο έρχεται τον Σεπτέμβριο και στην αρχή είναι ζεστό και συνήθως ηλιόλουστο, ενώ το Νοέμβριο γίνεται κρύο, με υγρασία και ομίχλη. Ο χειμώνας διαρκεί από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο και περιλαμβάνει περιόδους χιονιού. Ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος είναι οι πιο κρύοι μήνες με τη θερμοκρασία μερικές φορές να πέφτει έως και τους -15 °C.
Κλιματικά δεδομένα Γκντνασκ (1991–2020)
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F)
Μέση Μέγιστη °C (°F)
Μέση Ελάχιστη °C (°F)
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F)
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων (≥ 0.1 mm)
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας
Πηγή #1: Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων[12][13][14][15][16][17][18][19]
Το Γκντανσκ είναι αδελφοποιημένο με τις:[21]
Στις 3 Μαρτίου 2022, το Δημοτικό Συμβούλιο του Γκντανσκ ενέκρινε ομόφωνο ψήφισμα για τον τερματισμό της συνεργασίας με τις ρωσικές πόλεις Καλίνινγκραντ και Αγία Πετρούπολη ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.[22][23]
Το Γκντανσκ συνεργάζεται επίσης με τις:[21]
764 Γκεντάνια – αστεροειδής
↑ «Najwieksze miasta w Polsce pod wzgledem liczby ludnosci» [Οι μεγαλύτερες πόλεις της Πολωνίας από άποψη πληθυσμού]. polskawliczbach.pl (στα Πολωνικά).
↑ «Poland – largest cities (per geographical entity)». World Gazetteer. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2009. [νεκρός σύνδεσμος]
↑ «Archived copy» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2021.
↑ «Saint Dominic's Fair is 760 years old!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2020. https://web.archive.org/web/20200929035944/https://www.thefirstnews.com/article/saint-dominics-fair-is-760-years-old-14619. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2020.
↑ «Millions at Gdansk's St. Dominic's Fair». 21 Αυγούστου 2016. https://www.pap.pl/en/news-/news,621550,millions-at-gdansks-st-dominics-fair.html. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2016.
↑ «Pomniki historii». nid.pl. Narodowy Instytut Dziedzictwa. n.d. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2021.
↑ «Quality of Life Index by City 2019 Mid-Year». www.numbeo.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ «Wyborcza.pl». trojmiasto.wyborcza.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ «Gdańsk high in Quality of Life Index». en.ug.edu.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ "Gdansk Αρχειοθετήθηκε 6 November 2018 στο Wayback Machine.". Weatherbase.com. Ανακτήθηεκ στις 14 Φεβρουαρίου 2018.
↑ "Köppen climate classification Αρχειοθετήθηκε 14 February 2018 στο Wayback Machine.". Britannica. Ανακτήθηεκ στις 14 Φεβρουαρίου 2018
↑ «Średnia dobowa temperatura powietrza». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Średnia minimalna temperatura powietrza». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Średnia maksymalna temperatura powietrza». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Miesięczna suma opadu». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Liczba dni z opadem >= 0,1 mm». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Średnia grubość pokrywy śnieżnej». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Liczba dni z pokrywą śnieżna > 0 cm». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Średnia suma usłonecznienia (h)». Normy klimatyczne 1991-2020 (στα Πολωνικά). Ινστιτούτο Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2022.
↑ «Gdańsk Średnie i sumy miesięczne». meteomodel.pl. 6 Απριλίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 2020.
↑ 21,0 21,1 «Partner Cities». gdansk.pl. Γκντανσκ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2020.
↑ «Trójmiasto zrywa współpracę z rosyjskimi miastami». Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2022.
↑ «Gdańsk zrywa współpracę z rosyjskimi miastami. Na sali był konsul Ukrainy» (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2022.
↑ «Miasta współpracujące». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. https://web.archive.org/web/20200918150542/https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta/miasta-wspolpracujace,a,1621. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2020.
↑ «Le Havre – Les villes jumelées». City of Le Havre (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2013.
Kimmich, Christoph M (1968). The free city: Danzig and German foreign policy, 1919–1934. Yale University Press, Νιου Χέιβεν, Κονέκτικατ. Ανακτήθηκε στις 8 Μαρτίου 2010.
Rudziński, Grzegorz (1 Μαρτίου 2001). Gdańsk. Bonechi. ISBN 978-88-476-0517-6. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2010.
Simson, Paul (Οκτωβρίου 2009). Geschichte Der Stadt Danzig. BiblioBazaar, LLC. ISBN 978-1-115-53256-3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2010.
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Η επίσημη τουριστική υπηρεσία του Γραφείου του Στρατάρχη της Πομερανίας
European Jamboree 2020 Αρχειοθετήθηκε 20 March 2019 στο Wayback Machine.
The power of Gdansk άρθρο στο The Globe and Mail
7 Reasons to Fall in Love with Gdańsk
Αυτό το λήμμα που σχετίζεται με τη γεωγραφία της Πολωνίας χρειάζεται επέκταση. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το!.
Σφάλμα αναφοράς: Υπάρχουν ετικέτες   για κάποια ομάδα με το όνομα «lower-greek», αλλά δεν βρέθηκε καμία αντίστοιχη ετικέτα  , ή λείπει η ετικέτα κλεισίματος