el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el de el el el el el el ru el el de zh el el el el el el el el el el el el en el en el en el el el it en en el fr el en el en el en el en el en el en el en el en el de el el el en el en el fr el de el fr el fr el fr el fr el fr el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Το ειδικό ερασιτεχνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου (επίσημα: Πρωτάθλημα Πρωταθλητριών Ε.Π.Σ.)[1] είναι ποδοσφαιρική διοργάνωση που εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις, με τη συμμετοχή των πρωταθλητών των τοπικών ποδοσφαιρικών ενώσεων της Ελλάδας. Δεν αποτελεί Εθνική Κατηγορία, καθώς δεν έχει σταθερή σύνθεση και για τη διεξαγωγή του απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν ολοκληρωθεί τα τοπικά πρωταθλήματα. Πρώτη φορά εφαρμόσθηκε κατά την τριετία 1960-1962, ως μια μορφή τύπου Β΄ Εθνικής. Η διοργάνωση επανήλθε κατά το διάστημα 1968-1977 ως "Ερασιτεχνικό Πρωτάθλημα", τη φορά αυτή για να προκρίνει ομάδες για τη Β΄ Εθνική.
wikidata (π • σ • ε )
Από το 1987 και εντεύθεν ο ρόλος της περιορίσθηκε στο να επιτρέπει την πρόκριση για τη Δ΄ Εθνική. Υπήρξε επίσης και μια περίπτωση, την ποδοσφαιρική περίοδο 2002-03, όταν λόγω αναδιάρθρωσης, χρησιμοποιήθηκε ο θεσμός αυτός για να περιορίσει στο ήμισυ τον αριθμό των πρωταθλητών Δ΄ Εθνικής που θα ανέβαιναν στη Γ΄ Εθνική (από τους δέκα πρωταθλητές ομίλων προκρίθηκαν τελικά οι πέντε, ύστερα από μονούς αγώνες μπαράζ σε ουδέτερες έδρες). Για δέκατη ένατη φορά στα χρονικά έλαβε χώρα μετά την ολοκλήρωση της κανονικής περιόδου 2011-12.
Ωστόσο, στις 25 Ιουλίου 2012, η Ε.Π.Ο. πήρε απόφαση[2] να ακυρώσει επί της ουσίας το Ειδικό Πρωτάθλημα 2012, αφού προέκρινε για άνοδο στη Δ΄ Εθνική όλους τους τοπικούς πρωταθλητές που μετείχαν σε αυτό. Αυτή όμως η απόφαση σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί και κατάργηση της διοργάνωσης, καθόσον από την περίοδο 2012-13, όταν και λήφθηκαν οι οριστικές αποφάσεις[3] για τη συνένωση Γ΄-Δ΄Εθνικής σε μια ερασιτεχνική κατηγορία 6 (και εν συνεχεία 4) ομίλων, ο ρόλος του Ειδικού Πρωταθλήματος απέκτησε βαρύνουσα σημασία.[4] Το 2015 διεξήχθη για 22η φορά και την άνοδο στην ερασιτεχνική Γ΄ Εθνική κατηγορία για την περίοδο 2015-16 κατέκτησαν οι πρωταθλητές έκαστου ομίλου, συνολικά 14 σύλλογοι, ενώ το 2016 οι δυο πρώτοι κάθε ομίλου, 28 δηλαδή ομάδες, προβιβάστηκαν στη Γ΄ Εθνική. Απο το 2017 έως το 2022 δε διεξάχθηκε ειδικό πρωτάθλημα οριστικά, και όλες οι πρωταθλήτριες των τοπικών ενώσεων προβιβαστηκαν.[5] Το 2022, μετά από 5 χρόνια, η διοργάνωση επανασυστάθηκε σε 8 ομίλους των 56 πρωταθλητριών ομάδων των Ε.Π.Σ.
Μετά το πέρας των τοπικών διοργανώσεων συστάθηκαν όμιλοι (από τρεις έως και δέκα, ανά περίπτωση) όπου συμμετείχαν οι πρωταθλητές των ποδοσφαιρικών ενώσεων της χώρας, διεκδικώντας την άνοδο στην Α΄Εθνική.
Φωστήρας  • Ατρόμητος Πειραιά  • Θερμαϊκός
Αιγάλεω  • Πανελευσινιακός  • Νίκη Βόλου
Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται οι νικήτριες ομάδες των αγώνων μπαράζ (ή play off όπως θα μπορούσαν να αναφερθούν με την σημερινή ορολογία) που προέκυψαν από τους κατά τόπους ομίλους, μετά την λήξη των τοπικών πρωταθλημάτων τις περιόδους 1967–68 έως 1976–77, όταν και δεν υπήρχε τρίτη κατηγορία, με σκοπό τον προβιβασμό στην Β' Εθνική.
Ενδεικτικές βαθμολογίες ομίλου του Ειδικού Πρωταθλήματος
Αργοναύτης  • Μέγας Αλέξανδρος Θεσσαλονίκης
Αναγέννηση Άρτας  • Αναγέννηση Καρδίτσας
Πανδραμαϊκός  • Απόλλων Κρύας Βρύσης  • Α.Ο. Καρδίτσας  • Πανασπροπυργιακός  • Εργοτέλης  • Παναργειακός
Ορέστης Ορεστιάδας  • Νάουσα  • Ορχομενός  • Ρουφ  • Ορφέας Αιγάλεω  • Πανηλειακός
Νέα Μουδανιά  • Θήβα  • Αναγέννηση Επανωμής  • Ηλυσιακός  • Φοίβος Κρεμαστής  • Παννεμεατικός
Νέστος Χρυσούπολης  • Νίκη Πολυγύρου  • Αχιλλέας Φαρσάλων  • Λαμία  • Παναιτωλικός  • Παναρκαδικός  • Ολυμπιακός Λιοσίων  • Σύρος  • Απόλλων Μυτιλήνης
Εθνικός Σιδηροκάστρου  • Κοζάνη  • Μακεδονικός Σιάτιστας  • Δήμητρα Τρικάλων  • Πάτρα  • Δόξα Βύρωνα  • Μοσχάτο  • Διαγόρας Ρόδου
Ακρίτες Συκεών  • Καμπανιακός  • Ρήγας Φεραίος  • Εθνικός Αστέρας  • Άγιος Δημήτριος  • Αμφιάλη  • Ορφέας Αιγάλεω
Κιλκισιακός  • Απόλλων Καλαμαριάς  • Εθνικός Σιδηροκάστρου  • Αναγέννηση Άρτας  • Νίκη Βόλου  • Πανηλειακός  • Καλλιθέα  • Ηρόδοτος
Μακεδονικός  • Εδεσσαϊκός  • Θύελλα Σερρών  • Ελασσόνα  • Χαλκίδα  • Μεσολόγγι  • Άγιος Δημήτριος  • Ιωνικός
Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται οι νικήτριες ομάδες των αγώνων μπαράζ που προέκυψαν από τους κατά τόπους ομίλους μετά την λήξη των τοπικών πρωταθλημάτων τις περιόδους 1986–87 έως 2000–01, όποτε αυτοί διεξήχθησαν, με σκοπό τον προβιβασμό στην Δ' Εθνική. Είναι αξιοσημείωτο ότι τις χρονιές που διεξήχθησαν μπαράζ ανόδου, η Δ' Εθνική διοργανώθηκε σε μόλις τέσσερις ομίλους, συνεπώς ήταν αδύνατον να προκριθούν όλες οι πρωταθλήτριες ομάδες των τοπικών ενώσεων. Επίσης, αναφέρονται οι πρωταθλητές ομίλων της πενταετίας 2012-2016, όταν βάσει σχεδίου της Ε.Π.Ο. επανήλθε ο θεσμός του Ειδικού πρωταθλήματος, προκειμένου να περιορισθεί ο αριθμός των ομίλων και των ομάδων του Περιφερειακού Πρωταθλήματος.
Αιγινιακός  • Έβρος Σουφλίου  • Αστραπή Μεσοποταμίας  • Αμβρακία Κωστακιών  • Ολυμπιακός Μαντουκίου (Κέρκυρας)  • Θύελλα Φιλώτα  • Μινωική Ηρακλείου  • Αναγέννηση Ιεράπετρας  • Φοίβος Κρεμαστής  • Απόλλων Ερέτριας  • Παγκορινθιακός  • Αγράμπελη Γρεβενών
Ατσαλένιος, ΑΟ Χανιά  • Κως, Πανθηραϊκός  • Πάμισος Μεσσήνης, Πέλοπας Κιάτου  • Α.Ε. Μεσολογγίου, Αστέρας Αμαλιάδας  • Παλλαμιακή, ΠΑΟ Κυριακίου  • Θύελλα Ελεούσας, Κένταυρος Βόλου  • Αλμωπός Αριδαίας, Απόλλων Λιτοχώρου  • Τηλυκράτης Λευκάδας, Θεσπρωτός  • Παναργειακός Άργους Ορεστικού, Μακεδονικός Σιάτιστας  • Σέρρες '85, Αμπελόκηποι Δράμας  • Ασπίδα Ξάνθης, Ορέστης Ορεστιάδας
Ορφέας Κομοτηνής  • Δόξα Αμυγδαλεώνα  • Εύοσμος  • Μέγας Αλέξανδρος Καλοχωρίου  • Παναργειακός Άργους Ορεστικού  • Αχιλλέας Μπάρας  • Ηρακλής Βόλου • Λευκίμμη  • Σκουφάς Κομποτίου  • Παναθηναϊκός Σκιαγιοπουλείου  • Ηλειακός Λεχαινών  • Αστέρας Δρεπάνου  • Ολυμπιακός Ανθήλης  • Άγιος Δημήτριος  • Ηλυσιακός  • ΟΦΗ '94  • Απόλλων Καλυθιών  • Αιγέας Πλωμαρίου
ΑΕ Καστοριάς, Ακρίτας Νέας Κρώμνης  • Επαμεινώνδας Λεύκτρων, Αναγέννηση Άρτας  • Ολυμπιακός Χερσονήσου, Δάφνη Δαφνώνα  • Πυρσός Γρεβενών, Κασσάνδρα  • Άγιοι Ανάργυροι, Ηρακλής Ροδίτσας  • Αίας Σαλαμίνας, Κως  • Πτολεμαΐδα, Μέγας Αλέξανδρος Ηράκλειας  • Αρτάκη, Αγία Ελεούσα  • Αστέρας Αμαλιάδας, Ατρόμητος Πειραιά
Ορφέας Σουρωτής  • Καλλικράτεια  • Ορφέας Ελευθερούπολης  • Ηρακλής Χάλκης  • Σβορώνος  • Αλεξάνδρεια  • Ηράκλειο Αθήνας  • Στυλίδα  • Ηλυσιακός  • Αετός Πετσαλίου  • ΑΟΠ Στράτος  • Μεσολόγγι  • Μάνη Πειραιά  • Ερμής Κορυδαλλού  • Θύελλα Πατρών  • Ρόδος  • Κισσαμικός  • Αιολικός Μυτιλήνης
Αστέρας Μαγικού, ΠΑΟ Κοσμίου  • Ηρακλής Αμπελοκήπων, Δόξα Πετρούσας  • Εθνικός Μαλγάρων, Ένωση Αποστόλου Παύλου  • Μακεδονικός Κοζάνης, Παναργειακός Άργους Ορεστικού (χωρίς αγώνες)  •Α.Σ. Μετέωρα Καλαμπάκας, Αναγέννηση Περιβολίου  • Ρήγας Φεραίος, Αχιλλέας Νεοκαισαρείας  • Ευβοϊκός, Αχιλλέας Δομοκού  • Άρης Αιτωλικού, Κεραυνός Θεσπρωτικού  • Ιάσονας Νέων Λιοσίων, Α.Ο. Πεύκης  • Α.Ο. Δικαίου, ΑΠΟ Νικολακάκης  • Πέλοπας Κιάτου, Πανελευσινιακός  • Δόξα Μανωλάδας, Εθνικός Σαγέικων  • Εθνικός Μελιγαλά, Πορτοχελιακός  • Κισσαμικός, ΑΕ Κατσαμπά
Νέστος Χρυσούπολης  • Δόξα Πενταλόφου  • Π.Ο. Μουδανιών  • Α.Γ.Σ. Καστοριά  • Α.Σ. Θεσπρωτός  • Μαχητής Τερψιθέας  • Α.Ο. Κύμης  • ΠΑΣ Πρέβεζα  • Δόξα Βύρωνα  • Α.Ο. Μυκόνου  • Θύελλα Διασταύρωσης Ραφήνας  • Παμβουπρασιακός Α.Ο. Βάρδας  • Μεσσηνιακός Γ.Σ.  • Α.Ο. Αγίου Νικολάου
Εθνικός Αλεξανδρούπολης  • Θερμαϊκός Θέρμης  • Απόλλων Αρναίας  • Θύελλα Φιλώτα  • Φλαμούλι  • Πύρασος Νέας Αγχιάλου  • Αναγέννηση Άρτας  • Οπούντιος Μαρτίνου  • Εθνικός Πειραιώς  • Αιολικός  • Π.Α.Ο. Λουτρακίου  • Ζακυνθιακός  • Ερμής Κιβερίου  • Αναγέννηση Ιεράπετρας
Νέστος Χρυσούπολης  •Α.Π.Ε. Λαγκαδά •Απόλλων Κρύας Βρύσης •Εορδαϊκός •Α.Ε. Φαρκαδόνας •Πύδνα Κίτρους •Α.Ο. Χαλκίδα •Αχέρων Καναλακίου •Ηράκλειο Αττικής •Κανάρης Νενήτων •Ιάλυσος Ρόδου •Α.Ο. Λεβάντε •Α.Ε. Σπάρτη •Ερμής Ζωνιανών
Ορφέας Ξάνθης, Δόξα Προσκυνητών •Α.Ο. Καρδίας, Απόλλων Παραλιμνίου •Αλμωπός Αριδαίας, Νάουσα •Μακεδονικός Φούφα,Α.Ε. Ποντίων Βατολάκκου •Μαύροι Αετοί Ελευθεροχωρίου, Αστέρας Πετριτή •Απόλλων Λάρισας, Διαγόρας ΣεβαστήςΘήβα, Ένωση Ιστιαίας •ΑΟΝ Τηλυκράτης Λευκάδας, Αμβρακία Κωστακιών •Προοδευτική, Α.Ο. Αγίου Ιεροθέου •Α.Σ. Ρόδος, Πανθηραϊκός •Θύελλα Ραφήνας, Α.Ο. Ζευγολατιού •Α.Ε. Αχαϊκή, Αστέρας Αμαλιάδας •Τσικλητήρας Πύλου, Δόξα Μεγαλόπολης •Ατσαλένιος, Α.Ε.Ε.Κ. ΙΝ.ΚΑ. Χανίων •
Σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Ελλάδας
↑ Οι όμιλοι του Πρωταθλήματος Πρωταθλητριών ΕΠΣ (archive) epo.gr
↑ "Πρωτοφανής απόφαση της ΕΠΟ"
↑ stoplekto.gr: Κλείδωσαν άνοδος- πτώση στη Δ Εθνική
↑ Periferiako.com:Συνεδριάζει και αποφασίζει η Επιτροπή
↑ «Προκήρυξη Γ΄ Εθνικής Ερασιτεχνικής Κατηγορίας περιόδου 2016 - 2017». epo.gr. ΕΠΟ. 14 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2017.