el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el de el el el el el el el el el de el el el el el el el el el el de el el de el el el el de el el el de el el el el de el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Ο Φρίντριχ Σίλλερ (Friedrich Schiller, Μάρμπαχ, 10 Νοεμβρίου 1759[5] – Βαϊμάρη, 9 Μαΐου 1805[5]) ήταν Γερμανός θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και ιστορικός.
9 Μαΐου 1805 (45 ετών)
ποιητής[1][2], φιλόσοφος[1], ιστορικός[1], βιβλιοθηκονόμος, ιατρός συγγραφέας, θεατρικός συγγραφέας[2], μυθιστοριογράφος, καθηγητής πανεπιστημίου, μεταφραστής[2], δημοσιογράφος, συγγραφέας[2][3], ιατρός[4] και στρατιωτικός γιατρός[4]
Οι ληστές, Η συνωμοσία του Φιέσκο, Ραδιουργία και έρως, Ντον Κάρλος, Μαρία Στιούαρτ, Γουλιέλμος Τέλλος κ.α.
Πολυμέσα σχετικά με τoν συγγραφέα
δεδομένα (π • σ • ε )
Ο Γιόχαν Κρίστοφ Φρίντριχ (φον) Σίλλερ γεννήθηκε στην πόλη Μάρμπαχ της Βάδης-Βυρτεμβέργης το 1759. Είναι ο πρώτος μεγάλος εκπρόσωπος του ρομαντικού κινήματος. Το πρώτο θεατρικό έργο, που έγραψε πολύ νέος, αποτελεί ορόσημο στην ιστορία του θεάτρου, αν και είχε ατέλειες, που παραδέχτηκε αργότερα κι ο ίδιος. Μετουσιώνοντας τον ενθουσιασμό των είκοσι χρόνων του, ο Σίλλερ κατόρθωσε να δώσει στον κόσμο της εποχής του τα πρώτα μηνύματα του νέου κινήματος. Ο ρομαντισμός κήρυξε την αγάπη για τη δικαιοσύνη και την ελευθερία, για την τιμωρία των ενόχων, για τη ζωή, την ελπίδα, για το αύριο του ανθρώπου. Με το έργο του Οι ληστές προβάλλει ακριβώς αυτά τα ιδανικά. Ιδανικά πάλης του ανθρώπου ενάντια στην άδικη κοινωνία.
Η φιλία του Σίλλερ με τον Γκαίτε είχε μεγάλη επίδραση πάνω του. Ο Γκαίτε στάθηκε γι' αυτόν όχι μόνο ένας άριστος φίλος μα και ανεκτίμητος σύμβουλος, ένας ένθερμος σύντροφος, που τον ενθάρρυνε στις κρίσιμες στιγμές. Μαζί με τον Γκαίτε, το 1799, ήταν οι υπεύθυνοι των παραστάσεων του Αυλικού Θεάτρου της Βαϊμάρης.
Ο Σίλλερ πέθανε το 1805. Τα έργα του μεταφράστηκαν και παίχτηκαν στην Ελλάδα από πολλά θέατρα.
1 Εργογραφία και ελληνικές μεταφράσεις
2 Άλλες μεταφράσεις έργων του Σίλλερ στα Ελληνικά
3 Ο Σίλλερ στη μουσική
4 Μνήμη και τιμητικές διακρίσεις
4.1 Ονομάσθηκαν προς τιμή του
Εργογραφία και ελληνικές μεταφράσειςΕπεξεργασία
Die Räuber (Οι ληστές), 1781
Kabale und Liebe (Ραδιουργία και έρως), 1783
—μτφ. Θ.Δ. Φραγκόπουλος («Έρωτας και ραδιουργία: Μια αστική τραγωδία σε πέντε πράξεις», εκδ. "ΔΩΔΩΝΗ", Αθήνα 1991)
Die Verschwörung des Fiesco zu Genua (Η συνωμοσία του Φιέσκο στη Γένοβα), 1784
Don Karlos (Ντον Κάρλος), 1787
Wallenstein. Trilogie: Wallensteins Lager, Die Piccolomini, Wallensteins Tod (Βαλλενστάιν. Τριλογία : Το στρατόπεδο του Βαλλενστάιν, Οι Πικκολομίνι, Ο θάνατος του Βαλλενστάιν), 1800
Maria Stuart (Μαρία Στούαρτ), 1800
—μτφ. Θρασύβουλος Σταύρου (εκδ. "Γ.ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ", Αθήνα , δεκαετία του 1950)
—μτφ. Βασίλης Ρώτας (εκδ. «Επικαιρότητα», Αθήνα 2001)
Die Jungfrau von Orleans (Η Παρθένος της Ορλεάνης), 1801
Die Braut von Messina (Η μνηστή της Μεσσήνης), 1803
Wilhelm Tell (Γουλιέλμος Τέλλος), 1804
—μτφ. Δ. Λάμψα (εκδ. "Νέας Εστίας")
—μτφ. Δώρα Καραφύλλη («Δημήτριος ή Ο ματωμένος γάμος στη Μόσχα: Τραγωδία», εκδ. "Μαΐστρος", Αθήνα 2005
An die Freude (Ωδή στη χαρά), 1786
Die Götter Griechenlandes (Οι θεοί της Ελλάδος), 1788 & 1800
Hektors Abschied (Ο αποχαιρετισμός του Έκτορα), 1790
Das verschleierte Bild zu Sais (Το πεπλοφορεμένο άγαλμα στη Σαϊδα), 1795
Der Handschuh (Το γάντι), 1797
Der Taucher (Ο βουτηχτής), 1797
Die Kraniche des Ibykus (Οι γερανοί του Ίβυκου), 1797
Der Ring des Polykrates (Το δαχτυλίδι του Πολυκράτη), 1798
Das Lied von der Glocke (Το τραγούδι της καμπάνας), 1799
Klage der Ceres (Το παράπονο της Δήμητρας)
Geschichte des Abfalls der vereinigten Niederlande von der spanischen Regierung (Ιστορία της απόσπασης των Ηνωμένων Κάτω Χωρών από την ισπανική κυριαρχία), 1788
Geschichte des dreißigjährigen Kriegs (Ιστορία του Τριακονταετούς Πολέμου), 1790
Über Völkerwanderung, Kreuzzüge und Mittelalter (Περί της Μετανάστευσης των Λαών, των Σταυροφοριών και του Μεσαίωνα)
Eine großmütige Handlung (Μια γενναία πράξη)
Der Verbrecher aus verlorener Ehre (Ανεπανόρθωτα ατιμασμένος) 1786
Der Geisterseher (Αυτός που βλέπει φαντάσματα) ανολοκλήρωτο
—μτφ. Γιώργος Μπαρουξής («Τα φαντάσματα», εκδ. "ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ", 2006)
Spiel des Schicksals (Μοιραίο παιχνίδι)
Herzog von Alba bei einem Frühstück auf dem Schlosse zu Rudolstadt. Im Jahr 1547 (Ο δούκας της Άλμπα σε ένα πρόγευμα στον πύργο του Ρούντολσταντ. Έτος 1547), 1788
Der Spaziergang unter den Linden (Ο περίπατος υπό τας φιλύρας),1782
Über die ästhetische Erziehung des Menschen in einer Reihe von Briefen (Περί της αισθητικής αγωγής των ανθρώπων σε μία σειρά επιστολών), 1795
—μτφ. και επιλεγόμενα Κώστας Ανδρουλιδάκης, εκδ. "Ιδεόγραμμα", Αθήνα 2006.
—μτφ. Κλεοπάτρα Λεονταρίτου (Για την αισθητική παιδεία του ανθρώπου. Εισαγωγή-Μετάφρ.-Σχόλια, εκδ. "Οδυσσέας", Αθήνα 1990 (2η έκδ., 2007).
Über naive und sentimentalische Dichtung (Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως), 1795
Kallias-Briefe (Καλλίας), επιστολές προς τον Κρίστιαν Γκότφρηντ Καίρνερ, 1792-93
—μτφ. Μόρφη Κοντοπούλου, Ελένη Καραμούντζου κ.ά. Επίμετρο-Σχόλια Γιώργος Ξηροπαΐδης, εκδ. "Πόλις", Αθήνα 2005
Έργα μεταφρασμένα από τον Σίλλερ
Ιφιγένεια η εν Αυλίδι του Ευριπίδη
Μάκβεθ του Σαίξπηρ, 1800
Φαίδρα του Ρακίνα, 1805
Τουραντό του Κάρλο Γκότσι, 1801
Άλλες μεταφράσεις έργων του Σίλλερ στα ΕλληνικάΕπεξεργασία
Schiller, Fr. - Goethe, Johann Wolfgang: Αλληλογραφία. Επιλογή κειμένων Βίλχελμ Μπέννινγκ, Εισαγωγή-Μετάφρ.Θανάσης Λάμπρου, εκδ. "Κριτική", Αθήνα 2001.
Friedrich Von Schiller: Μπαλλάντες και άλλα ποιήματα, μετάφραση Κυριάκος Γ. Σαμέλης, εκδ. "Διώνη", Αθήνα 2005
Φρήντριχ Σίλλερ, Επιλογή από το έργο του, εισαγωγή-επιλογή-μετάφραση Κώστας Ανδρουλιδάκης, εκδ. "Στιγμή", Αθήνα 2015
Ο Σίλλερ στη μουσικήΕπεξεργασία
Το τέταρτο μέρος της Ενάτης Συμφωνίας του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, επονομαζόμενο και "Ύμνος στη Χαρά" (γερμ. An die Freude) αποτελεί μελοποίηση στίχων του Σίλλερ. Σε στίχους του ποιητή βασίζεται επίσης και το χορωδιακό του έργου "Nänie" του Γιοχάνες Μπραμς. Ορισμένα ποιήματά του, επίσης, μελοποιήθηκαν από τον Φραντς Σούμπερτ στη συλλογή του "Lieder" για πιάνο και φωνή. Όπερες των Τζουζέπε Βέρντι (I masnadieri - Ληστές, Giovanna d'Arco - Η Παρθένος της Ορλεάνης, Luisa Miller - Ραδιουργία και έρως, Don Carlos), του Γκαετάνο Ντονιτσέτι (Μαρία Στούαρτ) και του Τζοακίνο Ροσσίνι (Γουλιέλμος Τέλλος) βασίστηκαν, ως προς το λιμπρέτο τους, σε έργα του Σίλλερ[6].
Μνήμη και τιμητικές διακρίσειςΕπεξεργασία
Το παλαιότερο μνημείο για τον Σίλλερ, που βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία της Στουτγάρδης
Η πρώτη σημαντική βιογραφία του Σίλλερ γράφτηκε από την αδελφή της συζύγου του, την Καρολίνε φον Βολτσόχεν, το 1830.
Η πόλη της Στουτγάρδης ανέγειρε το 1839 το πρώτο άγαλμά του, σε πλατεία που μετονομάσθηκε σε Schillerplatz («Πλατεία Σίλλερ»). Μνημείο προς τιμή του ανεγέρθηκε στην Gendarmenmarkt του Βερολίνου το 1871.
Τον Σεπτέμβριο του 2008 ο Σίλλερ ψηφίσθηκε από το κοινό του τηλεοπτικού σταθμού Arte ως ο δεύτερος σημαντικότερος θεατρικός συγγραφέας στην ευρωπαϊκή ιστορία μετά τον Σαίξπηρ.
Ονομάσθηκαν προς τιμή τουΕπεξεργασία
Ο αστεροειδής 3079 Σίλλερ, που ανακαλύφθηκε το 1960.
Ο κρατήρας Σίλλερ στην ορατή από τη Γη πλευρά της Σελήνης
Το γερμανικό μουσικό συγκρότημα Schiller
Το γερμανικό πλοίο Schiller, που ναυάγησε το 1875
Το Πανεπιστήμιο της Ιένας (Friedrich-Schiller-Universität Jena, FSU)
To Schiller Institute, διεθνές πολιτικό και οικονομικό think tank
↑ 1,0 1,1 1,2 Archivio Storico Ricordi. 15627. Ανακτήθηκε στις 3  Δεκεμβρίου 2020.
↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 The Fine Art Archive. cs .isabart .org /person /15748. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.