el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en en fr hbs_cyr hbs_cyr el de de pl bg en el ru ru el it it el ht ht el fr fr ko be be el en en ru ru ru pt ja ja el uk uk eo en en el en en en pt pt hy ru ru en en en en en en ru en en en es es en ru ru eo en en pl ru ru fr ru ru fr hbs_cyr hbs_cyr ru ceb ceb el uk uk el kk kk ru de de el ru ru pl uk uk el ru ru el el el el el el el el el el fr fr el en en el hbs_cyr hbs_cyr el ja ja en hbs_cyr hbs_cyr fr hbs_lat hbs_lat el el el el el el el el el sv sv ru it it pl it it en it it el es tt en pt pt el kk kk el uz uz el en en el el el el el el el el el el es es el pl pl el sv sv ru ja ja el el el el el el el war wuu de it gl el ja el fr el en el it en ja ja en el fr el es ja ceb el es en zh el id el en el el el el el el en en en el el en el el el el el el el el pl el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el es el el el el el el el el el el el el el el el eo el nl de am an ar arz en az ku uz de lt ru sv bg en bn br hbs_lat uk ca en mhr mzn tt hbs_lat es vi cy da de fr hsb el en eo es et eu fa fi fr da en fy de ja nds gd lt gn war de ku he hi tl hbs_lat it tl hu hy it id en hy es is it ja sv ka uz kk ko en cs it lb it fi fr lt lv en ms en ml be mr ms mzn ceb nds nl nb nb fi fr ta pa cs es pl pms pnb pt io ro es ru ru bxr zh jbo it hbs_lat en sk sl en et sq hbs_lat en sv hu en ta en th tr ceb tr oc tyv en fy ur uz fi vi tr pl zh fa xmf he zh zh fr zh el el el el el el el el el el
Το κυριλλικό αλφάβητο είναι ένα αλφάβητο που χρησιμοποιείται για διάφορες ανατολικές σλαβικές και νοτιοσλαβικές γλώσσες – Λευκορωσικά, Βοσνιακά, Σερβικά, Βουλγαρικά, Σλαβομακεδονικά, Ρωσικά και Ουκρανικά –και για πολλές άλλες γλώσσες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί και για άλλες γλώσσες. Όλα τα γράμματα του κυριλλικού αλφαβήτου δεν χρησιμοποιούνται σε κάθε γλώσσα που χρησιμοποιεί το αλφάβητο αυτό. Με την ένταξη της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιανουαρίου του 2007, το κυριλλικό έγινε το τρίτο επίσημο αλφάβητο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μορφή του αλφαβήτου προέρχεται από την πρώιμη μορφή του κυριλλικού αλφαβήτου, το οποίο είναι παράγωγο του γλαγολιτικού αλφαβήτου, μεγαλογράμματης κυρτής γραφής της οποίας η επινόηση τον 9ο αι.μ.Χ. αποδίδεται σε δυο Βυζαντινούς μοναχούς από τη Θεσσαλονίκη, τα αδέλφια Άγιο Κύριλλο και Άγιο Μεθόδιο. Αν και είναι ευρύτατα αποδεκτό ότι το γλαγολιτικό αλφάβητο επινοήθηκε από τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο, η προέλευση του κυριλλικού αλφαβήτου αποτελεί ακόμη πηγή μεγάλης αντιπαράθεσης. Παρόλο που αποδίδεται συνήθως στον Άγιο Κλεμέντιο της Οχρίδας, μαθητή του Αγίου Κύριλλου και του Αγίου Μεθόδιου από την Βουλγαρική Μακεδονία, το αλφάβητο αναπτύχθηκε πιθανότατα στην Λογοτεχνική Σχολή του Πρέσλαβ στην βορειοανατολική Βουλγαρία, όπου έχουν βρεθεί οι παλαιότερες κυριλλικές επιγραφές και χρονολογούνται από τη δεκαετία του 940. Η θεωρία ενισχύεται από το γεγονός ότι το κυριλλικό αλφάβητο αντικατέστησε σχεδόν ολοκληρωτικά το γλαγολιτικό στην βορειοανατολική Βουλγαρία στα τέλη του 10ου αι.μ.Χ., ενώ η Λογοτεχνική Σχολή της Οχρίδας–όπου εργαζόταν ο Άγιος Κλεμέντιος-συνέχισε να χρησιμοποιεί το γλαγολιτικό μέχρι τον 12ο αι.μ.Χ. Καθώς οι μαθητές των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη την Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία, είναι πιθανόν αυτά τα δυο κύρια κέντρα να ήταν τμήμα μιας ενιαίας παράδοσης.
Ορισμένοι λόγοι για την αντικατάσταση του γλαγολιτικού με το κυριλλικό αλφάβητο είναι η μεγαλύτερη απλότητα και μεγαλύτερη ευκολία χρήσης του κυριλλικού καθώς και η ομοιότητα του με το ελληνικό αλφάβητο, το οποίο ήταν πολύ γνωστό στην Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία.
Υπάρχουν και άλλες θεωρίες σχετικά με την προέλευση του κυριλλικού αλφαβήτου, δηλαδή ότι το αλφάβητο δημιουργήθηκε από τους ίδιους τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο, ή ότι προϋπήρξε του γλαγολιτικού αλφαβήτου, αποτελώντας μεταβατικό στάδιο μεταξύ της ελληνικής και γλαγολιτικής κυρτής γραφής, αλλά αυτές οι θεωρίες έχουν διαψευστεί. Το αλφάβητο διαδόθηκε μαζί με την Παλαιά εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα, και το αλφάβητο που χρησιμοποιείται για την νέα Εκκλησιαστική Σλαβική γλώσσα στα μυστήρια της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Ανατολικής Καθολικής Εκκλησίας εξακολουθεί να έχει κοινά γνωρίσματα με την αρχική μορφή του κυριλλικού. Τους επόμενους δέκα αιώνες όμως, το κυριλλικό αλφάβητο προσαρμόστηκε στις αλλαγές της ομιλούμενης γλώσσας, ανέπτυξε τοπικές παραλλαγές για να ταιριάξει με τα χαρακτηριστικά των εθνικών γλωσσών, και τροποποιήθηκε από ακαδημαϊκές μεταρρυθμίσεις και πολιτικά διατάγματα. Σήμερα, δεκάδες γλώσσες της ανατολικής Ευρώπης και της Ασίας γράφονται με το κυριλλικό αλφάβητο.
Γράμματα του αλφαβήτου[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
Χάρτης με την γεωγραφική διασπορά του Κυριλλικού αλφαβήτου
Το κυριλλικό αλφάβητο περιλαμβάνει πολλά γράμματα αλλά δεν απαντούν όλα τα γράμματα αυτά σε όλες τις γλώσσες που γράφονται με το εν λόγω αλφάβητο. Το αλφάβητο της ρωσικής γλώσσας για παράδειγμα, της πιο διαδεδομένης γλώσσας κυριλλικού αλφαβήτου, αποτελείται από 33 γράμματα. Ωστόσο, 32 είναι τα κοινά γράμματα του κυριλλικού αλφαβήτου, τα οποία παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα. Το γράμμα που συμπληρώνει το ρωσικό αλφάβητο είναι το φωνήεν Ë (ë), το οποίο προφέρεται ως γιό.
Το αλφάβητο της σερβικής γλώσσας περιλαμβάνει έξι επιπρόσθετα γράμματα που δεν συναντώνται στο αλφάβητο της ρωσικής γλώσσας. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα γράμματα αυτά.
Επίσης, το αλφάβητο της καζακικής γλώσσας περιλαμβάνει εννιά επιπρόσθετα γράμματα που δεν συναντώνται στο αλφάβητο της ρωσικής γλώσσας. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα γράμματα αυτά.
Επίσης, το αλφάβητο της ουκρανικής γλώσσας περιλαμβάνει τέσσερα επιπρόσθετα γράμματα που δεν συναντώνται στο αλφάβητο της ρωσικής γλώσσας. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα γράμματα αυτά.
Παλαιό κυριλλικό αλφάβητο[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
Παλαιότερα, το κυριλλικό αλφάβητο είχε περισσότερα γράμματα:
του παλαιού κυριλλικού αλφαβήτου
Δείτε επίσης[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
Μεταγραφή ελληνικών και κυριλλικών χαρακτήρων
Απλό σύστημα για τη μεταγραφή της βουλγαρικής γλώσσας
Βιβλιογραφία[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
Κρύσταλ, Ντέιβιντ. Λεξικό γλωσσολογίας και φωνητικής (Dictionary of Linguistics and Phonetics), μτφρ. Γιώργος Ξυδόπουλος, Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2003.
Daniels, Peter και William Bright. The World's Writing Systems, Oxford University Press, Η.Π.Α. (Φεβρουάριος, 1996).
Matthews, Peter. The Concise Oxford Dictionary of Linguistics, Oxford University Press, 2005.
Nakanishi, Akira. Writing Systems of the World: Alphabets, Syllabaries, Pictograms, Charles E. Tuttle Co.; (Οκτώβριος 1990).
Παραπομπές[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
↑ σύμβολο διαχωρισμού σκληρού συμφώνου από επόμενο φωνήεν
↑ σύμβολο που δηλώνει ότι το προηγούμενο σύμφωνο είναι ουρανισκόφωνο (μαλακό)
↑ προφέρεται όπως το ιταλικό "gl" στην λέξη "voglio"
↑ προφέρεται όπως το ιταλικό "gn" στην λέξη "sogno" ή το ισπανικό "ñ" στην λέξη "España"
↑ με διπλή βαρεία
Εξωτερικοί σύνδεσμοι[άλλαξον | επεξεργασία κώδικα]
Μεταγραφή του κυριλλικού αλφαβήτου
Ευρίσκεζνε οξουκά ασή Βικιπαίδειαν
Καλάτσεμα για τ'ατό το IP
Παραπομπή αυτής της σελίδας
Αούτη σελίδα επεξεράστεν σα 31 Τρυγομηνά 2018, 13:16.
Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την Άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Παρόμοια Διανομή 3.0· μπορεί να ισχύουν πρόσθετοι όροι. Δείτε τους Όρους Χρήσης για λεπτομέρειες.