en en en en en en id en en en en en en en en en en en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el de ca es es ne en en en en en en en en en pt es en es en en en en en en en en en en en en en en en en en pt en en en en en en en en en en en en en es en en uk en id en en en en en en it
A blog by the Secretary-General of the Ministry of Maritime Affairs and Insular Policy, Dr. Evangelos Kyriazopoulos
I THE HISTORIC ARCHIVE I
Σεπτέμβριος 1922. Ο δεκαεξάχρονος Αριστοτέλης Ωνάσης βλέπει τη Σμύρνη να φλέγεται από τη γέφυρα ενός πλοίου. Πίσω του, η γενέθλια γη του φλέγεται, η οικογενειακή περιουσία καταστρέφεται, η πατρίδα χάνεται. Ο νεαρός Αριστοτέλης (γεννήθηκε στις 15 ή 20 Ιανουάριου του 1906) διαφεύγει από τη φλεγόμενη πόλη. Φτάνει στην ΑΘΗΝΑ με τις εκατοντάδες χιλιάδες των Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Το 1923 ταξιδεύει με ένα διαβατήριο Νάνσεν (διαβατήριο χωρίς εθνικότητα, που δίνεται στους απάτριδες) για την Αργεντινή.
Το 1931 γίνεται υποπρόξενος της Ελλάδας στο Μπουένος Άιρες. Η θέση αυτή θα ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον του για τη ναυτιλία. Δεν τη γνωρίζει αλλά είναι αποφασισμένος να τη μάθει. Το 1932, μεσούσης της παγκόσμιας ύφεσης, αγοράζει από την Καναδική Εταιρεία Ατμόπλοιων έξι φορτηγά πλοία των 10.000 τόνων που είναι δεμένα στον ποταμό Λαυρέντιο. Όλα τους απομεινάρια του Μεγάλου Πολέμου.
Τo πρώτο του πλοίο φέρει το όνομα της αδελφής του: «Καλλιρόη». Άλλα δύο παίρνουν τα ονόματα των γονιών του. Τα «Ωνάσης – Πηνελόπη» και «Ωνάσης – Σωκράτης» ξεκινούν το ταξίδι στους εμπορικούς δρόμους της υφηλίου, καθελκύοντας τον μεγαλύτερο μύθο του εφοπλισμού στην Ελλάδα. Ο νεαρός Αριστοτέλης Ωνάσης ξέρει βέβαια ότι, χωρίς οικογενειακή παράδοση στη ναυτιλία, θα αντιμετωπίζεται ως ξένος. Δεν ανήκει στους παραδοσιακούς Έλληνες εφοπλιστές. Πρέπει να διεκδικήσει τον χώρο του σε αυτό το κλειστό, κάπως καχύποπτο κλαμπ της ναυτιλιακής «οικογένειας» της εποχής, που εδρεύει στο Λονδίνο. Θα το καταφέρει μεθοδικά, πεισματικά, αιρετικά.
Αρχίζει να συνειδητοποιεί την αυξανόμενη ζήτηση για πετρέλαιο και στρέφεται στα τάνκερ. Οι υπολογισμοί του δείχνουν ότι ένα δεξαμενόπλοιο χωρητικότητας 15.000 τόνων θα έχει πολύ μικρότερο λειτουργικό κόστος σε σύγκριση με εκείνα των 9.000 τόνων που κατασκευάζονταν εκείνη την εποχή. Μηχανικοί, σχεδιαστές και ναυπηγοί δεξαμενόπλοιων προσπαθούν να τον αποθαρρύνουν, αυτό που οραματίζεται είναι τρελό. Το 1938 ναυπηγεί στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας το πρώτο του δεξαμενόπλοιο, το «Άριστον», εκτοπίσματος 15.000 τόνων. Είναι το μεγαλύτερο τάνκερ του κόσμου και αναμφίβολα το πρώτο τάνκερ με πισίνα.
Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το τρίτο του δεξαμενόπλοιο βρίσκεται στα τελικά στάδια ναυπήγησης στη Σουηδία. Η απόφαση όμως των ουδέτερων Σουηδών να ακινητοποιήσουν πολλά ξένα πλοία, ανάμεσά τους και το «Άριστον», που βρίσκεται δεμένο στη Στοκχόλμη, θα τον αιφνιδιάσει αλλά δεν θα τον αποτρέψει από τη συνέχεια.
Ο Ωνάσης βρίσκεται διαρκώς εν κινήσει. Είναι ένας παθιασμένος και οξυδερκής κοσμοπολίτης που ζει ταυτόχρονα στο Παρίσι, το Μπουένος Άιρες, το Μόντε Κάρλο, το Μοντεβιδέο. Το 1940 εγκαθίσταται στη ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, από όπου διαχειρίζεται τον στόλο του. Η νομοθεσία περιορίζει σε Αμερικανούς πολίτες την ιδιοκτησία των δεξαμενόπλοιων τύπου Τ2 (τα επονομαζόμενα «Λίμπερτυ», που ναυπηγήθηκαν μαζικά στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου για τις αυξημένες ανάγκες ανεφοδιασμού των Συμμάχων). Όμως, ο Ωνάσης εξασφαλίζει τον έλεγχο μιας νέας εταιρείας που αγοράζει τέσσερα Τ2 και επωφελείται από την ανοδική πορεία της αγοράς που προκαλείται από το άλμα της τιμής των καυσίμων τον χειμώνα του 1947.
Έχοντας δημιουργήσει τη βάση ενός σημαντικού στόλου, απομακρύνεται σταδιακά από την πρακτική της αγοράς μεταχειρισμένων εμπορικών πλοίων και στρέφεται και πάλι στη ναυπήγηση μεγάλων δεξαμενόπλοιων, ακολουθώντας μια επεκτατική πορεία που θα συμβάλει καθοριστικά στην αναδιοργάνωση της παγκόσμιας ναυτιλίας. Το 1952 ιδρύει την Olympic Maritime. Έχει διακρίνει μια λαμπρή ευκαιρία στα ναυπηγεία της μεταπολεμικής Γερμανίας. Το 1953 ναυπηγεί στο Αμβούργο το πρώτο υπερδεξαμενόπλοιο (46.000 τόνοι). Θα του δώσει το όνομα της πρώτης συζύγου του Αθηνάς (Τίνας) Ωνάση. Είναι η μικρή κόρη του «πατριάρχη» των Ελλήνων εφοπλιστών Σταύρου Λιβανού από τη Χίο. Παντρεύονται το 1946 στον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας στη ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Τα δύο παιδιά τους, ο Αλέξανδρος (1948) και η Χριστίνα (1950), συμμετέχουν στις λαμπρές τελετές για τα νεότευκτα αποκτήματα του στόλου – ενίοτε σπάζοντας και το μπουκάλι της σαμπάνιας.
Τον Ιανουάριο του 1954 ο Ωνάσης υπογράφει μια συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία προκαλεί αίσθηση λόγω της διεθνούς σημασίας της, άλλη μια τολμηρή κίνηση που αιφνιδιάζει συμμάχους και ανταγωνιστές. Τις επόμενες δεκαετίες η πλωτή αυτοκρατορία του γιγαντώνεται. Φίλοι και εχθροί του αναγνωρίζουν ότι ανοίγει νέους δρόμους στην ελληνόκτητη ναυτιλία. Με τη διορατικότητα, την τόλμη και την αποφασιστικότητά του, ο Αριστοτέλης Ωνάσης δεν κατακτά απλά μία περίοπτη θέση στην εφοπλιστική ελίτ. Μισό αιώνα αργότερα, το 2000, η μεγάλη ναυτική εφημερίδα Lloyds List του Λονδίνου τον ανακηρύσσει «κορυφαία προσωπικότητα της παγκόσμιας ναυτιλίας για τον 20ό αιώνα».
Το 1953 αποκτά τον έλεγχο της Εταιρείας Θαλασσίων Λουτρών του Μόντε Κάρλο, στην οποία ανήκουν το Καζίνο του Μόντε Κάρλο, ξενοδοχεία, θέατρα και άλλα ακίνητα. Το 1956 αγοράζει από το ελληνικό Δημόσιο το προνόμιο εκμετάλλευσης του αποδυναμωμένου εθνικού αερομεταφορέα Τ.Α.Ε. και ιδρύει την Ολυμπιακή Αεροπορία. Είναι ο ένας από τους δύο ιδιώτες στον κόσμο με δική τους αεροπορική εταιρεία (ο άλλος είναι ο Αμερικανός επιχειρηματίας Howard Hughes, που κατέχει την TWA).
Η εταιρεία ξεκινά τη λειτουργία της στις 6 Απριλίου 1957, με προδιαγραφές εξυπηρέτησης επιβατών που σήμερα θεωρούνται αδιανόητες, λόγω κόστους. Πολύ γρήγορα η Ολυμπιακή ανοίγει τα φτερά της στις πέντε ηπείρους και γίνεται μία από τις ασφαλέστερες αεροπορικές εταιρείες στον κόσμο. Στα τέλη του 1974, ο Ωνάσης καταγγέλλει τη σύμβαση με το ελληνικό Δημόσιο και στις 4 Αυγούστου 1975, μετά τον θάνατό του, η Ολυμπιακή Αεροπορία μεταβιβάζεται στο ελληνικό Δημόσιο.
Το 1963 ο Ωνάσης αγοράζει τον Σκορπιό, ένα μικρό, άγονο και άνυδρο νησί απέναντι από τη Λευκάδα. Το μεταμορφώνει στον ιδιωτικό του επίγειο παράδεισο, με δενδροφυτεύσεις, ξενώνες, λιμάνια, παραλίες και μία φάρμα.
Δεν είναι καθόλου οπαδός της «λάθε βιώσας» φιλοσοφίας. Αντίθετα, στρέφει αόκνως πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας. Οι διεθνείς προσωπικότητες του πολιτικού και καλλιτεχνικού κόσμου που θα φιλοξενηθούν μεγαλοπρεπώς στον Σκορπιό και στο «πλωτό ανάκτορό» του, τη θαλαμηγό «Χριστίνα» (ανάμεσά τους ο βρετανός πρωθυπουργός Winston Churchill με τον βωμολόχο παπαγάλο του Τόμπι) κάνουν τον διεθνή Τύπο να παραληρεί. Το ίδιο και οι πολυτάραχοι δεσμοί του με διάσημες γυναίκες (Claudia Muzio, Geraldine Spreckels, Veronica Lake, Evita Perón, Greta Garbo κ.ά.).
Ο πρώτος γάμος του λήγει επίσημα το 1960. Θα συνδεθεί με μακροχρόνιο και θυελλώδη δεσμό με τη μεγάλη ντίβα της όπερας Μαρία Κάλλας. Το 1968 αιφνιδιάζει εκ νέου την υφήλιο νυμφευόμενος στον Σκορπιό τη Jacqueline Bouvier Kennedy, χήρα του δολοφονηθέντος Αμερικανού προέδρου John F. Kennedy.
Στις 24 Ιανουαρίου 1973, ο γιος του Αλέξανδρος χάνει τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα στο Ελληνικό, σε ηλικία μόλις 25 ετών. Ο πρόωρος και αδόκητος θάνατός του επιφέρει στον Αριστοτέλη Ωνάση βαρύτατο πλήγμα, από το οποίο δεν θα συνέλθει ποτέ. Πεθαίνει δύο χρόνια αργότερα, στις 15 Μαρτίου 1975, στο αμερικανικό νοσοκομείο του Παρισιού. Θα ταφεί στον Σκορπιό, όπου αναπαύεται ήδη ο γιος του και η αδελφή του Άρτεμη. Εκεί θα τους ακολουθήσει αργότερα και η κόρη του Χριστίνα, η οποία αφήνει την τελευταία πνοή της στις 19 Νοεμβρίου 1988, στο Μπουένος Άιρες.
Η ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΩΝΑΣΗ
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης θα αφήσει στη χειρόγραφη διαθήκη του εντολή για τη δημιουργία, στη μνήμη του γιου του, κοινωφελούς ιδρύματος με το όνομα «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης».
Οι εκτελεστές της διαθήκης του, ανάμεσά τους και στενοί συνεργάτες του, θα προβούν στις ενδεδειγμένες ενέργειες για να πραγματωθεί η τελευταία του επιθυμία. Έδρα του Iδρύματος ορίζεται η ΒΑΝΤΟΥΖ του Λίχτενσταϊν. Όρος της διαθήκης είναι το Κοινωφελές Ίδρυμα να αντλεί τους πόρους του από ένα Επιχειρηματικό Ίδρυμα, το οποίο θα λειτουργεί παράλληλα.
Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, η παιδεία, το περιβάλλον, η ΥΓΕΙΑ και η κοινωνική αλληλεγγύη είναι οι βασικές προτεραιότητες του «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Η δράση του Ιδρύματος εκπηγάζει από την ανάγκη του εμπνευστή του να αναδειχθούν οι δυνατότητες μιας άλλης Ελλάδας, να απελευθερωθούν οι ζωτικές δυνάμεις της που μένουν κρυμμένες, ανεκμετάλλευτες και ημιφωτισμένες.
Τα αρχικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Ωνάση, τα οποία καθόρισε το 1975 ο Αριστοτέλης Ωνάσης στη διαθήκη του (ισόβια μέλη) ήταν, στην πλειοψηφία τους, έμπιστα στελέχη και επιχειρηματικοί συνεργάτες του. Από αυτούς παρέμεινε ένας, ο Παύλος Ιωαννίδης. Όλα τα μέλη του Δ.Σ. που δεν είχε ονομάσει ο Ωνάσης στη διαθήκη του, είναι αιρετά και εκλέγονται, για ορισμένη περίοδο, από το ίδιο το διοικητικό συμβούλιο σύμφωνα με τα συγκεκριμένα κριτήρια που έχουν θεσπιστεί.
Posted on January 20, 2022January 20, 2022 Posted in Blue Culture, The Historic Archives By greatgreekbigblue
I THE HISTORIC ARCHIVE I
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.