el el el el el el el el el el el el el el el el el el hbs_lat el el en en en en en fr en el fr en el es en de el en en en en fr el fr de de el el en el ja el el el en el ru el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el en el el pt sv fr el en el el hu ja en en el el it en sv en es el it en en de el el es de en en el el es fr sv en el es fr sv fr el el en en it en el el it en nb en el el en de fr en el el es sv fr en el el eo en fr en pt el en sv fr en da el es sv en en es el es en fr en el el es fr fr de el el es sv fr en el el es sv pt en el el es sv fr it el el es en fr fr it el es fr fr de el el en en fr en el el es fr en de it el en fr en en el el es fr fr en fr el it en fr en el el pt fr en en pt el es fr nl en es el pt fr fr en es el pt de fr en el el pt de fr en el el es fr fr it el el es fr nl en el el ie nb es fr el el es sv fr fr el el es de es fr it it el el it fr fr el en el el es fr en fr el el es sv en de el el es nb nb fr el el es fr en en el el en fr fr en el el en fr fr fr el el es en fr el fr fr el es en fr fr es el hbs_lat en nb fr kk el en de it fr el el en fr fr en el el es sv sv fr el el pt de fr en el el es sv fr el fr el el es en fr fr es el es de fr fr el el en en fr fr el el es en de en el el en en fr en el el en fr de en el el es sv fr en el el io en de de el el pt el de el el es de fr de el el pt fr de el el el el el el el el el el el el el en pt el en el fr da sv fr el el el el el el en el oc sv el oc fr el fr de el ca de el fr el el el el en el oc sv el oc fr el oc de el zh de el ca el el el el en el de sv el ca fr el fr de el fr de el oc el en el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el en en fy el en fr fr el mk el el el el el en fr el el hbs_lat el el el el el el el el en el en el el el en el el el de el el el en el el el en el el el it el el el fr el el el de el el el en el el el de el el el en el el el en el el el en el el el en el el el en el el el en el el el en el el el en el el el it el el el en el el el fr el el el fr el el el it el el el en el el el fr el el el de el el el fr el el el en el el el en el el el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el en el el el fr el el el en el el el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el en el el el el el el en el el el el el el en el el el el el el en el el el el el el de el de el el el el el el el el el el el el el en el fr el el el en el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el en el el el fr el el el en el el el fr el el el fr el el el fr el el el fr el el el en el el el el el el en el el el el el el en el el el el el el en el el el el el el de el de el el el el el el el el el el en en el wuu en el wuu el el el en fr el mk en el nb fr el wuu fr el en fr el en en el en en el en el el el el en en el el en en en en el en en en de el en en el en en en fr el en en el en en en en el el en en el en en en en el el en en el en en en de el el en en el en en el en it el en fr el en de el en en el el en de el en en el en en en en el en en en en el en en el en en el el en en el en it en en en fr el en fr en it en en en fr el en de en fr el en en el en en en fr el en fr el en fr el en fr el en fr el en en el el en fr el el en en el el zh fr ru fr el en fr el zh fr el el en en el en en el en en el wuu en en el el el el el en en el en mk en el mk en el en de el en el en el fr el en el el yue en en uz en el mk en el en el en el en en el en el de el en el en el it el zh fr el de el en el de el en el en el en en el en el en el te en en el it el en el fr el fr it el en el el el el en fr el en en el wuu en el en en el mk en el mk de el uz el el el el el fr en en el it fr it el it fr en el it fr fr it ru fr el it fr it el it fr en el it fr fr el it fr de el it fr fr el it sv en el it fr en el it nl fr el it fr fr el it ru fr ru it fr fr el it en fr el it fr en el it fr fr el pt fr en el it fr mk fr el it nl uz fr el it fr mk fr el it fr mk fr el it fr zh en el it fr mk en el it fr en en el it nl wuu en el it fr mk de el el en de el el el el el el fr en fr el el it fr wuu fr el it fr fr ru it fr te fr el it fr mk fr el el it fr mk el el en el el it fr mk el it fr en fr el el it de en el el en el el it fr en el it fr en fr el el it fr en el el fr el el el el ca fr en fr el el ca fr en el el fr el el it fr en el it fr mk en el el it fr en el ca fr tg en el el it fr en el it fr mk en el el it fr bg el it fr en en el el it fr wuu el it fr en de el el el en el de el el el en el en el en el en el en el en el en el en el en el en el en el en el en el en el el el el el el el el el el el es el el el el el es es el el el en en en el es pl el el el el el es es en el es el es es el el es es es es es el en es el es en it en en es el es es el el es es es el es es es es es el en es es es es es es es es es es es es es es es es el el el el el el el el el el el el el el
Η Ισπανία συμμετείχε στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision από τότε που έκανε το ντεμπούτο της το 1961, όπου έφτασε την ένατη θέση. Από το 1999, η Ισπανία είναι μία από τις "Μεγάλες Πέντε", μαζί με τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι μπορούν αυτομάτως να συμμετάσχουν στον τελικό, επειδή είναι οι πέντε μεγαλύτεροι οικονομικοί συντελεστές στην Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση. Η Ισπανία διαγωνίζεται συνεχώς στο διαγωνισμό από το ντεμπούτο της χώρας το 1961. Η μόνη χώρα με μακρύτερη πορεία απρόσκοπτης εμφάνισης της Eurovision είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, που είναι παρών από το 1959 και συμμετέχει ασταμάτητα από τότε.
Η σελίδα της Ισπανίας στο Eurovision.tv
Η Ισπανία κέρδισε το διαγωνισμό δύο φορές, πρώτα το 1968 με το τραγούδι "La, la, la" που τραγούδησε η Μασσιέλ και πάλι το 1969, όταν το "Vivo cantando" της Σαλομέ κέρδισε σε ισοβαθμία με άλλα 3 τραγούδια, το "Boom Bang-a-Bang" της Λουλού, που εκπροσωπούσε το Ηνωμένο Βασίλειο, το "Un jour, un enfant" της Φρίντα Μποκαρά, που εκπροσωπούσε τη Γαλλία, και το "De troubadour" της Λένι Κουρ, το οποίο εκπροσωπούσε την Ολλανδία. Ο διαγωνισμός στη Μαδρίτη το 1969 είναι η μοναδική φορά που η Ισπανία φιλοξένησε την εκδήλωση. Μετά την τετραμερή ισοπαλία του 1969, πολλές χώρες αποχώρησαν και τον διαγωνισμό το 1970 τον φιλοξένησε η Ολλανδία. Η Ισπανία τερμάτισε επίσης δεύτερη στο διαγωνισμό τέσσερις φορές, με την Καρίνα το 1971, τους Mocedades το 1973, τη Μπέτι Μισιέγο το 1979 και την Άναμπελ Κόντε το 1995 και τερμάτισε τρίτη το 1984 με το γκρούπ Bravo. Η χώρα τερμάτισε με "μηδέν βαθμούς" τρεις φορές: το 1962, το 1965 και το 1983, και τελείωσε τελευταία το 1999 και το 2017.
Η Ισπανία είχε λιγότερη επιτυχία τα τελευταία χρόνια, αποτυγχάνοντας να φτάσει τις 10 πρώτες θέσεις στους 11 από τους τελευταίους 13 διαγωνισμούς (2005-2017). Οι εξαιρέσεις είναι η 10η θέση για την Παστόρα Σολέρ το 2012 και για τη Ρουτ Λορένθο το 2014.[1] Ως το 2019, η Ισπανία είναι η πρώτη χώρα με την μεγαλύτερη απόσταση χρόνου από την τελευταία της νίκη, με συνολικά 50 χρόνια δίχως νίκη.
2 Η Ισπανία και οι "Big Five" ("Μεγάλες Πέντε")
4.1 Congratulations: 50 Χρόνια του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision
8 Οι μεγάλες βαθμολογίες που έδωσε η Ισπανία
9.3 Σχολιαστές και εκπρόσωποι βαθμών
Η Ισπανία έχει τροποποιήσει τακτικά τη διαδικασία επιλογής που χρησιμοποιήθηκε για να βρει τη συμμετοχή της χώρας στο διαγωνισμό, είτε εθνικός τελικός είτε εσωτερική επιλογή (μερικές φορές συνδυασμός και των δύο μορφών) έχει τηρηθεί από τον ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό μέχρι στιγμής. Μεταξύ 1977 και 1999, οι συμμετοχές της Ισπανίας επελέγησαν εσωτερικά από την TVE. Πριν από αυτό, οι εσωτερικές επιλογές και οι εθνικοί διαγωνισμοί, όπως το Pasaporte a Dublín το 1971, εναλλασσόταν.[2]
Από το 2000, η ​​Ισπανία χρησιμοποίησε διάφορες μορφές επιλογής με διαφορετικά αποτελέσματα. Το 2000 και το 2001, η TVE διοργάνωσε ένα εθνικό τελικό που ονομάζεται Eurocanción, όπου ο Ισπανός εκπρόσωπος επιλέχθηκε για το διαγωνισμό.[3] Από το 2002 έως το 2004, χρησιμοποιήθηκε το reality show Operación Triunfo (η ισπανική έκδοση του Star Academy) για να επιλέξει την συμμετοχή, μια μορφή που ανανέωσε το ενδιαφέρον του ισπανικού κοινού για το διαγωνισμό[1] και έφερε τρία συνεχόμενα αποτελέσματα στην πρώτη δεκάδα, μέχρι τη στιγμή που το TVE αποφάσισε να μην φιλοξενήσει άλλες εκδόσεις του σόου. Το 2005, διοργανώθηκε ο εθνικός τελικός Eurovisión 2005: Elige nuestra canción (Eurovision 2005: Επιλέξτε το τραγούδι μας), όπου το κοινό επέλεξε το αγαπημένο του τραγούδι ανάμεσα σε μια προεπιλογή που έκανε η TVE, άγνωστων καλλιτεχνών, που τους υπέβαλαν δισκογραφικές εταιρίες. Το αποτέλεσμα στον τελικό της Eurovision δεν ήταν καλό και για το 2006, η επιλογή έγινε εσωτερικά για πρώτη φορά από το 1999, με παρόμοιο αποτέλεσμα. Το 2007, η συμμετοχή της Ισπανίας αποφασίστηκε μέσω της εκπομπής Misión Eurovisión 2007, με ένα απογοητευτικό αποτέλεσμα για άλλη μια φορά.
Από το 2008 έως το 2010, το Διαδίκτυο αποτέλεσε το βασικό στοιχείο των διαγωνισμών που χρησιμοποίησε η TVE για την επιλογή της ισπανικής συμμετοχής. Το 2008, ο ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης MySpace αναμείχθηκε στον εθνικό τελικό Salvemos Eurovisión (Ας σώσουμε τη Eurovision). Δημιουργήθηκε ένας ιστότοπος που επέτρεψε σε οποιονδήποτε να φορτώσει ένα τραγούδι και να προχωρήσει σε ένα τηλεοπτικό τελικό, αν επιλεγεί από τους ψηφοφόρους σε απευθείας σύνδεση ή από κριτική επιτροπή. Το αποτέλεσμα βελτιώθηκε λίγο, αλλά όχι πολύ. Παρ' όλα αυτά το ενδιαφέρον του ισπανικού κοινού αναζωπυρώθηκε ξανά.[1] Για το 2009, το MySpace εξακολουθούσε να συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής Eurovisión 2009: El retorno (Eurovision 2009: Η Επιστροφή), παρόλο που ορισμένες αλλαγές εισήχθησαν στη μορφή.[4] Το αποτέλεσμα ήταν το χειρότερο στη δεκαετία του 2000 (24η θέση). Το 2010, μια παρόμοια μορφή, Eurovisión: Destino Oslo, επέλεξε την ισπανική συμμετοχή, με το καλύτερο αποτέλεσμα από το 2004 (15η).[5]
Το 2011, η ψηφοφορία στο Internet απορρίφθηκε από τη νέα μέθοδο επιλογής Destino Eurovisión. Μετά από ένα ακόμα απογοητευτικό αποτέλεσμα (23η), για το 2012, η ​​TVE αποφάσισε να προσεγγίσει μια καταξιωμένη καλλιτέχνη, την Παστόρα Σολέρ, και να οργανώσει έναν τελικό για να επιλέξει το τραγούδι της.[6] Για πρώτη φορά από το 2004, η χώρα τερμάτισε στην πρώτη δεκάδα. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε το 2013, με τους καταξιωμένους El Sueño de Morfeo, απ' των οποίων το τελικό αποτέλεσμα κατέληξε ένα από τα πιο απογοητευτικά (25η από τις 26 συμμετοχές) στην μακρόχρονη ιστορία της Ισπανίας στη Eurovision. Μερικοί κριτικοί, ωστόσο, κατηγόρησαν μια λιγότερο από αστρική απόδοση ενός κατά τα άλλα συμπαγούς τραγουδιού.[7] Το 2014, η TVE αποφάσισε να επιστρέψει σε μια εθνική τελική διαδικασία πολλαπλών καλλιτεχνών, που ονομάζεται Mira quién va a Eurovisión. Πέντε καλλιτέχνες κλήθηκαν να συμμετάσχουν από την TVE. Για δεύτερη φορά μέσα σε τρία χρόνια, η χώρα τερμάτισε ξανά στην πρώτη δεκάδα.
Το 2015, για πρώτη φορά από το 2006, τόσο ο καλλιτέχνης, η Εδούρνε, όσο και το τραγούδι επιλέχθηκαν εσωτερικά από την TVE. Στις 18 Δεκεμβρίου 2015, η TVE ανακοίνωσε ότι θα διοργανώσει έναν εθνικό τελικό με το όνομα Objetivo Eurovisión, για να επιλέξει την ισπανική συμμετοχή για τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2016. Έξι συμμετοχές διαγωνίστηκαν σε εθνικό τελικό και η Μπάρεϊ κέρδισε τη διαδικασία επιλογής. Η ίδια διαδικασία χρησιμοποιήθηκε και το 2017, με τον Manel Navarro να κερδίζει τον εθνικό τελικό, όπου έμελλε να είναι το χειρότερο αποτέλεσμα της Ισπανίας από το 1999, αφού τερμάτισε τελευταία.
Το 2017, η TVE ανέθεσε μια νέα σεζόν του Operación Triunfo, η οποία επέστρεψε στο TVE μετά από 13 χρόνια και η σειρά χρησίμευσε για τέταρτη φορά (μετά το 2002, 2003 και 2004) ως πλατφόρμα για την επιλογή της ισπανικής συμμετοχής για το διαγωνισμό του 2018.[8][9] Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό (23η από τις 26 συμμετοχές), αλλά ο τελικός της Eurovision για το 2018 ήταν ο πιο δημοφιλής στην Ισπανία από το 2008.[10] Μια ακόμη σεζόν της εκπομπής ταλέντων επέλεξε την ισπανική συμμετοχή για το 2019, με ένα άλλο απογοητευτικό αποτέλεσμα (22η από τις 26 συμμετοχές).[11]
Για το διαγωνισμό του 2020, η TVE επέλεξε την ισπανική συμμετοχή εσωτερικά, με τον Μπλας Καντό να είναι ο εκπρόσωπος με το τραγούδι "Universo".[12] Μετά την ακύρωση του διαγωνισμού λόγω της πανδημίας του κορονοϊου, το TVE ήταν ένα από τους τέσσερις ραδιοτηλεοπτικούς φορείς (οι υπόλοιποι ήταν η ΕΡΤ της Ελλάδας, το AVROTROS της Ολλανδίας και το UA:PBC της Ουκρανίας) που επιβεβαίωσε τη συμμετοχή του στον επόμενο διαγωνισμό, με τον ίδιο καλλιτέχνη που θα συμμετείχε για το 2020, στην προκειμένη περίπτωση ο Μπλάς Καντό.[13]
Η Ισπανία και οι "Big Five" ("Μεγάλες Πέντε")Επεξεργασία
Κύριο λήμμα: Μεγάλοι Πέντε (Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision)
Από το 1999, τέσσερις συγκεκριμένες χώρες προκρίνονται αυτόματα για τον τελικό της Eurovision, ανεξάρτητα από τις θέσεις τους στον πίνακα αποτελεσμάτων σε προηγούμενους διαγωνισμούς.[14] Αποκόμισαν αυτό το ειδικό καθεστώς με το να είναι οι τέσσερις μεγαλύτεροι οικονομικοί συνεισφέροντες στην EBU. Αυτές οι χώρες είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία. Λόγω της ανυπόστατης κατάστασής τους στον Διαγωνισμό, αυτές οι χώρες έγιναν γνωστές ως "Big Four" (οι "Μεγάλες Τέσσερις"). Η Ιταλία επέστρεψε στο διαγωνισμό το 2011 και έγινε μέρος αυτής της ομάδας, γνωστή πλέον ως "Big Five" ("Μεγάλες Πέντε").[15] Παρ' όλα αυτά, η Ισπανία με τη συνολική επιτυχία της είναι ο ασθενέστερος συμμετέχων των "Μεγάλων Πέντε".
Μόνο τρεις φορές στην ιστορία του διαγωνισμού επιτράπηκε να ερμηνευτεί ξανά μια μη κερδοφόρα συμμετοχή και δύο από αυτές τις περιπτώσεις ήταν από Ισπανούς εκπρόσωπους (η άλλη ήταν η ιταλική συμμετοχή του 1958, "Nel blu dipinto di blu" από τον Ντομένικο Μοντούνιο). Η πρώτη φορά που συνέβη σε Ισπανό εκπρόσωπο ήταν στο διαγωνισμό του 1990 στο Ζάγκρεμπ, όταν οι Azúcar Moreno άνοιξαν το διαγωνισμό με το τραγούδι "Bandido". Η ορχήστρα και η ηχογραφημένη αναπαραγωγή ξεκίνησαν το τραγούδι εκτός συγχρονισμού, γεγονός που έκανε τις δύο τραγουδίστριες να χάσουν την εισαγωγή στο τραγούδι. Οι τραγουδίστριες έφυγαν από τη σκηνή μετά από μερικά δευτερόλεπτα και δεν δόθηκε καμία εξήγηση εκείνη τη στιγμή. Μετά από μερικές άβολες στιγμές, η μουσική άρχισε σωστά και το τραγούδι εκτελέστηκε πλήρως. Οι Azúcar Moreno και το "Bandido" πήραν την πέμπτη θέση στην τελική ψηφοφορία, αν και οι κριτικές επιτροπές εκείνη την εποχή ψήφιζαν μετά από τις κύριες πρόβες (dress rehearsals), οπότε η επανεκτέλεση δεν επηρέασε ούτε θετικά ούτε αρνητικά το συνολικό αποτέλεσμα της Ισπανίας.
Είκοσι χρόνια αργότερα, στο διαγωνισμό του 2010 στο Όσλο, η Ισπανία κλήθηκε να ερμηνεύσει δεύτερη ανά σειρά εμφάνισης και η ερμηνεία του τραγουδιστή Ντάνιελ Ντίχες με το "Algo pequeñito" διαταράχθηκε από τον περιβόητο γηπεδούχο Jimmy Jump. Ωστόσο, ο Ντίχες εκτέλεσε το τραγούδι ξανά, αμέσως μετά την ερμηνεία όλων των τραγουδιών, παρά την εισβολή του γηπεδούχου και την επακόλουθη απομάκρυνσή του από το σκηνικό από το προσωπικό ασφαλείας, που δέχτηκε ζεστό χειροκρότημα για να συνεχίσει από τους θεατές στην Telenor Arena. Μετά την συμμετοχή της Σερβίας, η παρουσιάστρια Νάντια Χασνούι ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με τους κανόνες, ο Ντίχες θα είχε μια δεύτερη ευκαιρία να ερμηνεύσει το τραγούδι του, όταν θα έχουν ερμηνεύσει τις συμμετοχές τους όλες οι υπόλοιπες χώρες. Εντούτοις, οι κριτικές επιτροπές κατέταξαν την απόδοση της πρόβας τζενεράλε του "Algo pequeñito" 20η στους 25 με 43 βαθμούς, ενώ τα αποτελέσματα της τηλεψηφοφορίας κατέταξαν την Ισπανία 12η, με 106 βαθμούς. Ο συνδυασμός των αποτελεσμάτων επιτροπών και κοινού, έδωσε στην Ισπανία την 15η θέση.
"La chica que yo quiero"
"Todo esto es la música"
"¿Qué voy a hacer sin ti?"
"Dile que la quiero"
"Europe's Living a Celebration"
"Para llenarme de ti"
Μέλος των "Big 4"
"I Love You Mi Vida"
"La noche es para mí"
"Que me quiten lo bailao"
Μέλος των "Big 5"
El Sueño de Morfeo
"Contigo hasta el final"
"Dancing in the Rain"
"Do It for Your Lover"
Congratulations: 50 Χρόνια του Διαγωνισμού Τραγουδιού της EurovisionΕπεξεργασία
Κύριο λήμμα: Congratulations: 50 Χρόνια του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision
Η Ισπανία εκπροσωπήθηκε στον 50ο επετειακό διαγωνισμό της Eurovision, το Congratulations, από την συμμετοχή τους του 1973 από τους Mocedades, με το τραγούδι "Eres tú". Το γκρουπ κατάφερε να προκριθεί στους κορυφαίους 14 για το ειδικό γεγονός αφού μετά την επιλογή τους στην πανευρωπαϊκή διαδικτυακή ψηφοφορία.
Μέχρι το 2021, το ιστορικό ψηφοφορίας της Ισπανίας έχει ως εξής:
Βαθμοί που έδωσε σε τελικούς μόνο
Βαθμοί που έδωσε σε ημιτελικούς και τελικούς
Το Βασιλικό Θέατρο στη Μαδρίτη.
Η TVE επέλεξε το Βασιλικό Θέατρο της Μαδρίτης ως τον τόπο διεξαγωγής του 14ου διαγωνισμού τραγουδιού Eurovision. Λόγω του μικρού μεγέθους του χώρου, δημιουργήθηκε ένα δωμάτιο δίπλα στο θέατρο, με μια τεράστια οθόνη, για να στεγάσει τους πολλούς διαπιστευμένους δημοσιογράφους. Ο Σαλβαδόρ Νταλί ανέθεσε να φτιάξει την διαφημιστική αφίσα του Φεστιβάλ. Η σκηνοθεσία ήταν του Αρτούρο Καπς και η εκτέλεση ήταν του Ραμόν Ντίεθ.
Ήταν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα φεστιβάλ όλων των εποχών. Το TVE έπρεπε να καταβάλει σημαντική τεχνική και οικονομική προσπάθεια για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης. Επιπλέον, έπρεπε να έχει χρώμα, κάτι εντελώς νέο για την Ισπανία. Στο τέλος της ψηφοφορίας υπήρξε κάτι που δεν είχε ακούσει μέχρι στιγμής: μια τετραπλή ισοπαλία για την πρώτη θέση μεταξύ Γαλλίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ολλανδίας και Ισπανίας.
Περαιτέρω πληροφορίες: Βραβεία Marcel Bezençon
Περαιτέρω πληροφορίες: Βραβείο Barbara Dex
Οι μεγάλες βαθμολογίες που έδωσε η ΙσπανίαΕπεξεργασία
Κ.Ε. → Κριτική Επιτροπή
Κ.Ε. → Κριτική Επιτροπή
Σάρα Λάγκε και Μαρού Καλδερόν
Σχολιαστές και εκπρόσωποι βαθμώνΕπεξεργασία
Μιγκέλ ντε λος Σάντος
Μπελέν Φερνάντεθ ντε Ενεστρόσα
Χοσέ Μαρία Ίνιγο και Χούλια Βαρέλα
Τόνι Αγκιλάρ και Χούλια Βαρέλα
Βάλντο ντε λος Ρίος
Νικολό Πικάρντι και Φλόριαν Μπόχε
Με πλάγια γράμματα, ο ημιτελικός που ψήφισε η Ισπανία.
Η Κοντσίτα Μπαουτίστα στην Νάπολη (1965)
Ο Χούλιο Ιγλέσιας στο Άμστερνταμ (1970)
Ο Μπράουλιο στη Χάγη (1976)
Ο Ραμόν στην Κωνσταντινούπολη (2004)
Οι D'NASH στο Ελσίνκι (2007)
Ο Ροδόλφο Τσικιλικουάτρε στο Βελιγράδι (2008)
Ο Ντάνιελ Ντίχες στο Όσλο (2010)
Οι El Sueño de Morfeo στο Μάλμε (2013)
Η Ρουτ Λορένθο στην Κοπεγχάγη (2014)
Η Edurne στη Βιέννη (2015)
Η Μπάρεϊ στη Στοκχόλμη (2016)
Ο Μανέλ Ναβάρο στο Κίεβο (2017)
Οι Αμάγια και Άλφρεντ στη Λισαβόνα (2018)
Ο Μίκι στο Τελ Αβίβ (2019)
↑ 1,0 1,1 1,2 Ο διαγωνισμός του 2020 ακυρώθηκε λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.
↑ Όλοι οι μαέστροι είναι Ισπανοί εκτός αν έχουν σημαία
↑ Ο μουσικός διευθυντής της διοργανώτριας χώρας.
↑ Ο Αλγκερό ήταν επίσης μαέστρος για τη συμμετοχή του Λουξεμβούργου.
↑ Ο μοναδικός λατινοαμερικάνος μαέστρος στην ιστορία του διαγωνισμού.
↑ Αρχικά μαέστρος θα ήταν ο Χουάν Κάρλος Καλδερόν, ο οποίος λίγο πριν τον διαγωνισμό αρρωσταίνει και τον αντικατέστησε ο Ιμπάρμπια.
↑ 1,0 1,1 1,2 «Eurovisión pierde más de 4 millones de espectadores» (στα Ισπανικά). FormulaTV.com. 18 Μαΐου 2009.  Σφάλμα αναφοράς: Invalid   tag; name "FormulaTV.com" defined multiple times with different content
↑ del Amor Caballero, Reyes (4 Μαΐου 2004). «Preselecciones españolas para Eurovisión, primera parte». eurovision-spain.com (στα Spanish).
↑ del Amor Caballero, Reyes (20 Μαΐου 2004). «Segunda parte de las preselecciones españolas, 1970–2004». eurovision-spain.com (στα Spanish). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2008.
↑ «TVE comienza este lunes la selección para Eurovisión». vertele.com (στα Spanish). 20 Νοεμβρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαΐου 2009.
↑ M. Escudero, Victor (27 Νοεμβρίου 2009). «Spain: TVE calls for entries for Oslo». European Broadcasting Union. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2010.
↑ «Pastora Soler representará a España en Eurovisión 2012 en Bakú». RTVE.es (στα Spanish). RTVE. 21 Δεκεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2011.
↑ «Las claves de la derrota de España en Eurovisión». EuropaPress. 20 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2013.
↑ 'Operación Triunfo' vuelve a La 1, 16 años después de su estreno en TVE
↑ «La representación de España en Eurovisión 2018 saldrá de 'Operación Triunfo'». RTVE.es. 5 December 2017. http://www.rtve.es/television/20171205/representacion-espana-eurovision-2018-saldra-operacion-triunfo/1642540.shtml. Ανακτήθηκε στις 5 December 2017.
↑ «Alfred & Amaia admit "the final result is shite"…as Spain achieves highest Eurovision ratings since 2008». wiwibloggs.com. 15 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2018.
↑ «Spain: TVE confirms participation in Eurovision 2019». esctoday.com. 14 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2018.
↑ «Spain: TVE confirms participation in Eurovision 2020». Sanjay (Sergio) Jiandani. esctoday.com. 18 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2019.
↑ Jiandani, Sanjay (Sergio) (18 Μαρτίου 2020). «Spain: RTVE confirms Blas Cantó as Eurovision 2021 Spanish act». EscToday.
↑ O'Connor, John Kennedy (2005). The Eurovision Song Contest 50 Years The Official History. London: Carlton Books Limited. ISBN 1-84442-586-X.
↑ Fulton, Rick (14 May 2007). «The East V West Song Contest». Daily Record. http://www.dailyrecord.co.uk/news/editors-choice/2007/05/14/the-east-v-west-song-contest-86908-19098830/. Ανακτήθηκε στις 24 May 2009.
↑ Συγκρότημα της φολκ ποπ, συσταθέν το 1969. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει περισσότερα από 25 άτομα μέλη του συγκροτήματος. Στη Γιουροβίζιον του 1973 έλαβαν μέρος τα αδέρφια Ουράνγκα: η Αμάγια (Amaya Uranga, γ. 18 Φεβρ. 1947), η Ιθάσκουν (Izaskun Uranga, γ. 17 Απρ. 1950), ο Ρομπέρτο (Roberto Uranga) και τους Χαβιέρ Γκαράι (Javier Garay), Χοσέ Ιπίνια (José Ipiña) και Κάρλος Θουμπιάγα (Carlos Zubiaga).
↑ (Paloma Cecilia San Basilio Martínez , γ. 22 Νοεμ. 1950)
↑ (Rosa López, γ. 14 Ιαν. 1981)
↑ (γ. 13 Σεπτ. 1982)
↑ Ψευδώνυμο της Pilar Sánchez Luque (γ. 28 Σεπτ. 1978).
↑ «Chanel - Spain - Turin 2022». Eurovision.tv (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022.
↑ «Marcel Bezençon Awards». eurovision.tv. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2019.
↑ Adams, William Lee (9 Ιουλίου 2015). «Poll: Who was the worst dressed Barbara Dex Award winner?». Wiwibloggs. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2019.
↑ García Hernández, José (25 February 2017). «Federico Llano no estará en Kiev como jefe de la delegación española» (στα es-ES). http://www.eurovision-spain.com/iphp/noticia.php?numero=25-02-17_federico-llano-no-estara-en-kiev-como-jefe-de-la-delegacion-espanola. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ «Ana María Bordas, jefa de la delegación para Eurovisión, nueva vicepresidenta del Comité de TV de la UER» (στα es-ES). eldiario.es. 29 May 2019. http://vertele.eldiario.es/noticias/Maria-Bordas-Comite-TV-UER_0_2126187391.html. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ Jiandani, Sanjay (Sergio) (29 May 2019). «EBU: New TV Committee elected at TV Assembly in Porto». esctoday.com. http://esctoday.com/176052/ebu-new-tv-committee-elected-at-tv-assembly-in-porto/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ García Hernández, José (20 Φεβρουαρίου 2010). «El diseñador italiano Carlo Pignatelli vestirá a Daniel Diges». eurovision-spain.com (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2010.
↑ «Dos jóvenes diseñadoras gallegas vestirán a Lucía Pérez para el Festival de Eurovisión». La Voz de Galicia (στα Ισπανικά). 6 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2011.
↑ Gomez, Cayetano (27 Μαρτίου 2015). «EL VESTIDO DE PASTORA SOLER EN EUROVISIÓN». Cayecruz (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2012.
↑ «Eurovisión 2014: El enfado de la diseñadora del vestido de Ruth Lorenzo». La Voz de Galicia (στα Ισπανικά). 13 Μαΐου 2014.
↑ García Hernández, José (27 Μαρτίου 2015). «Jose Fuentes, diseñador de Edurne para Eurovisión: "Europa se va a quedar alucinada"». eurovision-spain.com (στα Ισπανικά). Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2015.
↑ Cooper, Eleanor (30 Απριλίου 2016). «Spain: Barei speaks about her outfit plans for Stockholm». EscToday (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2016.
↑ Megía, Carlos (13 Μαΐου 2018). «Todo sobre el 'look' de Amaia y Alfred en Eurovisión». S Moda, el Pais (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2018.
↑ 34,00 34,01 34,02 34,03 34,04 34,05 34,06 34,07 34,08 34,09 34,10 34,11 34,12 34,13 34,14 34,15 34,16 34,17 34,18 34,19 34,20 34,21 34,22 34,23 34,24 34,25 34,26 34,27 34,28 34,29 34,30 34,31 34,32 34,33 34,34 34,35 34,36 34,37 34,38 34,39 HerGar, Paula (27 March 2018). «Todos los comentaristas de la historia de España en Eurovisión (y una única mujer en solitario)» (στα Spanish). Los 40. https://los40.com/los40/2018/03/27/album/1522166894_094380.html#foto_gal_1. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ 35,00 35,01 35,02 35,03 35,04 35,05 35,06 35,07 35,08 35,09 35,10 35,11 35,12 35,13 35,14 35,15 35,16 35,17 35,18 35,19 35,20 35,21 35,22 35,23 35,24 35,25 35,26 35,27 35,28 35,29 35,30 35,31 35,32 35,33 35,34 35,35 35,36 Jiménez, Roberto (23 May 2015). «¿Quiénes han dado mayor número de veces los puntos de España?» (στα Spanish). ElTelevisero.com. http://www.eltelevisero.com/2015/05/quienes-han-dado-mayor-numero-de-veces/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ 36,00 36,01 36,02 36,03 36,04 36,05 36,06 36,07 36,08 36,09 36,10 36,11 36,12 36,13 36,14 36,15 36,16 García Hernández, José; Mahía, Manu (23 July 2011). «Fallece Uribarri, se apaga la voz de Eurovisión en España» (στα Spanish). Eurovision-Spain.com. http://eurovision-spain.com/iphp/noticia.php?numero=8147. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ 37,0 37,1 37,2 37,3 «José María Íñigo será el comentarista de Eurovisión 2014 por cuarto año consecutivo» (στα Spanish). FormulaTV. 25 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2019.
↑ 38,0 38,1 «José María Íñigo comentará Eurovisión por segundo año consecutivo» (στα Spanish). eldiario.es. 30 April 2012. http://vertele.eldiario.es/verteletv/actualidad/Jose-Maria-Inigo-Eurovision-consecutivo_0_1350764926.html. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ Álvarez, José (7 May 2013). «Inés Paz ('La mañana de La 1') dará los votos de España en Eurovisión» (στα Spanish). Formula TV. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 August 2018. https://web.archive.org/web/20180822113842/https://www.formulatv.com/noticias/30935/ines-paz-la-manana-de-la-1-dara-votos-espana-eurovision/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ «Eurovision Song Contest 2014: ecco l'elenco degli spokesperson» (στα Italian). Eurofestival News. 8 May 2014. http://eurofestivalnews.com/2014/05/08/eurovision-song-contest-2014-lelenco-degli-spokeperson/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2019.
↑ 41,0 41,1 41,2 41,3 «Tony Aguilar comentará junto a Julia Varela Eurovisión 2018» (στα Spanish). RTVE. 14 Μαρτίου 2018.
↑ «Xuso Jones, Salvador Beltrán, Electric Nana, Maverick y Coral Segovia, jurado profesional de TVE para Eurovisión». rtve.es. RTVE (in Spanish). 29 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2019.
↑ «Tony Aguilar y Julia Varela comentarán Eurovisión 2019 y Nieves Álvarez será la portavoz del jurado español» (στα Spanish). RTVE. 25 Μαρτίου 2019.
↑ Roxburgh, Gordon (2012). Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest. Volume One: The 1950s and 1960s. Prestatyn: Telos Publishing. σελίδες 93–101. ISBN 978-1-84583-065-6.
↑ 45,0 45,1 45,2 45,3 «And the conductor is...».
↑ Roxburgh, Gordon (2014). Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest. Volume Two: The 1970s. Prestatyn: Telos Publishing. σελίδες 142–168. ISBN 978-1-84583-093-9.
↑ Roxburgh, Gordon (2016). Songs for Europe: The United Kingdom at the Eurovision Song Contest. Volume Three: The 1980s. Prestatyn: Telos Publishing. ISBN 978-1-84583-118-9.
↑ «Tinet Rubira liderará la puesta en escena de Edurne en el Festival de Eurovisión». www.rtve.es. El Periódico de Catalunya. 10 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020.
↑ «Niccolò Piccardi nos explica cómo se ideó la puesta en escena de "Say yay!" de Barei». rtve.es (στα Spanish). RTVE. 9 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020.
↑ «El belga Hans Pannecoucke es el director artístico de la puesta en escena de Manel Navarro» [The Belgian Hans Pannecoucke is the artistic director of Manel Navarro's stage performance]. rtve.es (στα Spanish). RTVE. 8 Μαρτίου 2017. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020.
↑ Macías, Fernando (7 Μαρτίου 2018). «Alfred y Amaia: "La puesta en escena de "Tu canción" habla sobre un amor universal"». www.rtve.es. RTVE. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2020.
↑ Jiandani, Sanjay (Sergio) (16 Φεβρουαρίου 2019). «Spain: Fokas Evangelinos will be responsible for Miki's staging in Tel Aviv». esctoday.com. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2019.
↑ «Marvin Dietmann dirigirá la puesta en escena de Blas Cantó en Eurovisión 2021». rtve.es (στα Ισπανικά). RTVE. 4 Φεβρουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2021.
↑ http://www.formulatv.com/noticias/19676/espana-pincha-lucia-perez-pero-la1-barre-eurovision-2011/.  Unknown parameter |título= ignored (|title= suggested) (βοήθεια); Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/25175/audiencias-eurovision-2012-mas-visto-desde-2008/.  Unknown parameter |título= ignored (|title= suggested) (βοήθεια); Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/31120/audiencias-espectadores-eurovision-2013/.  Unknown parameter |título= ignored (|title= suggested) (βοήθεια); Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2020.  Unknown parameter |título= ignored (|title= suggested) (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/46446/festival-de-eurovision-2015-anota-/ Audiencia Festival de Eurovisión 2015]
↑ http://www.formulatv.com/noticias/55969/audiencia-festival-eurovision-2016/ Audiencia Festival de Eurovisión 2016]
↑ http://www.formulatv.com/noticias/67789/audiencias-13-mayo-eurovision-2017-sabado-deluxe-resiste-aceptable/ Eurovisión 2017 firma un 27,2% y 'Sábado Deluxe' resiste con un aceptable 13,3%]
↑ Eurovisión 2018: La final con Alfred y Amaia arrasa con un 43,5% y más de 7 millones de espectadores
↑ La final de Eurovisión atrae a un 36,7% mientras 'Sábado Deluxe' baja hasta el 12,9%
↑ 63,0 63,1 «Official EBU statement & FAQ on Eurovision 2020 cancellation». Eurovision.tv. 18 Μαρτίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2020.
↑ http://www.formulatv.com/noticias/134/los-serrano-ganan-en-el-prime-time-y-telecinco-se-hace-practicamente-con-todas-las-franjas-horarias/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/2204/audiencias-aqui-no-hay-quien-viva-lidera-la-noche-con-5-millones-de-seguidores/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/4440/audiencias-la-semifinal-de-eurovision-consigue-un-69-en-la-noche-de-la-2/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/7627/audiencias-la-semifinal-de-eurovision-y-el-amistoso-del-r-madrid-mejoran-las-noches-de-la-2-y-lasexta/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/11343/audiencias-el-internado-baja-pero-lidera-con-claridad-la-noche-del-martes/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/11371/audiencias-el-capitulo-de-estreno-de-el-mentalista-gana-al-de-sin-rastro/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ 70,0 70,1 70,2 70,3 70,4 70,5 http://www.formulatv.com/noticias/55991/audiencias-primera-semifinal-eurovision-supera-3-por-ciento-la2/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/19636/audiencias-resistire-vale-estrena-temporada-cerca-33-tras-gala-supervivientes/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/31095/audiencias-distancia-pesadilla-en-la-cocina-cine-cuatro-supera-7-puntos/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/46412/audiencias-21-mayo-cuentame-sube-final-temporada-magnifico-18/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/56074/audiencias-12-mayo-cuentame-como-paso-registra-segundo-mejor-dato/].  Missing or empty |title= (βοήθεια)
↑ http://www.formulatv.com/noticias/67592/audiencias-9-mayo-la-casa-de-papel-desploma-supervivientes-recupera/ 'La Casa de Papel' cae al 18,4%, mientras que 'Supervivientes' (22,6%) recupera el liderazgo]
↑ http://www.formulatv.com/noticias/67683/audiencias-11-mayo-supervivientes-imbatible-dentro-de-baja-aceptable/ 'Supervivientes' sigue imbatible con un 23,6%, mientras que 'Dentro de' baja a un aceptable 6,1%]
↑ http://www.formulatv.com/noticias/79562/audiencias-martes-8-mayo-supervivientes-tierra-de-nadie-cuerpo-de-elite-/ 'Supervivientes: Tierra de nadie' crece hasta un 25% y 'Cuerpo de élite' despide temporada con un 12,3%]
↑ http://www.formulatv.com/noticias/79695/audiencias-10-mayo-supervivientes-formidable-enviado-especial-maximo/ 'Supervivientes' sube a un formidable 29,2% y 'Enviado especial' marca máximo con un gran 8,1%]
↑ https://www.formulatv.com/noticias/audiencias-16-mayo-supervivientes-arrasa-cuentame-mejor-dato-temporada-92192/.  Missing or empty |title= (βοήθεια)
Βαθμοί προς και από την Ισπανία Αρχειοθετήθηκε 2021-02-10 στο Wayback Machine. eurovisioncovers.co.uk