el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el ru el el el el el el el el ru el el el el ru el el el el el el el el ru el el el ru el el el el ru el el el el el el el el el el el sk el el el el el ru el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el it el el el el el el el el el el el el el el el el el el
Ο Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας (17 Απριλίου 1910 – 2 Ιανουαρίου 1990) ήταν Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας.[2]
24 Ιουλίου 1974 – 21 Οκτωβρίου 1981
Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1974 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1977 & Κυβέρνηση Γεωργίου Ράλλη 1980 διαδοχικά
28 Μαΐου 1956 – 20 Σεπτεμβρίου 1961
Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1956 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1958 (διαδοχικά)
4 Νοεμβρίου 1961 – 19 Ιουνίου 1963
27 Μαρτίου 1950 – 15 Απριλίου 1950
Κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Μάρτιος 1950
21 Αυγούστου 1950 – 3 Νοεμβρίου 1950
Κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Αύγουστος 1950 & Κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου Σεπτέμβριος 1950
29 Φεβρουαρίου 1956 – 28 Μαΐου 1956
Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1956
3 Απριλίου 1967 – 21 Απριλίου 1967
Κυβέρνηση Παναγιώτη Κανελλόπουλου 1967
Υπουργός Εφοδιασμού και Διανομών
14 Απριλίου 1949 – 30 Ιουνίου 1949
Κυβέρνηση Θεμιστοκλή Σοφούλη Απρίλιος 1949
Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας
9 Δεκεμβρίου 1981 – 1 Σεπτεμβρίου 1984
17 Απριλίου 1910, Τρίκαλα
Νέα Δημοκρατία - ΕΡΕ - Ελληνικός Συναγερμός - Κόμμα Φιλελευθέρων
Ναταλία Αβέρωφ - Τοσίτσα
Τατιάνα Αβέρωφ - Ιωάννου[1]
2 Δολοφονία Αλέξανδρου Παναγούλη
Ευάγγελος Αβέρωφ & Joseph Luns (1963)
Ο Αβέρωφ γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας στις 17 Απριλίου του 1910, καταγόμενος από την οικογένεια Αβέρωφ του Μετσόβου. Ήταν πτυχιούχος της Νομικής και διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Λωζάνης στην Ελβετία. Το 1940 έγινε νομάρχης της Κέρκυρας, ενώ το 1946 εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής Ιωαννίνων, θέση που διατήρησε μέχρι το 1964. Διατέλεσε υπουργός Εφοδιασμού, Εθνικής Οικονομίας, Εμπορίου, Γεωργίας και Εξωτερικών και την περίοδο 1974–1981 διετέλεσε υπουργός Εθνικής Άμυνας. Το 1981 εκλέχτηκε αρχηγός του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας και το 1984 επίτιμος πρόεδρός της. Σημαντική ήταν η συνεισφορά του, ως Υπουργός Εξωτερικών, στις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου με θέμα την ίδρυση της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας το 1959 και στη Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας- ΕΟΚ το 1962, σύμφωνα με την οποία η χώρα κατέστη το πρώτο συνδεδεμένο κράτος με την κοινότητα[3]. Με πρωτοβουλίες του ιδρύθηκε το ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα στην Κηφισιά και το οποίο διεύθυνε επί 40 χρόνια, και το Ίδρυμα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, στο οποίο δώρισε την προσωπική του συλλογή από έργα Ελλήνων ζωγράφων, και ανέπτυξε δραστηριότητες όπως η αμπελουργία και η λειτουργία οινοποιητικής μονάδας.[εκκρεμεί παραπομπή]
Εκπροσώπησε την Ελλάδα σε πολλές διεθνείς διασκέψεις και τιμήθηκε με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος από τον βασιλιά Παύλο, καθώς και με Μεγαλόσταυρους άλλων χωρών. Στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο υπηρέτησε σε ομάδες δολιοφθορών, ανακλήθηκε το 1941 και διορίστηκε Νομάρχης Κερκύρας. Τον Μάιο του 1941 ίδρυσε με έδρα τη Λάρισα την οργάνωση Φιλική Εταιρεία, που είχε ως στόχο την καταπολέμηση των δοσίλογων του Αλκιβιάδη Διαμάντη, που αργότερα αποκλήθηκαν Λεγεώνα των Βλάχων. Το 1942 συνελήφθη για την αντιστασιακή δραστηριότητά του και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία, ενώ ένα χρόνο αργότερα, το 1943, δραπέτευσε και παρέμεινε στην Ιταλία, επικεφαλής ελληνικής αντιστασιακής οργάνωσης. Το 1944 επιστρατεύθηκε με τον βαθμό του επίκουρου υποπλοιάρχου, υπηρετώντας μέχρι το τέλος του πολέμου στην Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή της Ρώμης. Δημιούργησε το Ίδρυμα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, στο οποίο δώρισε την προσωπική του συλλογή από έργα Ελλήνων ζωγράφων, και ανέπτυξε δραστηριότητες όπως η αμπελουργία και η λειτουργία οινοποιητικής μονάδας. Μετά τον θάνατό του, το 1990, ανεγέρθηκε ανδριάντας του στο Μέτσοβο.[εκκρεμεί παραπομπή]
Το 1974 ανέλαβε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το 1981 ανεδείχθη πρόεδρος του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, που βρισκόταν τότε στην αξιωματική αντιπολίτευση, και το 1984 ανακηρύχτηκε επίτιμος πρόεδρός της. Παράλληλα συνέγραψε πλήθος από μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα, δοκίμια και ιστορικές αναλύσεις.[εκκρεμεί παραπομπή]
Πέθανε στις 2 Ιανουαρίου 1990 μετά από καρδιογενές σοκ και τάφηκε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.[4][5]
Μιλούσε Γαλλικά, Αγγλικά και Ιταλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Κηφισιάς. Ήταν παντρεμένος με τη Διαμαντίνα (Ντίνα) Λυκιαρδοπούλου [6] [7] και είχαν αποκτήσει δύο κόρες, τη Ναταλία και την Τατιάνα. [8]
O Αλέξανδρος Παναγούλης με του οποίου τη δολοφονία εμπλέκεται ο Αβέρωφ, σύμφωνα με την Ιταλίδα δημοσιογράφο Οριάνα Φαλάτσι.
Η Ιταλίδα δημοσιογράφος Οριάνα Φαλάτσι, σύντροφος του Αλέξανδρου Παναγούλη, αφήνει υπόνοιες στο βιβλίο της Un Uomo ότι ο Αβέρωφ μπορεί να είχε σχέση με τον θάνατο του αγαπημένου της. Σύμφωνα με τη Φαλάτσι, ο Αβέρωφ, που ήταν Υπουργός Εθνικής Άμυνας το 1974–1981, προστάτεψε πολλούς χουντικούς αξιωματικούς και μέλη της ΕΣΑ, κάνοντας μικρές και διακοσμητικές αποστρατεύσεις. Ο Παναγούλης ερευνούσε τις δραστηριότητες των πρώην βασανιστών του, όταν σκοτώθηκε σε ύποπτο αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Η Φαλάτσι πίστευε ότι ο Αβέρωφ διαδραμάτισε σκοτεινό ρόλο στην όλη υπόθεση και ότι είχε μεγάλο συμφέρον να σιωπήσει ο Παναγούλης.[9] Η κατηγορία αυτή δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ.
Από τα οικονομικά, ιστορικά και λογοτεχνικά του έργα ξεχωρίζουν:
Βαλκανική Τελωνειακή Ένωσις, 1933 (Γαλλικά, α΄ βραβείο Ινστιτούτου Κάρνεγκη - Διάσκεψη Βουκουρεστίου)
Συμβολή εις την έρευνα του πληθυσμιακού προβλήματος της Ελλάδος, 1939 (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών)
Ελευθερία ή θάνατος, 1945
Η πολιτική πλευρά του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος, 1948
Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδος, 1960 (Ιταλικά)
Φωτιά και Τσεκούρι - Ελλάς 1944-1949, 1973 (Γαλλικά, Χρυσό Μετάλλιο Γαλλικής Ακαδημίας), 1974 (Ελληνικά)
Η φωνή της Γης, μυθιστόρημα, 1964 (Γαλλικά Terre des Grecs, 1968, éditions Stock)
Γη της οδύνης, μυθιστόρημα, 1966
Όταν ξεχνούσαν οι θεοί, 1969
Όταν οι θεοί ευλογούσαν, 1971
Επιστροφή στις Μυκήνες, 1973
Στο μοναστήρι του Άι Νικόλα, 1973
↑ "Who's Who 1979" σελ.9.
↑ Χατζηβασιλείου (2010), σσ. 364-369.
↑ «Πέθανε ο επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ. Ευάγγελος Αβέρωφ.» Υπέρτιτλος: «Από νέο καρδιογενές σοκ που υπέστη.» Εφημ. Ο Ταχυδρόμος (Βόλος), 3 Ιανουαρίου 1990, σελ. 1.
↑ Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, Τελετή της κηδείας του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών
↑ Λαμπρινή, Κουζέλη (22 Νοεμβρίου 2014). «Ευάγγελος Αβέρωφ, ο πολιτικός, ο πατέρας». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2022.
↑ «Πιο πολύ τους αβερωφικούς φοβόμουν». Η Εφημερίδα των Συντακτών. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2022.
↑ «Σε έχουν πει οραματιστή σε έχουν πει και φασίστα». ΤΑ ΝΕΑ. 14 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2022.
↑ Oriana Fallaci, Un Uomo, 1979
Αβέρωφ-Ιωάννου, Τατιάνα (2000). Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας 1908-1990, Ίδρυμα Αβέρωφ-Τοσίτσα, Μέτσοβο.
Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ευάγγελος (1991). Με λογισμό και μ' όνειρο, εκδ. Ιδρύματος Ευαγγέλου Αβέρωφ-Τοσίτσα, [χ.τ.].
Πλατάρης, Γεώργιος (επιμ.) (1972). Το σημειωματάρι ενός Μετσοβίτη, 1871-1943, [χ.ε.], Αθήναι, σσ. 288-290.
Χατζηβασιλείου, Ευάνθης (2004). Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας 1908-1990: Πολιτική Βιογραφία, Εκδ. Ι. Σιδέρη, Αθήνα.
Χατζηβασιλείου Ευάνθης (2010). Ελληνικός Φιλελευθερισμός: Το ριζοσπαστικό ρεύμα, 1932-1979, Εκδ. Πατάκη, Αθήνα.