el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el de el de el el fr en hu el el de el cs el de en de el de el et el el el el el el el el el de el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el en el el el en el el el el el hu el el el el el el el el en el el en el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el el fr en el el el el el el el el el el el el
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
δεδομένα (π • σ • ε )
Κύριο λήμμα: Ιστορία του Παντζάμπ
Ο πολιτισμός του Παντζάμπ, με κέντρο την πόλη Χαράπα, είναι από τους αρχαιότερους της Ασίας και είχε αναπτυχθεί από τα μέσα της 3ης χιλιετίας π.Χ. Αργότερα άρχισαν οι εισβολές των Ινδοαρίων, για τις οποίες υπάρχουν ενδείξεις στη Ριγκβέδα, γεγονός που τοποθετεί την έναρξη αυτών των εγκαταστάσεων στο 1500 π.Χ[4].
Επί βασιλείας Δαρείου Α΄, το δυτικό Παντζάμπ προσαρτήθηκε στο βασίλειο των Αχαιμενιδών της Περσίας[5]. Μάλιστα, η περιοχή του Παντζάμπ υποχρεώθηκε να προμηθεύει με ξυλεία τα περσικά βασιλικά ανάκτορα[6]. Το 326 το κατέκτησε ο Μέγας Αλέξανδρος, οι στρατιές των διαδόχων του οποίου εγκατέλειψαν την περιοχή το 317 π.Χ., οπότε το Παντζάμπ προσαρτήθηκε στην Αυτοκρατορία των Μαουρύα. Από τον 4ο ως τον 11ο αι. μ.Χ., στην περιοχή εισέβαλαν Εφθαλίτες Ούννοι, Άραβες, Τούρκοι και Αφγανοί. Οι τρεις τελευταίοι διέδωσαν τον Ισλαμισμό. Το 1525 μ.Χ., μετά την ήττα του σουλτάνου του Δελχί, το Παντζάμπ κατελήφθη από τους Μογγόλους, εντασσόμενο στην Αυτοκρατορία των Μουγκάλ.
Από τον 15ο αιώνα αναπτυσσόταν στην περιοχή η ινδουιστική αίρεση των Σιχ, οι οποίοι ίδρυσαν πολλά ανεξάρτητα βασίλεια στην περιοχή, ώσπου διαλύθηκε η μογγολική αυτοκρατορία. Τα βασίλεια των Σιχ ενώθηκαν σε ένα, με πρωτεύουσα τη Λαχώρη, υπό την ηγεσία του Ραντζίτ Σινγκ. Μετά τον θάνατό του, από το 1845 ως το 1846 και από το 1848 ως το 1849, έγιναν εξεγέρσεις γνωστές ως "πόλεμοι των Σιχ", αλλά το Παντζάμπ περιήλθε στον έλεγχο της Βρετανικής Εταιρίας των Ανατολικών Ινδιών. Το 1947 η περιοχή μοιράστηκε με θρησκευτικά κριτήρια, μεταξύ της Ινδίας και του Πακιστάν, γιατί στο ανατολικό τμήμα κατοικούν κυρίως Ινδουιστές, ενώ στο δυτικό κυρίως Μουσουλμάνοι. Το 1966 ιδρύθηκε στο ινδικό Παντζάμπ το κρατίδιο Χαρυάνα, με πρωτεύουσα το Τσαντιγκάρ.
Κύριο λήμμα: Γεωγραφία του Παντζάμπ
Το Παντζάμπ είναι εύφορο. Η περιοχή είναι κυρίως πεδινή, με λόφους προς τη Δύση και προς τον Βορρά. Το κλίμα είναι ηπειρωτικό, με πολύ θερμά καλοκαίρια και σχετικά ήπιους χειμώνες. Οι νοτιοδυτικές περιοχές ήταν άγονες, αλλά σε αυτές έγιναν αρδευτικά έργα. Η περιοχή είναι τόπος σιτοκαλλιέργειας, ρυζοκαλλιέργειας και παραγωγής βαμβακιού, ζαχαροκάλαμου και εσπεριδοειδών. Από εκεί προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος της γεωργικής παραγωγής της Ινδίας και του Πακιστάν. Υπάρχει επίσης κτηνοτροφία (πρόβατα και καμήλες), βιοτεχνία και βιομηχανία ειδών υφαντουργίας και διατροφής.
Το Παντζάμπ είναι η κοιτίδα και έδρα του Σιχισμού, με πρωτεύουσα το Αμριτσάρ. Οι Σιχ υπολογίζονται σήμερα σε 23 εκατομμύρια. Υπάρχουν επίσης πάρα πολλοί Ινδουιστές και Μουσουλμάνοι στην περιοχή.
Στη γεωγραφική περιοχή του Παντζάμπ κυριαρχεί η γλώσσα παντζάμπι, η οποία ανήκει στην κατηγορία των ινδοευρωπαϊκών. Αποτελεί τη μητρική γλώσσα του 75,23% της επαρχίας Πουντζάμπ στο Πακιστάν, ενώ ομιλείται από το 91.69% της πολιτείας Παντζάμπ στην Ινδία.
Κύριο λήμμα: Κουζίνα του Παντζάμπ
Κύριο λήμμα: Ενδυμασία του Παντζάμπ
Ο χρυσός ναός των Σιχ στο Αμριτσάρ τη νύχτα.
Στο ινδικό μέρος του Παντζάμπ οι σημαντικότερες πόλεις είναι οι εξής: Τσαντιγκάρ, Αμριτσάρ, Τζουλουντούρ, Λουντιάνα, Πατιάλα, Μπατάλα, Μπατίντα, Φεροζεπούρ και Χοζιαρπούρ.
↑ Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε., έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, Αθήναι 1964, τόμος 20ός, σελ. 581.
↑ Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη, 1964, 20ός, σελ. 583.
↑ Ζιάκας, Γρηγόριος Δ. (2008). Ζιάκα, Αγγελική Γρ., επιμ. Θρησκείες και πολιτισμοί της Ασίας. Ινδοϊσμός, Ταοϊσμός, Κομφουκισμός, Βουδισμός, Θιβέτ και Ιαπωνία (β΄ έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Κορνηλία Σφακιανάκη. σελ. 22.
↑ Ζιάκας (2008). σελ. 84, 136.
↑ Ζιάκας (2008). σελ. 29.
↑ Ζιάκας (2008). σελ. 30.
Ελληνιστικά βασίλεια στην κεντρική Ασία
Ελληνικό βασίλειο της Βακτριανής
Μη ελληνικά ελληνιστικά βασίλεια[σημειώσεις 1]
Μακεδονική αυτοκρατορία, Προσάρτηση από τον Μέγα Αλέξανδρο
(τυπικά βασιλείς οι Φίλιππος Αρριδαίος και ο Αλέξανδρος Δ´)
Περδίκκας / Πείθων / Αντίγονος ο Μονόφθαλμος / Σέλευκος Α΄ Νικάτωρ
Ίδρυση της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών με την διάσπαση της Μακεδονικής αυτοκρατορίας να αρχίζει να μονιμοποιείται σε ξεχωριστά βασίλεια
Αυτοκρατορία των Σελευκιδών μετά την παραχώρηση εδαφών στους Μαουρύα
Απόσχιση των περιοχών από τους Σελευκίδες, ίδρυση του ελληνικού βασιλείου της Βακτριανής
Βάσεις του ινδοελληνικού βασιλείου
Δημήτριος Α΄ ο Ανίκητος
Εισχώρηση έως την βορειοκεντρική Ινδία
(άγνωστοι ηγεμόνες, το βασίλειο περιγράφεται από κινεζικές πηγές)
Απώλεια εδαφών από τους Γιουεζί
Ζωίλος Α´ ο Δίκαιος
Στράτων Α΄ ο Επιφανής
Ηλιοκλής Β´ ο Δίκαιος
Δημήτριος Γ´ ο Ανίκητος
Κατάλυση από τους Κινέζους της δυναστείας των Χαν
85 - 60 π.Χ.
Απώλεια εδαφών από τους Γιουεζί
Κατάκτηση από τον Μαύη   (Ινδοσκύθες)
Βιτζαϊμίτρα   / Αζιλίσης   (Ινδοσκύθες)
25 π.Χ. – 10 μ.Χ.
Ζωίλος Γ´ ή Μπχανταγιάσα
10 - 20 μ.Χ.
30 - 80 μ.Χ.
Κοζούλα Καδφίζης   (αυτοκρατορία των Κουσανιτών Γιουεζί)
Ελληνικό βασίλειο της Βακτριανής
Μη ελληνικά ελληνιστικά βασίλεια
↑ Με χρήση της ελληνικής γλώσσας στα νομίσματα και στην διοίκηση για μερικές δεκαετίες. Ινδοσκύθες, Ινδοπάρθες, Κοσσανούς, και Νταγιουάν.
↑ Όσμουντ Μποπεαράχτσι, "Monnaies gréco-bactriennes et indo-grecques, Catalogue raisonné", Bibliothèque Nationale, Paris, 1991, σελ.453
↑ History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE, Sonya Rhie Quintanilla, BRILL, 2007, σελ.9