nl en nl nl nl nl nl nl sv nl nl nl nl nl nl fr nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl es nl nl fr nl nl nl nl ar en nl nl sv nl nl nl nl nl nl nl nl es en de nl nl
Ten westen van de Moerdijkseweg, tussen Terheijden en Wagenberg, ligt een gebied dat al gedurende vele eeuwen bekend staat als De Laak. De oudste vermelding, voor zover wij weten, staat in een document uit 1503. Daarin is de verkoop vastgelegd van een stuk land 'gelegen in de Lake'. De tegenwoordige Moerdijkseweg is als Zeedijk aangelegd rond het jaar 1390, zoals te lezen is in het Vlasseltboekje 'Bestuurders, grenzen en ontginningen tot 1500' (nr. 123).
De Laak wordt verder omgeven door de Schuivenoordseweg, de Laakdijk en de Laakse Vliet. Al in 1348 was hier sprake van een 'vaert' voor het transport van turf naar de Mark en voor de afwatering. Aan weerskanten van de Laakse Vliet was toen het klooster van Catharinadal actief die percelen moerland ging verpachten voor het afgraven van turf. Daar waar nu De Laak is, lag in de late middeleeuwen een oude kreek genaamd 'de Ockerlaicke', waaruit De Laak is ontstaan. Een laak was een poel of waterplas. Aan de kant van de rivier werd de Markdijk gelegd, nu de Laakdijk genaamd. De Laakse Vliet eindigt bij de Vlasseltse Sluis in de Laakdijk. De Schuivenoordseweg langs De Laak heette vroeger Het Laaks Wegje.
Het gebied waar deze polderweg doorheen loopt, kennen we als 'de Schuivenoord'. Ook de benaming 'De Noord' is daar bekend en die verwijst naar het noordelijk deel van het land van Nassau-Breda langs de Mark tussen Terheijden en Zevenbergen. Maar de oudst bekende laat-middeleeuwse benaming was 'Vlasselt', zoals toen ook de latere Binnenpolder werd genoemd. Uit het jaar 1286 is een pachtovereenkomst bewaard. In die tijd was op de Schuivenoord al sprake van bebouwde en van woeste grond 'van Vlassele', dat in beheer was bij het klooster van Catharinadal. De daarbij behorende kloosterhoeve heeft bestaan tot het begin van de 19e eeuw en stond tussen Moerdijkseweg 17 en 17A.
De voormalige boerderij op nr. 17 draagt van oudsher de naam 'Hoeve Schuiven Noord'. Ook oud is Laakdijk 16 met de historische naam 'Het Ooievaars Nest', dat hoger in het landschap staat op de rand van de Schuivenoord. Lang geleden ging men vanuit Terheijden naar Zevenbergen waarschijnlijk eerst over een laag gelegen zandweg door het water van 'De Laak' naar de hogere Schuivenoord en verder over Hokkenberg en Hazeldonk. Vanaf eind 14e eeuw veroorzaakten overstromingen hier geregeld voor wateroverlast. Er kwamen dijken waar veel zand voor nodig was. De dijk langs de rivier, de Laakdijk met de Markdijk, zal met zand van de Schuivenoord zijn aangelegd en die dijk werd gebruikt als voetpad naar het 'Nieuw Veer'.
Een oude benaming voor het deel van de Schuivenoord, ongeveer achter nummer 9 tot en met het 'Nieuw Veer' was 'Zantscraghe' (zandkraag). Daar was in het jaar 1459 een (vermoedelijk houten) kapel gebouwd, omdat het dorpje Zonzeel door overstromingen was weggespoeld. Bij deze kapel lag land van de kerk met de naam 'Kerkbeemd'. Nog in het begin van de vorige eeuw zou daar op een hek 'De Kapelberg' hebben gestaan. Die kapel en ook het veerhuis staan beide ingetekend op een landkaart uit 1561. Deze gebouwen zijn kort daarna, in 1573, door de Watergeuzen verwoest. Voor meer informatie over dit alles verwijs ik naar de 'Terheijdense Kronieken' 1 en 2 in de Vlasselt-boekjes 123 en 147.
Op die zandkraag heeft in de 17e en begin 18e eeuw ook een groot herenhuis met boerderij gestaan van de rentmeester van de Domeinen. Dat huis had de naam 'Drieweg'. Alleen de boerderij is overgebleven en stond ter plaatse van nr. 15. Meer hierover is te lezen in 'Kastelen in Terheijden', Vlasselt-boekje 28. De Schuivenoordseweg liep vroeger rechtdoor naar de Noordseweg bij Langeweg. De oude benaming was 1e Zonzeelse Weg. Voor de officiële invoering van de straatnamen eind 1953 was ook de naam 1e Noordse Weg in gebruik.
Leuk om nog te vermelden is dat op een landkaart uit 1795 bij de splitsing met de Laakdijk een brug is getekend: 'Brug aen den quaeden-hoek', en ook een brug over de Laaksevliet. Daar ligt nu een natuurgebiedje dat vroeger 'De Kwaaie Hoek' werd genoemd. Dit stukje wilde natuur heet bij Staatsbosbeheer 'De Kleine Laak' en maakt deel uit van de Ecologische VerbindingsZone (EVZ) tussen de Mark en Zonzeel bij Hooge Zwaluwe.
Johan van der Made.
Beelden bij dit artikel
Heb jij de KijkOp App al?
Download nu gratis voor iOS of Android.
Delen via Facebook Twitter Linkedin WhatsApp Mail
Van der Kleijn Badkamerspecialist
« Opnieuw zeven Albanese vluchtelingen bekeurd rond station Lage ZwaluweHerinnering: Maak nú nog kans op de 25ste maandprijs! »