nl en es nl en nl fr nl nl en nl nl nl ca en en nl hbs_lat nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl mk ca en en en nl nl ca en en nl nl ca en en nl nl nl ca en en nl en nl ca en en nl nl nl ca en en nl es nl ca en en en en en fa en en en en nl nl nl nl nl en en en en en en en en en en en en nl en en en en en en en en de nl nl nl nl nl fr en nl nl de en nl nl nl nl nl nl nl nl nl pl de nl nl nl en es fr nl en nl nl sv nl fr en en en en en
Het ene na het andere plan voor overheidsinvesteringen presenteerde de Amerikaanse president Biden woensdagavond. En tegelijkertijd moedigde hij de Republikeinse oppositie aan om met alternatieve plannen te komen. Zo probeerde hij in één moeite door zijn linkse achterban te bedienen met een injectie van nog eens 1.800 miljard dollar voor onderwijs en jeugdzorg, en zijn politieke tegenstanders het gevoel te geven dat ze alle ruimte hebben om zijn beleid mede te bepalen.
Aan de vooravond van zijn honderdste dag als president sprak Biden het verzamelde Congres toe – al mochten er wegens het coronavirus maar tweehonderd mensen in het Huis van Afgevaardigden aanwezig zijn. Als de mimiek van de Republikeinen in de zaal en de repliek van de Republikeinse Senator Tim Scott (South Carolina) na afloop een indicatie zijn, dan is Biden in de tweede helft van zijn opzet niet geslaagd. „Dit is geen gemeenschappelijke inspanning”, zei Scott in zijn reactie op Bidens toespraak. ,,Dit is een machtsgreep vanuit Washington.”
Na decennia van presidenten, ook Democratische, die de rol van de overheid hebben verkleind (zonder daarbij overigens per se ook de begroting te reduceren) is Biden de eerste die hardop verkondigt dat volgens hem ‘Washington’ het voortouw moet nemen bij de oplossing van maatschappelijke problemen. Of het nu gaat om fysieke infrastructuur, innovaties in het bedrijfsleven, onderwijs, gezondheidszorg, ouderschapsverlof, overal heeft Biden een plan voor – en dat klinkt als een echo van de slogan van de invloedrijke linkse senator Elizabeth Warren, uit de tijd dat zij nog presidentskandidaat was. Toen Biden zijn plan voor betaalbare kinderopvang uiteen had gezet, stak Warren in de zaal haar vuist omhoog.
Republikeinse politici zullen zulke signalen opvatten als het bewijs dat Biden een „radicaal linkse agenda” uitvoert, zoals ze vaak beweren. Waar zij de eerste woorden van de preambule op de grondwet aanhalen om een al te ambitieuze federale overheid te diskwalificeren, draaide Biden het in zijn toespraak brutaalweg om. „We the people, dat zijn wij”, en hij sloeg zichzelf op de borst, „dat is de overheid”.
Met een in de Amerikaanse context opmerkelijke losheid durft Biden belastingverhogingen aan te kondigen om de overheid die centrale rol te laten spelen. Samen met zijn infrastructuurplan à 2.300 miljard dollar, heeft Biden intussen plannen voor een bedrag van 4.100 miljard dollar (3.400 miljard euro) bedacht. Hij bezwoer woensdag dat hij de overheidsschuld, die onder zijn voorganger Trump al naar recordhoogte was gestegen vóór de coronacrisis uitbrak, niet zal verhogen om zijn plannen te bekostigen. Hij bezwoer ook dat niemand die minder dan 400.000 dollar per jaar verdient, meer belasting gaat betalen.
„Niets doen is geen optie. De volksvertegenwoordiging moet aan het werk”
Met de goedkeurende cijfers van 54 procent van de Amerikanen (onder wie slechts 14 procent van de Republikeinse kiezers) en het krediet dat hij de afgelopen maanden heeft opgebouwd bij zijn voortvarende aanpak van de coronacrisis en het vaccinatieprogramma, probeert Biden zijn plannen te presenteren als populair bij beide partijen. Daarbij hanteert hij zelf een onderscheid tussen Republikeinse politici en Republikeinse kiezers. Peilingen wijzen er echter op dat steun voor bijvoorbeeld Bidens infrastructuurplan (gesteund door nul Republikeinse volksvertegenwoordigers) ook niet kan rekenen op de instemming van de Republikeinse achterban: niet meer dan 17 procent zou het wetsvoorstel steunen.
Geen geduld voor vertragingstactieken
De Republikeinen maken een groot nummer van Bidens verkiezingsbelofte – „Ik heb mijn hele leven samengewerkt met mij politieke tegenstanders, dat zal ik ook nu doen” – en beschuldigen hem ervan het land niet verenigen na de diepe verdeling onder Donald Trump, maar verder uit elkaar te scheuren. Bidens 100-dagen-toespraak maakte duidelijk dat hij zich niets gelegen laat liggen aan Republikeinse instemming zonder serieuze samenwerking. Bij alle vriendelijke knikjes die hij gisteren maakte naar de Republikeinse aanwezigen, trok Biden een hard grens. Hij heeft geen geduld heeft met de vertragingstactieken die vrijwel alle initiatieven in de tweede termijn van president Obama smoorden.
Zo zette de president een deadline voor wetgeving rond de hervorming van de politie. Hij drong aan op een wetsvoorstel binnen een maand. „Op de dag dat het een jaar geleden is dat George Floyd stierf”, zei Biden, verwijzend naar de arrestant die stikte onder de knie van een politieagent. „Republikeinen die met hun eigen plannen komen, verwelkom ik van harte. Maar niets doen is geen optie”, zei Biden. „De volksvertegenwoordiging moet aan het werk.”