nl nl en en en en nl es en nl nl nl fr en nl en en en nl de en id nl nl nl fr nl nl da nl nl nl nl nl es nl nl nl nl es nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl fr nl nl da nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nb nl nl de nl nl en ht nl es en en en ht nl es en en nl en nl nl nl ko en nl en nl en nl en nl en nl en en en en nl nl nl nl nl nl tr es es en en en en en es en en en nl nl de nl ia tr nl nl en nl nl nl fr nl nl en en en nl de en es nl nl nl
Afgelopen maandag kregen de ruim 700 recensenten die jaarlijks vele korte besprekingen van nieuwe boeken voor bibliotheekorganisatie NBD Biblion schrijven te horen dat ze overbodig zijn geworden. Slimme software gaat hun werk overnemen. Dat leidde tot veel ophef.
Niet zozeer vanwege het wegvallen van hun freelance-inkomsten. Boeken recenseren voor NBD Biblion was toch al geen vetpot. De recensenten moesten het boek lezen en daar een tekst van 1.100 tekens over schrijven. Daar kregen ze dan 14 euro per tekst voor.
Op basis van de teksten van deze recensenten bepalen de bibliotheken of en hoeveel exemplaren ze van een boek (of een ander medium) inkopen. Daarom noemt NBD Biblion de teksten officieel ‘aanschafinformatie’, maar ze verschijnen ook wel op wat andere plekken, zoals verkoopsites voor boeken.
De term ‘recensie’ is overigens wat ruim geformuleerd, volgens NBD Biblion zelf. Het gaat vaak om een beschrijving van de inhoud van een werk, gekoppeld aan een kort en objectief waardeoordeel van de recensent.
Voorbeeld van een recensie van NBD Biblion voor een van mijn eigen boeken (bron: bibliotheek.be)
Bij NBD Biblion moeten ze gedacht hebben: dat kan efficiënter. En inderdaad, een jaar of 5 terug zagen we met Asibot al kunstmatige intelligentie die een verhaal in de stijl van science fiction-grootmeester Isaac Asimov kon schrijven (met wat hulp van de schrijver Ronald Giphart, dat wel).
Ronald Giphart met het AI-project Ik, robot (beeld: YouTube)
In korte nieuwsberichten, SEO-teksten en zelfs als basis voor langere artikelen leveren schrijfrobots ook al hun diensten.
En ook bij NBD Biblion zat deze stap er al een tijdje aan te komen. Nu wordt het gros van de recensenten van NBD Biblion dus opzij gezet. De software ‘leest’ in no-time boeken en kan er dan in exact 1.100 karakters een ‘aankoopinformatie’ over schrijven.
Volgens algemeen directeur Nina Nannini kan de software 85 procent van de ‘metadata’ van een boek genereren op basis van die scan. Een mens kijkt mee en zet dan nog de puntjes op de i, maar de tijdwinst is al met al zo’n 4 weken.
Het nieuwe systeem analyseert een boek ook op 4 hoofdthema’s en geeft het resultaat van een schuifje weer:
Activiteit – van ‘relax’ tot ‘concentratie’
Stemming – van ‘vrolijk’ tot ‘duister’
Seks – van ‘geen’ tot ‘veel’
Geweld – van ‘geen’ tot ‘veel’
De voorbeelden van reeds beoordeelde boeken die literair weblog Tzum geeft, lijken vooralsnog wat arbitrair en nietszeggend. Maar waarschijnlijk leert de software met het lezen van meer boeken nog wel wat bij.
Voorbeeld van een ‘kunstmatige’ recensie (bron: tzum.info)
AI gaat niet meer weg
Ik snap de ontwikkeling wel. Het past in de tijdgeest. In de grote hoeveelheid content en metadata die we voor allerlei toepassingen nodig hebben.
Je zou kunnen beargumenteren dat deze besprekingen nu ook niet echt teksten zijn waar bijzonder veel creativiteit voor nodig is (of gewenst is). Mensen zijn door hun persoonlijke referentiekader per definitie niet objectief, zodat de besprekingen altijd gekleurd kunnen zijn.
Tegelijkertijd begrijp ik goed de ophef onder recensenten, lezers en schrijvers. Sommigen dachten zelfs dat het om een slechte 1 aprilgrap ging.
‘In plaats van benadrukken dat lezen belangrijk is, zegt NBD Biblion het vertrouwen in het lezen juist op door het allerslechtst denkbare voorbeeld te geven,’ schrijft auteur Ted van Lieshout op Facebook.
Ronald Giphart schrijft op Twitter: ‘Echt te idioot voor woorden. Mijn nieuwe roman Nachtangst zou redelijk veel ‘seks’ bevatten. Het boek gaat over angst, onder andere de angst van een 10-jarige jongen die wordt misbruikt.’
Is het niet op z’n minst vreemd is om een machine een aanbeveling te laten doen voor een boek dat door een mens geschreven is en door een mens gelezen zal worden?
Je komt al gauw in een discussie over wat de ‘aankoopinformatie’, de ‘recensie’ of de ‘metadata’ eigenlijk voor tekst zou moeten zijn. Slechts een korte samenvatting van het boek? Of toch meer een aanbeveling met de menselijke emoties die daarbij horen?
De ophef die deze stap van NBD Biblion nu veroorzaakt, komt volgens mij voor een groot deel voort uit de manier waarop de recensenten bij het grof vuil worden gezet:
‘We willen je daarom met deze brief laten weten dat we jouw toewijding en precisie de afgelopen jaren enorm hebben gewaardeerd.’
Schrijfrobots mogen dan niet blikken of blozen bij het onder hun kunstmatige ogen krijgen van zo’n tekst. Recensenten van vlees en bloed voelen zich bij het grof vuil gezet. En terecht.
In een poging tot damage control organiseert NBD Biblion op 15 maart om 15.00 uur een webinar waar ze de vele vragen over ‘automatisch metadateren’ zeggen te gaan beantwoorden.
Hoe dit ook verder afloopt: we zullen er aan moeten wennen dat behalve deze nog veel meer teksten in de komende jaren door robots worden overgenomen.
Dat betekent dat we ons als menselijke schrijvers nog meer moeten richten op teksten die niet automatisch gegenereerd kunnen worden.
Teksten met menselijke emotie, met overtuigingskracht, vol van zintuiglijke informatie, die ons raken en ons wat leren. Want er is heel veel wat computers beter kunnen dan wij, maar ook heel veel waar ze geen bal van snappen.
Ik ben benieuwd. Wat vind jij van deze ontwikkelingen?
Bronnen: parool.nl, nbdbiblion.nl, tzum.info.
Bericht tags: #metadata#NBD Biblion#schrijfrobot#schrijven
Compleet stappenplan: van 0 naar 10.000 bezoekers per maand
Recensie: Creatief schrijven voor copywriters
Dit vind je ook interessant
De strijd tegen de clichés
DoorEdward Hendriks 26 juni 201530 oktober 2020
Bijgewerkt op 30 oktober 2020 Er is een reden voor clichés. We gebruiken ze de hele dag door. Waarom? Omdat ze hun werk doen. Ze scheppen helderheid en herkenning. Het zijn de snelkoppelingen van ons brein. Je hebt direct duidelijk wat je wilt zeggen. Maar clichés verliezen gaandeweg impact, naarmate ze meer clichématig worden. Eerder…
Lees meer De strijd tegen de clichés
15 copytips die jouw teksten in 2020 beter maken
DoorEdward Hendriks 8 januari 201630 oktober 2020
Bijgewerkt op 30 oktober 2020 Een nieuw jaar, nieuwe copykansen! En om 2020 goed te beginnen, help ik je graag op weg met een aantal essentiële copytips. Pas deze copywriting-tips allemaal toe en ook jij kunt dit jaar jouw content drastisch verbeteren. Inhoudsopgave1. Doe je research2. Grijp de lezer bij de lurven3. Geef je copy…
Lees meer 15 copytips die jouw teksten in 2020 beter maken
20 onmisbare schrijfregels die Stephen King ons kan leren
DoorEdward Hendriks 17 juli 201510 november 2020
Bijgewerkt op 10 november 2020 Stephen King is niet alleen een van de bestverkopende thrillerauteurs van de wereld, hij heeft ook een briljant boek geschreven over schrijven. Dat heet dan ook heel toepasselijk On Writing in de originele versie. In de Nederlandse vertaling is het verkrijgbaar als Over leven en schrijven. In het boek verhaalt…
Lees meer 20 onmisbare schrijfregels die Stephen King ons kan leren
Mijn debuut als thrillerschrijver
DoorEdward Hendriks 1 juni 201228 oktober 2020
Bijgewerkt op 28 oktober 2020 Veel copywriters dromen erover. Ik ook. Voor sommigen blijft het daarbij, maar voor mij is die droom is op woensdag 30 mei 2012 bewaarheid: ik ben gedebuteerd als schrijver. Mijn eerste thriller Bloedgeld ligt nu in de boekwinkel. Eerder schreef ik hier al over mijn pogingen om mijn manuscript ‘gecrowdfund’…
Lees meer Mijn debuut als thrillerschrijver
Luie woorden die je uit je copy moet schrappen
DoorEdward Hendriks 10 april 201530 oktober 2020
Bijgewerkt op 30 oktober 2020 Iedereen weet dat wij mensen een beperkte concentratieboog hebben. Dat geeft niks. Die stelde ons in staat te vluchten voor gevaren, ons voor te planten met de juiste partner en onze huidige beschaving op te bouwen. Een korte aandachtscurve is heel menselijk. We floreren niet op verveling. Maar dat betekent…
Lees meer Luie woorden die je uit je copy moet schrappen
Tekstsoorten, tekstvormen en tekstdoelen
DoorEdward Hendriks 8 november 201931 januari 2020
Bijgewerkt op 31 januari 2020 Ik krijg deze vragen regelmatig: wat voor tekstsoorten zijn er? Wat voor tekstdoelen zijn er? En welke tekstvormen zijn er? Niet zelden komen ze van middelbare scholieren. Maar ook voor professionals is het belangrijk om te weten wat tekstsoorten, tekstvormen en tekstdoelen zijn. En vooral: wat is het verschil tussen…