nl en de fi id nl nl nl nl nl en en nl nl en en nl nl nl en en nl en en nl nl en en nl it nl nl nl en en nl nl nl fi en nl nl nl en en nl nl nl nl ru nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl ru nl es en nl nl nl nl nl nl en nl en en nl en en nl nl nl nl nl nl nl nl nl es nl nl en nl nl nl nl en en nl nl nl nl es nl nl nl es nl sv nl nl nl nl nl en en en en en en en en en en en en en en en en en en nl nl nl nl nl nl nl nl en nl fr en nl it pl en it de en en en en nl en en mn cs en en en en ml nl de en en nl en nl en nl
Domeinnaam Je adres op internet met extensies als .nl & .com. Mail Professioneel e-mailen met je eigen domein – veilig en reclamevrij. Mailarchivering Automatische en veilige archivering voor je bedrijf.
SSL-certificaten Bescherm je website optimaal dankzij versleuteling Microsoft 365 Je documenten altijd bij de hand met Office 365.
Websites voor beginners en professionals.
Sitebuilder Perfect voor beginners: zonder voorkennis je eigen website. Webshop Snel en professioneel online verkopen.
Snel, veilig en krachtig: hosting & WordPress van professionals voor professionals.
WordPress hosting In een handomdraai je eigen, veilige WordPress site. Hosting Perfect voor professionele en supersnelle websites. Hosting Mini Ons mini-hostingpakket – voor een mini-prijs.
WooCommerce Je eigen webshop maken met WordPress
Monitor het succes en verbeter de performance van je website
STRATO marketingRadar Het perfecte starterspakket voor online marketing. STRATO rankingCoach Snel en simpel een toppositie in zoekmachines als Google. STRATO listingCoach Verschijn met één klik in de belangrijkste online directory's.
STRATO adCoach Maak en beheer eenvoudig Google Ads-campagnes.
Sneller gaat niet: 100% merk-hardware voor virtual en dedicated systemen.
VPS Linux Krachtige Linux VPS met SSD-power & Plesk. VPS Windows VPS met véél RAM & Windows Datacenter-licentie. Cyber Protect Veiligheid dankzij professionele back-ups & anti-malware
Dedicated Server Linux Eigen hardware met root-rechten – voor veeleisende hosting. Dedicated Server Windows Merk-hardware met Administrator-toegang. ServerCloud Flexibele, schaalbare servers in de cloud.
Bestanden online opslaan & automatisch back-uppen naar de Europese cloud.
HiDrive Sla je bestanden op in de Europese cloud. HiDrive Business Veilig teamwork met je online harde schijf. HiDrive S3 De object storage voor je bedrijfsdata.
I.p.v.6: alles over de nieuwe internetstandaard
Wat is Internet-Protocol versie 6?
Nieuwe voordelen met Internet-Protocol versie 6
De structuur van een I.p.v.6-adres
I.p.v.6 met privacy extensions
Het pakketformaat van I.p.v.6
Functionaliteiten van Internet-Protocol versie 6
Nieuwe voordelen met Internet-Protocol versie 6
Met de invoering van I.p.v.6 op het internet veranderen de fundamentele processen van netwerkcommunicatie. De vergroting van de adresruimte van 32 naar 128 bits lost niet alleen de toenemende schaarste van IP-adressen op; de nieuwe standaard maakt het ook mogelijk om alle computers in een netwerk een uniek adres te geven. Anders dan I.p.v.4 past I.p.v.6 dus consequent het basisprincipe van IP toe: het end-to-end-principe. Wij leggen uit hoe.
I.p.v.6 staat voor ‘Internet-Protocol versie 6’ en is een door de Internet Engineering Task Force (IETF) gestandaardiseerde methode voor de overdracht van datapakketten in computernetwerken. Samen met ongeveer 500 andere netwerkprotocollen van de familie TCP/IP vormt I.p.v.6 als directe opvolger van I.p.v.4 de basis voor de communicatie op internet. De belangrijkste functies van I.p.v.6 zijn de adressering van netwerkelementen met zogenaamde I.p.v.6-adressen en het doorsturen van pakketten tussen subnetwerken, ook wel routing genoemd. Daarvoor is I.p.v.6 gebaseerd op de netwerklaag (layer 3) van het OSI-referentiemodel.
De toewijzing van IP-adressen gebeurt door zogenaamde RIR’s (Regional Internet Registries) die door de IANA (Internet Assigned Numbers Authority) steeds eigen IP-adresruimte toebedeeld krijgen. Het RIR dat verantwoordelijk is voor Europa, het Midden-Oosten en Centraal-Azië is het RIPE NCC (Réseaux IP Européens Network Coordination Centre).
Op het eerste gezicht valt al op dat het nieuwe adresformaat van de zesde IP-versie duidelijk anders is dan dat van de voorganger I.p.v.4.
Terwijl bij het Internet-Protocol van versie 4 de adressen 32 bits lang zijn en normaal gesproken in een decimale notatie worden geschreven, werkt de opvolger I.p.v.6 met 128 bits-adressen die voor de leesbaarheid in een hexadecimale notatie worden weergegeven. Een directe vergelijking onthult het belangrijkste doel van deze nieuwe IP-standaard: met 128 bits kunnen beduidend meer unieke IP-adressen worden gegenereerd dan met 32 bits.
Adresruimte van I.p.v.4: 32 Bit = 232 adressen ≈ 4,3 miljard adressen
Adresruimte van I.p.v.6: 128 Bit = 2128 adressen ≈ 340 sextiljoen adressen
Wat dit verschil in lengte betekent, blijkt uit deze vergelijking: terwijl de adresruimte van I.p.v.4 met ongeveer 4,3 miljard IP’s niet eens bij benadering genoeg is om alle mensen ter wereld een uniek adres te geven, kan met een 128 bits-systeem theoretisch elk zandkorreltje op aarde meerdere IP-adressen krijgen. De invoering van I.p.v.6 kan dus worden gezien als een investering in de toekomst. Want trends als het internet der dingen (‘Internet of Things’, IoT) doen vermoeden dat het aantal apparaten dat met het internet is verbonden en een unieke identificatie moet hebben in de komende jaren drastisch zal toenemen.
De structuur van een I.p.v.6-adres
De 128 bits van een I.p.v.6-adres zijn verdeeld in acht blokken van 16 bits. In hexadecimale notatie kan een 16 bits-blok worden opgeschreven met vier cijfers of letters. Dubbele punten zorgen voor de scheiding:
Om I.p.v.6-adressen handiger op te schrijven is er een verkorte notatie vastgelegd, waarbij de nullen die vooraan in een hexadecimaal blok staan, weggelaten kunnen worden. Wanneer een hexadecimaal blok uitsluitend uit nullen bestaat, moet de laatste nul blijven staan:
Per I.p.v.6-adres is het bovendien eenmalig mogelijk om twee opeenvolgende nulblokken willekeurig weg te strepen:
De dubbele punten na elkaar (in het voorbeeld hierboven na het tweede blok) geven de weglatingen aan.
In de praktijk hebben internetgebruikers veel minder adressen tot hun beschikking dan het 128 bits-formaat doet vermoeden. De reden hiervoor is het ontwerpprincipe van I.p.v.6: anders dan de vorige versie moet de nieuwe standaard een echte end-to-end-verbinding mogelijk maken en de vertaling van privé naar openbare IP-adressen op basis van NAT (Network Address Translation) overbodig maken. In principe kon ook met I.p.v.4 een end-to-end-verbinding worden gerealiseerd, maar omdat de I.p.v.4-adresruimte toch te klein was om elk apparaat een uniek adres te geven, werd een systeem met gescheiden adresruimtes en de intermediaire component NAT ontwikkeld. Met de nieuwe standaard kan nu elk apparaat dat is verbonden met een LAN via een eigen IP op logische wijze adresseren. I.p.v.6-adressen hebben daarvoor naast het gedeelte voor netwerkadressering (ook netwerkadres of routingprefix genoemd) een unieke ‘interface identifier’ die afkomstig is van het MAC-adres van de netwerkkaart van het apparaat of handmatig is gegenereerd. Zowel de routingprefix als de interface identifier omvatten elk 64 bits van een I.p.v.6-adres.
De routingprefix van een I.p.v.6-adres is normaal gesproken opgesplitst in een netwerkprefix en een subnetprefix. Dit wordt weergegeven in de zogenaamde CIDR-notatie (Classless Inter-Domain Routing). Daarvoor wordt de prefixlengte, d.w.z. de lengte van de prefix in bits, met een slash (/) aan het netwerkadres toegevoegd.
De notatie 2001:0820:9511::/48 beschrijft bijvoorbeeld een subnetwerk met de adressen 2001:0820:9511:0000:0000:0000:0000:0000 tot 2001:0820:9511:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF.
Normaal gesproken krijgen internetproviders (ISP) van het RIR /32-netten toegewezen die zij weer in subnetten opsplitsen. Aan eindgebruikers worden /48-netten of /56-netten verstrekt. De volgende tabel toont de kenmerkende structuur van een global unicastadres in I.p.v.6, bestaand uit netwerkprefix, subnetprefix en interface identifier:
Structuur: de interface identifier
De interface identifier geeft een uniek kenmerk aan een bepaald apparaat dat met het netwerk is verbonden en wordt handmatig toegekend of op basis van het MAC-adres van de netwerkkaart van het apparaat gegenereerd. Deze laatste manier is de standaardmethode en berust op het omrekenen van het gestandaardiseerde MAC-adresformaat in het gemodificeerde EUI-64-formaat. Dit gebeurt in drie stappen:
Eerst wordt het 48 bits lange MAC-adres verdeeld in twee delen van 24 bits. Deze delen worden het begin en het einde van de 64 bits interface identifier.
Daarna worden de resterende 16 bits in het middendeel standaard gevuld met de bitvolgorde 1111 1111 1111 1110 die overeenkomt met de hexadecimaalcode FFFE:
Het MAC-adres heeft nu het gemodificeerde EUI-64-formaat.
Ten slotte wordt de zevende bit, ook wel universal/local bit genoemd, geïnverteerd. Dit geeft aan of een adres globaal uniek is of alleen lokaal kan worden gebruikt.
Bitvolgorde vóór inverteren:        0000 0000
Bitvolgorde na inverteren:        0000 0010
Interface identifier vóór inverteren:        0011:24FF:FE80:C12C
Interface identifier na inverteren:        0211:24FF:FE80:C12C
I.p.v.6 met privacy extensions
Een I.p.v.6-adres dat is gebaseerd op het gemodificeerde EUI-64-formaat laat sporen achter bij het MAC-adres waarop het gebaseerd is. Omdat gebruikers bedenkingen kunnen hebben omtrent gegevensbescherming, is met privacy extensions een methode ontwikkeld waardoor ook met I.p.v.6 de interface identifier geanonimiseerd kan worden. Daarvoor is de koppeling tussen MAC-adres en interface identifier opgeheven. In plaats daarvan genereren privacy extensions tijdelijke interface identifiers voor uitgaande verbindingen – min of meer willekeurig. Op die manier worden sporen op de host en het maken van bewegingsprofielen op basis van IP ingewikkelder gemaakt.
Zoals bij I.p.v.4 heeft ook I.p.v.6 verschillende adresruimtes met speciale functies en eigenschappen. Deze zijn in RFC 4291 en RFC 5156 gespecificeerd en kunnen al worden geïdentificeerd door de eerste bits van een I.p.v.6-adres, de zogenaamde formaatprefix. De belangrijkste adrestypes zijn unicast-, multicast- en anycastadressen.
Unicast adressen worden gebruikt voor de communicatie van één netwerkelement met een ander gelijk netwerkelement en kunnen worden onderverdeeld in twee categorieën: link-localadressen en global unicastadressen.
Link-localadressen: adressen in deze categorie gelden alleen binnen lokale netwerken en beginnen met de formaatprefix FE80::/10. Link-localadressen worden gebruikt voor de adressering van elementen binnen een lokaal netwerk en verzorgen bijvoorbeeld de autoconfiguratie. Normaal gesproken reikt een link-localadres tot aan de volgende router, zodat elk apparaat dat met het netwerk is verbonden hiermee kan communiceren om een globaal I.p.v.6-adres te genereren. Dit proces wordt neighbor discovery genoemd.
Global unicastadressen: global unicastadressen zijn wereldwijd unieke adressen die een netwerkapparaat nodig hebben om een verbinding met internet te maken. Als formaatprefix wordt in de regel 2000::/3 gebruikt, wat alle adressen omvat die met 2000 tot 3FFF beginnen. Het global unicastadres is routbaar en kan worden gebruikt om een host in het lokale netwerk direct via internet te adresseren. Global unicastadressen die door internetproviders onder de eindgebruikers worden verdeeld, beginnen met het hexadecimaalblok 2001.
Waar unicastadressen dienen voor een-op-een-communicatie, kan met multicastadressen een een-op-veel-communicatie worden gerealiseerd. Daarom wordt ook gesproken over distributeuradressen. Pakketten die naar een multicastadres worden gestuurd, bereiken alle netwerkapparaten die deel uitmaken van de multicastgroep. Daarbij kan een apparaat bij meerdere multicastgroepen horen. Wanneer een I.p.v.6-unicastadres wordt gemaakt voor een netwerkapparaat, wordt dit automatisch lid van bepaalde multicastgroepen die nodig zijn voor de identificatie, bereikbaarheid en prefixbepaling. Klassieke multicastgroepen zijn bijvoorbeeld ‘Alle routers’ of ‘Alle hosts’. Als formaatprefix voor multicastadressen wordt normaal gesproken FF00::/8 gebruikt.
Ook met anycastadressen kunnen groepen van ontvangende apparaten worden geadresseerd. Anders dan bij multicastadressen worden gegevenspakketten echter niet aan alle leden van de anycastgroep gestuurd, maar alleen aan het apparaat dat zich het dichtst bij de verzender bevindt. Anycastadressen worden daarom gebruikt voor belastingsverdeling en beveiliging tegen storing.
Het pakketformaat van I.p.v.6
Ten opzichte van I.p.v.4 onderscheidt het I.p.v.6-protocol zich door een pakketformaat dat beduidend eenvoudiger is. Om het verwerken van I.p.v.6-pakketten te vereenvoudigen is voor de header een standaardlengte vastgesteld van 40 bytes (320 bits). Optionele informatie die alleen in speciale gevallen nodig is, wordt in zogenaamde Extension Headers (EH) opgeslagen, die worden vastgelegd tussen de header en de eigenlijke data (payload). Zo kunnen opties worden ingevoegd, zonder dat de header moet worden veranderd.
De header van I.p.v.6 bevat zodoende alleen nog maar acht hoofdvelden – bij I.p.v.4 waren dat er nog dertien. De structuur van een I.p.v.6-header kan op de volgende wijze schematisch worden weergegeven:
Elk veld in de I.p.v.6-header bevat bepaalde informatie die nodig is om pakketten te verzenden via IP-netwerken:
Contains the version of the IP protocol according to which the IP package was created (4 Bit)
Denotes the priority allocation (8 Bit)
Packages with the same flow level are treated the same way (20 Bit)
Specifies the length of the package contents, including extensions, but without header data (16 Bit)
Specifies the protocol of the parent transport layer (8 Bit)
Specifies the maximum number of intermediate routers a package may pass before it expires (8 Bit)
Contains the sender address (128 Bit)
Contains the recipient addresses (128 Bit)
Door de invoering van Extension Headers kan optionele informatie in I.p.v.6-pakketten beduidend effectiever worden geïmplementeerd dan bij I.p.v.4. Omdat routers bij het versturen van een pakket I.p.v.6-Extension Headers dit controleren noch bewerken, worden zij normaal gesproken pas op de doelbestemming uitgelezen. Er is dus sprake van een duidelijke verbetering van de routerperformance bij I.p.v.6 in vergelijking met I.p.v.4, waarbij verstuurde optionele informatie door alle routers op de bezorgroute moet worden onderzocht. De informatie die I.p.v.6-Extension Headers kunnen bevatten, zijn knooppunt-tot-knooppuntopties, doelopties, routingopties en opties voor fragmentering, authenticatie en versleuteling.
Functionaliteiten van Internet-Protocol versie 6
Een groot deel van de internetgebruikers is vooral verbonden met I.p.v.6 vanwege de vergroting van de adresruimte. De nieuwe standaard biedt daarnaast nog talrijke functies waarmee de belangrijke beperkingen van I.p.v.4 worden overwonnen. Daartoe hoort in de eerste plaats de consequente uitvoering van het end-to-end-principe dat de omweg via NAT overbodig maakt en zodoende een implementatie van veiligheidsprotocollen als IPsec beduidend vereenvoudigt.
Bovendien maakt I.p.v.6 de automatische adresconfiguratie via neighbor discovery mogelijk en de toewijzing van meerdere unieke I.p.v.6-adressen per host met verschillende reikwijdtes om verschillende netwerktopologieën weer te geven. Naast de geoptimaliseerde adrestoekenning zorgen de vereenvoudiging van de headers en de opslag van optionele informatie voor het verzenden van pakketten in Header Extensions voor een snellere routing.
Met QoS (Quality of Service) beschikt I.p.v.6 over een geïntegreerd mechanisme voor de beveiliging van de service die zorgt voor een prioritering van dringende pakketten en die de datapakket-handling efficiënter maakt. Daarvoor zijn de velden ‘Traffic Class’ en ‘Flow Label’ direct op de QoS-methodiek afgestemd.
Er moet echter kritisch worden gekeken naar de toekenning van vaste IP-adressen aan lokale netwerkapparaten, alsook naar de wijze waarop unieke interface identifiers op basis van MAC-adressen worden gegenereerd. Met privacy extensions is er weliswaar een alternatief tot stand gebracht voor het gemodificeerde EUI-64 adresformaat, maar omdat ook de prefix van een I.p.v.6-adres in principe voldoende is om bewegingsprofielen van een gebruiker te maken, zou het wenselijk zijn om privacy extensions aan te vullen met een door ISP dynamisch toegewezen prefix om anonimiteit op het internet te garanderen.