nl nl nl nl en nl nl en nl nl id en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl en
Eigenlijk is ze al sinds 2007 on a roll. En nadat ze vorig jaar als eerste vrouw – sinds de oprichting van de wedstrijd in 1949 – de Zilveren Camera won en ook dit jaar weer een prijs in de wacht sleepte voor haar Cultuur en Entertainment-serie “Slagroomtaart en Slingers” lijkt het voor Ilvy Njiokiktjien (30) niet meer stuk te kunnen.
En dan te bedenken dat haar naam pas sinds 2012 bij het grote publiek bekend is, na het winnen van de eerste prijs in de World Press Multimedia Contest. “Dat is voor mij het echte keerpunt geweest. Een tweede start. Tussen 2006 en 2010 maakte ik wel mooie dingen en ik deed absoluut mijn best, maar er kwam eigenlijk te weinig van. Het winnen van díe prijs bracht ineens een internationaal podium met zich mee en daar heb ik tot op de dag van vandaag enorm profijt van.”
In haar nieuwe kantoor in een voormalig NS-gebouw in Utrecht vertelt ze over de trots die ze voelt voor het project ‘Afrikaner Blood’, waar ze toen samen met Elles van Gelder mee won. “Hoe we dat vonden, is echt een perfecte combinatie van geluk en onze nieuwsneus geweest. We hadden er ook zo voorbij kunnen lopen, maar we zagen de oud-kolonel in zijn 20 jaar oude legeruniform – dat we door onze research herkenden van de apartheid – en spraken hem daarop aan. Vervolgens hebben we het allemaal zelf geproduceerd en gemaakt en met een editor in elkaar gezet. We hadden niet kunnen dromen dat het zo’n succes werd.”
Dat Zuid-Afrika haar trekt moge duidelijk zijn. Haar ‘Zilveren Camera 2013’ winnende foto nam ze in Pretoria, van een groep toeschouwers die op straat hun laatste eer aan Nelson Mandela bewees. “En de verhalen zijn er eindeloos. Elke keer als ik denk dat we alles hebben verteld, dan gebeurt er weer iets nieuws. Ik ga zo vaak als ik kan, maar het liefst zou ik er eigenlijk willen gaan wonen.”
De foto uit Pretoria waar Ilvy Njiokiktjien de Zilveren Camera 2013 mee won (Foto: Ilvy Njiokiktjien)
Helaas zit dat er door de verzadigde bezetting nog even niet in. Ondertussen timmert ze in Nederland flink aan de weg. “Met name commerciële klanten weten me sinds de bekendheid ineens te vinden. Maar het is niet zo dat ik voor de NRC meer ben gaan doen en een Volkskrant zou mij om die relatie al nooit bellen. Als het aan mij ligt, word ik vaker gevraagd voor nieuwsverhalen en met name die waarvoor ik op stel en sprong naar het buitenland moet. Dat zou ik iedere dag wel willen doen.”
“Ik probeer daarom ook nooit verder dan een week vooruit te plannen, want als de New York Times me voor zo’n verhaal zou bellen, is het echt een kwestie van alle andere dingen in die periode afzeggen. Maar het probleem is dat ik naast de dagelijkse nieuwsklussen ook mijn vrije [documentaire] werk heb en aan de andere kant moet ik ook geld verdienen. Het is een soort driekoppig monster. De commerciële klussen vind ik vaak minder leuk om te doen, maar die brengen wel geld in het laatje en als ik te vaak in het buitenland zit voor nieuws gerelateerde zaken verliezen opdrachtgevers je zo uit het oog. Voor jou tien anderen.”
Haar ideale workflow zou bestaan uit meer documentaire werk voor haar bestaande opdrachtgevers, zodat ze de commerciële klussen misschien iets minder nodig heeft. “En dat is wel te bewerkstelligen, want soms lukt het ook, maar dan moet de wind wel overal goed staan.”
“Je bent toch afhankelijk van je opdrachtgevers, want elke keer maar zelf op pad gaan en kijken wat ervan komt, gaat ook niet meer. Dat deed ik eerst continu, maar behalve dat ik nu maandelijks al een flinke smak geld kwijt ben aan mijn hypotheek, heb ik ook twee honden en een relatie die me hier houden. Het gebeurt nu zelden dat ik zonder publicatiegarantie weg ga.”
“Het grootste gevaar van zo op je eigen budget leven als ik toen deed, is ook dat je keuzes gaat maken die je veiligheid niet ten goede komen. Om die reden baal ik ook wel eens dat ik niet twintig jaar eerder geboren ben, toen National Geographic nog zei ‘Hier heb je 15.000 euro, ga maar wat moois maken’. Die tijd is echt voorbij.“
Njiokiktjien leerde het the hard way in 2009, toen ze samen met Elles van Gelder in Angola was voor een reportage. “We moesten onze aansluiting vanuit Congo naar Nederland halen. Het vliegtuig dat we zouden nemen was stuk en ook het vervangende toestel ging niet. Maar onze koffers stonden al op het vliegveld in Kinshasa, we hadden geen annuleringsverzekering afgesloten en al ons geld zat in deze reis, dus we móesten en zouden er op tijd zijn.”
“Onze laatste kans was een groot vrachtvliegtuig met de hele presidentiële garde. Als twee kippen zonder kop betaalden we onderhands 75 euro en gingen aan boord. Met die 250 militairen en twee dronken, Russische piloten. Halverwege de vlucht drong het pas echt tot ons door waar we in beland waren. Dus, uit paniek, bedachten we dat we ons maar het beste zoveel mogelijk gedeisd konden houden en geen oogcontact moesten maken. “
“Totdat ik een blikje cola en een rol Mariakoekjes uit mijn tas haalde. Toen ik opkeek, zat iedereen ons aan te staren. Die ben ik toen maar gaan uitdelen en zo bouwden we een soort van (schijn)veiligheid op. Maar zoiets zou ik nu nooit meer doen. We waren ons best bewust van de risico’s, maar we zagen het echt als noodzaak. Nu denk ik; dan maar tweeduizend euro van mijn creditcard aftrekken voor een veiligere optie. En hoewel het vrouw zijn de afgelopen jaren meer in mijn voordeel dan nadeel heeft gewerkt, ben je in zo’n situatie toch net een stuk kwetsbaarder.”
“Ik ben me er ook altijd wel bewust van of ik me in een veilige situatie bevind of niet. Maar zodra je door hebt dat je flink in de minderheid bent of in een situatie zit waarin je veiligheid is verminderd, kun je je daar wel voor beschermen. Zo zorg ik er – net als toen onbewust met de cola en de koekjes – altijd voor dat ik een groepje leuke mannen vind dat ik goed leer kennen, waarvan ik denk dat die te vertrouwen zijn en die ik mee kan krijgen wanneer een situatie zou escaleren.”
[pullquote  align=”right”]Ik hoop dat een aantal van mijn beelden op den duur historisch zullen worden.[/pullquote]
Maar gelukkig is dat haar nog nooit overkomen. Wel kwam ze twee keer in een klein juridisch conflict terecht met mensen die ze in beeld had gebracht, maar dat was door haar zorgvuldig bijgehouden archief snel opgelost. Na bijna 10 jaar in het vak heeft ze 64 terabyte aan geheugen verzameld, waar ze vervolgens ook nog eens een back-up van bewaart.
“Af en toe heb je daar dus nog wel lol van, zoals wanneer iemand beweert dat je hem stiekem hebt gefotografeerd, terwijl je nog 30 foto’s van hem hebt waar hij uitgebreid op staat te poseren. En als ik zo doorga heb ik over tien jaar waarschijnlijk twee keer 150 TB, maar de kosten voor die opslag worden op den duur steeds goedkoper en je beelden worden – als het goed is –meer waard. Ik hoop ook dat een aantal van mijn beelden op den duur historisch zullen worden.”
En dan denkt ze vooral aan die serie ‘Slagroomtaart en slingers’, die ze het afgelopen jaar als Fotograaf des Vaderlands maakte. “Mensen zeggen daar nu vaak van dat het zo alledaags is en dat iedereen dat had kunnen maken, maar over 30 jaar heb ik wel een mooie collectie van hoe Nederland er anno nu uit zag. Ik heb er daarom ook juist op gelet om zoveel mogelijk details in beeld te brengen, zoals iPhones etc. Het zal natuurlijk niet – zoals vroeger – mijn pensioen betalen, toen je nog echt van je archief kon leven, maar het zou wel een mooi stuk historie zijn.”
Bericht tags: #Fotograaf des Vaderlands#fotografie#Ilvy Njiokiktjien#Nelson Mandela#Slagroomtaart en Slingers#vrouw#World Press Photo#Zilveren camera#Zuid-Afrika
Wereldwijde persvrijheid lijkt anno 2015 nog ver weg
Nu ook buitenlandse journalisten onder vuur in Turkije
Bericht uit... | Zuid-Afrika
Seks, homoseksualiteit en ‘de zwarte cultuur’
DoorNiels Posthumus 18 augustus 201419 augustus 2014
Het is vreemd dat Zuid-Afrikanen – en ook Oegandezen, Zimbabwanen, en veel andere groepen en volken in Afrika – niet willen inzien dat hun Victoriaanse preutsheid en homofobie niets met ‘black culture’ te maken hebben, maar dat dit bekrompen wereldbeeld juist vooral een schrikbarende onderdanigheid toont aan ‘blanke cultuur’ in zijn lelijkste vorm.
Lees meer Seks, homoseksualiteit en ‘de zwarte cultuur’
Bericht uit... | Zuid-Afrika
Verkiezingen 2014: ik ben blank, dus per definitie betweterig?
DoorNiels Posthumus 4 maart 20146 maart 2014
De DA is de grootste oppositiepartij van Zuid-Afrika. Ze wordt (onterecht) door veel zwarte Zuid-Afrikanen als een blanke partij gezien. De meest gehoorde kritiek verder: te academisch, te elitair, te betweterig. Niet handig in verkiezingstijd. Maar als blank individu krijg ik in politieke discussies consequent dezelfde soort kritiek naar mijn hoofd.
Lees meer Verkiezingen 2014: ik ben blank, dus per definitie betweterig?
Met duurzaamheid in Afrika moet wel geld verdiend worden
DoorLysanne Rinzema 11 juni 201310 juni 2013
Met de Philips’ Capetown to Cairo show demonstreert het Nederlandse bedrijf zijn nieuwe duurzame producten en doneert die aan lokale organisaties of verenigingen. Dit wringt wel een beetje bij Lysanne Rinzema die de demonstratie bijwoonde. Duurzaamheid heeft een prijs.
Lees meer Met duurzaamheid in Afrika moet wel geld verdiend worden
Bericht uit... | Zuid-Afrika
DoorNiels Posthumus 2 september 20132 september 2013
In Zuid-Afrikaanse bioscopen hangen nogal wat posters die beloven de mannelijke vruchtbaarheid te vergroten. Toch niet echt iets waar Zuid-Afrika, met al zijn tienerzwangerschappen, behoefte aan lijkt te hebben. En erger nog in het land met de meeste hiv-geïnfecteerden ter wereld: nergens reclame voor Durex te zien.
Bericht uit... | Zuid-Afrika
Verkiezingen 2014: zwart en blank slaan handen ineen
DoorNiels Posthumus 28 januari 201428 januari 2014
De nieuwe Zuid-Afrikaanse partij Agang van voormalig Wereldbankbestuurder Ramphela Mamphele bestond nog geen jaar, en is nu alweer ter ziele. Of in ieder geval: zij gaat op in de al langer bestaande, grootste oppositiepartij DA. Dat is een logische keuze, maar toch ook weer niet één geheel zonder electoraal risico.
Lees meer Verkiezingen 2014: zwart en blank slaan handen ineen
Bericht uit... | Zuid-Afrika
Een liefde voor holle clichés
DoorNiels Posthumus 20 mei 201322 mei 2013
Zuid-Afrikanen zijn dol op oneliners. En die kunnen niet clichématig genoeg zijn. Ik heb ondertussen een aardige schare Zuid-Afrikaanse Facebookvrienden verzameld. En dus vliegen de semi-catchy quote’s en Dalai Lama-achtige tegeltjeswijsheden mij dagelijks digitaal om de oren.