nl en nl nl en en en nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl fr en en en nl nl nl en en nl en en en nl nb en en en en en nl nl id de nl de nl de
Afgelopen weekend was de opening van het culturele seizoen in Utrecht; het Uitfeest. Op zondag trok ik met vrouw en zoon de stad in om te proeven wat het nieuwe seizoen te bieden heeft. Via totaal willekeurige keuzes in de route belandden we in de Stadsschouwburg. Daar stond Greg Nottrot (van het Nieuw Utrechts Toneel) zijn eindejaarsvoorstelling “de chaos van 2018” te pitchen. Hoewel zijn voorstelling nog lang niet af is, het jaar heeft namelijk nog een kwartaal te gaan, had hij al wel een onderwerp te pakken: de waarheid. Want wat is nog waar in een wereld van fake-news, social media, meningen en belangen? Greg gaf niet zozeer de antwoorden, maar stelde wel de interessante vragen hierover. Zo vroeg hij aan de zaal wie er wel eens een leugen verkondigde… ook ik stak, net als de helft van de zaal, mijn hand op. Want tja… ik doe marketing en iedereen vindt dat marketeers, makelaars en advocaten draaien en liegen.
Maar is dat wel zo? Liegen marketeers en reclamemakers? Of concreter, lieg ik als ik een klant help om zijn boodschap goed over het voetlicht te krijgen?
In een negatief frame ben ik bezig om zwakheden te verbergen, positieve elementen uit te lichten. Ik vertel een pakkend verhaal, om vervolgens dit verhaal zo mooi mogelijk te illustreren en op de beste plekken aan het publiek te vertellen. Ik vertel niet de hele waarheid. Ik maskeer fouten. Ik ontwijk moeilijke vragen… ik lieg, of ben in ieder geval selectief.
In een positief frame kan ik stellen dat kunstenaars precies hetzelfde doen. Schrijvers, kunstschilders en toneelspelers vertellen ook hun eigen gekozen verhaal, hun eigen waarheid op een door hen gekozen manier. En dan nog weet je als zender nooit (zeker) hoe een ontvanger je verhaal interpreteert en hoe hij dat verhaal in zijn eigen gepercipieerde waarheid plaatst… er is geen absolute waarheid, dus hoe kan ik een leugenaar zijn?
Goed beschouwd is het liegen van de marketeer dus ook weer een kwestie van perceptie. Ieder heeft zijn eigen waarheid! Maar waar ligt dan de grens, als die er al is? Ik zou willen stellen dat die zit in het verkondigen van onwaarheden. Waar veel claims van waarheid een interpretatie nodig hebben zijn onwaarheden wel te bewijzen. Halbe Zijlstra verkondigde een onwaarheid toen hij stelde dat hij bij Poetin in de Datsja stond. Volgens de factcheckers verkondigt Trump gemiddeld 16 onwaarheden per dag. Als sigarettenmerk kan je niet meer claimen dat roken gezond is en de Rabobank is net verkozen tot grootste Liegbeest van 2018. Bij het bewust verkondigen van een onwaarheid ga je als marketeer een grens over.
Dit feit, mijn eigen grens, stuurt me tevens naar een dure verantwoordelijkheid. Ik moet me diep genoeg in mijn klanten verdiepen om te weten dat wat we (voor ze) vertellen geen leugen is. Wij mogen ons niet verschuilen achter onwetendheid! Maar dit is meteen ook wat ons vak zo leuk en leerzaam maakt. Het verdiepen in kennisvelden die we voorheen nog niet kenden. Hierdoor weet ik dat de kernreactor in Petten Medische Isotopen maakt en geen kernenergie. Dat de nachtbus N30 van Connexxion tot diep in de nacht mensen van IJmuiden naar Schiphol brengt en dat katten vanaf 7 jaar al ouderdomsverschijnselen kunnen krijgen.
En als we dan weten dat we geen onwaarheden vertellen, dan mogen we natuurlijk wel het verhaal zo mooi mogelijk vertellen, eigenlijk maakt dat de wereld alleen maar een beetje mooier. (of is dat een leugen?)