fr en nl nl nl nl en en es nl nl de pl nl nl af nl nl nl nl nl fi it nl nl nl fr nl nl nl en nl nl nl nl nl de nl en en nl nl nl nl nl nl nl fr nl nl fr nl nl nl nl nl nl nl nl pl nl nl nl nl nl nl nl nl en nl nl nl nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl de nl de nl nl nl nl nl nl en nl nl en nl nl nl nl en nl en nl nl af nl nl nl nl nl fi it nl nl nl fr nl nl nl nl nl nl nl nl af nl nl nl nl nl fi it nl nl nl fr nl nl nl en nl nl en nl ca nl nl nl nl de nl en nl nl nl
Het kan gebeuren dat de zwangerschap plotseling eindigt in een miskraam. Dit is een verdrietige gebeurtenis en helaas niet te voorkomen. Een miskraam komt meestal voor in de eerste 12 weken van de zwangerschap.
Een zwangerschap bestaat uit een vruchtzak en een embryo. Het embryo ontwikkelt zich bij een normale zwangerschap tot een baby. Een miskraam wordt meestal veroorzaakt door een afwijking van het embryo. Het embryo kan door deze afwijking niet meer groeien en wordt afgestoten. De oorzaak hiervan is meestal een chromosoomafwijking die bij de bevruchting is ontstaan. Deze chromosoomafwijking is zelden erfelijk en meestal zijn er dus geen gevolgen voor een volgende zwangerschap. Een miskraam ontstaat niet door lichamelijke inspanning. Zo kunnen bijvoorbeeld vrijen, vallen, fietsen, paardrijden of motorrijden geen miskraam veroorzaken.
Wat zijn de verschijnselen van een miskraam?
Meestal begint een miskraam met bloedverlies. De bloeding kan binnen enkele uren tot dagen toenemen en kortdurend hevig zijn. Je verliest het vruchtje in de vorm van stolsels en stukjes weefsel (baarmoederslijmvlies). Dit kan met menstruatieachtige of weeënachtige pijn samen gaan. Het bloedverlies neemt daarna snel af en houdt na een paar dagen op. Soms is er nog enkele weken een beetje bloedverlies.
In sommige situaties wordt op een echo ontdekt dat het embryo niet meer leeft, terwijl er nog geen bloedverlies is geweest. Je kunt dan binnen enkele dagen (soms weken) een bloeding verwachten waarbij het vruchtje vanzelf wordt afgestoten.
Al er een miskraam is vastgesteld, zijn er verschillende mogelijkheden. Samen met je verloskundige bespreek je wat de mogelijkheden zijn en welke optie het beste bij jou past. Je kunt een spontane miskraam afwachten, medicijnen nemen om een miskraam op te wekken of een curretage laten doen.
Als bij het echoscopisch onderzoek een miskraam is vastgesteld, geven veel vrouwen er de voorkeur aan af te wachten tot het vruchtje vanzelf wordt afgestoten. Bij de meeste miskramen wordt het vruchtje binnen twee weken na begin van de bloeding afgestoten, bij sommigen pas na een paar weken. Vrouwen bij wie de miskraam op natuurlijke wijze is verlopen kunnen de gebeurtenissen vaak beter verwerken. Het verdriet kan thuis beleefd worden en eventuele complicaties van een curettage worden vermeden.
Als je ervoor kiest om te wachten tot het vruchtje vanzelf wordt afgestoten, is het verstandig te bedenken hoe lang je wilt afwachten en om dit met de verloskundige te bespreken. Afwachten kan medisch gezien geen kwaad en heeft geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap. Als je later besluit toch een curettage te willen, kunt je daar alsnog voor kiezen. Ook kan bij veel of aanhoudend bloedverlies of pijn alsnog een curettage nodig zijn. Als afwachten verantwoord is en je voorkeur heeft, dan spreekt de verloskundige met je af dat je na één week weer contact zal hebben om te bespreken hoe verder te gaan wanneer de miskraam nog niet vanzelf heeft plaatsgevonden.
Medicijnen om de miskraam op te wekken
Wil je niet (meer) wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt dan is het gebruiken van medicijnen om de miskraam op te wekken een goede optie. Bij ongeveer 85% van de vrouwen is de behandeling met medicijnen succesvol. Zij krijgen thuis binnen twee dagen een miskraam.
Het voordeel van het gebruik van medicijnen is dat je zelf bepaalt wanneer je de miskraam opwekt. Nadeel is dat je moet afwachten of het lukt. Je hebt meer kans op pijn. Een kleine groep van de vrouwen heeft alsnog een curettage nodig. De medicijnen kunnen ook misselijkheid of diarree geven. De bijwerkingen duren kort en je hebt er geen behandeling voor nodig. Verdere voor- en nadelen zijn hetzelfde als die bij een spontane miskraam.
Je neemt de medicijnen (misoprostol, ook wel Cytotec genoemd) in op een dag die jou goed uitkomt. Je kunt de medicijnen het beste in de ochtend innemen, zodat je ‘s nachts minder pijn hebt. Je brengt 4 tabletten vaginaal in, alsof je een tampon inbrengt. De verwachting is dat je binnen 3 uur na de inname krampende pijn en bloedverlies krijgt gedurende 24-48 uur. Indien je geen bloedverlies en geen krampen hebt na 24 uur, mag je nogmaals 4 tabletten vaginaal inbrengen.
Het bloedverlies is vaak heviger dan bij de eerste dag van de menstruatie en neemt daarna af. Het bloedverlies stopt na 1-2 weken.
Sommige vrouwen willen liever niet wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt en de bloeding weer ophoudt. In emotioneel en in praktisch opzicht kan het vervelend zijn om te wachten op een spontane miskraam. Lichamelijk kan het zwaar zijn als het bloedverlies lang aanhoudt. Voor sommige vrouwen zijn dit redenen om eerder in te grijpen door een curettage te laten uitvoeren. Bij een curettage wordt de baarmoeder via de vagina met een dun slangetje leeggezogen of met een schrapertje schoongemaakt. Als alle weefselresten zijn verwijderd, houdt de bloeding vanzelf binnen enkele dagen op.
Drie uur voor de ingreep neem je medicijnen in om de ingreep wat makkelijker te maken. Je brengt 2 tabletten misoprostol vaginaal in. Je kunt door deze medicijnen bloedverlies en krampen krijgen. Een curettage is een ingreep die 5 tot 10 minuten duurt. Je krijgt een korte narcose en merkt dan niets van de ingreep. In sommige ziekenhuizen kun je kiezen voor een plaatselijke verdoving in plaats van narcose: via de vagina wordt de baarmoedermond met een paar injecties verdoofd. Vaak krijgt je daarbij ook een rustgevend middel waardoor je tijdelijk wat slaperig en suf bent. Bij deze tweede methode voelt je wel wat pijn, maar deze is over het algemeen goed te verdragen. Je kunt meestal dezelfde dag weer naar huis.
Het nadeel van een curettage is dat het wel een ingreep is. Mogelijk heb je een iets verhoogde kans op een vroeggeboorte bij een volgende zwangerschap. Een enkele keer gaat het slangetje door de wand van de baarmoeder (1 op 100). Meestal heeft dit geen gevolgen. Vaak blijf je dan een nacht in het ziekenhuis voor controles en krijg je antibiotica. 20 op de 100 vrouwen krijgen na de curettage verklevingen aan de binnenkant van de baarmoeder. Dit is bij een hele kleine groep vrouwen nadelig voor de vruchtbaarheid. Mogelijk heb je hiervoor een andere operatie nodig.
Net als bij een spontane miskraam of een miskraam opgewekt met medicijnen heb je kans dat een rest van de miskraam achterblijft. Dit gedeelte kan alsnog spontaan naar buiten komen. Het kan ook zijn dat je hiervoor een tweede curettage nodig hebt. De kans hierop is ongeveer 5%.
Alle methoden hebben hun eigen voor- en nadelen. Als je kiest om af te wachten, dan kun je later alsnog besluiten om de miskraam actief op te wekken. Bespreek met je verloskundige of gynaecoloog wat voor jou belangrijk is. Samen kom je dan tot een keus die bij jou past. Je krijgt een vervolgafspraak, ook als je besluit om af te wachten.
Je kunt een miskraam niet voorkomen of tegenhouden. Dit kan ook niet door bedrust of medicijnen te nemen. Als het bloedverlies toeneemt of je krijgt menstruatieachtige pijn, zorg dan dat er iemand in de buurt is waarbij je je veilig voelt. Als het bloedverlies of de krampen (tijdelijk) hevig zijn, is steun van een vertrouwd iemand belangrijk. Bij menstruatieachtige pijn kun je een pijnstiller nemen, bij voorkeur paracetamol of ibuprofen. Het afgestoten weefsel hoef je niet te bewaren.
Na de miskraam staat de baarmoedermond nog een paar dagen open. Om de kans op een infectie kleiner te maken, kun je zolang er nog bloedverlies is beter geen tampons gebruiken, geen geslachtsgemeenschap hebben, niet in bad en niet zwemmen. Je kunt nog een paar weken wat bloedverlies hebben. De menstruatie komt na vier tot acht weken weer op gang.
Het lichamelijk herstel na een spontane miskraam of curettage is meestal vlot. Gedurende één tot twee weken kan er nog wat bloedverlies en bruine afscheiding zijn. Nadat het bloedverlies is gestopt, is het lichaam voldoende hersteld om weer opnieuw zwanger te worden. Het is na een miskraam niet moeilijker om zwanger te worden.
Emotioneel herstel na een miskraam
Een miskraam is vaak erg ingrijpend. De miskraam brengt een abrupt einde aan de plannen en de fantasieën over het verwachte kind. Veel vrouwen reageren aanvankelijk nogal geschokt. Vooral de eerste weken kan het verdriet heel intens zijn. Naast verdriet kunnen er andere gevoelens bestaan zoals schuld, schaamte, ongeloof, boosheid, een gevoel van leegte, falen van het eigen lichaam of jaloezie naar andere zwangere vrouwen. Deze gevoelens zijn heel begrijpelijk. Neem de tijd om deze gevoelens te verwerken en probeer erover te praten met iemand die je vertrouwt, want dat lucht vaak op. Voor de buitenwereld is het verlies meestal onzichtbaar. Dit maakt het moeilijker om je gevoelens met anderen te delen. Iedereen verwerkt een miskraam op haar of zijn eigen manier. Dit verschil in verwerking kan een druk op je relatie geven. Probeer hier samen over te praten en elkaar de ruimte en tijd te geven om het verlies te verwerken. Wanneer andere kinderen uit het gezin wisten dat je zwanger was, is het meestal goed om open en op een eenvoudige manier over de miskraam te praten. Ook kan steun worden gezocht bij andere mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.
Maak gerust een afspraak met de verloskundige om nog eens na te praten over de miskraam, bijvoorbeeld na enkele weken of wanneer je er behoefte aan hebt. Misschien wil je nog eens praten over de oorzaak van de miskraam, je lichamelijk herstel, het op gang komen van de menstruatie of de verwerking van het verlies. Heeft je vragen, gevoelens of angsten bij de gedachte aan een volgende zwangerschap? Als je nog geen nieuwe zwangerschap wenst, kun je informeren naar een goede anticonceptiemethode. Vrouwen die na een miskraam opnieuw zwanger worden, voelen zich vaak de eerste tijd onzeker en bang. Ze zijn er wel blij mee, maar zijn ook bang dat het opnieuw mis zal gaan. Deze gevoelens zijn heel normaal. Meestal verloopt een volgende zwangerschap goed. Dit kan soms zelfs helpen bij het verwerken van het verdriet. Wanneer je twee of meer opeenvolgende miskramen heeft doorgemaakt, is het mogelijk om nader onderzoek te laten doen. De verloskundige kan je hierover meer informatie geven.
Download hier de folder 'Miskraam'.
Er bestaat geen landelijke hulporganisatie die zich speciaal richt op vrouwen die een miskraam doormaakten. Niettemin kan een aantal (plaatselijke) instanties behulpzaam zijn bij het beantwoorden van vragen en bij het zoeken van hulp en steun in de woonomgeving.
Hulp bij verwerken van een miskraam
FIOM, Stichting Ambulante FIOM
Vanuit het FIOM worden bijeenkomsten georganiseerd voor mensen die een miskraam hebben gehad. De adressen van FIOM zijn te vinden op de website www.fiom.nl, u kunt telefonisch informeren of er bij u in de omgeving een bijeenkomst plaatsvindt.
Stichting Contactpunt voor miskramen, zie www.miskramen.nl
Op deze site staat veel over het verwerken van een miskraam. Er worden ook contactavonden georganiseerd en men kan telefonisch met een lotgenoot spreken.
Freya, Patiëntenvereniging voor vruchtbaarheidsproblematiek Postbus 476, 6600 AL Wijchen, tel: 024-6451088
Freya richt zich met name op vrouwen die een miskraam hebben gehad na een reageerbuisbevruchting.
Cuisinier M, Janssen H. “Met lege handen”. Van Holkema en Warendorf, 3e druk 2000. ISBN 9026966997
Van Buuren M, Braam W. “Als je zwangerschap misloopt”. De Kern, Baarn, 6e druk, 1999. ISBN 9032506749
Spitz, Keirse M. en Vandermeulen A. “Tussen iets en niets, omgaan met het verlies van een prille zwangerschap”. Lannoo Tielt, 1998. ISBN 9020934449
Wanneer eerder contact opnemen tijdens de miskraam?
Als je vragen hebt of ongerust bent, kunt je altijd (telefonisch) contact opnemen met de verloskundige. Neem direct contact op met de verloskundige bij de volgende verschijnselen: