nb en nl nl en en en nb nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl fr en en en nl nl nl en en nl en en en nl nb en en en en en nl nl id de nl de nl de
Jorn werd anderhalve week geleden 40. Als cadeau van zijn collega’s kreeg hij een moderne variant van het ‘bonnenboekje’. Alle brandwebbers leverden 3 a 4 taken of opdrachtjes die we voor Jorn doen als hij een bonnetje inwisselt. Natuurlijk was er de onvermijdelijke ‘koffie halen’, maar ook ‘iets fotoshoppen’ of ‘gelijk krijgen in een discussie’ kan hij inwisselen. Een van de bonnetjes die ik inleverde, was ‘Het bureau van Jorn opruimen’. Zijn bureau is namelijk notoir de grootste puinhoop van brandwebbing. En die ga ik dus voor hem opruimen en ordenen. Dit kan echter ook een nadelig effect hebben.
Ons brein houdt van ordening, regelmaat en herhaling. Toch hebben rommeligheid, conventionaliteit en one-offs zo hun voordelen. Order en disorder hebben in de natuur en in de menselijke cultuur ieder hun eigen rol en functie. Dit komt tot uiting in invloed op het bedenken van ideeën.
Volgens wetenschappers en verschillende onderzoeken (de interessantste is Kathleen D. Vohs, University of Minnesota, Physical Order Produces Healthy Choices, Generosity, and Conventionality, Whereas Disorder Produces Creativity, 2013) blijkt dat een rommelige werkomgeving bijdraagt aan het verzinnen van betere en bruikbare ideeën. De reden hiervoor is dat een rommelige inrichting inherent staat aan het breken van conventies. Ongeordende ruimtes lijken mensen te inspireren. De gedachten komen los van tradities en dit leidt tot vernieuwende inzichten. Een nette kamer geeft een groter plichtsbesef en zorgt voor orde. Er wordt dus beweerd dat het creatief denken wordt gestimuleerd door ongeordende, rommelige werkruimtes.
Uit het bovengenoemde onderzoek aan de Universiteit van Minnesota bleek dat rommeligheid op het bureau invloed heeft op menselijk gedrag. In dit onderzoek zijn drie experimenten gedaan met betrekking tot die rommel. In deze experimenten kregen de proefpersonen een opdracht. De ene helft moest deze uitvoeren in een opgeruimde kamer, de andere helft in dezelfde ruimte met rommel op tafel en op de grond.
Het eerste experiment vroeg de deelnemers aan het einde van een algemene vragenlijst of ze een donatie zouden willen doen aan een goed doel ten bate van arme kinderen. Daarnaast mochten ze een snack pakken, er lagen appels en chocoladereep. De mensen in de opgeruimde kamer doneerden 2x zo vaak en dan ook gemiddeld 2x zo veel geld als de mensen in de rommelige kamer. In de opgeruimde kamer werd daarnaast 3x zo vaak voor de appel gekozen (i.p.v. de chocola) dan in de rommelige kamer. De geordende ruimte stimuleert de gezonde en het normatieve ‘goede’ gedrag.
Het derde experiment bekeek tot welke keuze orde of disorde zou leiden als de keuze niet normatief ‘goed’ of ‘fout’ is. De testpersonen mochten in de al dan niet rommelige kamer kiezen uit een smoothie. Hierbij konden ze kiezen voor een supplement in de smoothie. Het menu voor de supplementen had twee delen. De ene met een grote stikker CLASSIC! en de ander met een stikker NIEUW! (in een voorstudie was al vastgesteld dat er inderdaad geen normatief voorkeur is voor ‘nieuw’ of ‘classic’). In de opgeruimde kamer koos 35% voor classic en 18% voor nieuw. In de rommelige kamer was het zo goed als omgedraaid; 18% koos voor classic en 36% voor nieuw. Hierbij zien we dat de geordende ruimte stuurt naar de gevestigde keuze en de rommelige keuze naar de nieuwe.
Het tweede experiment is echter het meest relevant voor het creatieve proces. De deelnemers (wederom gesplitst in de rommelige en opgeruimde kamer) werden gevraagd om voor een (fictief) producent van pingpongballetjes 10 nieuwe en vernieuwende toepassingen van dit product te bedenken. De ideeën werden (natuurlijk blind) op kwaliteit en innovatie beoordeeld door een expert-panel. Dit panel gaf het idee het cijfer 0, 1, 2 of 3. De rommelige kamer scoorde een gemiddelde van 1.8 versus de 1.4 van de opgeruimde kamer. Dit verschil lijkt niet zo groot, maar als we kijken naar het aantal scores van een 3 (hoogste creatieve beoordeling) dan zien we dat de rommelige kamer 5x(!) meer 3’s scoorde dan de rommelige kamer.
Blijkbaar stijgt vooral de kwaliteit van de geproduceerde ideeën. Goed om te weten. Wellicht ruim ik Jorn zijn bureau toch maar niet op.
Een mooi voorbeeld van een rommelig, creatief kantoor is dat van Paul Smith te zien in bovenstaande foto.
[Deze blogpost is een aangepast stukje uit het boek De Ideeënformule. Dit boek van Rembrandt Smids komt later dit jaar uit]