nl es nl en en nl nl fr fr nl nl nl nl en nl nl en es nl en en nl nl fr fr nl nl nl nl ru nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl fr fr nl nl nl nl nl da nl en nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl fi nl nl nl nl nl de nl nl nl nl nl nl nl nl id nl nl nl nl nl nl de nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl es et de en ca nl fr nl en nl nl nl en nl en en de nl nl de nl de
In toenemende mate wordt de aanwezigheid van vuil binnen in luchttransportwegen, gedurende de bouw en vóór oplevering van nieuwe installaties, als niet acceptabel beschouwd. Dit aanwezige vuil kan na ingebruikname een negatieve invloed hebben op de levensduur van de installatie en installatieonderdelen en kan tevens een negatieve invloed hebben op de binnenlucht kwaliteit in gebouwen.
Inwendige vervuiling van de luchttransportwegen in nieuw te realiseren installaties in gebouwen vindt plaats in verschillende fases van het bouwproces, n.l.:
Productie extern en aanvoer van de onderdelen van de luchttransportweg;
Opslag van de onderdelen van de luchttransportweg op de bouwlocatie;
Voltooiing van het gebouw na gereedheid luchttransportwegen;
Bouwwarmte levering en proefdraaien van de installatie voor overdracht.
In grafiek 1 is indicatief aangegeven wat de verschillende stadia in een standaard proces zonder bijzondere voorzieningen bijdragen aan de inwendige vervuiling van de luchtkanalen.
De meeste vervuiling vindt plaats tijdens het installatieproces van de luchttransportweg op de bouwplaats. De Luka-leden kunnen deze vervuiling voor een groot deel verminderen door adequate voorzieningen te treffen. Door destructieve en verontreinigende invloed van derden op de bouwlocatie gedurende de realisatie van de luchttransportwegen en vervuilende activiteiten na de realisatie van de luchttransportwegen kan vervolgens nog inwendige vervuiling worden veroorzaakt.
Een Luka-lid kan niet verantwoordelijk gehouden worden voor deze laatst genoemde vervuiling, waar hij niet de veroorzaker van is.
De Luka voelt zich echter maatschappelijk betrokken bij het realiseren van inwendig schone luchttransportwegen voor zover dat binnen haar mogelijkheden ligt. Dit hoofdstuk is opgesteld voor betrokkenen, die gedurende het bouwproces van de luchttransportwegen zich tevens tot doel gesteld hebben om inwendig schone luchttransportwegen te realiseren.
Daartoe worden in dit hoofdstuk de volgende onderwerpen beschreven:
Onderzoek Luka en Europese norm NEN EN 15780;
Verantwoordelijkheden mede betrokkenen voor het verkrijgen van inwendig schone luchttransportwegen;
Het meten van de Luka Reinheidsklasse;
Dit heeft geresulteerd in keuze voor normering ISO 8502-3 en de bijbehorende testmethode, vanwege gebleken eenvoud, eenduidigheid en het ter plaatse uit kunnen voeren van de “Tape Test” methode zoals beschreven ISO 8502-3.
De Luka Reinheidsklasse is in geen enkel opzicht verbonden aan de norm NEN-EN 15780. De NEN normering hanteert vervuilingsgraden in grammen per m² oppervlak. De Luka hanteert vervuiling gebaseerd op een vergelijkingskader. Het voordeel hiervan is dat het gewicht van de ongewenste onreinheden niet meegenomen wordt in het oordeel van de hoeveelheden stof.
De Luka hanteert drie inwendige reinheidsclassificaties te weten:
Luka Reinheidsklasse L (LR - L): Laag
Luka Reinheidsklasse M (LR -M): Midden
Luka Reinheidsklasse H (LR -H): Hoog
De Luka Reinheidsklasse is niet automatisch gekoppeld aan de Luka Luchtdichtheidsklasse en dient apart in het bestek of uitgangspunten beschreven te worden. Wel zijn de Luka Reinheidsklassen direct gekoppeld aan en gebaseerd op de internationale standaard ISO 8502-3. Deze ISO norm hanteert vijf dust quantity ratings van stofhoeveelheden.
Deze zijn als volgt geïmplementeerd in de Luka Reinheidsklassen:
LR - L: ISO 8502-3, dust quantity rating 5 en hoger.
LR - M: ISO 8502-3, dust quantity rating 3 en 4.
LR - H: ISO 8502-3, dust quantity rating 1 en 2.
2.12.4 Verantwoordelijkheden mede betrokkenen voor het verkrijgen van inwendig schone luchttransportwegen
Het zal duidelijk zijn dat het Luka-lid uitsluitend verantwoordelijk gesteld kan worden voor de inwendige reinheid van de luchttransportwegen voor zover het Luka-lid ook controle mag en kan uitvoeren en zeggenschap verkrijgt over de omstandigheden waaronder de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd.
Onder verantwoordelijkheden van mede betrokkenen voor het verkrijgen van inwendig schone luchttransportwegen vallen ook:
De bouwplaats geeft een goede indicatie van de reinheid van de kanalen. In een opgeruimde bouw wordt er schoner gewerkt en dit resulteert in schonere installaties.
Materiaalopslag dient zodanig toegewezen te worden dat deze zich niet in de nabijheid van vervuilende bouwprocessen bevindt. In het Luka Kwaliteitshandboek wordt dit bij hoofdstuk “Montagevoorschriften” nader omschreven.
Coördinatie van de werkzaamheden van de verschillende disciplines is van invloed op schone installaties. Vervuilende werkzaamheden dienen gescheiden qua tijd uitgevoerd te worden van schone installatiewerkzaamheden. Indien er tijdens het bouwproces de luchtbehandeling- installatie in bedrijf gesteld dient te worden, dan kunnen er aanvullende voorzieningen benodigd zijn. Er dienen wellicht tijdelijke filters door derden geplaatst te worden om de retourkanalen te beschermen.
Om de installatie goed te kunnen inspecteren zijn er voldoende inspectieluiken nodig. De luiken dienen op de juiste plaats aangebracht te worden en van voldoende afmeting. Voor de componenten bestaat voorkeur voor componenten met inspectieluik. Naast de luiken voor service behoevende componenten, die niet voorzien zijn van een inspectieluik, is het aanbevelingswaardig dat aanvullend luiken aangebracht worden ter plaatse van schachten, technische ruimtes en verdiepingen. De luiken dienen goed bereikbaar te zijn en door de coördinerende partij duidelijk op tekening aangegeven te worden. Bij voorkeur dient als uitgangspunt voor de inspectievoorzieningen NEN-EN 12097 gehanteerd te worden.
Indien eisen gesteld worden aan de inwendige reinheid van de luchttransportwegen (inclusief appendages en componenten) adviseert de Luka de volgende besteksomschrijving:
De complete luchttransportwegen, zowel toevoer als afvoer tussen het luchtbehandelingapparaat (of apparaten) en de roosters (dus inclusief componenten en roosterplenums) dienen te worden geleverd en gemonteerd volgens de kwaliteitsnormen zoals vastgelegd in het Luka kwaliteitshandboek (laatste versie) waarbij de inwendige reinheid minimaal dient te voldoen aan Luka Reinheidsklasse L (of M of H). Deze reinheid dient bij het gereed melden van luchttransportwegen door het montagebedrijf gecontroleerd en aangetoond te worden met een Luka Reinheidsrapport.
2.12.7 Aanbevelingen voor uitvoerende Luka-leden
Voor het realiseren van een bepaalde Luka Reinheidsklasse zijn voor het uitvoerende Luka-lid aanbevelingen opgesteld. Deze aanbevelingen leveren een duidelijke bijdrage aan het realiseren van een bepaalde Luka Reinheidsklasse, doch geven geen garantie.
2.12.7.1 Luka Reinheidsklasse L (LR - L): Laag
2.12.7.2 Luka Reinheidsklasse M (LR - M): Midden
2.12.7.3 Luka Reinheidsklasse H (LR - H): Hoog
2.12.7.5 Olie- en vetresten
Naast vervuiling van vaste deeltjes kan er na fabricage ook een vervuiling van olie- en vetresten in het product aanwezig zijn. Voor het fabricageproces worden wellicht smeermiddelen toegepast. Deze smeermiddelen kunnen in sommige gevallen ongewenst zijn. Indien Luka Reinheidsklasse M of H wordt geëist is de aanwezigheid van olie en/of vetresten in het aangevoerde product ongewenst. Deze vervuilingsgraad wordt gemeten met behulp van de oppervlakte-energie. Indien besteksmatig is aangegeven oliën of vetvrij, dan hanteert Luka een oppervlakte energie van 38mN/m als grenswaarde voor metalen kanalen.
Indien besteksmatig niets is aangegeven dan mogen er vet en/of olieresten als gevolg van het fabricageproces aanwezig zijn.
Indien de bestekschrijver een hogere oppervlaktespanning wenst dan dient deze aangegeven te worden in mN/m. Van belang is dat er wel aan de voorgeschreven waarde kan worden voldaan in verband met de van nature aanwezige oppervlakte- energie van diverse materialen.
2.12.7.6 Het meten van olie- en vetresten
Wattenstaafje (Toegestaan voor testtint)
NB. De toe te passen testmaterialen zijn van het fabricaat Arcotest, of gelijkwaardig. Een stift met vilten punt of andere wattenstaafjes zijn niet toegestaan in verband met mogelijke besmetting van de inkt/vloeistoffen. Hierdoor kan een foutief oordeel geveld worden.
De testprocedure luidt als volgt:
Druk de stift op het oppervlak zodat de punt inveert voor een nieuwe dosis inkt;
Breng de testinkt aan met een lengte van minimaal 6 cm;
Klok de tijd waarbinnen de inkt reageert, zie onderstaande mogelijke waarnemingen:
De testinkt wordt parelig binnen 2 seconden
De testinkt wordt parelig tussen de 2 à 3 seconden
De testinkt wordt parelig na méér dan 3 seconden
Neem 3 testen, indien alle testen eenzelfde resultaat geven dan is dat resultaat de conclusie;
Indien er een afwijkend resultaat is dan dienen er twee aanvullende testen gedaan te worden;
Indien er 4 van de 5 testen eenzelfde resultaat geven dan is dat resultaat de conclusie;
Indien er een resultaatverhouding is van 2:3 dan is de meerderheid de conclusie.
Vergrootglas met een vergrotingsfactor 10;
Gecertificeerde zelfklevende tape welke voldoet aan ISO 8502-3;
Aandrukroller welke voldoet aan ISO 8502-3 (niet verplicht).
De eerste drie omwentelingen van de tape dient verwijderd te worden voor aanvang van een test. Een test bestaat uit meerdere bemonsteringen, dus niet voor elke bemonstering behoeft dit gedaan te worden.
Er dient een strook tape van minimaal 200 mm lengte afgeknipt te worden en deze mag alleen aan de uiteinden aangeraakt worden. De tape dient over een lengte van minimaal 150 mm stevig op het inwendig te testen oppervlak gedrukt te worden. Daarna dient met de duim met flinke druk drie maal gedurende circa 5 seconde per keer de tape aangewreven te worden. Als alternatief kan dit met een aandrukroller uitgevoerd worden. De aandrukroller dient een aandrukkracht uit te oefenen tussen de 39N en 49N.
Verwijder voorzichtig de tape en breng deze aan op het Luka Reinheid Testrapport “Luka Technical Paper 3 Rev.1. Er dienen per test 3 bemonsteringen per sectie uitgevoerd te worden. Vergelijk met behulp van het vergrootglas de tape met de referentiekaders.
Indien alle drie de bemonsteringen minimaal overeen komen met de eis dan is het geteste akkoord. Indien er maximaal één afwijking is dan dienen er twee aanvullende bemonsteringen genomen te worden. Indien deze twee aanvullingen beide minimaal voldoen aan de eis dan is de test alsnog akkoord. In alle andere gevallen wordt er niet voldaan aan de gestelde eis.
Het formulier dient ter plaatse door een getuige geaccordeerd te worden. Het Luka-lid houdt het formulier in beheer en verstrekt een kopie als rapportage. Het origineel bevat het gecontamineerde stof en kan achteraf indien gewenst nogmaals beoordeeld worden.
Hoofdstuk 2: Kwaliteitsnormen luchtkanalen
2.1.1Rechthoekige kanalen van verzinkt staal
2.1.2Instort luchtkanalen van verzinkt staal t.b.v. de woningbouw en vloeren gelijkwaardig aan de woningbouw
2.1.3Ronde kanalen van verzinkt staal
2.1.4Ovale kanalen van verzinkt staal
2.2.1Rechthoekige kanalen van aluminium
2.2.2Ronde kanalen van aluminium
2.3.1Rechthoekige kanalen van roestvast staal
2.3.2Ronde kanalen van roestvast staal
2.4.1Rechthoekige kanalen van hard kunststof
2.4.2Ronde kanalen van hard kunststof
2.4.3Instort luchtkanalen van kunststof
2.5.1Rechthoekige kanalen van mineraalwol met buitenmantel van aluminiumfolie
2.5.2Rechthoekige kanalen van mineraal wol met buitenmantel van polyester
2.5.3Ronde kanalen van mineraal wol
2.6.1Rechthoekige kanalen van hardschuim met buitenmantel van aluminiumcachering
2.6.2Rechthoekige kanalen van hardschuim met buitenmantel van polyester
2.6.3Rechthoekige kanalen van hardschuim met buitenmantel van aluminium beplating
2.7.1Het inwendig en uitwendig coaten van luchtkanalen
2.8.1Het thermisch isoleren van rechthoekige en ronde luchtkanalen
2.9.1Brandwerend isoleren en bekleden van metalen luchtkanalen
2.12.1Inwendige reinheid van nieuwe luchtkanalen en bijbehorende appendages en componenten
Meld u nu aan!
Luka is méér dan alleen luchtkanalen. Wij hebben namelijk alle facetten van de ventilatie- en luchtbehandelingstechnieken in huis en werken samen met diverse ketenpartijen.