ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat ka hbs_lat ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
ნავთობის საძიებო სამუშაოები სევანის ტბას საფრთხეს უქმნის ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2015 წლის 19 მარტი   ავტორი: არპი ჰარუტუნიანი
ამჟამად, მხოლოდ კვლევითი სამუშაოების ჩატარება იგეგმება, თუმცა გარემოს დამცველები შიშობენ, რომ საბადოს აღმოჩენის შემთხვევაში შედეგი არასახარბიელო იქნება.
სევანის ტბა, სომხეთის მტკნარი წლის უმთავრესი რესურსი (ფოტო: გაიანე მირზოიანი).
სომეხი ეკოლოგები შეშფოთებულები არიან მთავრობის გადაწყვეტილებით, რომელიც უკავშირდება ნავთობის საძიებო სამუშაოების ჩატარებას სევანის ტბის აუზში.
სომხეთის ენერგეტიკის და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრომ ნავთობის და გაზის საბადოების საძიებო სამუშაოების ჩატარების უფლება მიანიჭა კომპანია Blackstairs Energy Armenia-ს, რომელიც 2015-16 წლებში 11 მილიონი დოლარის ღირებულების კვლევითი სამუშაოებს ჩაატარებას აპირებს.
Blackstairs Energy Armenia 2008 წელს დაარსდა კანდური კომპანია Vangold-ის, ირლანდიური Blackstairs Energy-ის და სომხეთის მთავრობის ერთობლივი შეთანხმების საფუძველზე.
Vangold-ის მიერ გავრცელებული განცხადების მიხედვით, კომპანიას გააჩნია „დამაიმედებელი“ მონაცემები, რომელთა მიხედვითაც არსებობს „დამაჯერებელი მტკიცებულება ლიცენზირებულ ზონაში ნახშირწყალბადის მნიშვნელოვანი მარაგის არსებობის შესახებ“. აღნიშნული ზონა სომხეთის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს და მოიცავს სევანის ტბის ნაწილსაც.
საძიებო სამუშაოების ჩატარება იგეგმება სევანის ტბის მიმდებარე სოფლებში ჰაირავანკში, წაღკაშენში და ნორადუსში.
სევანის ტბას იცავს 2001 წელს მიღებული სპეციალური კანონი, რომლის მიხედვითაც იკრძალება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ტბის ეკოსისტემას დააზიანებს. ეკოლოგებს ადრეც ბევრჯერ გაუპროტესტებიათ კანონსაწინააღმდეგო პროექტები, დაწყებული ოქროს მოპოვებითი სამუშაოებით, დამთავრებული წყლის რესურსების გადაჭარბებული გამოყენებით.
„მანამ, სანამ მიმდინარეობს მხოლოდ კვლევითი სამუშაოები, ვერ ვიტყვით, რომ კანონი ირღვევა,“ – განაცხადა ჩვენთან საუბრისას საზოგადოებრივ-ეკოლოგიური კავშირის კოორდინატორმა სილვა ადამიანმა. „მაგრამ, თუ ნავთობის მარაგს იპოვიან, შემდეგი ნაბიჯი მისი მოპოვება იქნება. სევანზე ბურღვითი სამუშაოების წარმოება კი კანონით არის აკრძალული, რადგანაც ეს ტბას გამანადგურებელ შედეგს მოუტანს.“
არსებობს „დამაჯერებელი მტკიცებულება ლიცენზირებულ ზონაში ნახშირწყალბადის მნიშვნელოვანი მარაგის არსებობის შესახებ“.
ადამიანის მტკიცებით, გარემოს დამცველი აქტივისტები მოხარულები იქნებიან თუ ქვეყანაში ნავთობის საბადოს აღმოაჩენენ, ოღონდ ეს არ უნდა მოხდეს სევანის ტბის განადგურების ხარჯზე.
ნავთობით მდიდარი აზერბაიჯანისგან განსხვავებით, სომხეთს ბუნებრივი საწვავის საბადოები არ გააჩნია და ბუნებრივი აირის იმპორტს ძირითადად რუსეთიდან და შედარებით მცირე რაოდენობით, ირანიდან ახორციელებს.
მიუხედავად იმისა, რომ მეზობელ აზერბაიჯანს ნავთობის უხვი საბადოები აქვს, სომეხი ეკოლოგები ეჭვის თვალით უყურებენ სომხეთში ფარული რეზერვების არსებობას.
ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული მდგრადი განვითარების ცენტრის დირექტორი რუბენ მოვსისიანი დარწმუნებულია, რომ გეოლოგები ვერაფერს იპოვიან ისეთს, რაც კომერციული თვალსაზრისით მოგებიანი იქნება.
„საბჭოთა პერიოდში ჭები ჩაბურღეს არმავირში და ცოტა გაზი იპოვეს, უფრო მცირე ნავთობის საბადო იპოვეს სოფელ ვოღჯაბერდში, გარნის გზაზე. ამის შემდეგ, უცხოურმა კომპანიებმა ჩაბურღეს 3200 მეტრის სიღრმის ჭა გარნიში, მაგრამ ვერაფერი იპოვეს,“- განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას.
თუმცა, Blackstairs Energy Armenia-ში ამტკიცებენ, რომ საბჭოთა პერიოდში შეგროვებული მონაცემები არასანდოა.
„კვლევები, რომლებიც 1947-1990 წლებში ტარდებოდა არასისტემატური ხასიათის იყო და უმარტივესი გეოლოგიური და გეოფიზიკური ტექნოლოგიების გამოყენებით მიმდინარეობდა,“ – ნათქვამია კომპანიის ოფიციალურ განცხადებაში.
კომპანიაში ირწმუნებიან, რომ მათი საქმიანობა მიმართულია იმისკენ, რომ ამ ტერიტორიაზე გარემოსთვის მიყენებული ზარალი იყოს მინიმალური.
Blackstairs Energy Armenia-ს წარმომადგენელი ქრისტინე ვარდანიანი აცხადებს, რომ ამ ეტაპზე მხოლოდ კვლევითი სახის სამუშაოების ჩატარება იგეგმება, ამასთან ერთად, მხოლოდ უსაფრთხო მეთოდების გამოყენებით, ამიტომაც სანერვიულო არაფერია.
გარემოს დაცვის სამინისტროს პრესსპიკერი ტეჰმინა არზუმანიანი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ნებართვა გაცემულია მხოლოდ ნავთობსაბადოების მდებარეობის გამოსავლენად, რაც ბურღვითი სამუშაოების ჩატარებას გამორიცხავს.
„თუ კვლევის შედეგად აღმოჩნდება, რომ სომხეთის ნიადაგში გაზი ან ნავთობი მოიპოვება, მაშინ კომპანიამ ბურღვითი სამუშაოებისთვის ლიცენზიის მისაღებად დამატებითი ექსპერტიზა უნდა ჩაატაროს,“ – განაცხადა არზუმანიანმა ჩვენთან საუბრისას.
თუმცა, „ასოციაცია ადამიანის მდგრადი განვითარებისთვის“ თავმჯდომარე კარინე დანიელიანი მიიჩნევს, რომ Blackstairs Energy Armenia-ს მიერ საძიებო სამუშაოებისთვის განსახორციელებლად წარმოდგენილი განაცხადი არ არის სრულყოფილი.
„ეს დოკუმენტი არ შეიცავს შეფასებას გარემოსთვის მიყენებული ზიანის შესახებ და არის მხოლოდ აღწერითი ხასიათის. უსაფრთხოების ზომების წარმოდგენის მაგივრად, ის მხოლოდ კეთილ ნებას გამოხატავს,“ – აცხადებს დანიელიანი.
მოვსისიანი მიიჩნევს, რომ რადგან სომხეთი არ არის ნავთობის მწარმოებელი ქვეყანა, შესაბამისად, მას არ გააჩნია კანონმდებლობა, რომელიც დაარეგულირებს ნავთობის მოპოვებასთან დაკავშირებულ რისკებს.
ეკოლოგების მტკიცებით, ასეთი მნიშვნელოვანი საკითხების გადაწყვეტა უფრო ფართო საჯარო განხილვების საფუძველზე უნდა ხდებოდეს. ქალაქ გავარში „ორჰუს ცენტრის“ კოორდინატორი ლიანა ასოიანი აცხადებს, რომ საჯარო განხილვები მოეწყო ყველა იმ რეგიონში, სადაც კვლევის ჩატარება იგეგმება, თუმცა ამ მოსმენებში ეკოლოგები ჩართულები არ ყოფილან.
„ჩვენ არ ვიყავით ინფორმირებულები, რომ ასეთი მოსმენები იმართებოდა,“ – განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას. „ამიტომ ორჰუსის ცენტრების წარმომადგენლების ორგანიზებით ერევანში და გავარში მოეწყო შეხვედრა, რომელზეც მოვიწვიეთ ეკოლოგები და კომპანიის წარმომადგენლები. ჩვენი პოზიცია ნათლად დავაფიქსირეთ – სევანის ტბას თავი უნდა დაანებონ და მით უმეტეს, არც კი უნდა იფიქრონ იქ ბურღვითი სამუშაოების ჩატარებაზე.“
ასოიანის თქმით, არავინ იცის როგორ განვითარდება მოვლენები იმ შემთხვევაში, თუ ნავთობს იპოვიან.
„ჩვენ დაგვარწმუნეს, რომ სევანის ტბაში ბურღვითი სამუშაოები არ დაიწყება, მაგრამ თუ ნავთობს იპოვიან, კომპანიას სხვა რა ინტერესი ექნება, თუ არა მისი მოპოვება?“ – თქვა მან.
არპი ჰარუტუნიანი თავისუფალი ჟურნალისტია სომხეთში.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.