ka ka ka en ka ka ka en ka ka en en en en ka nl en ka en en hi ca en fr ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka es en en en en fr ru en hbs_lat en ca en fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka uk ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en hbs_lat en ca en fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka fr en hbs_lat en ca en fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ru ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ru ka en en hbs_lat en ca en fr ka xmf ka de ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en en ka en en ka en en en en ka en en ka ka ka en en en en en en en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en en en en en
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.
არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)
Forum started: Sun 9 Nov 2008
Home   Portal   Register   Log in
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის
Number of posts : 7132
Subject: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი    Thu Apr 13, 2017 9:47 am
დაბადების თარიღი: 11 იანვარი, 1966 (51 წლის)
ელენე პეპი ბოჭორიშვილი ქართველია, ცხოვრობს კანადაში, წერს რუსულად და ერთ–ერთ ინტერვიუში თავის ლიტერატურულ სტილს ასე ახასიათებს: „ვფიქრობ, ყოველ ახალშობილ ბავშვში რაღაც რიტმებია ჩადებული. ბავშვი ამ რიტმს ან გარეთ გამოუშვებს, ან შიგნით დაიტოვებს. ჩემშიც არსებობს, რიტმი, რომელიც თავისი ცხოვრებით ცხოვრობს, მე მასში სიტყვებს ვდებ. რიტმს ვერ შეცვლი, ის სტილივითაა, მოდის და მორჩა. ერთადერთი, რაც დროთა განმავლობაში იცვლება, ის არის, რომ შენ შენსავე რიტმს უმეგობრდები. თანდათან უკეთ გესმის არსი და, შესაბამისად, მოკლდება მანძილი სათქმელსა და რეალურად ნათქვამს შორის, არ მიყვარს წიგნში ზედმეტი „არასაჭირო“ ნაწყვეტები, რომლებიც ტექსტში მხოლოდ იმ მიზნით შეაქვთ, რომ წიგნს წონა შესძინონ. რიტმი მნიშვნელოვანია. ზოგჯერ ვითვლი რიტმს, ვითვლი ბგერებს წინადადებაში...“
ელენე პეპი ბოჭორიშვილი თბილისში დაიბადა, 1966 წლის 11 იანვარს. დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. ასტრიდ ლინდგრენის პერსონაჟის სახელი „მოლოდიოჟ გრუზიის“ რედაქციაში დაიმსახურა. ცამეტი წლის ასაკიდან რუსულად წერდა სტატიებს, იყო ცნობილი რუსულენოვანი სპორტული ჟურნალისტი, რომელმაც საბჭოთა კავშირში ერთ–ერთმა პირველმა დაწერა ბეისბოლზე. იყო მსოფლიოს ერთ–ერთი ყველაზე მაღალტირაჟიანი, მთავარი რუსულენოვანი სპორტული გაზეთის, „სოვეტსკი სპორტის“, ერთ–ერთი პირველი უცხოელი კორესპონდენტი. თანამშრომლობდა გაზეთ „ლელოსთან“, რომლისთვისაც სტატიებს რუსულად წერდა, მაგრამ მის პუბლიკაციებს ხალისით თარგმნიდნენ, რადგან რაც უნდა პატარა მასალა ყოფილიყო, მასში სიღრმესაც იპოვიდა მკითხველი და დაუვიწყარ შტრიხებსაც.
1992 წელს ელენე ბოჭორიშვილმა ექვსთვიანი მიწვევა მიიღო კანადის უნივერსიტეტიდან და მას მერე კანადაში ცხოვრობს. მალევე მიხვდა, რომ ჟურნალისტიკაში, ენის ბარიერის გამო, დიდი მომავალი არ ექნებოდა, ამიტომ დაიწყო ფიქრი, კიდევ რისი დაწერა შეეძლო და... 1997 წელს დაიწერა მისი პირველი რომანი „ჟუჟუნა წვიმა“.
ელენე ბოჭორიშვილი ახალი ჟანრის პიონერია, მან დაამკვიდრა რომანის ახალი სახეობა, – Roman stenographiuque - სტენოგრაფიული რომანი, რომელიც დახვეწილი, მოკლე ფრაზებით და იუმორით არის დაწერილი. ამ სტილითაა დაწერილი მისი ყველა ნაწარმოები („მამაჩემის თავი“, „ჯადოსნური მალამო“, „ჩემი ტკბილი ბებრუცუნები“, „ოპერა“, „ჟუჟუნა წვიმა“ , „მშვენიერი ცხოვრება“, „მხოლოდ ლოდინი და ყურება“, „ფაინა, ანუ როიალის ამბავი“, „სოვკი“). მის რომანებს იცნობენ შესანიშნავი ფრანგული თარგმანის წყალობით. არსებობს ელენეს რამდენიმე ნაწარმოების იტალიური, რუმინული, პორტუგალიური, ჩეხური და ქართული თარგმანები.
რუსეთში გამოცემულია მისი წიგნები „Toлbko ждaTb и cMoTpeTb“, „ГoлoBa Moero oTцa“, რომელთაც დაიმსახურეს არა მხოლოდ მრავალრიცხოვანი მკითხველის, არამედ თანამედროვე რუსი მწელობის ცნობილი წარმომადგენლების მაღალი ყურადღებაც. მწერალ ვლადიმერ სოროკინის შეფასებით – „ელენე ბოჭორიშვილი გამორჩეული ლიტერატურული ოპტიკის მქონე ბრწყინვალე პროზაიკოსია: ზუსტი, მგრძნობიარე, დაუნდობელი“. მიუხედავად ინტერესისა ელენეს შემოქმედების დიდი ნაწილი ორიგინალის ენაზე გამოცემული ჯერაც არ არის.
ელენე ბოჭორიშვილს ჰყავს ფრანგული წარმოშობის კანადელი მეუღლე და ვაჟი – გიორგი.
1. წარმოგიდგენთ ემიგრანტ მწერალს ელენე პეპი ბოჭორიშვილს . – თბილისი . – 2016.
* 2016 - „რუსსკაია პრემია“
* 2012 - ფესტივალ "რუსოფონიას" პრიზი - მამაჩემის თავის" რუსულიდან ფრანგულად თარგმნისთვის
* 1988 - წლის საუკეთესო რეპორტიორი
* 1988 - სახელმწიფო ჯილდი ჟურნალისტიკაში, "მოკლე სტატია"
Last edited by Admin on Sun Apr 16, 2017 2:16 pm; edited 13 times in total
Number of posts : 7132
Subject: Re: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი    Thu Apr 13, 2017 11:27 am
სამყარო სავსეა მოულოდნელობებით. ერთ-ერთი ასეთი მოულოდნელობაა სახელგანთქმული კანადელი მწერალი, რუსულენოვანი ავტორი და ქართველი ქალი ელენე ბოჭორიშვილი. იგი ერთბაშად სამ დიდ სიმრავლეს ეკუთვნის: სამშობლო საქართველოს, რუსულ ლიტერატურასა და კანადის სახელმწიფოს.
მისი პირველი სამყარო ქართულია - უპირველეს ყოვლისა, იგი ქართველია, თბილისში დაიბადა, ბათუმში შევიდა სკოლაში, თბილისის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი დაამთავრა, თბილისში მუშაობდა ჟურნალისტად და დოკუმენტური ფილმების სცენარისტად. ჩვენთან მას სხვა სახელი ჰქვია, აქ მას იცნობენ, როგორც პეპის. ლინდგრენის პერსონაჟის სახელი მაშინ დაიმსახურა, როდესაც გაიცნეს, როგორც ყველასგან გამორჩეული, ენერგიული, მხიარული და ხაზგასმით არასაბჭოთა ადამიანი.
მისი მეორე სამყარო რუსული ენაა, პეპი რუსულენოვანი ავტორია. ცამეტი წლის ასაკიდან რუსულად წერდა სტატიებს, იყო ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რუსულენოვანი სპორტული ჟურნალისტი.
მისი მესამე სამყაროა კანადა, სადაც 1992 წელს წავიდა ემიგრაციაში. ჰყავს ფრანგული წარმომავლობის კანადელი მეუღლე და ვაჟი.
ყველაფერს რომ თავი მოვუყაროთ, ჩვენ წინაშეა ქართული წარმოშობის რუსულენოვანი კანადელი მწერალი, ახალი ჟანრის შემოქმედი, რომანის ახალი სახეობის,Roman Stenographique- სტენოგრაფიული რომანის დამაარსებელი, იუმორით შეფერილი რიტმის შემოქმედი. რუსთველის მაქსიმის - "გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის" თანამედროვე განმახორციელებელი.
ლევან ბერძენიშვილი: რომელი იყო პირველი წიგნი, რაც გახსოვთ, რომ წაიკითხეთ?
ელენე ბოჭორიშვილი: ალბათ, ყველაზე საყვარელი რაც იყო, არა? ჰოდა, სწორედ აქ ძალიან ჩავიჭრები, რადგან, რომ იტყვიან, არ იყო ეს კარგი ნაწარმოები – იური გერმანის მოთხრობები ძერჟინსკიზე იყო ჩემი პირველი წიგნი (Юpий ГepMaH, Pacckaзы o ДзepжиHckoM). ძერჟინსკი მასში ისეთი გმირი გამოდიოდა, ისეთი „ჩე გევარა“, პრინციპული და გაუტეხელი, თან – ძალიან ლამაზი, რომ გმირი გახდა ჩემთვის. კარგი მწერალია გერმანი. მისმა შვილმა, კინორეჟისორმა ალექსეი გერმანმა თავის მოგონებებში დაწერა, მამაჩემი ანტიკომუნისტი იყოო. ძალიან მეწყინა, რადგან ბავშვობაში მე ზუსტად მამამისმა გამხადა კომუნისტი, რვა-ცხრა წლის ასაკში შემაყვარა ძერჟინსკი, სანამ გავიგებდი, რა საშინელი პიროვნებაც იყო. ლიტერატურას ეს ძალა აქვს, თუ კარგად დაწერ, შეიძლება სტალინიც კი შეაყვარო.
ლევან ბერძენიშვილი: ძალიან საინტერესოა, რადგან ბავშვობის საყვარელ წიგნად ბევრი ასახელებს „გრაფ მონტე კრისტოს“, „სამ მუშკეტერს“. ახლა თუ გახსოვთ, როგორი იყო ამ მოთხრობების სტილი, ასე რომ მოგწონდათ?
ელენე ბოჭორიშვილი: ძალიან ჩამთრევი სტილი ჰქონდა. შვილი წერს, იძულებული იყო, სოცრეალიზმის სტილში დაეწერაო, თორემ... გამოდის, რომ გვატყუებდა; მაგრამ მშვენივრად წერდა, ძალიან მარტივად. ისე მიყვარდა მისი წიგნი, მესამე კლასში რომ ვიყავი, მასწავლებელმა გვითხრა, თქვენი საყვარელი წიგნები მოიტანეთ, ბიბლიოთეკა შევქმნათო. მეც ისეთი „დურაკი“ ვიყავი, მართლა ის წიგნი წავიღე და დავკარგე.
ლევან ბერძენიშვილი: თვითონ როდის დაიწყეთ წერა?
ელენე ბოჭორიშვილი: უცნაური ბავშვი ვიყავი, ბათუმის მეორე რუსულენოვან საშუალო სკოლაში შემიყვანეს, ოღონდ 6 წლის ბავშვებს არ იღებდნენ, დაწყებითი კლასი არ ჰქონდათ, მე კი ისე მინდოდა სკოლაში წასვლა, სახლში ვთქვი, შიმშილობას ვაცხადებ, თუ არ წამიყვანთ, არ შევჭამ–მეთქი (ახლა არ ვარ ასეთი, ახლა გაცილებით უფრო რბილი და ნაზი პიროვნება ვარ). სკოლაში რომ შევედი, დავიწყე ლექსების წერა:
y MeHя aппeHдициT. – და ეგეთ რაღაცებს ვაკეთებდი. ცხრა წლის ვიყავი, როცა გამომიქვეყნეს ნაშრომი გაზეთ „გაზაფხულში“, რომელიც პიონერთა სასახლეში გამოდიოდა. უნივერსიტეტშიც სპეციალობად ჟურნალისტიკა შევარჩიე, რადგან 13 წლიდან უკვე ოფიციალურად ვმუშაობდი „Moлoдeжb Гpyзии“-ს შტატგარეშე კორესპონდენტად და შრომის წიგნაკი მქონდა გახსნილი.
ლევან ბერძენიშვილი: რაზე წერდით მაშინ, როგორც ჟურნალისტი?
ელენე ბოჭორიშვილი: ძირითადად სპორტზე ვწერდი. ჩემი სტილის გამო მაშინვე ვიღაცებს ძალიან მოვეწონე და ვიღაცებს – არა. სწორედ იმიტომ, რომ მოკლედ ვწერდი, ძალიან პატარა მასალები გამომდიოდა. მიმამაგრეს ერთ ადამიანს, რომელსაც აშკარად უნდოდა, ხელი გამეფუჭებინა. პარტიულ სხდომებზე მაგზავნიდა, მაგრამ არ მომწონდა ეს, რადგან ჩემი სტილით ვერ ვწერდი. ამიტომ წამოვედი „მოლოდიოჟ გრუზიიდან“, იმაზე წერა რომ არ დამეწყო, რაც არ მინდოდა. 16-17 წლის ასაკში თვალები უკვე კარგად გახელილი მქონდა და პროკომუნისტი აღარ ვიყავი – ძერჟინსკი აღარ მიყვარდა უკვე.
ლევან ბერძენიშვილი: თქვენ უკვე კარგად გიცნობენ, როგორც ე.წ. სტენოგრაფიული რომანის ოსტატს. ამ სტილით რვა რომანი გაქვთ დაწერილი და ახლა მეცხრეზე მუშაობთ. როგორ ჩამოყალიბდა ეს ფორმა, თანდაყოლილია თუ შეიმუშავეთ?
ელენე ბოჭორიშვილი: მგონი, ყოველთვის ერთი და იმავე სტილით ვწერდი. ხანდახან გადავხედავ ხოლმე იმას, რაც ადრე დამიწერია, დედაჩემი აგროვებდა და ყველაფერი ჩამომიტანა, რომ ჩამოვიდა, და ვრწმუნდები, რომ გარეგნულად იგივეა, იგივე რიტმია. წერის სტილი ჩაცმის სტილივითაა; ან გაქვს, ან არ გაქვს.
ლევან ბერძენიშვილი: თქვენს ნაწარმოებებშიც არის რამე გამორჩეული, რაც გიყვართ წერის დროს?
ელენე ბოჭორიშვილი: ძალიან ვწვალობ, როცა ვწერ, მაგრამ როცა იოლად გამოდის რაღაც, ძალიან მიყვარს, ვერ ვიმახსოვრებ, სად, როდის, რა იყო იოლი, მაგრამ კარგია, როცა ეგეთი რამ ხდება; ზოგჯერ ასეც მემართება ხოლმე, ვწერ ვიღაც გმირზე, რომელიც რაღაცას აკეთებს ისეთს, რასაც მისგან ვერ წარმოვიდგენდი. ამ დროს გაოცებული ვამბობ ჩემთვის, ვაჰ, არ ველოდი შენგან ეგეთ რამეს!
ლევან ბერძენიშვილი: ელენე ბოჭორიშვილის ხელნაწერი რომ ვნახოთ, ბევრი ჩასწორება იქნება, ხაზგადასმული სიტყვები და მინაწერები?
ელენე ბოჭორიშვილი: კი, ბევრი იქნება. მეჩხუბებიან ჩემი მთარგმნელები, ერთი სიტყვა გაქვს შეცვლილი და თავიდან რატომ გვიგზავნიო. ჩემთვის კი ზუსტად ეს ერთი სიტყვაა მნიშვნელოვანი. ასე რომ, თუ რამეს ვცვლი, ვცვლი სიტყვებს, წინადადებებს, მაგრამ არა შინაარსს.
ლევან ბერძენიშვილი: თქვენ დაიწყეთ, როგორც პოეტმა, როგორც ძალიან ბევრი იწყებს ხოლმე. მერე გადახვედით პროზაზე. რატომ პროზა?
ელენე ბოჭორიშვილი: ლექსი არასდროს არ გამომიქვეყნებია. ლექსებს ყველა წერდა. ჩემი საქმე კი ეს არ იყო. ახლახან მომინდა, ჩემს პერსონაჟს ლექსი დაეწერა, ვცადე, მაგრამ არ გამომივიდა. პრაქტიკული ქალი ვარ და ეტყობა, ამიტომ ვერ ვწერ ლექსს. თუმცა ჩემი პროზაც რიტმულია. ვითვლი სტრიქონში მახვილიანი და უმახვილო მარცვლების რაოდენობას, რადგან რიტმულად ყველაფერი ძალიან ლამაზი უნდა იყოს. რიტმი მეხმარება, თუ რაღაც ხდება წიგნში, უფრო ჩქარა ან ნელა აღვწერო. ჩემს წიგნში „ფაინა“, რომელიც ბევრ ქვეყანაში ბესტსელერია, მყავს ერთი გმირი, რომელიც უკრავს როიალზე, როიალი საბჭოთა ჯარისკაცებს მოაქვთ ბერლინიდან; შავია; სადღაც გაჩერდებიან და ითხოვენ, მატიუშენკო გააღვიძეთ, დაუკრასო; გააღვიძებენ ამ მატიუშენკოს და უკრავს. ეს გვარი, მატიუშენკო მჭირდებოდა იმისთვის, რომ შევანელო აღწერა; მატიუშენკო უკრავს, ყველა მთვრალია, ბერლინიდან მოდიან, მოიგეს ომი, ვიღაცა მაიორი გამოვა მთვრალი, სად მიგაქვთ ეს როიალი, ჩვენ სისხლს ვღვრიდით, თქვენ ქურდობთ, რა როიალია, რატომ უკრავსო, ამოიღებს იარაღს და მოკლავს ამ მატიუშენკოს... წითელი სისხლი დაიღვარა შავ-თეთრ კლავიშებზე. აქ მჭირდებოდა ხმა „и kpoBb kpacHaя, paзлилacb пo чepHo-бeлoMy“, როგორ ისმის, როგორ ჩანს, შავ-თეთრი და წითელი და ეს მა-ტიუ-შენ-კო... – ეგეთ წვრილმანებზე ძალიან ბევრს ვფიქრობ.
ლევან ბერძენიშვილი: თქვენი საყვარელი მწერლები.
ელენე ბოჭორიშვილი: ასაკზეა დამოკიდებული და ხასიათზე. ჩემი შვილი თინეიჯერია და შევთავაზე სელინჯერი. არ კითხულობს. ალბათ, იმიტომ, რომ დედამ შესთავაზა. დისშვილმაც მითხრა, მაგ წიგნს ვერაფერი გავუგეო. არ ვიცი, სელინჯერი მე თვითონ რომ თავიდან წავიკითხო, ისევ ძალიან მომეწონება თუ არა, მაგრამ თავის დროზე დამეხმარა – აღმომაჩენინა გმირი, რომელიც ზუსტად იმავეს განიცდიდა, რასაც მე – ისეთივე უშნო, მიტოვებული და უბედური ეგონა თავი, როგორც რატომღაც მე მეგონა მაშინ... მერე ჯოისს აღმოაჩენ და გგონია, რომ ეს არის ყველაზე ძლიერი ტექსტი; მერე სხვები აღმოაჩენენ ვიღაც მწერლებს, რომლებიც შენ გგავს წერის მანერით. ჩემი პირველი წიგნი რომ გამოვიდა, აგოტა კრისტოფს შემადარეს. არ ვიცოდი, ვინ იყო და აგათა კრისტი მეგონა, თუმცა, მერე რომ წავიკითხე, დიდი შთაბეჭდილება დატოვა. ბოლოს ყველაზე მეტად ინდოელი მწერალი არუნდატი როი მომეწონა. საოცარი წიგნი დაწერა. შეგარყევს. ამ წიგნს სუნიც კი აქვს – მანგოს სუნი, ფერებიც აქვს, რიტმიც, სასწაულია.
ლევან ბერძენიშვილი: ახლა მითხარით, როგორი მწერლები არ გიყვართ? როგორ ატყობთ, რომ თქვენი არ არის ესა თუ ის მწერალი?
ელენე ბოჭორიშვილი: ვერ ვიტან შტამპებს. აი, ასე რომ დაიწყებს: „ახალგაზრდა ბიჭი იყო, როდესაც ქარხანაში მივიდა...“ „...დაღლილები, მაგრამ კმაყოფილები ბრუნდებოდნენ სახლში...“ არის რაღაც საიდუმლო ფრაზები, რომლებიც მიგანიშნებს, რომ წიგნი არ იქნება კარგი. ცუდ წიგნებს თითქმის აღარ ვკითხულობ, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს მიგზავნიან, სხვადასხვა ენაზე, მე კი დასაწყისშივე ვატყობ, დამაინტერესებს თუ არა; თუ 5-10 გვერდი არ ვარგა, შუაში ვფურცლავ და იქ ვკითხულობ; თუ ახლობელმა მიქო, ბოლოშიც ჩავიხედავ, ვიდრე გავწირავდე; მაგრამ ისე, აღარავის ვაძლევ უფლებას, ცუდი წიგნი „შემომტენოს“, ცუდი წიგნი გაცარიელებს, გიცრუებს იმედს.
ლევან ბერძენიშვილი: არაკორექტული კითხვა. როგორ წერთ? პირდაპირ წერთ, თუ აგროვებთ მასალას?
ელენე ბოჭორიშვილი: ფურცლამდე დიდი დრო გადის.
საერთოდ, ასე მგონია, რომ ძველ წიგნებს ვწერ – დიდი ხნის წინ დაწერილს ჩემს თავში. იმ დროს ვუშვებ გარეთ, როცა მზად არის. ბევრს ვფიქრობ და ძალიან ცოტას ვწერ. მთავარია, ის მომენტი არ გამეპაროს, როდესაც მზადაა წიგნი, თორემ მერე ვწვალობ და მაინც არაფერი გამოდის.
ზოგი ძალიან იოლად მიდის, მაგალითად, „მამაჩემის თავი“ სამ კვირაში დავწერე. პირველ „ჟეტს“ რომ დავწერ, მერე ექვსი თვე მჭირდება, რომ პატარა რამეები შევასწორო. როდესაც იცი, რომ ამაზე უკეთესად ვეღარ დაწერ, მაშინ მთავრდება წიგნი.
ლევან ბერძენიშვილი: თქვენს ნაწერებში ერთსა და იმავე მოვლენას ხშირად სხვადასხვა რაკურსით ვხედავთ, სხვადასხვა პერსონაჟის თვალით, ზოგჯერ კი საერთოდაც – ერთი და იმავე პერსონაჟის სხვადასხვა მზერით. როგორ აკეთებთ ამას?
ელენე ბოჭორიშვილი: არ მიფიქრია ამაზე. ალბათ, თავისით ხდება, არა მგონია, რამე ნიჭი მქონდეს, ან ზევიდან რამე მოდიოდეს. ერთხელ შევხვდი ერთ ქართველ მწერალს, რომელმაც მითხრა, მე ღმერთი მკარნახობსო. მე არავინ არ მკარნახობს რატომღაც, სულ მუშაობით მივდივარ, თორემ ჩემნაირი ნიჭი ბევრს აქვს.
ლევან ბერძენიშვილი: მე კი არა მგონია, საქმე მხოლოდ შრომისმოყვარეობაში იყოს. იმ მწერალს კი, სულიწმინდა რომ კარნახობს, მეც ვიცნობ და ვეუბნები, შენ თვითონ წერ-მეთქი, მაგრამ არ მეთანხმება.
ელენე ბოჭორიშვილი: მინახავს ხალხი, ჟურნალისტები, წავიდოდნენ, მოვიდოდნენ, დაწერდნენ და კარგად გამოსდიოდათ. მე არასოდეს არ ვყოფილვარ ასე. ღამე არ მეძინა, ვწვალობდი, ვფიქრობდი, მერე მოვდიოდი და ვწერდი. სულ წვალებით მიდიოდა საქმე.
ლევან ბერძენიშვილი: რამდენად რეალისტურია თქვენი პერსონაჟები?
ელენე ბოჭორიშვილი: დასაწყისში უფრო რეალისტურები არიან და მერე, როცა მიდის ტექსტი, ნელ-ნელა, როგორც ჩიტი აფრინდება, ისე გადიან თავდაპირველი ფორმიდან. ვთქვათ, ბაბუას აღვწერ, დასაწყისში ბაბუაჩემზე ვფიქრობ და ისე ვწერ, ბოლოსკენ კი ისეთ ბაბუად იქცევა, საერთოდ ვეღარ ვცნობ, ვინაა.
ლევან ბერძენიშვილი: ლევ ტოლსტოის ანა კარენინას უკან რამდენიმე რეალური ქალი დგას. დათვლილია და შესწავლილია ყველა. თქვენ თუ გყავთ ასეთი კომპლექსური პერსონაჟები?
ელენე ბოჭორიშვილი: ალბათ კი, მაგრამ არ ვითვლი. გმირს თუ შემადგენელ ნაწილებად დაყოფ, მთელი მაგია იკარგება, აღარაა საინტერესო. მაგალითად, ბევრი მიყვება თავის სიყვარულზე. დიდი ხანი რომ არ ვყოფილვარ საქართველოში, რომ ჩავედი, მომიყვნენ; იციან, რომ „არ გავუბაზრებ“ და მიცვალებულს რომ უყვებიან ბოლოს, ისე მიყვებიან ამ სასწაულებრივ ამბებს, მე კი მერე ვფიქრობ: ისე რომ დავწერო, როგორც მომიყვნენ, იქნება საინტერესო? გოგოლივით რაღაცები რომ შევაერთო, ამაზე თუ დავიწყე ფიქრი, როგორ შევაკოწიწო გმირი, არ მომწონს. გმირი თავში ჩნდება, უბრალოდ, ქაღალდზე უნდა გადმოიტანო.
ლევან ბერძენიშვილი: გყავთ თუ არა ე.წ. გამჭოლი პერსონაჟები, რომლებიც ბალზაკის ან ფოლკნერის პერსონაჟებივით რომანიდან რომანში გადადიან, რასტინიაკივით, სარტორისივით?
ელენე ბოჭორიშვილი: პირველ წიგნში მყავდა ბაბუა, პერსონაჟი, რომელიც მაღალ ჩექმებში დადიოდა, ზუსტად ბაბუაჩემივით, დავით ბოჭორიშვილივით; დადიოდა და საინტერესო ფრაზებს ისროდა, კბილის ექიმი იყო სოხუმში, ორი ცოლი ჰყავდა... მოკლედ, ეს პერსონაჟი ძალიან კარგად წარმოვიდგინე, აღვწერე და გამოვიდა პირველი წიგნი. გავდივარ მერე ქუჩაში და მხვდება ეს ბაბუა. არადა, კანადაში ვცხოვრობ, სად გინდა, ასეთი კაცი ნახო, არადა, ნამდვილად მხვდება მოხუცი კაცი, ულვაშებიანი, რომელიც ძალიან ჰგავს იმ ბაბუას, წიგნში რომ აღვწერე. მივხვდი, ეს კაცი თუ არ მოვიშორე, მე მომაშორებს. ჰოდა, მეც ავდექი, შევიყვანე მეორე წიგნში და იქ მოვკალი. ზოგჯერ ასე უნდა მოიშორო ხოლმე. მე ეს ხშირად მემართება ხოლმე, გმირი მიკვდება. ერთი წიგნი დავწერე მხოლოდ იმიტომ, რომ ყველა გმირი ბოლომდე მიმეყვანა ცოცხალი. ყოველთვის რაღაც ამოცანა გაქვს. ამოცანა იბადება წინა წიგნიდან. წინა წიგნში ეს ვერ გააკეთე კარგად და ცდილობ, გააკეთო ახალში. როგორც ის შემთხვევა იყო: წინა წიგნში ყველა მოვკალი და ახალში ამოცანა იყო, ყველა ცოცხალი დარჩენილიყო. ამავე დროს, ემოციებიც უნდა იყოს, განიცდიდე, ტიროდე, იღიმოდე, იცინოდე.
ლევან ბერძენიშვილი: მე მიგიჩნევთ ქართველ მწერლად, თვითონ როგორ უყურებთ ამ საკითხს?
ელენე ბოჭორიშვილი: მადლობელი ვარ, რომ თქვენ ასე მიიჩნევთ, მაგრამ მე, ჩემდათავად, წარმოდგენა არ მაქვს. მგონი, იმ მკითხველს ვეკუთვნი, რომელიც წაიკითხავს ჩემს წიგნს. იტალიაში რომ უთქვამთ ჩემთვის, თქვენ იტალიელი ხართ პრაქტიკულად, იტალიელებზე წერთო, ამაზე მეტი კომპლიმენტი ჩემთვის არ არსებობს. ბრაზილიიდან მომწერა მკითხველმა, სუფთა ბრაზილია გაქვს აღწერილიო, ესეც კომპლიმენტია ჩემთვის. როგორც პიროვნება, ნამდვილად ქართველი ვარ. როგორც მწერალს, არასდროს წიგნი არ გამომიცია საქართველოში, ახლა თუ გამოდის ქართულად ჩემი წიგნები. ასე რომ, არ ვიცი.
ლევან ბერძენიშვილი: ამწუთას რაზე მუშაობთ, თუ არ არის საიდუმლო.
ელენე ბოჭორიშვილი: არ არის საიდუმლო: მე ყოველთვის ვმუშაობ. თუ დაანებებ ერთხელ თავს, მერე ძნელია დაწყება. ახლა ჩვენთან ზამთარია, არ უნდა გააჩერო სახლის გათბობა. ასეა მწერლობაც. ყოველდღე რაღაცას ვწერ და როცა მივხვდები, რომ რაღაც მომწიფდა, მაშინ ჩავჯდები, მეილზე არ გიპასუხებთ, ფეისბუკზე არ შემოვალ და სადღაც ორი-სამი თვე დამჭირდება წერისთვის. დამალული ნაწერები არ მაქვს. ბავშვობაში დღიურებს რომ ვწერდი, დედაჩემი კითხულობდა. აინტერესებდა თავისი შვილის ცხოვრება. კითხულობდა და მეუბნებოდა, ასე რომ დაწერე, ისე უნდა დაგეწერაო. ამიტომ დავანებე დღიურებს თავი და ცამეტი წლიდან არ მრჩებოდა არაფერი, რასაც ჩემთვის დამალულად დავწერდი. ახლაც – ვწერ, რომ დაიბეჭდოს.
ლევან ბერძენიშვილი: როგორ იბადება წიგნის იდეა თქვენთვის?
ელენე ბოჭორიშვილი: პირველი წიგნი კანადაში დავწერე – ჟურნალისტიკაში ვერ ვიმუშავებდი კანადაში. ინგლისური კარგად ვიცი, ალბათ, რაღაცის დაწერა ინგლისურადაც შემიძლია, მაგრამ ლიტერატურა იმ ენაზე უნდა დაწერო, რომელიც ძალიან კარგად იცი. მე ასე რუსული ვიცი. ჰოდა, კანადაში ვიფიქრე, დავწერ წიგნს, რომელშიც აღვწერ მთელ ჩვენს საბჭოთა 70-წლიან პერიოდს-მეთქი. ამისთვის დამჭირდება ერთი ოჯახი და ამ ოჯახის წევრებზე, თაობიდან თაობამდე 70 წელს გავწელავ და 70-100-გვერდიან წიგნს დავწერ-მეთქი. მთავარი იყო, გმირები წარმომედგინა სრულყოფილად. მეგონა, რომ ამას გავაკეთებდი და მორჩა. არასოდეს არ მიფიქრია და ახლაც არ ვფიქრობ, რომ მწერალი ვარ. მგონია, რომ ვარ ადამიანი, რომელმაც წერა იცის და მუშაობით რაღაცას აღწევს. პირველი წიგნი რომ დავწერე და გამოვიდა, დიდი წარმატება ჰქონდა, მაგრამ ეს არ მაღელვებდა. მაღელვებდა ის, რომ დავინახე ჩემი შეცდომები. დავინახე, რა ვერ გავაკეთე კარგად. დავინახე, რომ ჩემი გმირები ძალიან ცოტას ლაპარაკობენ. მინდოდა, მეტი ეთქვათ, გამოეჩინათ საკუთარი თავი მეტყველებით და მეორე წიგნი დიალოგებისა და მონოლოგების გასაკეთებლად დავწერე, რომ ესეც მესწავლა. ასე წავიდა და წავიდა. ყოველი შემდეგი წიგნი იწერება წინა წიგნის შეცდომების გამოსასწორებლად. ჯერჯერობით არ გავჩერებულვარ, რადგან, როგორც ჩანს, ბევრი შეცდომა მაქვს დაშვებული.
(პასუხი კითხვაზე - რა არის "რომანი სტენოგრამაში")
რომანი ქალია, თუმცა მამრობითი სქესის სიტყვაა. მოხდება, ოც წელს იცხოვრებ მასთან. ადგები დილას. ცა ნაცრისფერია ფარდებს მიღმა. ჩადებ ჩემოდანში ჰალსტუხს. წინდებს. ტრუსებს. გამოხვალ სადარბაზოდან. ქარია. ეს ოცი წელი ვითომც არ ყოფილა.
ან: ცხოვრობ ამ ლამაზმანთან, თეფშებს იატაკზე ყრის, სახეზე უმარილი. შენ ყვირი, ის ყვირის, ბავშვები ბღავიან. მიდიხარ, ბრუნდები, ტირი, ისიც ტირის. სიყვარულია!
სხვაგვარადაც არის: ჯდები მატარებელში. ნახევარი ღამის გზაა. ქალი. ცარიელი ბაქანი გამოიტაცებს, როგორც ცეცხლიდან. შენ - ფანჯრისკენ, კარისკენ. გადახტე? დაიძრა. რა იყო? ვერ ივიწყებ. თითი არ დაუკარებია, ისე დაგაგდო მუხლებზე, არ გიწერია ადგომა.
რომანი სიმღერასავითაა. გაჭიმავ თუ არ გაჭიმავ აკორდეონს - მთავარია, მუსიკა გამოვიდეს.
10 აპრილი - 2017
Last edited by Admin on Sat Apr 15, 2017 8:02 pm; edited 1 time in total
Number of posts : 7132
Registration date : 09.11.08
Subject: Re: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი    Sat Apr 15, 2017 6:27 pm
ელენე ბოჭორიშვილი - მწერალი
გუშინ საღამოს რიჩარდი, ჟორჟი და მე ბათუმში ჩამოვედით. აქ ვეღარაფერს ვცნობ. მახსოვს, დედაჩემი მიყვებოდა, რომ როცა მამაჩემმა უკრაინიდან საქართველოში ჩამოიყვანა, ბათუმის ქუჩებში ძროხები დასეირნობდნენ. სხვათა შორის, ძროხები არ მახსოვს, თუმცა ჩემი სიცოხლის პირველი შვიდი წელი ბათუმში გავატარე.
მახსოვს მრგვალი ქვები სანაპიროზე, ზღვა ტალღების გარეშე, ცხელი სიმინდი და ჩაის სურნელი ბარცხანაში. მახსოვს, როგორ ვალაგებდით ჩანთებს დილიდანვე, რომ ზღვაზე წავსულიყავით, სახლიდან კი საღამოს თუ ვახერხებდით გაღწევას. საღამოს უკვე შეიარაღებული მესაზღვრეები ჩამოივლიდნენ ხოლმე და სანაპიროდან გვერეკებოდნენ.
ხანდაზმული ადამიანები ქალაქის სკვერებში ჭადრაკს თამაშობდნენ, გოგონები კი, ქოლგებით ხელში, ბულვარში სეირნობდნენ. ბიჭები ჯგუფ-ჯგუფად იკრიბებოდნენ, მზესუმზირას აკნატუნებდნენ და გამვლელ გოგონებს აყოლებდნენ თვალს.
ძველ „ინტურისტში“ გავჩერდით. ახლა ის ახალი „ინტურისტია“. ვიცი: დედაჩემი მეტყოდა, ამაზე იაფი ვერაფერი ნახე, ამდენ ფულს რომ ხარჯავ, დღეში რამდენს იხდიო?! კი, მართლაც უსაშველოდ ბევრს ვიხდი, იმაზე გაცილებით მეტს, ვიდრე რიგითი ქართველი პენსიონერის შემოსავალია, მაგრამ ქალაქში გვიან ჩავაღწიეთ, მძღოლი ადგილობრივი არ იყო, გადათხრილ ქუჩებში დაბორიალებდა და ადგილობრივებს ეკითხებოდა, აქანაი რამე სასტუმრო ხომ არ იცითო. კიდევ კარგი, „ინტურისტი“ ძველ ადგილზე აღმოჩნდა!
თავისუფლების დღიურები - ელენე ბოჭორიშვილი
დღეს ბათუმელები, გორელებივით, შუა ქუჩაში დადიან. მთელი ქალაქი ერთ დიდ სამშენებლო მოედანს ჰგავს. ამბობენ, გორელებმა მას შემდეგ დაიწყეს შუა ქუჩაში სიარული, რაც საშინელმა მიწისძვრამ ლამის მთელი ქალაქი დაანგრიაო. მერე ხალხი ისე შეეჩვია შუა ქუჩაში სიარულს, რომ ტროტუარის არსებობა აღარავის ახსოვდა. რა როლს უმზადებენ ბათუმს სამომავლოდ, არ ვიცი. ალბათ, მსოფლიო კურორტი იქნება - ისეთი, მონაკოს რომ არაფრით ჩამოუვარდება, მაგრამ ჯერჯერობით სასტუმრო უფრო მეტია, ვიდრე სტუმარი.
მართალია, ახლა სეზონი არ არის და ტურისტებიც თითზე ჩამოსათვლელია. ორი თურქი ტყავის ქურთუკებში, ერთი თავსაბურავიანი ინდოელი და სამი კანადელი: რიჩარდი, ჟორჟი და მე...
დილიდან ზღვაზე გავედით, მერე კი ქალაქში გავიარეთ, უკეთ რომ გაგვეცნო. როგორც კი გათენდება, ქუჩაში სამუშაოებს იწყებენ და ისეთი მტვერი დგება, რომ სუნთქვა შეუძლებელი ხდება. მანქანებზე ტალახი კი არა, ცემენტი ეკრობა. ახალი სახლები ისეთი უზარმაზარია, რომ გეგონება, ძველი სახლები სირცხვილისაგან მიწაში ჩაძვრნენო.
მინდა, დედაჩემს წერილი მივწერო და ბათუმის შესახებ მოვუყვე, მაგრამ არც ვიცი, როგორ აღვუწერო ის არქიტექტურული სტილი, აქ რომ ვნახე. მე მგონი, ეს ფსევდოიტალიური, პომპეზური და მეტიჩრული სტილია. ახალი სახლები ძალიან ჰგავს თეატრის დეკორაციებს.
წუხელ თვალს ვადევნებდით, როგორ აჰქონდათ სახლის სახურავზე გუმბათი, გუმბათს თოკები გამოაბეს და მძლავრი პროჟექტორების შუქზე ცდილობდნენ, აეწიათ. უამრავი ხალხი ადევნებდა ამას თვალს შუაღამისას. ვიკითხე, რა იქნება ამ სახლში-მეთქი და მითხრეს, პრეზიდენტის ახალი რეზიდენციაო, თუმცა, დანამდვილებით არავინ იცოდა. ცოტა ხანს ჩვენც შევჩერდით და ვუყურებდით... ცხრა წლის ჟორჟიკიასთვის ეს ძალიან საინტერესო იყო, მაგრამ მერე გადაწყვიტა, რომ სამუშაო შეიძლება დილამდე გაგრძელებულიყო და სასტუმროში დავბრუნდით.
ამ დილით კი, იმ სახლს რომ ჩავუარეთ, მასზე მარტო გუმბათი კი არა, ოქროსფერი კაცის ქანდაკებაც იდგა - à la antique.
ბათუმის გადათხრილი ქუჩები მაინც ათასჯერ მირჩევნია იმას, რაც წყალტუბოსა და ტყიბულში ვნახე (იქაურობა ბათუმში ჩამოსვლამდე მოვინახულეთ). მირჩევნია იმიტომ, რომ აქ, ბათუმში, იმედი იგრძნობა, იქ კი სრული უიმედობა დავინახე.
დავდიოდით ტყიბულის და წყალტუბოს უკაცრიელ ქუჩებში და მართლა მიჭირდა ამეხსნა რიჩარდისთვის, რატომ არის ეს ქალაქები ასეთ მდგომარეობაში. უნიკალურ სიმდიდრეზე დგას ორივე: ერთგან იშვიათი სამკურნალო წყლებია, მეორეგან - ქვანახშირის საბადოები. ნუთუ არავინ ცდილობს ამ ყველაფრის გამოყენებას და ამ ქალაქებში მცხოვრებთათვის ცხოვრების ოდნავ მაინც შემსუბუქებას?! ტყიბულის ცენტრში ახლა დიდ კასკადურ შადრევანს აშენებენ, აუზში კი უკვე ცურავენ კიდეც გედები. მაგრამ ნახევრად დაცლილ და პირქუშ ქალაქში ეს სილამაზე სევდიან გრძნობებს იწვევდა.
ბათუმის ქუჩები ხშირად „პოტიომკინის სოფლებს“ მოგაგონებს. ფასადი მშვენიერია, მაგრამ ეზოში შეხვალ და ყველაფერი ძველებურადაა: მორყეული კიბეები, ჩამტვრეული ფანჯრები და ტუალეტის სუნი. არის უაზროდ ძვირი მაღაზიები, მაგრამ ბევრად უფრო ხშირად გვხვდება დაკეტილი მაღაზიები და წარწერები: „ქირავდება“.
თუ მოახერხე და კარგ რესტორანს მიაგენი - მართლა საუცხოოა! და ჩვენთვის, „ინტურისტებისთვის“, არც ძვირია. მაღალი ფასები მხოლოდ „ინტურისტშია“. გუშინ საღამოს ქალაქში გასვლა დაგვეზარა. და იქვე, სასტუმროში შევედით რესტორანში. სრულიად მარტოები აღმოვჩნდით. როგორც ჩანს, აქ მხოლოდ პირველ საღამოს თუ მოხვდები, თორემ, როგორც კი ქალაქს გაიცნობ და სხვა რესტორნებს აღმოაჩენ, აქ აღარც შემოიხედავ.
ტალახისა და გადათხრილი ქუჩების მიუხედავად, ბათუმელები ყოველთვის გადასარევად გამოიყურებიან. მე მგონი, მთელ ბათუმში მხოლოდ ჩვენ, სამ კანადელს, არ გვაცვია გაკრიალებული ფეხსაცმელები. რიჩარდმა დილიდანვე მოიმარჯვა ფოტოაპარატი და სურათების გადაღება დაიწყო. რიჩარდს ინტერნეტში თავისი ბლოგი აქვს: „Go East, Old Man“. ის იქ აღწერს ჩვენს მოგზაურობას ევროპაში. რა თქმა უნდა, ვამჩნევ, რომ აპარატს უფრო ხშირად მაშინ აჩხაკუნებს, როცა ლამაზი ახალგაზრდა ქალები ჩაუვლიან ხოლმე.
ერთხელ, რიჩარდმა დაწერა გაზეთში, საქართველოში ერთ კვადრატულ მეტრზე სამი ლამაზი ქალი მოდისო. მე არ ვღელავ, რადგან იმავე გაზეთში ჩემმა ქმარმა გამოაცხადა, რომ ყველაზე ლამაზი ქართველი ქალი მან მოიყვანა ცოლად.
დღეს დედაჩემის დავალებებს ვასრულებდი. დავადგინე, რომ მისი მეგობრის, მარია რუსეიშვილის, შვილები თბილისში გადასულან საცხოვრებლად, და გავიგე მამაჩემის ძმაკაცის, ოთარ ჯიშიაშვილის, მისამართი. თუ მოვასწარი, მივალ ამ მისამართზე და იმედი მაქვს, თვითონ ოთარ ბიძია დამხვდება. მამაჩემი ახლა 85 წლის იქნებოდა, ოთარ ბიძიაც ამ ხნის უნდა იყოს...
ბარცხანაშიც მინდა გავიდე, ჩაის სუნი მომენატრა. მახსოვს კოფეინის ქარხანა ბარცხანაში, სადაც ყველაფერი ისე იყო გაჟღენთილი ჩაის სუნით, როგორც თამბაქოს სუნმა იცის ხოლმე დადგომა.
ვინ იცის, როგორ გამოიყურება კოფეინის ქარხნის დასახლების ის შენობა, რომელშიც დავიბადე. მოკლედ, სახლის ნახვა მინდა და თან ვფიქრობ, იქნებ სულაც არ ვნახო, გული რომ არ მეტკინოს.
მაინც ჩავედი. ქარხანა დამხვდა, მაგრამ სულ სხვანაირი. მაღალი ღობით იყო გარშემორტყმული და დაცვამ ახლოსაც არ მიგვიშვა. ის კი არა, გამოცვივდნენ და ჩხუბი დაგვიწყეს, ფოტოებს რატომ იღებთო. ეტყობა, კანადელი „ჯაშუშები“ ვეგონეთ. მე დავუწყე ახსნა: მამაჩემი წლების მანძილზე ამ ქარხნის მთავარი ინჟინერი იყო, დედა კი - მთავარი ტექნოლოგი-მეთქი. დაცვამ მობილურები დააძრო და რეკვა დაიწყო - ვინმე ბოჭორიშვილის შესახებ ხომ არაფერი იცითო. ვერაფერი გაარკვიეს და არც ქარხანას მიგვაკარეს. არც ვიცი, ამ შენობაში ისევ კოფეინის ქარხანაა თუ არა, მაგრამ ჩაის სუნი აქ ნამდვილად აღარ ტრიალებს.
დედაჩემს რომ ვაცნობე, რამდენიმე დღით საქართველოში მივდივარ-მეთქი, მაშინვე დამარიგა: ბევრი არ იცინო, ხომ იცი, ქართველებს სერიოზული ხალხი უყვართო! ამ დღიურის წერის დროს გამახსენდა ეს ამბავი და ვიფიქრე, რომ დედაჩემი ჩემით კმაყოფილი დარჩება - ძალიან სერიოზული დღიურები გამომივიდა.
საქართველოში რომ ჩამოვედი, პირველივე დღეს, თბილისში, ჩემი წიგნის პრეზენტაცია გაიმართა. ჩემი რომანი „ოპერა“ ბაკურ სულაკაურმა გამოსცა. ბევრი ხალხი არ იყო. ჩემი მამიდაშვილები მოვიდნენ, შვილებიც მოიყვანეს. ერთი-ორი კოლეგა ჟურნალისტიც იყო და რამდენიმე უცნობი მკითხველი. ძველი მეზობლებიდან არავინ მოსულა. მე ხუროშვილებს გავაგებინე პირველი სართულიდან. არ ვიცი, სხვებს არ უთხრეს თუ ყველა დაკავებული იყო. მე კი გამეხარდებოდა მათი ნახვა... ყველაზე უფრო, უნდა გამოვტყდე, ჩემი მეგობრებისა და ნათესავების 18-20 წლის შვილების ნახვა მიხარია. ბავშვები ძალიან ჰგვანან თავიანთ მშობლებს. მათ რომ ვხედავ, ასე მგონია, რომ ის 20 წელი არც გასულა - არც საქართველოდან წავსულვარ და ისევ ის პეპი ვარ, ბავშვობაში რომ მეძახდნენ.
არ ვნანობ, რომ წავედი. ოკეანე რომ არ გადამელახა, არც ჩემს ბედს შევხვდებოდი და არც ჩემი პატარა ჟორჟიკია მეყოლებოდა. თბილისში ექიმებს ნათქვამი ჰქონდათ, შვილი არასოდეს გეყოლებაო. მერე ჩემი ამხანაგის დედამ, მანანა ქავთარაძემ, მითხრა: წადი საზღვარგარეთ, იქნებ იქ რაიმე ისეთი მკურნალობის მეთოდი ჰქონდეთ, ჩვენ რომ არ ვიცითო. ისეთი მადლობელი ვარ იმ ქალბატონის... ღმერთმა გაანათლოს მისი სული!
საერთოდ, ძალიან ბედნიერი ვარ, რომ ისე წავედი საქართველოდან, გული არავისთვის მომიკლავს და არც კი გამიტეხავს.
გაზეთი მხოლოდ ერთ დღეს ცოცხლობს. ის, რომ დღეს გაზეთ „ლელოს“ მკითხველებს ჟურნალისტი პეპი ბოჭორიშვილი არ ახსოვთ, არ მწყინს. მე კი მახსოვს „ლელოც“, „შანსიც“, „სარბიელიც“ და პიონერთა სასახლის გაზეთი „გაზაფხულიც“ კი. თუკი წერა გამომდის, ეს ჟურნალისტიკის დამსახურებაა. ახლა, როცა ჩემი პატარა წიგნები ბევრ ქვეყანაშია გამოცემული, კრიტიკოსები წერენ, ელენე ბოჭორიშვილის ნაწერები ისე განსხვავდება ჟურნალისტიკისგან, როგორც კი შეიძლება განსხვავდებოდეს ლიტერატურა და ჟურნალიტიკაო. რა იციან, რომ ტყუილების წერა ჟურნალისტიკამ მასწავლა! 
რა ვქნა, სულ სერიოზული ხომ ვერ ვიქნები?..
Last edited by Admin on Sun Apr 16, 2017 2:00 pm; edited 1 time in total
Number of posts : 7132
Registration date : 09.11.08
Subject: Re: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი    Sat Apr 15, 2017 6:42 pm
ელენე ბოჭორიშვილი: დიდხანს ველოდი ქართველების შეფასებას. ძალიან დიდხანს
თბილისის ერთ ძველ უბანში, ერთ პატარა ქუჩაზე ჟღალთმიანი გოგონა მზესთად ერთად ანათებდა. მისი კისკისი გამვლელ-გამომვლელებს ღიმილს ჰგვრიდა. ხასიათითა და გარეგნობით ისე ჰგავდა ერთი მწერლის, ერთი ლამაზი ზღაპრის გმირს, რომ ყველა პეპის ეძახდა.
გავიდა წლები, თბილისი შეიცვალა, ღიმილისთვის უკვე არავის ეცალა - ნავთი, პური და წამალი იყო ერთი დიდი სადარდებელი...
პეპიც, ჩემი პატარა და ლამაზი ქუჩიდან უცებ გაუჩინარდა.
ღმერთო ჩემო! როგორ გამეხარდა, როცა ბევრი წლის შემდეგ ცნობილ მწერალში ის პატარა პეპი აღმოვაჩინე, რომელიც ასე უხდებოდა თბილისსა და ერთ პატარა ქუჩას:
კანადაში მცხოვრები რუსულენოვანი ქართველი მწერალი ელენე (პეპი) ბოჭორიშვილი საქართველოში მკითხველმა მხოლოდ რამდენიმე წლის წინ გაიცნო, კანადასა და საფრანგეთში კი მის წიგნებზე მოთხოვნა სულ უფრო და უფრო მეტად იზრდება.
"ქალაქში დავხეტიალობდი და ტალახს ვზელდი. ჭრელკაბიანი ქალები აღარ ხვეტავდნენ ქუჩებს კუდიანი დედაბრის ცოცხებით.საზოგადოებრივი საპირფარეშოებიც დახურეს, რადგანაც არავის სურდა მათი დასუფთავება.მამაკაცები და ძაღლები ბნელ სადარბაზოებში ტოვებდნენ კვალს, ხოლო ვისაც ერიდებოდა - წვალობდა.
თუმცა კვლავაც არსებობდა უწყლო ქალაქში მცხოვრები ხალხის უცნაური, სრულიად აუხსნელი ზიზღიანობა. ქუჩაში სკამზე ისე არავინ ჩამოჯდებოდა, გაზეთი რომ არ დაეფინა.ხალხი წყალს წვეთ-წვეთად აგროვებდა. საათობით ადუღებდა.და ცხვირსახოცებს ხარშავდა.სუფთა ცხვირსახოცის არქონა დიდი სირცხვილი იყო."
ელენე ბოჭორიშვილი, "ოპერა", სულაკაურის გამოცემა,2005. თარგმნა მარიამ სააკაშვილმა.
ელენე, თქვენ პროფესიით ჟურნალისტი ბრძანდებით, წერდით სცენარებს დოკუმენტური ფილმებისათვის. შემდეგ, უკვე კანადაში დაიწყეთ რომანების წერა რუსულ ენაზე. რამ განაპირობა თქვენი სამწერლო მოღვაწეობა?
- მართალს ბრძანებთ, პროფესიით ჟურნალისტი ვარ და პატარაობიდანვე სხვა პროფესიაზე არც მიოცნებია. ვფიქრობ, რომ ტემპერამენტით ჟურნალისტობას ვუხდები, ვიდრე მწერლობას, რადგანაც მწერლობა კარჩაკეტილ ცხოვრებას მოითხოვს. მარტო ხარ შენს ნაწარმოებთან. ჟურნალისტიკაში კი ბევრ ადამიანთან გაქვს ურთიერთობა.
კანადაში ჩამოსვლისთანავე მივხვდი, რომ ჩემი ინგლისურის ცოდნით ჟურნალისტიკაში გამიჭირდებოდა. დღეს ინგლისური ისე ვიცი, როგორც ქართული, მაგრამ ქართულადაც არ ვწერ. იმიტომ, რომ როცა წერ ენა ბრწყინვალედ უნდა იცოდე. ჩემი ქართული უფრო ქალაქურია. განათლება რუსულ ენაზე მივიღე.
რადგანაც მივხვდი, რომ კანადაში ენის ბარიერის გამო ჟურნალისტად მუშაობა გამიჭირდებოდა, ვცადე რომანის დაწერა და იმთავითვე ვიფიქრე, რომ ამას მხოლოდ ერთხელ შევძლებდი: ყველაფერს, რისი თქმაც მინდოდა, ამ ერთ რომანში ჩავატევდი. ასე დაიწერა 1997 წელს პირველი რომანი „ჟუჟუნა წვიმა“.
ნინო, აქვე გეტყვით, რომ სათაურებში არასდროს ვყოფილვარ ძლიერი, მე არ ვარჩევდი სტატიისთვის სათაურებს, ამას რედაქტორი აკეთებდა.
„ჟუჟუნა წვიმა“ საქართველოზეა და ყველაფერი საქართველოში ხდება. ამიტომაც შევარჩიე ეს სათაური, თუმცა მჯეროდა რომ რედაქტორი მას შეცვლიდა.
ორ მსხვილ გამომცემლობას გავუგზავნე ხელნაწერი და არ ვიცოდი აიღებდნენ, თუ არა: ტექსტი რუსული, მოქმედება ვითარდება საქართველოში და დასაბეჭდად ვაგზავნი კანადურ გამომცემლობაში! მოხდა ისე, რომ ორივე გამომცემელმა წიგნის დაბეჭდვაზე თანხმობა განაცხადა.
იცი რა მითხრეს - ერთ წიგნს ცხოვრებაში ყველა წერს, ვნახოთ, თუ კიდევ ვიხილავთ თქვენს მეორე წიგნს.
მეორე რომანს, „ოპრას“ დიდხანს ვწერდი.
მოჰყვა თუ არა თქვენს რომანებს შეფასებები?
- კი. უამრავი სტატია დაიბეჭდა. სადოქტოროც კი დაწერეს. გოგონა მუშაობდა ემიგრანტების თემაზე და საფუძვლად ჩემი რომანები აიღო.
თქვენი რომანები კანადაში ფრანგულად დაიბეჭდა, როდის დაიბეჭდა ის რუსეთში?
- მინდა გითხრათ, რომ მათი გამოცემა კანადაში თითქმის უპრეცედენტო იყო, ანუ ნათარგმნი დაიბეჭდა მანამ, სანამ ორიგინალს გამოსცემდნენ. როცა ჩემმა გამომცემელმა ხელნაწერები რუსეთში გადააგზავნა, მას პირდაპირ უთხრეს: ჩვენ საქართველოსთან ახლა კარგი დამოკიდებულება არ გვაქვს და არაფერი ქართული აქ არ გამოქვეყნდება. ქართულ გვარს რომ დაინახავენ, მას არავინ იყიდის.
ამის გამო გვარი არ შემიცვლია და არც შევიცვლი არასოდეს. აქაც უჭირთ ბოჭორიშვილის გამოთქმა. ცხადია, ბევრად გამიადვილდებოდა ფრანგი ქმრის გვარი რომ ამეღო, მაგრამ ქართველი ვარ, ჩემი ნაწარმოებები ქართველებზე და საქართველოზეა. ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი იყო, სწორედ ჩემი გვარით დაბეჭდილიყო ჩემი წიგნები.
მთარგმნელს თქვენ თავად არჩევდით, თუ გამომცემელს ენდობოდით ?
- აქაც სერიოზულ პრობლემებს წავაწყდი. როცა გამომცემლები ირჩევდნენ მთარგმნელს, ისინი არჩევდნენ რუსებს, რომელთა მეხსიერებაში საბჭოთა კავშირი მყარად იყო აღბეჭდილი. როცა ისინი ეცნობდნენ ნაწარმოებს, რომლის ავტორიც ქართველია და რომელიც საბჭოთა კავშირის დაშლის შესახებ სიხარულით წერს, ცხადია, ეს მათ არ მოსწონდათ. ასე რომ, მათთანაც მიწევდა ბრძოლა.
როდის დაიბეჭდა თქვენი პირველი წიგნი რუსეთში?
- 15 წელი ველოდებოდი ამ მომენტს!
თქვენ ბრძანდებით კანადელი, რუსულენოვანი, წარმოშობით ქართველი მწერალი. ელენე, ვინ ქმნის ნაწარმოებს - კანადელი, რუსულენოვანი თუ ქართველი მწერალი?
- ნინო, თქვენს კითხვაშიც არის უკვე პასუხი. როცა ვწერ, ამაზე არ ვფიქრობ. მინდა გითხრათ, რომ მამაჩემის დედა პოლონელი იყო, სახლში დედას რუსულად ვესაუბრებოდი, მამას ქართულად. მაგრამ, იცით რა არის მთავარი - მე ვქართველობ, საქართველოში გავიზარდე და ჩამოვყალიბდი.
სიუჟეტის მოფიქრება არ მიჭირს, იმდენი მაქვს, რომ ნეტა მეყოს დრო ამის დასაწერად. ერთადერთი, ვფიქრობ სიტყვებზე. რომ არ ვიცოდე რუსული ენა უმაღლეს დონეზე, გამიჭირდებოდა. აქვე გეტყვი, რომ საბჭოთა პერიოდში, აკადემიის გამომცემლობის რუსულ ლექსიკონში, ჩემი ორი სიტყვა შევიდა.
საქართველოში ლიტერატურული ნაწარმოები არასოდეს დამიწერია, წერა კანადაში დავიწყე და ასე რომ, როგორც მწერალი, ალბათ კანადელი ვარ.
ასე დაწერე ნინო - ვარ კანადელი, ქართული ფესვებით, რუსულენოვანი მწერალი.
თქვენ ბრძანეთ რომ ხართ სიტყვის ავტორი?
- დიახ. ჯერ კიდევ „სოვეტსკი სპორტში“ - ში ვმუშაობდი, როცა სტატიის წერის დროს, ჩემ მიერ მოგონილ ორ სიტყვას ვიყენებდი. მაშინ, 15-მილიონიანი ტირაჟით გამოდიოდა ეს გაზეთი. რედაქტორმა მითხრა, რომ აკადემიიდან დაურეკეს და უთხრეს -ეს ორი სიტყვა არ არის ლექსიკონში და როგორ გამოაქვეყნეთო. რედაქტორს უთქვამს - თუ არ არის, ადექით და შეიყვანეთო.
- ესენია бaбыяrиHckиMи MeTлaMи და MиMoбeroM.
"Я cлoHялcя пo ropoдy и Mecил rpязb. ЖeHщиHы B цBeTacTыx юбkax He пoдMeTaли бoлbшe yлиц MeTлaMи бaбыяrиHckиMи. И oбщecTBeHHыe TyaлeTы зakpыли, пoToMy чTo HиkTo He xoTeл иx yбиpaTb. MyжчиHы и coбakи oTMeчaлиcb B TeMHыx пoдBopoTHяx, a kTo cTecHялcя - Myчилcя. Ho пo-пpeжHeMy cyщecTBoBaлa cTpaHHaя, HичeM He oбъяcHиMaя бpeзrлиBocTb людeй, жиByщиx B ropoдe бeз Boды. HekTo He caдилcя Ha ckaMeйky Ha yлицe, He пoдcTeлиB raзeTы. Люди coбиpaли Boдy пo kaпляM. KипяTили чacaMи. И BыBapиBaли HocoBыe плaTkи. OчeHb cTыдHo былo He иMeTb HocoBoro плaTka." EлeHa БoчopишBили, Oпepa, ACT, 1998
საქართველოში როდის და ვინ გამოსცა თქვენი რომანი?
- საქართველოში ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ გამოსცა „ოპერა“. რომანი თარგმნა მარიამ სააკაშვილმა, 2005 წელს.
თქვენს რომანებში ჩანს საქართველოს ქალაქები, ქართული ხასიათი, ქართველების ურთერთდამოკიდებულება - ეს უცხოელ მკითხველში ინტერესს იწვევს, თქვენი მწერლობის თაყვანისმცემლები შეხვედრების დროს ყველაზე ხშირად რა კითხვებს სვამენ?
- ყველაზე ხშირად მეკითხებიან - სად არის საქართველო! პირველად შეხვედრებზე დავდიოდი რუკით. ალბათ ევროპაში სხვანაირი მდგომარეობაა, მაგრამ იქაც ხშირად მეკითხებიან. მაგრამ საუკეთესო კომპლიმენტი იცით, რა მიმიღია? როცა მეუბნებიან - კი, თქვენ საქართველოზე და ქართველებზე წერთ, მაგრამ მგონია, რომ ჩვენზე წერთო. იტალიელები მეუბნებიან ამას ხშირად, რუმინელები, ფრანგებიც...
ძალიან აინტერესებთ გმირების მომავალი ცხოვრება....
როგორი ურთიერთობა გაქვთ გამომცემლებთან... მხოლოდ ერთთან თანამშრომლობთ თუ ასეთი რამდენიმეა?
-არა ნინო, სიამაყით ვიტყვი, რომ ბევრი გამომცემლობა მთხოვს თანამშრომლობას, მაგრამ უკვე რამდენიმესთან მაქვს კონტრაქტი გაფორმებული. მენდეთ, ამაში გამიმართლა.
თქვენი ნაწარმოებები თარგმნილია ფრანგულ, იტალიურ, ქართულ ენებზე - ყოველთვის კამყოფილი ხართ თარგმანით?
- საშინელი ხასიათი მაქვს მაგ მხრივ. საქართველოდან დაწყებული სულ მთარგმნელებთან ვმუშაობ, მათ ხელში ვარ, მაგრამ როცა ნამდვილი პროფესიონალი მხვდება, მაგალითად როგორც თბილისში ქალბატონი ცისანა ნიკოლაიშვილი, ეს დიდი ბედნიერებაა. მათ შრომას ძალიან ვაფასებ.
ელენე, გამომცემლობა corpus თქვენ ასე გახასიათებთ: ბოჭორიშვილი რომანის ახალი სახეობის „სტენოგრაფიული რომანის“ (Roman stenographique) დაფუძნების ინიციატორია, ეთანხმებით თუ არა ამ მოსაზრებას?
- არა მარტო corpus. ეს მიღებული აზრია. როცა პრეზენტაციებზე, შეხვედრებზე ვარ სხვადასხვა ქვეყანაში, იქაც ასეა მიჩნეული. როცა პირველი წიგნი, „ჟუჟუნა წვიმა“ დაიბეჭდა, კრიტიკოსებმა მაშინვე აღნიშნეს, რომ ეს არის უცნაური, რაღაცნაირად კონცენტრირებული და სხვანაირი ტექსტი. მაშინ გამახსენდა, რომ იყო გერმანელი მწერალი ერვინ შტრიტმატტერი, სწორედ მას ჰქონდა ნაწარმოები „სტენოგრაფიული რომანი“. ასე რომ, მაინცდამაინც ჩემი ტერმინი არ არის. პატარა მოთხრობა იყო. ძალიან გამიკვირდა მაშინაც, როგორ შიძლება პატარა მოთხრობას რომანი ერქვას. ახლა უკვე არც მახსოვს, რაზე იყო ის რომანი თუ მოთხრობა, მაგრამ სათაური კი დამამახსოვრდა.
მინდა ავხსნა: დოსტოევსკის სტენოგრაფისტი გახდა მისი მეორე ცოლი. ანუ, როცა დოსტოევსკი წერდა რომანს, ის ძალიან მოკლედ და სწარფად იწერდა იმას, რასაც მწერალი კარნახობდა. მერე ეს ყველაფერი იშლებოდა.
ბატონმა ლევან ბერძენიშვილმა, ჩემდა საამაყოდ მინდა ვთქვა, ასე შეაფასა ჩემი რომანები - როგორც სტენოგრაფიულ ნიშნებს ვშლით, ასე ვშლით ამ რომანს და ბოლოს გვრჩება დიდი რომანი.
მაგალითად, „ოპერაში“ მანუსკრიპტში არის 37 გვერდი, საერთაშორისო წესებით 36 გვერდი უნდა იყოს, წიგნად გამოცემის უფლება რომ გქონდეს. ბატონ ლევანს პირადად არ ვიცნობ, მაგრამ მეამაყება, რომ სწორედ მან შეაფასა ჩემი შემოქმედება.
აქვე გეტყვით, დიდხანს ველოდებოდი ქართველების შეფასებას. ძალიან დიდხანს. გული მწყდებოდა, ბოლოს კი გადავწყვიტე, რომ ალბათ საქართველოში არასოდეს არაფერს იტყვიან ჩემი ნაწარმოებების შესახებ და ხელი ჩავიქნიე. გული იმაზე მწყდებოდა, რატომ უნდა კითხულობდნენ „ჩემ“ საქართველოზე სადღაც ნორვეგიაში ან ბრაზილიაში, და საქართველოში არა?
ვიცი, ახლა თქვენი შემოქმედება ქართველებმა უკეთ რომ გაიცნონ, ამას არაჩვეულებრივი ადამიანი, პროფესიონალი ქალბატონი მანანა კარტოზია კურირებს. როგორ გაიცანით ერთმანეთი?
- მანანა კარტოზიას საუკუნეა ვიცნობ, ერთ სართულზე, გვერდით-გვერდ რედაქციაში ვმუშაობდით, კარგად ვიცნობდით ერთმანეთს. ის კი არ ვიცოდი, რომ მანანა ასეთი წარმატებული გამომცემელი გახდა! ქალბატონი მანანა „ფეისბუქით“ დამიკავშირდა და თანამშრომლობა შემომთავაზა. სწორედ მისი თაოსნობით დაიბეჭდება სამი რომანი საქართველოში: „მამაჩემის თავი“, „ჯადოსნური მალამო“ და მესამე რომანის სათაურზე ვმუშაობთ.
რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, თქვენი ნაწარმოებები „ჟუჟუნა წვიმა“, „მამაჩემის თავი“ და სხვა, ფრანგულად თარგმნა რუსული ლიტერატურის ცნობილმა სპეციალისტმა ბერნარ კრაისმა, რომელსაც თარგმნილი აქვს დოსტოევსკის, ტოლსტოის, ლესკოვის ნაწარმოებები. ბერნარ კრაისი ამბობდა, რომ სიამოვნებით დათანხმდა ელენე ბოჭორიშვილის რომანების თარგმნას, რადგან მიიჩნევს, რომ იგი გამორჩეული მწერალია. გვიამბეთ თქვენს შემოქმედებით ტანდემზე და საერთოდ, როგორია მწერლისა და მთარგმნელის ურთიერთობა?
- ბერნართან მხოლოდ მეოთხე წიგნიდან ვმუშაობ. პირველი სამი წიგნი სხვებმა თარგმნეს და რაც უფრო ვეუფლებოდი ფრანგულს, მით უფრო ნაკლებად ვიყავი მათი მუშაობით კმაყოფილი. ერთხელაც მივედი გამომცემელთან და ვუთხარი: ან მომიძებნით პროფესინალს, ან თქვენთან ვწყვეტ თანამშრომლობას. მინდა ვთქვა, რომ ფრანგულენოვანი თარგმანი ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ფრანგულენოვან გარემოში ვცხოვრობ. ბევრმა არც იცის, რომ რომანს თავიდან რუსულ ენაზე ვწერ. ასე რომ ფრანგულად თარგმნილი, ფაქტობრივად ჩემი ტექსტი უნდა იყოს. ძალიან ძლიერი მთარგმნელი მჭირდებოდა. გამომცემელი დაფიქრდა და მაშინ გადაუგზავნეს ბერნარს და სთხოვეს, აზრიც გამოეთქვა ჩემზე, როგორც მწერალზე.
უამრავი წიგნი აქვს ნათარგმნი და უკვე შეუძლია, რაღაცას ხელი მოკიდოს და რაღაცაზე უარი თქვას. როცა მან თანხმობა განაცხადა, ეს უკვე ჩემთვის დიდი პატივი იყო. მას შემდეგ ერთად ვმუშაობთ, ძალიან სწრაფად თარგმნის და პროფესინალია, პრაქტიკულად ვერაფერზე ვედავები. მას სურს ახლა საქართველოში ჩამოსვლა. „მამაჩემის თავის“ თარგმანში პარიზში პრიზი მისცეს, თუმცა პრიზები მას არ აღელვებს და ეს მეც კარგად ვისწავლე მისგან. ნამდვილად კარგი მეგობრები ვართ! ის ნაღდი ინტელიგენტია.
მომიყევით კანადაზე. ჩახვედით ქვეყანაში ჩაბნელებული საქართველოდან, რა შანსი გქონდათ, ფიქრობდით, რომ ეს იყო ის ქვეყანა, სადაც უნდა დარჩენილიყავით?
- ნინო, მგონია, რომ ის წლები ბევრს აღარც ახსოვს. მით უმეტეს, არ იცის ეს ახალგაზრდობამ, არ იცის, რა საშინელებაა მთელი ღამე პურის რიგში დგომა... სადღაც გამთენიისას რომ მოიტანენ და არ შეგხვდება... რა საშინელება გამოვიარეთ. იმ დროს რუსული არავის უნდოდა. პოლიტიკა სპორტშიც შემოვიდა. მახსოვს მოსკოვში მცხოვრებ ქართველ წყალბურთელებზე დავწერე და ერთი კაცი ისე გაბრაზდა, მოსაკლავად დამდევდა - ვისზე წერ, ქართველ გამყიდველ სპორტსმენებზეო?
პროფესიული წინსვლა არ მქონდა. ექიმის დახმარება მჭირდებოდა - რა ხდებოდა მაშინ სამედიცინო დაწესებულებებში, იცი, გახსოვს. საავადმყოფოებში პაციენტები საკუთარი წამლებითა და თეთრეულით მიდიოდნენ.
1992 წელს მივიღე 6-თვიანი მიწვევა კანადის უნივერსიტეტიდან და მეგონა, რომ ერთ თვეს დავრჩებოდი. კონფერენციებს ვატარებდი.
აქაც არავინ არ გხვდება გაშლილი ხელით. ჩამოვედი და მივხვდი, რომ პროფესია არ მაქვს. ენის ბარიერი დიდი რამეა. მაგრამ, ისე მოხდა, რომ ინგლისურად ნაწერი სტატიები მოეწონათ და იბეჭდებოდა, მაგრამ ესეც არ იყო წარმატების გარანტია.
სცენარებიც დავწერე, რომლებიც ძალიან მოეწონათ. ვგრძნობდი, რომ მჭირდებოდა გაზრდა, ენის სწავლა. ყველა ძალა ვიხმარე, ვშრომობდი და ბოლოს, ოფიციალურად, ყველა წესისა და კანონის დაცვით მივიღე კანადაში ცხოვრების ოფიციალური უფლება.
იცი, ზამთარი რომ არ იყოს ასეთი ხანგრძლივი, ალბათ, ეს ქვეყანა სამოთხე იქნებოდა.
ორი სიტყვით დაახასიათეთ კანადის პრემიერი... მე ძალიან მომწონს თქვენი ტრუდო
-პირადი გამოცდილებით გეტყვი. წლების წინ, ჩემი და და დისშვილები ჩამოვიყვანე. აქ გაიზარდნენ, ერთი დისშვილი ადვოკატია, მეორე, უმცროსი, პედაგოგი. ერთერთ წვეულებაზე ახალგაზრდებმა მიიწვიეს მთავრობის წევრი - ეს იყო ჯასტინ ტრუდო. ისიც დათანხმდა და მივიდა, გაიცნო ყველა, იცეკვა, ლუდიც მიირთვა, ალბათ.
ასეთი ადამიანია. იმ წვეულებაზე ვინც იყო, ყველამ გაიცნო. ცხადია, არჩევნებზეც მას მისცემდნენ ხმას. ჩემთვის, რომელმაც საბჭოთა დიქტატურა გამოვიარე, ეს იმის მაჩვენებელია, რომ აქ ნამდვილი დემოკრატიაა, რადგან მის პირადულ თვისებებზე ცოტა რამ არის დამოკიდებული. აქ მთავარია კანონები, წესები. კანონი ნებისმიერ პრემიერზე მაღლა დგას.
გმადლობთ ელენე, თბილისში შეხვედრამდე
- გმადლობთ, შევხვდებით აუცილებლად.
"B To BpeMя BecHa пpиxoдилa пocлe зиMы, kak пo pacпиcaHию. ЗиMoй иHorдa Bыпaдaл cHer. CTapиkи HaдeBaли raлoши. ЧepHыe и блecTящиe, kak пpaBиTeлbcTBeHHыe MaшиHы. Bce cTaHoBилиcb пoэTaMи. Зaпиpaлиcb Ha чepдakax и пиcaли пoэMы o любBи. CHer Taял быcTpee, чeM Bыxoдили pифMы. Я зHaю, я caM пиcaл пoэMы o любBи. И пpиxoдил MapT, koTopый HaзыBaли "rижи", kak ИиHoro oTцa. Пoroдa MeHялacb дecяTb paз Ha дeHb - To cHer, To дoждb, To coлHцe, He пoHяTb. И зaпax фиaлok. Ha Bcex yrлax yлиц - фиoлeToBый цBeT." EлeHa БoчopишиBли, "Oпepa", 1998
Last edited by Admin on Sat Apr 15, 2017 8:04 pm; edited 1 time in total
Number of posts : 7132
Registration date : 09.11.08
Subject: Re: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი    Sat Apr 15, 2017 7:07 pm
ელენა ბოჭორიშვილი ქართველი მწერალი
“…ხშირად მესმოდა, რას თხოვდა ხალხი ღმერთს. სიფრიფანა პატარა გოგონები, სიფრიფანა პატარა სანთლებს ანთებდნენ და მტრის სიკვდილს ითხოვდნენ. და პრეზიდენტის სიკვდილს. სიკვდილს! სიკვდილს! ლენინივით უკვდავი ღმერთი კი ვედრებებს ისმნდა და დუმდა.”
ელენეს წიგნებია: “სოვკი”,”მამაჩემის თავი”,”ჟუჟუნა წვიმა”. “ოპერა”. საფრანგეთში, კანადაში, პორტუგალიში,
იტალიში მის ნაწარმოებებს უკეთ იცნობს მკითხველი, ვიდრე საქართველოში, მიუხედავად იმისა, რომ
მისი გმირები ქართული ხასიათის მატარებელი არიან. ლამაზი, მკაცრი, გახსნილი და საიდუმლო შინაგანი
სამყაროდან, ძალიან შორი საიხლოვიდან საუბრობს ელენე.
რა არის იმის მიზეზე, რომ ქართველ გამომცემლებს არ გაჩენიათ ინტერესი, გამოეცათ შენი წიგნები?
მე ვქართველობ. ქართველი მწერალი ვარ. ჩემთვის საქართველში გამოჩენა, ქართველებზე თხრობა ძალიან ბევრს ნიშნავს. “ოპერა”გამოცემულია ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის მიერ. ვოლგოგრადის ოპერის თეატრში დაიდგა ეს ნაწარმოები. ძალიან მიხარია, პარიზშიც დაიდგმება მალე, მაგრამ საქართველოში ამის ინტერესი არ ყოფილა. ამ დროს ქართველებზე ვყვები. იცი რამდენ ადამიანს მივწერე? რეჟისორებს, მსახიობებს, მაგრამ არაფერი გამოვიდა. ტექნიკურად ვოლგოგრადში ძალიან ადვილად მოხდა ამ ოპერის დადგმა. დრამატურგიიდან გამომდინარე, არ არის რთული.
დღეს მყავს გვერდით გამომცემლობა “სეზანი”, ნანა კარტოზია, ძალიან ყურადღებით ეკდება იმას, თუ რომელი წიგნის გამოცემა იქნება პრიორიტეტული, საინტერესო ქართველი მკითხველისთვის. ძალიან კმაყოფილი ვარ.
საერთოდ ყველა გამომცემელი მოგებაზე ფიქრობს. აუცილებელია, რომ იფიქროს, პროფესიიდან გამომდინარე.
ერთი იტალიელი გამომცემელი მყავდა და ამ გამომცემელმა ერთი წიგნის გამოცემის შემდეგ, მეორეზე უარი მითხრა,”ოპერაზე” მითხრა უარი. ძალიან პატარააო. ვერ გამოვცემ, კომერციული მოგება არ მექნებაო. სამ წელიწადში უკან მომიბრუნდა და მითხრა: “შენი პერსონაჟები უკან დამდევენ, სიზმარში ვხედავო და მირჩევნია წიგნში შევიდნენ, ვიდრე ჩემს ცხოვრებაშიო”. ეს შეფასება ძალიან მომეწონა.
ოჯახის წევრების აზრი გავლენა ხშირად მამოძრავებელი ან პირიქით, შემაფერხებელი ძალაა ადამიანისთვის.
შენს შემთხვევაში როგორ ხდება? მით უმეტეს, როდესაც მშობლიური ქვეყნიდან ხარ წამოსული, მშობლიურის შეგრძნება გამძაფრებულია.
შენთან როგორ ხდება, რა ვიცი, მაგრამ შინაურ მღვდელს შენდობა აქ აქვს. ჩემს შემთხვევაში ასე ხდება. დედაჩემი ბოლომდე მეუბნებოდა: რატომ არ წერ ამ მწერალივით, ან იმ რომელიღაცა კონკრეტული მწერალივით. მოკლედ, სულ ჭკუას მასწავლიდა. ჩემი დაც ასევე, სულ მეკითხებოდა რატომ არ ვწერდი “ჰარი პოტერის” მსგავს წიგნებს. ყველაზე კარგი წიგნიაო. და უცებ, ჩემი “ოპერა” მოისმინა ვოლგოგრადში. ქალაქგარეთ ცხოვრობს. რამდენიმე ტრანსპორტი გამოიცვალა, რომ მოსულიყო ჩემამადე, და მითხრა, რომ ისე იმოქმედა შენმა ოპერამ, რომ არ მოვსულიყავი და არ მეთქვა შენთვის, არ შეიძლებოდაო. ჩემთვის ყველაზე დიდი მკითხველები არიან ასეთი მკითხველები, რომლებიც ებრძვიან ამ წიგნს, არ უნდათ, რომ მოიწონონ და ბოლოს მაინც იწონებენ. ახლა
საქართველოში რომ გამოვა წიგნები და ამას 20 წელია ველოდები. ვიცი, რომ ადამიანები იტყვიან, რომ უკე- თესადაც შეიძლება დაწერაო, მეც უკეთ დავწერდიო… მაგრამ ერთ-ორი კარგი მკითხველიც ხომ მეყოლება? ეს არის მთავარი.
(სკაიპით ვსაუბრობთ-ინტერნეტი მაქსიმალურად გვიშლის ხელს)
ბოლოს როდის იყავით საქართველოში?
მაშინ როდესაც ოპერა გამოვიდა. ეს იყო 5 წლის წინ. პრეზენტაციაზე. ყოველთვის ისე ემთხვევა, როცა დავდივარ მთავრობები იცვლება. უფრო ხშირად მინდა მანდ ყოფნა.
და პირველად როდის დატოვე ქვეყანა?
1992 წელს. დავტოვე ქვეყანა, როგორც საბჭოთა სპორტის კორესპონდენტმა ამერიკასა და კანადაში. ვწერდი სტატიებს, ვაგზავნიდი საქართველოში. ერთ დღესაც გავიგე, რომ არ არსებობს უკვე ეს გაზეთი. სპორტულ საკითხზე, ერთხელ დავუკავშირდი ჩემს კოლეგას, დავით კაკაბაძეს და შემთხვევით გავიგე, ეს ამბავი. ქვეყანაში ომია, გაზეთი დაშლილა და სამუშაო ადგილიც აღარ მოქნია. სად ვწერ და რას ვწერდი, ისიც არ ვიცოდი. ჩემს დღევანდელ მეუღლეს, რიჩარდს – მაგრამ, არ მინდოდა ცოლად გავყოლოდი, მიმაჩნდა, რომ მისი კანადელობა პირველ ადგილს დაიკავებდა და სადღაც დარჩებოდა ტვინის სიღრმეში. ამიტომაც მოვნახე სამსახური კინოსტუდიაში. დავწერე სცენარები, მოკლე დროში ძალიან ბევრ ვიმუშავე. მიიღეს სცენარები და მომცეს ყველა საბუთი დასარჩენად. როცა უკვე დავრჩი და მივხვდი, რომ შემეძლო აქ ყოფნა, მაშინ გავყევი რიჩარდს ცოლად. 4 წელი დასჭირდა ბიუროკრატიას, რომ გათხოვილის სატატუსი მქონოდა. ალბათ სიამაყის, ამპარტავნობის გამო
ვიფიქრე, რომ ჯერ მე ჩემთვის დავმკვიდრდები და ასეც მოვიქეცი. ქართული პასპორტი არასოდეს მქონია.
მარტოობა გასწავლის წერას?თუ მარტოხელა ადამიანობის ბრალია შენი მწერლობა?
ალბათ ვიყავი მარტოხელა ადამიანი, სადღაც ღრმად იყო ჩემში ეს. ნამდვილი “ვორქაჰოლიკი” ვარ. ახალგაზდრობაში ვინც მიცნობდა, არასოდეს დაიჯერებდა ჩემს “მარტოხელობას”. არ მქონდა ამის გარეგანი ნიშნები. მარტო როდესაც ვარ, არ ვარ მოწყენილი, არ მჭირდება საზოგადოება ამისთვის.
შეძლებ დაახასიათო შენი თავი, როგორც მწერალი?
ტემპერამენტი ქართული მაქვს, ამას ვერც დავმალავ. ლათინურს წააგავს ძალიან. თუმცა ძალიან ძნელია ტექსტის მიხედვით წარმოიდგინო მწერლის ხასიათი და ზოგჯერ არც არის საჭირო. მწერალი თვითონ შეიძლება არ ვარგოდეს, როგორც ადამიანი, მაგრამ არაჩვეულებრივად ყვებოდეს ამბავს. მე ქართველი ვარ. ქართველი მწერალი. ერთხელ, დიდი ხნის წინ, ერთმა ნაციონალისტმა დამითვალა: ერთი მერვედი აქვს მას ქართული სისხლისო. ჩემი მამა დედით იყო პოლონელი და მამით ქართველი. დედაჩემი უკრაინიდან
არის. ასე რომ, 75% პროცენტით ქართველი არ ვარ, მაგრამ ეს არაფერს ნიშნავს. ქართული კულტურა ჩამიჯდა დაბადებიდან. ჩემს თავს ქართველად ვთვლი.
1-მთავარი ფასეული თვისება: შემიძლია ვიყო ბუნენბრივი, ის რაც ვარ.
2-ჩემი ხასიათის მნიშვნელოვანი შტრიხი: ძალიან ძლიერი ვარ. ეს ხელს მიშლის, ვიყო ქალი.
3-მამაკაცის საუკეთესო თვისება: მამაკაცურობა. შეუძლებლობა იმისა, რომ ბოლომდე შეიგრძნო სხვა, არა ჩემნაირი. და თან იუმორის გრძნობა უნდა ჰქონდეს.
4-ქალის საუკეთესო თვისება: მხიარულება. ვერ ვიტან მოწყენილ ქალებს. მიბრძანდით სასაფლაოზე!
5-ჩემი მთავარი ნაკლი: ძალიან ნელა ვაზროვნებ. ყოველ სიტყვას ვწონი. ექსპრომტებში სუსუტი ვარ.
6-ჩემი დადებითი თვისება: შემიძლია ლოდინი.
7-რას აფასებთ მეგობრებში: მე ისინი მიყვარს და არა ვაფასებ მათ.
8-ჩემი საუკეთესო საქმიანობა: ვკერავ. აზრებს ნაკერებივით ვალაგებ და წინისაკენ!
9-ჩემი ბედნიერების ოცნება: არ ვიყო დამოკიდებული ფულზე.
10-ჩემი ყველაზე დიდი უბედურება იქნება: სიკვდილი.
11-სხვა ქალად რომ დაბადებულიყავით: არასოდეს მიფიქრია. ალბათ ვიქნებოდი სოფია ლორენი.
12-რომელ ქვეყანაში იცხოვრებდით: ევროპას ავირჩევდი. აქ მე მცივა, სხვა მხრივ კარგად ვარ.
14- საყვარელი ყვავილი: ყაყაჩოები მთის ფერდობზე და იები პატარა ლარნაკში. ბავშვობას მაგონებს.
15-საყვარელი ფრინველი: სტვენია. პირველად კანადაში ვნახე. ძალიან ლამაზია.
16-ჩემი საყვარელი ავტორები: ტოლსტოი, ჩეხოვი, მარკესი, არუნდატი როი. მეშინია ნაცნობების დასახელება, რომ არავის ვაწყენინო. ისე, დღეს ბევრი წერს კარგად. განუმეორებელი სტილი – აუცილებელი ელემენტია, მაგრამ არა ერთადერთი.
17-ჩემი საყვარელო პოეტი: ბლოკი. თუმცა შესანიშნავი სტროფები ყველას აქვს.
18-ჩემი საყვარელი ფილმის გმირი: ჰოლდენ კოლფილდი (სელინჯერი) სიჭაბუკის პერიოდში ძალიან მომეხმარა.
19-საყვარელი ფილმის გმირი ქალი: მე ჩემი გმირები მყავს. იმედია ძალიან თავხედურად არ ჟღერს.
20-საყვარელი კომპოზიტორი: ვერსტოვსკი. და ყველა, ვისაც 20 წლის ასაკში ვუსმენდი.
21- საყვარელო მხატვარი: შაგალი, მაგრიტი. აი, სად არის ფრენის შეგრძნება.
22- ჩემი ცხოვრების გმირი: მამაჩემი.
23-ჩემი ცხოვრების გმირი ქალი: სვეტლანა ალექსიევიჩი. მასში თავმოყრილია მთელი ჩვენი ეპოქა, დარდი, ტკივილი. დედა ტერეზაა ლიტერატურაში.
24-ჩემი ისტოირული გმირები არიან: მამაცი ადამიანები მიყვარს. ლამაზები, გენიალურები, ნიჭიერები. მე შემხვედრიან გმირები ცხოვრებაში.
25-რას ვერ ვიტან ყველაზე მეტად: უძლურებას. აი, სიკვდილის წინაშე ჩვენ უძლურნი ვართ და ეს მკლავს.
26-საძულველი ისტორიული პერსონაჟი: ჰიტლერი, რა თქმა უნდა.
27-საძულველი ისტორიული მოვლენები: ომები და უდანაშაულოთა მკვლელობა. აი, სტალინის რეპრესიები
28-რეფორმა, რომელიც სწორად მიმაჩნია: საბჭოთა კავშირის დაშლა. აი, ვერასოდეს ვიფიქრებდი, რომ ეს მოხდებოდა.
29-ბუნების ნიჭი, რომლითაც მიდა ვიყო დაჯილდოებული: ფრენა მინდა ვიცოდე.
30-როგორ სიკვდილით მინდა მოვკვდე: უცებ. არ მინდა, რომ ვიწვალო.
31-ჩემი დღევანდელი სულიერი მდგომარეობა: მე ახლა ვაჟიშვილი მყავს გარდამავალ ასაკში და ჩვენ ერთად დავდივართ: ხან ზევით, ხან ქვევით.
32-ნაკლი, რომელიც მაზიანებს: სიფიცხე.
33-ჩემი დევიზი: არაუშავს,მაინც გავიტანთ!
Subject: Re: ელენე პეპი ბოჭორიშვილი
Page 1 of 1
» ელენე (პეპი) ბოჭორიშვილი - ნინო ჩხეიძე
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის
Jump to: Select a forum||--მართალს ვიტყვი, შევიქნები ტყუილისა მოამბე რად? (საცნობარო)|--მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები)|   |--პოეტების ქვეყანა|   |--მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის|   |--ესეებისა და კრიტიკოსთათვის|   |--მთარგმანებელთა და თარგმანთათვის|   |--ლიტერატურა უსაზღვრებოდ|   |--ისტორიისათვის|   |--ბალღოო, აეს არი შენ სამშობლო...|   |--"ლიტერატურის თეორია" – სტუმრად რენე უელეკთან და ოსტინ უორენთან|   |--საკამათო|   |--ბობოისკარი|   |--მინიმალისტური პოეზია|   |--სიტყვითდუელები|   |--მწერლები - მწერლებზე|   |--შეუნდოთ ღმერთმა...|   |--ლიტერატურული კონკურსები|   |--აგორა|   |--სტუმრები და მასპინძლები (ერთნიც და მეორენიც ფეისბუკზე დაიკარგნენ)|   |--"ვერცხლის თასადამც მაქცია" - სტუმრად სანათასთან|   |--არაგვიანი – სტუმრად არაგვთან|   |--"ბრანდი-ბრუნდი" - სტუმრად მარიამ წიკლაურთან|   |--ამაოდ არც მთაწმინდაზე უსეირნიათ - სტუმრად გია არგანაშვილთან|   |--სადისკუსიო კლუბი - სტუმრად ნინი მელივასთან|   |--”ვაჟკაცობისას ამბობენ” და "უკვდავებისა წყაროო" - სტუმრად ვაჟიკა კაწალხეველთან|   |--კაცობრიობა დანა-ჩანგლით ითხრის სამარეს! - სტუმრად ვაჟა ხორნაულთან|   |--ნაფეხურები - სტუმრად ნინო დარბაისელთან|   |--”დარდების შემგროვებელთან” - სტუმრად გოდერძი ჩოხელის გამიხარდასთან|   |--საუბრები სიტყვის ხელოვნების შესახებ - სტუმრად ზევსის დაქალთან|   |--"მზე ხატავს სახლის ფერად რიკულებს..." - სტუმრად კესოსთან|   |--”მითოლოგია ჩემი სისუსტეა...” - სტუმრად ნინო ნეკერიშვილთან|   |--"ცისკარი" – სტუმრად ძველ მეგობართან|   |--ქართული ჟარგონის ლექსიკონი - სტუმრად ლევან ბრეგაძესთან|   |--მზერის გადანაცვლება (მხატვრობა, კინო, თეატრი, მუსიკა)|   |--მხატვრობა არმურზე: "ნიკალა და მარგარიტა"|   |--კინო არმურზე: კამერითაც ცხონდების კაცი|   |--თეატრი არმურზე: მელპომენე და თალია|   |--მუსიკა არმურზე: ხმა - სინათლეა...|   |--Georgian Authors in English|--Deutsche Übersetzung Georgischer Literatur
:: I forgot my password
» ქართული ხალხური პოეზია
Sat Sep 24, 2022 1:47 pm by Admin
Fri Sep 23, 2022 8:05 am by Admin
Fri Sep 23, 2022 7:58 am by Admin
Wed Sep 21, 2022 3:47 pm by Admin
Fri Sep 16, 2022 9:00 am by Admin
Sun Sep 11, 2022 11:39 am by Admin
Sat Sep 10, 2022 9:18 am by Admin
Bookmark and share the address of არმური Armuri on your social bookmarking website
Free forum | © phpBB | Free forum support | Contact | Report an abuse | Latest discussions