ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka de ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ca ka ka ka ka ka ka en en ka en en en en sq fr ka ka ka de ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka de ca ka ka de lb ka ka de oc ka ka de nb ka ka de en ka ka de es ka ka de ja ka ka de fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ceb ceb en ka ceb en en ka en da ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka de fr sv ka de oc fr ka de ca ka ka ka ka de ka de ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka es en ka
"შენც შეგჭამ და შენს შვილსაცა" - რა უნდა იცოდეთ ქართულ ზღაპრებზე, ვიდრე თქვენს შვილს წაუკითხავთ - mshoblebi
To See This Web Page You Need Java Script!!!
ზღაპარი მითოლოგიის ნაშიერია და სიმბოლოების ენით მეტყველებს. ეს ენა კი ბავშვებს შესანიშნავად ესმით.
ქართული ხალხური ზღაპრები ქართული ზეპირსიტყვიერების საგანაძურია. მას აქტუალობა საუკუნეების მანძილზე არ დაუკარგავს. ქართულ ხალხურ ზღაპრებში არის ეპიზოდები, რომელიც ხშირად მშობელთა გულისწყრომას იწვევს.
როგორ იქმნებოდა ეს ზღაპრები და როგორ უნდა გაიგოს ბავშვმა ესა თუ ისე ეპიზოდი, ამაზე კომენტარი ლიტერატურის კრიტიკოსს, ლევან ბრეგაძეს ვთხოვეთ:
- ქართული ზღაპრები (ჯადოსნური ზღაპრები მაქვს მხედველობაში), ისევე, როგორც ყველა სხვა ხალხის ზღაპრები, მითოლოგიური წარმომავლობისაა, ანუ კაცობრიობის უშორეს წარსულში აქვთ ფესვი გადგმული. ბევრ მათგანში შეიძლება
ამოვიცნოთ ესა თუ ის მითოლოგიური
სიუჟეტი, ან მითოლოგიური წარმოდგენები საგნებსა თუ მოვლენებზე.
იმავე საგნებსა თუ მოვლენებზე თანამედროვე ადამიანს უკვე სულ სხვაგვარი, ანუ მეცნიერული შეხედულებები აქვს შემუშავებული. თუ ასეა, რა განაპირობებს ზღაპრებისადმი იმ ინტერესს, რაც დღემდე შემოგვრჩა? თუკი ადრეულ ასაკში ზღაპრების სიყვარული იმით შეიძლება აიხსნას, რომ ბავშვი სამყაროს მითოლოგიური თვალთახედვით აღიქვამს, რისი გამოხატულება თუნდაც ის არის, რომ უსულო საგნებსაც სულიერ არსებებად მიიჩნევს, ზრდასრულთ რატომღა უნდა იტაცებდეთ ეს ჟანრი, - მაინცდამაინც ხალხური ზღაპარი თუ არა, მის ყაიდაზე შექმნილი ლიტერატურული ზღაპრები ხომ დიდების საყვარელი საკითხავიც არის, ვთქვათ, ანდერსენისა, ოსკარ უაილდისა თუ ჰოფმანისა?
საქმე ის გახლავთ, რომ მითოლოგიური წარმოდგენებისგან მთლიანად როდი გათავისუფლდა ადამიანი (მთლიანად ამისგან ვერც ვერასოდეს გათავისუფლდება მოკვდავი), - მითოლოგია განაგრძობს არსებობას ჩვენს არაცნობიერში, - როგორც პიროვნულ, ასევე კოლექტიურ არაცნობიერში; განაგრძობს ე. წ. არქეტიპების სახით (კარლ გუსტავ იუნგის მიერ დამკვიდრებული ტერმინია). აი ეს არქეტიპები საზრდოობენ ზღაპრებით და ზღაპრებსაც თავის მხრივ ამ არქეტიპებით უდგათ სული.
- რამდენად სწორია, როდესაც ზღაპრებში უხვადაა საშინელებათა ჟანრის მომენტები?
- ხელოვნების ნაწარმოებით მოგვრილ შიშს არ უნდა ვუფრთხოდეთ, ეს საჭირო შიშია - იგი კათარსისს იწვევს. ჯერ კიდევ როდის, არისტოტელემ შენიშნა, რომ ტრაგედია აღძრავს თანაგანცდას (სიბრალულს) და შიშს, ხოლო ესენი კათარსისს, ანუ ადამიანის სულიერ განწმენდას, იწვევს.
- რამდენად სწორად გაიგებს პატარა ჩიტი-ჩიორას მიერ მელასთვის შვილის გადაგდების მონაკვეთს?
- ზღაპარი სიმბოლოების ენით გველაპარაკება. ბავშვი, როგორც ვთქვით, სამყაროს მითოლოგიური თვალთახედვით აღიქვამს, ანუ ბავშვის აზროვნება სიმბოლურია. ამრიგად, ბავშვი და ზღაპრები ერთ ენაზე მეტყველებენ, რის გამოც ისინი კარგად უგებენ ერთმანეთს. ასე რომ, ზღაპრებთან მიმართებით ბავშვების დარდი ნუ გვექნება.
რაც შეეხება კონკრეტულად ამ ზღაპარს, "ჩიტი და მელია" რომ ჰქვია და იაკობ გოგებაშვილს თავის "დედა ენაშიც" რომ ჰქონდა შეტანილი, იგი ისე კარგად გააანალიზა ფსიქოლოგმა ნანა ჩაჩუამ ერთ-ერთ ტელეგადაცემაში, რომ მე ისღა დამრჩენია მისი ნათქვამი გავიმეორო: ხე, რომელზედაც ჩიტს ბუდე გაუკეთებია, აქ აშკარად სამშობლოს სიმბოლოა; ხოლო მელია სიმბოლოა სამშობლოს შემოსეული მტრისა, და მისი მუქარა - "ხესაც მოვჭრი, ხის ძირსაცა, შენც შეგჭამ და შენს შვილსაცა" - ასე ითარგმნება: სამშობლოს აგიოხრებ, გაგინადგურებ და შვილებიანად ამოგხოცავო. სამშობლოს დაცვა მსხვერპლს მოითხოვს. ძველად სპარტაში დედა ომში მიმავალ შვილს ფარს მიაწოდებდა და ეუბნებოდა: "ამით ან
ამაზე". ეს ნიშნავდა: ან გამარჯვებული დაბრუნდი, ან გმირულად შეაკვდი მტერსო. ილიას ქართვლის დედის სიტყვები გავიხსენოთ: "ერთი შვილი მყავს, საყვარელი და სანატრელი, იგია მარტო თავის დედის ნუგეშმცემელი, (...) მაგრამ, მამულო, წაიყვანე, დღეს ის შენია" - და დედისერთას სამშობლოს თავისუფლებისთვის საბრძოლველად ისტუმრებს. სიმონ ჩიქოვანის ცნობილი ლექსი ასე იწყება: "ცხრა ძე ჰყავდა, ცხრა ვაჟკაცი დედას, მოკაზმული ხმლით და მუზარადით. ქართლის დროშა დაულოცა მხედართ, როს დაგვესხა მტერი მუხანათი". ჩიტისა და მელიის ზღაპარიც ამაზეა, სამშობლოსათვის მსხვერპლის გაღებაზეა. ოღონდ ზღაპარი მითოლოგიის ნაშიერია და სიმბოლოების ენით მეტყველებს. ეს ენა კი ბავშვებს, რომელთა აზროვნებაც, როგორც უკვე ვთქვით, მითოლოგიურია, შესანიშნავად ესმით.
მოგვწერეთ თქვენი შეკითხვები და მოსაზრებები
არც ჩემსას მოსწონს. ამაზ წინათ გოჭ პეპას აძაგებდნენ. არ აყურებინოთ ბავშვებსო. ერთი კი იქამდე მივიდა თქვა მიკი მაუსის კლუბი აზომბირებს და არაფრისმთქმელიაო. ;):). ეს ხო არი რა ბავშვისთვის ძილის წინ მოსაყოლი. როცა პატრიოტიზმს გაიგებს ზღაპარი აღარც ენდომება!
bavshvma rom mag chrilshi dainaxos da igrdznos es zghapari ramdeni wlis unda iyos? "rwyili da chianchvelac" patriotul temaze dawerili zghaparia? mapatiet da ras mied moedebit tvitonac ar icit...
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
რა გამოწვევებთან არის დაკავშირებული სამშენებლო ტექნიკისა და . . .
კრიტერიუმები, რომლებიც წარმატებულ დენტალურ იმპლანტაციას გან . . .
დაკარგული კბილის აღდგენის თანამედროვე შესაძლებლობები
ინსულტის რისკის შესამცირებლად თანამედროვე პროცედურა საქართვ . . .
ხორცპროდუქტები, რომლებიც მსოფლიოსა და საქართველოში ყველაზე . . .
რა განსხვავებაა ცირკონის კბილებსა და მეტალო-კერამიკის კბილე . . .
რომელ სტუდენტებს დაუფინანსდებათ უნივერსიტეტში სწავლის გადასახადი და რა საბუთების წარდგენაა აუცილებელი - განცხადებების მიღება უკვე დაიწყო
რომელი უნივერსიტეტი რომელ რიცხვში იწყებს სწავლას და ითხოვს თუ არა ყველა სასწავლებელი აუდიტორიებში დასწრებას
"აბიტურიენტებს ვურჩევ, რომ ყოველდღე რაღაც ახალი ისწავლონ... შრომასთან ერთად, დასვენება და განტვირთვაც მნიშვნელოვანია..." - აბიტურიენტები, რომლებმაც რამდენიმე საგანში მიიღეს უმაღლესი შეფასებები
"ეს შედეგი ჩემი სკოლის მასწავლებლის დამსახურებაა და კიდევ, ძალიან დამეხმარა ფილმების ყურება..." - რას ამბობს ჭიათურელი აბიტურიენტი, რომელმაც ისტორიაში უმაღლესი შეფასების მიღება რეპეტიტორთან მომზადების გარეშე შეძლო
"სკოლაშიც არაჩვეულებრივი მასწავლებლები მყავდა... ყოველდღიურ მეცადინეობას ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს..." - აბიტურიენტები, რომლებმაც მათემატიკაში მაქსიმალური ქულა მიიღეს
"დავრწმუნდი, რომ შრომისმოყვარეობას ყოველთვის მოაქვს შედეგი" - გაიცანით აბიტურიენტები, რომლებმაც ქართული ენისა და ლიტერატურის გამოცდაში მაქსიმალური შეფასება მიიღეს
როგორ უნდა ვესაუბროთ ბავშვებს, რომ სწავლისადმი მოტივაცია არ დაეკარგოთ და რა შეცდომებს უშვებენ ყველაზე ხშირად მშობლები - სპეციალისტების რჩევები
"ვფიქრობ, ჩვენმა თაობამ წიგნის სიყვარული დააბრუნა" - გაიცანით ქართველი მოსწავლე, რომელმაც ყველაზე დიდი ლიტერატურული კლუბი დააარსა
"ქართული ოცნების" 30 წლის დეპუტატის გზა სასამართლოდან პოლიტიკაში - რა ქონებას ფლობს ნინო ვარდოსანიძე: ახალგაზრდა პოლიტიკოსის პირადი ფოტოები
"7 თვის წინ წავედი ომში... დამიქვეითდა მეხსიერება, დალაგებულად ვეღარ ვსაუბრობ, მაგრამ გეფიცებით, ყველაფრისთვის მზად ვიყავი" - რას წერს უკრაინაში მყოფი ქართველი მებრძოლი?
"ვან გოგი? არა, - კვარავაჯო... კვარაცხელია ფეხბურთს ხატავს" - ქართველი ფეხბურთელის მორიგი შოუ და პირველი გოლი "ჩემპიონთა ლიგაზე"  - რას წერენ "კვარას" შესახებ მედია და ფანები
მეცნიერების განცხადებით, ახალი ამბების ხშირი ყურება ჯანმრთელობისთვის საზიანოა
ტკივილი მუცლის ქვედა ნაწილსა და ზურგში, დეპრესიულობა, ძილიანობა - რა არის მენჯის სისხლსავსეობის სინდრომი
როგორ დავიქვეითოთ ქოლესტერინი 25%-ით - რას გვირჩევენ მედიკოსები
“მეხუთე კლასში 6-მა სკოლელმა ჩემზე სექსუალურად იძალადა“ - თი მაჭავარიანის უმძიმესი ისტორია, რომელიც მან კამერების წინ პირველად გაამხილა
“+40 კილოგრამი“ - ცოტნე ივანიშვილი წარმოუდგენელი ტრანსფორმაციის ვიდეოს ასაჯაროებს
ახალი გადაწყვეტილება, რომელიც "ახმეტელის თეატრისა" და "ვარკეთილის" მეტროსადგურებში მგზავრთა ნაკადის შესამცირებლად განხორციელდება
საქართველოს მომდგარი რუსი რეზერვისტი-დეზერტირების ნაწილი „აგვისტოს ომში“ ტანკებით უკვე „გვსტუმრობდა“...
"სამშობლო სკამი არ არის, რომ გამოიცვალო..."
"ომი ახალ ფაზაში შევიდა და უფრო აგრესიული და მასშტაბური იქნება, ვიდრე ის აქამდე იყო"
რომელ კედელზე ჯობია აქცენტის გაკეთება
სახლის გარე ფასადის მოპირკეთების ვარიანტები
ალა პუგაჩოვა თავის ცნობილ სასახლეს მილიარდ რუბლად ყიდის - პუგაჩოვა-გალკინის ოჯახი საბოლოოდ ტოვებს რუსეთს
რა იყო დედოფალ ელისაბედ II-ის ბოლო სურვილი - ის მეგან მარკლს უკავშირდება
სავსე მთვარე 9 ოქტომბერსაა და ცხოვრების ყველა სფეროში საინტერესო ცვლილებებს გვიმზადებს.
რატომ გაცივდა პრინც უილიამსა და ჰარის შორის ურთიერთობა პრინცესა დიანას გარდაცვალების შემდეგ - სამეფო ექსპერტი განმარტავს
მოხარშული ლიმონი- წამებში აღდგენილი იმუნური სისტემა და უამრავ დაავადებასთან გამკლავების საშუალება
რატომ გვიბუჟდება ხელები - ეს შესაძლოა, სერიოზული დაავადების ნიშანი აღმოჩნდეს
„როგორც წერია, ისე მიყევით, ზუსტი რეცეპტია“ - საუკეთესო საწებელი
„და-ძმას ჰგავხართ“ - თიკა ფაცაცია შვილებთან ერთად გადაღებულ ფოტოებს აქვეყნებს
„მოგილოცოთ? რა ხდება?“ - რას წერენ ანრი ჯოხაძის ახალ ფოტოებზე
ანჯელინა ჯოლის სკანდალური ბრალდება ბრედ პიტის მიმართ: "შვილს ახრჩობდა, მეორეს სახეში გაარტყა"
ჰოლივუდის საიდუმლოებანი: როგორ ანადგურებენ ავტომობილებს ბლოკბასტერებში
რუსული Rolls-Royce - აი როგორი გამოვიდა Aurus Komendant
რა ეტაპზეა ხულო-ზარზმის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია
ქართული საბავშვო მოთხრობები, ლექსები, იგავ-არაკები
10, 15, 20, 25 და 30 სტუმარზე დაბადების დღის გადახდა თინეიჯერებისთვის
მხიარული ანიმატორი ბიჭებისთვის და გასართობი შოუ-პროგრამა, ბონუსად ვარსკვლავის გახსნა!
დაბადების დღის თემატური პაკეტი 10+1 ბავშვზე, თემატური გაფორმება, ქაღალდის შოუ და ანიმაციური გმირი. საჩუქრად წვეულების დეკორაცია
რამდენი გაცდენის შემთხვევაში გაირიცხება ბავშვი საბავშვო ბაღიდან და რა ხდება მაშინ, თუ ჯგუფში კორონავირუსი დაფიქსირდება
"რაკი „შეეჩვია“, იმას ხომ არ ნიშნავს, რომ კარგადაა? არ ტირის, იმიტომ, რომ ბედს შეეგუა... არ მესმის ასეთი მშობლების"
შოუ ახალშობილების მონაწილეობით - კაცი ჩვილების გამოფენას აწყობდა და ამაში ფულს იღებდა... თუმცა ასე უამრავი ბავშვი გადაარჩინა
სამსუნგის სარეცხი მანქანა AI Ecobubble™ ტექნოლოგიით - ჭკვიანი რეცხვა, უნაკლო სისუფთავე
„მოასწარი ზაფხული“ - ლიბერთის ახალი აქცია სამომხმარებლო სესხებზე დაიწყო
15 გასაოცარი კადრი, რომლებიც რაღაც ახლის შესახებ გიამბობენ
" ორგაზმის დროსაც კარგი იქნება სიცოცხლის დასრულება, ორგაზმს რომ გაჰყვები"-კესარია აბრამიძე
„მამა შვილს ხელში არ აიყვანდა, თუნდაც იგი ბანიდან ძირს ვარდებოდეს"- ბავშვის აღზრდის უჩვეულო ქართული ტრადიციები, რომლებიც დავიწყებას მიეცა
"ხრუშჩოვკის" ისტორია - რა არ იცით კორპუსებზე, რომლებშიც შესაძლოა მთელი ცხოვრება გაატარეთ
“ეს რუსეთის აღსასრულია!” - რა განცხადებას ავრცელებს გერმანელი ექსპერტი?
როგორ გავიუმჯობესოთ ნივთიერებათა ცვლა
როგორ ვიცხოვროთ მანქანის გარეშე
როგორ დავამარინადოთ ყურძენი - იდეალური წასახემსებელი ხორცთან, რომელიც ზეთის ხილს ჩაანაცვლებს
შალვა ამონაშვილი - "როგორ აღვზარდოთ ჩვენი შვილები"
პატარა ნინო სურგულაძის მიერ საოცრად შესრულებული "ჰერიო ბიჭებო"
გოგონას სიმსივნისგან თმა გასცვივდა... აი, რა მოიფიქრა მისმა მამიკომ
რა უნდათ ბავშვებს ყველაზე მეტად - ვიდეო, რომელიც ყველა მშობელს ცრემლს მოგვრის
აუცილებელი რჩევები, თუ როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი დამოუკიდებლად დაძინებას