ka ka ru ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en
მგელიკა ლიქოკელი 1838 -1935-იანი გარდ. 97 წლის, ხევსური დასტაქარი სოფ. ქობულო ხევსურეთი
რეგიონი თბილისი აფხაზეთი აჭარა გურია თუშეთი იმერეთი კახეთი მცხეთა მთიანეთი რაჭა-ლეჩხუმი საზღვარგარეთ სამაჩაბლო სამეგრელო სამცხე ჯავახეთი სვანეთი ტაო კლარჯეთი ქართლი ქვემო ქართლი ხევსურეთი ჰერეთი
ქალაქი აბაშა ადიგენი აზერბაიჯანი ამბროლაური აჟარა(კოდორის ხეობა) ართვინი ასპინძა აღსტაფა ახალგორი ახალქალაქი ახალციხე ახმეტა ბათუმი ბაღდათი ბოლნისი ბორჯომი გაგრა გალი გარდაბანი გორი გუდაუთა გულრიფში გურჯაანი დედოფლისწყარო დმანისი დუშეთი ვალე ვანი ზესტაფონი ზნაური ზუგდიდი თბილისიი თეთრი წყარო თელავი თერჯოლა თიანეთი თურქეთი კასპი კახი კახი ლაგოდეხი ლანჩხუთი ლენტეხი მარნეული მარტვილი მესტია მცხეთა ნინოწმინდა ოდერის ბჟეგი ოზურგეთი ომალო ონი ოჩამჩირე პოლონეთი პოსოფი რუსეთი რუსეთი რუსთავი საგარეჯო სამტრედია საჩხერე სენაკი სიღნაღი სომხეთი სოხუმი სტეფანწმიდა(ყაზბეგი) ტყვარჩელი ტყიბული უზბეკეთი უკრაინა ფასანაური ფოთი ქარელი ქედა ქობულეთი ქუთაისი ქურთა ყაზახეთი ყვარელი შატილი (ხევს) შუახევი ჩოხატაური ჩხოროწყუ ცაგერი ცხინვალი წალენჯიხა წალკა წყალტუბო ჭიათურა ხარაგაული ხაშური ხელვაჩაური ხობი ხონი ხულო ჯავა
კულტ. მემკვიდრეობა ,ომების ისტორიები, სხვადასხვა
აფხაზეთი სამაჩბლო 1990წ-დან მებრძოლები ვეტერანები შსს
მებრძოლები გვარების, რეგიონის, ქალაქის, სოფლების მიხედვით
სპორტი, გამოჩენილი ადამიანების საიტი
1938-1935 წწ. გარდ. -3 წლის
დუშეთი გამოჩენილი ადამიანები სრული სია
მგელიკა ლიქოკელი 1838 -1935-იანი გარდ. 97 წლის, ხევსური დასტაქარი სოფ. ქობულო ხევსურეთი
მგელიკა ლიქოკელი 1850 ? -1940-იანი დაიბადა სოფელ ქობულოში, „97 წლის მოხუცი იყო, მაგრამ ჯერ კიდევ ჯანითა და ღონით სავსე. ჭრილობის შეხვევისას იგი მუშაობდა, როგორც კარგად ნაწვართი ხელოვანი. ჩემს გაოცებას საზღვარი არ ჰქონდა, როცა გავიგე, რომ მისთვის ნაცნობი იყო ყოველი ნაკეცი ტვინისა. საითგან? ვეკითხებოდი ჩემ თავს. ჩემი რწმენა, რომ ხევსურები დანაშთია რომელიღაც კულტუროსანი ხალხისა, აქ ნათლივ მტკიცდებოდა. სხვა ახსნა შეუძლებელი იყო. თვალს ვერ ვაცილებდი ამ ჯადოსანს, რომელიც იდგა ჩემ წინ, ვითარ ლანდი პრეისტორიული ხანიდან. მას ჰქონდა ცოდნა, რომელიც საუკუნეებს ვერ წაეშალათ“, - წერს გრიგოლ რობაქიძე 1932 წელს გამოცემულ მისტიკურ რომანში - „ენგადი“.
შოთა გიგოს ძე არაბული 1956წ. მხატვარი სოფ. ჩირდილი ხევსურეთის თემი დუშეთი, მგელიკა ლიქოკელი შოთას ბებიის მამა
ხევსური დასტაქარი, რომელსაც რობაქიძე ჯადოსანს უწოდებს, მგელიკა ლიქოკელია. იგი ხევსურეთში 1870-1930 წლებში ექიმობდა.
ქართული მედიცინის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმში დაცული ჩანაწერებიდან ირკვევა, რომ მგელიკა ლიქოკელი თავის ქალის ოპერაციებს ანესთეზიის გარეშე აკეთებდა, ვინმეს დახმარების გარეშე და ოთხ საათში ამთავრებდა პაციენტის თავის ქალის ტრეპანაციას. „მას ოპერაცია გაუკეთებია მკერდის არეში ძვლის ტუბერკულოზით დაავადებული ქალისთვის, 7 ნეკნი ამოუჭრია და ის სრულიად ჯანმრთელია, აგრეთვე მუცლისა და გულმკერდის არეში ტყვიით დაჭრილი ბევრი განუკურნავს“.
„ახლა ამ მოხუცი ექიმის ქირურგიულ იარაღებს აღარ იკითხავ? ღმერთმანი, როცა მისი უბრალო ჩაქუჩები, მახათები, დანები ვნახე, მეწაღედ უფრო ვიწამე, ვინემ ექიმად. ამ იარაღებით მას თავის ქალის ტრეპანაცია გაუკეთებია.
მგელიკას თურმე არასოდეს უსწავლია. სახელგანთქმულ მამამისს ეხმარებოდა ექიმობაში და შემდეგ თვითონაც ექიმობა ირჩია“, - წერს მწერალი და ჟურნალისტი ჰელენა ბობინსკა.
ხევსურ ექიმთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული დასტაქრის, მგელიკა ლიქოკელის შესახებ დაწვრილებითი მონაცემები აქვს გამოქვეყნებული ექიმ გიორგი თედორაძეს თავის წიგნში „ხუთი წელი ფშავ-ხევსურეთში“. გიორგი თედორაძე ხევსურეთში სამუშაოდ მეოცე საუკუნის 20-იან წლებში მიუვლენიათ. მაღალმთიან ხევსურეთში დასტაქრობის ტრადიცია ჯერ კიდევ იყო შემორჩენილი. ეს მხარე თითქმის მთელი წლის განმავლობაში მოწყვეტილი იყო დანარჩენ საქართველოს, ზვავების და უგზოობის გამო.
როცა თედორაძე მგელიკას შეხვდა, ლიქოკელი უკვე 83 წლის იყო და მაშინაც მეტად რთულ ოპერაციებს აკეთებდა. გიორგი თედორაძე გაოცებულა ლიქოკელის ღრმა, თავისებური ცოდნით. მაგალითად, ავადმყოფ ბიძურა არაბულს, თავის ქალის მძიმე დაზიანების გამო მოძრაობის უნარი დაკარგული ჰქონდა, კიდურები დადამბლავებული. გიორგი თედორაძეს იგი თბილისის ნეიროქირურგიულ საავადმყოფოში გაუწერია. რამდენიმე ხნის შემდეგ ავადმყოფს შემთხვევით შეხვედრია და გაკვირვებული დარჩენილა, ასეთი ტრავმის შემდეგ მორჩენილი რომ უნახავს. გამოურკვევია, რომ არაბული თბილისში კი არ წასულა, მისთვის ოპერაცია მგელიკას გაუკეთებია.
მგელიკა ლიქოკელი ოპერაციებს ფოლადისგან და ძვლისგან დამზადებული ხელნაკეთი ინსტრუმენტებით აკეთებდა. ამ ნივთებსაც თავად ამზადებდა და რამდენიმე ინსტრუმენტი, რომელიც შემორჩა, კორშას მუზეუმშია დაცული.
440 ადამიანი განუკურნავს. განსაკუთრებული ცოდნის გამო, ის გადაჰყავდათ გუდამაყარში, ფშავში, თუშეთსა და ქისტეთშიც.
„წამლებსაც თვითონ ამზადებდა. ფეხის ამპუტაციაც გაუკეთებია. მგელიკას ძმას, ბაბოს, ხე დაეცა ფეხზე, მოტეხა და შემდეგ ამ ფეხზე განგრენა განუვითარდა. ბოლოს მგელიკამ მოაჭრა ფეხი, უმკურნალა ძმას და მოარჩინა. დიდხანს უცოცხლია იმ კაცს“, - გვიამბობს შოთა არაბული, კორშას მუზეუმის დამფუძნებელი.
მგელიკა ლიქოკელის ცხოვრება ტრაგიკულად დასრულდა. ღრმად მოხუცებული თვითონ გამხდარა ავად. ფეხის ამპუტაცია დასჭირდა და საკუთარ თავს ვეღარ უშველა. ტკივილს ძალიან შეუწუხებია და თავი მოუკლავს.
გადმოცემის მიხედვით, დასტაქართა უმრავლესობამ წერა-კითხვაც კი არ იცოდა. ცოდნას ზეპირსიტყვიერად გადასცემდნენ. 1960-70-იან წლებში ორი ხევსური ექიმიღა ყოფილა - ჯუთაში ბეწინა არაბული და შატილში ბაზია ჭინჭარაული. თავის ქალის ტრეპანაციას შატილიონი დასტაქარიც აკეთებდა. დასტაქრობა არ გააგრძელა, მაგრამ ბაზიას შვილმა, მიხეილ ჭინჭარაულმა სამედიცინო ინსტიტუტი დაამთავრა და ქირურგად დაიწყო მუშაობა.
მიხეილ (დოხტური) ჭინჭარაული შატილის ექიმი პოეტი
ატვირთვა დავით ფეიქრიშვილი 09.10.2020
რედაქტირება ფოტო დავით ფეიქრიშვილი 29.03.2022
რედაქტირება ტექსტი დავით ფეიქრიშვილი 29.03.2022
რა გვარის არიან და სად დაიბადნენ ქართველი აკადემიკოსები
ირაკლი ივანეს ძე ჯორჯაძე 1917-92წწ გარდ. 72 წლის, საბჭოთა არტილერიის გენერალ-ლეიტენანტი. აკადემიკოსი. მუშაობდა გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემიის საჰაერო თავდაცვის დეპარტამენტის ლექტორად. სოფ. საბუე ყვარელი კახეთი
იასონ (იჩო) აბაშიძე (თუშეთი) 1904-90წწ გარდ. 86 წლის. პროფესორი, მეტყევე. სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ზოგადი მეტყევეობის, დენდროლოგიისა და ტყის კულტურების კათედრის გამგე. დაბ. სოფ.ზემო ალვანი ახმეტა კახეთი
ნიკიტა თალაკვაძე (1873-1933) მართმ. დეკანოზი სოფ. ასკანა ოზურგეთი გურია
პაპავა ვლადიმერ დაბ.1955 აკადემიკოსი ეკონომისტი წარმ. ჩხოროწყუ სამეგრელო
ფილიპე ზაიცევი 1877-1957 ენტომოლოგი, აკადემიკოსი დაბ. კიევი, უკრაინა.
გამოგვიგზავნეთ თქვენი ქალაქის სოფლის გამოჩენილი ადამიანები ავტვირთავთ თქვენი სახელით
ქალიშვილების და ჭაბუკების ხარკად აკრძალვა 1774 წელი ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის 23-ე მუხლი
საოჯახო წიგნის შექმნის რეკომენდაცია, ელექტრონული ნიმუში
გურიის რესპუბლიკა, გურიის მხვნელ-მთესველთა რესპუბლიკა 1905-1906 წლები
ერეკლე მეორე (1720-1798) ძირითადი ბრძოლების სია
ვინ იყვნენ საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობელები, რომლებიც მოკლეს. 6 ღვთისმსახური
თბილისის დაცემა 523-1921 წლები 25 ბრძოლა
აფხაზეთის ომის ზუსტი ქრონიკა 14 აგვისტო 1992 30 სექტემბერი 1993 წელი
ყდა თელავის გამოჩენილი ადამიანები
Copyright © 2018 | Created By Integral Web Studio.