ka ka ka en ka ka ka en ka ka en en en en ka nl en ka en en en hi pt en zh ka fr ka en ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en ka en fr ka ka fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka xmf ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka hbs_lat en en ka en en ka en en en en ka ka ka en en ka ka ka en en en en en en en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en en en en en
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.
არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)
Forum started: Sun 9 Nov 2008
Home   Portal   Register   Log in
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: პოეტების ქვეყანა
Number of posts : 108
Location : (+995 99)18 80 93
Subject: არჩილ ფირცხალავა    Wed Mar 04, 2009 5:06 pm
დაიბადა 1944 წლის 22 იანვარს ზუგდიდში. სწავლობდა ზუგდიდის მე-6 საშუალო სკოლაში. დაამთავრა ამავე ქალაქის საღამოს სკოლა. 1967-1972 წლებში მუშაობდა ენგურჰესის მშენებლობაზე მებეტონედ. იყო გაზეთ „ენგურის ჩირაღდნის“ რედაქტორი და სოხუმის გაზეთ „კომუნისტური შრომის“ კორესპონდენტი. ლექსების წერა 10 წლის ასაკიდან დაიწყო. პირველი წიგნი „გარდუვალობა“ გამოსცა 1985 წელს. გამოცემულია აგრეთვე მისი კრებულები „ცისფერი სინათლე“ (1992) და „წყავის გვირგვინი“ (2003).
გარდაიცვალა 1985 წლის 28 დეკემბერს. დაკრძალულია ზუგდიდში.
შარშან, 1992 წელს, ``მერანმა`` არჩილ ფირცხალავას ლექსები გამოსცა - ``ცისფერი სინათლე`` (შემდგენლები: გივი ალხაზიშვილი, ზაურ კალანდია, წინასიტყვაობა ზაურ კალანდიასი, რედაქტორი ვახტანგ ხარჩილავა, მხატვარი მ. დედანაშვილი). ეს პოეტის მეორე წიგნია, პირველი მის გარდაცვალებამდე ორიოდე წლით ადრე გამოვიდა, 1985 წელს.
ვინც არჩილ ფირცხალავას იცნობდა, დამეთანხმება: ყოველდღიურ ცხოვრებაში მეტისმეტი მოკრძალებითა და თავმდაბლობით ნამდვილად არ გამოირჩეოდა, მაგრამ (საოცარია!) არაჩვეულებრივად მორიდებული ხდებოდა, როცა საქმე მისი ლექსების ბეჭდვაზე, მით უფრო, წიგნად გამოცემაზე მიდგებოდა. არჩილის ნიჭისა და ურთიერთობების მქონე ადამიანი (უამრავ მწერალთან და რედაქცია-გამომცემლობების თანამშრომელთან მეგობრობდა) იმ ასაკში (ორმოცს ცოტათი იყო გადაცილებული, მძიმე სენით შეპყრობილი რომ გარდაიცვალა), თუ მოინდომებდა, - წერით ბევრს წერდა და რამდენიმე წიგნის ავტორიც კი იქნებოდა. მან კი ერთადერთი პაწია კრებულის გამოცემაც ძლივს გაბედა, - რამდენჯერმე კინაღამ უკანვე წაიღო დედანი გამომცემლობიდან. მწერალთა კავშირის წევრობა, მგონი, საერთოდ არც უფიქრია (ჰო, მართლა, იმ დროს მხატვრული ნარკვევების ორი პატარა წიგნიც ჰქონდა დასტამბული), თუ ამ თემაზე დაელაპარაკებოდი, ბანზე აგიგდებდა სიტყვას, სასწრაფოდ სხვა თემაზე გადაიტანდა საუბარს... უცნაური იყო ეს ყოველივე, ცხადია, რადგან ასე სხვა არავინ ცხოვრობდა და არავინ იქცეოდა (არჩილის მართალი პორტრეტი აქვს დახატული ამ წიგნის წინასიტყვაობაში ზაურ კალანდიას). ვერც იმას იტყვი, თავისი შემოქმედების ფასი არ სცოდნოდეს, - მშვენივრად იცოდა! ეს მორიდება და - მეტიც შემიძლია ვთქვა - ლექსების წიგნად გამოცემის შ ი შ ი, პოეზიისადმი მისი უზომო სიყვარულით და იმ უდიდესი პასუხისმგებლობის შეგნებით იყო გამოწვეული, რასაც იგი განუწყვეტლივ გრძნობდა მშობლიური მწერლობის წინაშე, კლასიკოსთა იმ სახელების წინაშე, რომელთაც ხშირად იხსენიებს თავის ლექსებში.
მოგეხსენებათ, რაოდენ ძნელია დღეს მსოფლიო თუ მშობლიური პოეზიის შედევრებით განებივრებული მკითხველის ყურადღების მიპყრობა. არჩილ ფირცხალავა ახერხებს ამას. პოეტური სიტყვის დამფასებელი ამ წიგნს, თუ ერთი ჩახედა, მერე გულგრილად გვერდზე ვეღარ გადადებს. აქ პირველივე ლექსში შეგხვდებათ, ვთქვათ, აი, ასეთი მძაფრი, მტკივნეული განცდის აღმძვრელი შედარება:
``და ისე ვუცდი მთვარის ამოსვლას,
ხოლო ამ შედარებით - ``თქვა: ტერენტი გრანელი ქალმა ისე უბრალოდ, თითქოს სასაფლაოსთან ნაცნობს დაემშვიდობა`` - ოსტატურად არის გამოხატული ძნელად გამოსათქმელი განცდა, რომელიც მაშინ გვეუფლება, როცა მოულოდნელად შევამჩნევთ, როგორ გავშინაურებივართ, როგორ შევჩვევივართ იმას, რაც ცოტა ხნის წინ ისე უცხო და უჩვეულო ჩანდა, როგორც სიკვდილი.
ან ვნახოთ, თუნდაც, მშობლიური სიტყვის ეს მოულოდნელი, მრავალპლანიანი შედარება ფუტკართან:
დააკვირდით: აქ სიტყვა (სიტყვები) თითქოს ერთადერთი ნიშნით არის შედარებული ფუტკარს - ზუზუნით; მაგრამ ფუტკრის გახსენებას თან ახლავს მასთან განუყრელად დაკავშირებული სხვა ასოციაცია-შეგრძნებანიც - თაფლის სიტკბო და ნესტარის სიმწარე. და საცნაური ხდება პოეტის რთული, ამბივალენტური დამოკიდებულება ქართული სიტყვისადმი - მის მიმართ დიდი სიყვარულიც და შიშიც.
მომხიბლავია არჩილ ფირცხალავას მდიდარი, ჟღერადი და, ამავე დროს, ბუნებრივი რითმა. იგი დიდი ოსტატია შედგენილი რითმისა - როცა სარითმო ერთეული რამდენიმე სიტყვას შეიცავს. ხშირად მისი სარითმო წყვილი ოთხი-ხუთი სიტყვისაგანაც კი შედგება, რაც ვერსიფიკატორული ოსტატობის მეტად მაღალ დონეზე მეტყველებს. ვნახოთ ამისი ორიოდე ნიმუში:
``აწი, კეთილო, ვ ი ს რ ა დ ვ ჭ ი რ დ ე ბ ი,
სულს მიკენკავენ ც ი ც ქ ნ ა ჩ ი ტ ე ბ ი
და მივალ ასე ჩუმად, უდაფნოდ``.
``შენ თუ საწყალი ხარ, მ ე ც ო დ ვ ა ვ ა რ,
განა სამეგრელო მ ე ც ო ტ ა ვ ა,
ვნახოთ კიდევ ერთი, ხუთი სიტყვისაგან შედგენილი მშვენიერი სარითმო წყვილი, თან ყურადღება მივაქციოთ, აქაც რა ბუნებრივად ჟღერს მთელი სტროფი - ასეთი რთული რითმების გამოყენებისას არის საფრთხე, სალექსო მეტყველება ხელოვნური გამოვიდეს, მაგრამ არჩილის ლექსში ასეთი რამ არ ხდება ხოლმე:
მეც სანთელივით ვ ი წ ვ ი დ ა ვ ქ რ ე ბ ი,
ჩემი საფლავის მ ი წ ი დ ა ნ ქ ვ ე ბ ი
პოეტური თვალი, მოგეხსენებათ, მაინც სხვაა, პოეტის თვალით დანახული სამყარო უცნაური და საინტერესოა: ``ნეტა სიზმრებს თუ ხედავენ ჩიტები, თუ ხედავენ, როგორ სიზმრებს ხედავენ?``, - აინტერესებს ამ წიგნის ავტორს და ამ უცნაური ინტერესის გამო თვითონაც საინტერესო ხდება ჩვენთვის.
``სიცოცხლით ტკბობა ცოტა რამეა, კარგო, უფრო მეტია მარადისობით ტკბობა`` - დააკვირდით, რა საინტერესო ფორმით, შეიძლება ითქვას, ეშმაკურადაც კი არის აქ მინიშნებული ამქვეყნიური არსებობის სწრაფწარმავლობა.
``ვესამძიმრო ბალახს უღვთოდ მოცელილს, პანაშვიდზე მაინც ვიყო პირველი``, - ნაღველთან შერწყმული თვითირონია ხდის შთამბეჭდავს ამ სტრიქონებს.
``გენიალური თავმოწონების მუდამ უცნობი რჩება მიზანი``, - ზუსტად თქმა მიჭირს, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ამ ელეგანტური ფრაზით ადამიანური ყოფიერების რომელიღაც საიდუმლოა მონიშნული...
იმ სტროფში კი, ქვემოთ რომ წაიკითხავთ, ერთი გასაოცარი სტრიქონით (ამ წერილის სათაურადაც რომ გავიტანე) ზუსტი ავტოპორტრეტი აქვს დახატული, სიცოცხლის ბოლო წლების ავტოპორტრეტი:
დღეს გზასაც ვერ კვალავს სნეული
და მაინც კამათობს კალამთან
მართლაც სულისთვის საკმარი სხეულიღა იყო დარჩენილი, მაგრამ თვით სული კი უცვლელი შერჩა - გაუტეხელი, სხვათა გამამხნევებელი, ნაღვლიან-ხალისიანი ერთდროულად და, რაღა თქმა უნდა, პოეტური ბოლო ამოსუნთქვამდე.
``დავდივარ, როგორც გრანელის ლანდი და თბილისიდან გაქცევას ვლამობ``, - წერს ერთგან. საერთოდ, ლექსებში ყველაზე ხშირად ტერენტი გრანელს ახსენებს...
გაზ. ``სიტყვა ქართული``, 1993 წ., #3.
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:24 pm
პოეტებს ნაბიჯებს არ უთვლიან,
მათ ხშირად ეშლებათ ნაბიჯები
და ხმებს ხარებივით აგიჟებენ.
ხმა– თითქოს გრიგალში მუხნარია,
პოეტის სიცოცხლე ლექსია და
აქ მხოლოდ საფლავი მოიზომა,
იცანი ეს ჩვენი ლადოა და
სისხლო, სხეულში რომ არ გვეტევი,
აქ რა შუაშია „ანგლეტერი“
აქ ნაღდი პოეტის ჯილაგია,
მტრები, ჩვენივ ლექსით გამოწვრთნილი,
აქ ნაღდი პოეტის გენებია
იქით – საოცარი მთებია,
აქეთ – თვალთმაქცური მონეტები,
პოეტების ცოლები ადრე ქვრივდებიან
ქვეყანას ჩვენ მაინც მოვედებით
პოეტები ნაბიჯებს არ ითვლიან,
ძმა– ბიჭებს ითვლიან პოეტები
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:25 pm
მაგრამ ეს ტკივილი როგორ მოვიცილო,
ვაითუ ,უჩემოდ თბილისის ქუჩებმა
მივდივარ,აწი არ მოგიწევს დამალვა,
რა ვუყოთ ცხოვრებამ საკმაოდ მათრია,
მე მართლა ვიყავი ლოთი და ავარა,
მაგრამ ლექსებისთვის არ მიღალატნია.
არ გადამიცვლია ირმების ბღავილი,
თან ოქროყანაში დაკრეფილ ყვავილებს
ნინა მაყაშვილის საფლავზე ვაწყობდი.
პოეტის საყელო არ გადამიცვლია,
გაცვლა და გამოცვლა ყოველთვის მახელებს,
მეტეხის ციხესთან ვეძებდი ტიციანს
ცასთან წილნაყარი მგოსნების სახელით.
ვეძებდი,ვეძებდი და როგორც ნიკალას
კიბის ქვეშ მეძინა სიზმრების იმედით,
და ფრთები მეწვოდა ვითარცა იკაროსს.
ფრთები და სულს მაინც სხეული მიჰყავდა,
მე ის ვიღაცებიც ძმებივით მიყვარდა.
და როცა ლექსების კივილი მტკიოდა,
ბაზრისკენ გავრბოდი სანდო კახელებთან,
შეღამებისას კი,ქარი რომ ხვიოდა,
მეგონა ტანჯული ლადო ახველებდა.
ია მიძებნია ასწლოვან მუხებშიც,
ერთად ამიხსნია ათასი იგავი,
ვიყავი ნაზი და ვიყავი უხეშიც
და რაც მთავარია, გულწრფელი ვიყავი,
ახლა კი, შენ გრჩება ალუბლისტუჩებავ,
და განა გავალებ, გენუკვი ალალად,
არ გადაივიწყონ თბილისის ქუჩებმა
პოეტი, მიჯნური, ლოთი და ავარა.
რაღაც უხილავი სევდით გალეული,
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:26 pm
გინდა, გოგონია, ქმარი გინდა,
მივხვდი, მაგ ცრემლებით რას კვალავდი,
მთვარემ მოიცილა პარიკი და
მე ვის გავუმართო მასკარადი.
ო, გინდა, გოგონია, ქმარი გინდა,
გულს კი სულ სხვა შხამი მოლესვია,
შენთვის გართობაა პარიკი და
მართლაც ეს ცხოვრება როგორია,
ვინ იცის, ვინ რომლის დონეზეა,
სად შენ და სად ჩემი პოეზია.
ზეცა ცემს ოცნებას ესადარა,
გინდა მამაკაცი? _ მე მზადა ვარ,
დასტებად დაგიწყობ მზი ხალათებს,
მაგრამ, გოგონია, ეგ იცოდე,
რადგან ცაც პოეტის დონეზეა,
ჩვენ მხოლოდ ვეშვებით მასხარამდი,
რადგან არ არსებობს პოეზია,
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:26 pm
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:27 pm
ალალი იყოს შენზე, კეთილო, ეს დღე,
ღმერთის წინაშე მარტო მოკვდავი კრთება,
მხოლოდ პოეტი არ იბადება ერთელ,
პოეტის გულიც დღეში ათასჯერ კვდება.
არის სინათლე უსათუთესი რწმენის,
ჩვენს თვალსაწიერს სულ სხვა თვალები წვდება,
ალალი იყოს ოცდათოთხმეტი წელი,
ალალი იყოს, ვისაც ღიმილით არგო ,
არის სინათლის მარადიული ხმობა,
სიცოცხლით ტკბობა ცოტა რამეა, კარგო,
უფრო მეტია მარადისობით ტკბობა.
პოეტმა იცის ქალის სიმაღლის ფასი,
ყველაზე უფრო ისევ პოეტმა იცის.
ლექსი ანათებს სულის დაბურულ მღვიმეს,
ენდობა სული ცაში ლექსებად ფოფინს,
პოეტმა იცის ამ წუთისოფლის მღილებს
გასახარებლად რა ცოტა რამე ყოფნის.
შეგრჩეს ყოველთვის მადლი ზეციურ რწმენის,
სხვა ყველაფერი მართლა ჩათვალე ჩვრებად,
Number of posts : 77
Job/hobbies : მთა, პოეზია
Registration date : 25.10.11
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა    Mon Jan 16, 2012 3:27 pm
ვერ გახდა ჩემი ეს ქალაქი,
თუმცა ათი წელია ვცხოვრობ,
ათი წელია ფანაგენტებს ვეჯიჯღინები,
და ბაზარში ქურთ მემწვანილეს
ცეცხლის ოდესღაც ღვთიური ცეცხლის-
ათი წელია-ცა ცოლივით შემოვირიგე,
(ნიჭს ფლანგავო, მწერლებმა მითხრეს).
ჩავდივარ დაბლა-ვეძებ ტიციანს დიდუბეში
ოქროყანაში, დამნაშავე მე ვიყო თითქოს,
ვთოვებ ბუჩქნარებს, სადაც უცნობს შემოჰყავს გოგო
ილორის კარზე შესაწირავად დაბმულ კრავივით.
‘კარაბადინი’ ზედმეტ ფასში მომყიდეს გუშინ,
ხუთმაგი ფასით –მუხრანის და ანას წიგნები.
დიდებულია კაფეები, შიში, დომინო,
ოპერა, კინო დაგვიხურა “რიჩარდ მესამემ”,
რამაზ ჩხიკვაძის საყვარლობას იჩემებს ვიღაც-
მართლა გყავდათო თუთაშხია?-ბუჭებმა მკითხეს.
აბა რა ვიცი-ვინ გვყავდა და რის გამო გვყავდა,
ათი წელია მე აქა ვარ,
ათი წელია მეც თქვენსავით ვტკეპნი ამ პროსპექტს
და ვიშველიებ ასათიანს-საღმერთო ღვინოს.
მიკვირს კი, მაინც იმ ხურჯინა ტეტიად ვრჩები,
ა,ა, ათი წლის წინათ აქ რომ ჩამოიყვანეს
და გზამკვლევებით დაეძებდა თვითეულ უბანს.
გადაწყდა! –კარგ დროს მომაყივლა ჩემმა სოფელმა,
აწი, ქალაქო, მხოლოდ სტუმრად მოგიბრუნდები,
არა მგონია, ვინმემ კალთა ჩამომახიოს.
არ გაუგიათ აქ ჩემი მოსვლა
და ვერც წასვლისას გაიგებს ვინმე,
არ იყივლებდა უადგილოდ ჩემი სოფელი.
Subject: Re: არჩილ ფირცხალავა
Page 1 of 1
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: პოეტების ქვეყანა
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: პოეტების ქვეყანა
Jump to: Select a forum||--მართალს ვიტყვი, შევიქნები ტყუილისა მოამბე რად? (საცნობარო)|--მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები)|   |--პოეტების ქვეყანა|   |--მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის|   |--ესეებისა და კრიტიკოსთათვის|   |--მთარგმანებელთა და თარგმანთათვის|   |--ლიტერატურა უსაზღვრებოდ|   |--ისტორიისათვის|   |--ბალღოო, აეს არი შენ სამშობლო...|   |--"ლიტერატურის თეორია" – სტუმრად რენე უელეკთან და ოსტინ უორენთან|   |--საკამათო|   |--ბობოისკარი|   |--მინიმალისტური პოეზია|   |--სიტყვითდუელები|   |--მწერლები - მწერლებზე|   |--შეუნდოთ ღმერთმა...|   |--ლიტერატურული კონკურსები|   |--აგორა|   |--სტუმრები და მასპინძლები (ერთნიც და მეორენიც ფეისბუკზე დაიკარგნენ)|   |--"ვერცხლის თასადამც მაქცია" - სტუმრად სანათასთან|   |--არაგვიანი – სტუმრად არაგვთან|   |--"ბრანდი-ბრუნდი" - სტუმრად მარიამ წიკლაურთან|   |--ამაოდ არც მთაწმინდაზე უსეირნიათ - სტუმრად გია არგანაშვილთან|   |--სადისკუსიო კლუბი - სტუმრად ნინი მელივასთან|   |--”ვაჟკაცობისას ამბობენ” და "უკვდავებისა წყაროო" - სტუმრად ვაჟიკა კაწალხეველთან|   |--კაცობრიობა დანა-ჩანგლით ითხრის სამარეს! - სტუმრად ვაჟა ხორნაულთან|   |--ნაფეხურები - სტუმრად ნინო დარბაისელთან|   |--”დარდების შემგროვებელთან” - სტუმრად გოდერძი ჩოხელის გამიხარდასთან|   |--საუბრები სიტყვის ხელოვნების შესახებ - სტუმრად ზევსის დაქალთან|   |--"მზე ხატავს სახლის ფერად რიკულებს..." - სტუმრად კესოსთან|   |--”მითოლოგია ჩემი სისუსტეა...” - სტუმრად ნინო ნეკერიშვილთან|   |--"ცისკარი" – სტუმრად ძველ მეგობართან|   |--ქართული ჟარგონის ლექსიკონი - სტუმრად ლევან ბრეგაძესთან|   |--მზერის გადანაცვლება (მხატვრობა, კინო, თეატრი, მუსიკა)|   |--მხატვრობა არმურზე: "ნიკალა და მარგარიტა"|   |--კინო არმურზე: კამერითაც ცხონდების კაცი|   |--თეატრი არმურზე: მელპომენე და თალია|   |--მუსიკა არმურზე: ხმა - სინათლეა...|   |--Georgian Authors in English|--Deutsche Übersetzung Georgischer Literatur
:: I forgot my password
Yesterday at 1:39 pm by Admin
Yesterday at 1:36 pm by Admin
» ქართული ხალხური პოეზია
Sat Sep 24, 2022 1:47 pm by Admin
Fri Sep 23, 2022 8:05 am by Admin
Fri Sep 23, 2022 7:58 am by Admin
Fri Sep 16, 2022 9:00 am by Admin
Sun Sep 11, 2022 11:39 am by Admin
Bookmark and share the address of არმური Armuri on your social bookmarking website
Create a forum on Forumotion | © phpBB | Free forum support | Contact | Report an abuse | Latest discussions