ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
სად არიან ქალები სომხეთის რევოლუციაში? ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2018 წლის 28 მაისი   ავტორი: სარა ხოჯოიანი
საპროტესტო აქციების დასრულების შემდეგ ქალთა პოლიტიკურმა ჩართულობამ სახელისუფლებო სტრუქტურებში ვეღარ გადაინაცვლა.
სომხეთში პრემიერ-მინისტრ სერჟ სარგსიანის გადადგომის მოთხოვით გასულ თვეს მიმდინარე მშვიდობიანი საპროტესტო აქციების დროს საკმაოდ თვალშისაცემი იყო ქალთა მონაწილეობა. აქტივისტ ქალებს შეხვდებოდით როგორც მიტინგებსა და დემონსტრაციებზე, ისე ბარიკადებსა და ბლოკირებულ ქუჩებში.
თუმცა, მოლოდინი იმისა, რომ პოლიტიკურ პროცესებში ქალების ასეთი აქტიური ჩართულობა გენდერულად დაბალანსებული მთავრობის ჩამოყალიბებაში აისახებოდა, არ გამართლდა.
ყოფილი ჟურნალისტი და ახლა უკვე პოლიტიკოსი ნიკოლ პაშინიანი 8 მაისს ეროვნული კრების წინაშე სიტყვით გამოვიდა და პირობა დადო, რომ უზრუნველყოფდა ქალთა წამომადგენლობის გაზრდას. მისი თქმით, ქალებმა „მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს“ როგორც სარგსიანის გადაყენების, ისე რესპუბლიკური პარტიის ხელისუფლებიდან ჩამოშორების საქმეში.
„ჩვენ უდა შევქმნათ თანაბარი შესაძლებლობები ყველა ქალისთვის, ისინი კვლავაც აქტიურად უნდა იყვნენ ჩართულები ახალი სომხეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში და გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში,“ – განაცხადა პაშინიანმა.
ზოგიერთის აზრით, ეს იყო ისტორიული გამოსვლა, რადგან სომხეთის ისტორიაში პირველად პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა ქალის როლის მნიშვნელობა ქვეყნის სამომავლო წარმატებაში.
ქალები რევოლუციის დღეებში ერევნის ქუჩებში (ფოტო: ნაზიქ არმენაქიანი/4plus)
თუმცა, რამდენიმე დღის შემდეგ პაშინიანისვე განცხადებით, მის მინისტრთა კაბინეტში მხოლოდ რამდენიმე ქალი პოლიტიკოსი იქნებოდა წარმოდგენილი, რადგან შეთანხმების თანახმად, თანამდებობები რამდენიმე პარტიას შორის განაწილდა.
მართლაც, ჩვიდმეტი მინისტრიდან მხოლოდ ორი არის ქალი – კულტურის მინისტრი და შრომისა და სოციალურ საქმეთა  მინისტრი. პრემიერ-მინისტრის სამივე მოადგილე კაცია.
საპროტესტო აქციები, რომლებიც მთავრობის გადადგომით დასრულდა, 30 მარტს დაიწყო, როდესაც პაშინიანმა სარგსიანის გადადგომისა და მისი რესპუბლიკური პარტიის ოცწლიანი მმართველობის დასრულების მოთხოვნით ქალაქ გიუმრიდან ერევნამდე მსვლელობა მოაწყო.
13 აპრილს ერევანში ჩასულ პაშინიანს მხოლოდ რამდენიმე ათასი მხარდამჭერი დახვდა. თუმცა, ოთხი დღის შემდეგ, როდესაც პარლამენტმა სარგსიანი პრემიერ-მინისტრად  კიდევ ერთი ვადით აირჩია, საპროტესტო ტალღამ უკვე სრულად მოიცვა ქვეყნის დედაქალაქი. ერევნის ქუჩებში ათობით ათასი გაბრაზებული ადამიანი გამოვიდა. ისინი აპროტესტებდნენ კორუმპირებულ მმართველობას და იმ პოლიტიკურ რეფორმას, რომელიც გამიზნული იყო მხოლოდ რამდენიმე ჩინოვნიკის გავლენის და ძალაუფლების გასაძლიერებლად. სარგსიანი 23 აპრილს გადადგა.
რესპუბლიკის მოედანზე შეკრებილ მომიტინგეებს სიტყვით რამდენიმე ქალმა მიმართა. მათ შორის, პირველი იყო მარია კარაპეტიანი, კონფლიქტის ტრანსფორმაციის ცენტრის („იმეჯინ“) დირექტორი.
„მინდა მივმართო ჩემს დებს, რომლებიც ერთად, ხელი-ხელჩაკიდებულები დგანან აქ და ერთდროულად ორ ბრძოლას აწარმოებენ – სომხეთში ხელისუფლების ცვლილებისთვის და საზოგადოებაში თანასწორი უფლებების დამკვიდრებისთვის. გაგიმარჯოთ, ჩემო დებო!“ – მიმართა მან შეკრებილებს.
თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ საპროტესტო აქციებში ბევრი ქალი იღებდა მონაწილეობას, მოძრაობის ლიდერებს შორის ისინი ნაკლებად იყვნენ წარმოდგენილნი.
სწორედ ამ საკითხის ირგვლივ იმართებოდა ყველაზე ხშირად დისკუსიები სოციალურ მედიაში ე.წ. ხავერდოვანი რევოლუციის დროს და გაჩნდა იმის იმედიც, რომ ქვეყნის ახალი ხელისუფლება ქალთა ჩართულობის თვალსაზრისით ახალ მიდგომებს გაიზიარებდა.
როგორც „ადამიანის განვითარების საერთაშორისო ცენტრის“ ექსპერტი ეკონომიკის საკითხებში აშოტ ხურშუდიანი აღნიშნავს, მიუხედავად იმისა, რომ მიტინგზე გამომსვლელებს შორის მამაკაცები დომინირებდნენ, საპროტესტო აქციებში ქალთა მონაწილეობის მასშტაბი მაინც უპრეცედენტო იყო.
„ქალები არიან ჩვენი საზოგადოების ყველაზე იგნორირებული ნაწილი. ეს დემონსტრაციები იყო სიგნალი არა მხოლოდ მმართველი სისტემისთვის, არამედ მთელი საზოგადოებისთვის იმის სათქმელად, რომ ჩვენ გვყავს საკმაოდ უნარიანი საზოგადოების წევრები, რომლებიც გარიყულები არიან,“ – აცხადებს ის.
სომხეთის საზოგადოება ჯერ კიდევ საკმაოდ პატრიარქალურია და აქ ქალებს სხვადასხვა გენდერულის როლების მორგება უწევთ. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის „გლობალური გენდერული სხვაობის“  2017 წლის ანგარიშის მიხედვით, სომხეთი 144 ქვეყნიდან 97-ე ადგილზეა. სომეხი ქალები არ არიან სათანადოდ წარმოდგენილები პოლიტიკურ სფეროში, ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოში ქალთა წარმომადგენლობის პროცენტული მაჩვენებელი 17%-ია, 105 პარლამენტარიდან მხოლოდ 18 არის ქალი.
მთელი ქვეყნის მასშტაბით არ არის არცერთი ქალი მერი ან გამგებელი.
მკვლევარი რუზანა ცატურიანი ჩატარებული კვლევის საფუძველზე აცხადებს, რომ სოფლად, თემის ლიდერებს შორის მხოლოდ ორი პროცენტია ქალი.
„პოლიტიკურ დისკურსში, ქალებს განიხილავენ მხოლოდ რეპროდუქციულ როლში, რაც ჩვეულებრივი ამბავია პატრიარქალურ საზოგადოებაში,“ – აცხადებს ის. „განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება შვილების გაჩენის და დედობის ფუნქციებზე. პოლიტიკოსების გამოსვლებში ქალები წამოდგენილები არიან სექსისტური და სტერეოტიპული მოდელების სახით. მათი ყველა ტექსტი არის იდენტური და ერთგანზომილებიანი,“-დასძენს ცატურიანი
აქტივისტი ქალები, რომლებმაც თავიანთი მონაწილეობით მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს საპროტესტო მოძრაობაში, იმედგაცრუებულები არიან და აღნიშნავენ, რომ პოლიტიკურ კულტურაში ბევრი არაფერი შეცვლილა.
ქალთა რესურს ცენტრის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი ლარა აჰარონიანი აპრილის საპროტესტო აქციებზე თითქმის ყოველ დღე დადიოდა, ერთ-ერთი დემონსტრაციის დროს დააკავეს კიდეც.
ქალები აპროტესტებენ სერჟ სარგსიანის კორუმპირებულ მმართველობას (ფოტო: ნაზიქ არმენაქიანი/4plus)
მისი განცხადებით, სომხურ კულტურაში ქალის როლი სოციალური ცვლილებების პროცესში დიდი ხნის განმავლობაში იყო დაკნინებული და პაშინიანის საჯარო გამოსვლით თითქოს მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა წინ.
„ქალები წლებია რაც აქტიურად არიან ჩართულები სხვადასხვა საკითხების მოგვარებაში, იქნება ეს გარემოს დაცვა, ჯარში არსებული პრობლემები, ქალთა უფლებები თუ სხვა. მაგრამ, ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქალების დამსახურება ყველა ამ ბრძოლაში აღიარეს.“
თუმცა, როგორც აჰარონიანი აღნიშნავს, „მისი სიტყვები სულაც არ ნიშნავს, რომ ჩვენი მიზნები მიღწეულია. წინ ჯერ კიდევ დიდი ბრძოლა გველოდება საზოგადოებაში დამკვიდრებული პატრიარქალური ღირებულებების შესაცვლელად. შესაძლოა, რომ ახალი მთავრობის პირობებში ჩვენი მიზნების განსახორციელებლად უფრო მეტი შესაძლებლობა მოგვეცეს.“
ანალიტიკოსების ნაწილი ახალ მთავრობაში გენდერული დისბალანსის საკითხს არ ანიჭებს დიდ მნიშვნელობას. პოლიტოლოგი ჰრანტ ტერ-აბრაჰამიანი მიიჩნევს, რომ ეს არ წარმოადგენს დიდ პრობლემას.
„როდესაც რაოდენობაზე ვიწყებთ საუბარს, ქალებს უსულო საგნებივით ვეპყრობით, გენდერულ პრობლემებს მხოლოდ მინისტრთა კაბინეტში წარმოდგენილი ქალების რაოდენობით ვერ გადავჭრით,“ – განაცხადა მან. „სომხეთში გვეყოლება ქალი მინისტრებიც და ქალი პრემიერ-მინისტრებიც, არა იმიტომ ისინი ქალები არიან, არამედ იმიტომ, რომ ისინი ამას თავიანთი თვისებების გამო იმსახურებენ.“
თუმცა, არიან ისეთებიც, ვინც გამოსავალს ადმინისტრაციულ თანამდებობებზე გენდერული კვოტის დაწესებაში ხედავს.
ზარა ბატოიანი ერევნის საკრებულოს წევრია პაშინიანის „სამოქალაქო შეთანხმების“ პარტიიდან. რესპუბლიკის მოედანზე შეკრებილებს სიტყვით მანაც მიმართა. მისი თქმით, საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში ქალთა ჩართულობის გასაზრდელად უფრო მეტის გაკეთებაა საჭირო.
„მთელი პროცესის განმავლობაში მოვუწოდებდი ქალებს ტრიბუნიდან ეთქვათ თავიანთი სათქმელი საზოგადოებისთვის. დღეს, ბევრი ქალი მუშაობს სხვადასხვა მნიშვნელოვან სფეროში და ბედნიერი ვარ, რომ ოთხი მათგანი დამთანხმდა და მიმართა სიტყვით შეკრებილებს. ამ ქალებს მართლაც ბევრი რამ ჰქონდა სათქმელი,“ – აღნიშნა ბატოიანმა და დასძინა, „კი ბატონო, მართალია, მათთვის ხელი არავინ შეუშლია, თუმცა ხელის არშეშლა სულაც არ ნიშნავს ხელის შეწყობას.“
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
სარა ხოჯოიანი, IWPR-ის მიერ გადამზადებული დამოუკიდებელი ჟურნალისტია ერევანში, სომხეთი.
სომხურ პოლიტიკაში ყველაფერი იცვლება?
არჩევნები საქართველოში და მისი გავლენა რეგიონზე
არჩევნები და ჟურნალისტთა უსაფრთხოება საქართველოში
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.