ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
საზღვრისპირა სროლები როგორც სომხურ აზერბაიჯანული პოლიტიკის გაგრძელება ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2013 წლის 23 სექტემბერი   ავტორი: ვაჰე ჰარუტუნიანი
ურთიერთბრალდებები გააქტიურდა გახშირებული საზღვრისპირა ინციდენტების გამო.
მწყემსი თავის ფარას მიერეკება უკაცრიელ ადგილას, ტერიტორიაზე რომელიც ყარაბაღის საზღვარზე განლაგებული აზერბაიჯანული და სომხური შეიარაღებული ძალების ბაზებს შორის მდებარეობს (ფოტო: ორჰან ორჰანოვი)
ვაჰე ჰარუტუნიანი, ჯასურ სუმერინლი – კავკასია
მიუხედავად იმისა, რომ საზღვრისპირა სროლები სომხური და აზერბაიჯანული შეიარაღებული ძალების ჩართულობით საკმაოდ ჩვეულებრივი მოვლენაა, ბოლოდროინდელი ინციდენტების სიხშირის გამო ექსპერტები საგონებელში არიან ჩავარდნილი.
ყველა თანხმდება, რომ ეს სროლები არ წარმოადგენს უფრო ფართომასშტაბიანი შეიარაღებული დაპირისპირების წინაპირობას. პირიქით, ორივე მხარის წარმომადგენლების განცხადებით ეს ინციდენტები შიდა პოლიტიკური პრობლემების გამოძახილია.
დაპირისპირების გაზრდილი მაჩვენებლების დასტურად სომხეთის თავდაცვის სამინისტრო აცხადებს, რომ აგვისტოს თვეში გარდაცვლილია ერთი ჯარისკაცი და დაჭრილია ექვსი, მაშინ როცა მსხვერპლი საერთოდ არ ყოფილა ივლისში .
ინციდენტებს ადგილი ჰქონდა სომხეთის აზერბაიჯანთან საზღვრის აღმოსავლეთ მონაკვეთში, ნახიჩევანის – აზერბაიჯანის ექსკლავი – სამხრეთ-აღმოსავლეთ სასაზღვრო ზოლზე , ასევე მთიანი ყარაბაღის მიმდებარე „კონტროლის ხაზზე.“
სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენელი არცრუნ ოვანესიანი აცხადებს, რომ „მტრის ქმედებას“ ძალიან უჩვეულო ხასიათი აქვს.
„ეს არ ამსახურება არც დაზვერვას, არც მათი პოზიციების გაუმჯობესებას და არც ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციის მომზადებას,“ – აცხადებს ის. „აზერბაიჯანელების მიზანია რაც შეიძლება მეტი ზიანი მიაყენოს ჩვენს სამხედრო პერსონალს.“
აზერბაიჯანის ხელისუფლება კი სროლის დაწყებასა ან სულ ცოტა მათ პროვოცირებაში სომხურ მხარეს ადანაშაულებს. თავდაცვის სამინისტროში აცხადებენ, რომ დაკვირვების შედეგად გამოიკვეთა, რომ სროლებს უმეტესწილად ადგილი ჰქონდა ყარაბაღის ირგვლივ და ნახიჩევანის საზღვართან ახლოს.
აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენელი ელდარ საბიროღლუს განცხადებით, სომხეთის ხელისუფლება ცდილობს ხალხის ყურადღება შიდა პრობლემებიდან სხვა თემებზე გადაიტანოს.
„ჩვენ ვიცით, რომ სომხეთში ცუდი ვითარებაა. ხალხი მთავრობისადმი თავის უკმაყოფილებას ყოველდღიურად გამოხატავს. სიტუაციის განსამუხტად ხელისუფლება ცდილობს საზოგადოების ყურადღება აზერბაიჯანისკენ მიაპყროს,“ – აცხადებს ის. „ეს პრობლემა იქნება ყოველთვის. სომხეთის აგრესიული პოლიტიკა არ შეცვლილა, ამიტომაც სირთულეები იქნება ფრონტის ხაზზეც.“
საბიროღლუმ ასევე ისაუბრა აგვისტოში სომხეთ-ნახიჩევანის საზღვარზე მომხდარ კონკრეტულ ინციდენტზეც. სომხეთის მონაცემებით აზერბაიჯანის მხრიდან სნაიპერის მიერ გახსნილი ცეცხლის შედეგად ერთი ჯარისკაცი დაიღუპა და ერთიც დაიჭრა, თუმცა საბინოღლუ ამ განცხადებას აფასებს, როგორც „სომხეთის მიერ საკუთარ არმიაში არსებული პრობლემებიდან ყურადღების გადატანის მცდელობას“.
„ისინი ცდილობენ დამალონ ის ფაქტი, რომ სროლა სომეხ ჯარისკაცებს შორის მოხდა. ჩვენ გაგვაჩნია სანდო ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ნახიჩევანთან დისლოცირებული სომხეთის არმიის ერთ-ერთ ქვედანაყოფში მომხდარი სროლის დროს რამდენიმე ჯარისკაცი გარდაიცვალა და დაიჭრა,“ – ამბობს ის.
საპირისპიროს აცხადებენ ერევანში. სომხეთის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრის ალექსანდრე არზუმანიანის განცხადებით შეტაკებების პროვოცირება მოახდინა აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ, რომელსაც მომდევნო თვეს დაგეგმილ საპრეზიდენტო არჩევნებზე ილჰამ ალიევის გამარჯვების სურვილი ამოძრავებს.
„აზერბაიჯანელები მიზანმიმართულად ახდენენ საზღვარზე დაძაბულობის ესკალაციას მოახლოებული საპრეზიდენტო არჩევნების წინ,“ – აცხადებს ის. „ეს ალიევის კლანის ჩვეული პოლიტიკაა – დიქტატურას ყოველთვის სჭირდება საგარეო მტერი.“
არზუმანიანი ხაზს უსვამს იმ მზარდ სამხედრო დისბალანსს, რომელიც არსებობს ნავთობის რესურსებით მდიდარ აზერბაიჯანსა და ნაკლებად შეძლებულ სომხეთს შორის. ბაქო აგრძელებს მაღალტექნოლოგიური საბძოლო ტექნიკის შეძენას, პრეზიდენტი ალიევი და სხვა ოფიციალური პირები კი ხშირად საუბრობენ იმაზე, რომ თუ მოლაპარაკებები ყარაბაღის მომავალი სტატუსის ირგვლივ არ მოიტანს შედეგს, არმიას შესწევს მისი ძალისმიერი მეთოდებით დაბრუნების უნარი.
რასაკვირველია ასეთი განწყობა სრულებითაც არ ახარებს სომხეთს, თუმცა მას ამ საკითხში მოსკოვის მხარდაჭერის იმედი აქვს (იხილეთ: სამეზობლო აზერბაიჯანის მზარდ შეიარაღებას აკვირდება).
არზუმანიანის თქმით ბაქოდან წამოსული მუქარების მიუხედავად „წლები გადის და ყარაბაღის პრობლემა ისევ მოუგვარებელი რჩება.“
ყარაბაღის კონფლიქტი 1994 წელს დადებული ზავით დასრულდა. ცეცხლის გახსნის ერთეული შემთხვევების გამოკლებით ის ჯერ კიდევ მოქმედებს. რუსეთის, შეერთებული შტატების და საფრანგეთის თანათავმჯდომარეობით მიმდინარე ეუთოს მინსკის ჯგუფის სამშვიდობო მოლაპარაკებებს ჯერ ჯერობით მნიშვნელოვანი პროგრესი არ მოჰყოლია. ყარაბაღის სომხური ხელისუფლება აცხადებს, რომ ის არასოდეს დათმობს დამოუკიდებლობას, ბაქო კი მის სუვერენულ ტერიტორიაზე უპირობო კონტროლის აღდგენას ითხოვს.
„კონფლიქტში ჩართული მხარეების პოზიციებში დიდი ცვლილებებში არ შეინიშნება,“ – აღნიშნა არზუმანიანმა. „სხვა სახელმწიფოებისთვის კი ყარაბაღი ისეთი მნიშვნელობის საკითხს არ წარმოადგენს, რომ ამის გამო ზეწოლა მოახდინონ გადაწყვეტილების მიღებაზე.“
მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებს შორის უნდობლობის ფაქტორი საკმაოდ დიდია და ეუთოს მოლაპარაკებებშიც წარმატების პერსპექტივა ბუნდოვანია, ერევანსა და ბაქოში თვლიან, რომ მოვლენები კონტროლს ექვემდებარება.
„არა მგონია, რომ ომის განახლების საკითხი მარტო ბაქოს გადასაწყვეტი იქნება, ამიტომ ვფიქრობ, რომ აზერბაიჯანი ამ გზას არ დაადგება,“ – ამბობს სომხეთის ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი დავიდ შაჰნაზარიანი. „მხედველობაში მაქვს რეგიონში წარმოდგენილი ის ქვეყნები, რომელთაც თავიანთი პოლიტიკური, სამხედრო და ეკონომიკური ინტერესები ამოძრავებთ. ესენი არიან: რუსეთი, შეერთებული შტატები, თურქეთი, ევროკავშირი და ირანი. არა მგონია, რომ რომელიმე ქვეყანას აწყობდეს სამხრეთ კავკასიაში ომის გაჩაღება.“
ორგანიზაცია „სიმულაციური პროგნოზების“ მკვლევარი ზუმრუდ მამედოვა ეთანხმება, რომ არცერთ დიდ მოთამაშეს არ აწყობს კონფლიქტი.
„მოვლენების ანალიზი იმაზე მიგვითითებს, რომ არც სომხეთი და არც აზერბაიჯანი ომისთვის არ ემზადება,“ – ამბობს ის. „ორივე მხარეს უნდა თავისი ძალის ჩვენება და საშინაო პრობლემებზე საერთაშორისო რეაგირებისაგან თავის დაზღვევა. ამით სომხეთი და აზერბაიჯანი ცდილობენ საერთაშორისო საზოგადოების მოთხოვნებს დემოკრატიის თვალსაზრისით გვერდი აუაროს.“
ამ მოსაზრებას ეთანხმება აზერბაიჯანის არმიის გადამდგარი ვიცე-პოლკოვნიკი დაშდემირ ალიევიც.
„სომხეთს და აზერბაიჯანს ამ თვალსაზრისით ერთნაირი ინტერესები აქვთ. ორივე ცდილობს საერთაშორისო საზოგადოებას დაანახოს ის, რომ არსებობს იმაზე უფრო მნიშვნელოვანი პრობლემები, ვიდრე დემოკრატია და შესაბამისად თავიდან აიცილოს საერთაშორისო ზეწოლა“.
სომხური მხრიდან შაჰნაზარიანი პროგნოზირებს რომ მცირე მასშტაბის შეტაკებებს, როგორც პოლიტიკის გაგრძელებას, კვლავაც ექნება ადგილი.
„ვფიქრობ, რომ დაძაბულობა სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე შენარჩუნდება, ხან გაძლიერდება და ხან შესუსტდება,“ – თქვა მან. „სიტუაცია, რომელიც ახლა არსებობს დიდხანს გაგრძელდება, თუ რამე ახალი ინიციატივა არ იჩენს თავს ეუთოს მინსკის ჯგუფის მოლაპარაკებების ფორმატში.“
ჯასურ მამედოვ სუმერლი აზერბაიჯანულ გაზეთ „ზერკალოში“ თავდაცვის საკითხებს აშუქებს.
ვაჰე ჰარუტუნიანი თავისუფალი ჟურნალისტია სომხეთში.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ვაჰე ჰარუტუნიანი თავისუფალი ჟურნალისტია ერევანში. ლემან მუსტაფაქიზი Lent.az რეპორტიორია აზერბაიჯანში.
ვაქცინაცია და დეზინფორმაცია აზერბაიჯანში
აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სისტემის ნაკლოვანებები
აზერბაიჯანში რეფერენდუმი საპროტესტო აქციებით აღინიშნა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.