ka en ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ca es es ne en en ka en en en ka ka en en en en en en en en en en en en en en ka en nl ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en pt en en en pt pt en en en en en en en en en
თუ ზამთრის ღამით მოგზაური – არატრადიციული რომანი
Date: July 8, 2018Author: litagora 0 Comments
„თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ კლასიკური გაგებით რომანი არაა. სტრუქტურულად ეს ტექსტი კლასობანას თამაშს ჰგავს, სადაც მკითხველს ერთი მონაკვეთიდან მეორეზე გადასვლით თავად შეუძლია გარკვეული მოდელის და მაშასადამე, საკუთარი რომანის აწყობა. ეს ინტერაქტიული რომანია, სადაც არ არსებობს ქრონოლოგიური თუ ლოგიკური ნარატივი და ამას მკითხველი არათუ წიგნის გადაფურცვლისთანავე, არამედ სათაურზე დახედვითაც კი შეიძლება მიხვდეს.
მართლაც, რა უცნაური სათაურია – „თუ ზამთრის ღამით მოგზაური,“ სადაა ზმნა? რა გაუგებრობაა? თუმცა, ეს იტალო კალვინოა, მე-20 საუკუნის ავტორი, რომლის განსხვავებულმა თხრობის სტილმა და ხელწერამ თანამედროვე ლიტერატურაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ერთ-ერთ მაგალითად დევიდ მიტჩელის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოების, „ღრუბლების ატლასის“ მოყვანა შეიძლება. მიტჩელმა ერთ-ერთ ინტერვიუში აღიარა, რომ სტრუქტურულად საკუთარი რომანის იდეა სწორედ რომ იტალო კალვინოს წაკითხვის შემდეგ გაუჩნდა. კალვინოს ხშირად პოსტმოდერნისტ ავტორად მიიჩნევენ, ეს ის მიმდინარეობაა, რომელიც დღეს გადაფასების სტადიაზე იმყოფება. ხშირად პოსტმოდერნიზმს არაერთი თანამედროვე მოაზროვნე დაუნდობლად აკრიტიკებს და მეტწილად სამართლიანადაც. კრიტიკის მთავარი არგუმენტი ისაა, რომ პოსტმოდერნიზმის მიმდევრები ხშირად რეალობას შორდებიან, ზუსტ მეცნიერებს არ აღიარებენ და მოვლენებს სუბიექტური პრიზმიდან უყურებენ. მაგალითისათვის სოკალის ცნობილი ქეისის მოყვანა შეიძლება.
1994 წელს ფიზიკის პროფესორმა ალან სოკალმა მოხსენება მოამზადა და გავლენიან პოსტმოდერნისტულ გამოცემას, Social Text – ს გაუგზავნა. ტექსტში სოკალი ფიზიკაზე და მათემატიკაზე კულტურის, ფილოსოფიის და პოლიტიკის ჭრილში საუბრობს. ცოტა ხანში გამოცემამ მოხსენება დაბეჭდა. ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი მოვლენაა, თუმცა საქმე ისაა, რომ რამდენიმე თვეში სოკალმა სხვა ჟურნალში გამოაქვეყნა სტატია, სადაც ის აღიარებდა, რომ მისი მოხსენება სხვა არაფერი იყო თუ არა “აბსოლუტური ბოდვა.” მან განზრახ მოამზადა ტექსტი და გამოცემაზე ექსპერიმენტის ჩატარება გადაწყვიტა.
თუმცა, ერთია პოსტმოდერნიზმი ზუსტი და სოციალური მეცნიერებების აღრევის მიმართულებით და მეორეა პოსტმოდერნიზმი ლიტერატურაში. ლიტერატურა მეცნიერება არაა, ეს ის სფეროა სადაც ფანტაზიის მოთვინიერება იგივე შედეგების მომტანი შეიძლება იყოს როგორც სიტყვაზე, ბიოლოგიაში დადგენილი ნორმების არ გათვალისწინება.
„თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ მკითხველს თავისუფლებას აძლევს გაეცნოს სხვადასხვა სტილით დაწერილ მონაკვეთებს და ამ მეტატექსტებს, რომელიც აქვე უნდა ითქვას, ყოველ წაკითხვაზე სხვადასხვანაირად შეიძლება აღიქმებოდეს.
არ მახსოვს სად, მაგრამ სადღაც ხორხე ლუი ბორხესს მსგავსი რამ აქვს ნათქვამი, არ არსებობს ამბავი რომელიც კონკრეტულ მომენტში შეიძლება იწყებოდეს და ასევე კონკრეტულ მომენტში მთავრდებოდეს. ლიტერატურაში, ისევე როგორც სხვა მედიუმებში სადაც ამბის თხრობას ვართ შეჩვეული, მაგალითად კინოში, გარკვეული ნარატივი ჩარჩოში ექცევა, ამიტომ მაყურებელს თუ მკითხველს გვიჩნდება ილუზია, თითქოს ნანახი თუ წაკითხული დაკონსერვებული მოვლენაა, რომელიც პირველი კადრით თუ წინადადებით დაიწყო და შემდეგ ასევე ლოგიკურად დასრულდა. „თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ ასეთი ნაწარმოები არაა, ეს უსასრულო ნაწარმოებია, დასაწყისის და დასასრულის გარეშე. ამიტომ, თუ რომანში ქრონოლოგიური და ლოგიკური თხრობის მანერას აფასებთ და გიყვართ, ეს წიგნი დაივიწყეთ – მას ვერც თავს უპოვით და ვერც ბოლოს. მაგრამ თუ ტრადიციული ნარატივის მიღმა, იტალო კალვინოს უსაზღვრო ფანტაზიას ენდობით, ეს წიგნი სწორედ ისაა, რამაც თქვენი ლიტერატურული კოლექცია შეიძლება გაამდიდროს.
View all posts by litagora
Previous Previous post: კანის ფესტივალის გამარჯვებულები [1955 – 2017]
Next Next post: Westworld VS ჩიორა
Leave a Reply Cancel reply
Enter your comment here...
Fill in your details below or click an icon to log in:
Email (required) (Address never made public)
You are commenting using your WordPress.com account. ( Log Out /  Change )
You are commenting using your Twitter account. ( Log Out /  Change )
You are commenting using your Facebook account. ( Log Out /  Change )
Notify me of new comments via email.
Notify me of new posts via email.
Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.
ყველაზე ნახვადი ბოლო 48 საათში
"შესწორებები" – მეოცე საუკუნის ამერიკის ოჯახური პორტრეტი
10 მემარცხენე ფილმი, რომელიც ფილმადაც ვარგა
პიერ პაოლო პაზოლინი - პოეტის სიკვდილი
ქაღალდის თვითმფრინავები - შრიფტებში, ფერებში და შაბლონებში არეკლილი ქალაქი
დიუნა - მოკრძალებული ფრენკ ჰერბერტის მდიდარი სამყარო [რეცენზია]
ტრუმენის შოუ, ის რაც არ ჩანს
ინდივიდის სულიერი ძიების გზა სიმბოლისტური პოეზიისა და მოდერნისტული რომანის მიხედვით
Catch-22, ჯოზეფ ჰელერის ანტი-მილიტარისტული მანიფესტი
ერნესტ ჰემინგუეი — თეთრი სპილოები
Privacy & Cookies: This site uses cookies. By continuing to use this website, you agree to their use.
To find out more, including how to control cookies, see here: Cookie Policy
Join 224 other followers
Already have a WordPress.com account? Log in now.