ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
ვაქცინაცია და დეზინფორმაცია აზერბაიჯანში ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2022 წლის 26 აპრილი   ავტორი: გულნურ ქაზიმოვა
აზერბაიჯანში COVID-19 საწინააღმდეგო ვაქცინაციის დაწყებიდან ერთი წელი გავიდა, თუმცა აცრის მიმართ შიში და უნდობლობა ჯერ კიდევ ძლიერია.
ვაქცინირების პროცესი ბაქოს ერთ-ერთ კლინიკაში. (ფოტო: ავტორი)
2022 წლის იანვრის მდგომარეობით, აზერბაიჯანის მოსახლეობის 47% არის აცრილი, სულ 11 მილიონზე მეტი დოზა გაკეთდა დღემდე.
საზოგადოების ყოყმანის მიზეზად შეიძლება ჩაითვალოს ისიც, რომ სხვადასხვა მედიასაშუალებები უამრავ დეზინფორმაციას ავრცელებენ, ხოლო მთავრობის ან სხვა სანდო ინსტიტუტების მიერ სარწმუნო ინფორმაციის გავრცელება ნაკლებად ხდება. ამიტომ, უმეტესობა ან საერთოდ უარს ამბობს აცრის გაკეთებაზე ან კოვიდპასპორტს აყალბებს.
აზერბაიჯანში ვაქცინაციის პროცესის დაწყებასთან ერთად იმატა ყალბი ამბების ნაკადმაც როგორც ტრადიციულ, ისე სოციალურ მედიასაშუალებებში. მედიაექსპერტი ელესგერ მემედლი ამბობს, რომ პრორუსული მედიის მიერ გავრცელებულმა ანტივაქსერულმა დეზინფორმაციამ საზოგადოებას COVID-19 საწინააღმდეგო აცრების მიმართ ნდობა დაუკარგა.
„თავდაპირველად ამბობდნენ, რომ ვირუსი ბილ გეითსის და  შეერთებული შტატების შექმნილია. ამასთან ერთად, ყველაზე საშიში იყო ჭორი იმის შესახებ, რომ კორონავირუსი ადამიანებში სასქესო ორგანოების დაავადებებსა და უნაყოფობას იწვევდა. მსგავსი პროპაგანდის გავრცელებაზე ასევე დიდი გავლენა იქონია რუსეთის სურვილმაც გაეყიდა საკუთარი ვაქცინები,“ განუცხადა  IWPR-ს ელესგერმა.
ისევე როგორც სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში, აზერბაიჯანშიც რუსულმა პროპაგანდამ მიზანში ამოიღო აშშ-ს მხარდაჭერით აშენებული ლუგარის ლაბორატორიები. რუსეთის მტკიცებით, ამ ლაბორატორიებში ხდებოდა ბიოლოგიური იარაღის წარმოება და აქედანვე მოხდა COVID-19 განზრახ გავრცელება.
„რა თქმა უნდა, პრორუსული მედიის მიერ გავრცელებული დეზინფორმაციის მიზანია იმ ქვეყნებში,  სადაც ეს ლაბორატორიები ფუნქციონირებს, მათ მიმართ უნდობლობის გაჩენა,“ ამბობს ლეილა მუსტაფაევა, ფაქტების გადამოწმების ვებგვერდის რედაქტორი.
სოციალურ მედიაში ვაქცინების შესახებ დეზინფორმაციის გავრცელება სხვა ფორმებითაც ხდებოდა. აზერბაიჯანელი ბლოგერი ჰებიბ მუნტეზირი ამბობს, რომ დასავლეთის გავლენიანი და ავტორიტეტული ადამიანების განცხადებები და ვიდეოები სპეციალურად ითარგმნებოდა არასწორად და ვრცელდებოდა სოციალური მედიის პლატფორმებზე საზოგადოების მოსატყუებლად.
”გავრცელდა ერთ-ერთი დასავლელი პროფესორის ლექციის ვიდეო არასწორი თურქული სუბტიტრებით, სადაც ის თითქოს ამბობს, რომ მას არ სჯერა ამ ვირუსის არსებობის, რომ ვაქცინები შექმნილია ადამიანების მოსაკლავად და ა.შ.”, ამბობს ის.
სოციალური მედიის გარდა, ჰებიბ მუნტეზირის თქმით, ცნობილი მედიასაშუალებებიც აქტიურად ავრცელებდნენ ანტივაქსერულ პროპაგანდას.
„ყველაზე სერიოზულმა მედიაგამოცემებმაც კი გააშუქეს დასავლეთში ვაქცინაციის საწინააღმდეგო პროტესტი, რამაც გავლენა მოახდინა საზოგადოებაში ვაქცინის მიმართ  უნდობლობის გაჩენაზე“, ამბობს ის.
მანიპულირებული სტატისტიკა და ინფორმაციის ნაკლებობა
მთავრობა და სამედიცინო დაწესებულებები არ უპირისპირდებოდა სხვადასხვა მედია პლატფორმების მიერ გავრცელებულ დეზინფორმაციას, რის გამოც მოქალაქეები, მათივე თქმით, საინფორმაციო ვაკუუმში აღმოჩნდნენ.
„ჩემი პროფესიის გამო ბევრს ვმოგზაურობ. გავიკეთე Sinovac-ის ვაქცინის ორი დოზა, მოგზაურობაში ხელი რომ არ შემშლოდა. თუმცა აეროპორტში მითხრეს, რომ ევროპაში ის არ იყო მიღებული. პოლიკლინიკაშიც ბევრჯერ ვიკითხე, მარგამ არავის უთქვამს, რომ ეს ვაქცინა არ იყო აღიარებული. ოფიციალური ინფორმაციის გამოქვეყნება დროულად არ ხდება. და ახლა რა, სხვა აცრა უნდა გავიკეთო?!“ აცხადებს აზერბაიჯანის მოქალაქე გულშენ სეფეროვა.
„WhatsApp-სა და TikTok-ზე გავრცელებული ინფორმაცია სერიოზულ გავლენას ახდენს აზერბაიჯანის საზოგადოებაზე. ხელისუფლება ამას ხელს არ უშლის და არ ეკიდება სერიოზულად. ინფორმაციის ნაკლებობაა,“ ამბობს ბლოგერი ჰებიბ მუნტეზირი.
ვაქცინების შესახებ ინფორმაციის ნაკლებობას ემატება ისიც, რომ მთავრობა მანიპულირებს კოვიდის შესახებ მონაცემებით საკუთარი ინტერესების სასარგებლოდ, რაც კიდევ უფრო ზრდის საზოგადოებაში ვაქცინის მიმართ უნდობლობას.
აზერბაიჯანში გამართული ფორმულა 1 რბოლების წინ, მთავრობამ, სავარაუდოდ, შეამცირა კოვიდ-19 შემთხვევების რაოდენობა. თამაშების დასრულების შემდეგ კი შემთხვევებმა კვლავ მკვეთრად იმატა. როგორც პოლიტოლოგი ერესტუნ ორუჯლი ამბობს, ციფრებით მანიპულირება სერიოზულ გავლენას ახდენს ხალხის ნდობაზე როგორც ვაქცინების, ისე მთავრობის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის მიმართ.
თავის მხრივ, ვაქცინაციის პროცესის მართვაზე პასუხისმგებელი უწყება – სამედიცინო ტერიტორიული ერთეულების მართვის ასოციაცია (TABIB) IWPR-ს უცხადებს, რომ მოქალაქეებისთვის ვაქცინების შესახებ ინფორმაცია მარტივად არის ხელმისაწვდომი.
„ყველა ვაქცინა, რომელიც ქვეყანაში გამოიყენება, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ არის დამტკიცებული და ეს ინფორმაცია საჯაროა. მას მედიაში რეგულარულად ქვეყნდება ინფორმაცია მოგზაურობისთვის საჭირო ვაქცინაცის სერთიფიკატების შესახებ. მედიაში და სოციალურ ქსელებში რეგულარულად ტარდება ვაქცინაციის შესახებ ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებები.“
ამჟამად აზერბაიჯანში ოთხი ვაქცინაა ხელმისაწვდომი – Pfizer-BioNTech, CoronaVac, AstraZeneca და Sputnik V. თუმცა, ევროკავშირიში აზერბაიჯანის მიერ გაცემულ QR კოდები არ იკითხება.
მოსახლეობაში ვაქცინებისადმი უნდობლობის გამო ქვეყანაში იმატა ყალბი ვაქცინის პასპორტების დამზადების შემთხვევებმა. რამდენიმე ექიმის და სხვა მედპერსონალის წინააღმდეგ უკვე მიმდინარეობს გამოძიება ყალბი პასპორტების გაყიდვის ბრალდებით.
ყალბი პასპორტების დამზადება გააქტიურდა მას შემდეგ, რაც მთავრობის გადაწყვეტილებით, ვაქცინაცია სავალდებულო გახადა საზოგადოების გარკვეული ნაწილისთვის. იმის გამო, რომ მთავრობა ვაქცინაციის შესახებ არ ახდენს მოსახლეობის სათანადოდ ინფორმირებას, ხალხი თვლის, რომ ამას მთავრობა თავისთვის აკეთებს და არა მათთვის.
„აზერბაიჯანში ვაქცინაციის პროცესი სახელმწიფოს ვალდებულების კონტექსტში მიმდინარეობს. არსებობს ვაქცინაციის ვალდებულება, თუმცა მისი წახალისება არ ხდება. იმ ადამიანებმა, რომლებიც ისედაც არ ენდობოდნენ მთავრობას, ჩათვალეს, რომ ეს მთავრობისთვის იყო საჭირო და არა ხალხისთვის“, ამბობს აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის პარტიის წევრი სეიმურ ჰაზი.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ინიციატივით და აზერბაიჯანის მთავრობის უმნიშვნელო ჩართულობით გაიხსნა ცენტრი, რომლის მიზანია პანდემიის შესახებ საზოგადოების ინფორმირება და ვაქცინაციის წახალისება. ცენტრის ერთ-ერთი ტრენერი ლალე მუსაზადე ამბობს, რომ მთავარი მიზანი სამედიცინო პერსონალის განათლებაა.
„სამწუხაროდ, პანდემიასთან ბრძოლამ გვიჩვენა, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი იყო ან არაინფორმირებული ან არასწორად ინფორმირებული სოციალური მედიის საშუალებით. ეს უარყოფითად აისახა მთელ პროცესზე. იმის გამო, რომ ამ ეტაპისთვის მოსახლეობასთან მუშაობა არ შეგვიძლია, ჩვენი მთავარი მიზანია სამედიცინო პერსონალის განათლება, რადგან  მათ უფრო მეტი ურთიერთობა აქვთ ხალხთან და შესაბამისად უფრო კარგად შეუძლიათ საჭირო ინფორმაციის მიწოდება. ამ ბოლო დროს უფრო მეტად ვამახვილებთ ყურადღებას ვაქცინების შემადგენლობასა და მათ ეფექტურობაზე,“ ამბობს ის.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი, რომელიც საზღვარგარეთ ცხოვრობს.
მოსწავლეები პანდემიის პირისპირ საქართველოსა და მოლდოვაში
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.