ka ka ka en ka ka ka en ka ka en en en en ka nl en ka en en hi ca en fr ka ka ka ka ru hbs_lat en ca en fr ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ru hbs_lat en en ka en en en en ka ka ka ka ka en en ka ka ka en en en en en en en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en ka en en en en en
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.
არმური - ლიტარენა, უფრო კი – ბიბლიოთეკა
Armuri - literary Arena, or library from Georgia (country)
Forum started: Sun 9 Nov 2008
Home   Portal   Register   Log in
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: ესეებისა და კრიტიკოსთათვის
Number of posts : 7134
Subject: მაია მელანაშვილი    Sat Feb 02, 2019 11:27 am
პიკარესკა XX საუკუნის ქართული მწერლობის კონტექსტში: პრობლემატიკა, პოეტიკა, ტიპოლოგია
Number of posts : 7134
Registration date : 09.11.08
Subject: Re: მაია მელანაშვილი    Sat Feb 02, 2019 11:29 am
პიკარესკა XX საუკუნის ქართული მწერლობის კონტექსტში: პრობლემატიკა, პოეტიკა, ტიპოლოგია
თბილისი, 2017, გვერდები 71-72
„1990-იანი წლებიდან პიკარესკული პროზის რეაქტუალიზაციისთვის ხელსაყრელი გარემხატვრული და შიდალიტერატურული ფაქტორების კომპლექსი ჩამოყალიბდა, რომელიც ზემოთ განვიხილეთ. სსრკ-ს დაშლამ გამოიწვია სოციალური კატაკლიზმები, მასობრივი გაღატაკება და გადარჩენის პრობლემის აქტუალიზაცია. საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლას მოჰყვა კომერციული ავანტიურიზმის აქტივიზაციის პროვოცირება. პირველი პოსტ-საბჭოთა ათწლეული ხასიათდებოდა სოციალიზმის იდეალებისა და სალოცავების - ბელადების კულტის - კარნავალური დამხობით.
კულტურის საერთო დემოკრატიზაციამ და ვესტერნიზაციამ გამოიწვია პარალიტერატურისა და პიკარესკას ელემენტების მქონე სკანდალური ეპატაჟური ნაწარმოებების გამოჩენა რუსულ ლიტერატურაში (მაგ., დ. ბიკოვის რომანი „ПpaBдa“
(2005), რომლის გმირი-პიკარო ვ. ლენინია; იმავე წელს მას სპეციალური კვლევა მიუძღვნა სომეხმა ისტორიკოსმა ლ. აბრამიანმა „ლენინი, როგორც ტრიკსტერი“ (2005) - (AбpaMяH Л.A. ЛeHиH kak TpиkcTep // CoBpeMeHHaя poccийckaя Mифoлorия/ CocT.: M.B. AxMeToBa. – M.:Изд-Bo PГГy, 2005. – გვ. 38-56.)
რუსულ ლიტერატურულ სინამდვილეში აღნიშნული პერიოდის ტენდენციად ცალკე უნდა გამოიყოს ილფისა და პეტროვის საკულტო დილოგიის ახალი ვერსიების გამოჩენა (მაგ., ბ. ლეონტიევის „დიადი კომბინატორის ტრიუმფი, ანუ ოსტაპ ბენდერის დაბრუნება“ – 2004, ა. მიტროფანოვის „თორმეტი სავარძელი“ -2005); გაჩნდა კვლევები ოსტაპ ბენდერის ქცევათა ფსიქოლოგიაზე (მაგ., ვ. მორდაჩევის „ავანტიურისტის სახელმძღვანელო: ოსტაპ ბენდერის სკოლა“ – 2004) და სხვ.
პოსტსაბჭოურ პერიოდში ქართულ სალიტერატურო სივრცეში გამოქვეყნებული ავანტიურულ-სათავგადასავლო რომანებისა და მოთხრობების რაოდენობა შთამბეჭდავად გამოიყურება; მათში გადმოცემულია იმ ქართველების ცხოვრება და
თავგადასავლები, რომლებმაც საბჭოთა იმპერიის დაშლის შემდგომ საქართველოდან გაქცევით უშველეს თავს და მოხერხებისა თუ მარიფათიანობის (ზოგჯერ კი თაღლითობის) წყალობით დამკვიდრდნენ სხვადასხვა ქვეყნებში (ზოგჯერ ქვეყნის სახელწოდებაც არ არის მითითებული, უბრალოდ „დასავლეთში“). მართალია, ზემოაღნიშნული ნაწარმოებების ჟანრული სიწმინდე (ანუ, მათი მიკუთვნება პიკარესკას ჟანრისადმი) და ზოგჯერ მხატვრული ღირებულებაც საკამათოა, თუმცა რაოდენობრივი მაჩვენებელი ადასტურებს, ერთი მხრივ, ჟანრის პოპულარობასა და აქტუალობას და, მეორე მხრივ, მის კომერციულ წარმატებას, რაც თანამედროვე მარკეტინგული ინდუსტრიის გადამწყვეტ ფაქტორს წარმოადგენს.
მხატვრული ღირებულების თვალსაზრისით ზემოაღნიშნულ ლიტერატურაში გამოვარჩევდით მიხო მოსულიშვილის რომანს „ფრენა უკასროდ“ (2001), რომელიც კრიტიკოსმა ანდრო ენუქიძემ გააანალიზა წერილში „როგორ დაფრინავენ გერმანიაში?"
და ცალსახად პიკარესკულ ჟანრს მიაკუთვნა [ენუქიძე, 2009 (ელექტრონული ვერსია)].
სავსებით გასაზიარებელია ა. ენუქიძის შენიშვნა: „რომანის სათაური გოეთეს „ფაუსტის“ პერიფრაზია; დოქტორ ფაუსტს ცაში გასაფრენად აუერბახის სარდაფის ღვინის კასრი სჭირდებოდა, ჩვენს გმირებს კი ასეთივე გაფრენისთვის მარიხუანით შეკეთებული ამერიკული „ჯოინტიც” ყოფნით“ [ენუქიძე, 2009 (ელექტრონული ვერსია)].
რომანში ასახულია სამი ქართველი ემიგრანტის - დიტო ქინქლაძის, პუპა კოღუაშვილისა და კახა ბურნაძის - არალეგალური ყოფა-ცხოვრება და თავგადასავლები გერმანიასა და შვეიცარიაში, სადაც ისინი მათივე ყაიდის ადამიანებთან - გერმანელ და
ნიგერიელ ქურდბაბცაცებთან და ნარკოდილერებთან დაიჭერენ საქმეს. ავტორი თავის რომანს ირონიულად „სახელმძღვანელოდ“ მოიხსენიებს, რადგან იგი მართლაც, ერთგვარი გზამკვლევია მათთვის, ვის წარმოდგენაშიც “დასავლეთი - სამოთხეა“ და ამ სამოთხეში თავის დამკვიდრებას კვლავაც იმ წესებით აპირებენ, რომლითაც
პოსტმოდერნისტული ირონია გამოსჭვივის ავტორის თხრობაში, როდესაც იგი აღწერს თავისი გმირების თავგადასავალს და ყველა იმ პრობლემას (განვითარებული და მესამე ქვეყნების ანტაგონიზმი, გლობალიზმი და ანტიგლობალიზმი, სექსუალური უმცირესობისა და უმრავლესობის თანაარსებობა და სხვ.) რომელსაც ე.წ. მესამე ქვეყნების მოქალაქეები ცივილიზებულ ევროპაში აწყდებიან. და მაინც, რომანში აღწერილი ავანტიურისტული თავგადასავლების მიუხედავად, ჩვენ ვერ მივაკუთვნებთ აღნიშნულ ნაწარმოებს პიკარესკულ ჟანრს, რადგან მას არ ახასიათებს ის მარკერები, რომელზეც დაწვრილებით ზემოთ ვიმსჯელეთ.
Page 1 of 1
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: ესეებისა და კრიტიკოსთათვის
არმური Armuri :: მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები) :: ესეებისა და კრიტიკოსთათვის
Jump to: Select a forum||--მართალს ვიტყვი, შევიქნები ტყუილისა მოამბე რად? (საცნობარო)|--მთქმელი და გამგონებელი (ავტორები და ტექსტები)|   |--პოეტების ქვეყანა|   |--მთხრობელთა და მოსათხრობთათვის|   |--ესეებისა და კრიტიკოსთათვის|   |--მთარგმანებელთა და თარგმანთათვის|   |--ლიტერატურა უსაზღვრებოდ|   |--ისტორიისათვის|   |--ბალღოო, აეს არი შენ სამშობლო...|   |--"ლიტერატურის თეორია" – სტუმრად რენე უელეკთან და ოსტინ უორენთან|   |--საკამათო|   |--ბობოისკარი|   |--მინიმალისტური პოეზია|   |--სიტყვითდუელები|   |--მწერლები - მწერლებზე|   |--შეუნდოთ ღმერთმა...|   |--ლიტერატურული კონკურსები|   |--აგორა|   |--სტუმრები და მასპინძლები (ერთნიც და მეორენიც ფეისბუკზე დაიკარგნენ)|   |--"ვერცხლის თასადამც მაქცია" - სტუმრად სანათასთან|   |--არაგვიანი – სტუმრად არაგვთან|   |--"ბრანდი-ბრუნდი" - სტუმრად მარიამ წიკლაურთან|   |--ამაოდ არც მთაწმინდაზე უსეირნიათ - სტუმრად გია არგანაშვილთან|   |--სადისკუსიო კლუბი - სტუმრად ნინი მელივასთან|   |--”ვაჟკაცობისას ამბობენ” და "უკვდავებისა წყაროო" - სტუმრად ვაჟიკა კაწალხეველთან|   |--კაცობრიობა დანა-ჩანგლით ითხრის სამარეს! - სტუმრად ვაჟა ხორნაულთან|   |--ნაფეხურები - სტუმრად ნინო დარბაისელთან|   |--”დარდების შემგროვებელთან” - სტუმრად გოდერძი ჩოხელის გამიხარდასთან|   |--საუბრები სიტყვის ხელოვნების შესახებ - სტუმრად ზევსის დაქალთან|   |--"მზე ხატავს სახლის ფერად რიკულებს..." - სტუმრად კესოსთან|   |--”მითოლოგია ჩემი სისუსტეა...” - სტუმრად ნინო ნეკერიშვილთან|   |--"ცისკარი" – სტუმრად ძველ მეგობართან|   |--ქართული ჟარგონის ლექსიკონი - სტუმრად ლევან ბრეგაძესთან|   |--მზერის გადანაცვლება (მხატვრობა, კინო, თეატრი, მუსიკა)|   |--მხატვრობა არმურზე: "ნიკალა და მარგარიტა"|   |--კინო არმურზე: კამერითაც ცხონდების კაცი|   |--თეატრი არმურზე: მელპომენე და თალია|   |--მუსიკა არმურზე: ხმა - სინათლეა...|   |--Georgian Authors in English|--Deutsche Übersetzung Georgischer Literatur
:: I forgot my password
Yesterday at 1:39 pm by Admin
Yesterday at 1:36 pm by Admin
» ქართული ხალხური პოეზია
Sat Sep 24, 2022 1:47 pm by Admin
Fri Sep 23, 2022 8:05 am by Admin
Fri Sep 23, 2022 7:58 am by Admin
Fri Sep 16, 2022 9:00 am by Admin
Sun Sep 11, 2022 11:39 am by Admin
Bookmark and share the address of არმური Armuri on your social bookmarking website
Free forum | © phpBB | Free forum support | Contact | Report an abuse | Latest discussions