ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
აზერბაიჯანი-სომხეთი: ახალი თამაშები, ძველი კონფლიქტი ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2015 წლის 20 ივლისი   ავტორი: ლამია ადილგიზი
სომხებმა გუნდი გააგზავნეს, მაგრამ გულითადი დახვედრა ვერ მიიღეს.
ბაქოს ევროპული თამაშების დაწყებამდე არსებობდა გარკვეული ეჭვები იმის თობაზე გააგზავნიდა თუ არა სომხეთი თავის გუნდს აზერბაიჯანში და მიიღებდა თუ არა მას მასპინძელი აზერბაიჯანი.
თავდაპირველად, ისიც გაურკვეველი იყო რას აპირებდნენ სომხები – მონაწილეობას თუ ბოიკოტირებას. მთიან ყარაბაღში ომის დასრულების შემდეგ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ოფიციალური სამშვიდობო შეთანხმება არ გაფორმებულა, რის გამოც ორ მეზობელ ქვეყანას შორის უკვე წლებია გაწყვეტილია ადამიანური ურთიერთობები.
საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციების დაჟინებული თხოვნის და ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ სომხებმა თამაშებში მონაწილეობის გადაწყვეტილება მიიღეს და 25 სპორტსმენისგან შემდგარი გუნდი ბაქოში გააგზავნეს.
„ჩვენ გადავწყვიტეთ ბაქოს ევროპულ თამაშებში მონაწილეობის მიღება, რადგან არ გვინდა რომ სომხეთი ჩამოშორდეს მსოფლიო სპორტულ ღონისძიებებს,“ – განაცხადა სომხეთის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის გენერალურმა მდივანმა რაჩია როსტომიანმა. „ასეთი ღონისძიებები არ არის რომელიმე ერთი ქვეყნის კუთვნილება, ისინი საერთაშორისო სპორტულ საზოგადოების კუთვნილებაა“.
ეუთოს მინსკის ჯგუფის ამერიკელი თანათავმჯდომარე ჯეიმს უოლრიკი მიღებულ გადაწყვეტილებას მიესალმა და ის მამაცურ და შემრიგებლურ ნაბიჯად შეაფასა.
ევროპის ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტმა პატრიკ ჰიკიმ განაცხადა, რომ ეს გადაწყვეტილება იმ შემთხვევას მიეკუთვნება, როდესაც „სპორტი იმარჯვებს პოლიტიკაზე.“
თუმცა, პოლიტიკა მთელი თამაშების განმავლობაში საკმაოდ დიდი დოზით იგრძნობოდა. 12 ინვისს, გახსნის ცერემონიალზე სომხურ დელეგაციას სტვენით და შეძახილებით შეეგებნენ და სპორტსმენებისვე თქმით, იგრძნობოდა მტრული განწყობა.
„დაცვა მოგვამაგრეს, მაგრამ შეჯიბრება გაგვიჭირდა,“ – განაცხადა ჩვენთან საუბრისას მოჭიდავემ მიჰრან ჰარუტუნიანმა. „როდესაც სომხური დელეგაცია ბაქოს ოლიმპიურ სტადიონზე გამოჩნდა მთელი სტადიონი ახმაურდა, დაიწყეს სტვენა და აზერბაიჯანული დროშების ფრიალი. ჩემი შეჯიბრების დროს, მაყურებლების მხრიდან დიდი აგრესია იგრძნობოდა. მთელი სტადიონი დაგვიპირისპირდა. ყვიროდნენ და ფეხებს აბრახუნებდნენ.“
ჰარუტუნიანმა ვერცხლი მოიგო, სომხების მიერ სახლში წაღებული ერთადერთი მედალი. მასპინძლებმა კი ჯილდოების რეკორდული რაოდენობა, 56 მედალი მოიგეს, მათ შორის 21 ოქრო. მიუხედავად იმისა, რომ სომხები თავიანთ სპორტის სახეობებში საკმაოდ კარგად ასპარეზობდნენ, მათი აზრით, იგრძნობოდა, რომ მსაჯები აზერბაიჯანელების მიმართ მიკერძოებულები იყვნენ.
„ჩემს შემთხვევაში, მაგალითად, აშკარა იყო, რომ მსაჯებმა გადაწყვეტილება მაყურებლის ზეწოლის შედეგად მიიღეს,“ – თქვა ჰარუტუნიანმა.
სტვენის და შეძახილების ფონზე მიმდინარეობდა უკრაინის სახელით მოასპარეზე სომეხი სპორტსმენის დაჯილდოვება, რომელსაც ვერცხლის მედალი ილჰამ ალიევმა გადასცა. პრეზიდენტმა აღელვებულ მაყურებლებს ხელის აწევით ანიშნა რომ დამშვიდებულიყვნენ.
სომეხი სპორტსმენების იგნორირებისთვის კრიტიკა გამოითქვა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელევიზიის მისამართითაც. მაგალითად, როცა ერთმანეთს სომეხი და აზერბაიჯანელი სპორტსმენები ეჯიბრებოდნენ, პირდაპირი ტრანსლაცია წყდებოდა და ირთვებოდა რეკლამა. ჩვენებას აგრძელებდნენ დაგვიანებით, მაგრამ იმ შემთხვევაში თუ აზერბაიჯანელი მოიგებდა, ხოლო სომეხის გამარჯვების შემთხვევაში სხვა შეჯიბრება ირთვებოდა.
პრეტენზიას არ ეთანხმება სახელმწიფო ტელევიზიის პრესსპიკერი ხატირე ქაზიმი და აცხადებს, რომ პროდუსერები დამოუკიდებლად ვერ აკონტოლებდნენ თამაშების ეთერს და მათ ტრანსლაციას ახორციელებდა საერთაშორისო სამაუწყებლო კავშირი.
„ჩვენ ამ პროცესში ვერ ვერეოდით,“ – განაცხადა ქაზიმმა ჩვენთან სატელეფონო საუბრისას. „ზოგჯერ, რამდენიმე თამაში ერთდროულად სხვადასხვა ადგილას მიმდინარეობდა და ჩვენი ვალდებულება იყო მათი ჩაწერა და მოგვიანებით ეთერში გაშვება.“
კონფლიქტი – უცვლელი თემა
მთიანი ყარაბაღის თემა თავიდან ბოლომდე ლაიტმოტივად გასდევდა ევროპულ თამაშებს. დახურვის ცერემონიალზეც კი ოლიმპიური ცეცხლის მეჩირაღდნე იყო სპორტსმენი ილაჰამ ზეკიევი, რომელიც ამავე დროს ყარაბაღის ომის ვეტერანიცაა.
კონფლიქტი 1994 წელს დასრულდა, თუმცა სამშვიდობო შემთანხმება ჯერ კიდევ არ არის მიღწეული და ორი ათეული წლის მანძილზე მიმდინარე მოლაპარაკებებმა შედეგი ვერ გამოიღო. ყარაბაღი მისი მიმდებარე რაიონებით სომხური ადმინისტრაციის დაქვემდებარებაშია და მას დამოუკიდებლობა აქვს გამოცხადებული. სომხეთი და აზერბაიჯანი ტექნიკურად საომარ მდგომარეობაში იმყოფებიან. ყარაბაღის მომავალთან დაკავშირებით მათი რადიკალურად განსხვავებული პოზიციების გამო საერთო ენის გამონახვა ვერ ხერხდება.
ბაქოს ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის წარმომადგენელი აცხადებს, რომ ყარაბაღის თემის წამოწევა ბუნებრივად მოხდა.
„ყარაბაღი, როგორც ჩვენი ნაციონალური იდენტობის ნაწილი, ყველა აზერბაიჯანელის ფიქრებშია,“ – განაცხადა ელნარა მამედოვამ ჩვენთან საუბრისას. „ყარაბაღის კონფლიქტი თამაშებში არ შემოგვიტანია, როგორც ამას სხვადასხვა საერთაშორისო მედიის წარმომადგენლები აცხადებენ, ჩვენ უბრალოდ ეს შესაძლებლობა გამოვიყენეთ და ყველას გავახსენეთ, რომ ყარაბაღი ჩვენი ისტორიული ერთიანობის ნაწილია.“
მამედოვას თქმით, მეჩირაღდნედ ომის ვეტერანის არჩევაც არ მომხდარა შემთხვევით.
„თამაშები ყარაბაღით დავაგვირგვინეთ. გვინდოდა გვეჩვენებინა, რომ ყარაბაღისთვის სისხლის უკანასკნელ წვეთამდე ვიბრძოლებთ,“ – განაცხადა მან.
მმართველი გუნდის წევრი, პარლამენტარი ზაჰიდ ორუჯი ამტკიცებს, რომ სპორტი არის ძალიან ეფექტური პოლიტიკური ინსტრუმენტი.
„ასეთი სპორტული მოვლენა არის საუკეთესო საშულება იმისთვის, რომ ერმა ყარაბაღის ომის შემდეგ დაკარგული თვითრწმენა დაიბრუნოს. არ არსებობს უკეთესი ადგილი, სადაც შეიძლება ეროვნული სულისკვეთების უფრო უკეთ გაღვივება,“- განუცხადა მან Publika.az -ს.
ეს უნდა ყოფილიყო სპორტი
ჩვენ გავესაუბრეთ ორ პიროვნებას, ერთს აზერბაიჯანიდან და მეორეს სომხეთიდან და ვთხოვეთ გაეკეთებინათ კომენტარი თამაშების და მისი პოლიტიკური შედეგების შესახებ.
ბაქოს აღმოსავლეთ-დასავლეთის კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელი არასტუნ ორუჯლუ აღნიშნავს, რომ აზერბაიჯანის ხელისუფლება გამუდმებით აბრალებდა დასავლეთის ქვეყნებს და მედიას, რომ ისინი ადამიანის უფლებათა დარღვევებზე აპელირებით თამაშების პოლიტიზებას ახდენდნენ, თუმცა ამ ღონისძიებაში პოლიტიკა საკმაოდ დიდი დოზით თავად მთავრობამ ჩართო.
„ეს თვალშისაცემი იყო თამაშების ყველა ასპექტში, მათ შორის მსაჯების გადაწყვეტილებებშიც,“ – თქვა ორუჯლუმ. „ბაქო 2015 უნდა გამხდარიყო სპორტული ფესტივალი და არა ბრძოლის ველი. სწორედ ამიტომ არ მიიღო ევროპის ლიდერების უმეტესობამ მონაწილეობა თამაშების გახსნის ცერემონიალში. ხელისუფლებამ კი ეს გადაწყვეტილება პროსომხურ, ორმაგი სტანდარტების მაგალითად წარმოაჩინა.“
სომხეთის პოლიტიკური და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის მკვლევარი რუბენ მეჰრაბიანი აცხადებს, რომ თამაშების გავლენა, გაწეულ უზარმაზარ ხარჯთან შედარებით, უმნიშვნელო იქნება.
„არა მგონია, რომ ბაქოს ევროპულმა თამაშებმა რაიმე გავლენა მოახდინოს აზერბაიჯანი-სომხეთის ურთიერთობებზე, კერძოდ კი მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტზე. ერთადერთ მიღწევად შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ საზღვარზე დიდი ხნის განმავლობაში იყო სიმშვიდე. ვერავინ იტყვის, რომ ამ თამაშებმა ან სომხეთში ან აზერბაიჯანში მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა საზოგადოებრივ ცნობიერებაზე.“
ლამია ადილგიზი თავისუფალი ჟურნალისტია აზერბაიჯანში. არმენ კარაპეტიანი სომეხი ჟურნალისტის ფსევდონიმია.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ლამია ადილგიზი თავისუფალი ჟურნალისტია აზერბაიჯანიდან და ამჟამად სტამბოლში მუშაობს.
ვაქცინაცია და დეზინფორმაცია აზერბაიჯანში
აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სისტემის ნაკლოვანებები
აზერბაიჯანში რეფერენდუმი საპროტესტო აქციებით აღინიშნა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.