ka en id ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka nl ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka nl ka ka en ka en ka ka ka ka ka eu ka ka ka ka en en ka en en ka ka ka ka en en ka fa en en en en en en en ka ka ka ka ka en en en en
PHYSICS - 10.9. ადიაბატური პროცესი
ადიაბატური პროცესი - აირის მდგომარეობის ისეთი ცვლილებაა, რომლის დროსაც ის არც გასცემს გარემოში და არც იღებს გარემოსგან სითბოს. შესაბამისად, ადიაბატური პროცესი ხასიათთდება გარემოსთან სითბოცვლის არარსებობით. ადიაბატურად შეიძლება ჩაითვალოს სწრაფად მიმდინარე პროცესები. რადგან ადიაბატური პროცესის დროს სითბოს გადაცემა არ ხდება, ამიტომ   და თერმოდინამიკის პირველი კანონი იღებს სახეს
აირის შეკუმშვას (dV<0) თან ახლავს აირის გათბობა.
ვიპოვნოთ იდეალური აირის მდგომარეობის პარამეტრებს (მაგალითად, P და V) შორის კავშირი ადიაბატური პროცესის დროს. ამისთვის გადავწეროთ (10.20) ამ ფორმით
სიდიდე   კი ვიპოვნოთ კლაპეირონის განტოლებიდან
\(PdV=-\frac{C_{V}}{R}\left ( PdV+VdP \right )\),
ანუ, გავითვალისწინებთ რა, რომ იდეალური აირისთვის
ამ განტოლების ორივე მხარე გავყოთ  -ზე
სადაც \(\gamma =\frac{C_{p}}{C_{V}}\) უგანზომილებო სიდიდეა, რომელსაც ადიაბატის მუდმივა ეწოდება.  -ს ტემპერატურაზე დამოკიდებულების უგულებელყოფით, შეიძლება ჩაითვალოს, რომ მოცემული აირისთვის   . კლასიკური იდეალური აირებისთვის მონოატომური აირის შემთხვევაში ადაიაბატის მუდმივა ტოლია 5/3-ის, ხოლო დიატომური აირებისთვგის 7/5-ის.
ამ გამოსახულებას ეწოდება პუასონის განტოლება.
წნევასა და ტემპერატურას შორის კავშირის დასადგენად ჩავსვათ (10.21)-ში V-ს გამოსახულება კლაპეირონის განტოლებიდან, მივიღებთ
\(P^{\left ( 1-\gamma \right )}T^{\gamma }=const\)
ამ უკანასკნელში (10.21)-ის გათვალისწინებით შეგვიძლია მივიღოთ  -სა და -ს შორის დამოკიდებულება
\(V^{\left ( \gamma \right -1)}T=const\)
მდგომარეობის დიაგრამეზე ადიაბატური პროცესის აღმწერი წირს უწოდებენ ადიაბატას. ნახაზზე უწყვეტი წირით ნაჩვენებია ადიაბატა (P-V) დიაგრამაზე. შესადარებლად იგივე ნახაზზე წყვეტილი წირით გამოსახულია იზოთერმა, რომელიც აირის საწყის 1 მდგომარეობაში ტემპერატურას შეესაბამება. რადგან ნებისმიერი იდეალური აირისთვის ადიაბატის მაჩვენებელი  , ამიტომ (P-V) დიაგრამზე ადიაბატა ყოველთვის უფრო დამრეცია ვიდრე იზოთერმა. ეს იმით აიხსნება, რომ ადიაბატური კუმშვისას წნევის ზრდა გამოწვეულია არა მხოლოდ აირის მოცულობის შემცირებით, როგორც იზოთერმული კუმშვისას, არამედ ტემპერატურის ზრდითაც. ადიაბატური გაფართოებისას აირის ტემპერატურა მცირდება, ამიტომ აირის წნევა ეცემა უფრო სწრაფად, ვიდრე იზოთერმული გაფართოებისას.
ადიაბატური პროცესისას აირის მიერ შესრულებული მუშაობის მოსაძებნად ვაინტეგრებთ გამოსახულებას
მაიერის განტოლებიდან (10.18) და Y ადიაბატის მაჩვენებლის გამოსახულებიდან   გამომდინარეობს, რომ
VT PT VP თანაფარდობების თანახმად
შესაბამისად, მუშაობისთვის გამოსახულება(10.22) შეიძლება წარმოვადგინოთ ასე
Login to your account
ჯერ არ გაქვს ანგარიში? დარეგისტრირდი ახლა!
Sign in using your account with:
დაგავიყდა შე?ნი მომხმარებლის სახელი?
Sign in using your account with:
ასტერიწსით (*) მონიშნული ველების შევსება აუცილებელია.
Confirm Email Address *
გლუვ ჰორიზონტალურ ზედაპირზე მოთავსებულია 2m მასის ფიცარი. მასზე ძევს m მასის ძელაკი, ძელაკსა და ფიცარს შორის ხახუნის კოეფიციენტია ŵ. ძელაკს მოსდეს ჰორიზონტალურად მიმართული ძალა. იპოვეთ იმ ძალის ს........
ჩხირებიანი(სპიცებიანი) ბორბლის ბრუნვისას გარკვეულ სიხშირეზე ჩხირები(სპიცები) აღარ ჩანს  თუ შეიძლება ამიხსნათ ეს მოვლენა. როგორია დამოკიდებული ამ შემთხვევაში ბრუნვის სიხშირე ბრუნვის პარამეტრებზ........
ამწეს თანაბრად გადააქვს 3000 კგ მასის ტვირთი 20მ სიმაღლეზე,შემდეგ 10მ სიმაღლეზე,შემდეგ ტვირთს ჰორიზონტალურად გადააადგილებს და 5 მეტრით უშვებს ქვევით.გამოთვალეთ, რა სიდიდის მუშაობას ასრულებს ამწე.
მოგესალმებით. ხშირად ვსარგებლობ თქვენი საიტით.  თქვენი დახმარება და რჩევა მჭირდება. დავიწყე ატომისა და ატომის ბირთვის ფიზიკის თავიდან ამოცანების გარჩევა, მაგრამ ძალიან მიჭირს. იქნებ რამე გზა მიმი........