ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
მაღალმთიანი სოფლების გადასარჩენად ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 10 თებერვალი   ავტორი: ალექსანდრე გაჩეჩილაძე
სახელმწიფო იმედოვნებს, რომ შეღავათების შემოღებით შესაძლებელი გახდება ქვეყნის იზოლირებული სოფლებიდან მოსახლეობის გადინების შეჩერება.
მაღალმთიან სოფელ მრავალძალში მიტოვებული სახლები ჩვეულებრივი მოვლენაა (ფოტო: ალექსანდრე გაჩეჩილაძე).
საქართველოს მთავრობის მიერ ინიცირებული ახალი კანონი მიზნად ისახავს ქვეყნის მაღალმთიანი, სუსტად განვითარებული რეგიონებიდან მიგრაციის ნაკადის შემცირებას.
ქვეყნის ტერიტორიის 66% მაღალმთიანი რაიონებისგან შედგება, სადაც მოსახლეობას უმუშევრობის, მოუწესრიგებელი ინფრასტრუქტურის და სტიქიური მოვლენების საფრთხის პირობებში უწევს ცხოვრება.
წლების განმავლობაში ათასობით ადამიანი უკეთესი პერსპექტივის ძიებაში სხვაგან გადავიდა საცხოვრებლად. დაცარიელდა დასახლებები, რითაც გამანადგურებელი ზიანი მიადგა ადგილობრივ კულტურას.
კანონი, რომელიც 2016 წლის 1 იანვარს შევიდა ძალაში, მთაში მცხოვრებ მოსახლეობას დამატებითი სოციალური, ეკონომიკური და კომერციული შეღავათებით უზრუნველყოფს.
ის რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ სამხრეთ კავკასიაში შვეიცარიის თანამშრომლობის ოფისის, ავსტრიის განვითარების თანამშრომლობის და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით მოამზადა.
შეღავათები, რომელთა განხორციელებაც ეტაპობრივად მოხდება, მოიცავს ფინანსურ დახმარებას შვილიანი ოჯახებისთვის, სახელფასო დანამატებს მასწავლებლების, ექიმებისა და ექთნებისთვის. მთავრობა ნაწილობრივ დაფარავს ელექტროენერგიის და გათბობის ხარჯებს ზამთრის თვეების განმავლობაში.
მაღალმთიან რეგიონში მცხოვრები თითოეული ოჯახი პირველი და მეორე შვილის შეძენის შემთხვევაში სახელმწიფოსგან ყოველ თვე, ერთი წლის განმავლობაში ას ლარს მიიღებს. ყოველი მომდევნო შვილის გაჩენისას ფულადი დახმარება ორას ლარამდე გაიზრდება და ოჯახი მას ორი წლის განმავლობაში მიიღებს. მთაში მცხოვრები პენსიონერები სხვა, დამატებით სოციალურ შეღავათებთან ერთად, 20%-ით უფრო მაღალ პენსიას მიიღებენ.
მოსახლეობა ისარგებლებს შეღავათით საშემოსავლო და ქონების გადასახადზე. კომპანიებს მიენიჭებათ მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსი და ისინი ათი წლის განმავლობაში გათავისუფლებული იქნებიან საშემოსავლო გადასახადისაგან.
ექსპერტები თვლიან, რომ ეს კანონი მნიშვნელოვან გავლენას იქონიებს შიდა მიგრაციაზე. თუმცა, მათივე აზრით, კიდევ ბევრი რამის გაკეთებაა საჭირო, მათ შორის სამუშაო ადგილების შექმნის და ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარების მიმართულებით.
„საბოლოო ჯამში, კანონი შეიძლება შევაფასოთ პოზიტიურად,“ – აცხადებს მიგრაციის ცენტრის დირექტორი გიორგი გოგიშვილი. „ის შექმნის პირობებს მთიან რეგიონებში არსებული პრობლემების მოსაგვარებლად. ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი არის კანონის რეალიზებისთვის სწორი მექანიზმის შექმნა და მისი ამოქმედება ისე, როგორც ეს დაგეგმილი იყო.“
მიგრაციის საკითხთა სამთავრობო კომისიის მიხედვით, რთულია ზუსტი შეფასების გაკეთება იმის თაობაზე, თუ მაღალმთიანი რეგიონებიდან გადინებული მოსახლეობიდან რამდენი ადამიანია გადასული ქვეყნის სხვა რაიონებში საცხოვრებლად ან რამდენია ემიგრაციაში წასული.
მთიანი რეგიონებიდან მიგრაცია 1960-იან წლებში საბჭოთა კავშირის ინდუსტრიალიზაციის პოლიტიკის შედეგად დაიწყო. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანი რეგიონებიდან მოსახლეობა რუსთავში ჩამოსახლდა და ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. დასავლეთ საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმის და სვანეთის მკვიდრები ქუთაისში გადმოვიდნენ საცხოვრებლად და მანქანათმშენებელ ქარხანაში მოეწყვნენ სამუშაოდ.
1980-90-იან წლებში შიდა მიგრაცია მნიშვნელოვნად განაპირობა ომმა და სოციალურ-ეკონომიკურმა ფაქტორებმა, ასევე სტიქიურმა მოვლენებმა – მიწისძვრამ და მეწყერმა. კონფლიქტებს აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში დაერთო ეკონომიკური კოლაფსი და დესტაბილიზაცია ჩრდილოეთ კავკასიაში.
საერთო ჯამში, საქართველოში მიგრაციის მაჩვენებელი საკმაოდ მაღალია.
[pullquote align=”left” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=”13″]მაღალმთიან რეგიონში მცხოვრები მრავალშვილიანი ოჯახები მიიღებენ ორას ლარს ყოველთვიურად ორი წლის განმავლობაში[/pullquote]
პრობლემის მასშტაბი 2014 წლის ნოემბერში ჩატარებული აღწერის წინასწარი შედეგებითაც გამოიკვეთა. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობა 2015 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით 3 729 500 ადამიანს შეადგენს, რაც 642 000 ადამიანით ნაკლებია 2002 წლის მონაცემებთან შედარებით.
2002 წელს, სოფლად მცხოვრები მოსახლეობა 2 087 000 ადამიანს შეადგენდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 47, 7 %-ია. თორმეტი წლის შემდეგ, ეს რიცხვი 497 000-ით შემცირდა და მთლიანი მოსახლეობის 42,6 % შეადგინა.
ქალაქებში მცხოვრები მოსახლეობის რაოდენობა 2002 წელს არსებული 2 285 000 ადამიანიდან 2014 წლისთვის 2 140 000-მდე შემცირდა.
ეს ნიშნავს, რომ სოფლებში მცხოვრები მოსახლეობის რაოდენობა 23,8%-ით, ხოლო ქალაქებში მცხოვრებთა რიცხვი 6,3%-ით შემცირდა. აღწერის საბოლოო შედეგები ამა წლის გაზაფხულზე გამოქვეყნდება.
ყველაზე მეტად დაზარალებულ მხარეებს შორის არიან რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის რაიონები, სადაც მოსახლეობის რაოდენობა 37,4%-ით არის შემცირებული და სამეგრელო-ზემო სვანეთი 29%-იანი კლების მაჩვენებლით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, საქართველოში დაცარიელებულია 164 სოფელი, 152 სოფელი კი მცირემოსახლეობიანია. ექსპერტების აზრით, 2014 წლის აღწერის საბოლოო შედეგები აჩვენებს, რომ ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო გაზრდილია.
მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის პროგრამის ხელმძღვანელი თბილისში მარკ ჰულსტი თვლის, რომ „პოლიტიკის შეცვლის გარეშე, დეპოპულაცია გაგრძელდება.“
ამ სოფლების უმეტესობა საქართველოს ჩრდილოეთით, რუსეთის საზღვართან ახლოს მდებარეობს, რის გამოც, ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, დეპოპულაციამ შესაძლებელია საფრთხე შეუქმნას ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოების ინტერესებს.
„აღმოსავლეთ კავკასიონის მაღალმთიანი რეგიონები დაცარიელდა, რაც ბუნებრივია უარყოფით გავლენას ახდენს ქვეყნის უსაფრთხოებაზე,“ – აცხადებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი გეოგრაფიის ასოცირებული პროფესორი ია იაშვილი. „პრობლემა წარმოიშვა ხელისუფლების რეგიონთან სუსტი კავშირის გამო“.
მრეწველობის ახალი დარგების განვითარება
მიგრაციის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი არის უმუშევრობა. ტრადიციულად, მთაში შემოსავლის ძირითად წყაროს სოფლის მეურნეობა და მესაქონლეობა წარმოადგენდა, თუმცა ისიც მხოლოდ საარსებო მინიმუმის დონეზე.
ახალგაზრდები, ხშირად, აღარ მისდევენ ფერმერობას და სხვა შესაძლებლობების პოვნას ცდილობენ, რაც, თავის მხრივ, მუშა ხელის ნაკლებობას იწვევს.
მაღალმთიანი რეგიონებიდან მიგრანტების გადინების შეჩერება ტურიზმის განვითარებას შეუძლია. 2014 წელს ტურიზმმა ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის ექვსი პროცენტი შეადგინა და დაასაქმა სამუშაო ძალის თერთმეტი პროცენტი.
[pullquote align=”right” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=”13″]საწარმოები განთავისუფლდებიან გადასახადებისგან[/pullquote]
საქართველოში ყველაზე მეტი ტურისტი ისეთი ახლომდებარე ქვეყნებიდან ჩამოდის, როგორიცაა სომხეთი, რუსეთი, თურქეთი და უკრაინა. იზრდება ევროკავშირის ქვეყნებიდან ჩამომსვლეთა რიცხვიც.
თუმცა, „სარგებელს მხოლოდ ზოგიერთი რეგიონი იღებს,“ ამბობს ჰულსტი, რომლის სიტყვებითაც, ქვეყნის დანარჩენ ნაწილებს ჯერ კიდევ აკლიათ განვითარება.
სვანეთისთვის, მაგალითად, ტურიზმი მომგებიანი დარგია. დიდ სოფლებში ადგილობრივები სასტუმროებს ამუშავებენ, ასევე რძის, ხორცის და სუვენირების გაყიდვით იღებენ შემოსავალს. ახალგაზრდები ტურისტულ გიდებად მუშაობენ, რაც საკმაოდ მზარდი სექტორია, თუმცა ეს შემოსავალი საარსებო მინიმუმის ზღვარსაც ვერ სცდება.
ხევსურეთს, მეორე მხრივ, თავისი მდიდარი ისტორიის, არქიტექტურის და ბუნების წყალობით, აქვს ტურიზმის განვითარების პოტენციალი, მაგრამ ინფრასტრუქტურის და სერვისების არარსებობის გამო ის ტურისტებისთვის არ არის ისეთი მიმზიდველი, როგორც სვანეთი.
ხევსურეთიდან ბევრი ქალი საბერძნეთში სამუშაოდ არის წასული მომვლელებად ან დიასახლისებად. მათი დიდი ხნით არ ყოფნა ხშირად ნეგატიურად აისახება მიტოვებულ ოჯახებზე.
წყლის, გაზის და ელექტროენერგიის შეფერხებით მიწოდება, რაც საკმაოდ ხშირია მთელი საქართველოს მასშტაბით, განსაკუთრებით ართულებს ცხოვრებას მაღალმთიანი რეგიონების სოფლებში, რომლებიც ზამთრის პერიოდში ფაქტობრივად მოწყვეტილები რჩებიან ქვეყნის დანარჩენ ნაწილისგან.
მაღალმთიან სოფელ მრავალძალში მიტოვებული სახლები ჩვეულებრივი მოვლენაა (ფოტო: ალექსანდრე გაჩეჩილაძე).
ბევრი ადგილობრივი ზამთარში ტოვებს თავის კარ-მიდამოს მთაში და ბარში მიდის საცხოვრებლად, იზოლირებულ დასახლებებში მხოლოდ რამდენიმე ოჯახი რჩება.
მაგალითად, რაჭის რეგიონის სოფელ მრავალძალში მხოლოდ ოთხი-ხუთი ადამიანი იზამთრებს.
„გზა არის ის პრობლემა, რომელიც უნდა მოგვარდეს პირველ რიგში,“ – ამბობს მრავალძალის მკვიდრი ბიჭიკო სხირტლაძე.
არსებობს სხვა ფაქტორებიც, როგორიცაა კანონი ტყის დაცვის შესახებ. როგორც ადგილობრივები აცხადებენ, ტყეების გაკაფვის წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯები პოზიტიურია, თუმცა საჭიროა პოლიტიკის მოდიფიცირება ისეთი თემებისთვის, როგორიცაა მრავალძალი, სადაც შეშის გარდა გასათბობი სხვა საშუალება არ არსებობს.
მიგრაციის ხელშემწყობ ფაქტორებად ადეკვატური განათლების და ჯანდაცვის სერვისების არარსებობა მიიჩნევა.
კავკასიის გარემოსდაცვითი ქსელის (CENN) წარმომადგენლის რევაზ გეთიაშვილის თქმით, განათლების პრობლემა იმდენად მწვავედ დგას, რომ მშობლები იძულებულები არიან შვილები ბავშვთა სახლებში გააგზავნონ მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ შეძლონ სასკოლო განათლების მიღება.
„იყო ცალკეული შემთხვევები, როდესაც ადამიანებმა უარი თქვეს მშობლის უფლებებზე და ამ გადაწყვეტილებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა იმ ფაქტმა, რომ ისინი ვერ აძლევდნენ შვილებს სათანადო განათლებას,“ – განაცხადა მან.
გეთიაშვილმა სოფელ ვეძათხევის მაგალითი მოიყვანა, სადაც მეწყერმა ერთადერთი მაგისტრალი დააზიანა და რის გამო სოფელს თითქმის რვა წელი არ ჰქონდა საგზაო კავშირი. შედეგად, ბავშვებს სკოლაში მისასვლელად ყოველ დღე 12 კილომეტრის გავლა უწევდათ ფეხით.
სოფელში საცხოვრებლად დარჩენილმა ოჯახებმა თავიანთი შვილები ბავშვთა სახლებში გააგზავნეს, სადაც კვირაში ერთხელ ჩადიოდნენ მათ სანახავად. ამჟამად, ვეძათხევის მოსახლეობის უმეტესობამ სოფელი სამუდამოდ მიატოვა, მიუხედავად იმისა, რომ საგზაო კავშირი უკვე დიდი ხანია აღდგენილია.
შესაძლოა, საქმე გაცილებით უფრო რთულად იყოს, ვიდრე ამას არსებული მონაცემები მოწმობს.
„არ არსებობს მაღალმთაინი რეგიონებიდან მიგრაციის სტატისტიკა, რადგან ადამიანების უმრავლესობა არ არის რეგისტირებული იმ მისამართებზე, სადაც ისინი სინამდვილეში ცხოვრობენ,“ – აცხადებს მარკ ჰულსტი.
„მიწის ნაკვეთების უმეტესობა არ არის რეგისტრირებული,“ – დასძენს გიორგი გოგიშვილი. „ადგილობრივებს აქვთ ისტორიული კუთვნილების შეგრძნება და ამიტომ ისინი რეგისტრაციას არ მიიჩნევენ საჭიროდ. ამის გასაკეთებლად არც ფინანსური რესურსები გააჩნიათ, რაც სერიოზულ პრობლემებს იწვევს.“
სვანეთში და აჭარაში ამ პრობლემის გამო წარმოიქმნა ქონებრივი დავა, რამაც შეაფერხა ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება და გამოიწვია კონფლიქტი ადგილობრივ მოსახლეობასა და ხელისუფლებას შორის.
მთიანი რეგიონები დაუცველები არიან მეწყერისა და წყალდიდობებისგან. ამ სტიქიური მოვლენების შედეგად ათასობით სახლია დაზიანებული, განსაკუთრებით, ლეჩხუმსა და აჭარაში, თუმცა ხალხი იქ ცხოვრებას აგძელებს, რადგან სხვაგან წასასვლელად თანხა არ გააჩნიათ.
2014 წელს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლების და ლტოლვილთა სამინისტროსთან შეიქმნა ეკომიგრანტთა საკითხების დეპარტამენტი, რომლის ერთ-ერთ ამოცანას ადამიანების უსაფრთხო ეკოლოგიურ გარემოში განსახლება წარმოადგენს.
2004 წლიდან განსახლების შესახებ განაცხადი სამი ათასმა ოჯახმა შეავსო, მათგან 1 182 დაკმაყოფილდა. 2015 წელს, მოხდა ას ორმოცი ოჯახის განსახლება, რაც საკმაოდ გაზრდილი მაჩვენებელია 2013-14 წლებში განსახლებულ ოცდათექვსმეტ ოჯახთან შედარებით.
„ახალი კანონი დადებით გავლენას მოახდენს მიგრაციაზე, რომელიც ეკოლოგიური პრობლემებით არის გამოწვეული,“ – აცხადებს გეთიაშვილი. „ეს გრძელვადიანი პროცესია. დღეს კი ეს ადამიანები საგანგაშო მდგომარეობაში არიან.“
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ალექსანდრე გაჩეჩილაძე არქიტექტურის, ურბანისტიკის და დიზაინის ფაკულტეტის სტუდენტია საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ის აქტიურად მონაწილეობს IWPR-ის ტრენინგკურსებში და აშუქებს მიგრაციის, ქალაქგანვითარებისა და არქიტექტურის საკითხებს.
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.