ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
საგანგაშო მდგომარეობა სომხეთში სამშენებლო ბუმის გამო ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 3 აპრილი   ავტორი: არმენ კარაპეტიანი
ექსპერტებს უსაფრთხოების საკითხები და ადგილობრივი ისტორიის განადგურება აწუხებთ.
ერევანი, ხედი აბოვიანის ქუჩაზე რესპუბლიკის მოედნიდან (ფოტო: ჰაიკ ბიანჯიანი).
ერევნის მკვიდრი აშოტ კილიკიანი მიგვითითებს რკინაბეტონის ახალაშენებულ შენობაზე, რომელსაც მის ორსართულიან სახლთან ვიწრო გასასველი აშორებს.
„ეჭვიც არ მეპარება, რომ რამდენიმე წელიწადში მთელი ტერიტორია ასეთი ოთხკუთხედი, ცივი ყუთებით აივსება,“ – გვითხრა 83 წლის მოხუცმა.
კილიკიანის სახლი მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში აშენდა და ერთ-ერთი უძველესი შენობაა ერევნის ცენტრში.
6,8 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრამ 25 000 ადამიანი იმსხვერპლა და 500 000 ადამიანი უსახლკაროდ დატოვა.
საბჭოთა პერიოდის წარწერა – „დაცულია სახელმწიფოს მიერ,“ ჯერ კიდევ შემორჩენილია სახლის კედელზე, სადაც კილიკიანი მრავალი წელია ცხოვრობს თავის ოჯახთან ერთად.
თუმცა დღევანდელ სახელმწიფოს ამ სახლის დაცვა აღარ აინტერესებს. მთავრობამ მისი დემონტაჟის ნებართვა გასცა და ტერიტორია სამშენებლო კომპანიას მიჰყიდა.
„ბოლშევიკები თვლიდნენ, რომ ამ სახლს ისტორიული ღირებულება ჰქონდა და 70 წლის განმავლობაში მისთვის ხელი არ უხლიათ,“ – ამბობს კილიკიანი. „თუმცა, დამოუკიდებელი სომხეთის ამჟამინდელი ხელისუფლება მიიჩნევს, რომ ეს სახლი და მსგავსი სახლები სამეზობლოში აღარ წარმოადგენენ ისტორიულ ღირებულებას.“
ბოლო წლებში, ერევნის ცენტრში ფართომასშტაბიანი სამშენებლო პროექტები ხორციელდება.
სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიხედვით, 2005-2006 წლებში დედაქალაქში 2.6 მილიონი კვადრატული მეტრის საცხოვრებელი ფართი აშენდა, თითქმის ექვსჯერ უფრო მეტი, ვიდრე დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1991-2004 წლებში.
2800 წლის ისტორიის მქონე ქალაქის ახალი იერსახე (ფოტო: ჰაიკ ბიანჯიანი).
ურბანული განვითარება  მიმზიდველი ალტერნატიული შემოსავლის წყარო გახდა ქვეყნისთვის, რომლის ეკონომიკაც ძირითადად  სამთო მრეწველობას, სოფლის მეურნეობას და ვაჭრობას ეფუძნება.
ერევნის ცენტრში ახალაშენებულ ბინებს განსაკუთრებით აქტიურად ყიდულობს საზოგადოების შეძლებული ფენა და სომხური დიასპორის წარმომადგენლები.
მოსახლეობა უკმაყოფილებას გამოხატავს, როგორც ადგილობრივი კულტურის უპატივცემულობის, ასევე სეისმომდგრადობის თვალსაზრისით არსებული საფრთხეების გამო.
სომხეთი სეისმურად აქტიური ქვეყანაა და ექსპერტების აზრით, ახალაშენებული შენობების აშენება-ჩაბარება არ ხორციელდება უსაფრთხოების მოთხოვნების შესაბამისად.
სომხეთის სეისმური დაცვის ეროვნული სამსახურის მიხედვით, 5.5 მაგნიტუდის ან უფრო მეტი სიმძლავრის მიწისძვრები ყოველ 30-40 წელიწადში მეორდება. ბოლოს, ასეთი მიწისძვრა მოხდა 28 წლის წინ, 1988 წლის დეკემბერში, ქალაქ სპიტაკში, ერევნიდან 100 კილომეტრის დაშორებით.
6,8 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრამ 25 000 ადამიანი იმსხვერპლა და 500 000 ადამიანი უსახლკაროდ დატოვა.
ექსპერტების მტკიცებით, მსხვერპლი გაცილებით ნაკლები იქნებოდა საბჭოთა პერიოდის შენობებს სეისმური სტანდარტები რომ დაეკმაყოფილებინა და მცხოვრებლებს თავიანთ ბინებში თვითნებური რეკონსტრუქციები რომ არ ჩაეტარებინათ.
სპიტაკისგან ფაქტობრივად არაფრით განსხვავდება ერევნის საცხოვრებელი კორპუსებიც, რომელთა უმეტესობა სწორედ საბჭოთა პერიოდშია აშენებული.
ერევნის ცენტრში მდებარე შენობას ორი ახალი სართული დააშენეს (ფოტო: ჰაიკ ბიანჯიანი).
საგანგებო სიტუაციათა სამინისტროს მიხედვით, დედაქალაქში 3 500 მრავალსართულიანი შენობის 80% არ აკმაყოფილებს უსაფრთხოების მოთხოვნებს.
„სეისმოუსაფრთხოების მოთხოვნები 1988 წლის სპიტაკის მიწისძვრის შემდეგ გამკაცრდა,“ – განმარტა არქიტექტურული კომპანიის, არმპროექტის ინსტიტუტის  დირექტორმა გრიგორ აზიზიანმა.
თუ ადრე, შენობები გათვლილი იყო 7,8 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწისძვრისთვის,  MSK-64 სკალის შესაბამისად. ახალი სტანდარტით, ახალაშენებული შენობები 9,0 მაგნიტუდის სიმძლავრის ბიძგებს უნდა უძლებდეს.
ახალი მრავალსართულიანი შენობები, ე.წ. „ელიტური სახლები,“ ძველ უბნებში ერთი ან ორსართულიანი სახლების ადგილას შენდება. ზოგჯერ, ახალ კორპუსებს საბჭოთადროინდელ კორპუსებს შორის არსებულ თავისუფალ სივრცეშიც აშენებენ.
აზიზიანის თქმით, ახალი და ძველი შენობების ასე მჭიდროდ განლაგება მიწისძვრის შემთხვევაში იქ მცხოვრებ მოსახლოებას სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის.
პრობლემას წარმოადგენს მოსახლეობის მიერ საცხოვრებელი ბინების თვითნებური გადაკეთებაც. დედაქალაქის მკვიდრები სახლებში მაქსიმალური კომფორტის მისაღწევად, თავს უფლებას აძლევენ თავიანთი შეხედულებისამებრ გადააკეთონ საცხოვრებელი სახლები – სვამენ და იღებენ კარ-ფანჯრებს საყრდენი კედლების ფაქტორის გათვალისწინების გარეშე, კორპუსებს ადგამენ დამატებით სართულებს.
სომხეთის არქიტექტორთა კავშირის თავმჯდომარე, მკრტიჩ მინასიანი თვლის, რომ მშენებლობები არა მარტო ამახინჯებენ ქალაქს, არამედ ასუსტებენ შენობების სეისმომდგრადობას.
მინასიანი დასძენს, რომ ხელისუფლება არ უზრუნველყოფს „ახალი შენობების შემოწმებას სეისმურ მდგრადობაზე, როდესაც სამოცდაათი და ოთხმოცი წლის შენობაზე ორი ან ზოგჯერ სამი სართულის დაშენების ნებართვას გასცემს.“
მის წუხილს იზიარებს ერევნის საკრებულოს ოპოზიციონერი წევრი ანაჰიტ ბახშიანიც.
„მე რამდენჯერმე მოვითხოვე განმარტება ქალაქის ხელისუფლების შესაბამისი მოხელეებისგან იმის თაობაზე, თუ რატომ გასცდემდნენ ერთი, ორი ან ზოგჯერ სამი სართულის დაშენების ნებართვას იმ შენობებზე, რომლებიც საბჭოთა პერიოდში იყო აშენებული,“ – განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას.
„მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლების მტკიცებით, ეს შენობები სეისმურად მდგრადია და ახალი სართულების დაშენება არ უქმნის საფრთხეს კორპუსების სიმყარეს, მე მაინც სკეპტიკურად ვარ განწყობილი,“ – დასძინა მან. „ჩემი აზრით, არსებობს ჩამონგრევასთან ასოციირებული რისკები .“
ურბანული განვითარების მინისტრი ნარეკ სარგსიანი აცხადებს, რომ მისთვის გასაგებია ეს შიში.
„ზოგადად, სეისმურ უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული პრობლემა არსებობს, რადგან შენობებმა წლების განმავლობაში ცვეთა განიცადა და რეკომენდებულია მჭიდრო მშენებლობების შეზღუდვა,“ – განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას.
თუმცა, მისივე სიტყვებით, საბჭოთა პერიოდის შენობებზე დამატებითი სართულების დაშენებებთან დაკავშირებით რისკები უმნიშვნელოა.
„თუ ამ მშენებლობებს აწარმოებენ პროფესიონალები, კვალიფიციური ინჟინრების მიერ მომზადებული გეგმების მიხედვით, მაშინ პრობლემები არ უნდა შეიქმნას,“ – განაცხადა მან.
ხელისუფლების წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ მოხდება სეისმურად არამდგრადი შენობების დემონტაჟი მას შემდეგ, რაც მცხოვრებლებს სპეციალურად მათთვის აშენებულ ახალ სახლებში გადაიყვანენ.
თუმცა, პროგრესი ძალიან ნელა შეინიშნება იმის გამო, რომ ამ ინიციატივას ახორცილებს და აფინანსებს სახელმწიფო.
ჩრდილოეთის გამზირის იყო პირველი დიდი სამშენებლო პროექტი, რომელიც ერევანში 2000 წელს დაიწყო (ფოტო: ჰაიკ ბიანჯიანი).
მინასიანის თქმით, ბოლო თხუთმეტი წლის განმავლობაში, ერევნის ცენტრში კლასიკური არქიტექტურის დაახლოებით ორმოცამდე ძეგლი დაანგრიეს. მანვე დასძინა, რომ მათი უმეტესობა ბიზნესინტერესებით იყო მოტივირებული.
„ჩვენ გვაწუხებს, რომ ერევანი ქრება თავისი ისტორიული ძეგლებით. ამ ძეგლებს ანგრევენ და ეს  ჩვენს ქალაქს აღარიბებს,“ – მინასიანი დასძენს.
„ზოგჯერ ისტორიული შენობის მხოლოდ ფასადს ტოვებენ, მაგრამ ეს არ არის გამოსავალი და ვერ ჩაითვლება ძეგლის გადარჩენის გზად. საჭირო იყო ზოგადი კონცეფციის შემუშავება დასაწყისიდანვე, რაც არ გაკეთდა.“
სარგსიანი აცხადებს, რომ ხელისუფლება თანაგრძნობით ეკიდება ასეთ საჩივრებს და აღიარებს, რომ მშენებლობის ტემპით ბევრი ადგილობრივი მცხოვრებია უკმაყოფილო.
შედეგად, 14 მარტს, სომხეთის ეროვნულმა კრებამ განიხილა კანონპროექტი ერევნის ცენტრის ურბანული განვითარების შესახებ.
„ის ადგენს მკაცრ ფორმულას, განსაკუთრებით სიმჭიდროვეზე. ქალაქის ცენტრში, ასეთი კონცენტრირებული მშენებლობები მკაცრად შეიზღუდება.“ – თქვა მან.
„კანონის მიღების შემდეგ, აიკრძალება დაშენებებიც.“
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
არმენ კარაპეტიანი თავისუფალი ჟურნალისტია სომხეთში.
ყარაბაღის კონფლიქტის ირგვლივ მღელვარება არ იკლებს
აზერბაიჯანი-სომხეთი: ახალი თამაშები, ძველი კონფლიქტი
რუსეთის სანქციებმა სომხეთის ეკონომიკას დარტყმა მიაყენა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.