ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
სურსათის უვნებლობა და მასთან დაკავშირებული გამოწვევები საქართველოში ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2019 წლის 3 სექტემბერი   ავტორი: ნინო თოპურიძე
რეგულაციების შემოღება ძირითადად მცირე მეწარმეებს დააწვება ტვირთად.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს თანამშრომლები საქონლის იდენტიფიკაციას ახდენენ (ფოტო: ზვიად ასანიშვილი).
სამოცდახუთი წლის პენსიონერი მანანა პარკოსაძე ხორცს ყოველთვის ბაზარში, ნაცნობ ყასაბთან ყიდულებს. პროფესიით ბიოლოგი ამბობს, რომ მისთვის კარგად არის ცნობილი რა საფრთხეებთანაც არის დაკავშირებული დაბინძურებული საკვები პროდუქტის მოხმარება, თუმცა თვლის, რომ ამის რისკი არცთუ ისე მაღალია.
„ხორცს სულ ერთსა და იმავე მეხორცესთან ვყიდულობ,“ – ამბობს ის. „მართლია, მას შეიძლება არ ჰქონდეს პროდუქტის წარმომავლობის დამადასტურებელი საბუთები, მაგრამ მაინც ვენდობი, უკვე წლებია ამ ბაზარში მუშაობს. გარდა ამისა, სუპერმარკეტებთან შედარებით, ფასში დაახლოებით სამიდან ხუთ ლარამდეა სხვაობა, ნაჭერს გააჩნია, ამიტომ აქ ყიდვა უფრო მაწყობს.“
პარკოსაძის მსგავსად, საქართველოში ბევრს ურჩევნია პროდუქტების ბაზარში შეძენა, რადგან მათი აზრით მცირე მეწარმის მიერ წარმოებული პროდუქტი უფრო ხარისხიანია. საქართველოში, სადაც დაახლოებით 350 000 საოჯახო მეურნეობაა და თითოს მინიმუმ ერთი საქონელი მაინც ჰყავს, სოფლად წარმოებულ პროდუქციას საკმაოდ კარგი გასავალი აქვს.
თუმცა, ისინი, ვისი წარმოებაც მხოლოდ მცირე მასშტაბებს მოიცავს შიშობენ, რომ ახალი კანონმდებლობა, რომელიც შემდეგი წლიდან შედის ძალაში, კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებს მათ საქმიანობას. ამჟამად, მხოლოდ დარეგისტრირებულ მეწარმეებს აქვთ ვალდებულება დააკმაყოფილონ სურსათის უვნებლობის სტანდარტები და გაიარონ შემოწმება.
2020 წლიდან, საქართველოს ევროკავშირის სტანდარტებთან დაახლოების პროცესის ფარგლებში, ახალი რეგულაციები შეეხება მცირე მეწარმეებსაც. ისინი უნდა დარეგისტრირდნენ გადასახადების გადამხდელებად.
დარგში დიდი ხნის გამოცდილების მქონე მეწარმეები ირწმუნებიან, რომ ახალი რეგულაციები ფასებს გაზრდის. მეცხვარეთა ასოციაციის თავმჯდომარე ბექა გონაშვილი აცხადებს, რომ ბევრი ფერმერი ვეღარ გააგრძელებს საქმიანობას, რადგან ვერ შეძლებს გაზრდილი ხარჯების დაფარვას. მაგალითად, მხოლოდ ლაბორატორიული შემოწმება დაახლოებით 300 ლარი ჯდება.
„თუ ფერმერი ვერ დააკმაყოფილებს პროდუქციის წარმოების სტანდარტებს, ის საქონელს ბაზარში ვერ გაყიდის,“ – ამბობს გონაშვილი. „გარდა ამისა, მისგან საქონელს ვერ იყიდიან ვერც მსხვილი მწარმოებლები, ამიტომ, მათ ან უნდა შექმნან ისეთი საწარმოები, რომლებიც სურსათის უვნებლობის ყველა სტანდარტს დააკმაყოფილებს ან მოუწევთ საქმიანობის შეწყვეტა, რაც უფრო სავარაუდოა. რასაკვირველია, ეს რეგულაციები მათ დააზარალებს.“
იმავეს ფიქრობს ვალერი თორგვაშვილი, თაფლის მწარმოებელი პანკისიდან.
„როდესაც საქმე ეხება თაფლს, მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება, რომ ქართული ბაზარი გაჯერებულია ამ პროდუქტით, ამიტომაც ფასი ზოგჯერ ძალიან დაბალია,“ – ამბობს ის. „ახალი რეგულაციების შემოღებით, მწარმოებლებს დამატებითი ხარჯის გაწევა მოუწევთ, რაც შემდეგ პროდუქტის ფასზეც აისახება. როდესაც მცირე  წარმოების მქონე ფერმერს პროდუქციის წარმოებისთვის დამატებითი ხარჯის გაწევა და მაღალი გასაყიდი ფასის დადება უწევს, ის მოგებას ვერ იპოვის, ამიტომ პროდუქციის წარმოებას აზრი ეკარგება.“
მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში შედარებით იშვიათად აღინიშნება სურსათით გამოწვეული სერიოზული დაავადებები, დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ანგარიშის მიხედვით, საქართველოში 2017-2018 წელს ყოველ 100 000 მოსახლეზე გამოვლინდა: ჯილეხის 60 შემთხვევა, აქედან ორი ფატალური შედეგით დასრულდა; ბრუცელოზის 394 შემთხვევა და სალმონელოზის 232 შემთხვევა.
უწყების მონაცემებით, ნაწლავური ინფექციის  – ძირითადად საკვებით მოწამვლის – 51,400 შემთხვევა დაფიქსირდა 2017 წელს, რაც 2015 წელთან შედარებით შემცირებულია – ამ წელს დარეგისტრირდა 66 000 შემთხვევა, თუმცა რეალური ციფრები, სავარაუდოდ, უფრო მაღალია.
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, მეწარმეების და პროდუქციის შემოწმებას სურსათის ეროვნული სააგენტო (სეს) ახორციელებს, რაც 2014 წელს საქართველოს ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებების ნაწილია.
ვეტერინარი ცხვარს სპეციალური ანტიპარაზიტული ხსნარით ამუშავებს (ფოტო: ზვიად ასანიშვილი).
სურსათის ეროვნულ სააგენტოს ევალება ხორცის, კვერცხის, თევზის, რძისა და რძის პროდუქტების შემოწმება ყველა ძირითად დაავადებაზე. გარდა ამისა, სააგენტო უფლებამოსილია განახორციელოს დაუგეგმავი შემოწმება, მომხმარებლების მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე ან თუ მეწარმემ ვერ დააკმაყოფილა სტანდარტები წინა შემოწმებების დროს.
თეორიულად, ყველა მეწარმე, ვინც ასეთი პროდუქციის წარმოებით არის დაკავებული უნდა იყოს დარეგისტრირებული, თუმცა, რეალურად, სახელმწიფო არ ფლობს საკმარის ბერკეტებს იმისთვის, რომ განახორცილოს დაურეგისტირებელი კომპანიების მონიტორინგი და კონტროლი.
მაგალითად, ევროპის ფონდის მიერ ჩატარებული ბოლო კვლევის თანახმად, გაზრდილია შეუმოწმებელი ხორცის რაოდენობა. 2016 წელს ის 912 კგ-ს შეადგენდა,  ხოლო 2017 წელს მისი რაოდენობა 4,748 კგ-მდე გაიზარდა.
„ამ მომენტში, ინდივიდუალური მეწარმეები, რომლებიც საკვებ პროდუქტებს არაორგანიზებული წესით ყიდიან, გათავისუფლებულები არიან გადასახადებისგან და მათ სურსათის ეროვნული სააგენტო არ ამოწმებს, მაგრამ 2020 წლიდან სააგენტოს მიერ განისაზღვრება ტერმინი „არაორგანიზებული გამყიდველი“ და ამის შესაბამისად მოხდება ინდივიდუალური მეწარმეების კლასიფიკაცია“, – განაცხადა სურსათის ეროვნული სააგენტოს სურსათის უვნებლობის დეპარტამენტის უფროსმა გიორგი მიქაძემ.
წელს, სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ მთელი ქვეყნის მასშტაბით უნდა განახორციელოს 6,580 შემოწმება, რაც იმის გათვალისწინებით, რომ უწყებაში მხოლოდ 94 ინსპექტორია, საკმაოდ რთული იქნება. თითოეულ მათგანს მოუწევს 70 დაგეგმილი შემოწმების ჩატარება და გარდა ამისა, ამას ემატება დაუზუსტებელი რაოდენობის დაუგემავი შემოწმებებიც. ჯერჯერობით უცნობია, როგორ მოაგვარებს სააგენტო ახლად დარეგისტრირებული მეწარმეების შემოწმებასაც.
მიუხედავად იმისა, რომ მცირე მეწარმეების ნაწილი შიშობს მათი საქმიანობის მომავალზე, ნაწილი თვლის, რომ რეგულაციების შემოღება აუცილებელია საქართველოში სტანდარტების გასაუმჯობესებლად და ყველა ფერმერისთვის თანაბარი პირობების უზრუნველსაყოფად.
2008 წელს გოჩა ღალაშვილმა დააფუძნა ქარხანა „ცივის ყველი“ და მას შემდეგ სულგუნის სახეობის ყველს აწარმოებს. მისი პროდუქცია იყიდება მთელ საქართველოში და ასევე ექსპორტზეც გადის აშშ-ში.
მისი თქმით, ამჟამად მთავრობა ორმაგ სტანდარტს იყენებს რეგისტრირებული და არარეგისტრირებული მეწარმეების მიმართ.
„ჩვენ გვიწევს კონკურენციის გაწევა არარეგისტრირებული მეწარმეებისთვის, რომლებიც არც რძის ხარისხს ამოწმებენ და არც სურსათის უვნებლობის სტანდარტებს აკმაყოფილებენ; როცა რეგისტრირებული მეწარმეები ნედლეულს ლაბორატორიულად ამოწმებენ, იხდიან გადასახადებს, დანერგილი აქვთ HACCP (საფრთხის ანალიზის და კრიტიკული საკონტროლო წერტილების სისტემა) – ეს ყველაფერი ხარჯებთანაა დაკავშირებული. იმ დროს როცა, ჩვენ უარს ვამბობთ არაჯანსაღი, დაბინძურებული რძის შესყიდვაზე, არარეგისტრირებული ინდმეწარმეები აგროვებენ ყველანაირ რძეს და მისგან ყველს აწარმოებენ, რაც საშიშია მოხმარებისთვის. ”
ფერმებში წარმოებული პროდუქციის პრევალირება არის მისივე თქმით „იმის მიზეზი, რომ ქვეყანამ ვერ შეძლო რძის ხარისხის გაუმჯობესება. ქართული ბაზრის სამოცდაათი პროცენტი გაჯერებულია ასეთი პროდუქციით“.
ექსპერტებიც თანხმდებიან, რომ სურსათის უვნებლობის სტანდარტების გაუმჯობესება აუცილებელია, განსაკუთრებით, თუ საქართველოს სურს წინსვლა ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებების თვალსაზრისით.
სურსათის ეროვნული სააგენტოს ვეტერინარი საქონელს ვაქცინაციას უტარებს (ფოტო: ზვიად ასანიშვილი).
„ქართველი მომხმარებლების და ფერმერების ინფორმირებულობა სურსათის უვნებლობის შესახებ, ისევე როგორც მათი ჩვევები, დაკავშირებულია, ერთი მხრივ, სურსათის უვნებლობის სტანდარტების შესახებ ცოდნის ნაკლებობასთან და მეორე მხრივ, ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკურ რეალობასთან“, – აცხადებს მიხეილ სოხაძე, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) წარმომადგენელი.
იგი „ცხოველთა იდენტიფიკაციისა და რეგისტრაციის ეროვნული სისტემის“ (NAITS) პროგრამის ხელმძღვანელია საქართველოში, რომელიც ახორციელებს დასაკლავი საქონლის შესახებ მონაცემების შეგროვებას.
„ეს არის უმნიშვნელოვანესი სისტემა ყველა ქვეყნისთვის, რომელიც ევროკავშირთან თავისუფალ ვაჭრობას გეგმავს“, – განმარტა სოხაძემ. „ეს პროგრამა უზრუნველყოფს სრული კონტროლის ჯაჭვს ფერმიდან სუფრამდე, დაწყებული ცხოველის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმებით და დამთავრებული ჩვენს თეფშზე მოხვედრილი მზა საკვების შემოწმებით“.
2027 წლამდე საქართველომ ევროკავშირთან დაახლოების პროცესის ფარგლებში ევროკავშირის სურსათის უვნებლობის 250 -ზე მეტი სტანდარტი უნდა დანერგოს.
სტატია მომზადებულია IWPR-ის მიერ: Georgia Struggles with Food Safety Standards
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
სუფთა წყლის პრობლემა საქართველოში
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.