ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
აღიარებს თუ არა სომხეთი მთიანი ყარაბაღის დამოუკიდებლობას ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 31 მაისი   ავტორი: რეგიონული მედიის ქსელი
პარლამენტისთვის განსახილველად გადაცემული კანონპროექტი პროვოკაციულად იქნა მიჩნეული.
5 აპრილს, სომხეთის მთავრობამ მოიწონა კანონპროექტი მთიანი ყარაბაღის დამოუკიდებლობის აღიარების შესახებ (ფოტო მოწოდებულია სომხეთის მთავრობის პრესსამსახურის მიერ).
მთიანი ყარაბაღის აღიარების შესახებ სომხეთში მომზადებულ კანონპროექტს აზერბაიჯანში მწვავე რეაქცია მოჰყვა, მაგრამ ექსპერტების მტკიცებით, ეს მხოლოდ პოლიტიკური მანევრია და მას განხორციელება არ უწერია.
5 აპრილს, სომხეთის მთავრობის მიერ მოწონებული კანონპროექტი შემდგომი განხილვისთვის პარლამენტს გადაეცა.
დამტკიცების შემთხვევაში კანონი გამოიწვევს ყარაბაღის თაობაზე მიმდინარე სამშვიდობო პროცესის შეფერხებას, რომელსაც ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია (ეუთო) მინსკის ჯგუფის ეგიდით აწარმოებს. მოლაპარაკებების პროცესში მხარეებს წარმოადგენენ სომხეთი და აზერბაიჯანი, ხოლო ამერიკის შეერთებული შტატები, რუსეთი და საფრანგეთი არიან შუამავლები.
დამოუკიდებლობის აღიარების ინიციატივა გასულ თვეს მთიან ყარაბაღში განვითარებული მოვლენების შემდეგ გახდა აქტუალური. დაპირისპირება, რომლის დაწყებაშიც მხარეები ერთმანეთს ადანაშაულებენ და რომელსაც ორივე მხარეს ჰყავს ორასამდე დაღუპული და ათობით დაჭრილი ადამიანი, 5 აპრილს ცეცხლის შეწყვეტის მყიფე შეთანხმებით დასრულდა.
1990-იანი წლების კონფლიქტის შემდეგ მთიანი ყარაბაღი – აზერბაიჯანული ანკლავი 150 000 მოსახლით, სომხური ადმინისტრაციის კონტროლის ქვეშ აღმოჩნდა. 1994 წელს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიღწევამდე, კონფლიქტს 30 000 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. მას შემდეგ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი  არაერთხელ დარღვეულა.
აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კანონპროექტი „პროვოკაციულად“ შეაფასა, ხოლო აზერბაიჯანის ელჩმა რუსეთში პოლანდ ბულბულოღლუმ მას საერთაშორისო სამართლის დარღვევა უწოდა.
„მთიანი ყარაბაღის სეპარატისტული რესპუბლიკის აღიარება არის იდენტური იმ პროვოკაციისა, რაც სომხეთმა 2 აპრილს მოახდინა,“ – განაცხადა მან რადიოსადგურ „გოვორიტ მოსკვას“ ეთერში.
ბულბულოღლუს განცხადებით, სომხეთის მიერ ყარაბაღის დამოუკიდებლობის აღიარებას სავალალო შედეგები მოჰყვება.
„აზერბაიჯანი დღესვე არის მზად კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოსაგვარებლად. თუ ეს არ მოხდება, ჩვენ მზად ვართ კონფლიქტი საომარი გზით მოვაგვაროთ,“ – განაცხადა მან.
ოპოზიციური პარტია „მუსავათის“ თავმჯდომარის მოადგილე ელმან ფატაჰი უფრო კატეგორიულია და მიიჩნევს, რომ სომხეთის მიერ მთიანი ყარაბაღის აღიარება იქნება ომის გამოცხადების ტოლფასი.
„ასეთ შემთხვევაში, აზერბაიჯანმა დაუყოვნებლივ უნდა უზრუნველყოს ქვეყნის სუვერენიტეტის უზრუნველყოფა და გაათავისუფლოს ოკუპირებული ტერიტორიები,“ – განაცხადა მან. „ეს კი, თავის მხრივ, უმალ გადააქცევს კავკასიას ომის დაუცხრომელ კერად.“
მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთის მთავრობის გადაწყვეტილება არის ყარაბაღის აღიარებისკენ გადადგმული ერთგვარი ოფიციალური ნაბიჯი, ეს მაინც არ ნიშნავს იმას, რომ ერევანი მას რეალურად განახორციელებს.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრი ჰოვიკ აბრაჰამიანი (ფოტო მოწოდებულია სომხეთის მთავრობის პრესსამსახურის მიერ).
კანონპროექტი ოცდაათი დღის ვადაში უნდა განიხილოს პარლამენტის საგარეო  საქმეთა მუდმივმოქმედმა კომიტეტმა. კომიტეტის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე იქნება დამოკიდებული, მოხდება თუ არა მისი განხილვა პლენარულ სხდომაზე. საბოლოოდ, პარლამენტმა უნდა გადაწყვიტოს მიიღებს კანონპორექტს განსახილველად, უარს იტყვის თუ გადადებს მის განხილვას განუსაზღვრელი დროით.
როგორც სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ჰოვიკ აბრაჰამიანმა აღნიშნა, დამოუკიდებლობის აღიარება მხოლოდ იმ შემთხვევაში მოხდება, თუ აზერბაიჯანი შეეცდება ყარაბაღსა და მის მიმდებარე შვიდ რეგიონზე ძალის გამოყენებით კონტროლის დაბრუნებას.
„პრეზიდენტმა სერჟ სარგსიანმა ნათლად ჩამოაყალიბა თავისი პოზიცია,“ – განუცხადა მან ჟურნალისტებს ერევანში 11 მაისს. „თუ საომარი მოქმედებები და თავდასხმები გაგრძელდება, ჩვენ იძულებულები გავხდებით გადავდგათ ეს ნაბიჯი. ჯერჯერობით ამის გაკეთება აუცილებელი არ არის.“
ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც სომეხმა პოლიტიკოსებმა წამოწიეს დამოუკიდებლობის ცალმხრივად აღიარების საკითხი. მსგავსი კანონის მიღებაზე ერევანმა მანამდე სამჯერ თქვა უარი, იმის შიშით, რომ არ ჩაშლილიყო მინსკის ჯგუფის მოლაპარაკებების პროცესი.
სამშვიდობო მოლაპარაკებების პროცესში მხარეები განიხილავენ ე.წ. „მადრიდის პრინციპებს,“ რომელშიც გათვალისწინებულია ტერიტორიული დათმობები. თუ სომხეთი აღიარებს ყარაბაღს, როგორც დამოუკიდებელ რესპუბლიკას, კანონი უნდა შეიცავდეს ზუსტ ინფორმაციას ყარაბაღის საზღვრების შესახებ, რაც თავის მხრივ, შესაძლოა გახდეს სამშვიდობო პროცესის დასასრული.
კანონპროექტის ინიციატორები არიან პარლამენტარი ოპოზიციური პარტია „მემკვიდრეობიდან“ ზარუი პოსტანჯიანი და ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, პარტია „სომხეთის ეროვნული კონგრესის“ წევრი ჰრანტ ბაგრატიანი.
მათი აზრით, აპრილში განვითარებულმა მოვლენებმა ცხადყო, რომ ყარაბაღის დამოუკიდებლობის აღიარებისთვის შესაფერისი დრო უკვე დადგა.
„ჩვენ საქმე გვაქვს აგრესიასთან, რომელ ტერიტორიულ დათმომებზე შეიძლება იყოს ლაპარაკი?“ – განაცხადა პოსტანჯიანმა ჩვენთან საუბრისას. „დათმობა ე.წ. ყარაბაღის მიმდებარე რაიონების, რომლებიც სინამდვილეში მისი განუყოფელი ნაწილია, ბაქოს მხრიდან სტატუსის აღიარების სანაცვლოდ, არ გამოვა. აგრესია არის ამის ნათელი მაგალითი.“
პოსტანჯიანი ასევე მიიჩნევს, რომ ყარაბაღის აღიარებით სომხეთი მხოლოდ მოიგებს.
„ეს გაბედული ნაბიჯი ყველა პრობლემას მოაგვარებს,“ – დასძინა მან.
თუმცა, სომხეთის ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი ვარდან ოსკანიანი თვლის, რომ ეს აზრი ნაჩქარევი და არაგონივრულია.
„მიმაჩნია, რომ ეს ნაბიჯი არ იყო კარგად მოფიქრებული და ბოლომდე შემუშავებული. ისეთი შთაბეჭდილება მაქვს, თითქოს ჰაერში გავისროლეთ,“ – განაცხადა ოსკანიანმა ჩვენთან საუბრისას.
„ყარაბაღის აღიარების საკითხი ქვეყნის პოლიტიკურ დღის წესრიგში რომ დადგეს, საჭიროა შესაფერისი პოლიტიკური მომენტის შერჩევა. მაგრამ მანამდე, აუცილებელია საგულდაგულო დიპლომატიური სამუშაოების ჩატარება და არმიის საბრძოლო მზადყოფნის გაძლიერება, იმისთვის, რომ არა მხოლოდ შევძლოთ ბაქოსგან მოსალოდნელი აგრესიის მოგერიება, არამედ შევძლოთ მისი დამარცხებაც,“ – ამბობს ოსკანიანი.
სომხეთის მთავრობის გადაწყვეტილებას კრიტიკულად გამოეხმაურა სართაშორისო საზოგადოება.
ვაშინგტონმა სომხეთს და აზერბაიჯანს აპრილში განვითარებული დაპირისპირების შემდეგ სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლებისკენ მოუწოდა.
„ამერიკის შეერთებული შტატები, ისევე როგორც, დანარჩენი საერთაშორისო საზოგადოება, არ აღიარებს მთიან ყარაბაღს,“ – განუცხადა ჟურნალისტებს აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა მარკ ტონერმა. „მთიანი ყარაბაღის საბოლოო სტატუსის განსაზღვრა მოხდება მხოლოდ ყოვლისმომცველი დარეგულირების კონტექსტში.“
რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმაც აღნიშნა, რომ ყარაბაღის დამოუკიდებლობის აღიარება არის არასასურველი და ამასთანავე, ნაკლებად სავარაუდო.
„ერევანი ირწმუნება, რომ რეგიონის სტატუსის განსაზღვრა ცალმხრივად არ მოხდება,“ განუცხადა ლავროვმა საინფორმაციო სააგენტო „რია ნოვოსტის“.
მან ასევე დასძინა, რომ პანიკის საფუძველს ვერ ხედავს, რადგან კანონპროექტი მომზადდა არა სომხეთის მმართველი პარტიის მიერ, არამედ ორი ოპოზიციონერი პარლამეტარის ინიციატივით.
რუსი პოლიტოლოგი და ექსპერტი სამხრეთ კავკასიის საკითხებში ალექსანდრ სკაკოვიც დარწმუნებულია, რომ დამოუკიდებლობის აღიარება არ მოხდება.
„ეს არის ერევნის მცდელობა მოახდინოს ზეწოლა ყარაბაღის კონფლიქტის საერთაშორისო მედიატორებზე იმ მიზნით, რომ მათ ბაქოზე შეძლონ გავლენის  მოხდენა,“ – განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას.
სომხეთის მიერ ყარაბაღის აღიარება გაანადგურებს მინსკის ჯგუფის პროცესს, რომელიც არის ერთადერთი ფორმატი პრობლემის მოსაგვარებლად.
„ამას ხვდებიან ერევანში,“ – თქვა სკაკოვმა და დასძინა, რომ თუ სომხეთი ჯერ კიდევ არ მიდის აღიარებაზე ეს იმას ნიშნავს, რომ მას ჯერ კიდევ „აქვს დიპლომატიის იმედი.“
არშალუის მგდესიანი, დამოუკიდებელი ჟურნალისტი სომხეთში.
ნურგულ ნოვრუზი, აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის ფსევდონიმი.
ავტორი რეგიონული მედიის ქსელი
ვაქცინაცია და დეზინფორმაცია აზერბაიჯანში
აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სისტემის ნაკლოვანებები
აზერბაიჯანში რეფერენდუმი საპროტესტო აქციებით აღინიშნა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.