ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
სომხეთი კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციით იმედგაცრუებულია ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 17 ნოემბერი   ავტორი: არშალუის მგდესიანი
წევრმა სახელმწიფოებმა ბლოკის ახალი გენერალური მდივნის თანამდებობაზე სომხეთის წარმომადგენელი არ დანიშნეს.
კუხოს სესია ერევანში, 2016 წლის 14 ოქტომბერი (ფოტო: Photolure).
სომხეთი უკმაყოფილოა კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის (კუხო) ბოლო სამიტის შედეგით, რომელმაც ანალიტიკოსების აზრით, ქვეყნის პოზიცია სერიოზულად შეასუსტა.
14 ოქტომბერს სომხეთის დედაქალაქში გამართულ შეხვედრაზე ორგანიზაციამ, რომელიც რუსეთს, ბელორუსიას, სომხეთს, ყაზახეთს, ყირგიზეთს და ტაჯიკეთს აერთიანებს, კოლექტიური უსაფრთხოების ცხრაწლიანი სტრატეგია მიიღო.
ამასთან ერთად, მიღებული იქნა გადაწყვეტილება საერთო საფრთხეების, მათ შორის ტერორისტული საფრთხის შესახებ ინფორმაციის გაცვლის ერთობლივი კრიზისული რეაგირების ცენტრის შექმნის შესახებ.
თუმცა, სომხეთის მოლოდინი იმის თაობაზე, რომ მისი წარმომადგენელი დაინიშნებოდა ორგანიზაციის გენერალური მდივნის თანამდებობაზე, როგორც ამას ორგანიზაციის წესდებაში გაწერილი როტაციის მექანიზმი ითვალისწინებდა, არ გამართლდა.
ერევანს ასევე იმედი ჰქონდა, რომ მთიან ყარაბაღში აპრილის თვეში განვითარებული დაპირისპირების შემდეგ, წევრი სახელმწიფოები კონფლიქტთან დაკავშირებით ერთიან მკაფიო პოზიციაზე ჩამოყალიბდებოდნენ, თუმცა ეს მოლოდინიც არ გამართლდა.
სამიტის დასრულების შემდეგ, სომხეთის პრეზიდენტმა სერჟ სარგსიანმა განაცხადა, რომ როტაციის საკითხი სამიტის დღის წესრიგიდან მიზეზის ახსნის გარეშე მოიხსნა და მისი განხილვა მოხდება დეკემბერში, წევრი სახელმწიფოების ლიდერების შეხვედრაზე სანკტ-პეტერბურგში.
ეს გადავადება არ მოსწონთ სომეხ ექსპერტებს, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ აპრილის თვის შეიარაღებული დაპირისპირება იყო ყველაზე სერიოზული, რაც ყარაბაღში 1994 წლის ზავის შემდეგ მომხდარა.
(იხილეთ: ყარაბაღის კონფლიქტის ირგვლივ მღელვარება არ იკლებს)
„კუხოს გენერალური მდივნის როტაცია იყო ტესტი ორგანიზაციის ქმედუნარიანობაზე, რომელიც მან ვერ ჩააბარა,“ – განაცხადა სომხეთის საერთაშორისო ურთიერთობების და უსაფრთხოების ინსტიტუტის დირექტორმა სტიოპა საფარიანმა.
„ეს ორგანიზაცია ვერ უზრუნველყოფს სომხეთის უსაფრთხოებას,“- დასძინა მან. „ამას ადასტურებს აპრილში ყარაბაღის კონფლიქტის ზონაში სიტუაციის გამწვავება და სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვრის მიმდებარედ ხშირი შეიარაღებული ინციდენტები. ამ მხრივ სომხეთს არავითარი სარგებელი არ აქვს ამ ორგანიზაციიდან.“
კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის მისამართით კრიტიკა სომხეთში აპრილის დასაწყისში, აზერბაიჯანთან შეირაღებული დაპირისპირების შემდეგ გაიზარდა. კერძოდ, ის მიმართული იყო მისი უახლოესი მოკავშირის რუსეთის წინააღმდეგ, რომელიც იარაღის მთავარი მიმწოდებლია აზერბაიჯანისთვის.
„კუხოდან არ ყოფილა სათანადო რეაქცია, როდესაც სომხეთი აზერბაიჯანთან ფართომასშტაბიანი ომის ზღვარზე იმყოფებოდა… რომელ კოლექტიურ უსაფრთხოებაზე არის საუბარი, რომელიც თითქოსდა უნდა უზრუნველყოს ამ გაერთიანებამ?“ – აღნიშნა საფარიანმა და დასძინა, რომ სომხეთმა უნდა გადახედოს თავის ურთიერთობას კუხოსთან.
კიდევ ერთი იმედგაცრუება გამოიწვია ორგანიზაციის ორაზროვანმა განცხადებამ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის თაობაზე.
წევრმა სახელმწიფოებმა ყარაბაღის კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების მნიშვნელობაზე ზოგადი ფრაზებით ისაუბრეს და მხოლოდ სომხეთისა და აზერბაიჯანის მეთაურებს შორის ვენასა და სანკტ-პეტერბურგში მიღწეული შეთანხმება აღნიშნეს.
ანალიტიკოსების აზრით, გენერალური მდივნის თანამდებობაზე სომხეთის წარმომადგენლის დანიშვნა საგრძნობლად გააძლიერებდა ერევნის პოზიციას ყარაბაღის საკითხთან დაკავშირებით.
„პირველ რიგში, ეს გამოიწვევდა კუხოს სამხედრო კომპონენტის გაძლიერებას, რისი მნიშვნელობაც სომხეთისთვის, რომელსაც პრობლემა აქვს მთიანი ყარაბაღში, შეუფასებელია,“ – განუცხადა IWPR-ს ერევანში კავკასიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილემ, სამხედრო ექსპერტმა სერგეი მინასიანმა.
„ამასთან ერთად, სომხეთი, დიდი ალბათობით, შეეცდებოდა რეგიონულ უსაფრთხოებასთან, კერძოდ, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტთან დაკავშირებული საკითხის წამოწევას. ვფიქრობ, ერევანი ასევე შეეცდებოდა წევრი ქვეყნების, კერძოდ კი რუსეთის მხრიდან აზერბაიჯანისთვის იარაღის მიყიდვაზე უარის თქმის საკითხის დაყენებასაც,“ – განახადა მან.
სამხედრო ტექნიკური თანამშრომლობა სომხეთსა და რუსეთს შორის საკმაოდ მაღალ დონეზეა, ქვეყნებს შორის დადებულია ორმოცდაათზე მეტი ხელშეკრულება და შეთანხმება.
ერევანს და მოსკოვს რეგიონში შექმნილი აქვთ ერთობლივი საჰაერო თავდაცვის სისტემა და მის მართვასაც ერთობლოვად ახორციელებენ, მასში შედის რუსეთის ბაზა სომხეთში და სომხური ჯარის ნაწილი.
ქალაქ გიუმრიში დისლოცირებული 102-ე რუსული სამხედრო ბაზის პირადი შემადგენლობა ხუთი ათასამდე ადამიანს ითვლის.
ყოფილი თავდაცვის მინისტრი ვაგარშაკ არუტუნიანი თვლის, რომ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ფართომასშტაბიანი კონფლიქტის თავიდან აცილების მთავარი გარანტი არის რუსეთი.
„აზერბაიჯანი ვერ დაიწყებს ფართომასშტაბიან ომს, რადგან ყველა საკითხს აქ რუსეთთან სამხედრო თანამშრომლობის ფაქტორი განაპირობებს, რომელიც არ დაუშვებს რეგიონში ომის დაწყებას,“ – განუცხადა მან IWPR-ს. „რუსეთს, მისი სამხედრო დოქტრინის მიხედვით, შეუძლია ბირთვული იარაღის გამოყენება, მის მიმართ ან მისი მოკავშირის წინააღმდეგ აგრესიის გამოვლენის შემთხვევაში. ასე, რომ ჩვენ, აზერბაიჯანისა და საქართველოსგან განსხვავებით ‘ბირთვული ქოლგა’ გვიცავს.“
არუტუნიანის სიტყვებით, რუსეთი „ასევე უზრუნველყოფს სომხეთის უსაფრთხოებას სომხეთის შეიარაღებულ ძალებთან ერთად.“
სიტუაცია რთულია, რადგან სომხეთის თავდაცვის პოლიტიკა არ არის მხოლოდ რუსეთზე ორიენტირებული და ის ნატოსთან თანამშრომლობასაც გულისხმობს. საქართველოსგან განსხვავებით, სომხეთი არ აპირებს ნატოში შესვლას; ვინაიდან ის კუხოს წევრი ქვეყანაა, ამაზე საუბარიც კი ზედმეტია.
როტაციის მექანიზმთან დაკავშირებულ გაუგებრობას თავისებურად ხსნიან რუსი ექსპერტები.
„როგორც ჩანს, სომხეთმა არ ჩაატარა სათანადაო სამუშაო იმისთვის, რომ სათანადოდ შეეთანხმებინა თავისი კანდიდატი სხვა წევრ ქვეყნებთან, რამაც ასეთი შედეგი გამოიღო,“ – აცხადებს კავკასიოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების პრეზიდენტი ალექსანდრე კრილოვი.
მიუხედავად იმისა, რომ გენერალური მდივნის პოსტზე სომხეთის კანდიდატის ვინაობა არ იყო ოფიციალურად წარდგენილი, ადილობრივი მედიასაშუალებებით სამი ყოფილი და ერთი მოქმედი სამხედრო პირის შესახებ ვრცელდებოდა ინფორმაცია.
მათგან ერთი არის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ყოფილი უფროსი და ამჟამად ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი იური ხაჩატუროვი, ხოლო დანარჩენი ორი ყოფილი თავდაცვის მინისტრები – ვაგარშაკ ჰარუტუნიანი და სეირან ოჰანიანი.
ოჰანიანმა საჯაროდ უარყო მედიით გავრცელებული ინფორმაცია და დასძინა, რომ ასეთი შემოთავაზება რომც მიეღო, მასზე უარს იტყოდა. დანარჩენ ორს განცხადება არ გაუკეთებია.
ამასობაში, არაეთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია მთავრობაში განხორციელებულმა ცვლილებებმა, კერძოდ, სომხეთის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობაზე პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ყოფილი უფროსის, ვიგენ სარგსიანის დანიშვნამ.
სარგსიანს, რომელიც არ არის პრეზიდენტის ნათესავი, დიდი გამოცდილება აქვს დიპლომატიისა და მართვის სფეროში. ის არის ტაფტის უნივერსიტეტის ფლეტჩერის დიპლომატიის და სამართლის სკოლის კურდამთავრებული და აქვს მაგისტრის ხარისხი სამართალსა და დიპლომატიაში, ასევე დამთავრებული აქვს სანკტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტი პერსონალის მართვის სპეციალობით.
თუმცა, სამხედრო წრეებში გარკვეული უკმაყოფილება გამოიწვია ამ თანამდებობაზე სამოქალაქო პირის დანიშვნამ.
პრეზიდენტმა მაღალი რანგის ოფიცრებს განუცხადა, რომ კონსტიტუციის მიხედვით, ქვეყნის ნომერ პირველი სამხედრო პირი არის არა თავდაცვის მინისტრი, არამედ გენერალური შტაბის უფროსი.
„მინისტრი ძალიან ცოტა დროს უნდა უთმობდეს ჯარის ყოველდღიური საქმეების მოგვარებას,“ – განაცხადა მან.
მინასიანის შეფასებით, ვიგენ სარგსიანის დანიშვნა არის არა პოლიტიკის შეცვლის ნიშანი, არამედ ნაბიჯი, რომელიც გადაიდგა იმისთვის, რომ თავდაცვის უწყება გადასულიყო პირდაპირ პრეზიდენტის დაქვემდებარებში.
„ქვეყნის თავდაცვის პოლიტიკას განსაზღვრავს არა ერთი პიროვნების პრეფერენცია, არამედ მთლიანი თავდაცვის ანტურაჟი და ინტერესთა გადანაწილება,“ – განუცხადა მან IWPR-ს. „ამასთან დაკავშირებით სომხურ-რუსული სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობა იყო, არის და იქნება პრიორიტეტი ორივე ქვეყნისთვის. აქ რაიმე მნიშვნელოვან ცვლილებებს არ უნდა ველოდოთ.“
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
არშალუის მგდესიანი დამოუკიდებელი ჟურნალისტია სომხეთში. ის IWPR-ის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული მედია ქსელის აქტიური წევრია და აშუქებს ენერგოპოლიტიკის, რეგიონული ინტეგრაციისა და ირან-სომხეთის ურთიერთობების საკითხებს.
აღიარებს თუ არა სომხეთი მთიანი ყარაბაღის დამოუკიდებლობას
ყარაბაღი, როგორც სომხურ-რუსული ალიანსის გამოწვევა
სამხრეთ კავკასიას ირანთან დაახლოების იმედი აქვს
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.