ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
ჩიხში მოქცეული სამართალი ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2017 წლის 20 მარტი   ავტორი: ნინო თოლორაია
დე ფაქტო საზღვრის გამშვებ პუნქტზე მკვლელობიდან თითქმის ერთი წლის თავზე საერთაშორისო სამართლებრივი დევნა დაიწყო.
გიგა ოთხოზორიას მკვლელობას ქართული მხარის მხრიდან საპროტესტო აქციების მთელი ტალღა მოყვა. ინციდენტს მშვიდობიანი მსვლელობებით აპროტესტებდნენ სამოქალაქო და არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები. (ფოტო: ნინო თოლორაია)
საქართველოს მოქალაქე გიგა ოთხოზორიას გახმაურებულმა მკვლელობამ დე ფაქტო საზღვარზე ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის (IPRM) განახლება დააჩქარა, თუმცა ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ მხარეები საკვანძო საკითხებზე მაინც ვერ თანხმდებიან.
2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ეს პირველი მძიმე ინციდენტია, რომელიც საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა დე ფაქტო საზღვართან მდებარე მაღაზიის სათვალთვალო კამერით ჩაწერილი კადრების წყალობით.
რუსეთის მიერ აფხაზეთის დამოუკიდებლობის აღიარების შემდეგ, დე ფაქტო საზღვარს, დანარჩენი საქართველოს მთლიან პერიმეტრზე, სეპარატისტულ ხელისუფლებასთან ერთად ახლა უკვე რუსეთის სასაზღვრო შენაერთები აკონტროლებენ.
კონფლიქტის მხარეებს შორის მოლაპარაკებები ევროკავშირის შუამავლობით 2008 წელს ხელმოწერილი სამშვიდობო გეგმის მეექვსე პუნქტის თანახმად ხორციელდება ორი ფორმატის ფარგლებში – ჟენევის საერთაშორის დისკუსიები და ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმი (IPRM). ეს უკანასკნელი, როგორც აფხაზეთის, ისე სამხრეთ ოსეთის მიმართულებით ფუნქციონირებს.
სამხრეთ ოსეთის  მიმართულებით შეხვედრები IPRM ფორმატის ფარგლებში ერგნეთში შეუფერხებლად ფუნქციონირებს, ხოლო აფხაზეთის მიმართულებით, გალში, შეხვედრები ომიდან ოთხი წლის თავზე შეწყდა.
აფხაზეთის დე ფაქტო ხელისუფლებამ შეხვედრებზე უარი 2012 წლის აპრილში განაცხადა. ოფიციალურ მიზეზად ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის ყოფილი ხელმძღვანელი ანჯეი ტიშკევიჩი დასახელდა, რომელიც აფხაზურმა მხარემ მიკერძოებულობასა და არაობიექტურობაში დაადანაშაულა. მიუხედავად იმისა, რომ ტიშკევიჩმა ეს პოსტი მალევე დატოვა შეხვედრების განახლება 2016 წლამდე ვერ მოხერხდა.
საქართველო–აფხაზეთის ადმინისტრაციული საზღვარი, ქართული დელეგაცია IPRM ფორმატის შეხვედრაზე. (ფოტო: ნინო თოლორაია)
IPRM ფორმატის აღდგენა, რომლის მთავარ მიზანს წარმოადგენს ადგილზე ყოველდღიური ინციდენტების განხილვა და მათზე ოპერატიული რეაგირების უზრუნველყოფა, აფხაზეთის მიმართულებით მხოლოდ გასული წლის მარტში გადაწყდა.
ამ დრომდე გამართულ რვავე შეხვედრაზე განხილვის ერთ–ერთი ძირითადი საკითხი, დე ფაქტო რესპუბლიკის მესაზღვრის მიერ, საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე მშვიდობიანი მოქალაქის მკვლელობა იყო.
2016 წლის 19 მაისს, გალის რაიონიდან დევნილი, 30 წლის გიგა ოთხოზორია სოფელ ხურჩაში, დე ფაქტო საზღვრის გამშვებ პუნქტზე, დღის სამ საათზე, რამდენიმე გასროლით მოკლეს. ინციდენტი ერთ–ერთი მაღაზიის სათვალთვალო კამერამ სრულად დააფიქსირა.
ქართული დელეგაცია საქმის ობიექტურად გამოძიებას და დამნაშავის დასჯას მოითხოვდა, თუმცა აფხაზური მხარე სხვადასხვა ფორმალური დეტალის მომიზეზებით მიიჩნევდა, რომ საქმეს მტკიცებულებები აკლდა.
„მსგავსი რამ რომ არ განმეორდეს საჭიროა ჩვენი ქვეყნების სამართალდამცველ ორგანოებს შორის თანამშრომლობა,“ –ამბობს აფხაზური და აბაზური ხალხების მსოფლიო კონგრესის პრეზიდენტის მრჩეველი ბესლან კობახია.
„ამისთვის აუცილებელია მთავრობებს შორის შეთანხმების მიღწევა. საამისოდ კი საქართველოს მხრიდან აფხაზეთის დამოუკიდებლობის აღიარებაა აუცილებელი“, – დასძენს იგი.
„ომის შემდგომ პერიოდში საზღვართან აფხაზეთის თითქმის იმდენივე მოქალაქე დაიღუპა ქართველი სპეცსამსახურების ხელით, რამდენიც 1992-93 წლების შეიარაღებული კონფლიქტის დროს,“ ამბობს ბესლან კობახია. ,,თუმცა, ვერ ვიხსენებ თბილისის მიერ გამოძიებულ ერთ ფაქტსაც კი.“
გიგა ოთხოზორიას მკვლელობა ერთადერთი ინციდენტია, რაც კონფლიქტის შემდეგ მომხდარა დე ფაქტო საზღვარზე, რომელიც ვიდეო კამერით არის დაფიქსირებული და რომლის დახმარებითაც შესაძლებელია მკვლელობის ადგილზე მყოფ ადამიანთა ინდენტიფიცირება.
2016 წლის 26 დეკემბერს, ზუგდიდის რაიონულმა სასამართლომ მკვლელობაში ეჭვმიტანილ რაშიდ კანჯი-ოღლის 12 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
გიგა ოთხოზორიას ოჯახი გამოძიების შედეგით უკმაყოფილოა.
„სასამართლო სხდომებზე არ დადგინდა მიზეზი, თუ რის გამო მომიკლეს შვილი. პროცესზე არ დასმულა საკმარისი კითხვები გარემოებების დასადგენად,“ – ამბობს დედა, ჯულიეტა ჭანტურია.
მოგვიანებით ბრალდების მხარემ უფრო მძიმე სასჯელის მოთხოვნით სააპელაციო სასამართლოს მიმართა. 2017 წლის 10 მარტს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ მიმალვაში მყოფ რაშიდ კანჯი-ოღლის სასჯელი დაუმძიმა და მას 14 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
გასულ პარასკევს, რაშიდ კანჯი-ოღლი საერთაშორისო კრიმინალური პოლიციის – ინტერპოლის მიერ გამოცხადდა ძებნაში.
მანამდე, 2016 წლის 23 ივნისს, აფხაზეთის სამხედრო პროკურატურამ რაშიდ კანჯი-ოღლის ოფიციალურად წაუყენა ბრალი. სოხუმის სამხედრო სასამართლომ მას შინაპატიმრობა მიუსაჯა.
ბოლო დროს, ამ მკვლელობისადმი საზოგადოების ინტერესი გააღვივა ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ზუგდიდის ორგანიზაციის წევრის ლევან თორიას  მიერ 7 მარტს გავრცელებულმა  ვიდეომასალამ, სადაც ჩანს, თუ როგორ ცეკვავს აფხაზურ ქორწილში მიმალვაში მყოფი დამნაშავე.
,,ის ცინიზმი, რაც დღეს აფხაზურ მხარეს აქვს უნდა შეწყდეს. მკვლელმა პასუხი კანონის მთელი სიმკაცრით უნდა აგოს“, – განაცხადა თორიამ საგანგებოდ მოწვეულ პრესკონფერენციაზე, რომელზეც მან ჟურნალისტებს ქორწილის კადრები გადასცა.
ლევან თორია საკუთარ წყაროს ანონიმურად ტოვებს. მის მიერ გავრცელებული კადრების მიხედვით შეუძლებელია გადაღების თარიღის დადგენა, თუმცა როგორც თვითონ ამტკიცებს, ვიდეომასალა ერთი კვირის წინ არის ჩაწერილი. ასევე, ჯერჯერობით არცერთ ოფიციალურ უწყებას არ დაუდასტურებია, რომ ვიდეო ჩანაწერში მკვლელობაში ეჭვმიტანილი ფიგურირებს.
დამნაშავის ქართული მხარისთვის გადმოცემა რუსეთის მიზეზით ჭიანურდება, მიიჩნევს კონფლიქტების თემაზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაცია „საუნჯის“ ხელმძღვანელი იაგო ფასანძე.
„რუსეთს რომ სდომოდა კანჯი-ოღლის დაკავება, მისთვის ეს შესაძლებელი იყო აქამდეც. თუმცა, დღემდე არსებული ვითარება მეტყველებს იმაზე, რომ ამ ადამიანის პასუხისმგებლობაში მიცემას არ აპირებენ. კანჯი-ოღლი მშვიდად იმყოფება აფხაზეთის ტერიტორიაზე, რომელიც არის კონტროლირებადი არა აფხაზეთის, არამედ რუსეთის მიერ“, – აღნიშნა მან.
ზუგდიდის რაიონის სოფელი ხურჩა. ადგილი სადაც გიგა ოთხოზორია მოკლეს. (ფოტო: ნინო თოლორაია)
დე ფაქტო ადმინისტრაციული საზღვარი მდინარე ენგურის გასწვრივ 1992–93 წლების შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად გაჩნდა. კონფლიქტის საომარი ფაზის დასრულების შემდეგ, აფხაზეთის ტერიტორიაზე თავისუფალი გადაადგილება ადგილობრივი ქართველებისთვის შეიზღუდა.
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით, საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთის ბრალდებით აფხაზურმა მხარემ 2008 წლიდან დღემდე 1729 პირი დააკავა. როგორც ოფიციალური პასუხიდან ირკვევა, ადმინისტრაციული საზღვრის გადაკვეთის მცდელობისას მოკლულთა რაოდენობის შესახებ ინფორმაციას უწყება არ ფლობს.
მხოლოდ რაშიდ კანჯი-ოღლის დასჯა არაფერს შეცვლის, სახელმწიფოს მხრიდან საზღვარზე მოქალაქეთა უსაფრთხოდ გადაადგილებისთვის სხვა ღონისძიებებია გასატარებელი, მიიჩნევს პოლიტოლოგი სოსო ცისკარიშვილი.
,,სახელმწიფო მეტად უნდა აკონტროლებდეს საზღვარს, დასავლელმა პარტნიორებმა კი ზეპირი განცხადებების გარდა პრაქტიკული ნაბიჯები უნდა გადადგან მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად“, – დასძინა მან.
აფხაზეთის დე ფაქტო რესპუბლიკის მესაზღვრეებს არ უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა დაბრკოლების გარეშე გადმოლახონ ადმინისტრაციული საზღვარი და სიტყვიერი შელაპარაკების ნიადაგზე ადამიანი მოკლან, ამბობს ორგანიზაცია „საუნჯის“ ხელმძღვანელი იაგო ფასანძე.
,,გამშვები პუნქტების მოპირდაპირედ, თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი, დამატებითი საგუშაგოები უნდა განთავსდეს, რათა თითოეული სამხედროს უკანონოდ გადაადგილებაზე მყისიერი რეაგირება მოხდეს,’’ – აცხადებს იგი.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ნინო თოლორაია ინტერნეტ გამოცემა livepress.ge ჟურნალისტია. მისი ინტერესის ძირითადი სფეროა კონფლიქტების გაშუქება, წერს პოლიტიკურ და სოციალურ თემებზეც.
ევროკავშირი 2020 წლის საუკეთესო ჟურნალისტებს ასახელებს
კონფლიქტების გაშუქება და მედიის როლი
ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში 2017 გახსნილად გამოცხადდა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.