ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
პანამის დოკუმენტების სომხური კვალი ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 9 მაისი   ავტორი: სურენ დეჰერიანი
ოფშორული სკანდალის გამო მთავრობის მაღალჩინოსანი თანამდებობიდან გადადგა.
მიჰრან პოღოსიანი, სომხეთის იძულებითი სააღსრულებო სამსახურის უფროსი.
სომხეთის მთავრობის მაღალი თანამდებობის პირი თანამდებობიდან გადადგა ე.წ. პანამის დოკუმენტების სკანდალის შედეგად და როგორც ჩანს, მისი ბედი შესაძლოა  კიდევ ბევრმა გაიზიაროს.
პანამაში არსებული იურიდიული ფირმის „მოსაკ ფონსეკას“ (Mossack Fonseca) მილიონობით საიდუმლო დოკუმენტაციის უპრეცედენტო გაჟონვის შემდეგ, ცნობილი გახდა მსოფლიოს მასშტაბით არაერთი ქვეყნის ლიდერის, ცნობილი ადამიანის თუ თაღლითის ოფშორულ ზონებში დარეგისტრირებული კომპანიების და საეჭვო ფინანსური ტრანზაქციების შესახებ.
სომხური ონლაინ გამოცემა „ჰექტი“ (hetq.am) იყო ერთ-ერთი იმ ასი მედია ორგანიზაციიდან, რომელთა გამომძიებელმა ჟურნალისტებმა მსოფლიოს თითქმის ოთხმოცზე მეტ ქვეყანაში მოახდინეს გასაიდუმლოებული მონაცემების დამუშავება, ვიდრე ის ფართო საზოგადოებისთვის გახდებოდა ცნობილი.
„ჰექტში“ გამოქვეყნებული სტატია სომხეთის სააღსრულებო სამსახურის უფროსს, გენერალ მიჰრან პოღოსიანს და მის ოფშორულ საქმიანობას შეეხო.
როგორც რედაქციაში განმარტავენ, სავარაუდოდ, კიდევ ბევრი სახელის გამოაშკარავება მოხდება.
„ამ მომენტისთვის, ჩვენ ოცამდე ადამიანის სახელი გვაქვს, თუმცა ჯერ კიდევ ვმუშაობთ მათზე,“ – განაცხადა გაზეთ “ჰექტის” მთავარმა რედაქტორმა ედიკ ბაღდასარიანმა. „ჯერ არ დაგვისრულებია.“
„ჰექტში“ მასალის გამოქვეყნება მოხდა 4 აპრილს, ერთი დღის დაგვიანებით, ვიდრე ეს სხვა საგამომძიებლო გამოცემებმა გააკეთეს, რაც განპირობებული იყო მთიან ყარაბაღში მიმდინარე დაძაბული სიტუაციით.
იხილეთ: ყარაბაღი: ფრონტის ხაზთან მცხოვრები მოსახლეობა ომის  შედეგებს აფასებს.
იმის გათვალისწინებით, რომ საზოგადოების ყურადღება მთლიანად იყო გადართული ფრონტის ხაზზე და იქედან ინფორმაციის მიღებაზე, ბაღდასარიანმა გადაწყვიტა მასალის გამოქვეყნება გადაევადებინა.
სტატიას საკმაოდ მწვავე რეაქცია მოჰყვა საზოგადოების მხრიდან, თუმცა აღმოჩნდნენ ისეთებიც, ვინც ასეთი მასალის გამოქვეყნება არაპატრიოტულ საქციელად შეაფასა ქვეყანაში განვითარებული კრიზისის ფონზე.
ორი კვირის შემდეგ, 18 აპრილს, მოულოდნელად, მიჰრან პოღოსიანმა თანამდებობა დატოვა. გადადგომის მიზეზი გენერელმა განმარტა თავის განცხადებაში, რომელსაც სომხეთის პრეზიდენტმა სერჟ სარგსიანმა 23 აპრილს მოაწერა ხელი.
„სომხურ და უცხოურ პრესაში პანამის ოფშორებთან დაკავშირებით ჩემი სახელიც არის ნახსენები. ვწუხვარ, რომ ჩემი სახელი ფიგურირებს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ოჯახის გვერდით, რომელმაც მართლაც მიითვისა მილიარდობით დოლარი. მიუღებლად მიმაჩნია ის ფაქტი, რომ ჩემი პერსონა შესაძლოა გახდეს საფუძველი ნებისმიერი სახის პარალელის გავლებისთვის ჩემი ქვეყნის  ცივილიზაციასა და ავტორიტარულ აზერბაიჯანს შორის, რის გამოც ვტოვებ თანამდებობას.“
„ჰექტი“ ამტკიცებს, რომ პოღოსიანი თავის თანამდებობას საკუთარი ბიზნესინტერესების ლობირებისთვის იყენებდა.
„მოსაკ ფონსეკას“ მონაცემებზე დაყრდნობით, პოღოსიანი არის პანამაში რეგისტრირებული სამი კომპანიის – „სიგტემ რიალ ისტეიტის“ (Sigtem Real Estates Incorporated), „ჰოპკინტენ ტრეიდინგის“ (Hopkinten Trading Incorporated) და „ბანჯიო ინვესტის“ (Bangio Invest SA) აქციონერი.
„ბანჯიო ინვესტში“ მან წილი 2005 წელს შეიძინა, ხოლო დანარჩენ ორ კომპანიაში 2011 წელს, მისი სააღსრულოებო სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე დანიშვნიდან სამი წლის შემდეგ. „ბანჯიოს“ ანგარიში აქვს გახსნილი შვეიცარიაში, „სვის დრესდნერ ბანკში“ (Swiss Dresdner Bank), რომლის ხელმომწერებიც არიან პოღოსიანი და მისი ბიძა, მიხაილ ჰარუტუნიანი.
„სიგტემ რიალ ისტეიტი“ და „ჰოპკინტენ ტრეიდინგი“ თანაბარ წილებს ფლობენ „ბესტ რიალტიში“ (Best Realty Ltd) –  სომხეთში რეგისტრირებული უძრავი ქონების სააგენტო, რომელიც ახორციელებს როგორც უძრავი, ასევე მოძრავი ქონების შეფასებას, მათ შორის იმ ქონებისაც, რომელიც იძულებითი სააღსრულებო სამსახურის საქმეებთან არის დაკავშირებული.
„სიგტემ რიალ ისტეიტი“ და „ჰოპკინტენ ტრეიდინგი“ საბანკო ანგარიშებს ფლობენ შვეიცარიის „ელ ჯი ბი ბანკში“ (LGB Bank (Suisse) SA) და მისი მართვის უფლებამოსილი პირი პოღოსიანია.
„ბანჯიო ინვესტი“ არის სომხეთში შპს „ფრეშის“ ერთადერთი მფლობელი – კომპანია, რომელიც ადრე, იყო სუპერმარკეტების ქსელ „ფრეშის“ მფლობელი, ვიდრე ის არ შეწყვეტდა ფუნქციონირებას.
„ფრეშის“ ბოლო დარჩენილ სუპერმარკეტს მართავს კომპანია „კატრინ გრუპი,“ რომელიც სომხეთში ყველაზე დიდი გადასახადების გადამხდელი კომპანიაა და რომელიც პოღოსიანმა 1997 წელს დააფუძნა, დიდი ხნით ადრე, ვიდრე ის საჯარო მოხელე გახდებოდა.
თუმცა, ამჟამად, „კატრინ გრუპის“ ერთადერთი აქციონერი არის არა პოღოსიანი, არამედ პანამაში, „კენდოლაინ კორპის“ (Cendoline Corp) სახელით დარეგისტრირებული კომპანია, რომლის მფლობელის სახელი უცნობია.
საჯარო სამსახურის შესახებ კანონის მიხედვით, სომხეთში საჯარო სამსახურის მაღალი თანამდებობის პირი, ვალდებულია, თანამდებობაზე დანიშვნიდან ერთი თვის ვადაში, ნებისმიერი წილი კომერციულ ორგანიზაციაში, რომელიც ათ პროცენტს აღემატება, გადასცეს სატრასტო მმართველობას. ასეთ შემთხვევაში, საჯარო მოხელე ინარჩუნებს თავისი კომპანიიდან შემოსავლების მიღების უფლებას. დაახლოებით შვიდასამდე მაღალჩინოსანი, წამყვანი სამინისტორებისა და სააგენტოების მმართველი თანამდებობის პირები ექვემდებარებიან ამ კანონს.
როგორც „ჰექტი“ აცხადებს, პოღოსიანს არა მარტო არ შეუწყვეტია თავისი ბიზნესსაქმიანობა, არამედ თავისი თანამდებობრივი კავშირების გამოყენებით, ხელი შეუწყო მის გაფართვოვებას, რაც არის უკანონო ქმედება.
„როგორც ოფიციალური პირი, ის დაკავებული უნდა იყოს სახელმწიფო საქმეებით და მას საერთოდ არ აქვს უფლება იყოს ჩართული ბიზნესსაქმიანობაში,“ – განაცხადა ბაღდასარიანმა ჩვენთან საუბრისას. „ეს არის იმის კარგი მაგალითი, თუ რას წარმოადგენენ ისინი სინამდვილეში და რისთვის იყენებენ სახელმწიფო სამსახურს.“
ხელისუფლება რეაგირებას არ ჩქარობს
ბოლო ათი წლის განმავლობაში, გაზეთ „ჰექტს,“ ბაღდასარიანის თაოსნობით, არაერთხელ გამოუქვეყნებია მაღალჩონისნების ბიზნესინტერესების მამხილებელი სტატიები.
ადრე გამოქვეყნებული მასალა ეხებოდა ოფშორულ გარიგებებს, რომლებშიც ჩართულები იყვნენ მთავრობის ამჟამინდელი და ყოფილი ხელმძღვანელები, საბაჟო და საგადასახადო სამსახურების მაღალჩინოსნები, პარლამენტის წევრები და სხვა თანამდებობის პირები.
თითქმის არცერთ მათგანზე ხელისუფლებას არ მოუხდენია რეაგირება, თუ არ ჩავთვლით რამდენიმე საქმეზე დაწყებულ გამოძიებას, რომელიც გარკვეული ხნის შემდეგ შეწყდა, არასაკმარისი მტკიცებულებების გამო.
ბაღდასარიანის თქმით, ამჯერად, სიტუაცია განსხვავებულია, მეტწილად პანამის დოკუმენტების პროექტის გლობალური მასშტაბიდან გამომდინარე. მონაცემები მოიპოვა გერმანულმა გაზეთმა „ზუდოიჩე ცაიტუნგმა“ (Süddeutsche Zeitung) და ის გაუზიარა გამომძიებელ ჟურნალისტთა საერთაშორისო კონსორციუმს (ICIJ). მასალის გამოქვეყნებას სხვადასხვა ქვეყნებში მაღალი თანამდებობის პირების ხმაურიანი გადადგომები მოჰყვა.
ასეთი საყოველთაო ყურადღების ფონზე, სომხური პოლიცია იძულებული გახდა დაეწყო გამოძიება.
„შეუძლებელი იყო მომხდარიყო ამის იგნორირება ჩვენს ქვეყანაში, რადგან სხვაგვარად, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ, ყველა დაიწყებდა სომხეთის გაკიცხვას, რომ აქ არაფერი არ იცვლება,“- დასძინა ბაღდასარიანმა.
არასამთავრობო ორგანიზაცია „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მიერ გამოქვეყნებული 2015 წლის კორუფციის აღქმის ინდექსის მიხედვით, სომხეთი 168 ქვეყანას შორის, 95-ე ადგილს იკავებს.
არასამთავრობო ორგანიზაცია „კომპასის“ ხელმძღვანელი ღარიბ ჰარუტუნიანი აცხადებს, რომ ხელისუფლებამ უნდა გასცეს პასუხი იმაზე, თუ როგორ მოახერხა პოღოსიანმა პანამის ოფშორულ ზონებში კაპიტალის დაბანდება იმ პერიოდში, როცა ის სახელმწიფო სამსახურში მაღალ თანამდებობას იკავებდა.
მიუხედავად იმისა, რომ „ჰექტი“ არ ასახელებს კაპიტალის ზუსტ ოდენობა, სავარაუდოდ, ის საკმაოდ მოცულობითია.
ჰარუტუნიანის თქმით, თუ პოღოსიანი იღებდა შემოსავალს სხვადასხვა ოფშორული კომპანიებიდან, რატომ არ იყო ამის შესახებ არაფერი ნახსენები მის დეკლარაციაში.
„თუ ოფშორული კომანიები ახორციელებენ სერვისებს სომხეთში ან კიდევ, ჩართულები არიან საქონლის იმპორტირებაში, რითაც საკმაოდ დიდ მოგებას ნახულობენ, მაშინ ჩვენ საქმე გვაქვს გადასახადებისათვის თავის არიდებასთან და უცხოური ინვესტიციების სახელით განხორციელებულ გარიგებებთან, რაც დიდ ზიანს აყენებს ქვეყნის ეკონომიკას და სახელმწიფო ბიუჯეტს,“ – დასძინა მან.
სომხეთში მაღალი თანამდებობის პირთა ეთიკურობის საკითხთა შემსწავლელი კომისია არის სახელმწიფო ორგანო, რომელიც 2012 წელს შეიქმნა და რომელსაც გააჩნია მსგავსი,  სავარაუდოდ დანაშაულებრივი ქმედებების შესწავლის უფლებამოსილება.
თუმცა, როგორც საერთაშორის გამჭვირვალობის ანტიკორუფციული ცენტის (TIAC) იურისტთან ჰერიკნაზ ტიგრანიანთან საუბრის შემდეგ ირკვევა, კომისიასთან ადრინდელი ურთიერთობის გათვალისწინებით, მისი საქმიანობა არ იმსახურებს ნდობას.
ეთიკის კომისიაში, ფუნქციონირების დაწყების დღიდან, ანტიკორუფციული ცენტრის მიერ დაახლოებით თხუთმეტი განცხადებაა შეტანილი მაღალჩინინოსანთა მიერ სხვადასხვა სამართალდარღვევის ფაქტთან დაკავშირებით, დაწყებული თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში ბიზნესინტერესების ლობირებით, დამთავრებული არაეთიკური საქცილით.
კომისიამ, ძირითადად, დააკმაყოფილა საჩივრები ოფიციალური პირების ეთიკურ საქციელთან დაკავშირებით, დანარჩენ შემთხვევებში კი სტრუქტურამ ჩათვალა, რომ მოწოდებული ინფორმაცია არასაკმარისი იყო საქმის შემდგომი წარმოებისთვის.
ტიგრანიანი მიიჩნევს, რომ თანამდებობის პირები უნდა ემორჩილებოდნენ წესებს.
„თუ პიროვნებას აქვს ბიზნესი, მაგრამ ის გადაწყვეტს სახელმწიფო სისტემაში შესვლას, მან თავისი აქციების წილი უნდა გადასცეს სატრასტო მმართველობას, თუმცა, სამწუხაროდ, ეს ჩვენს ქვეყანაში არ მოქმედებს,“ – განაცხადა მან. „ამის ნაცვლად, როცა ვინმე ხდება მინისტრი ან დეპუტატი, ის თავის ბიზნესს გადასცემს ახლო ნათესავს – ძმას, დას ან შვილებს, რომელთა მიმართაც შეუძლია პირადი ბერკეტების გამოყენება.“
ტიგრანიანი დასძენს, რომ სომხეთის შემთხვევაში, საჯარო სამსახური ხშირად გამოიყენება ბიზნესინტერესების ლობირებისთვის.
„ეს ცუდი პრაქტიკაა,“ – დასძინა მან. „მაგრამ როგორც უკვე მივხვდით, საჯარო მოხელისთვის თანამდებობა საკუთარი ბიზნესის დაცვის საუკეთესო საშუალებას წარმოადგენს.“
სურენ დეჰერიანი, არის ონლაინ გამოცემა ampop.am დამფუძნებელი და რედაქტორი, ასევე IWPR სომხეთის ყოფილი რედაქტორი.
აზერბაიჯანის სასამართლოებში სამართალი იყიდება
ცნობილ აზერბაიჯანელ ჟურნალისტს ჯაშუშობას აბრალებენ
სომხეთის სასამართლოებს სისტემურ კორუფციაში სდებენ ბრალს
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.