ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
სამართალი მოკლული აზერბაიჯანელი ჟურნალისტისთვის? ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2016 წლის 18 ივნისი   ავტორი: რეგიონული მედიის ქსელი
აქტივისტები თვლიან, რომ დემონიზაციამ ქვეყანაში დაუსჯელობის კულტურა დაამკვიდრა.
გარდაცვლილი რასიმ ალიევი (ფოტო: ფარგანა ნოვრუზოვა).
აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის გახმაურებული მკვლელობის გამოძიება ექვსი ადამიანის დაპატიმრებით დასრულდა. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ასეთი დანაშაულის ჩამდენი პირები წარსდგნენ მართლმსაჯულების წინაშე.
თუმცა, კრიტიკულად განწყობილი ადამიანები მიიჩნევენ, რომ რასიმ ალიევის სიკვდილი არის ხელისუფლების მიერ დამოუკიდებელი ხმის დემონიზაციის შედეგი, რამაც ხელი შეუწყო საზოგადოებაში დაუსჯელობის სინდრომის გაჩენას.
31 მაისს, ბაქოს რაიონულმა სასამართლომ ცნობილ აზერბაიჯანელ ფეხბურთელს ჯავიდ ჰუსეინოვს ოთხი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა ალიევის მკვლელობის შესახებ ინფორმაციის არგამხელისა და მძიმე დანაშულის  დაფარვის ბრალდებით.
საფეხბურთო კლუბ „გაბალას“ ყოფილი კაპიტანი დანაშაულს არ აღიარებს და სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრებას აპირებს.
აპრილში, ალიევის სასიკვდილოდ ცემის ფაქტზე ხუთი ადამიანი იქნა ცნობილი დამნაშავედ, სასამართლომ მათ ცხრიდან ცამეტ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
ალიევსა და ჰუსეინოვს შორის კამათი შარშან ზაფხულს წარმოიშვა ფეისბუკის სტატუსის გამო, რომელშიც ჟურნალისტი ფეხბურთელის საქციელს აკრიტიკებდა. საქმე ეხება ევროპის ლიგის საკვალიფიკაციო მატჩს „გაბალას“  და კვიპროსის გუნდ „აპოლონს“ შორის, რომელიც გასული წლის 6 აგვისტოს გაიმართა. თამაშის მოგების შემდეგ ჰუსეინოვმა მოედანზე თურქეთის დროშა გამოიტანა, ხოლო როდესაც პრესკონფერენციაზე მას ამ ანტიკვიპროსულ დამოკიდებულებასთან დაკავშირებით კითხვა დაუსვეს, ხელით ისეთი ჟესტი აჩვენა, რომელიც  შეურაცხმყოფელად იყო აღქმული.
მიუხედავად იმისა, რომ თითქოს ალიევმა და ჰუსეინოვმა შეძლეს სატელეფონო საუბრის შემდეგ დავის მოგვარება, ჰუსეინოვის ახლო ნათესავმა, ელშან ისმაილოვმა მოგვიანებით ჟურნალისტს დაურეკა და ფეხბურთელის სახელით შესარიგებლად შეხვედრა სთხოვა.
თუმცა, შეხვედრაზე ისმაილოვი ოთხ მეგობართან ერთად მივიდა, რომლებმაც ჟურნალისტი სასტიკად სცემეს. 8 აგვისტოს ალიევი საავადმყოფოში მიიყვანეს, სადაც ის  შინაგანი სისხლდენის შედეგად გარდაიცვალა.
აქტივისების მტკიცებით, ხელისუფლების მიერ დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ მიმართული რეპრესიული ქმედებების შედეგად ქვეყანაში ისეთი სიტუაცია შეიქმნა, რომელიც ადამიანებს აფიქრებინებს, რომ შეუძლიათ კრიტიკულად განწყობილი ჟურნალისტების ძალის გამოყენებით გაჩუმება.
„ხელისუფლება თანდათანობით სულ უფრო აგრესიული ხდება,“ – აცხადებს გაზეთ „აზადლიგის“ რედაქტორი როვშან ჰაჯიბეილი. მისივე სიტყვებით, ეს ყველაფერი 2000-იან წლებში დაიწყო, როდესაც ქვეყანაში ნავთობის ფულმა დაიწყო შემოსვლა.
„უფრო მეტიც, კრიტიკულად განწყობილი ჟურნალისტები  საკუთარ ქვეყანაში პერსონა ნონ გრატებად იქცნენ. რეჟიმმა შექმნა ისეთი გარემო, სადაც ყველას ჰგონია, რომ უფლება აქვს არასასურველ  ჟურნალისტს ასეთი სახით გაუსწორდეს. რასიმ ალიევის მკვლელობა ამის ნათელი მაგალითია,“ – დასძინა მან.
ალიევი ბოლო ათი წლის განმავლობაში აზერბაიჯანში მოკლული მეოთხე ჟურნალისტია. ბევრი მათგანი დაზარალდა მხოლოდ იმიტომ, რომ პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა.
2005 წელს მოკლეს ჟურნალ „მონიტორის“ მთავარი რედაქტორი ელმარ ჰუსეინოვი. იმავე წელს, გაზეთ „იენი მუსავათის“ ფოტოჟურნალისტს ალიმ ქაზიმლის პოლიციამ სასტიკად სცემა, რის შედეგადაც ის მალევე გარდაიცვალა.  2011 წელს, გაზეთ „სანატის“ ჟურნალისტი რაფიგ ტაგი, რომელსაც ისლამის კრიტიკას აბრალებდნენ, უცნობმა პიროვნებამ დანით დაჭრა, რის შედეგადაც ის რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა.
ხელისუფლებამ ახალხან გაათავისუფლა ქვეყნის ყველაზე ცნობილი სინდისის პატიმარი, მრავალი ჯილდოს მფლობელი, გამომძიებელი ჟურნალისტი ხადიჯა ისმაილოვა, თუმცა დაკავებები ისევ გრძელდება.
(იხილეთ: აზერბაიჯანი: პოლიტიკური დაკავებები გრძელდება).
„ფრიდომ ჰაუსის“ (Freedom House) წარმომადგენელი თამარა გრიგორიევა თვლის, რომ ხელისუფლებამ შემქნა ისეთი გარემო, რომელიც პრაქტიკულად ახალისებს, უკანონო და ძალადობრივ ქმედებებს, როგორც ჟურნალისტების, ასევე სამოქალაქო საზოგადოების სხვა წევრების მიმართ.
„იმიტომ, რომ როცა თვითონ ხელისუფლება მუდმივად იჭერს ჟურნალისტებს, ბლოგერებს, აქტივისტებს, არასამთავრობოების წარმომადგენელებს, სცემს და აწამებს მათ, აწარმოებს მათ წინააღმდეგ ამაზრზენ კამპანიებს, საჯაროს ხდის მათ პირად ცხოვრებას, აკავებს და ციხეში უშვებს გაყალბებული ბრალდებებით, რა შთაბეჭდილებას ახდენს ეს საზოგადოებაზე?“- განაცხადა მან.
„ისეთი შთაბეჭდილება იქმნება, თითქოს ჟურნალისტებსა და სამოქალაქო საზოგადოებაზე თავდასხმა, ცემა და მათი ცხოვრების ხელყოფა დასაშვებია. ეს არის პრობლემის ძირი და სამწუხაროდ, ამ სფეროში გაუმჯობესება არ იქნება მანამ, სანამ არ დავინახავთ უშუალოდ ხელისუფლების მიერ გადადგმულ პოზიტიურ ნაბიჯებს,“ – დასძინა გრიგორიევამ.
ალიევი იყო ონლაინ გამოცემა ann.az-ის რეპორტიორი და ასევე ხელმძღვანელობდა რეპორტიორების თავისუფლებისა და უსაფრთხოების ინსტიტუტს, რომელიც აზერბაიჯანში მედიის უფლებების დაცვით იყო დაკავებული.
ჟურნალისტი ჯერ კიდევ „ფეისბუკის“ უთანხმოებამდე განიცდიდა მუდმივ ზეწოლას თავისი სამუშაოს გამო. მას სცემდნენ, აყენებდნენ შეურაცხყოფას და მოკვლითაც კი ემუქრებოდნენ. გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე, ალიევმა სამართალდამცავ ორგანოებს მიმართა თხოვნით, გამოეძიებინათ მის მიმართ განხორციელებული მუქარები, თუმცა მას ყურადღება არ მიაქციეს.
ალიევის საცოლე გულარ აბასოვა ამტიცებს, რომ ჰუსეინოვისთვის გამოტანილი სასჯელი ზედმეტად რბილია და რომ სწორედ ის იყო ცემის მთავარი ორგანიზატორი.
ჯავიდ ჰუსეინოვს 31 მაისს ბაქოს რაიონულმა სასამართლომ ოთხი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა (ფოტო: საინფორმაციო სააგენტო APA).
მისი თქმით, ჰუსეინოვს ფეხბურთელი მაღალჩინოსნები იცავენ, „ამიტომაც გამოუტანეს განაჩენი ნაკლებად მძიმე მუხლით,“- განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას.
მოკლული ჟურნალისტის დედა, ტეიფურა ალიევა აცხადებს, რომ ის ესწრებოდა მისი შვილის და ჰუსეინოვის სატელეფონო საუბრებს და ამიტომ თვლის, რომ ცემის ორგანიზება მოხდა ფეხბურთელის თანხმობით. იგივე განაცხადა უკვე საავადმყოფოში მოხვედრილმა ალიევმაც თავის უკანასკნელ ინტერვიუში გარდაცვალებამდე რამდენიმე სააათით ადრე.
„რასიმის  დედამაც მისცა ჩვენება, მაგრამ სასამართლომ ის არ გაითვალისწინა,“ – ამბობს აბასოვა.
ალიევის ოჯახი და კოლეგები თვლიან, რომ უნდა დადგეს მკურნალი ექიმების პასუხისმგებლობის საკითხი. მათი მტკიცებით, ექიმებმა ავადმყოფი სათანადოდ ვერ შეამოწმეს და ამიტომაც ვერ შეძლეს შინაგანი სისხლდენის დროულად აღმოჩენა.
როდესაც ალიევი საავადმყოფოში მიიყვანეს, ექიმებმა ოჯახის წევრებს განუცხადეს, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრებოდა. მაგრამ, რამდენიმე საათის შემდეგ მისი მდგომარეობა გაუარესდა და ექიმებმა აღმოაჩინეს შინაგანი სისხლდენა. ის საოპერაციო მაგიდაზე გარდაიცვალა.
ალიევის ოჯახის ადვოკატმა ფარიზ ნამაზლიმ შეიტანა სარჩელი სისხლის სამართლის საქმის გადახედვის მოთხოვნით იმის დასადგენად, მოხდა თუ არა ჟურნალისტის გარდაცვალება ექიმების გულგრილობის შედეგად.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ ნამაზლის სარჩელი არ მიიღო, თუმცა ადვოკატი მის გასაჩივრებას აპირებს.
ოპოზიციური პარტია „მუსავათის“ თავმჯდომარის მრჩევლის აზერ ისმაილის განცხადებით, ბევრი ადამიანი თვლის, რომ დამოუკიდებელი ჟურნალისტების მკვლელობებისა და არასათანადო მოპყრობის უკან დგას ხელისუფლება და მისი მაღალჩინოსნები.
„დაუსჯელობა არის ხელისუფლების პრივილეგია,“ – განაცხადა მან ჩვენთან საუბრისას და დასძინა, რომ საქმეს მსვლელობა მიეცა მხოლოდ და მხოლოდ იმიტომ, რომ არ დაეშვათ თვითგასამართლება და არა იმიტომ, რომ ვინმეს უნდოდა დამოუკიდებელი ხმის დაცვა.
„უცებ, ფეხბურთელმაც მოინდომა ჟურნალისტთან ასეთი მეთოდით გასწორება. სწორედ, ამიტომ დასაჯეს ის და არა იმიტომ, რომ მომხდარიყო სამართლიანობის  აღდგენა,“ – განაცხადა ისმაილიმ.
ნურგულ ნოვრუზი, აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის ფსევდონიმი.
სამირა აჰმედბეილი, IWPR-ის რედაქტორი აზერბაიჯანში.
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ავტორი რეგიონული მედიის ქსელი
აზერბაიჯანი: თვითმკვლელობების საგანგაშო სტატისტიკა
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.