ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
როგორ (და რატომ) გაიმარჯვა რუსეთმა ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2020 წლის 26 აგვისტო   ავტორი: ვაჟა თავბერიძე
უწყვეტი ნახევრად ომის მდგომარეობამ კრემლს კარგი სამსახური გაუწია.
ლუკ ჰარდინგი, The Guardian Moscow– ის ყოფილი კორესპოდენტი.
(ფოტო: მოწოდებულია ლ. ჰარდინგის მირე)
დასავლეთის გულუბრყვილობამ და სოლიდარობის არარსებობამ რუსეთს საშუალება მისცა ემოქმედა “როგორც ძლიერ მოძალადე სახელმწიფოს”, აცხადებს Guardian Moscow-ის ყოფილი კორესპონდენტი, ლუკ ჰარდინგი. მან IWPR-ს განუცხადა, რომ რუსეთი უფრო მეტად დაინტერესებულია ნულოვანი ჯამის საგარეო პოლიტიკის თამაშით, ვიდრე ორმხრივი კომპრომისების მიღწევით და რომ მხოლოდ ახალი, პოლიტიკურად ძლიერი თაობის გაჩენამ შეიძლება შეცვალოს ეს აზროვნება.
იმისათვის, რომ დასავლეთს რუსეთის წინააღმდეგ ქმედებების განხორციელება დაეწყო, საჭირო გახდა MH17 თვითმფრინავის ჩამოგდება 2014 წელს და სოლსბერიში მოწამვლა 2018 წელს. როგორ მოხდა, რომ ორი ომი, საქართველოში და უკრაინაში, საკმარისი არ აღმოჩნდა იმისათვის, რომ დასავლეთს სათანადო რეაგირება გამოეჩინა?
ეს ცხადყოფს იმას, რომ დასავლეთის მთავრობები ნამდვილად ვერ ჩაწვდნენ იმას, რასაც მე ”რუსეთის პრობლემას” ვუწოდებ. 21-ე საუკუნეში რუსეთი იქცეოდა როგორც ძლიერი მოძალადე სახელმწიფო – იქნება ეს 2008 წელს საქართველოს ტერიტორიების დაპყრობა, ყირიმის ანექსია თუ სალიკვიდაციო ოპერაციები, როგორც ეს მოხდა ალექსანდრე ლიტვინენკოს ან სერგეი სკრიპალის შემთხვევებში, ან სირიაში ჯარების განთავსება, რაზეც აღარც კი ვსაუბრობთ უკვე. ცხადია, რომ რუსეთი პუტინის მმართველობის დროს გახდა აგრესიული და რევიზიონისტული ძალა, რომელიც სამყაროს ნეოიმპერიულ ჭრილში ხედავს, სჯერა გავლენის სფეროების, მიაჩნია, რომ უფრო პატარა ქვეყნები, როგორიც საქართველოა, უფრო დიდ ქვეყნებს უნდა დანებდნენ, როგორიცაა რუსეთი. ამიტომ გამოწვევა საკმაოდ ნათელია – როგორ უნდა გაუმკლავდეთ ამას? დასავლეთს კოორდინირებული პასუხი ამაზე არ ჰქონდა. 2008 წელს, ჩვენ შეგვეძლო სულ მცირე რამე სანქციები დაგვეწესა, რაც გარკვეულწილად შეცვლიდა სიტუაციას. თუმცა, საამისოდ პოლიტიკური ნება აშკარად არ არის და ეს პრობლემაა, რადგან პუტინი პასუხს ელოდება და როდესაც პასუხი არ დგება, ის აშკარად განაგრძობს იმას, რასაც აკეთებს. ვფიქრობ, საქართველო ნამდვილად ძალიან მნიშვნელოვანი მომენტი იყო. 2008 წელს Guardian-მა თბილისში გამაგზავნა. ვიყავი გორში, სამხრეთ ოსეთში, ფრონტის ხაზის გასწვრივ და ყველაფერი, რაც მოხდა ჩემი თვალით დავინახე. და იმ რთულ დროს, რეაგირება დასავლეთის მხრიდან საკმარისი არ იყო. მე არ ვამბობ, რომ რუსეთთან სრულყოფილი სამხედრო დაპირისპირება უნდა მომხდარიყო, ეს არავის სურს და ამას არავინ ითხოვს, მაგრამ იყო გარკვეული რამ, რისი გაკეთებაც შეიძლებოდა და არ გაკეთებულა. შეიძლებოდა სანქციების დაწესება, რაც არ მომხდარა.
დასავლეთს მკაცრი რეაგირება რომ ჰქონოდა, როგორ ფიქრობთ, შემდგომი მოვლენებიც ისევე განვითარდებოდა, როგორც განვითარდა?
ვფიქრობ, რომ ამ მოვლენების უმეტესობა საქართველოში მაინც მოხდებოდა. პრობლემა ის იყო ის, რომ საქართველოსა და რუსეთს შორის ომის თეატრში ძალების სრული შეუსაბამობა იყო. თითქმის მალევე ცხადი გახდა, რომ საქართველოს საჰაერო თავდაცვა განადგურებული იყო და რუსული ძალები სრულად აკონტროლებდნენ ცას და ბომბავდნენ არა მხოლოდ სამხედრო მიზნებს, არამედ მშვიდობიან მოქალაქეებსაც, რაც მე თვითონ დავინახე გორში. მაგრამ დასავლეთის ყველაზე დიდი შეცდომა ის იყო, რომ რუსეთს ამისთვის დიდი ფასის გადახდა არ მოუწია. საბოლოოდ, რუსეთმა ძალიან მცირე ფასი გადაიხადა. უფრო ძლიერი პასუხი, დასავლეთის ქვეყნების მხრიდან საპასუხო ქმედებები და ოფიციალური პირების მიმართ სანქციები რომ ყოფილიყო, თუნდაც რუსეთის შვეიცარიის საბანკო სისტემიდან გარიცხვა, ვფიქრობ, რომ ყირიმი არ მოხდებოდა. ვფიქრობ, ის, რაც ყირიმში მოხდა, პირდაპირი შედეგი იყო იმისა, რაც საქართველოში მოხდა.
თქვენს უკანასკნელ წიგნში „ჩრდილოვანი სახელმწიფო: მკვლელობა, არეულობა და რუსეთის მიერ დასავლეთის გადაკეთება“ თქვენ აცხადებთ, რომ „როგორც ჩანს, დასავლეთი ფიქრობდა, რომ თავშეკავება რუსეთთან ურთიერთობების აღდგენას გამოიწვევს. ეს არ მოხდა ”. აზროვნების ამგვარი მოდუსი მუდმივად არსებობდა, თუმცა ყოველთვის წარუმატებელი იყო. დასავლეთში ამგვარი აზროვნება ახლაც არსებობს. რა არის ამის მიზეზი?
ეს არის გულუბრყვილო რწმენა, რომელიც მართლაც დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა – ობამას ადმინისტრაციის მიერ რუსეთთან ურთიერთობების გადატვირთვის მცდელობა მხოლოდ ერთი მაგალითია – რომ პუტინი და მის გარშემო კგბ-ს ყოფილი თანამშრომლები დაინტერესებულნი არიან ორმხრივად სასარგებლო გადაწყვეტილებებით. ეს ასე არ არის. ისინი თამაშობენ ნულოვანი ჯამის კლასიკურ თამაშს. მახსოვს, 2008 წლის ომის შემდეგ ბრიტანელ ჩინოვნიკს ვესაუბრე და მან წარმოთქვა ყველაზე შესანიშნავი ფრაზა: ”რუსეთთან დაკავშირებული პრობლემა ის არის, რომ ისინი არ ფიქრობენ ისე, როგორც ჩვენ ვფიქრობთ, რომ უნდა იფიქრონ”. ისინი ფიქრობენ, რომ რაც დასავლეთისთვის ცუდია, ხოლო საქართველოს დასავლეთის ნაწილად მიიჩნევენ, კარგია რუსეთისთვის და პირიქით. პუტინი ნამდვილი პრაქტიკოსია – მას სწამს ლენინური იდეის, რომ მოსკოვი უწყვეტი ნახევრად ომის პირობებშია და არა მხოლოდ კარგი, არამედ აუცილებელიც კი არის მკვლელების გაგზავნა. ეს მათ შესანიშნავ შესაძლებლობას აძლევა ყურადღება გადაიტანონ წლების განმავლობაში დაგროვილი პრობლემებისგან, როგორიცაა ქრონიკულად არაეფექტური მართვა და სტაგნაცია და საშინელი კორუფცია. რუსეთში ყოველთვის იყო დიდი კორუფცია, ხოლო პუტინის ეპოქაში კი ამ კორუფციას მეტასტაზები გაუჩნდა, სადაც ფეოდალური მდგომარეობაა, როდესაც 20 ან 30 წამყვანი ოჯახი მილიარდებს ფლობს, ხოლო მასწავლებლები, ექიმები, უნივერსიტეტის ლექტორები ძირითადად მათხოვრულ ხელფასზე ცხოვრობენ. თუმცა, მათ ასევე აქვთ ეს საბჭოთა სტოიციზმი, რაც მათ თითქმის ყველაფერთან შეგუებას აიძულებს.
თუმცა, საშინელი დღის შემდეგ სახლში მიდიხართ, ჩართავთ ტელევიზორს და გეუბნებიან, რომ ყირიმი უკან დააბრუნეს და ეს გაგრძნობინებთ, რომ თქვენ ხართ იმ ქვეყნის მოქალაქე, რომელიც მსოფლიოში გადაწყვეტილებებს იღებს.
ამგვარი პროპაგანდა ნამდვილად მუშაობს, განსაკუთრებით ნაკლებად განათლებულ ადამიანებს შორის. ისინი ყველაზე მგრძნობიარენი არიან ამ ტიპის პროპაგანდის მიმართ და რუსეთის რეჟიმმა საკმაოდ კარგად გაართვა თავი ამას. მათ დახვეწეს მეთოდები რუსეთში, ახლა კი, როკ-ბენდის მსგავსად, მსოფლიოს მასშტაბით გასტროლებს აწყობენ. შემდეგ კი ტროლებმა, რომლებიც tochka.ru-ზე მოქმედებდნენ, მოულოდნელად დაიწყეს მოქმედება Guardian-ზე, New York Times-ზე, The Washington Post-ზე, Der Spiegel-ზე. მათი პროპაგანდისტული ოპერაციები შეიძლება უხეშია, მაგრამ გარკვეულწილად, ის მუშაობს. ჩვენ ეს ახლახან ვიხილეთ კოვიდთან დაკავშირებით. ყველაფერი, რაც დასავლურ საზოგადოებას ჰყოფს, რუსული პროპაგანდა ამას იპოვის და მის გამოყენებას შეეცდება. გამოსავალი მხოლოდ შეკავებაა. დიალოგი, ფაქტები და მსჯელობა რუსებთან არ მუშაობს, ამიტომ გამოსავალი მათი შეკავებაა.
რამდენად დიდი სურვილი აქვს დასავლეთს, რომ რუსეთი შეაკავოს?
არც ისე დიდი. დამოკიდებულია იმაზე, თუ ვისთან საუბრობთ. ტრამპისგან? ნულოვანი. ბორის ჯონსონისგან? არა. მას აინტერესებს შავი ზღვა, მას აინტერესებს რუსული ინვესტიციები, მას სძულს ევროკავშირი, ისევე როგორც პუტინს. ევროკავშირისგან, მერკელისგან, იმ ხალხისგან, ვისაც უფრო კარგად ესმის სამყარო, დიახ, არსებობს გარკვეული წინააღმდეგობა. მაგრამ ეს ნამდვილად არ არის საუკეთესო მომენტი დასავლური სოლიდარობისთვის.
არიან ადამიანები (მათ შორის, საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა), რომელთაც იმედი აქვთ, რომ პუტინის საბოლოო წასვლის შემდეგ, იქნება ეს იძულებით თუ ბუნებრივად, ბევრი რამე გაუმჯობესდება. არის თუ არა ეს სასურველის რეალობად გასაღების მცდელობა?
საქმე ის არის, სისტემამ შექმნა პუტინი თუ პუტინმა შექმნა ეს სისტემა. ეს მარადიული კითხვაა: ქათამი თუ კვერცხი? მიუხედავად იმისა, რომ ჩემში ოპტიმისტი ამბობს, რომ როდესაც პუტინი წავა, ელიტას შორის ძვრები მოხდება და შესაძლოა, მივიღოთ რაღაც უფრო ღირსეული, ჩემში რეალისტი ამბობს, რომ პუტინის ახლო გარემოცვიდან კიდევ ერთ სამოცი წლის, დაბალი ტანის კაცს მივიღებთ, რომელსაც კომპლექსების მრავალფეროვნება ექნება.  მსურს ეს ინტერვიუ ოპტიმისტურად დავასრულო და ვთქვა, რომ ჩვენ სწრაფად ცვალებად ეპოქაში ვცხოვრობთ და ახალი თაობის რუსები მოდიან, რომლებსაც მიაჩნიათ, რომ სხვაგან ცხოვრება უკეთესია, ვიდრე რუსეთში, და მათ ესმით, რომ მათ არ გაუმართლათ მთავრობასა და მმართველ ელიტაში. ისინი სულელები არ არიან, ხალხს მუდმივად ვერ გაასულელებ. მინდა მჯეროდეს, რომ რუსეთის ხსნა არა პუტინის გარდაცვალებაში, არამედ ამ ახალ თაობაშია, რომელსაც არ აქვს იგივე კომპლექსები. და როდესაც ეს მოხდება, ეს იქნება უკეთესი რუსეთისთვის და უკეთესი საქართველოსთვისაც.
სტატია თავდაპირველად გამოქვეყნდა IWPR-მიერ. იხილეთ ბმული
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
2008 წლის აგვისტოს ექო
ქორწინებებისა და დაკრძალვების ქართული დილემა სამხრეთ ოსეთში
სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორი რუსეთ-საქართველოს ომის გამოძიებას ითხოვს
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.