ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka ka en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
პირველი ტიპის დიაბეტი და ბავშვები ‹ რეგიონული მედიის ქსელი
სანდო ინფორმაცია გვაძლიერებს | ანალიტიკა და გამოძიება აღმოსავლეთ ევროპისა და კავკასიის შესახებ
2022 წლის 26 აპრილი   ავტორი: ნათია შარმიაშვილი
„როდესაც ჩემი შვილი პირველად მოხვდა რეანიმაციაში ექიმმა მითხრა, თქვენს შვილს პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდგინდაო, მე ვკითხე, როდის გაუვლიდა, მან კი მიპასუხა, რომ ეს არასოდეს გაივლიდა.“
დიაბეტის მქონე ბავშვი უყურებს გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგის მაჩვენებელს. (ფოტო: ავტორი)
ლუკა ახლა 5 წლისაა და უკვე სამი წელია, რაც მას პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდგინდა. ლუკას დედამ, თამარ ხორავამ IWPR-ს განუცხადა, რომ მაშინ ამ დიაგნოზის შესახებ ბევრი არაფერი იცოდა და არც ის იცოდა, თუ როგორ დახმარებოდა საკუთარ შვილს.
„სამი წელია, რაც ჩემს შვილს პირველი ტიპის შაქრიანი დიაბეტი დაუდგინდა. დიაბეტის შესახებ საერთოდ არაფერი ვიცოდი; მხოლოდ ის ვიცოდი, რომ ასაკოვან ადამიანებს ემართებოდა ეს დაავადება. არაფერი ვიცოდი, რადგან ირგვლივ არავინ მყავდა დიაბეტით დაავადებული,“ ამბობს ხორავა.
საქართველოში დიაბეტით დაავადებული ბავშვების რაოდენობა 2016 წლიდან 2021 წლამდე თითქმის სამჯერ გაიზარდა. 18 წელს გადაცილებულებში კი ეს რიცხვი თანდათან მცირდება. თითში მუდმივი ჩხვლეტა და მისგან გამოწვეული ტკივილი დღეში თითქმის ათჯერ ან მეტჯერ მეორდება. საქართველოში შაქრიანი დიაბეტით 1200-ზე მეტი ბავშვია დაავადებული და ოთხმოცი პროცენტი სისხლში შაქრის დონის გასაზომად ჩხირებს იყენებს.
დღეს მხოლოდ რამდენიმე ათეულ ბავშვს შეუძლია უმტკივნეულო პროცედურით აკონტროლოს სისხლში შაქრის დონე და ამ პროცესს გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგის ე.წ. CGM სისტემა უზრუნველყოფს.
ბევრ ქვეყნაში ასეთი აპარატების ხარჯებს მთავრობა ფარავს. მსგავსი სქემის საქართველოში დანერგვას უკვე წლებია ითხოვენ მშობლები.
პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ბავშვების და მათი მშობლების პროტესტი. (ფოტო: ავტორი)
1 თებერვალს თბილისში, ჯანდაცვის სამინისტროსთან პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ბავშვებმა და მათმა მშობლები საპროტესტო აქცია გამართეს. ისინი მრავალი წელია ითხოვენ ბიუჯეტიდან თანხის გამოყოფას დიაბეტით დაავადებული ბავშვებისთვის CGM აპარატების შესაძენად. დღესაც შეიკრიბნენ იმისთვის, რომ მთავრობისთვის შეეხსენებინათ დაპირების შესრულება.
აქციის შემდეგ მშობლებს მიეცათ შესაძლებლობა შეხვედროდნენ ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებს, რომლებმაც მშობლებს მოუსმინეს და გაეცნენ მათ მიერ წამოყენებულ პრობლემებს.
„ჩვენ აქ მოვედით იმისთვის, რომ ხაზი გაგვესვა რამდენად არაორგანიზებულია დიაბეტის პროგრამა. დაგვპირდნენ, რომ მუდმივ კომუნიკაციაში იქნებოდნენ ჩვენთან. იმედს ვიტოვებთ, რომ დაპირება დაპირებად არ დარჩება და ეს საკითხი მოგვარდება,“ განუცხადა IWPR-ს აქციის ერთ-ერთმა ორგანიზატორმა მაიკო გეფერიძემ.
„გასულ წელს ჩვენ, მშობლებმა, ჩავატარეთ სერიოზული კამპანია ცნობიერების ასამაღლებლად და შევძელით გვეჩვენებინა მთავრობისთვის, რომ ჩვენ ნამდვილად გვჭირდებოდა ეს აპარატები და არ ვითხოვდით რაღაც სათამაშოს. იანვრიდან ველოდებოდით აპარატებს, მაგრამ როცა დრო მოვიდა, მივხვდით, რომ ბაზრის კვლევაც კი არ დაუწყიათ, არც ტენდერი გამოუცხადებით და არც ჩვენს კითხვებს პასუხობდნენ. ახლა დაგვპირდნენ, რომ ჩაგვრთავდნენ პროცესში დაგაგვაცნობდნენ ყოველ ნაბიჯს. თუმცა, ჯერ კიდევ გვაქვს კითხვები იმასთან დაკავშირებით, თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს ყველაფერი. დაგვპირდნენ, რომ ტენდერს მაქსიმუმ 10 დღეში გამოაცხადებდნენ, ასე რომ, ჯერჯერობით ამას ველოდებით,“ ამბობს თამარ ლაფაჩი.
„თავიდან არ ტიროდა, მაგრამ მერე, როცა ჩხვლეტებმა მოიმატა, ყოველ საეჭვო მოქმედებას გრძნობდა და ხელებს უკან მალავდა. ეს ძალიან რთული პროცესი იყო მისთვის და ჩემთვისაც. მერე ექიმმა მითხრა, რომ არსებობს სენსორული აპარატი, რომელიც სისხლში შაქრის დონეს ზომავს. დიაგნოზის დადგენიდან სამ თვეში შევიძინეთ ეს აპარატი. ძალიან კარგი ალტერნატივაა იმის ფონზე რამდენ ჩხვლეტას და ტკივილს განიცდიდა ბავშვი, თან ეს აპარატი სისხლში შაქრის დონის მუდმივ მინიტორინგს ახორციელებს და შეგიძლია ნახო ორი კვირის მონაცემებიც. თუმცა, ძალიან რთულია, როცა ყოველ ორ კვირაში გიწევს ხარჯების დაფარვა საკუთარი ფინანსებით,“ განმარტავს ხორავა.
დიაბეტის მქონე ბავშვი მკურნალობისას კლინიკაში. (ფოტო: ავტორი)
ამჟამად, საქართველოს დიაბეტის ფონდი სამ თვეში ერთხელ გასცემს ექვს ყუთ ჩხირს, რაც ჯამში სამას ცალს შეადგენს. ეს მარაგი მხოლოდ ერთი თვისთვის არის საკმარისი, რადგან ბავშვს დღეში ათი ან მეტი ჩხირი სჭირდება.
ყოველთვიური ხარჯები დიდია როგორც ჩხირების, ასევე სენსორული აპარატის შემთხვევაში. CGM აპარატებს მშობლები გერმანიიდან იწერენ, რადგან საქართველო არ არის ოფიციალური იმპორტიორი. თუმცა, ზოგჯერ იქმნება ტრანსპორტირებასთან დაკავშირებული პრობლემები ან ხდება ისე, რომ აპარატს აღმოაჩნდება ქარხნული წუნი, რასაც არავინ ანაზღაურებს, ამ შემთხვევაში, ხარჯები ორმაგდება.
ლუკას ოჯახს ერთი სენსორი 59 ევრო (200 ლარი) უჯდება და ის 14 დღე ძლებს, ანუ 28 დღეში ორი სენსორი სჭირდება. გარდა ამისა, იყო შემთხვევები, როცა სენსორი დაზიანებული ჩამოსულა და ის ვერ შეცვალეს, ასე რომ, დახარჯული თანხა დაიკარგა.
საავადმყოფოში ექიმებმა ლუკას დედას დიაბეტის შესახებ წიგნი მისცეს. მან ის წაიკითხა და ასევე ინტერნეტშიც მოიძია ინფორმაცია. მისი შვილი ახლა სრულფასოვანი ცხოვრებით ცხოვრობს, ისევე როგორც ამ მდგომარეობაში მყოფი ბევრი სხვა ბავშვი.
მან იცის, რომ ყველას გვაქვს სისხლში შაქარი, უბრალოდ მან ის მუდმივად უნდა იზომოს. მოსწონს კიდეც სენსორული აპარატის გამოყენება.
„ლუკას ცხოვრების წესი არ შეცვლილა ისე, რომ მას ეს იგრძნო. იცის, რომ შაქარი აქვს – ასე ეძახის. ძალიან ამაყობს თავისი სენსორული მოწყობილობით, ეზოში ბავშვებთან თამაშისას ეუბნება, ნახეთ რა მაქვს, გაჩვენოთო. ან როცა ანალიზებზე მიმყავს და სხვა ბავშვები ტირიან, ის ყველას ეუბნება, რისი გეშინია, ნემსის გაკეთება საშიში სულაც არ არისო.“
პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ბავშვების მშობლები წლებია ითხოვენ სენსორული აპარატების გამოყოფას, არაერთხელ გაგზავნეს წერილი ჯანდაცვის სამინისტროშიც, თუმცაპასუხი არ მიუღიათ.
უწყვეტი მონიტორინგის სისტემის გარდა, მათი მოთხოვნები მოიცავს ისეთ საკითხებსაც, რომლებიც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებდა ამ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვების ცხოვრებას მთელი ქვეყნის მასშტაბით.
რამდენიმე თვის წინ მშობლებმა მიმართეს ორგანიზაციას „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ და ითხოვეს რჩევა დიაბეტის მართვის კონკრეტული საკითხების შესახებ. პირველ რიგში, ეს ეხებოდა სისხლში გლუკოზის დონის კონტროლს პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ბავშვებში.
წერილში მოყვანილი კიდევ ერთი საკითხი ეხება პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ბავშვის თვითმფრინავით მგზავრობას. ადამიანს, რომელსაც მუდმივად ესაჭიროება ინსულინის ინექცია და სისხლში შაქრის მონიტორინგის მოწყობილობები, მოგზაურობისას უნდა ჰქონდეს სპეციალური დოკუმენტი. ეს დოკუმენტი მომზადებული უნდა იყოს საერთაშორისო ენაზე, რაც დამატებით პრობლემებს უქმნის მშობლებს. მათ ამ დოკუმენტის მისაღებად რამდენიმე პროცედურის გავლა უწევთ.
„ავიაკომპანიები ითხოვენ სამი სახის ინფორმაციას: პაციენტის სახელს და გვარს, დიაგნოზს და სამედიცინო ცნობას, რომელიც ადასტურებს, რომ ამ ადამიანს მუდმივად სჭირდება სისხლში შაქრის დონის მონიტორინგი. მშობლებმა ჯერ ექიმთან უნდა აიღონ ფორმა №100 და შემდეგ მიიტანონ იუსტიიცის სახლში დასამოწმებლად, რაც დამატებით ხარჯებთან არის დაკავშირებული. მშობლები უფრო მარტივ გამოსავალს ითხოვენ – მიეცეს ექიმებს საშუალება გასცენ ეს საბუთი ინგლისურ ენაზე და აღარ იყოს საჭირო ამდენი პროცედურა. ეს საკითხიც არის შეტანილი ჩვენს მიმართვაში, თუმცა პასუხი ჯერ არ მიგვიღია,“ განაცხადა სოფო მენაბდიშვილმა.
11 წლის მარიამი ერთ-ერთ რეგიონში ცხოვრობს. სამი წლის იყო როდესაც პირველი ტიპის დიაბეტის დიაგნოზი დაუსვეს. ექვსი წლიდან დამოუკიდებლად შეუძლია ინექციის საჭირო დოზით მომზადება და ასევე სისხლში შაქარის გაზომვა.
საბავშვო ბაღში და დაწყებით კლასებში დედა დაჰყვებოდა, უღებდა ანალიზს, უკეთებდა ნემსს და თან არასასურველი კითხვებისგან იცავდა შვილს. მაგრამ, ახლა მარიამი უკვე თვითონ უზიარებს თავის კლასელებს ინფორმაციას მისი მდგომარეობის შესახებ.
შესვენების დროს მათი თანდასწრებით იზომავს სისხლში შაქარს და იკეთებს ინსულინს. მას ყოველთვის თან დააქვს დამატებითი ჩანთა, სადაც ინახავს ყველა საჭირო ნივთს. დღეში დაახლოებით ათჯერ უწევს ჩხვლეტა, მაგრამ უკვე მიეჩვია. ნაკლები დისკომფორტისთვის ის მარცხენა ხელზე ამჯობინებს ჩხვლეტას.
„ერთხელ, როცა დედა თითიდან სისხლს მიღებდა, ჩემი კლასელი მოვიდა და მკითხა: გტკივა? მეც მიჩხვლიტე, შენ თუ არ გტკივა, მეც არ მეტკინებაო.“
დიაბეტის შესახებ ცოდნას მარიამი დედასთან ერთად იღებს. ამაში სოციალურ ქსელში დედების მიერ შექმნილი ჯგუფიც ეხმარება. ჯგუფის წევრები ერთმანეთს უზიარებენ ინფორმაციას და ასევე ეხმარებიან ერთმანეთს საჭირო ნივთებითა და მედიკამენტებით.
„დედაჩემმაც მოაწერა ხელი წერილს, სადაც ითხოვენ ლიბრეს აპარატების გამოყოფას. ეს
ძალიან კარგი იქნება, უფრო გამიმარტივებს ცხოვრებას, შევძლებ მეგობრებთან ერთად
Click to share on Twitter (Opens in new window)
Click to share on Facebook (Opens in new window)
ნათია შარმიაშვილი დამოუკიდებელი ჟურნალისტია საქართველოში.
საქართველო: აუტიზმთან დაკავშირებით უფრო ქმედითი ნაბიჯების განხორციელებაა საჭირო
ახალი საბავშვო ბაგა-ბაღი ხურჩაში
არქივები აირჩიეთ თვე სექტემბერი 2022 ივლისი 2022 მაისი 2022 აპრილი 2022 ნოემბერი 2021 სექტემბერი 2021 ივლისი 2021 აპრილი 2021 მარტი 2021 აგვისტო 2020 სექტემბერი 2019 აგვისტო 2019 ივნისი 2019 მაისი 2019 აპრილი 2019 დეკემბერი 2018 სექტემბერი 2018 ივლისი 2018 მაისი 2018 აპრილი 2018 თებერვალი 2018 სექტემბერი 2017 მაისი 2017 აპრილი 2017 მარტი 2017 თებერვალი 2017 იანვარი 2017 დეკემბერი 2016 ნოემბერი 2016 ოქტომბერი 2016 სექტემბერი 2016 აგვისტო 2016 ივლისი 2016 ივნისი 2016 მაისი 2016 აპრილი 2016 მარტი 2016 თებერვალი 2016 იანვარი 2016 დეკემბერი 2015 სექტემბერი 2015 აგვისტო 2015 ივლისი 2015 ივნისი 2015 მაისი 2015 აპრილი 2015 მარტი 2015 თებერვალი 2015 იანვარი 2015 დეკემბერი 2014 ნოემბერი 2014 ოქტომბერი 2014 სექტემბერი 2014 აგვისტო 2014 ივლისი 2014 ივნისი 2014 მაისი 2014 აპრილი 2014 მარტი 2014 თებერვალი 2014 იანვარი 2014 დეკემბერი 2013 ნოემბერი 2013 ოქტომბერი 2013 სექტემბერი 2013 აგვისტო 2013 ივლისი 2013 ივნისი 2013 მაისი 2013 აპრილი 2013 მარტი 2013 თებერვალი 2013 იანვარი 2013 დეკემბერი 2012 ნოემბერი 2012 ოქტომბერი 2012 სექტემბერი 2012 აგვისტო 2012 ივლისი 2012 ივნისი 2012 მაისი 2012 აპრილი 2012 მარტი 2012 თებერვალი 2012 იანვარი 2012 დეკემბერი 2011 ნოემბერი 2011 ოქტომბერი 2011 სექტემბერი 2011 აგვისტო 2011 ივლისი 2011 ივნისი 2011 მაისი 2011 აპრილი 2011 იანვარი 2011 დეკემბერი 2010 ნოემბერი 2010 ოქტომბერი 2010 სექტემბერი 2010 აგვისტო 2010 ივლისი 2010 ივნისი 2010 მაისი 2009 აპრილი 2009 მარტი 2009 თებერვალი 2009 იანვარი 2009 დეკემბერი 2008 ნოემბერი 2008 ოქტომბერი 2008 სექტემბერი 2008 აგვისტო 2008 ივლისი 2008 ივნისი 2008 მაისი 2008 აპრილი 2008 მარტი 2008 თებერვალი 2008 იანვარი 2008 დეკემბერი 2007
2008 წლის რუსეთ საქართველოს ომი EUMM IWPR ადამიანის უფლებები აზერბაიჯანი არმენ კარაპეტიანი არშალუის მგდესიანი არჩევნები აფგან მუხტარლი აფხაზეთი განათლება განცხადებები დევნილები ევროკავშირი ეკატერინა პოღოსიანი ეკონომიკა ვაჰე ჰარუტუნიანი თურქეთი ილჰამ ალიევი ირანი კავკასია კონფლიქტი კორუფცია ლგბტ ლილიტ არაკელიანი მედია მთიანი ყარაბაღი ნურგულ ნოვრუზი ომი პოლიტპატიმრები ჟურნალისტიკა რუსეთი რჩეული სამირა აჰმედბეილი სამხრეთ ოსეთი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველო სერჟ სარგსიანი სიტყვის თავისუფლება სომხეთი ტრენინგი ქალები ქალთა უფლებები შაჰლა სულთანოვა ჯანდაცვა
Institute for War and Peace Reporting | ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტი | © 2007-2022
ვებგვერდის ფორმა და შინაარსი დაცულია Creative Commons-ის არაკომერციული 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიის ფარგლებში.
ჩვენ ვიყენებთ ქუქი ჩანაწერებს. თქვენი პარამეტრების დამახსოვრებით ჩვენ გაწვდით საუკეთესო მომსახურებას განმეორებითი ვიზიტების დროს. "თანახმა ვარ" ღილაკზე დაჭერით თქვენ გასცემთ ქუქი ჩანაწერების გამოყენების ნებართვას. თუმცა "პარამეტრები" ფუნქციით თქვენ შეგიძლიათ გააკონტროლოთ თქვენს მიერ ნებადართული მონაცემების გაზიარება. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ სტატიები: ჩვენს მიერ გამოყენებული ქუქი ჩანაწერები | ინტერნეტის ისტორია.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.