eo eo eo eo eo eo eo en nl eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl eo en eo eo eo es eo eo pt it eo it eo de eo nl eo de eo eo eo it io eo es pl eo nb pt hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo it it eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar az ru bg br hbs_lat ca hbs_lat da el en es et eu fa fi nn fr lt hi hy id is it ja ka ta ko ku lt lv en ml nl nb nb pa pl pms pnb pt ro ru en hbs_lat en sk sq hbs_lat sv ta te th tr fy ur vi zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Valo de Morto - Vikipedio
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Tiu ĉi artikolo temas pri dezerto en Usono. Valo de morto estas ankaŭ kromnomo por Dukla montpasejo.
Sablodunoj en Morto de Valo
Nacia Parko Valo de Morto
Sierra Nevada montaro, Mojave-dezerto dezerto
230 km (143 mi), Nordo/Sudo
8 - 25 km (-8 mi)
8 000,0 km² (800 000 ha)
1849 Kalifornia deliro pri oro
56,7 °C 3-a de julio 2001
Situo de urbo en Usono
Situo enkadre de Okcidenta Usono
Vikimedia Komunejo: Death Valley
dunoj de Valo de Morto
Kelkfoje post vintraj plucoj, Valo de Morto ne aspektas kiel dezerto dum pluraj semajnoj.
La Valo de Morto – angle Death Valley – estas dezerto en la ŝtato Kalifornio de Usono. Temas pri la plej malalta, plej seka kaj plej varmega valo de Usono[1]. La plej malalta punkto de la dezerto situas 85,5 metrojn sub la marnivelo. La dezerto havas la rekordon pri la plej alta fidinde mezurita temperaturo en Ameriko, 56,7 °C, notita en la loko Furnace Creek dum 1913 – ĵus sub la tutmonda rekordo pri la plej alta fidinde mezurita temperaturo, 58 °C, kiu mezuriĝis en la loko El Aziza de Libio dum 1922. La dezerto situas okcidente de la montaro Sierra Nevada en la Granda Baseno kaj la Mojave-dezerto. Ĝi konsistigas grandan parton de la Nacia Parko Valo de Morto. La teritorio situas norde-sude inter la montoĉenoj Amargosa oriente kaj Panamint okcidente. La montaroj Sylvania kaj Owlshead konsistigas la nordan respektive sudan limojn. La dezerto kovras areon de proksimume 7 800 km².
3 En literaturo kaj filmoj
Klimato[redakti | redakti fonton]
La temperaturoj en la valo kutime alternas inter ĝis 54 °C dum someraj tagoj ĝis sub 0 °C dum vintraj noktoj. La plej malalta temperaturo fidinde mezurita estis -9 °C en la loko Furnace Creek. Frostaj temperaturoj, do sub 0° C, averaĝe mezuriĝas dum 11 ĝis 12 tagoj ĉiujare.
Multaj el la mallarĝaj, serpentecaj ŝoseoj de la valo konstruiĝis dum la 1930-aj jaroj kaj ne povas esti aŭte uzataj je granda rapideco. La plej malalta punkto de Usono specife estas ĉe la loko Badwater ene de la dezerto. La rivero Amargosa kaj la rojo Furnace fluas tra la valo, sed kutime malaperas en la sablo de la dezerta grundo. Nur dum escepte pluvaj periodoj la rivero Amargosa dumtempe fluas sur la surfaco kaj eĉ povas formi dumtempan lageton ĉe la loko Badwater, kiel okazis dum la malseka vintro de la jaro 2005.
Tradiciaj loĝantoj[redakti | redakti fonton]
La Valo de Morto estas la hejmregiono de la indiana tribo de timbiŝoj (angle Timbisha), kiuj vivas en la valo dum almenaŭ la lastaj mil jaroj. Iuj el la familioj nun daŭre vivas en la vala loĝloko Furnace Creek. La indiana nomo de la valo, timpisa, signifas "roka farbo" kaj aludas al tio, ke la valo estas fonto por natura farbo ruĝece oranĝkolora.
En literaturo kaj filmoj[redakti | redakti fonton]
En romanoj kaj filmoj, kiuj disvolviĝas en okcidenta Usono, la valo ofte menciiĝas pro siaj ekstremaj klimataj cirkonstancoj, kaj tial estas vaste konata. Multaj scienc-fikciaj filmoj kaj ankaŭ komputilaj ludoj uzas la pejzaĝon de la valo, kiu kun iom da fantazio aspektas preskaŭ ekster-tera.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
la artikolon pri la Nacia Parko Valo de Morto
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ retejo pri la Nacia Parko Valo de Morto (angle)
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
retejo pri la Nacia Parko Valo de Morto (angle)
fotoj pri la Valo de Morto
"la Valo de Morto dum semajno": 1000 fotoj 800x600
biosferaj rezervejoj de Unesko: La dezertoj Mojave kaj Kolorado
artikolo pri "strangaj movantaj rokoj de la valo" (angle)
vetero en la Valo de Morto (angle)
Paĝoj kun pluroblaj argumentoj en ŝablonvokoj
Dezerto kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:41, 1 sep. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj