eo es en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo nds es lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de DDT - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
'''Diklor-difenil-trikloretano''' ('''DDT''') estas [[insekticido]], kiu estis uzata – kaj parte estas uzata - ekde la [[1940-oj]] por kontraŭbatali [[damaĝbesto]]jn, ĉefe kontraŭ [[plasmodio]]. La insekticida efiko de DDT okazas kiel [[kontaktveneno]] kaj [[manĝoveneno]]. DDT estas malpermesata en [[Usono]] kaj en plimulto de la riĉaj landoj. DDT apartenas – spite al la relative malalta [[veneno|veneneco]] por la homoj (venenetaj simptomoj ĉe 0,7 g, mortiga dozo ĉe ĉ. 20 g)- al la 12 plej konataj organikaj venenaĵoj. Tiuj estas malpermesitaj laŭ la [[Stokholma Konvencio]], la 22-an de majo en [[2001]]. La problemo kun DDT estas, ke ĝi en la naturo nur tre malrapide malkonstruiĝas – la [[duoniĝa tempo]] daŭras 10 ĝis 20 jarojn – kaj tiel riĉiĝas tra la nutroĉeno en la grasa histo de la homo kaj bestoj. La [[biologia duoniĝa temo|biologia duoniĝa tempo]] (tiu tempo, kiu necesas por duona malkonstruo, foriĝo el la korpo) de la akceptita DDT daŭras 1 jaron. Laŭ novaj esploroj, [[cinamoleo]] havas similajn efikojn, tiel ĝi povas estis alternativo al DDT. == Historio == DDT estis unuafoje produktita en [[1874]] de la [[Aŭstrio|aŭstra]] [[kemiisto]] [[Othmar Zeidler]]. La insekticidan efikon malkovris la [[Svislando|svisa]] [[Paul Hermann Müller]] nur en [[1939]], pro tio en [[1948]] li ricevis [[Nobel-premio]]n en [[medicino]]. La '''industria produktado''' komenciĝis en la 1940-oj. DDT estis uzata komence kiel kontraŭ[[malario|malaria]] kemiaĵo, pli poste kiel "ĉiucelaĵo" kontraŭ ĉiu [[insekto]]j. Oni uzis DDT ĉe rekrutoj de la usona armeo por protekti kontraŭ [[pediko]]j. La soldatoj estis pudritaj kaj ricevis DDT-impregnitajn ĉemizojn. Post [[1945]] oni uzis ĝin kontraŭ tifo, kiel plantoprotektilon, eĉ endome kiel ŝprucaĵon. Meze de la [[1950-oj]] estis konataj la unuaj '''damaĝaj efikoj''' de DDT en formo de granda [[birdomorto]]. En la jaro [[1963]] aperis la libro ''Silent Spring'' (Muta Printempo) de la usona [[biologo]] [[Rachel Carson]], en kiu ŝi prognozis "mutan printempon" pro la birdomortoj. La usona Medioprotekta Ministerio priparoligis la temon nur 8 jarojn poste kaj tio kondukis al DDT-malpermesoj: * [[1972]] malpermeso de surmerkatigo (Usono) * 1972 malpermeso de surmerkatigo en [[Germanio]] * [[1978]] produkta malpermeso en Germanio DDT estis produktita en [[GDR]] sub nomo Hylotox 59 ankoraŭ ĝis [[1989]]. == Du vizaĝoj de DDT == === Bona === Ekzemplo por sukcesa batalo kontraŭ malario estas [[Srilanko|Cejlono]]. La trafitaj personoj en Cejlono: en 1948 estis 2,8 milionoj da personoj, kiam la registaro decidis uzi DDT kaj en 1963 nur 17 homoj suferis je malario. Post tio, la registaro decidis fini la projekton. Sekvajare jam 170 homoj, en 1969 jam 2,5 milionoj da homoj suferis je malario. Oni proponas la uzadon de DDT en la [[tropiko|tropikaj]] malriĉaj landoj kiel ŝprucaĵon de la dominterna muro. Oni asertas, ke tio ne estas danĝera kaj ke tio efikas, kiel eksperimento el 2000 montras. === Malbona === * damaĝo de la medio * aperas rezistaj insektoj * malaperas ankaŭ la utilaj insektoj * akumiliĝas DDT en la korpo (grasa histo), fine de la nutroĉeno * malsanoj, nefekundaj ovoj == teknika DDT == En la teknika DDT aperas diversaj [[izomero]]j kaj [[metabolito]]j en diversaj koncentraĵoj: * 70% 4,4'-DDT * 15% 2,4'-DDT * 5% 4,4'- DDD * pluaj == strukturo kaj ecoj ==   p,p'-dichlorodiphenyltrichloroethane.svg|4,4'-DDT o,p'-dichlorodiphenyltrichloroethane.svg|2,4'-DDT p,p'-dichlorodiphenyldichloroethane.svg|4,4'-DDD   * [[lipofilo]] * [[bolpunkto]] inter 350 °C kaj 450 °C * [[molekula maso]] 354,5 g/mol * [[fandopunkto]] 109 °C * [[solvebleco en akvo]] ca. 3 µg/l (20 °C) * [[vaporpremo]] 0,025 mPa (20 °C, 4,4'-DDT) * [[eco]]j: senkolora kristala (pura) aŭ vaksosimila (teknike produktita) [[Kategorio:Organikaj kombinaĵoj]] [[Kategorio:Insekticidoj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco