eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo en eo et eo de eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt it fi hbs_lat pt eo fi es pt it fi es eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it en eo eo en fr eo eo lt en eo eo eo eo pl eo pl eo fr eo eo eo eo en eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv eo ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar az ru sv bg bn br hbs_lat ca hbs_lat da de el en es et eu fa fi fr lt he hbs_lat hu hy id is it ja ka ko it lb en lt nds nl nb pl pt ro ru en hbs_lat sk sl hbs_lat sv tr fy zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
1 ŝanĝo en ĉi tiu versio atendas kontrolon. La stabila versio estis patrolita je 26 dec. 2015.
Kλeιώ - Klio, parto de la pentraĵo La alegorio de pentrarto de Vermeer (ĉirkaŭ 1666)
Klio estas ofte prezentata pli aŭ malpli juna virga knabino, pli kutime kiel filino de Zeŭso kaj la memoreca diino Mnemozina[1]. Ŝi estas unu el naŭ muzoj kune kun siaj fratinoj, Eŭterpo, Talio, Melpomeno, Terpsiĥoro, Erato, Polimnio, Uranio kaj Kaliopo kiu estas la sola pli aĝa ol ŝi [2].
Ŝi naskiĝis en Pierio (historia regiono de Antikva Makedonio) kiam Zeŭso, malproksime de la senmortuloj, naŭfoje vizitis Mnemozina kiu fine akuŝis ĉe la finjaro la naŭ muzojn, inter alie Klio[3]. Ŝi vivis en montoj, en Pieiro, ĉe la monto Olimpo, aŭ ĉe la monto Helikono (Ἑλιkώv) en Beotio.
En la helena mitologio oni atribuas al ŝi esti la inventistino de la gitaro.
En mitologio[redakti | redakti fonton]
Kiel la aliaj muzoj, Klio ne tre rekte ŝi mem intervenis en la mitologiaj eventoj kvankam ŝi kuniĝas reĝojn kaj heroojn tra la rakontoj. La verkisto Apolodoro tamen speciale raportis tion[4]. Unufoje, Klio parolis malrespekte pri la amo el diino Afrodito por Adoniso. Tiam, Afrodito, kiel la ameca diino, venĝis, amigegante Klio-n por Pieroo, filo de Magneteso (eponima heroo el regiono Pierio). El li, ŝi haviĝis la belegan junan viron Hiakinto, en kiun Apolono kaj Zefiro enamiĝis. La eksterordinara beleco de Hiakinto laŭdire vekis ankaŭ la amon de la trakia aedo, Tamiriso. Tial laŭ Apolodoro naskiĝis la pederastio. Hazarde Hiakinto mortiĝis de Apolono kaj transformiĝis en floron.
Hiakinto ; François Joseph Bosio, 1817, Luvro
Ankaŭ, kelkaj poetoj faras ŝin la patrino de Himeneo (greke Ὑuέvaιoς, latine Hymenaeus)[5]. Oni trovas ankoraŭ ke ŝi havu filinon, kiu nomiĝas Polyboea kaj kiun oni kelkfoje vidis kiel la patrino de la fama heroo Orfeo.[6]
Klio estas kutime knabino, sed ŝia aĝo ne estas tre preciza: iafoje ŝi certe estas juna knabino, alia foje ŝi estas juna virino. Neniam ŝi aperas pli maljuna ol tio. Ŝi estas reprezentadita pli aŭ malpli serioza. Ŝi estas rekte aŭ sidigite perceptita en siaj portretoj. Ŝi havas ofte helan hararon, eĉ blondan kaj buklan. Ŝiaj atributoj evoluiĝis tra la tempo.
Kutimaj atributoj[redakti | redakti fonton]
Trumpeto, (tenita ofte en la dekstra mano) kio sonas al ĉiuj la gloron
Laŭrokrono, kiel simbolo de venkisto
Libro (aŭ Volvolibro) en la maldeskstra mano, por la grava koneco kaj sperto (speciale akumulite el estinteco) ; Sur ĝin kelkafoje estas skribite la nomo de la fama greka historiisto Tucidido
Argiltabuleto kaj grifelo por noti okazaĵojn
Globuso aŭ pli simpla globo, (kie iafoje Klio lokas sur ĝin) signifante la historio ĉirkaŭprenas ĉiujn lokojn
Iu simbolo pri tempo kiel klepsidro (akvohorloĝo) kio diras la historion ĉirkauprenas ankaŭ ĉiujn epokon
Gitaraĵo en unu mano, kaj plektro en la alia; ŝi laŭmitologie inventis la gitaron
Artaĵo[redakti | redakti fonton]
Klio bildiĝas ofte en la artoj: en beletro, en skulptarto, pentrarto... sole aŭ kune siaj fratinoj.
Klio je ora trono
Kantu, Klio, donantino de mildeco
Alklaku la miniaturon por pligrandigi ĝin.
Kastelo de Versailles, militeca ĉambro, Clio écrivant l'histoire du Roi (Klio skribante la historion el Reĝo), Antoine Coysevox
Apolono kaj la Muzo sur la Parnaso, porcelano, ĉirkaŭ 1775, Muzeo de Aplikitaj Artoj de Frankfurto
Klio, pentraĵo de Pierre Mignard (1689)
Klio el la naŭ muzoj, aro da gravuraĵoj far la germana ilustristo Virgilius Solis, ĉirkaŭ 1562 ; Universitato de Lieĝo en Belgio, n°9371 plu
Alegorio pri la historio ; Historia (Iσtopίa), greka pentraĵo de Nikolaos Gizis (Nιkόλaoς ΓύZnς), 1892
Sugestigo[redakti | redakti fonton]
Asteroido, 84 Klio, trovita en la 25-a de aŭgusto 1865 ricevis ŝian nomon.
La franca aŭtomovilproduktisto Renault kreis aŭtomarkon de nomo Clio.
La unuo libro de Historio de Herodoto kutime oni nomiĝas Klio.
Fontoj[redakti | redakti fonton]
Klasike[redakti | redakti fonton]
Apolodoro, Biblioteko (Speciale I, 3, 1 ; I, 3, 3) franca traduko de Ugo Bratelli
Diodoro Sicila, Historia biblioteko, IV, 7 interreta franca versio
Heziodo, Teogonio, 75 france kaj klasikgreke
La Orfeaj himnoj, 75-Por Muzoj angle
speciale poeziaj referencoj[redakti | redakti fonton]
Pindaro, Odoj (Nemeaj 3) france kaj klasikgreke
Bakĥulideso[7], fragmentoj 3, 12 & 13 anglaj ekstraktoj ; greke/angle : 3, 12, 13
Simonideso el Kea[8], fragmento 577 angla ekstrakto
Kalimako, Aetia, fragmento 43 angla ekstrakto france
Valerius Flaccus[9], Argonautica, libro 3 [15] angle latine
Statius[10], Thebais, libro 10 [630] angle latine
Nuntempe[redakti | redakti fonton]
france Mythologie grecque et romaine (PDF) (eo: Mitologio greka kaj romia), Pierre Commelin
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Klio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Klio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ Krome por kelkaj poetoj kiel la greka lirika poeto Alkmano (Ἀλkuάv) vivante en la sepa jarcento a.K : muzoj kaj do, klio ankaŭ, estas filinoj el Urano (ĉielo) kaj Geo (tero); Diodoro Sicila (Aιόδwpoς Eιkeλιώtnς, Diodoros Sikeliotes), Universala Historio, libro IV, ĉapitro VII. Interreta franca versio
↑ Apolodoro, Biblioteko, 1-3.1
↑ Teogonio, Heziodo, (de 56): Naŭ noktoj dume, Zeŭso vizitis lian patrinon, eliris, diste de la vido el senmortuloj, en ŝia sankta kuŝejo ; kaj, tiam la jaroj finiĝis, la monatoj plenumigite, la tagoj markitaj okazis, ŝi akuŝis naŭ virgulinajn, kiujn sama menso vivigas, la koro libere el maltrankvilaĵoj, nur zorgas kanti. (el franca traduko)
↑ Apolodoro, Biblioteko, 1-3.3
↑ Ekzemple la greka poeto Likumnio el Ĥio (Aιkύuvιoς ὁ Xῖoς, france) laŭ la verko Pri pieco (Angle On piety) de la greka Filodemo (Φιλόδnuoς, angle Philodemus). www.theoi.com.
↑ Helene Bakxuλίδnς (angle Bacchylides), greka lirika poeto el malfino el kvin jarcento a.K.
↑ Helene Eιuwvίδnς ὁ Keῖoς (angle Simonides of Ceos), greka lirika poeto el sesa jarcento a.K., li naskiĝis en la greka insulo Kea (Kέa), engrundiĝis en Agrigento.
↑ Caius Valerius Flaccus, latina poeto, mortis cirkaŭ 90 p.K.
↑ Publius Papinius Statius, latina verko el Napolo el unua jarcento p.K.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 19:59, 15 maj. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj