eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo es eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar bg ca de en es eu fi fr he hi id it ja ko pl pt ro ru hbs_lat en hbs_lat sv hu fy vi zh fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Blanka supereco estas ideologio kaj socia sistemo de blanka regado super neblankaj homoj.
Oni ofte limigas ĝian difinon al evidente rasismaj grupoj, kiaj Ku-Kluks-Klano, la Nazioj, la nova usona alternativa dekstro, ktp. Laŭ tiu mallarĝa difino, blanka supereco estas la konscia kaj praktikata kredo, ke blankuloj estas superaj al neblankuloj laŭ iuj karakteraĵoj, trajtoj, kaj atribuaĵoj ol homoj el aliaj rasoj, kaj ke blankuloj tial politike, ekonomie kaj socie regu neblankulojn. Sed akademie, ĝi ankaŭ inkludas tian regadon mem, sendepende de la motivoj aŭ konscio. En akademiaj kontekstoj, speciale tiaj bazitaj je kritika ras-teorio, ĝi estas politika aŭ soci-ekonomia sistemo, kie blankuloj profitas strukturan avantaĝon (privilegion) super aliaj etnoj, ĉu kolektive aŭ individue, konscie aŭ pasive.
Blanka supereco do povas manifesti en leĝoj (Jim Crow, apartheid, la traatlantika sklavkomerco), genocidoj (Holokaŭsto), aŭ simple en sociaj praktikoj (psika juĝo de neblankuloj kiel malsuperaj, kondukante al diskriminado, plej ofte negebla kaj sekve neprocesebla).
La difino de "blanka" ofte varias laŭ tempo, regiono, kaj cirkonstanco. Evidentaj blankaj superecistaj grupoj ofte havas malsamajn vidpunktojn pri tio al la ĝenerala socio. Do kvankam, ekzemple, en multaj cirkonstancoj en la ĝenerala socio, blanka juda viro profitos la samajn privilegiojn super neblankaj viroj (ĉu judaj aŭ ne), kiujn ĉiuj blankaj viroj profitas, li povas ankoraŭ iĝi viktimo de blankaj superecistoj pro tio, ke ili ne konsideras lin blanka.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri rasismo.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 09:41, 17 okt. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj