eo eo eo eo eo eo en eo ceb en eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo it it eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de bg ca id hbs_lat da de en es eu fi fr he hu hy it ja ka cs it lt nl nb nb pl pt ro ru hbs_lat sk sv tr fy vi zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Aŭtovojo, ŝoseo kaj fervojo
v • d • r
Aŭtoŝoseo super la Montpasejo Brenero
Brenero, germane Brenner itale Brennero, estas la plej malalta montpasejo tra la centraj Alpoj, kun alto de nur 1372 metroj super marnivelo. Ĝi ligas la aŭstrian provincon Tirolo kaj la italian provincon Sudtirolo.
Tra la pasejo kondukas grava fervoja linio, ŝoseo kaj aŭtovojo. Je la italia flanko la ŝoseo nomiĝas SS 12, je la aŭstria 182. La aŭtovojo havas kiel eŭropa ŝoseo la numeron E 45; en la aŭstria sistemo ĝi estas A 13, en la italia A 22.
Oni planas "bazan" fervojan tunelon sub Brenero, kiu grave reduktus la trafikon tra ĝi.
Geografio[redakti | redakti fonton]
Ĉe Brenero fontas la riveretoj Sill kaj Eisack, kiu iras norden al Inn resp. suden al Adiĝo. Tial Brenero estas parto de akvodislimo. La valo je la norda flanko kutime nomiĝas ne laŭ rivereto Sill, sed estas nomata Wipptal.
La landlima komunumo ĉe la pasejo nomiĝas ambaŭflanke Brenner. La stacidomo, kiu estas en la italia parto, estas relative granda, ĉar ĉiuj trajnoj tie devas ŝanĝi la lokomotivon, pro la malsamaj fervojaj kurento-sistemoj.
Historio[redakti | redakti fonton]
Dum la Unua mondmilito, kiam la pasejo troviĝis meze en Aŭstrio, Italio verve batalis por konkeri Sudtirolon kaj puŝi sian limon ĝis Brenero. Pro decido de la usona prezidento Woodrow Wilson Italio sukcesis en tiuj klopodoj.
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri geografio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Montpasejoj de la Alpoj
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 12:59, 8 jun. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj