eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo es eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Unikso - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
'''Unix''' (elparolo: {{Prononco|ˈjuː.nɪks|ˈjuː.nɪks}}, varmarko: '''UNIX''', kelkfoje esperantigita kiel '''Unikso''') estas sistemo estas [[portebleco|portebla]] [[Komputilo|komputila]] [[operaciumo]] origine verkita de grupo de [[ATT|AT&T]] [[Bell Labs]], inter aliaj [[Ken Thompson]] kaj [[Dennis Ritchie]]. La ĉefaj formoj konataj de Unix estas: * [[AIX]] * [[BSD]] * [[HP-UX]] * [[Linukso]] * [[Minix]] * [[SCO UNIX]] * [[Sistemo V]] * [[Solaris]] ([[SunOS]]) * [[Xenix]] == Historio == [[Dosiero:Unix history-simple.png|thumb|right|280px|Heredado-arbo de Unikso-similaj operaciumoj]] Thompson kaj Ritchie estis eltirataj el la devena kunlaborado [[MULTICS]], post kiam la aparatoj de [[1966]] kaj [[1967]] malsukcesis subteni ĝin. Inspirite de sia laborado pri la projekto MULTICS (angle: ''MULTiplexed Information and Computing Service''; Multipleksorita Informaĵa kaj Komputila Servo) je [[1969]] Ken Thompson verkis la unuan Uniksan sistemon en [[asembla komputillingvo|asembla lingvo]] por la komputilo [[DEC|Digital]] [[PDP-7]]. La nomo UNIX estis elektata kiel vortludo pri MULTICS, kiu implicas la anglan etendaĵojn ''"UNified Information and Computing Service"'' (Unuigita Informaĵa kaj Komputila Servo). Kiam Thompson kaj Ritchie ricevis atingon al PDP-11/20, ili reverkis la Uniksan sistemon en [[PDP-11]]-a asembla lingvo. Post ĉi tiuj unuaj versioj ili ricevis la sciadon de aliaj sciencistoj ĉe [[Bell Labs]], ili kunlaboris (en [[1972]] ?) por reverki la operaciumon uzante la novan [[C (programlingvo)|programlingvon C]] de Dennis Ritchie. Interese, [[ATT|AT&T]] provizis monon por la unua verkado pri la C-lingva versio por krei sistemon por elektronika dokumentado, ĉar operaciumo ne havis ĝian propran intereson por tiu, kiu posedis tiam la telefonan monopolon. Je [[1973]] kaj [[1974]] la Uniksa teamo sukcesis oferti bendojn, kiuj enhavis la novan operaciumon, al universitatoj por esploradaj celoj ĝis la Sepa Eldono. La [[UCB|Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley]] estis notenda pro uzo de Unikso kiel la centro de sia esplorado por operaciumoj kaj pro portado al ĉiuj el siaj [[minikomputilo]]j, inkluzive de la [[DEC]] [[PDP-11]]. Malgraŭ ke AT&T ĉesis disdoni la fonton por la Uniksa sistemo post la Sepa Eldono, Berkeley daŭre verkis tion, kio ekestis konata kiel "Berkeley Unix". Ĝi ofte egalis aŭ superis la kapablojn verkitajn de la teamo ĉe Bell Labs. Kiam Berkeley Unix iĝis sufiĉe matura, ĝi estis pakata kiel la ''Berkeley Software Distribution'' aŭ [[BSD]] (Berkeley-a Softvar-Disdonaĵo), kaj proksimume samtempe, kiam Bell Labs komencis paki la AT&T-an Uniksan sistemon kiel [[Sistemo V|Sistemon V]] (kvin). Ekde proksimume [[1980]], diversaj firmaoj komencis vendi komercajn disdonaĵojn de la Uniksa sistemo por siaj mini-komputiloj kaj [[laborstacio]]j. Kvankam iuj firmaoj elektis bazi siajn disdonaĵojn je AT&T-a Sistemo V, multaj el tiuj firmaoj dekomence uzis la BSD-version de Berkeley, ĉar ĝi havis interesajn pliboniĝojn. Ĉirkaŭ [[1987]] la AT&T-teamo decidis, ke ili normigos la Uniksan sistemon verkante Sistemon V Versio 4 ([[SVR4]]), kiu enhavis kaj normigis la ideojn uzitajn en ĉiuj el la diversaj disdonaĵoj. Spite de divido en la normiga laboro, kiu rezultis en la kreado de [[OSF/1]], kiu estis uzata nur de unu firmao, la AT&T-teamo disdonis SVR4 je [[1989]]. [[Data General]] estis la unua firmao, kiu uzis la novan operaciumon ĉe siaj [[AViiON]]-[[servilo]]j je [[1990]]. Je [[1993]], la plejmulto de la unuaj komercaj BSD-vendistoj, inter aliaj [[Sun]] kaj [[SGI]], moviĝis al SVR4 kiel la bazo de siaj operaciumoj kun vendistaj kaj BSD-aj plibonigoj super la nova norma bazo. La unua eldonita priskribo de la internaj detaloj de la sistemo estis libro de [[Aŭstralio|Aŭstralia]] universitata profesoro, la tiel nomata [[Lions-libro]]. Ne longe post kiam Sun formaligis SVR4, AT&T vendis sian restantan intereson en la Uniksa sistemo kune kun la Uniksa Laboratorio al [[Novell]]. Tiutempe, Novell ektimis pro la eniro de [[Microsoft]] en la vendado de retaj komputiloj; firmaestroj kredis, ke la Uniksa sistemo estis ŝanco por malhelpi Microsoft. La Uniksa sistemo ne progresis ĉe Novell pro financaj problemoj de la firmao, ĉar la vendokresko estis limigita. Post kelka tempo Novell devis disvendi multe da siaj posedaĵoj inkluzive de la Uniksa sistemo por labori pri sia centra [[softvaro]]. Unikso estis dividita en tri partojn, post kiam ĝi eliris el Novell. * La Uniksa nomo estis transdonita al la grupo [[X/Open]] (nun simple ''"[[The Open Group]]"'', La Malferma Grupo) por certigi Uniksajn versiojn kiel normajn. * La fonto estis vendita al la [[SCO|Santa Cruz Operation (SCO)]], kiu vendis SVR4-on ĉe aparato de [[Intel]] flanke de sia tradicia [[Xenix]]-simila SCO-Uniksa oferto. * [[Hewlett-Packard]] aĉetis la operaciuman laboratorion, kiu iĝis embarasita pro interna politiko, kiam petita krei la anstataŭanton por la Uniksa versio de Hewlett-Packard, [[HP-UX]]. Post kelka tempo la restantaj laborantoj iĝis parto de la pli ampleksa firmao HP. == Vidu ankaŭ == * [[Retpoŝto]] == Eksteraj ligiloj == * http://www.UNIX-systems.org/ — La hejmpaĝo de la Uniksa Sistemo de "Open Group" [[Kategorio:Operaciumoj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj