eo es eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo it es lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Travertino - Vikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:TravertineUSGOV.jpg|thumb|Travertino]] '''Travertino''' (de la [[itala lingvo|itala]] ''travertino'', [[latina lingvo|latina]] ''lapis tiburtinus'', "ŝtono el Tiburo" (hodiaŭ: [[Tivoli]]) estas pli-malpli pora kalkŝtonaĵo kun hela, plej ofte flaveca ĝis bruna koloro. Travertinon eligas malvarmaj aŭ varmaj fontoj de nesala akvo, kiuj entenas [[kalcio]]- kaj [[hidrogenkarbonato]]-[[jono]]jn kaj [[karbondioksido]]n. Tio okazas sen kunago de vivaĵoj (abiote), sed tiel ke karbondioksido aperas el la fontakvo kaj sekve la [[solveblo]]produkto por [[kalciokarbonato]] estas superita. Pro tio ankaŭ la nomo '''Fontotofo''' estas uzata. Travertino do estas ŝtonaĵo konsistanta preskaŭ ekskluzive el [[kalciokarbonato]]. ==Etimologio== La termino ''travertino'' venas el la latino ''lapis tiburtinus'', kio signifas “ŝtono el Tivoli”. Fakte tiu roko estas delonge elfosita el ŝtonminoj apud la urbo [[Tivoli]], iam latine nomita ''Tibur'' kaj lokita proksimume je tridek kilometroj el [[Romo]]. ==Formado== Travertino formiĝas pro kalka deponaĵo sur kreskaĵoj (muskoj, algoj...) ĉe fontoj aŭ fluoj kun akvofaletoj. Kalciokarbonato precipitadas pro akvokirloj. Poste, kreskaĵoj kreskas sur la nova ŝton-krusto, kaj la ŝton-formiĝo rekomenciĝas, kaj tiel plu. La kreskaĵoj putras forlasante porojn en la ŝtono. === Ekvilibro kalciokarbonata=== Pro tiu formado, tiuj fontoj aŭ riveroj stange aspektas, oni nomas ilin fontotofoj aŭ ŝtonigaj fontoj. La sekvanta kemia ekvacio montras la ekvilibron kalciokarbonatan:  CaCO_3 + CO_2 + H_2O \leftrightarrow Ca^{2+} + 2(HCO_3^{-})  Maldekstre la kalciokarbonato estas solida (travertino), dekstre, ĝi estas solvita en akvo kiel jonoj (karsta erozio) ==Uzoj== En [[Romo]] ( [[Italio]]), travertino estis multfoje uzata kiel porkonstrua ŝtono. Oni uzis ĝin por konstrui multnombrajn monumentojn dum la [[Romia antikveco]] (ekzemple triumfpordegoj) aŭ dum [[Renesanco]] (preĝejoj kaj bazilikoj). Oni ofte uzas travertinon por fari ŝtonplankojn, ŝtuparojn aŭ plataĵoj (tablo, telermeblo...) Ekstere, ekzemple kiel ŝtonplanko ĉirkaŭ naĝujo aŭ kiel teraso, oni metas krudan aŭ maljuniĝintan travertinon, sen plenigo de ĝiaj poroj. Male, ene, oni glatigas kaj plenigas ĝin por faciligi la bontenadon. ===Malavantaĝo kaj problemo=== Travertino estas pora ŝtono. Ĝi estas uzata por skulptaĵoj kaj monumentoj kiel ekzemple ĉe la [[Monumento de Libereco (Rigo)]]. En tiu monumento [[klimato]] kaj ĉirkaŭa poluado difektas la ŝtonon, nome [[Travertino]], kiu estas pora materialo, iom post iom disfalis, kaj la poroj progrese pleniĝis je [[fulgo]] kaj partikuloj da [[sablo]]: tiel la blokoj nigriĝis, kaj ekgastigis etajn organismojn, precipe [[muskoj]]n kaj [[likeno]]n. ==Bildgalerio==   dosiero:Aq Callian.jpg|Travertino en [[Akvedukto]] de Mons ĉe [[Fréjus]] dosiero:Travertin.JPG|Travertino de [[Sézanne]] dosiero:Cissus primaeva , vitacée.jpg|''Cissus primaeva'', [[vitaceae]], [[Sézanne]] dosiero:Tufière.JPG|Travertino ([[Aude]]) dosiero:Travertino scolpito a Fontana di Trevi 2680.JPG|Travertino sculptita ĉe [[Fontano]] de [[Trevi]] ([[Romo]]) dosiero:Moustiers-Sainte-Marie 02.JPG|Preĝejturo [[Moustiers-Sainte-Marie]] el travertino.   == Vidu ankaŭ == * [[Akvofalo Lúčky]] * [[Nacia Parko Band-e Amir]] * [[Natura Parko Lagunas de Ruidera]] [[Kategorio:Petrologio]] [[Kategorio:Mineralogio]] [[Kategorio:geomorfologio]] [[Kategorio:Konstrumaterialoj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco