eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Fetiĉismo - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
{{Apartigila paĝo|Fetiĉo}} [[Dosiero:Charles de Brosses - Charles Nicolas Cochin II.jpeg|thumb|left|150px|Charles de Brosses ([[1709]]-[[1777]]) novenkondukis la esprimon «fetiĉismo» ĉirkaŭ [[1760]].]] '''Fetiĉismo''' estas la praktiko [[Religio|religie]] aŭ kvazaŭreligie ekstaziĝi antaŭ ia konkretaĵo, ĉu [[Mineralo|minerala]], [[Vegetaĵo|vegetaĵa]] aŭ [[Bestoj|besta]], ĉu natura aŭ artefarita kaj honori ĝin laŭ diversaj manieroj. Tiu konkretaĵo, tiel nomata fetiĉo, tiam alprenas pli ampleksan gravecon ol ĝia nura fizika formo je la okuloj de la honoranto, kaj povas fariĝi [[Kulto|kultinda]]. La esprimon «fetiĉo» eltrovis [[Portugalio|portugaloj]] kiam ili [[Koloniismo|koloniis]] [[Afriko]]n kaj ekkontaktiĝis kun [[gento]]j kiuj kutimis kulti fetiĉojn. ''Feitiço''  El franclingva libreto ''Que sais-je?'' de Assoun isbn 2130530435  en la [[Portugala lingvo|portugala]] signifis la signifon «artefaritaĵo» aŭ «magiaĵo» kaj devenas de la [[latina lingvo|latina]] ''facticius'', «[[fato]]» aŭ «[[destino]]». Tial, oni povas ankaŭ subkompreni la esprimon laŭ ĝia originala senco kiel io entute artefabrikita, kaj eĉ falsigita firezulto de artifikulo. Tiu pejorativa senco, kiun la esprimo iompostiome perdis, ebligas supozi ke la portugalaj kreintoj estis tre [[racionalismo|racionalaj]], kontraŭsupersticaj kaj principe malfavoraj al tiaj praktikoj kaj tradiciaj kutimoj. Franca politikisto, akademiisto kaj verkisto [[Charles de Brosses]] faris [[ismo]]n el ĝi inter [[1756]] kaj [[1760]]. «Fetiĉismo» estis tiam [[neologismo]] kies senco estis precipe [[Spiriteco|spiriteca]] kaj [[Etnologio|etnologia]]. Ĝi estis vice uzata en tiaj diversaj fakoj kiaj [[antropologio]], [[filozofio]], politeologio ([[teologio]] de [[politeismo|politeistaj]] socioj) kaj poste ĝi akiris pli larĝan signifon en [[komerco]], [[seksologio]], [[psikoanalizo]], studo pri [[parafilio]]j kaj freŝdate en [[belarto]]j kaj [[modo]]. == Spiritece == [[Dosiero:Korean.Folk.Village-Minsokchon-15.jpg|thumb|right|[[Totemo]]j en [[koreio]]]] Ĉe [[animismo|anismistaj]] socioj kaj pli larĝe ĉe politeistaj, oni povas atribui dian aŭ sanktan econ al objekto kiu do fariĝas simbolo kaj personiĝado de la kultindaĵo. Oni povas kulti naturajn elementojn: interalie [[rivero]], [[arbo]], [[plantoj|planto]], [[bestoj|besto]], [[osto]], [[sango]], ungego, [[plumo]], [[fajro]] kiun oni klopodas ne estingi dum longa tempodaŭro, kelkfoje dum jaroj, por ke vivtenu kaj plifortiĝu la [[spirito]]n kiun la fajro entenas. Kiam oni provas alvoki transmondajn fortojn pere de fetiĉoj, por ekzemple liberiĝi de [[malsano]], tio havas karakterizaĵojn de [[ŝamanismo]]. Kiam fetiĉo kiel [[amuleto]], [[talismano]] aŭ alispecaj pendaĵoj estas portataj ĉehaŭte, ĉar ĝi estas konsiderata alporti [[fortuno]]n aŭ protekti kontraŭ misfortunon, tio havas karakterizaĵojn de [[superstiĉo]]. Kiam oni kultas [[bestoj|beston]] aŭ [[plantoj|planton]] kiel fetiĉo ĉar ĝi reprezentas [[praulo]]n, tio havas karakterizaĵojn de [[totemismo]]. Ekzistis kaj daŭre ekzistas (malgraŭ progresado de [[materialismo]], alkondukata de okcidentaj socioj), multajn formojn de spirita fetiĉismo tutmonde, depende de la kulturo, la klimato kie ĝi disvolviĝas. Tiom en [[Siberio]] (vidu [[burkanismo]]) aŭ [[sud-orienta Azio]] kiom en [[okcidenta Afriko]] (vidu [[vuduo]]) aŭ [[Ameriko]] (vidu [[ŝamanismo]]) kaj [[Oceanio]] (interalie vidu [[indiĝenaj aŭstralianoj]] aŭ ankaŭ, eble, [[moao]]j de [[paskinsulo]]), ĉie troviĝas spurojn aŭ aktualajn pruvojn de fetiĉistaj [[rito]]j. Sed spirita fetiĉismo ne estas nepre ekskluzive observata ĉe politeistaj kulturoj. {{Citaĵo|Estas certa, ke ĉiuj religioj tanĝas fetiĉismon, kaj kelkaj el ili alkondukas al ĝi|Alfred Binet| « il est certain que toutes les religions côtoient le fétichisme, et quelques-unes y aboutissent. » }} Tiel, [[Alfred Binet]] analizas [[Ikonoklasmo|ikonoklastaj]] krizoj en [[Monoteismo|monoteistaj]] religioj, kiaj rompado far iuj kristanoj de la [[ikonostazo]]j en [[ortodoksismo|ortodoksa eklezio]], kiu neniam forlasis [[ikono]]jn, aŭ malstarigo far [[talibano]]j de la grandegaj [[Budhoj el Bamjan]], en [[Afganio]]. == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Religiaj objektoj]] [[Kategorio:Antropologio de religio]] [[Kategorio:Modo]] [[Kategorio:Ismo]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi | Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj