eo ro eo eo eo eo eo eo en en de en en en ast en fr en it it en hu es en eo en en en min en sv en en en pt en ja en fr hu en en de en pt pl en el en ja en zh hbs_lat en en ko en en krc hbs_lat cs en ru ja eo eo eo pt eo eo eo eo eo en eo it hbs_lat zh es es en nl de ja ceb gu nb kn fr ru de zh th be en fi zh cs ko ja fi fr en en en de hu pt fa en ms ru ko en en en en en pt ru en fy gu en fr cs ca en fr es gu ru la tr sv en hbs_lat nl pl en krc en pt fr ru eu ceb ja ast it hbs_lat mk nb eo bn min tr en pt ko it en it eo fr ru it fr en fr en fr fr zh fr tr en gu en de ru fi bn en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en es eo en eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl ar az bg bn ca hbs_lat vi da de fr el en es et eu fa fi fr it fy de gd lt he hi hbs_lat hu hy id is it ja ka uz ko it lt lv en ml mr ms my nl nb nb fr pa pl pnb pt io ro ru en hbs_lat en sk sl sq hbs_lat sv ta te th tr oc fy ur uz vi pl xmf zh zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Mano leganta brajlan skribon de la franca vorto "PREMIER"
Brajlo estas planskribo inventita de Louis Braille por blinduloj aŭ homoj kun tre malbona vidkapablo. Ĝi estas reliefa skribo kaj konsistas el punktoj, kiuj elstaras el papero aŭ alia surfaco. Oni legas brajlon tuŝe, palpante per fingropinto.
Por la blinduloj kiuj legos tiun ĉi paĝon kaj ne povos vidi la supran bildon, jen tabelo de la Esperanta Brajla Alfabeto:
Brajlo konsistas el aranĝo de punktoj, kiu formas literojn de la alfabeto, ciferojn kaj interpunkciojn. La baza kadro de Brajla simbolo nomiĝas "Brajla ĉelo", kiu havas lokon por 6 punktoj ordigitaj en la formo de ortangulo kun 3 punktoj vertikale kaj 2 horizontale. Brajlan signon formas punktoj en kelkaj el tiuj ĉi 6 lokoj. La punktoj ofte aludiĝas per numeroj laŭ la pozicio en la ĉelo. Ekzemple, 124 estas numera kodo por la litero "F".
Kiam majuskla litero estas bezonata, oni faras simbolon "punktoj 4-6" en la ĉelo antaŭ la litero. La unuaj dek literoj de la alfabeto estas ankaŭ la ciferoj. Por montri ciferon, oni uzas helpan signon, kiu konsistas el la punkto 6. Do, se estas unue tiu ciferiga signo kaj poste "A", oni legu "1" anstataŭ "A". Simile, kiam aperas "B" post la ciferiga signo, oni legu "2". En sinsekvo de ciferoj, oni metas la ciferigan signon nur antaŭ la unuan ciferon.
Laŭ la Nacia Federacio por la Blinduloj en Usono, spertaj homoj povas legi brajle po 200–400 vortojn minute. Tiu nombro dependas de lingvo kaj do konsiderendas, ke la angla lingvo havas multe da tre mallongaj vortoj.
1 La 64 brajlaj ĉeloj
2 Rilate al Esperanto
La 64 brajlaj ĉeloj[redakti | redakti fonton]
Rilate al Esperanto[redakti | redakti fonton]
Ankaŭ ĉiun Esperantan literon oni povas skribi brajle. Ĉapelitan literon indikas punkto aldonita al pozicio 6 de la literoj c, g, h, j kaj s; la litero ŭ estas spegulaĵo de litero u.
La norvega brajlo-specialisto Otto Prytz, kiu okupiĝas ankaŭ pri esperanta blindulskribo, skribis [1]: La sistemo necesigas ankaŭ modifon de alia litero: La konvencia reprezento de "w" en brajlo estas punktoj 2-4-5-6, simbolo egala al tiu de la Esperanta "ĵ". Se en Esperanta teksto aperas "w" (ekzemple en propra nomo), oni transskribas ĝin per punktoj 23456, do aldonante punkton 3 al la konvencia signo."
La Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (LIBE) zorgas pri la kreo kaj disvastigo de brajlaj publikaĵoj en Esperanto.
Helena Gal, svisa, kun Théophile Cart, Roza Vogt kaj kun Harald Thilander adaptis la brajlan alfabeton por Esperanto.
Helene Giroud skribis la unuan tekston en Esperanto per brajlo.
Brajla tajpilo[redakti | redakti fonton]
La tajpilon por brajlo konstruis en la fino de la 19-a jarcento germana instruisto Oskar Picht.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Kategorio Brajlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
See also[redakti | redakti fonton]
Teĥnika noto: Pro teĥnikaj limigoj iuj TTT-legiloj ne povas montri specialajn signojn, uzatajn en ĉi tiu artikolo. Tiaj signoj povas esti montritaj kiel kvadratetoj, demondosignoj aŭ aliaj sensencaj signoj depende de viaj TTT-legilo, operaciumo kaj instalitaj fontoj. Eĉ se via TTT-legilo kapablas interpreti UTF-8-n kaj vi instalis tiparon, kiu subtenas grandan diapazonon de Unikodo, vi eble bezonos uzi alian TTT-legilon, ĉar tiurilataj ebloj de TTT-legiloj ofte diferencas.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 23:54, 31 okt. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj