eo pl eo eo eo eo it eo ro eo eo eo es eo es eo eo ceb pt ceb eo ceb cs eo eo eo fr eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ceb it en en en en en eo lt eo eo eo eo eo eo en en en eo eo eo eo eo de en eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo cv as az en new bn bo ca en id pl de dv en es fa fi fr ja lt ku hi tl id en it ja jv ko ml ms my nl or id pl ru la sv ta th ceb fy vi pl es zh zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
v • d • r
Akva spinaco aŭ akva ipomeo (Ipomoea aquatica) estas plantospecio el la genro Ipomeo (Ipomoea). La planto estas kultivata kiel manĝaĵo. La folioj precipe estas uzataj en la azia kuirarto.
Vegetativa karakterizaĵoj[redakti | redakti fonton]
La akva spinaco estas unujara aŭ multjara herba planto, kiu estas ankrita en la grundo, grimpanta aŭ drivanta sur akvo. La tigoj estas senharaj kaj rondaj, dikaj kaj kavaj kaj ĉe la nodoj elkreskas adventivaj radikoj. La pedunklo longas 3 ĝis 14 cm kaj estas harhavaj. La foliplato estas tre diversa: ĝi povas esti ovforma, lanceta aŭ oblonga kaj la longeco varias inter 3,5 kaj 17 cm, ĝi larĝas inter 0,9 kaj 8,5 cm. Nur tre malofte la foliplato estas fajne harhava, plej ofte ĝi estas senhara. La bazo estas korforma, sagforma aŭ lancoforma. La folifino estas ofte pinta. La folirando glata aŭ onda.
Floraroj kaj floroj[redakti | redakti fonton]
La floraroj konsistas el unu ĝis tri (malofte kvin) floroj kaj kreskas ĉe 1,5 ĝis 9 cm longaj foliartigoj, kiel bazo estas harhava. La 1,5 ĝis 2 mm longaj brakteoj estas skvamformaj. La pedunkloj estas 1,5 ĝis 5 cm longaj.
La kvin sepaloj estas senharaj kaj preskaŭ samformaj. La eksteraj sepaloj estas maldikaj, ovformaj kaj 7 ĝis 8 mm longaj, la pinto estas obtuza aŭ pinte ĝiba, la rando estas blanka. La tri internaj sepaloj estas ofte ĉirkaŭ 8 mm longaj kaj ovformaj-elipsaj. La funelformaj, senharaj kaj 3,5 ĝis 5 cm grandaj petaloj estas blankaj, rozecaj aŭ violkoloraj, la mezo estas pli malhela.
La stamenoj estas pli grandaj ol la korolo kaj havas malsamajn formojn. La filamentoj estas harhavaj. La pistilo same ne estas pli granda ol la korolo, la karpelo estas konusforma kaj senhara, la stigmo dulaba.
Fruktoj kaj semoj[redakti | redakti fonton]
La lignigita kapsulfruktoj havas diametron de ĉ. 1 cm kaj apenaŭ malfermiĝas. Ĉiu kamero de la kapsulo enhavas nur unu ĝis du semoj. La semoj estas dense kaj grize harhavaj, kelkfoje ankaŭ senharaj. La formo estas oblikve oblonga kaj longas 6 mm kaj larĝas 4 mm.
Aliaj karakterizaĵoj[redakti | redakti fonton]
La kromozomonombro estas 2n = 30. La planto konsistas el 90 % akvo, la seka maso konsistas el je 48 % el karbonhidratoj, je 24 % el proteino kaj je 13 % el cindro.
Disvastiĝo kaj kreskejoj[redakti | redakti fonton]
Kultivado de akvospinaco en kanalo de Dilo, Orienta Timoro.
La akva spinaco havas tuttropikan disvastiĝon. La origina hejmregiono verŝajne estas Azio. La akvospinaco kreskas en alteco de 0 kaj 1500 m kaj preferas malsekajn kreskejojn apud riveroj, lagetoj, sed ankaŭ en rizkampoj kaj rupejoj kaj en la savanoj.
Sistematiko[redakti | redakti fonton]
Ekzemple ekzistas jenaj kultivaroj:
cv. 'Big Green Stem' (Da-gu-qing; Ta-Ku-ch'ing)
cv. 'Big White Stem' (Da-ji-bai; Ta-chi-pai)
cv. 'Big Yellow Stem' (Da-ji-huang; Ta-chi-huang)
cv. 'Thin Shell' (Bo-ke; Po-k'o)
cv. 'Sword-leaved Hollow Vegetable' (Jian-ye-tong-cai; Chien-yeh-t'ung-ts'ai)
cv. 'Iron-wire Stem' (Tie-xian-geng; T'ieh-hsian-keng)
cv. 'Slender Hollow Stem' (Xi-tong; Hsi-t'ung)
Sinonimoj estas Convolvulus repens VAHL, Ipomoea repens ROTH, Ipomoea reptans Poiret kaj Ipomoea subdentata MIQUEL.
Uzado[redakti | redakti fonton]
”Kangkung Blacan”, plado kun akva spinaco el Indonezio, Malajzio kaj Singapuro.
Akva spinaco estas kultivata en la tuta sudorienta Azio. Oni povas rikolti inter po 75 kaj 112,5 tunoj por hektaro. Post la una rikolto la planto daŭrigas kreski kaj post tri ĝi ok monatoj ĝi povas esti rikoltata denove.
En Ĉinujo la planto estas tipa kaj ŝatata somera legomo. Tie la planto ankaŭ estas la ĉefa furaĝo por domporkoj.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
• listo de legomoj
Fontoj[redakti | redakti fonton]
Ruizheng Fang, George Staples: Ipomoea aquatica. In: Flora of China. Band 16, 1995, S. 307.
H.M. Burkill: The useful plants of west tropical Africa. Band 1, 1985.
Shiu-ying Hu: Food Plants of China. The Chinese University Press, Hong Kong 2005, ISBN 962-201-860-2.
Referencoj[redakti | redakti fonton]
Retligoj[redakti | redakti fonton]
Akva spinaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Akva spinaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Akva spinaco en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Multilingual Multiscript Plant Name Database: Synonyme und Sorten
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 17:39, 22 feb. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj