eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo en en eo en es eo eo eo eo eo eo eo eo eo en hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en en en en tr eo eo eo eo eo eo en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo ru eo eo eo eo de eo eo eo es eo en eo eo eo eo en hbs_lat eo eo eo eo en en be eo en eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo en en en eo eo eo eo en en en en fr en it en hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo es en en hbs_lat eo eo eo eo en en en eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr fr hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en eo eo eo en eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo en eo en eo en eo en eo en eo eo en eo en pl eo eo es en hbs_lat eo eo eo eo en en en eo en eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo en en nb eo en en eo eo eo eo eo eo en hbs_lat eo eo eo eo en en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr hbs_lat eo eo eo eo en en en en eo hbs_lat de cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs de cs cs de cs de es cs cs de cs de cs de pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo cs cs cs cs cs cs cs de cs cs cs cs cs cs cs cs de de cs cs cs cs cs cs cs cs cs eo eo en
La Karna Maŭzoleo, Jonas Lenn.
Aŭguste 1940. Nicola Ĝiuliani, anarkisto kaj ĵurnalisto, iras al Meksikurbo, firme decidinta intervjui Lev Davidoviĉ
Bronŝtejn, alinome Trocki. Sed Lev Trocki, viktimo de murdo-provo tri monatojn antaŭe, forte barikadas sin en sia bunkro ĉe la strato Viena, en Coyoacan. Kiam dua atako okazas kontraŭ la kreinto de Kvara Internacio, Ĝiuliani provas kontraŭstari la destinon: li tiam konatiĝas kun enigma rusa biologisto, kiu promesas al li intervjuon kun la revoluciisto. Kvankam Trocki mortis pro siaj vundoj, la biologisto asertas, ke li plenumos sian promeson, kaj invitas la ĵurnaliston al miriga ĉasado tra la kanaloj de Xochimilco.
Ĉu Ĝiulani kunestas kun mitomaniulo aŭ... kun viro kiu kapablas venki la morton?
Inter paralela Historio, metempsikozo kaj kriptozoologio, la franca aŭtoro Jonas Lenn verkas tie-ĉi malhelan kaj sorĉan
Visitu vian BEL@aButiko - www.belabutiko.esperanto.org.br -
Poŝtita de Adonis Saliba je la 09:04
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Anima trankvileco protektas sanon en alta aĝo
Dum sia vivo homo travivas unuflanke momentojn de feliĉo kaj la kontenton pri sukceso, sed ankaŭ la malon, nome tristecon kaj malkontenton pro malsukceso. Ju pli oni aĝiĝas des pli akumuliĝas ambaŭ. La bilanco povas esti pozitiva aŭ negativa. Kaj homoj kiuj ekvidas ke ilia bilanco estas negativa ofte emas almenaŭ nun kapti iom da feliĉo. Sed en alta aĝo estas multaj limigoj: La sanstato ne plu permesas konduti kiel en pli junaj jaroj. Tio povas kaŭzi malpaciencon.
Nova studaĵo pruvas: Kiu malnervoze traktas sian vivon, protektas sin en alta aĝo kontraŭ deprimoj. Kiu trankvile traktas la propran vivon kaj la maltrafitajn ŝancojn, povas protekti sin kontraŭ maljunula deprimo.
Ne postplori maltrafitajn ŝancojn, sed koncentriĝi konscie je belaj aferoj - tio laŭ studaĵo estas ŝlosilo por kontenta maljuniĝo. La rezultoj substrekas laŭ la indikoj la neceson adaptiĝi al la ŝanĝiĝintaj vivocirkonstancoj en maljuna aĝo por resti emocie sana. Estas ankoraŭ pristudinde kiel tia adaptiĝo povas frutempe esti akcelata ekzemple per aplikado de konduto-terapio. Ja estas klare: Ni povas ankoraŭ ŝanĝiĝi ankaŭ kiel maljuniĝantoj.
Por la studaĵo la partoprenantoj ludis ĉe la komputilo 80 raŭndojn de hazardoludo. Se partoprenanto riskis pli, la probableco pri pli alta premio plialtiĝis, sed ankaŭ la probableco malgajni. Post ĉiu raŭndo de la ludo oni diris al la partoprenantoj kiom ili estus gajnintaj pli se ili estus riskintaj pli.
Ĉe junaj partoprenantoj tio regule provokis bedaŭron kaj ĉagrenon. Fakte junaj testantoj sed ankaŭ maljunaj deprimopacientoj reagis je la maltrafita ŝanco per pli alta riskokonduto en la sekva raŭndo. Tio montriĝis sur la bildoj de la kernspintomografoj ke la neŭrona rekompenca sistemo estis nur tiom malmulte aktiva kvazaŭ ili estus malgajnintaj. Aliflanke sanaj maljunuloj reagis en raŭndoj kun gajno de premio ĉiam per plialtiĝo de la signalo - do ilia rekompenca sistemo estis tre aktiva - sendepende de tio ĉu ili estus povintaj gajni aŭ ne.
Restu pacienca, senstreĉa, kontenta: Tiel vi konservos vian sanon ankaŭ ĝis alta aĝo.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 08:54
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo Sergio Viana el Brazilo
Estimata aŭskultanto de la Esperanta Retradio: laŭ via opinio, kiu estas la plej eleganta veturilo iam inventita? Ĉu franca reĝa kaleŝo el la 18-a jarcento? ĉu moderna sportaŭtomobilo de la marko Ferrari? ĉu transsone rapida aviadilo? Laŭ mia propra opinio, neniu el tiuj fame konataj maŝinoj superas la elegantecon de... biciklo.
Kun kesteto antaŭe, aŭ sen ĝi; kun bagaĝujo malantaŭe, aŭ ne; nigra, arĝentkolora aŭ alikolora, kun dikaj aŭ maldikaj pneŭmatikoj, bicikloj plu ĝuas prestiĝon tra la tuta mondo, jaro post jaro. Multaj homoj daŭre interŝanĝas klimatizilojn de luksaj aŭtomobiloj favore al agrabla venteto sur la vizaĝo, dum bicikla promeno.
La unuan biciklon oni konstruis en Francujo, en la fino de la 18-a jarcento, tute el ligno. Ĝi ne havis pedalojn, kaj oni puŝis ĝin per la piedoj, rekte sur la grundo. Tuj poste, en Germanujo, oni produktis modelon kun stirilo, kaj poste infanan modelon. Nur meze de la 19-a jarcento oni aldonis pedalojn, kiujn komence oni ligis al la antaŭa rado; tiutempe oni supozis, ke se la antaŭa rado estus pli granda, tio faciligus la veturadon. Pasis longa tempo ĝis oni almetis kaŭĉukajn pneŭmatikojn por mildigi la aferon. La ceteron de la historio ni ĉiuj konas, de dentradoj por kontroli rapidecon ĝis la uzado de malpezaj, korodimunaj substancoj kaj aliaj aldonaĵoj por komfortigi biciklojn. Nuntempe en Brazilo, oni eĉ produktas biciklojn fabrikatajn tute el plasta materialo elprenata el uzitaj boteloj kaj aliaj plastaj objektoj. Tiamaniere, bicikloj fariĝas duoble mediprotektaj veturiloj.
Bicikloj estas tiel ŝatataj, ke biciklad-konkuroj fariĝis populara sporto en multaj landoj. En Francujo, ekzemple, longa biciklokurado estas grava sporta evento, kaj same en olimpikaj ludoj. Kaj ankaŭ inter Esperantistoj oni faras longajn vojaĝojn, eĉ internaciajn, kiel organizas BEMI – Biciklista Esperantista Movado Internacia. En Danlando, Ĉinujo, Germanujo kaj Nederlando amaso da homoj uzas biciklojn ĉiutage. En la brazila urbo San-Paŭlo 500 mil homoj tion faras ĉiutage. La populareco de bicikloj tiel disvastiĝis, ke oni ĉie konstruas vojojn speciale por ili, kaj rezervas lokojn por ili en vagonaroj. Kaj estas konata fakto, ke regula biciklopromenado, krom amuza, estas tre saniga korpekzerco.
Ĉarma, amuza, malmultekosta, saniga kaj mediprotekta! Jen kial mi reasertas, ke biciklo estas ja la plej eleganta veturilo en la mondo.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 18:07
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
En granda urbo kiel Vieno multaj homoj ne posedas aŭtomobilon. Unuflanke ili apenaŭ bezonas propran veturilon ĉar la publikaj transportiloj kovras la plej grandan parton de la bezono pri enurba transportado kaj aliflanke la kostoj por aŭtomobilo en la urbo povas esti konsiderinde pli altaj ol ekster  la grandurbo ĉar la parkumado estas tre kosta.
Jen kaj jen ankaŭ enloĝanto de grandurbo bezonas aŭtomobilon, ĉu en la urbo mem, ĉu por veturi ekster la urbon. Por longaj distancoj kaj por uzado dum pli ol unu tago la plej ekonomia solvo estas lui aŭtomobilon. Oni pagas potagan tarifon por la lupreno kaj la benzinon kiun oni konsumas dum la daŭro de la lupreno.
Sed tiu solvo ne taŭgas por enurbaj mallongdistancaj kaj mallongdaŭraj veturadoj per aŭtomobilo. Por tio ekzistas alia sistemo kiun la firmao Daimler-Benz realigis. Ĝi nomiĝas Car2Go kio signifas "Prenu aŭtomobilon kaj forveturu". Tiu sistemo funkcias en multaj grandaj urboj en la tuta mondo, interalie ankaŭ en Vieno.
Tie disponeblas 500 malgrandaj aŭtomobiloj de la tipo Smart kiun oni povas tutsimple preni, veturi per ili kaj forlasi kaj parkumi ilin en iu libera publika parkumejo. Kompreneble necesas registriĝi kiel membro. Por membriĝi oni devas prezenti sian kondukpermeson kaj bankokarton kaj tiam oni ricevas membrokarton kiu servas kiel ŝlosilo por la koncernaj aŭtomobiloj.
Por trovi liberan aŭtomobilon oni povas aŭ rigardi en la interreto aŭ pli bone en sia kompufono de la tipo iPhone aŭ Android por kiuj ekzistas specialaj aplikaĵetoj.
Oni pagas laŭ pominuta tarifo kiu en Vieno estas ekzemple 29 eŭrocendoj aŭ alternative, se oni bezonas la aŭtomobilon dum pli ol unu horo, 12,90 eŭrojn po horo aŭ maksimume 39 eŭrojn po tago. Tio estas proksimume la duono de tio kiom kostas komparebla veturo per taksio.
Do oni ne devas zorgi pri propra aŭtomobilo kaj ŝparas multe da mono se oni povas rezigni pri propra veturilo. Necesas nur zorgi ke oni ne kaŭzas damaĝojn ĉe la luprenita aŭtomobilo resp. la uzanto devas kontroli antaŭ ol forveturi ke la aŭtomobilo ne jam havas videblajn damaĝojn.
La germana fervoja kompanio DB nun starigas sistemon per kiu oni povas lui aŭtomobilojn kaj por eksterurbaj veturoj kaj por mallongaj enurbaj. Tiel oni plej bone povos kombini vojaĝon per trajno kun aŭtomobila veturado sur la lastaj kilometroj de la vojaĝo.
Oni povas nur deziri ke tiuj sistemoj estu sukcesaj. La privataj kaj ŝtataj buĝetoj perdos ŝarĝon kaj ankaŭ la medio ne plu suferos tiom pro la aŭtomobila trafiko.
Embedded media -- click here to see it.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 13:56
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
La plej novaj varoj ricevitaj de la Libroservo de UEA
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Dulingveco trejnas la aŭdkapablon
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Dulingvaj adoleskuloj laŭŝajne kapablas pli bone distingi paroladon disde ĝenaj bruoj. Ĉe tiurilata testo dulingvaj gejunuloj tute facile superis unulingve edukitajn samaĝulojn.
Kiu kiel infano lernas du lingvojn ne nur povas komprenigi sin pli bone, sed plibonigas ankaŭ sian aŭdkapablon: Laŭ aktuala studaĵo dulingvaj homoj kapablas pli facile distingi silabon disde ĝenaj bruoj. Dulingvaj gejunuloj povis en eksperimento elaŭdi pli bone la silabon "da" el tohuvabohuo de muziko kaj voĉoj ol samaĝuloj kiuj regis nur unu lingvon.
Tiu kapablo superas la ĝis nun konatajn efikojn de dulingveco: Ĝi baziĝas sur pli efika prilaborado de sonoj en la cerba kerno kiu estas la plej primitiva parto de la homa cerbo. Ĝis nun oni konis tiajn profundajn adaptiĝojn de la aŭdkapablo nur ĉe profesiaj muzikistoj.
Laŭ la studestrino Nina Kraus de la universitato en Evanston "dulingvaj homoj estas naturaj ĵonglistoj". La defio ekkoni kaj distingi jam de la infanaĝo du lingvojn, evidente faras la cerbon pli atenta pri ĉiuj lingve tipaj impulsoj. "La dulingveco tiel akcelas la kapablon ĝenerale elfiltri la sonon de la homa lingvo el la medio kaj ignori malgravan bruon", ŝi diras.
La esploristoj de la studaĵo esploris la aŭdkapablon de 23 dulingve (angle, hispane) plenkreskintaj gejunuloj kaj de 25 gejunuloj kiuj parolas nur la anglan. En la unua parto de la testo la testantoj aŭdis en la kapaŭskultilo pli ol 6000-foje je malsamaj intervaloj la parolatan silabon "da". Helpe de elektrodoj fiksitaj sur la kapo la esploristoj registris la tipan cerban oscilogramon de la pli primitivaj areoj de la cerbo kiuj kunagas en la aŭdado.
En la esenca testo la esploristoj plurfoje sonigis tiun silabon - foje sen ĝenaj bruoj, foje meze de senorda voĉaro de viraj kaj virinaj parolantoj, kiuj senorde diris sensencajn anglajn frazojn. Per la elektrodoj ili registris kiel ofte kaj bone la esplorataj cerbaj areoj reagis sub tiuj malfavoraj cirkonstancoj je la silabo "da".
"La cerba kerno de la dulingvaj gejunuloj reagis pli signife al la ŝlosila impulso en formo de silabo", raportas Kraus kaj ŝiaj kolegoj. Tiu diferenco estis tre signifa dum la senorda voĉaro. "La pli granda sperto kun diversaj sonoj faris la aŭdsistemon de la dulingvuloj pli efika, pli fokusema kaj pli fleksebla, ĝi laboras pli bone precipe sub malfavoraj cirkonstancoj", klarigas la esploristino.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 16:21
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
beboj_akvo.mp3 Listen on Posterous
Antaŭ kelkaj tagoj mi spektis en nia televido raporton pri naĝado de beboj. Temas fakte pri enakva kaj subakva gimnastiko de beboj inter la kvara kaj la 18-a vivomonato. La naĝado de beboj en nia lando estas tre populara. Mi supozas ke la kaŭzo por tio estas ne nur por doni ion al la beboj, sed ke la junaj patrinoj havas okazon pasigi belan tempon kun siaj beboj en agrabla etoso.
Preskaŭ ĉiuj publikaj naĝejoj kiuj funkcias dum la tuta jaro ofertas kursojn por bebonaĝado. Ili priskribas sian oferton ekzemple jene:
Bebonaĝado por beboj inter 2 monatoj kaj 3 jaroj.
Ju pli frue oni komencas per la bebonaĝado des pli rapide la beboj refamiliariĝas kun la elemento akvo.
Ludo kaj ĝojo, ekzercoj taŭgaj por infanoj en tiu aĝo helpas al via infano dum sia evoluo. La beboj lernas moviĝi sub akvo laŭeble frue.
Gepatroj ricevas instigojn por memstara ekzercado kun la bebo kaj ili akcelas per la bebonaĝado
- la motorikan evoluon
- la trejnadon de ekvilibro
- la plifortigon de la muskoloj kaj de la spirorganoj
- la stimulon de la cirkulado de sango
La bebonaĝado ekaperis dum la 1970-aj jaroj. Oni rimarkis ke beboj en akvo faras serpentumantajn movojn kaj oni interpretis tion kiel naĝaj movoj. Kiel fetoj la beboj ja kreskis kvazaŭ sub akvo kaj do la medio akvo ne estas fremda al ili. Do ili facile kaj sentime subakviĝas dum la bebonaĝado en taŭga baseno.
Nome la akvo en la baseno devas esti taŭga por bebonaĝado. Ĝi devas esti laŭnorme filtrita kaj la temperaturo devas esti inter 32-34 gradoj Celsiuso, depende de la aĝo de la beboj. Ju pli junaj la beboj, des pli varma estu la akvo. La temperaturo de la aero ne estu sub 30 gradoj. La profundeco en la baseno estu inter 100 ĝis 140 centimetroj.
Principe bebonaĝado jam eblas ekde la sesa vivosemajno. Suĉinfanoj posedas spirprotektan reagon kiu helpas al ili sendanĝere naĝi subakve. Tiu protekta reago perdiĝas inter la tria ĝis sesa vivomonato.
La bebonaĝado certe ne estas io vivnecesa. Ĝi estas signo de bona vivo, kaj por la bebo kaj por la gepatroj. La kostoj por tio ja ankaŭ ne estas neglektindaj. Ĉiukaze ĝi estas tre rekomendinda, ĉar ĝi akcelas feliĉon kaj socian harmonion.
Embedded media -- click here to see it.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 13:56
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo
Komuna, universala saĝo instruas, ke prudentaj homoj unue aŭskultu, due pensu kaj nur trie parolu. Se tiun simplan regulon oni sekvus, multajn miskomprenojn kaj kverelojn oni evitus. Koncerne lingvolernadon, verŝajne ĝi same validas. Ĉi tiu penso revenis en mian menson dum ĵusa virtuala vizito al la bonega interreta paĝaro edukado.net. Plej varmaj laŭdoj ĉi tie ne sufiĉus por digne esprimi la grandegan valoron de tiu retejo, kiu funkcias precipe pro la kompetenta, inteligenta kaj senlaca laborado de la hungara aktivulino Katalin Kovats. Temas pri tute realisma, praktika iniciato por firmigi Esperanton laŭ pedagogia vojo kaj ĝian sukceson atestas la fakto, ke edukado.net ĵus atingis la nombron de 2500 aliĝintoj.
Dum mia virtuala vizito, antaŭ kelkaj tagoj, mi spektis filmeton, kiu fakte estas duonhora prelego de S-ino Katalin pri edukado de sia multlingva fileto Marteno. La tuta prelego, klare kaj didaktike konstruita, enhavas amason da pensigaj informoj kaj analizoj, kaj mi forte rekomendas, ke vi aŭskultu ĝin en la sekcio 'filmetoj'. La hejma situacio estis tre interesa kaj neordinara, ĉar la knabo parolis la hungaran lingvon kun sia patrino, la francan kun sia patro kaj la nederlandan ĉe lernejo. Siavice, la gepatroj parolis en Esperanto inter si, kaj tion la infano ofte aŭskultis, sed li mem neniam parolis en Esperanto. Je granda surprizo, kiam la gepatroj unuafoje alportis Martenon en Esperantistan eventon, tute neatendite montriĝis, ke li povas flue paroli en Esperanto kun alilingvanoj, kiam necese! Klare pruviĝis, ke eblas alproprigi lingvon per simpla aŭskultado.
Ĉu tio estas miriga novaĵo? Tute ne, male. Efektive, ni ĉiuj lernis nian gepatran lingvon per simpla aŭskultado, dum niaj patrinoj donadis al ni suĉbotelojn kaj ŝanĝis niajn vindojn. Ni ĉiuj devis atente aŭskulti la gepatrojn dum pli ol unu jaro, por posta ekparolado. Ĉu oni povus elpensi pli naturan metodon por akirado de lingvo?
Vi jam antaŭscias, kien mi volas atingi: ke nia Esperanta RetRadio proponas ĝustan rimedon. Kompreneble, ĉar ni (bedaŭrinde) jam ne estas infanoj, por plej altgrada profito de niaj sonartikoloj, progresemuloj devus sekvi la jenajn paŝojn:
- unue,legi kaj bone kompreni la tekston, se necese konsultante vortaron;
- due, aŭskulti kaj samtempe legi la artikolon;
- laste, klopodi kompreni la artikolon rekte, sen legado.
Tio verŝajne postulus ĉiutage duonhoran studon, sed la progreso en lingvoregado estus certa. De ni, produktantoj de la artikoloj, oni esperas uzadon de simpla Esperanto, sen nenecesaj neologismoj kaj komplikaj frazkonstruoj. Ni devas elekti variajn, klerigajn kaj bonhumorajn temojn de ĝenerala intereso, tiel ke ankaŭ spertaj, jam fluaj uzantoj de nia lingvo povu ĝui nian materialon. Kaj kompreneble prezenti la tuton per klara, internacieca elparolo kaj teknike akceptebla sonregistrado. Miaflanke, mi estas preta kore akcepti kritikojn, se mi devojiĝos de tiaj rekomendoj.
Al mi ŝajnas, ke la celoj de edukado.net kaj Esperanta RetRadio parte kongruas, kaj estus tre bele, se inter tiuj du agadoj stariĝus profita kunlaboro. Nun, mi estas preta aŭskulti vian opinion, karaj geaŭskultantoj.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 21:38
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Instrui Esperanton en Chinio
La altlernejoj en Changzhou, Jiangsu-provinco, Ĉinio, engaĝos instruistojn de la japana, korea, kaj angla lingvoj, kiuj devas esti esperantistoj.
Changzhou-a Teknika Altlernejo de Turismo kaj Komerco http://www.czlsgz.com/index.shtml kaj Liu Guojun Profesia Teknika Altlernejo en Changhzou http://www.czlgj.com/ estas profesiaj altlernejoj. Nun la lernejoj intencas engaĝi instruistojn de la japana, korea, kaj angla lingvoj. La kondiĉoj por kandidatoj de la posteno estas, ke li aŭ ŝi devas esti malpli-ol-65-jara, havi klerecon de supera lernejo, posedi relative altan Esperantan nivelon, esti sperta en instruado de la lingvoj kaj Esperanto.
Por faciligi la vivon en Ĉinio ni preferas, ke la dungoto povas paroli iom en la ĉina aŭ angla lingvoj. Tiuj, kiuj interesiĝas pri la posteno, sendu materialojn en du lingvoj, kiun li aŭ ŝi intencas instrui, inkluzive de nomo, sekso, aĝo, ŝtataneco, loĝ-loko, intereso, profesio, esperantista kariero, kaj eduka diplomo, al nia retpoŝto:
School of Environmental and Chemical Engineering
Poŝtita de Adonis Saliba je la 11:06
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Antaŭ 6 jaroj Albert Fellner konstruis poŝtelefonon por sia altaĝa patrino. Intertempe la familia entrepreno "Emporia" en Linz, Supra Aŭstrio, vendas ĉiujare 1 milionon da poŝtelefonoj por maljunuloj en 30 landoj.
Albert Fellner ŝuldas la ideon pri la speciala poŝtelefono al sia patrino. Dum multaj jaroj li okupiĝis pri fikslineaj telefonoj kaj pri alvok-respondiloj. Kiel teknikisto li ofertis servon ĉirkaŭ telekomunikado. La poŝtelefono servis al li ĝis la jaro 2006 nur kiel rimedo por tiu celo. Sed unu tagon li ne plu volis daŭre reagordi la poŝtelefonon de sia patrino. Li konstatis ke la problemo ne estis lia patrino sed la poŝtelefono. Tial li promesis: "Mi konstruos nun poŝtelefonon al vi, panjo!"
Tiu poŝtelefono estis alia ol la tradiciaj. Ĝi kapablis kompare kun la aliaj nur malmulte: Telefonadi kaj sendi mesaĝetojn, ne pli. Aliflanke ĝi havis grandan ekraneton, grandan skribon, grandajn klavojn kaj tre simplan manipuladon. Rapide Albert Fellner komprenis ke li per tio ne nur komplezis al sia patrino, sed multe pli al si mem. La poŝtelefono por maljunuloj el Linz ekkonkeris la mondon.
Antaŭ nelonge Fellner estis kune kun sia edzino kaj kunposedantino en la sudĉina urbo Ŝenĝen. Tie oni kunmuntas la poŝtelefonojn de la marko Emporia. Evelyn Pupeter-Fellner rakontas ke origine oni provis produkti la poŝtelefonojn en Eŭropo. Sed en Ĉinio la produktado de unu peco kostas 3 eŭrojn, dum en Eŭropo tio kostas 30 eŭrojn. Kaj intertempe ne nur temas pri la produktokostoj. La kunposedantino plendas ankaŭ ke malfacilas varbi softvarajn specialistojn. Ankaŭ tio eblas en Ĉinio pli facile kaj decide pli kostofavore ol en Aŭstrio.
El la simpla poŝtelefono fariĝis nun jam altevoluinta aparato. Anstataŭ interretaj aplikaĵoj en la aparato kaŝiĝas nevidebla savanĝelo. Nome Emporia kunliveras ampleksan sekurecpakaĵon kune kun la poŝtelefono.
"Oni ebligu al la homoj, vivi en la propra hejmo laŭeble longe", diras Evelyn Pupeter-Fellner. La poŝtelefono disponas pri klavo por voki helpon. Se oni premas ĝin, la alvoko iras aŭ al parencoj aŭ rekte al helporganizo. Kompreneble la poŝtelefono estas lokigebla punktoprecize per GPS. En Germanio Emporia kunlaboras kun la Ruĝa Kruco. Tie la helpantoj ne nur ricevas la alvokojn por urĝa helpo, sed se sensoro en la poŝtelefono registras skuiĝon kaj poste ne plu registras moviĝon, la aparato vokas alarmon. Tio ja povus indiki ke la persono falis. Se la poŝtelefono ne estas uzata dum certa tempo, ankaŭ en tiu kazo venas alvoko de helporganizo. Kaj kelkfoje la helpantoj en la fono alvokas nur por memorigi la klientojn reŝargi la poŝtelefonon antaŭ ol la baterio estus komplete malplena.
En la multlingva retpaĝaro vi trovos pli da informoj pri la poŝtelefonoj de Emporia.
Embedded media -- click here to see it.
Embedded media -- click here to see it.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 12:38
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Kreskas la konsumo de oranĝa suko
Ĉi tie mi prezentas son- kaj filmdokumentojn en Esperanto.
Vidu la kompletan programliston de la Esperanta Retradio.
(download - elŝultu la dosieron)
Kvankam mia kutima trinkaĵo estas pomsuko kun mineralakvo mi ankaŭ tre ŝatas oranĝan sukon. Mi trinkas ĝin precipe matene kun iom da varma akvo kaj kun kulerpinta kvanto da vitamino C-pulvoro. Ĉar la prezo de oranĝa suko ĉiam estas pli alta ol tiu de pomsuko mi atentas pri tiu prezo kaj ĉiam kaptas la okazon por provizi min per bela stoko da oranĝa suko el specialaj ofertoj.
Dum la pasinta jaro la prezo estis sufiĉe alta kaj mi supozis ke eble ie la rikolto ne estis bona kaj ke pli da homoj ekz. en orienta Eŭropo aŭ en Ĉinio aĉetas pli da oranĝa suko tiel ke ĝi malabundiĝas sur la merkato. Kaj nun mi povis legi informojn pri la merkata situacio: Estas tri firmaoj el Brazilo kiuj disponas pri 80 procentoj de la oferto sur la monda eksporta merkato. En Brazilo kreskas 60 procentoj de la tutmonde rikoltitaj oranĝoj: 30 procentoj kreskas en Usono, sed la usonanoj konsumas eĉ pli ol ili mem produktas kaj tial ili mem devas importi oranĝojn resp. oranĝosukan koncentraĵon el Brazilo.
Por produkti 100-procentan sukon oni aldonas al unu porcio da koncentraĵo 5,6 porciojn da akvo. Pasintjare la rikolto en Brazilo estis malbona, dum por ĉi tiu jaro oni atendas tie bonan rikolton. La nova rikolto almerkatiĝos dum julio. La prezojn oni fiksas ĉiam por unu jaro. Mi vere miras ke la monda oranĝa merkato estas tiel forte regata de brazilaj firmaoj.
Mi pensis ke ankaŭ sudeŭropaj landoj kiel Grekio, Italio kaj Hispanio povus esti eksportantoj de oranĝoj resp. de oranĝosuka koncentraĵo. Nome en niaj vendejoj aĉeteblas oranĝoj kiuj venas el diversaj landoj, ekz. ankaŭ el Israelo. Sed verŝajne la prezo por oranĝoj el tiuj landoj estas multe pli alta kaj tial oni ofertas nur la kompletajn fruktojn kaj ne produktas grandkvante oranĝosukan koncentraĵon.
Ĉiukaze pli kaj pli da homoj trinkas oranĝosukon, precipe en landoj kie la loĝantaro forte kreskas, kiel Hindio kaj Ĉinio, kaj tio sentiĝas en la monda merkato. Do mi ne estas optimisma ke la prezo por oranĝa suko restos stabila, sed ke ĝi plialtiĝos kiel jam okazis por aliaj nutraĵoj. Aliflanke tio estas ŝanco por malpli grandaj produktantoj de oranĝoj. Ili povus fariĝi kunagantoj en tiu merkato. Mi pensas precipe pri Grekio kie la ekonomio devas resaniĝi. Tiu resaniĝo apenaŭ povas veni de la industrio sed ĝi devas veni el la agrikulturo kun industria prilaborado de la agrikulturaj produktoj.
Ambaŭ povas profiti: Kaj la konsumantoj kaj la produktantoj de oranĝoj. Espereble la merkataj mekanismoj reguligos tion.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 19:37
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Diamantoj plej multe brilas sur griza fono
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Gian Piero Savio el Israelo
La satira sovetia romano "Dek du seĝoj"
Alkroĉitaj al ĉi tiu sonartikolo troviĝas la ligiloj al la libere elŝuteblaj klasikaj romanoj de Ilja Ilf kaj Jevgenij Petrov, "Dek du seĝoj" kaj al ĝia daŭrigo "Ora bovido", elrusigitaj de la israela esperantisto Aleks Kerbel.
Tiuj verve tradukitaj malnovaj satiraj romanoj estas tre ĝuindaj, malgraŭ, ke la tradukisto uzas la ne-fundamentajn prefikson "pe" (por indiki kompletan plenumon de ago) kaj prepozicion "na" (por indiki akuzativon de ne-esperantigitaj vortoj), kiuj miaopinie tute ne necesas kaj iom ĝenas la legadon.
Iom simpligante, oni povas dividi la satiran literaturon de la sovetia periodo en Rusujo en tri partojn. La unua parto estas la oficiala satiro, kiu celis moki la "malmultajn miskutimojn kaj malhelpojn el la estinteco", kiuj malfruigis la deziratan komunisman estonton.
La duan parton konstituis la satiro kontraŭ la sovetia reĝimo. Inter la reprezentantoj de tiu ĝenro troviĝas la satiraj libroj de Miĥail Bulgakov, "Hunda koro" kaj "Fatalaj ovoj". Dum la verkistoj de oficiala satiro atingis estimon kaj honoron, la libroj el tiu ĉi dua ĝenro estis severe malpermesitaj kaj sufiĉe ofte iliaj aŭtoroj enkarcerigitaj aŭ eĉ mortigitaj.
Tamen estis ankoraŭ tria ĝenro de satiro: libroj, kiuj eksplicite ne provis defii la sovetian idealismon kaj eĉ estis al ĝi lojalaj, sed kaŝe esprimis kritikajn vidpunktojn. Ĝuste tia estis la romano de Ilf kaj Petrov "Dek du seĝoj".
Ene de la rusa kulturo, oni konsideras tiun ĉi romanon klasika kaj fundamenta verko. Samkiel ĝia daŭrigo, "Ora bovido", ĝi akiris multnombrajn eldonojn kaj filmajn adaptojn kaj en Rusujo kaj eksterlande (unu el la plej konataj estas tiu de la usona reĝisoro Mel Brooks el la jaro 1970).
La romano "Dek du seĝoj" rakontas pri ĉasado de trezoro. En Rusujo de 1927, Ipolit Matveeviĉ Vorobjaninov, rusa eksnobelo trafinte la revolucian malfavoron, vivas ekzilita en provinca urbeto kiel griza sovetia funkciulo. Sed, tute neatendite, la maljuna bopatrino de Ipolit Matveeviĉ, ĉe mortosojlo, malkaŝas al li, ke siatempe ŝi kaŝis la grandvalorajn familiajn diamantojn en la remburaĵo de unu el dek du manĝoĉambraj seĝoj el sia malnova hejmo.
Sed nun la dek du seĝoj estas dissemitaj tra la tuta Rusujo. Tiel Ipolit Matveeviĉ freneze komencas tre malfacilan serĉadon, helpita de Ostap Bender, ruza fripono, kiu fakte fariĝas la vera heroo de la romano. Tamen, ekzistas ankaŭ alia konkuranto, patro Fjodor Vostrikon, kiu dum la pekkonfeso de la maljuna religia damo eksciis pri la sekreto kaj firmdecide ĉiakoste intencas al si alproprigi la trezoron.
La protagonistoj travivas sennombrajn aventurojn, amuze priskribitajn laŭ la plej bona ĝenro de prifripona romano. Tiel la verkistoj prezentas al la leganto vastan panoramon de homaj tipoj en la tiama Rusujo.
La personeco de la ĉefa protagonisto, Ostap Bender, tre elstaras en la sovetia literatura panoramo kaj ankaŭ tra la roluloj de la romano. Bender, kiu, laŭ kelkaj aludoj tie ĉi tie tra la romano, verŝajne estas eksmalliberulo post kondamno pro fraŭdo, reprezentas socian kriplulon de la socialista realismo. Li tute ne intencas partopreni en la konstruado de nova socio sed samtempe ne estas plene negativa heroo. Lia granda persona ĉarmo facile konkeras kaj la koron de virinoj kaj tiun de la legantoj.
Jen ĉi sube la ligiloj al la du libere elŝuteblaj esperantigitaj romanoj:
Poŝtita de Adonis Saliba je la 09:02
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo
Hodiaŭ mi legis ĵurnalan raporton pri la Nobel-premiita perua verkisto Mario Vargas Llosa, kiun mi tre admiras. Kaj ĉar la temo de la raporto estis literaturo – unu el miaj plej fortaj interesoj – tial mi aparte atentis pri ĝi. La raporto devenis de intervujo, kiun la intelektulo faris kun ĵurnalisto, en Hispanujo, okaze de la celebro de tricent-jara vivo de la nacia biblioteko. La 76-jara peruano parolis pri sia pasio pri legado, ekde infana tempo, pri la naskiĝo de sia literaturemo, pri sia amo al bibliotekoj kaj pri sia timo, ke elektronikaj aparatoj damaĝos la enhavon de verkarto. Li antaŭvidas, ke literaturo kreita per kaj por komputiloj (porteblaj) suferos la saman riskon, kiu okazis rilate televidon, ĉar ĝi falos en banalecon kaj frivolecon. "Tion mi timas, kaj mi fervore esperas, ke ĝi ne okazos", li diris.
Kontraŭe al ĝenerala opinio, li pensas, ke elektronikaj libroj ne estas oportuna perilo por altnivela literaturo. Same kiel televido, kiu havas eksterordinaran povon atingi grandan publikon, sed tute ne sukcesis fariĝi perilo de grandaj ideoj, en arto, en literaturo. Por atingi grandajn homamasojn, televido celas malaltan nivelon. Ĝi prezentas foje akceptindajn distraĵojn kaj vidindajn programerojn, sed ĝi neniam anstataŭos la spiritan ĝuon legi klasikajn aŭtorojn, kiel Proust aŭ Joyce.
En homplena salono – krome multaj homoj akompanis la intervjuon ekstere, per granda ekrano – Vargas Llosa asertis, ke la plej grava afero, kiu okazis en lia vivo, estis legolerno, kiam li estis kvinjara. De tiu tempo, li povis travivi "grandajn spertojn", danke al libroj. "Legado ŝanĝis mian vivon".
Kiam saĝa, klera homo diras ion tiel emfaze, konvenas atenti kaj pripensi. Ĉu li plene pravas? Ĉu komputiloj endanĝerigas altan literaturon?
Tiuj ĉi demandoj estas por mi aparte gravaj ĉar mi estas konvinkoplena Esperantisto. Kaj Esperantistoj klare komprenas, ke literaturo estas esenca faktoro por estiĝo kaj plua vivanteco de lingvo, ekzemple de Esperanto. Se Zamenhof ne atentus pri literaturo jam dekomence, certe Esperanto ne tiel sukcese firmiĝus. Sekve, la Esperantomovado tute ne rajtas neglekti tian faktoron, sub risko de malfortiĝo: teorie, ĉiu Esperantisto estas amanto de libroj kaj de literaturo, laŭ ĝiaj plej diversaj branĉoj kaj tipoj. Tamen, dum jardekoj de mia Esperantisteco, mi observas, ke la Esperanta popoleto ne multe legas altan literaturon. Ili preferas revuojn kaj gazetojn, kaj nun... interretan legadon. Kaj mi demandas: ĉu interretaj tekstoj estas ja malbonaj? Tute ne! Mi ofte trovas en la virtuala mondo instruajn, klerigajn kaj plezurigajn legaĵojn. Sed ĉu tio sufiĉas? Ankaŭ ne!
Kiel atentigas Vargas Llosa, ĉu ni devas timi, ke pro la interreta allogado ni forgesos la tekstojn de Zamenhof, Kabe, Auld, Julio Baghi, Stellan Engholm, Piron kaj tiom multaj aliaj klasikuloj, kiuj pene formis nian kulturon? Ĉu estus impertinente proponi al la karaj aŭskultantoj de la Esperanta RetRadio, ke ĉiutage, kiam vi malŝaltos viajn komputilojn, vi rezervu almenaŭ duonhoron en kompanio de tradicia papera libro, en kompanio de bona aŭtoro el nia panteono? Kompreneble, se vi emas fari tion per la luma ekrano de via komputilo, mi same gratulas vin!
Poŝtita de Adonis Saliba je la 15:45
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Feriadoj por pensiuloj dum flanka sezono
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
La prezoj por feria vojaĝo kaj restado en alia lando varias laŭ sezono. Dum la alta sezono - tio povas esti dum somero en sudaj landoj aŭ dum vintro en montaraj landoj - la prezoj por alveturo kaj restado estas plej altaj. Dum la alta sezono kutime la hoteloj estas plenplenaj kaj la servistaro havas pli ol sufiĉe da laboro. Alie aspektas la afero dum la flankaj, malaltaj sezonoj: La hoteloj apenaŭ havas gastojn kaj la servistaro enspezas nur malmulte da trinkmono.
Tial organizantoj de vojaĝpakaĵoj kunmetas specialajn ofertojn por logi homojn al vizitindaj celoj. Sed tio ne estas tiel facila, ĉar oni ja devas trovi homojn kiuj havas tempon kaj monon por pasigi kelkajn tagojn aŭ semajnojn en iu feriejo aŭ en alilanda urbo. Kutime ja la homoj laboras kaj ne ŝatas konsumi forpermeson dum tiu tempo. La infanoj ja ankaŭ estas en lernejo kaj tial ne eblas forveturi kun ili.
Kiuj ja havas sufiĉe da tempo kaj ankaŭ iom da mono, estas la pensiuloj. Plenigi hotelojn per pensiuloj dum flanka sezono ja ne estas nova ideo, sed oni povus ankoraŭ pli da pensiuloj logi al restadoj en aliaj landoj. Ĝuste tion proponas la komisionano por industrio kaj turismo de EU, Antonio Tajani. Li volas subvencii feriadojn por pensiuloj en la flanka sezono. La interŝanĝa programo replenigu la turismajn kasojn.
La ideo de Tajani estas konsiderebla kiel klasika duobla profito-situacio: Eŭropaj pensiuloj pasigas la flankan sezonon en alia eŭropa membroŝtato kaj tiel plenigas la malplenajn feriejojn kaj buĝetajn kasojn - kun financa subteno de EU. En letero al la 27 landaj registaroj de EU li varbos por sia ideo.
Laŭ lia ideo ekzemple pensiuloj el Norda Eŭropo pli ol nun pasigu restadojn dum vintro en la sudo kaj sudeŭropanoj povus dum la plej varmegaj monatoj vojaĝi al Norda Eŭropo. La celo estas havi pli altan kaj pli ekvilibran uzon de la kapacito de la feriejoj. Jam funkcias simila modelo en Hispanio. Tie oni subvencias feriadojn de enloĝantoj el ĉirkaŭ 20 landoj de EU se ili venas dum flanka sezono. Laŭ Tajani tio estas eĉ profitiga negoco: "En 2009/10 por ĉiu eŭro da subvencio refluis 1,32 eŭroj da impostaj enspezoj."
Laŭ Tajani tamen ne nur profitus la sudaj landoj. "Precipe Germanio kun sia centra situo, la modera klimato kaj la riĉa oferto je kulturo estas populara celo por feriado", diris la komisionano de EU. Ekzemple profitus hoteloj, restoracioj, muzeoj kaj operejoj, se eksterlandaj turistoj vojaĝas al Germanio dum flanka sezono.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 10:21
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Landa Kongreso de Esperanto-USA
La Esperanto-Klubo de Norda Teksaso bonvenigas vin al la Landa Kongreso de Esperanto-USA!
Dalaso / Fort Worth, Teksaso, Usono
La Datoj: 22a-25a de junio, 2012
La Loko: Universitato de Teksaso en Dalaso (U.T.D.)  (http://www.utdallas.edu/)
La Retpagxo por informo, aligxiloj kaj dokumentoj per PDF: http://esperanto-tx.org/lk2012/
La Retpagxo por aligxi interrete: http://esperanto-usa.org/retbutiko/index.php
La gastigantoj: La Esperanto-Klubo de Norda Teksaso, nome de Esperanto-USA
La retadreso por demandoj: lk2012@esperanto-tx.org
La dormcxambroj: ege novaj kaj modernaj en la universitato
La mangxajxo: en la bonega restoracio de la universitato
La kunvencxambroj: ege novaj kaj modernaj
La kosto: malpli kosta ol en antauxaj jaroj
La Etoso: Esperanta, Teksasa, Amika.
Teksasa bonvenigo –  Interesaj Kunsidoj – Projekto 125 – Moderna Teknologio – Mojosaj Kinoj – Komputiloj – Amikeco – Kantoj kaj Muziko – Planoj – Esperoj – en Teksasa stilo.
Specialaj gastoj: Bertilo Wennergren kaj Birke Dockhorn.
Tradiciajxoj: Estrara kunsido, interkona vespero, solena malfermo, prelegoj, afer-kunsidoj, AAIE, distra vespero, bankedo, solena fermo – La himno "La Espero".
Rimarku ke la registrado enklusivas la koston de cxio pri mangxajo kaj la dormcxambroj kontraux ege bona prezo!!
Ankaux: Rimarku ke la kursoj de NASK okazos cxe la sama loko tujtuj post la kongreso!!!
http://esperanto.org/nask/  Kiam vi akiros vian cxambron por la kongreso, vi jam estos en via loko por NASK en la sekvantaj tagoj!
Bonvolu plusendi cxi tiun informon al viaj esperantistaj amikoj tujtuj!  Dankon!
Poŝtita de Adonis Saliba je la 10:14
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Volontulaj helpantoj havas pli da infanoj
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Viroj kiuj engaĝiĝas en volontula laboro mezume havas pli da infanoj. Laŭ antropologoj en Vieno helpo kaj kunlaboro evidente estas profunde enradikiĝinta principo de la homa evoluo. Kiam helpo kaj kunlaboro estas konstatebla ĉe viro tio verŝajne estas alloga por partnerinoj.
Laŭ supozo de la esploristoj volontula laboro permesas konkludi pri pli da engaĝiĝo en la edukado de infanoj, pri pli alta socia statuso kaj pri pli granda socia reto. Tio povas helpi trovi respondon al la ofta demando: "Kial ni helpas al homoj kun kiuj ni ne estas parencaj?"
Kun niaj infanoj ni kundividas proksimume 50 procentojn de nia genetika materialo. El la vidpunkto de la homa evoluo tio estas unu el la plej gravaj kaŭzoj kial parencoj reciprokas helpon. Tio ja kontribuas porti la proprajn genojn en la sekvan generacion. Aliflanke la helpo al tute fremdaj homoj aŭ la kunlaborado kun ili unuavide ŝajnas el tiu vidpunkto malpli sencohava. Tamen kunlaboro inter neparencoj ĝuste ĉe la homo estas vasta fenomeno. Kiu helpas, tiu ricevos helpon.
Kial viroj kiuj longdaŭre engaĝiĝas pri volontula laboro vere havas mezume pli da infanoj, tio ne jam estas klara, sed la esploristoj havas pri tio supozojn. Ili kredas ke viroj kiuj trovas tempon kaj energion por volontula laboro estas ankaŭ allogaj por partnerinoj ĉar ili eble zorgos pli pri la partnerino kaj ŝiaj infanoj. Laŭ la evolubiologo virino havas multajn kaŭzojn elekti viron kiu plenumas volontulan laboron.
La biologio eltrovas pli kaj pli ke ni homoj estas ekstreme kunlaboremaj kaj ke nin homojn la kunlaboro portis tien kie ni hodiaŭ troviĝas. Ni scias ankaŭ ke kunlaboro alportas ekonomian profiton, ĉiukaze certe pli ol sensenca konkurencado.
La esploristoj volas eltrovi kiuj kondiĉoj kondukos al pli da infanoj. Studaĵoj pruvas ke virinoj kiuj ricevas multe da subteno de familianoj, mezume havas pli da infanoj.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 11:38
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Posted by   Anton Oberndorfer to Esperanta Retradio
Por E-parolanto la libera vojaĝado tra Eŭropo estas tre grava progreso. Sed por vojaĝi oni bezonas ankaŭ transportilojn. Precipe por la vojaĝado tra la kontinento ni disponas en Eŭropo pri bonega transportilo: la fervojo. Okazas modernigo de la fervojaj linioj kaj de la trajnoj. La gvidanta lando en tio estas Francio. Tie jam de jardekoj funkcias la "Trajno je granda rapideco" - TGV kaj do la konstruantoj de modernaj rapidaj trajnoj en Francio disponas pri jardeklonga sperto. Tiun sperton ili povas ankaŭ eksporti al eksterlando kaj tial ekzemple la nova fervoja oferto en Aŭstrio funkcias per trajnoj konstruitaj en Francio.
Pro la altaj necesaj investoj en la infrastrukturon de fervojoj ĝis nun plej multaj fervojaj kompanioj estis ŝtataj, sed en EU monopoloj estas malŝatataj kaj tial nun iom post iom aperas privataj ofertantoj de fervojaj servoj. La plej nova el ili estas la privata itala fervoja kompanio NTV - Nova Transporto de Vojaĝantoj kiu ĵus ekfunkciigas rapidegan trajnon "Italo" sur la fervoja linio Napolo - Milano kun haltoj en Romo, Florenco kaj Bolonjo. La modernega trajno estis konstruita en Francio de la kompanio Alsthom kaj la trajnoj kapablas veturi 360 km/h kvankam la relvoja infrastrukturo permesas nur 300 km/h. Oni pliampleksigos la fervojan servon ekde aŭtuno ankaŭ al Venecio, Torino kaj Salerno.
La elstara persono de la entrepreno estas la prezidanto de NTV - Luca Cordero de Montezemolo, samtempe prezidanto de la konata produktanto de rapidegaj aŭtomobiloj - Ferrari. Laŭ Montezemolo la kompanio NTV ankaŭ intencas veturi ekster la limojn de Italio, nome al Munkeno kaj Vieno, sed nun kompreneble necesas unue konkeri la italan merkaton. Krom Montezemolo ankaŭ aliaj italaj industriuloj kaj la ŝtata franca fervojo estas partneroj ĉe NTV.
La NTV-projekto pro diversaj kialoj havas modelan karakteron. Per la investo en alteco de 1,1 miliardoj da eŭroj kreiĝis 1000 novaj laborlokoj kaj tio estas por Italio kiu ja travivis multajn krizojn grava signalo por kreskado. Jam post du ĝis tri jaroj oni volas konvinki 9 milionojn da pasaĝeroj pri la kvalitoj de la "Italo" kio korespondus al merkata kvoto de 25 procentoj. Unuajn profitojn oni atendas en la jaro 2014.
La ŝtata fervoja kompanio Trenitalia tamen restas sentima. Ankaŭ tie oni plibonigos la oferton per novaj trajnoj kaj per plibonigo de la relvoja infrastrukturo kio ebligos rapidecon ĝis 360 km/h.
Ni konsumantoj kaj eblaj pasaĝeroj de pli modernaj fervojaj servoj povas nur ĝoji pri tiu progreso. Ni havos pli da eblecoj komforte vojaĝi per fervojo kaj tio eĉ je pli favoraj prezoj ol ĝis nun. Tio plifaciligos ankaŭ la renkontiĝojn de E-parolantoj ie en Eŭropo.
Embedded media -- click here to see it.
Poŝtita de Adonis Saliba je la 15:50
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Nova Lambado por nia movado
Tiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Gian Piero Savio el Israelo
El la pola retradia elsendo de la 24-a de aprilo, mi eksciis pri nova franca-esperanta lambado. Gilbert Drigon komponis la muzikon kaj la tekston en la franca kaj en Esperanto verkis Lorenzo Tomezzoli. Ili bonvenigas ĉiujn ajn adaptaĵojn al aliaj lingvoj kondiĉe, ke la parto en Esperanto ne estos ŝanĝita.
Instigante miajn muzikkapablajn samideanojn entrepreni trafan adapton al la hebrea por ĝin uzi por diskonigi Esperanton, mi scivoleme iom esploris tiun fascinan ritman dancon.
Je la fino de la okdekaj jaroj naskiĝis kaj disvolviĝis en Brazilo nova danco, plena de ritmo kaj pasio, nerezistebla vortico de energio kaj volupto, kiu kaptas la atenton de la paroj: la "Lambado". La fenomeno komenciĝis en de Rio-de-Ĵaneiro kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj, en la plaĝoj de Kopakabana kaj tra Sao Paŭlo, Sankta Katarina, Porto Seguro, Baĥia, Belo Horizonte kaj Porto Alegre, konkeris la tutan mondon.
Neniu povas resti senmova, kiam tiu ĉi muziko komenciĝas: oni ekdancas, tremo skuas la membrojn, dum la pensoj flugas al ravaj ardaj noktoj apud la Pacifika Oceano sub sorĉa luno.
La lambado, kvankam moderna esprimo de korpoj en movado, fakte devenas el malnova brazila danco. Ĝia aparteco estas, laŭ renoviĝinta malnova tradicio, la ekstrema proksimeco de la du kundancantoj, ĝis kontakto kun diversaj partoj de ilia korpo, kiel brakoj, kruroj kaj ventro.
Tre erotika estas la ĉefa paŝo, kiam la vira kruro enŝoviĝas inter la kruroj de la virino, dum iliaj manoj kuntuŝiĝas je alteco de vizaĝoj kaj ŝultroj. La flankoj svingiĝadas tien kaj reen anticipante la krurajn movojn (tio eble estas la plej malfacila parto por komencantoj). Sed la lambado estas ĉefe improvizaĵo: la dancantoj, kvankam sekvante ĝiajn bazajn paŝojn, povas ilin libere kaj persone interpreti, tiel kreante senfinajn dancvariantojn.
Tiu ĉi danco atingis Eŭropon en somero 1989: lanĉis ĝin la franca ensemblo Kaoma kaj la sukceso estis enorma (kvin milionoj da diskoj venditaj), malgraŭ kelkaj polemikoj pri paŭsaĵo de melodioj, kiuj ŝajnis aparteni al muzika grupo el Bolivio. Fakte oni presumas, ke tia muziko venas el la tradicio de la insuloj de Karibio, ĉefe el la "zouk", muziko karakteriza de tiuj lokoj. La tipa instrumento, kiu akompanas la plenumon de lambada kanto estas la bandonio (vidu la bildon supre).
La vorto "lambado" havas iom obskuran kaj malcertan devenon, pruntitan el la portugala lingvo kaj uzatan en Brazilo: ĝi rilatas al onda movado de klakanta vipo, komparebla kun la skuiĝo de la dancantoj. Historie, ĉi tiu tiel ekscita danco devenas el "Carimbó" enorma afrika tamburo, kies sono estas tre altvoĉa kaj hipnoza.
La Carimbó, kiel danco, atingis Brazilon en la deksesa jarcento: ĝi, pro la influo de "salsa", "merengue" kaj regeo evoluiĝis al la lambado, kiun ni konas hodiaŭ.
Tiu ĉi kunprenema ritma danco neforigeble markis almenaŭ paron de sezonoj, akompanante la someron de junuloj, sed ankaŭ tiun de maturaj homoj. Ĉu ŝatata aŭ ne, la lambado jam eniris en la komunan imagaron, popolajn dancojn kaj tradiciojn de latinamerikaj popoloj.
Vi povas aŭskulti la originalan version de la kanzono "Nova Lambado" per interreto, ĉi tie:
Poŝtita de Adonis Saliba je la 11:14
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Dulingveco trejnas la aŭdkapablon
Instrui Esperanton en Chinio
Kreskas la konsumo de oranĝa suko
Diamantoj plej multe brilas sur griza fono
Feriadoj por pensiuloj dum flanka sezono
Landa Kongreso de Esperanto-USA
Volontulaj helpantoj havas pli da infanoj
Nova Lambado por nia movado
Optimismo kaj sano: praavoj pravis
Esperanto en la Filologia Semajno de UFPR.
Trejniĝu pri Esperanto-instruado en Sicilio
N-ro 453 - Gazetaraj Komunikoj de UEA
Festivalo de harpoj en Rio
Nova filmo-projekto pri Kultura E-Festivalo!
Ekstreme maldikaj kaj flekseblaj sunĉeloj
Detala Gramatiko de Esperanto
Retradio laŭ diskonta principo
Picture Window template. Template images by friztin. Powered by Blogger.