eo ku ru eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo uk am eo arz eo kk eo tg eo ca eo ro eo ro eo xal eo ru eo it eo krc eo en eo ku eo it eo hy eo it eo kk eo my es ro eo ku eo zh eo eml eo my eo sv eo kn eo si eo ca es si eo en eo diq eo vi nl it
Naciismo estas malbona, patriotismo ne.
Detrui shtaton estas egale kiel detrui homon, donante "liberecon" al unuopaj
Kiam sur Tero formighos unueca shtato, kiam chiuj homoj ekde naskigho estos
edukataj en humanisma spirito, tiam la shtato estos malpli kaj malpli
necesa. Homoj estos bonaj kaj kondutos racie ne pro devigo, sed pro sia
interna moralo. Sed tio ne povas okazi baldau. Nun alvoki detrui shtatojn
estas plena frenezajho. Chia ordo, chia justeco pereos en hhaoso, char
multaj homoj estas ankorau, bedaurinde, tre malbonaj.
Vershajne, ateismo estas neevitebla shtupo en evoluo de chiu homo (kaj de
tuta civilizo). Tio estas tre danghera stadio, kiam homo plene perdas ligon
kun sia spirita kerno. Subkonscian ideon pri spirito li jam perdis, kaj
superkonscian ideon pri spirito li ankorau ne trovis...
Ni permesu al religiemuloj libere alighi al E-movado sen timo, ke ili estos
insultataj de ateismaj fanatikuloj. Ateisma fanatikismo estas sama fiajho
kiel religia fanatikismo, kiel nacia fanatikismo (ekzemple, antisemitismo),
kiel politika fanatikismo (ekzemple, fashismo, antikomunismo), kiel rasismo,
ktp. E-movado estu amikema al chiuj, sendepende de nacieco, religieco,
politikaj konvinkoj; chia netoleremo efikas malbone, char mallarghigas eblan
Netoleremo al netoleremo ne estas netoleremo.
Por multaj el vi suba mesagho ne estos interesa, kaj mi anticipe petas
pardonon. Temos pri ideologio de Esperanto. Gudskov asertas, ke Esperanto
estas lingvo, pleje tauga kaj proksima al maldekstruloj. Chu tio estas vero?
Unue, mi volas diri, ke dividi homojn nur je dekstruloj kaj maldekstruloj
estas tro primitiva opinio. Envere politika spektro estas ne linio
(dekstren-maldekstren), sed cirklo. Se ni nomos maldekstremon "oriento"
kaj dekstremon "okcidento", do ni trovos ankorau "nordon" kaj "sudon".
Malklera, ekstremisma maldekstremo malsupre (en "sudo") kunighas kun
malklera, ekstremisma dekstremo. Klera, humana maldekstremo supre (en
"nordo") kunighas kun klera, humana dekstremo.
Nikolao Gudskov eraras, opiniante sin "maldekstrulo". Li tute ne estas
"maldekstrulo" ("orientano"). Li pli probable estas "sudano". Kumiro de
Gudskov estas Mahhno; sed chu Mahhno estis maldekstrulo? Sufichas rememori
lian sloganon: "Batu blankajn ghis ili rughighos; batu rughajn ghis ili
blankighos". Ke Gudskov ne estas maldekstrulo, videblas ankau lau lia
malshato pri komunistoj kaj liaj alvokoj ne partopreni balotojn. Li subtenas
neniun partion, li malakceptas chiujn. Tio estas tre karakteriza por
Ekstremisma maldekstremo kondukas al tute samaj sekvoj, kiel ekstremisma
dekstremo. Ekzemploj: polpotismo au maoismo, de unu flanko, kaj hitlera
fashismo, de alia flanko.
Kontraue, humana maldekstremo kondukas al tute samaj sekvoj, kiel humana
dekstremo. Ekzemploj: Svedio (kiu fakte estas duonsocialisma shtato), de unu
flanko, kaj Sovet-Unio dum lastaj jardekoj, de alia flanko.
Do, chu Esperanto estas vere lingvo por maldekstruloj? Ghi estas lingvo por
kleraj, humanaj homoj. Esperanton povas subteni kaj "dekstruloj", kaj
"maldekstruloj", kiuj trovighas proksime al "nordo".
"Nordanoj" estas homoj konstruantaj, "sudanoj" - detruantaj. "Orientanoj"
estas duon-konstruantoj kaj duon-detruantoj, kaj "okcidentanoj" estas
Esperanto povas, sed ne devas servi kiel instrumento de detruado. Ghi
estas intrumento de granda konstruado, granda sintezo. Ghi volas detrui
nenion, ghi nur unuigas chiujn sur neutrala bazo. Aserti kontrauon -
signifas provoki malamon al Esperanto che amasoj.
Certe, Nikolao Gudskov rajtas havi opiniojn kiajn li volas. Sed li ja
pretendas formuli ideologion de E-movado. Tamen lia ideologio estas rekte
erara, kaj mi volas atentigi vin pri tio.
Reen al Zamenhof! Li perfekte formulis niajn idealojn!
Mi estas nek dekstrulo ("okcidentano"), nek maldekstrulo ("orientano"). Mi
estas "nordano". Mi vidas ghustajn flankojn kaj en dekstremo, kaj en
Nikolao Gudskov proponas rezigni kaj malpermesi armeon.
Sed en la mondo ekzistas ekvilibro de fortoj. Se iu shtato deziros ne havi
armeon, ghi estos atakita kaj okupita de alia shtato, lau simpla fizika
legho. Do, necesus rezigni armeojn samtempe en chiuj shtatoj. Mi ne volas
ech priparoli, kiom "reala" tio estas; sed ech se tio estus reala, chu ghi
faros ion bonan? Ne! Se en socio ne estos armeo, ghian lokon okupos
eksterleghaj armitaj bandoj. Socio ne povas ekzisti tute sen armeo, kiel
organismo ne povas vivi sen muskoloj.
Necesas, ke aperu tutmonda armeo, kiu garantius pacon sur tuta Tero. Krom
tiu rolo, la tutmonda armeo povas plenumi aliajn funkciojn: okupi junularon
pri sporto kaj sana vivmaniero, eduki ilin en kolektivisma kaj heroisma
spirito, savi homojn dum naturaj au antropogenaj katastrofoj, ktp.
Armeo per si mem ne signifas ion malbonan; ghi povas esti bona au malbona,
depende de politiko de la shtato. Alvoki rezigni armeon povas nur homo, kiu
ne kapablas dialektike pensi. Kaj la alvokoj de tiuj ekstremismaj
"pacifistoj" povus (se realigitaj) krei kondichojn por novaj militoj.
Malsagha ekstrema "pacifismo" estas same malutila, kiel kruela militarismo -
tiuj du ekstremajhoj aliancas, kiel chiam.
Pri antiglobalismo. Ghi estas reakcia kaj stulta movado, kiu celas
malhelpi unuighon de la homaro. Kaj partoprenas ghin nur "îòáðîñû îáùåñòâà"
(ekskrementoj de la socio), elektante konformajn batal-rimedojn. Globaligho
estas nun chefa trajto de nia epoko. Chiuj nacioj interproksimighas,
kunlaboras, intermiksighas... Aperis televido, interneto... Chio chi,
memkompreneble, detruas kelkajn karakterizajhojn, proprecajn al la antauaj
epokoj, kaj tio povas veki nostalgion. Sed la progreson ne eblas haltigi.
Ghuste nun, antau niaj okuloj, formighas tuthomara nacio kaj "unu granda
rondo familia". Mi opinias, ke tio konformas kun la interna ideo de
Esperanto. Fakte, la interna ideo realighas sen partopreno de la
esperantistaro, kiu putrighis kaj jam ne memoras, por kio ghi mem ekzistas.
La globaligho ne signifas, ke nacioj kaj religioj malaperos - ech se jes, do
almenau ne baldau! - sed nur tion, ke ili intermiksighas. Ekzemple, en Usono
kunvivas homoj de chiuj rasoj, de plej diversaj nacioj, parolantaj diversajn
lingvojn kaj kredantaj diversajn religiojn. Do, USA ighis kvazau modelo de
la tuta homaro, kaj tio okazas kun chiuj landoj. Kaj aliflanke, chiu lando
pligrandighas kaj "globalighas". Ekzemple, rusoj loghas nun tra la tuta
mondo, kaj ili plu parolas rusan lingvon, char pere de televido kaj
interneto ili kvazau restas en Rusio; do Rusio (kiel chiu alia lando) ighas
kvazau virtuala tutmonda lando, simila al Esperantujo. Jen estas la
globaligho. Ghi neeviteble kondukos nin al tutmonda registaro, tutmonda
shtato, kaj tion ne necesas timi. Timas tion nur homoj, kiuj ne maturighis
por esti homaranoj, kiuj volas resti en la malnova disdividita mondo. Do, mi
rekomendas NE kunlabori kun la antiglobalista movado. Kaj ne miksu tiun
movadon kun komunistoj - ili havas nenion komunan.
Kriadi "doloj!" (for!) kaj voki popolon al barikadoj scipovas chiu stultulo.
Fakte, stultuloj scipovas nur tion. Ili povas nur detrui kaj malamas chiun
Ateisto povas esti bona patrioto, sed militema ateisto - ne.
Char religio konsistigas gravan parton de nacia kulturo.
Certe, ke ankau militema religiano, kiu volas konverti chiujn al sia
religio kaj malpermesi aliajn religiojn kaj ateismon, same ne povas esti
En la mondo ankorau longe ekzistos dangheraj reghimoj, naciismoj, religia
fanatismo ktp. En iuj landoj ambiciaj politikistoj povos provoki "popolan"
ribelon au militon kontrau alia popolo, kaj tiam la tutmonda armeo devos
enmiksighi. Tutmonda armeo nepre devas ekzisti, kaj ghi ankorau tre longe
Iuj revas pri anarhhio, pri absoluta foresto de chia regado de homo
super homo. Sed tio estas utopio. Shtato estas hierarhhio, kie unuj regas
aliajn. Se chiujn egaligi, do kune kun la shtato pereos ankau la socio.
...Mi ne tre ghojas pri tiu tendenco - renaski indighenajn lingvojn kaj
Hispana lingvo estas pli proksima al Esperanto, ol indighena lingvo, kaj,
lau mia opinio, katolikismo estas pli proksima al Homaranismo, ol indighena
Renasko de la indighena kulturo povas esti malprogreso.
Ni europanoj estas grandaj altruistoj kaj ech iomete mazohhistoj. Ni volonte
subtenas tendencojn, kiuj damaghas nin mem.
La inkaoj certe malakceptos Esperanton, char ghi estas "tro europeca" kaj
"tro hispaneca". Vershajne, ili postulos krei ian novan (malfacilegan por
Pardonu, sed mi preferas hispanan, europecan kulturon.
Mi timas, kaj eventoj en aliaj mondopartoj konfirmas tion, ke patriotismo de
malgrandaj indighenaj neblankaj popoloj povas facile transformighi je
naciismo kaj ech rasismo. Mallumuloj ja ne dormas, ili insiste laboras por
Do, mi supozas, ke justa strebado de majaoj renaski sian antau-hispanan
kulturon povos iam transformighi je malamo al chio europeca; oni malpermesos
hispanan lingvon kiel "lingvon de konkerintoj", malpermesos kristanismon
kiel "fremdan religion" ktp.
Rusa lingvo estas, same kiel hispana, lingvo IMPERIA. Ghi estas per si mem
"Esperanto" por multaj nacioj. En kelkaj ekssovetaj respublikoj kaj ech ene
de Rusio mem iuj nerusaj naciistoj batalas kontrau chio rusa, kaj tio kauzas
multajn suferojn al senkulpaj homoj. Neniu kontrauas ke oni evoluigu nacian
kulturon; gravas, ke tio ne transformighu je batalado kontrau fremda kulturo
(kio, sendube, estas pli facila). Ni devas esti tre singardaj, pritaksante
Ekzistas multege da nacioj, kiuj ne havas sian shtaton. En la mondo estas
chirkau 200 shtatoj kaj multaj miloj da nacioj.
Sed kio estas shtato? Ghi unuavice estas burokrataro. Simplaj homoj ne
bezonas sian propran shtaton. Ili nur volas vivi en paco, paroli sian
Propran shtaton deziras kanajloj, kiuj deziras veni al potenco, okupi altajn
postenojn. Ili tute ne zorgas pri siaj popoloj, kiujn ili uzas nur kiel
instrumentojn por siaj malnoblaj celoj.
Metodoj de fiaj separatistoj estas similaj - teroro kaj demagogio. Do, mi
tute ne kunsentas al palestinanoj, chechenoj, vaskoj, kurdoj, cejlonaj,
indoneziaj kaj aliaj "batalantoj por libero".
Ili batalas por havi propran shtaton, ne por lingvo+kulturo. Sed, por
sukcese evoluigi sian lingvon+kulturon, ne nepre necesas sendependeco.
Ekzistas bonaj (pacemaj) popoloj kaj malbonaj popoloj. Kial ne? Popolon,
kiel infanon, oni povas eduki bone au malbone - precipe en totalisma shtato.
Palestinaj araboj ekde infaneco estas edukataj en terura malamo kontrau
judoj; ili ech estas pretaj morti mem, nur por mortigi kiel eble pli da
pacaj judaj civitanoj. Rememoru chiujn eksplodojn en autobusoj, diskotekoj,
sur stratoj... Kaj tio ja ne estas simple agoj de unuopuloj - tiajn agojn
aprobas absoluta plimulto de palestinaj (kaj eksterpalestinaj) araboj.
Se kompari popolon kaj homon, do popolamasoj estas korpo, kaj registaro
estas cerbo. Kiam homo faradas malbonon, ni diras, ke li estas malbona; sed
chu lia korpo estas kulpa? La korpo plenumas ordonojn de la cerbo, sekve ghi
kunkulpas. Kaj ghi povas suferi pro malbona konduto de sia "registaro".
Î ÄÐÓÃÈÕ ÍÀÖÈÎÍÀËÜÍÛÕ ßÇÛÊÀÕ
PRI ALIAJ NACIAJ LINGVOJ
PRI "KONKURENTOJ" DE ESPERANTO
ÏÅÐÅÂÎÄ ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ ÒÐÓÄÍÛÕ ÔÐÀÇ
TRADUKO DE MALSIMPLAJ FRAZOJ
TRADUKOJ DE DIVERSAJ VERKOJ
ÐÅ×È, ÑÒÀÒÜÈ Ë.ÇÀÌÅÍÃÎÔÀ È Î ÍÅÌ
VERKOJ DE ZAMENHOF KAJ PRI LI
ÂÛÄÀÞÙÈÅÑß ËÈ×ÍÎÑÒÈ È ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
ELSTARAJ PERSONOJ KAJ ESPERANTO
ÈÇ ÈÑÒÎÐÈÈ ÐÎÑÑÈÉÑÊÎÃÎ ÝÑÏ. ÄÂÈÆÅÍÈß
EL HISTORIO DE RUSIA E-MOVADO
×ÒÎ ÏÈØÓÒ ÎÁ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
KION ONI SKRIBAS PRI ESPERANTO
ÏÎ×ÅÌÓ ÝÑÏ.ÄÂÈÆÅÍÈÅ ÍÅ ÏÐÎÃÐÅÑÑÈÐÓÅÒ
KIAL E-MOVADO NE PROGRESAS
ÞÌÎÐ ÎÁ È ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
HUMURO PRI KAJ EN ESPERANTO
ÀÍÊÅÒÀ/ ÎÒÂÅÒÛ ÍÀ ÀÍÊÅÒÓ
PAGHOJ EN ANGLA LINGVO
PAGHOJ TUTE EN ESPERANTO
© Âñå ïðàâà çàùèùåíû. Ïðè ëþáîì èñïîëüçîâàíèè ìàòåðèàëîâ ññûëêà íà ñàéò miresperanto.com îáÿçàòåëüíà! ÎÁÐÀÒÍÀß ÑÂßÇÜ