eo tl eo eo eo eo eo eo lt en en eo lt en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo pt eo en eo pt it eo en pt en eo eo en fr eo eo en it eo en fr eo en pt eo eo eo eo eo eo eo eo pt en zh eo eo eo eo eo zh en es eo eo en es eo en en en eo eo eo eo pt lt eo eo en eo hbs_lat eo nl eo es nl eo pt pt hbs_lat pt eo es es eo eo eo eo eo eo eo id en en en en en pt
Deveno de la vortoj de Esperanto | Facila Vento
Moderna Fabelo 3 – Azenoj
Kiam ni legas tekston en esperanto, iam ni sentas la deziron scii, de kiuj lingvoj Zamenhof prenis la vortojn por la lingvo internacia.
La studo de la deveno de la vortoj apartenas al speciala parto de la lingvo-scienco.
La devenon de vorto ni povas trovi per sam-tempa atenta legado de la tekstoj esperanta kaj de aliaj lingvoj, kun la helpo de speciala vortaro. Tiu estas laboro ne facila, ĉar multaj vortoj havas formon similan en diversaj lingvoj: kiel trovi la veran devenon?
Por pli bone  kompreni la formadon de esperanto, ni unue devas lerni, ke en la mondo ekzistas diversaj lingvaj familioj kaj ke la plej gravaj estas la hinda-europa kaj la ĉina-tibeta. Ĉiu familio dividiĝas en grupojn;
ĝermana grupo: germana, angla, sveda, nederlanda, kaj aliaj;
latinida grupo: franca, itala, hispana, portugala, ktp.
Slava grupo:rusa,pola, bulgara, kroata, ktp;
Tiu malgranda resumo de lingvo-scienco jam ebligos al ni kompreni, kiel Zamenhof formis la esperantan vorto-sistemon:
1.li elektis kiel fonton de la vortoj la hind-europan familion;
2.li postulis, ke la elektitaj vortoj estu internacie uzataj,klare kaj bele paroleblaj,permesu formadon de aliaj vortoj kaj evitadon de homonimoj.
La vortaro de esperanto estas pli ol 85% latindevena. Kaj latino estis kaj ankoraŭ estas grava internacia kultura lingvo.
Kiel klarigi, ke orientanoj, kies lingvoj ne apartenas al la hind-europa familio, senpene lernas esperanton?
Ĉar lingvo ne estas nur vortaro: la gramatika strukturo de esperanto similas tiun de la orientaj lingvoj.Vere internacia!
Floriano Pessoa – Brazilo. Voĉlegis Emilio Cid
Sendi la tekston per retmesaĝo
Adelson Andrade Alves Sobrinho
Mi ne scias ĉu vi konas la bonegan libron de Geraldo Mattos, nome LA DEVENO DE ESPERANTO.
Log in to Reply
Bela, simpla, trafa leciono! Gratulon!
Log in to Reply
Mi demandas min ĉu jam ekzistas retpaĝo kie oni povas trovi ĉiujn esperantajn vortojn kun siaj devenoj?
Tre interesa artikolo, dankon pro tio!
Log in to Reply
Nu, el Vikipedio (http://en.wikipedia.org/wiki/Esperanto_etymology) mi trovis http://www.freeweb.hu/etymological/
Log in to Reply
Multajn dankojn pro tiu interesega ligilo!
Log in to Reply
Ĉi tie mi respondas al ĉiuj samideanoj kiuj faris al mi la honoron legi kaj komenti mian artikoleton pri la deveno de la vortoj de Esperanto.
Adelson,Jes, mi konas tiun libron(Fonto, 1987) kaj konsultis ĝin dum la verkado de la artikolo.
Paulo, dankon pro la stimulo.
Janiko mi ankoraŭ ne faris etimologian esploron en la reto, sed trovas vian ideon tre bona.Se vi bezonas tian informon, provu konsulti la etimologiajn vortarojn de Cherpillod(UEA,2003), kaj Yamasaki Seiko(TLibroteko Tokio,1991)
Giovani, dankon pro la informo.
Lingvisto,Mi skribis, ke la hindeuropa kaj la ĉina-tibeta lingvo-familioj estas pli gravaj, ĉar la nombro de la parolantoj de la koncernaj lingvoj estas konsiderinde pli alta ol ĉe la aliaj familioj …Vi ne aprobas miajn informojn pri la “latineco”de Esperanto, nek pri ia kvazaŭ orienta trajto de la Esperanta gramatiko…Nu, tiujn informojn mi ĉerpis el la jam citita verko de G. Mattos, el Waringhien(ABC d1Esperanto à l”usage de ceux qui aiment lrs lettres”(SAT-Amikaro,1967,Parizo., kaj fine el libro de Claude Piron.
Rilate la “neprofesiecon”de la teksto vi absolute pravas, ĉar mi ne estas, nek fariĝos lingvisto.
Log in to Reply
La ideo de tiu dokumento estas: retroiri de Esperanta vorto al ĝia plej malnova radiko, kaj de tiu pravorto, retrovi la vortojn devenantajn de ĝi en diversajn lingvojn.
Mi konstatas ke la Latina lingvo ĉerpis amason da vortoj rekte el la Greka.
La dokumento ankaŭ montras ke niaj eŭropaj lingvoj estas parencaj, kaj ke Esperanto estas ofte pli proksima al la originala radiko.
(ĉu iu interesiĝas en tiajn esplorojn? Restas multe da laboro.)
Log in to Reply
Dankon per la bona teksto, tre kurioza.
Facila Vento helpas min lerni esperanto pli kaj pli.
Log in to Reply
Antonio Carlos Rodrigues PRADO
Interesega kaj utilega leciono. Gratulon! Dio benu vin kaj vian familion.
Log in to Reply
Lasu komenton Cancel reply
You must be logged in to post a comment.
Ricevi artikolojn per retmesaĝo
Ana Songhanta pri Labori kune
LEE Jungkee pri Forgesemo
Por komencantoj – FONDUMO ZAMENHOF pri Paroli
1234mo pri Labori kune
marko pri Labori kune
Desegno de Elegant Themes | Subtenata de Wordpress