eo nl eo en nl nl es eo eo en eo eo eo it eo eo eo hbs_lat de en it hbs_lat uz eo eo eo eo eo en br eo eo eo en eo en eo en eo en eo eo eo eo mk eo eo en en en de en wuu eo fr eo pt it pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo nl eo eo eo de eo en de de eo eo de en eo en eo eo eo eo eo eo de eo eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo pt eo de eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo eo es en de de de ru ru ru en en hy en nb es en en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo et eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de an ar en en az ku uz ru sv bg bn bpy br hbs_lat ca mzn hbs_lat cy da de fr el en es et eu fa fi nn fr fy de lt he hi hbs_lat it hu hy id es is it ja jv ka kk ko ku cs it lb it lt lv en en ml ru nds nl nb nb fr pa pl pms pt io ro ru en hbs_lat si en sk sl hbs_lat sv ta en ceb tr fy ur uz vi pl xmf zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Eugen Berthold Friedrich Brecht [#]
10-an de februaro 1898 (1898-02-10)
14-an de aŭgusto 1956 (1956-08-14) (58-jara)
en Brecht-domo, Berlino,   Germana Demokratia Respubliko
Germana Imperiestra Regno • Germana Demokratia Respubliko • Vajmara Respubliko • Aŭstrio [#]
Marianne Zoff • Helene Weigel [#]
Stefan Brecht • Hanne Hiob • Barbara Brecht-Schall [#]
dramisto • kantotekstisto • scenaristo • teatrestro • poeto • libretisto • literaturkritikisto • verkisto [#]
Fear and Misery of the Third Reich
Mutter Courage und ihre Kinder
The Good Person of Szechwan [#]
v • d • r
Bertolt BRECHT [Bertolt Breĥt] (Eugen Berthold Friedrich Brecht; naskiĝis la 10-an de februaro 1898 en Augsburg, mortis la 14-an de aŭgusto 1956 en Berlino) estis germana verkisto, dramisto kaj reĝisoro, li havis komunismajn idealojn.
10.1 Tradukoj de Vilhelmo Lutermano
10.2 Enkonduka eseo pri la teatra penso de la aŭtoro
10.3 Tradukoj de Cezar
Privata vivo[redakti | redakti fonton]
Post la elementa lernejo li vizitis ĝis 1917 la "Realgymnasium" (hodiaŭ: Peutinger-Gymnasium) en Augsburg. Tie li lernis interalie ĉe la esperantisto Richard Ledermann. Ekde 1917 ĝis 1918 li studis ĉe la Ludwig-Maximilian-Universitato en Munkeno natursciencojn, medicinon kaj literaturon. Jam en la jaro 1918 li devis interrompi sian studadon por labori en aŭgsburga milithospitalo.
Tiutempe li konatiĝis kun Paula Banholzer. La komuna filo Frank Banholzer naskiĝis je la 3-a de aprilo 1919 kaj mortis je la 13-a de novembro 1943 en Porchow, Rusio. Ĉar Brecht estimis la verkiston Frank Wedekind, la filo ricevis la nomon Frank.
En la jaro 1922 li edziĝis kun la aktorino kaj operkantistino Marianne Zoff. Unu jaron poste, la 12-an de marto, la filino Hanne naskiĝis. Mallonge poste li konatiĝis kun sia posta edzino Helene Weigel, kiu en 1924 naskis lian duan filon Stefan. Tri jarojn poste li divorcis de Marianne Zoff. En 1929 li edziĝis kun Helene Weigel kaj la filino Barbara naskiĝis.
Berlina epoko[redakti | redakti fonton]
Ekde 1920 Brecht ofte vojaĝis al Berlino por flegi rilatojn al homoj el la teatra vivo. En 1924 li translokiĝis al Berlino. Komence li laboris kun Carl Zuckmayer kiel surscenigisto ĉe la Deutsche Theater de Max Reinhardt.
La du komponistoj por liaj verkoj kaj kantoj estis Kurt Weill kaj ekde 1928 Hanns Eisler.
Dum la 20-a jaroj li fariĝis komunisto, tamen li neniam membriĝis en la Germana Komunista Partio KPD.
Memorigilo al Brecht de Fritz Cremer antaŭ la Berliner Ensemble
Ekzilo[redakti | redakti fonton]
Abomenante la germanan politikon kaj persekutate de la regantoj, li en 1933 forlasis Germanion kaj vivis interalie en Danio, Svedio, Finnlando, Usono kaj Svisio.
La nazioj bruligis liajn verkojn en 1933 kaj li perdis sian germanan ŝtatanecon en 1935. Li ŝatus labori kiel verkisto de filmaj scenaroj en Hollywood, sed li ne sukcesis fari tion.
Reveno[redakti | redakti fonton]
En 1948 Brecht revenis al orienta Berlino, ĉar li ne rajtis reveni al okcidenta Berlino. Kune kun sia edzino, la aktorino Helene Weigel, li fondis en 1949 la teatran grupon Berliner Ensemble. Baldaŭ li malharmoniis kun la kultura burokratio de la GDR.
Brecht mortis en Berlino en 1956 pro korinfarkto.
Teatra teoriaro[redakti | redakti fonton]
Rompi la kvaran muron
Listo de verkoj[redakti | redakti fonton]
Etburĝa geedziĝo (Die Hochzeit, ankaŭ Die Kleinbürgerhochzeit), 1919
Tamburoj en la nokto (Trommeln in der Nacht), 1920
En la ĝangalo de la urboj (Im Dickicht der Städte), 1922
Vivo de Eduardo la 2-a (Leben Eduards des Zweiten von England), 1924
Viro estas viro (Mann ist Mann), 1925
Trigroŝa opero (Die Dreigroschenoper), 1928
La badena lekciono pri interkonsento (Das Badener Lehrstück von Einverständnis), 1929
Kresko kaj falo de la urbo Mahagonny (Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny), 1930
La Oceanflugo (Der Ozeanflug, ankaŭ Der Lindberghflug, ankaŭ Der Flug der Lindberghs), 1928
La sankta Johana de la Buĉejoj (Die heilige Johanna der Schlachthöfe), 1930
La jesdiranto, la nediranto (Der Jasager, Der Neinsager), 1930
La Rimedo (Die Massnahme), 1930
La escepto kaj la regulo (Die Ausnahme und die Regel), 1930
La Patrino (Die Mutter), 1931
Kuhle Wampe (filmo), 1932
La Horacoj kaj la Kuriacoj, (Die Horatier und die Kuriatier)
Rondaj kapoj kaj pintaj kapoj (Die Rundköpfe und die Spitzköpfe), 1933
La armiloj de sinjorino Carrar (Gewehre der Frau Carrar), 1937
Patrino Courage kaj ŝiaj infanoj (Mutter Courage und ihre Kinder), 1938
Timego kaj mizero de la 3-a regno (Furcht und Elend des Dritten Reiches), 1938
Vivo de Galileo (Leben des Galilei), 1938
La Bonulo de Siŝŭan (Der gute Mensch von Sezuan), 1938
La Proceso de Lukulo (Das Verhör des Lucullus, ankaŭ Lukullus vor Gericht, ankaŭ Die Verurteilung des Lukullus), 1939
Majstro Puntila kaj lia servisto Matti (Herr Puntila und sein Knecht Matti), 1940 (kun Hella Wuolijoki (angle: Hella Wuolijoki))
La Rezistebla Supreniĝo de Arturo Ui (Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui), 1941
La vizioj de Simone Machard (Die Gesichte der Simone Machard, ankaŭ Die Stimmen), 1942
Schweyk en la Dua Mondmilito (Schweyk im zweiten Weltkrieg), 1943
La kaŭkaza kretcirklo (Der kaukasische Kreidekreis), 1945 (publikigita en 1949[1])
Prilaboro de Antigona, 1947
La Tagoj de la Komunumo (Die Tage der Commune), 1949
Dialektiko en teatro, 1951
Prilaboro de Coriolanus de Shakespeare (1952/53)
Turandot, aŭ la kongreso de la vestpurigistoj (Turandot oder der Kongress der Weisswäscher), 1954
Plendokanto de la mortinta soldato (1966)
Notoj[redakti | redakti fonton]
↑ Books and Writers
Tradukoj en Esperanto[redakti | redakti fonton]
Pri la afableco de la mondo; Memoro pri Maria A.; Demandoj de leganta laboristo; Legendo pri la fariĝo de la libro Taoteking survoje dum la elmigrado de Laŭzi / trad. de Guido Holz, en: Tran(skon)dukoj, Messkirch: Gmeiner, 1988. – p. 111 – 119, ISBN 3-926633-14-X
Trigroŝa romano, Trad. Karl Schulze, 1977.
La mantelo herezula (Der Mantel des Ketzers), Trad. Vilhelmo Lutermano
Historioj pri sinjoro Kojno (Geschichten vom Herrn Keuner), Trad. Vilhelmo Lutermano
La juda edzino (el Furcht und Elend des Dritten Reiches), Tradukis Erika Lagrange
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Bertolt Brecht en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Bertolt Brecht en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bertolt Brecht en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Macky Messer (tradukis Pavo)
Tradukoj de Vilhelmo Lutermano[redakti | redakti fonton]
Historioj pri sinjoro Kojno
Enkonduka eseo pri la teatra penso de la aŭtoro[redakti | redakti fonton]
Tradukoj de Cezar[redakti | redakti fonton]
ISNI: 0000 0003 6863 6577, 0000 0003 6863 6593, 0000 0001 2117 8009
Ligilo al bezonata traduko el la angla
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 19:32, 30 jun. 2018.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj