es es es es en eo es eo eo eo eo en es es es es es eo en es es es es es es es es es es es eo en eo es eo eo eo eo eo eo en de es eo eo eo eo eo eo eo en eo es eo eo eo eo eo eo eo es es en eo eo es eo es eo es es it it es es it es es es es es es it es es es pt it es es es es es es it es es es pt it es es es es es es it es es es pt it es es es es es es it es es es fr en en en cs en fr es en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en es es pt es eo eo it es es lt es eo eo es de es es eo eo es eo es eo es eo es eo eo eo
La ekspozicio pri Esperanto, kiu dum pasintaj monatoj trairis diversajn urbojn de Hispanio, nun alvenis miaurben.  Alkorkono (Alcorcón) estas ducentmila urbo tuj apud Madrido, kaj en unu el ĝiaj kulturcentroj estas nun viziteblaj diversaj paneloj pri la lingvo kaj la movado. La teknikaj kondiĉoj ne estas la plej adekvataj, sed mi esperas ke ili altiros scivolemon. Ili certe plaĉis al la virino kiu aperas en la foto, kiu certe estas objektiva pri tio
Aperis iom da informado en loka ĵurnalo, kaj hodiaŭ mi mem estis intervjuita en loka televido. La programo estos elsendata venontsemajne, kaj tiam mi informos pri la preciza reta adreso. Krome, la ĵaŭdon mi organizis prelegon en la sama kulturcentro. Se vi loĝas proksime, ne hezitu akompani min.
Ŝajnas ke iam antaŭlonge estis grupeto de esperantistoj en la urbo, sed ili malfondiĝis antaŭ mia alveno tien ĉi. Eble tio povas esti okazo revivigi ioman movadon en tiu suda areo de madrida regiono, kie la koncentriĝo de homoj estas tre alta, kaj kie la kultura vivo ĝenerale ne montras altajn ŝancojn, pro la troa dependado de la ĉefurbo mem.
Estos días puede verse una exposición sobre el esperanto en el Centro Cultural Viñagrande de Alcorcón. Se trata de la muestra que la Federación Española de Esperanto preparó con ocasión del 150 aniversario del nacimiento del Dr. Zamenhof, compuesta por quince paneles informativos, y que ya ha visitado otras ciudades. El horario es de mañana y tarde, y estará hasta el 3 de junio.
El 2 de junio daré allí una conferencia, a las 19,30 horas, sobre la situación real actual de este idioma internacional.
Y dentro de unos días se podrá ahora se puede ver una entrevista sobre el tema en la cadena local Sur Madrid TV.
El erróneo refugio del patriotismo
24 Mayo 2011 19:14
Hace un par de meses ya manifesté aquí mis temores que la respuesta de algunas capas sociales a la crisis podría ser el incremento del nacionalismo (o el patriotismo, que para mí son términos sinónimos). Pues bien, este pronóstico se ha visto parcialmente confirmado en las elecciones regionales y municipales del domingo pasado en España. Y sigo creyendo que es un error.
En épocas de crisis, cuando los débiles se encuentran a merced de las acometidas de los poderosos, o de fuerzas sociales que no saben dominar, es normal que abandonen el individualismo más corriente en momentos más desahogados, y que busquen una línea de defensa común. Desgraciadamente, la experiencia de otros tiempos históricos o de otros lugares, indica que no es descartable que la defensa común se organice no de forma universal(ista), sino refugiándose en grupos más o menos artificiales, definidos por criterios territoriales o étnicos. El patriotismo se convierte en un refugio, y la rabia o la línea de acción se dirigen no contra el sistema general, o contra los abusos de personas o grupos económicos concretos, sino contra un enemigo externo, aunque sea otro grupo de víctimas.
Es una tendencia que, como ya dije en esa otra ocasión, se está viendo en Europa, con el auge de movimientos ultraderechistas o xenófobos. Entonces me centré más en la posible vuelta del antisemitismo, pero quiero aclarar que no es ésta la manifestación más peligrosa. Es más, lo importante no suele ser el objeto del odio, sino, sobre todo, el hecho mismo de que haya alguien a quien odiar. Los odios se pueden cambiar sin problemas.
Hasta el momento no se estaban viendo en España grandes manifestaciones de esta tendencia, pero los que vivimos en entornos populares sabemos que el movimiento de fondo estaba creciendo, aunque no tuviera reflejo en la política general o en los medios de comunicación, que suelen reflejar más los puntos de vista de las clases medias.
Es más, una de las virtudes del movimiento juvenil que se ha manifestado en los últimos días, bajo el lema de “Democracia Real Ya”, es, a mi entender, que puede canalizar el movimiento de protesta de forma más atinada, hacia el sistema general, en vez de hacia los grupos externos, que sufren igual el impacto de las malas prácticas económicas. Lo escribí hace unos días, cuando este movimiento comenzó a ganar fuerza, en un texto anterior cuyo enlace incluyo aquí, aunque está escrito sólo en esperanto (no me pareció muy necesario escribir sobre este asunto en castellano, ya que sobran análisis de personas más competentes que yo, pero sí quise escribir algo para quien me lee fuera de nuestras fronteras)
Sin embargo, ese esfuerzo meritorio no ha sido suficiente: como se puede ver en los resultados, los patriotas crecen. Los xenófobos llegan a los ayuntamientos de las zonas obreras de Cataluña, los abertzales triunfan en el País Vasco, los populistas locales sorprenden en Asturias o Córdoba, los neoespañolistas de UPyD se consolidan en Madrid y otros lugares. Incluso en el caso del Partido Popular, cuanto más extremista el candidato, más apoyo recibe.
¿Cómo cambiar esa dinámica? Yo creo que fortaleciendo el Estado frente a las empresas y los individuos (sobre todo los poderosos). Cuando los expertos y los mercados piden lo contrario, es bueno recordar que una consecuencia de la ruptura de la cohesión social es el refugio en los grupos más pequeños, y en la lucha de todos contra todos. Los poderosos pueden permitirse el lujo de aplicar medidas individuales a sus problemas. Pero los débiles necesitan cohesión, leyes, convenios, tejido social. Si se desmantela en un lugar, lo buscarán en otro, no precisamente mejor.
Es una lección que la izquierda debería recordar, porque cuando la olvida y se concentra sólo en la retórica y en las acciones simbólicas pero vacías, deja de representar a los más débiles y recibe un batacazo como el de estos días. Y la derecha se frota las manos, porque consigue aglutinar bajo una bandera a los culpables y las víctimas. Éstas no solucionan sus problemas, pero se sienten más apoyadas. Un error quizás comprensible en algunos sectores sociales, pero un error al fin y al cabo. Y a veces la antesala de un crimen.
Lingvo / Lengua / Language: en castellano | Komentoj / Comentarios / Comments (4) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Reala demokratio ankoraŭ ne
23 Mayo 2011 22:46
Post la antaŭa blogero, en kiu mi rakontis pri la popolaj movadoj antaŭ la regionaj kaj municipaj en Hispanio, mi ŝuldas pluan informon, ĉefe ĉar la rezulto konfirmis la plej nigrajn aspektojn kiujn mi menciis (iom heziteme) en la lasta paragrafo. Kontraŭe al diversaj esperoj, mia ĉefa konkludo estas ke en epoko de krizo, la patriotismo fariĝas la lasta rifuĝo.
Se vi legas el ekster Hispanio, eble vi jam legis la bazajn rezultojn: aplombe venkis la konservativa partio, kaj sinkis la reganta socialista partio. Tio ĉi ne estas surprizo, kaj oni ja povas aserti ke la nuna registaro tute meritis la punon.
Sed por mi pli signifoplenaj estas aliaj zorgigaj signoj. Rasista partio akiris ankoraŭ tre minoritatajn sed kreskantajn apogojn en la popolaj urboj de Katalunio. La patriotuloj, tio estas la plej naciista koalicio proksima de ETA, fariĝis la dua forto en Eŭskio, kaj la unua en ties teritorio Gipusko. Relative nova hispannaciista partio plifortigis sian bazon en Madrido. Diversaj popolistaj kandidatoj ricevis bonajn rezultojn en Asturio aŭ Kordovo. Kaj eĉ ene de la konservativa partio, ĝenerale ju pli ekstrema la kandidato, des pli apogata.
Evidentiĝis ke la junula movado tre malmulte ŝanĝis la ĝeneralajn tendencojn, krom por profundigi la punon al la reganta partio. Fariĝas ankoraŭ pli malklare kiel daŭrigi la elanon, ĉu per daŭrigo de la kampadoj aŭ per ŝanĝo de la taktiko, kaj mi denove timas (kiel mi diris en tiu antaŭa teksto), ke ne maleblas iom ĥaosa kaj deprimiga fino.
Mi tamen plu pensas ke ĉiukaze la klopodo estas pozitiva. Necesas peti pli realan demokration, ĉar la alternativo estas la kresko de la aŭtoritatemuloj. Kiel ni ĵus povis konstati.
Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (4) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
21 Mayo 2011 16:58
Subite hispanianoj reagis. Por mi kaj por multaj aliaj, la plej frapa aspekto de la nuntempa situacio en Hispanio, kie ni suferas grandan ekonomian krizon, kaj subite altiĝis la senlaboreco, kaj kie la politika etoso estas sufiĉe streĉa, estas ke la reago de la civitanaro estis surprize milda kaj kalma. Oni klare povas sensi la streĉon, la surdan proteston, la malfidon al la politikistoj, la povuloj kaj la institucioj, sed la veraj protestoj estis surprize malabundaj. Kolektiĝis multege pli da homoj en la festoj pro sportaj venkoj ol en la sindikataj alvokoj al manifestacio. Fakte, mi plurfoje diris, kaj ne ŝerce, ke la sporto kontribuis al la narkotado de la konsciencoj, kvankam probable pli influis la ankoraŭ sufiĉa socia protekto (ŝtata kaj familia), kaj la manko de vera organiza teksaĵo ekster la tre senprestiĝaj politikaj movadoj.
Sed nun subite tiu streĉiteco eksplodis. Eble influis la konstato pri la manko de solvo en la politika areno, pruvite de la tro malaltnivela balota kampanjo por la morgaŭaj elektoj al municipaj kaj regionaj institucioj. La socialista partio, nun en la registaro, montris denove ke ili apenaŭ havas ion dirindan kiam ili dekretis el la centra registaro fortan malkreskon de la sociaj mezuroj. La opoziciaj konservativuloj ne vere havas alternativon, ĉar ili agas same en la registaroj kiujn ili kontrolas. Ambaŭ partioj ne sukcesis (aŭ eĉ ne klopodis) lukti kontraŭ sia propra korupto, kaj ne montris veran deziron ŝanĝi la politikan staton.
Do, movado spontanea, gvidata de junuloj, organizita rete, sukcesis ludi noton kiu iel influis la silentan socion, kaj rapide firmiĝis. Kaj do, eble vi jam vidis en la komunikiloj, la placoj de ĉiuj urboj en Hispanio, pleniĝis de homoj sub la devizo “Reala demokratio, jam!”.
Kion ili volas? Nu, ne estas klare. Estas multe pli klare kion ili ne volas. Vi povas legi rekte en Esperanto unu el pluraj manifestoj aperintaj, tiun de la koncentriĝintaj en Madrida “Puerta del Sol” (placo “Sunpordo”, la teoria centro de la lando, almenaŭ por ŝoseaj kalkuloj). Kvazaŭ ili volus sekvi la alvokon jam faman “Indignu!”, laŭ la samnoma libro tiom furora ne nur en Francio, kaj nun legebla en Esperanto.
Mi havas iajn dubojn pri pluraj aspektoj de la movado. Inter alie, mi malfidas iujn el la plej frapaj kontraŭpolitikaj sloganoj kiuj foje aŭdiĝas. Mi ankaŭ timas ke post la balotoj la movado dissplitiĝos inter tiuj kiuj volas ĝin daŭrigi, kaj la homoj atendantaj pli adekvatajn momentojn, kaj do la rezulto povas esti iom ĥaosa, kaj eble eĉ kontraŭefika. Sed neniu povas dubi ke la fakto mem ke ĝi okazis estas pozitiva. Nun neniu povas aserti ke junuloj pasivas, kaj ke ili akceptos ĉiun ajn decidon de la aŭtoritatoj, eĉ se pli rekte kontraŭsocian. Ne, la politikistoj, novaj kaj malnovaj, devos almenaŭ kalkuli ke la risko je socia eksplodo ne estas neglektinda.
Kaj mi ankaŭ ĝojas ke la respondo estas nepre demokratia: ĝis nun malferme ekstremdekstraj kaj netoleremaj movadoj nur havis marĝenan influon en la ĝenerala politiko en Hispanio, sed mi timis (kaj ankoraŭ iom timas) ke la malkontentuloj povus esti altirataj de ksenofobiaj alvokoj. Estas bone ke alia alternativo prenis la iniciaton. Eĉ se tiu alternativo devas ankoraŭ solidiĝi.
Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (6) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Inter laborista edukado kaj kultura alternativo
11 Mayo 2011 20:16
Ie tie ĉi mi jam menciis ke pasintjare mi kontribuis al la komuna festlibro “La arto labori kune”, eldonita de UEA honore al la 70-a datreveno de Humphrey Tonkin. Mia teksto estis prihistoria, kaj analizis la esperantan laboristan movadon en Hispanio en la komenco de la pasinta jarcento, kun la titolo “Inter laborista edukado kaj kultura alternativo”.
Ĝi enhavas kelkajn informojn kiujn mi esperas interesaj, interalie ĉar tiu ĉi movado iom malsimilas de aliaj similaj pro la relativa forto de la anarĥiismo en tiu ĉi lando, kaj la speciala karaktero kiun tiuj ĉi grupoj donis al nia lingvo. Ankaŭ estas pritraktataj la socialistaj streboj, kvankam tio probable malpli surprizos legintojn de aliaj el miaj artikoloj pri historio. Sed mia ĉefa celo estis analiza: kial laboristoj lernis nian lingvon, kiu probable ne alportos grandajn materiajn gajnojn, kiam ili samtempe devis peni pri siaj pli urĝaj bezonoj en periodoj de malriĉeco kaj materiaj mankoj. Kaj el tio venas la kialo de la titolo: ili debatis sin inter la strebo al edukado, kiu tute ne estis ĝenerala inter la laboristaj tavoloj en tiu periodo, kaj la kreado de kulturo alternativa al tiu de la potenculoj. Ili sentis ke Esperanto taŭgis por ambaŭ celoj, kaj klopodis samtempe kleriĝi kaj progresi socie unuflanke, kaj kontribui al socia renverso aliflanke, kun malsama grado de emfazo en unu aŭ alia strebo en ĉiu kazo.
Mi dekomence pensis enretigi la artikolon, ĉar ja ankaŭ tiel ĝi povas havi pli vastan publikon, sed decidis iom atendi, interalie por honori la titolon de la libro. Sed mi pensas ke nun pasis jam sufiĉe da tempo, kaj do mi preferas nun diskonigi la tekston. Jen ĝi, en du versioj: html-e kaj pdf-e. Mi lasis la tekston laŭ la originalo, kaj nur aldonis du postajn bibliografiaĵojn en la finaj notoj.
Mi ankaŭ faris hispanlingvan version, ĉar mi pensas ke la temo meritas diskonigadon ankaŭ en aliaj medioj. En tiu ĉi kazo mi aldonis kelkajn malmultajn klarigojn por neesperantistoj, kaj ampleksigis la notojn, sed nur en modera kvanto. Jen ĝi.
Pri la cetero de la libro, mi nur povas rekomendi ĝin. Ĝi estas tre ampleksa (kvazaŭ briko, klare dirite), iom multekosta, sed samtempe ĝi enhavas multajn variajn kontribuoj pri preskaŭ ĉiu aspekto rilata al nia lingvo, nia movado kaj komunumo, kio certe donas tre vastan rigardon super la ĵusa kaj nuna stato de ambaŭ en tiu ĉi momento. Mi certas ke ĝi kaŭzis multon da laboro al la zorgantoj de la eldono, kaj do tre necesas agnoski ilian laboron. Miakaze, mi nepre devas esprimi dankon al la redaktintoj, kaj specife al Ulrich Lins, pro la zorgo kiun li montris. Kaj kompreneble, ni regratulu la omaĝiton Humphrey Tonkin; li certe meritas tiun ĉi verkon.
Lingvo / Lengua / Language: en Esperanto | Komentoj / Comentarios / Comments (1) | Autor / Aŭtoro: Tonyo
Lingvo / Idioma / Language
Indekso / Índice / Index
Pri la blogo / Sobre esto
Contacto / Kontakto / Contact
Plie / Más / Meta
Eniro / Entrada / Home
RSS de komentoj / de comentarios
Federación Española de Esperanto
Asociación Izquierda y Esperanto
La Asociación Anacionalista Mundial
Agregador de blogs en esperanto
Mia spaco en Ipernity
Fotos y otro material
La wikipedia en esperanto
actualidad aktualeco biografía ciencia cine cultura educacion edukado esperanto estadistica Europa general HEF historia historio internet kino kulturo lenguaje lingvoj literatura literaturo movado muziko naciismo nacionalismo periodismo politica politiko racismo radio religio religión reto scienco statistiko traduccion turismo ĝenerale ĵurnalismo
· La Blogo uzas la teĥnologion de WordPress
kun la baza aspekto Dialogue (Stephan), kun ioma adaptado kaj traduko.