eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl eo eo eo eo eo eo fr eo en en en en eo hu fr en en en en eo eo eo eo eo eo eo pt es eo eo eo eo eo pl eo en eo eo eo en sv es fr de cs en fr it en en eo en nl eo la eo fy it eo hbs_lat eo eo lt eo eo eo io hbs_lat it eo eo eo pt tr eo eo eo eo eo eo eo it fr pl hbs_lat sv de eo eo eo en en eo en en en de en en en en en en en en en en en eo en en en en eo eo eo eo es eo eo en eo eo de eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo ro eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de am an ar arz as en az ku uz lt ru sv bg new id bn bo bpy br hbs_lat ca en mhr id ckb it war hbs_lat pl cy da de fr el en es et eu ast fa fi et nn fr da en fy de ja gd lt gn de ku he hi tl hbs_lat tl hu hy it id en es is it ja fr jbo jv az kk ta ko ku cs it lb it hu lo lt lv hi en en ml be mr ms es my ru ceb it nds af ne ne nl nb nb fi fr pa cs es pl pnb ps pt io ro ru ru sa bxr es jbo en sd hbs_lat en sk sl et sq hbs_lat la sv hu en ta te en th ceb tr en fy ur uz fr vi ceb pl zh he zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Ĉi tiu artikolo temas pri produkto de kino. Por informoj pri filmbendo, vidu la paĝon Filmo (fotografio).
Kinkamerao de la fratoj Lumière.
Kiel en ĉiuj artaj spektakloj, kinematografa verko —aŭ filmo— destiniĝas ĝenerale al publiko, kunigita tiukaze en dediĉita loko, tiel nomata kinejo. Pro la multaj formoj de filmoj kiuj aperis kaj aperas nuntempe kaj pro la krea diverseco, la kino estas malfacile difinebla. La kreado de rakontoj kun movantaj bildoj kompreneble ne difinas la fakon, ĉar ekzistas filmoj "sen-intrigaj", ekzemple, la dokumentaj filmoj, la poeziaj filmoj kaj la abstraktaj filmoj.
Oni vidis filmojn sen ŝajna movo, kiel en La jetée de Chris Marker, komponita de filmataj fotografioj, filmoj sen filmado (arkivaj filmoj, eksperimentaj filmoj, kiel tiuj de Martin Arnold, aŭstria reĝisoro kiu majstris reĝisori filmojn kun "trovata filmobobeno"), filmoj sen muntado kiel kutimis fari la Fratoj Lumière, filmoj sen sono (mutaj filmoj, kompreneble, sed ankoraŭ eksperimentaj silentaj filmoj kaj eĉ ekzistas filmoj sen bildoj kiel atestas la nursona filmo de Walter Ruttman, nome Weekend.
Nek oni povas referenci al la fama filmobobeno por reprezenti kinon ĉar la tutnovaj bit-teknikoj revolucias tiun procedon. Ne, kino estas fako kiu neniel similas al aliaj artoj sen tamen estas multforma, multvizaĝa kaj, kiel la aliaj artoj, ĉiam evoluanta.
Filmo estas serio de daŭrigantaj bildoj kiuj, kiam montrite sur ekrano, kreas la iluzion de movado de bildoj pro Fiofenomeno. Tiu optika iluzio igas onin percepti kontinuan moviĝon inter apartaj objektoj rigarditaj rapide en sinsekvo. Filmo estas kreita fotante faktajn scenojn per filmilo; de fotodesegnaĵoj aŭ miniaturmodeloj uzante tradiciajn animaciajn teknikojn; per Komputil-generita bildaro kaj komputilanimacio; aŭ per kombinaĵo de kelkaj aŭ ĉiuj tiuj teknikoj kaj aliaj vidaj efikoj. Nuntempa difino de kino estas la arto ŝajnigi travivaĵojn, kiuj komunikas ideojn, rakontojn, perceptojn, sentojn, belecon aŭ atmosferon de la rimedoj de registritaj aŭ laŭprogramaj kortuŝaj bildoj kune kun aliaj sensaj stimuloj.[1]
La procezo de filmproduktado estas kaj arto kaj industrio. Filmoj estis origine filmitaj sur plasta folio kiu estis montrita tra filmprojekciilo sur granda ekrano; pli modernaj teknikoj povas uzi tute ciferecajn filmigon kaj stokadon, kiel ekzemple la fotilo Red One kiu registras sur disko aŭ montrokartoj.
Filmoj kutime inkludas optikan muzikon, kio estas grafika registrado de la parolitaj vortoj, muziko kaj aliaj sonoj kiuj devas akompani la bildojn. Ĝi etendiĝas laŭ parto de la filmo ekskluzive rezervite por ĝi kaj ne estas projekciita.
Filmoj estas kulturaj artefaktoj kreitaj fare de specifaj kulturoj. Ili reflektas tiujn kulturojn, kaj, en victurno, influas ilin. Filmo estas konsiderita kiel grava arta ĝenro, fonto de popolplezuro, kaj potenca medio por edukado - de aŭ endoktrinigaj - civitanoj. La vida bazo de filmo donas al ĝi universalan potencon de komunikado. Kelkaj filmoj fariĝis popularaj tutmondaj altiroj uzante dubladon aŭ subtekstojn por traduki la dialogon en la lingvon de la spektanto. Kelkaj kritikis la gloradon de la filmindustrio de violento[2] kaj ĝia seksisma traktado de virinoj.[3][4]
La individuaj bildoj kiuj konsistigas filmon estas nomitaj kadroj. Dum projekcio, rotacia obturatoro kaŭzas intervalojn de mallumo tiel ke ĉiu kadro en victurno estas proponita en pozicion por esti projekciita, sed la spektanto ne rimarkas la interrompojn pro efiko konata kiel persisto de vizio, per kio la okulo retenas vidan bildon por frakcio de sekundo post kiam la fonto estis forigita. La percepto de moviĝo ŝuldiĝas al psikologia efiko nomita beta-movado.
La nomo "filmo" originas de la fakto ke fotografia filmo (ankaŭ nomita krudfilmo) historie estis la komunikilo por registrado kaj elmontrado de filmoj. Multaj aliaj esprimoj ekzistas por individua filmo, inkluzive de bildo, bildekspozicio, kortuŝa bildo, fotoludo kaj simple filmo.
Tipoj de filmoj[redakti | redakti fonton]
Longa filmo[redakti | redakti fonton]
Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Longa filmo.
Longa filmo estas filmo kun sufiĉa daŭro por esti konsiderata la ĉefa aŭ nura filmo por plenigi programon. Laŭ la Akademio de Filmaj Artoj kaj Sciencoj, la Usona Kininstituto, kaj la Brita Kininstituto, longa filmo daŭras 40 minutojn aŭ plie, dum la Screen Actors Guild defendas ke ĝi estu 80 minutojn aŭ pli longe. La majoritato de longaj filmoj estas inter 70 kaj 210 minutojn longaj. The Story of the Kelly Gang (1906, Aŭstralio) estis la unua drama longa filmo publikigita (daŭra proksimume 60 minutojn). Aliaj longaj filmoj estis The Inferno (L'Inferno) (1911), Quo Vadis? (1912), Oliver Twist (1912), Richard III (1912), From the Manger to the Cross (1912), kaj Cleopatra (1912). Ĝenerale kiam oni parolas pri filmoj, oni subkomprenas pri longa filmo, kaj same rilate al famaj reĝisoroj, aktoroj, kinĝenroj ktp.
Mallonga filmo[redakti | redakti fonton]
Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Mallonga filmo.
Mallonga filmo aŭ neologisme kurta filmo (angle short film, france court métrage, germane Kurzfilm ktp.) difiniĝas en kontrasto al longa kineja filmo nur per sia mallongeco, kaj povas aparteni al ĉiu ajn filma genro. Ĝia daŭro kutime difiniĝas esti malpli ol 30 minutoj, sed ekzistas iom malsamaj kategoriigoj: la Akademio de la Kinaj Artoj kaj Sciencoj en Usono, kiu atribuas la Oskar-premiojn, difinas daŭron de malpli ol 40 minutoj. La internacia filmfestivalo Berlinale fiksas la maksimuman longon de mallonga filmo laŭ premia kategorio je inter 15 kaj 30 minutoj. La germana mallongfilma premio (germane Deutscher Kurzfilmpreis) havas kategorion de ĝis 7 minutoj kaj plian ĝis 30 minutoj, kaj la "leĝo pri subteno de filmoj" en Germanio difinas ke mallongaj filmoj ŝtate subvencieblaj daŭru minimume 1 kaj maksimume 15 minutojn.
Historio de kinematografio[redakti | redakti fonton]
Filmoj[redakti | redakti fonton]
Listo de Filmoj kun originala nomo
Listo de Filmoj kun esperanta nomo
Filmaj serioj[redakti | redakti fonton]
Kiam filmo gajnas imponan sukceson, la produktoroj ofte cedas fari duan epizodon kaj eĉ krei trilogion, alinome veran filmserion. Tiu logiko estas multe kritikata ĉar la sekvaĵoj estas kelkfoje bonkvalitaj kaj do honoras la unuan filmon sed eblas ke ĝi montriĝas fuŝfarita, denuncante volon de produktoroj (precipe usonaj) fari "facilan monon". Ĉiaokaze, kelkaj filmaj serioj starigis la famon de holivudo tra neforgeseblajn verkaĵojn. Sed tiun emon ekzistas ankaŭ tutmonde.
Afiŝo de la filmo GoldenEye el la serio de James Bond.
Back to the Future
La Mastro de l' Ringoj
Filmistoj[redakti | redakti fonton]
Gary Cooper kaj Marlene Dietrich en la filmo Maroko (1930).
Listo de inaj aktoroj
Listo de viraj aktoroj
Landoj[redakti | redakti fonton]
Ĉiu lando havas sian kinon. Ĉi-sube estas listo de naciaj kinoj Ankaŭ vidu la listo de festivaloj pri kino : Festivaloj de Kino
Filmoteĥniko[redakti | redakti fonton]
La Paramount Pictures emblemo uzita ekde 2003.
Firmaoj[redakti | redakti fonton]
Lucasfilm, la filmprodukta firmao de George Lucas
Skoloj[redakti | redakti fonton]
Ĝenroj[redakti | redakti fonton]
Esperanto en filmo[redakti | redakti fonton]
Rilataj temoj[redakti | redakti fonton]
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Filmarto en la Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
Listo de filmoj pri rilatoj kun granda aĝo-diferenco
Bibliografio[redakti | redakti fonton]
Acker, Ally. (1991) Reel Women: Pioneers of the Cinema, 1896 to the Present. New York: Continuum. ISBN 0-8264-0499-5.
Basten, Fred E.. (1980) Glorious Technicolor: The Movies' Magic Rainbow. Cranbury, NJ: AS Barnes & Company. ISBN 0-498-02317-6.
Basten, Fred E. (verkisto); Peter Jones (reĝisoro kaj verkisto); Angela Lansbury (rakontisto). {{{titolo}}} [Documentary].
Casetti, Francesco. (1999) Theories of Cinema, 1945-1995. Austin, TX: University of Texas Press. ISBN 0-292-71207-3.
Cook, Pam. (2007) The Cinema Book, Third Edition. London: British Film Institute. ISBN 978-1-84457-193-2.
Faber, Liz, & Walters, Helen. (2003) Animation Unlimited: Innovative Short Films Since 1940. London: Laurence King, in association with Harper Design International. ISBN 1-85669-346-5.
Hagener, Malte, & Töteberg, Michael. (2002) Film: An International Bibliography. Stuttgart: Metzler. ISBN 3-476-01523-8.
Hill, John, & Gibson, Pamela Church. (1998) The Oxford Guide to Film Studies. Oxford; New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-871124-7.
King, Geoff. (2002) New Hollywood Cinema: An Introduction. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-12759-6.
Ledoux, Trish, & Ranney, Doug, & Patten, Fred. (1997) Complete Anime Guide: Japanese Animation Film Directory and Resource Guide. Issaquah, WA: Tiger Mountain Press. ISBN 0-9649542-5-7.
Merritt, Greg. (2000) Celluloid Mavericks: A History of American Independent Film. New York: Thunder's Mouth Press. ISBN 1-56025-232-4.
Nowell-Smith, Geoffrey. (1999) The Oxford History of World Cinema. Oxford; New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-874242-8.
Rocchio, Vincent F.. (2000) Reel Racism: Confronting Hollywood's Construction of Afro-American Culture. Boulder, CO: Westview Press. ISBN 0-8133-6710-7.
(Printempo 1972). “Notes on Film Noir”, Film Comment 8 (1), p. 8–13.
Schultz, John (writer and director); James Earl Jones (narrator). {{{titolo}}} [Documentary].
Thackway, Melissa. (2003) Africa Shoots Back: Alternative Perspectives in Sub-Saharan Francophone African Film. Bloomington, IL: Indiana University Press. ISBN 0-85255-576-8.
Vogel, Amos. (1974) Film as a Subversive Art. New York: Random House. ISBN 0-394-49078-9.
Notoj[redakti | redakti fonton]
↑ . The Movie Theater of the Future Will Be In Your Mind. Tribeca film (2013-09-05). Alirita September 5, 2013.
↑ Media, Sex, Violence, and Drugs in the Global Village - Paĝo 51, Kuldip R. Rampal - 2001
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Dokumentfilmoj pri rusia kino, subtekstigitaj en E-o
Interret-magazeno de rusiaj filmoj kun subtitoloj en Esperanto
Per-esperanto-KINO Diskutejo pri klasikaj kaj nuntempaj filmoj per esperanto.
Filmindustria Vortaro esperante, itale, ruse
Verda Filmejo Ĉi tie vi trovos la filmojn, kiuj aŭ origine estis faritaj en Esperanto, aŭ subtekstigitaj per esperantaj subtitoloj aŭ voĉigitaj en Esperanto.
Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 30 kB
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligojn
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 12:50, 29 dec. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj