eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Moderna arĥitekturo - Vikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Brasilia Congresso Nacional 05 2007 221.jpg|eta|250px|Federacia parlamentejo de Brazilo konstruita de [[Oscar Niemeyer]]]] [[Dosiero:Pabellón Alemania.jpg|eta|250px|La germana pavilon je Barcelono, kiel referenco de la ''moderna arĥitekturo''. Ĝi proponas novan manieron de spacosperto: la foresto de fermataj spacoj kaj la flua rilato de ĉiu spaco kun la apudaj internaj kaj eksteraj zonoj.]] '''Moderna arĥitekturo''' estas [[arĥitekturo]], kiu unuigas plurajn tendencojn ekestintajn en la unuaj jardekoj de la 20-a jarcento, kiuj markas rompiĝon kun la tradicia aranĝo de spacoj, kunmetoformoj kaj estetikoj. Ĝiaj ideoj transpaŝis la arĥitekturan kampon influante la [[arto]]n kaj [[fasonado]]n. En Germanujo, kie ĝi nomiĝis ''Neues Bauen'' (nova konstruado), ĝi krome koncernis la [[urba desegnado|urban desegnadon]] en la tempo antaŭ la [[Unua Mondmilito]] ĝis en la tempo de la [[Vajmara Respubliko]] (1918 ĝis 1933). Ĝi estas en rilato kun la samtempe evolua movado ''[[De Stijl]]'' (la stilo) en [[Nederlando]] kaj kun la postuloj de [[Bauhaus]]. Liga konekto ankaŭ ekzistas kun la arĥitektura stilo [[nova objektivismo (arĥitekturo)|nova objektivismo]]. La nomon ''Neues Bauen'' stampis arĥitekto Erwin Anton Gutkind per la titolo de sia faklibro aperinta en 1919 ''Neues Bauen. Grundlagen zur praktischen Siedlungstätigkeit'' (Nova konstrado. Fundamentoj por praktika koloniokonstruo).<ref>Erwin Gutkind, ''Neues Bauen. Grundlagen zur praktischen Siedlungstätigkeit'', Verlag der Bauwelt, Berlino 1919.</ref> [[Esprimisma arkitekturo]] estas preskaŭ nure germana aperaĵo, kiu produktis en la jaroj post la [[Unua Mondmilito]] ĝis la fino de la [[1920-aj jaroj]] plej diversajn konstruaĵojn. Celo de ''moderna arhitekturo'' estis, disvolvi per raciigo kaj tipigo, uzado de novaj materialoj same kiel per sobra-simpla internoekipaĵo tute novan formon de konstruado, je kiu sociala respondeco (suno, aero kaj lumo kontraŭ luokazernoj, postkortoj kaj plenŝtopitaj cambroj) akiris ĉefan gravecon. Tiel ekestis multnombro da loĝokolonioj, kiujn ofte survojigis urboj kun [[Socialdemokratio|socialdemokratiaj]] plimultoj en siaj urboparlamentoj. == Socia evoluo == {{Arkitekturo}} Ekde la mezo de la 19-a jarcento sekve de la [[industria revolucio]] iom post iom ankaŭ la postuloj kaj la rimedoj de la konstruado komencis ŝanĝiĝi. Pro migrado de la kamparaj loĝantoj en la urbojn kaj pro novaj strukturoj de laboro ekestis kreska bezono da nova loĝospaco kontentigenda. Samtempe materialoj kiel [[fero]], [[vitro]] kaj pli malfrue [[betono]] fariĝis pli kaj pli popularaj kaj pli bone utiligeblaj. Novaj konstruteĥnikoj venkis: ŝtalgisado, ferskeleta konstruado, grandaj vitrokadraj areoj kaj antaŭpreparitaj konstruelementoj. Ili kunportis novajn konstruajn kaj fasonajn postulojn. Komence oni aplikis la novajn teĥnikojn en la teĥnika inĝenierkonstruo, oni baldaŭ uzis ilin ankaŭ je la domkonstruado. En 1851 Joseph Paxton enmetis en sia Kristalpalaco en [[Londono]] por unua fojo preparitajn ŝtalo-vitro-kadrojn. [[Gustave Eiffel]] montris en 1887 per la [[Eiffel-Turo]] en [[Parizo]] la eblecojn de la ferskeleta konstruo. == Antaŭantoj == [[Dosiero:Fagus Gropius Hauptgebaeude 200705 wiki front.jpg|eta|Fagus-Fabriko en [[Alfeld (Leine)|Alfeld]] el 1911, unua antaŭanto de la moderna arĥitekturo de [[Walter Gropius]]]] La [[Ĉikago|Ĉikaga]] Skolo unuafoje uzis la teĥnikojn grandskale je la konstruo de loĝo kaj oficejdomoj. Louis Henry Sullivan postulis en 1890 per ''form follows function'' (formo sekvas/obeas la funkcion) frazon, kiu pli malfrue fariĝos bazo de la moderna arĥitekturo. En [[Francujo]] Auguste Perret uzis kiel unu el la unuaj arĥitektoj la avantaĝojn de la ferbetona konstrumaniero en la regula loĝokonstruo. Ankaŭ en Germanujo la arĥitektoj ekkonis la variajn eblecojn, kiujn proponis la novaj teĥnikoj, kaj provis disvolvi el tio ''novan konstruon''. En la arĥitekta kaj artista asocio ''[[Deutscher Werkbund]]'' unuiĝis en 1907 arĥitektoj per la celo, konstrui konforme al la maŝinepoko funkcio-kontentige, sen konsideri historiismon kaj uzante modernajn materialojn. :''La nova epoko postulas la propran sencon. Precize stampita formo, sen ajna hazardeco, klaraj kontrastoj, ordigaj eroj, vicigo de samaj eroj kaj unueco de formo kaj koloro fariĝos konvene al la energio kaj ekonomio de nia publika vivo la estetika ilaro de la moderna konstruartisto.'' --Walter Gropius, 1913 La urĝaj sociaj problemoj kaj la amasa bezono da loĝejoj igis samideanojn provi, interligi la funkciajn kaj fasonajn postulojn kun la sociaj problemoj. Post la Unua Mondmilito en Germanujo okazis grandaj politikaj ŝanĝiĝoj kun vastaj efikoj, kaj en 1919 Bruno Taut, [[Walter Gropius]] kaj [[Hans Scharoun]] komencis diskuti en la sekreta leterkomunikado ''Die gläserne Kette'' [la vitra ĉeno]. == Principoj == [[Dosiero: Italienischer-Garten_2.JPG|eta|rekta|„Itala Ĝardeno“ en [[Celle]], 1924/1925]] La moderna arĥitekturo vetis konsekvence por la novaj materialoj vitro, ŝtalo, betono kaj brikŝtono. Per tio estis realigeblaj precipe simplaj formoj kaj ties malkonstruo: simplaj kubaj formoj, spacovolumenoj enŝovitaj unu en la alian, libere starantaj murplatoj kaj aŭdacaj superstaraĵoj. La nova arĥitektura lingvo laŭiris la ekonomian bazan principon: ; Socia ekonomio : La loĝomizero respektive manko de loĝejoj kaj la el tio rezulta amasa loĝokonstruo devigas al simpleco, ornamaĵoj estis rigardataj kiel lukso. La simpla formolingvo metis pli grandajn postulojn al la estetika pretendo de la skizo. ; Konstrua ekonomio : La redukto de portantaj eroj sur unuopaj punktoj kaj facoj ebligas tute novajn formajn eblecojn – rezultas pli liberaj formoj je malpli da konstrua elspezo. ; Stila ekonomio : La forma rigorismo kaj la klara [[Asketismo|asketa]] formo reprezentas ĝeneralan validecon kaj objektivecon kaj formas artan celon. Laŭ la ideo de [[tutarta verko]] je kelkaj projektoj ĝis la komplete priloĝebla elformo de la objektoj. == Reprezentantoj == [[Dosiero:Rotterdam kiefhoek complex.jpg|eta|Kiefhoek-Kolonio en [[Roterdamo]]]] Ĉefaj reprezentantoj de la nova arĥitekturo estis inter alie [[Le Corbusier]], [[Adolf Loos]], [[Walter Gropius]], [[Erich Mendelsohn]], [[Ludwig Mies van der Rohe]], [[Hans Scharoun]], [[Alvar Aalto]] kaj [[Oscar Niemeyer]]. La moderna arĥitekturo en Germanujo („Neues Bauen“) evoluis en la Deutscher Werkbund kaj estis la ideala bazo de la [[Bauhaus]]-Skolo. Preskaŭ duonan jarcenton ĝi esence kunformis la konstruadon en Eŭropo. ===Stiloj=== * [[Internacia stilo (arkitekturo)|Internacia stilo]] ===Organizoj=== * [[Internacia Kongreso de Moderna Arkitekturo]] == Literaturo == * Rudolf Fischer: ''Licht und Transparenz. Der Fabrikbau und das Neue Bauen in den Architekturzeitschriften der Moderne''. Band 2 der Studien zur Architektur der Moderne und industriellen Gestaltung. Eldoninto: Zentralinstitut für Kunstgeschichte 2012, ISBN 978-3-7861-2665-2. * Norbert Huse: ''Neues Bauen 1918 bis 1933''. Heinz Moos Verlag, Munkeno 1975, ISBN 3-7879-0090-X. * Peter Lorenz: ''Das Neue Bauen im Wohnungs- und Siedlungsbau, dargestellt am Beispiel des Neuen Frankfurt''. Karl-Krämer-Verlag, Stutgarto 1986, ISBN 3-7828-0514-3. * Walter Müller-Wulckow: ''Architektur 1900–1929 in Deutschland'', Reprint und Materialien zur Entstehung. Reprints der vier Blauen Bücher ''Bauten der Arbeit und des Verkehrs'' (1929), ''Wohnbauten und Siedlungen'' (1929), ''Bauten der Gemeinschaft'' (1929) und ''Die deutsche Wohnung der Gegenwart'' (1932), Vorwort von Reyner Banham, (ausführliche Bibliografie, 182 Architekten-Bio-Bibliografien), Königstein i. Ts. 1999 (= ''Die Blauen Bücher''), ISBN 3-7845-8041-6. == Eksteraj ligiloj == {{Commons|Category:Modern movement|Neues Bauen – ''Architektur der Moderne''}} * {{HLS|11188}} * [http://www.slideshare.net/Ginio/23-movimiento-moderno-en-la-arquitectura Rodríguez Lorenzo, Higinio: El Movimiento Moderno.] * [http://www.artehistoria.jcyl.es/arte/contextos/5438.htm La morderna movado en la arthistorio Movimiento Moderno en artehistoria] * [http://es.scribd.com/doc/464853/GENESIS-DEL-MOVIMIENTO-MODERNO Roy Luís Alegre Freyre: Génesis del Movimiento Moderno. Faakultato de arĥitekturo] === Referencoj === <references /> [[Kategorio:Arkitekturaj stiloj]] [[Kategorio:Urbaj studoj kaj planado]] [[Kategorio:Moderna arkitekturo| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Moderna arĥitekturo: Other (Statements), Sitelink, Aserto: P225, Aserto: P373
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Commons (vidi fontkodon) (duon-protektita)
Ŝablono:Projektoj (vidi fontkodon) (protektita)
Ĉi tiu paĝo estas membro de 1 kaŝita kategorio:
Kategorio:Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco