en eo eo eo eo eo eo en it en en eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo en en en en eo en ceb en en en fi en eo en pt en eo en nb en es en es en en
1 - ponto inter la kulturoj, ne nur inter la nacioj.
2 - proveto de dialekteto kiu chiam sekvos la evoluojn de Esperanto.
3 - pledo por hiismo (hi,xi), ichismo (patricho) kaj ujismo (rusujo).
5 - interna ideo: lingva diverseco, baza enspezo, lotumada demokratio, libera kunhavigo de la ciferaj havaqoj, yenerala mecenateco, kaj malkresko... Do, chu vi ikolos ? ;-)
Mi naskiyis en Jorko, Anglujo, je Marto 1, 1632, kiu estas la sesjarrego de la reyicho Karolo la Unua. Infane, mi sentadis grandan deziron por pasigi mian vivon sur la maro; kaj pliayante, la deziro plifortiyis; yis fine, mi forlasis mian lernejon kaj hejmon, kaj piede, mi trovis mian vojon al "Hull", kie mi baldau trovis okupadon sur xipo.
Post kiam ni velveturis kelke da tagoj, okazis ventego, kaj kvinanokte la xipo enfendiyis. Chiuj al la pumpiloj rapidis. La xipon ni sentis yemi en chiuj siaj tabuloj, kaj yian trabaqon ektremi de la antaua yis la posta parto; kaj baldau klariyis ke ne estas ia espero por yi, kaj ke chio, kion ni povas fari, estas savi niajn vivojn.
Unue, ni pafadis pafilegojn por venigi helpon, kaj post kelke da tempo, xipo kuxante ne malproksime, alsendis boaton por helpi nin. Sed la maro estis tro maltrankvila por yi restadi xipflanke; tial ni elqetis xnuregon, kiun la boatanoj ekkaptis kaj firme fiksis, kaj tiamaniere ni chiuj enboatiyis.
Tamen, vaniyis en tia maltrankvila maro, por peni albordiyi la xipon, kiu alsendis la virichojn; au aluzi la remilojn de la boato, kaj ni ne povis ion fari, krom yin lasi peliyi teron. [noa vortaro : viro signifas plenkreskulo, virino signifas plenkreskulino, viricho signifas plenkreskulicho]
Duonhore, nia xipo trafis rifon kaj subakviyis, kaj yin ni ne vidis plu. Tre malrapide, ni alproksimiyis teron, kiun iafoje ni vidis, kiam ajn la boato leviyis sur la supro de ia alta ondo; kaj tie ni vidis homojn, kurante amase, tien kaj reen, havante unu celon, savi nin.
Fine, yojege, ni surteriyis, kie bonxance, ni renkontis amikojn, kiuj donis al ni helpon por reveturi al "Hull"; kaj se tiam, mi havus la bonan sencon por iri hejmon, estus pli bone por mi.
La viricho, kies xipo subakviyis, diris kun grava mieno: “Junulo, ne iru plu surmaron; tiu ne estas la vivmaniero por vi.” “Kial do, sinjoro, vi mem iros plu surmaron?” “Tiu estas alia afero. Mi estas elnutrita por la maro, sed vi ne estas; vi venis sur mian xipon por eltrovi, la staton de vivo surmara, kaj vi povas diveni tion, kio okazos al vi, se vi ne reiros hejmon. Dio ne benos vin, kaj eble vi kauzis tiun-chi tutan malbonon al ni.”
---------------- Payo 3 --------------------------
Mi ne parolis alian vorton al hi, kiun vojon hi iris, mi nek scias, nek deziris sciiyi, char mi estis ofendita pro tiu-chi malyentila parolado. Mi multe pensis; chu iri hejmon, au chu iradi surmaron. Honto detenis min pri iri hejmon, kaj mi ne povis decidi la vivkuron, kiun mi estis ironta.
Kiel estis mia sorto travive, chiam elekti la plej malbonon; tiel same mi nun faris. Mi havis oron en mia monujo, kaj bonan vestaqon sur mia korpo, sed, surmaron mi ree iris.
Sed nun, mi havis pli malbonan xancon ol iam, char, kiam ni estis tre malproksime enmaro, kelke da turkichoj en xipeto, plenchase alproksimiyis al ni. Ni levis tiom da veloj, kiom niaj velstangoj povis elporti, por ke ni forkuru de ili. Tamen, malgrau tio, ni vidis ke niaj malamikoj pli kaj pli alproksimiyis, kaj certiyis ke baldau, ili atingos nian xipon.
Fine, ili atingis nin; sed ni direktis niajn pafilegojn sur ilin, kio kauzis portempe, ke ili deflanku sian vojon. Sed, ili daurigis pafadon sur ni tiel longe, kiel ili estis en pafspaco. Proksimiyante la duan fojon, kelkaj virichoj atingis la ferdekon de nia xipo, kaj ektranchis la velojn, kaj ekfaris chiuspecajn difektayojn. Tial, post kiam dek el niaj xipanoj kuxas mortitaj, kaj la plimulto el la ceteraj havas vundojn, ni kapitulacis.
La chefo de la turkichoj prenis min kiel sian rabaqon, al haveno okupita de Mauroj. Hi ne agis al mi tiel malbone, kiel mi hin unue juyis, sed hi min laborigis kun la ceteraj de siaj sklavoj. Tio estis xanyo en mia vivo, kiun mi neniam antauvidis. Ho ve! kiom mia koro malyojis, pensante pri tiuj, kiujn mi lasis hejme, al kiuj mi ne montris tiom da komplezemo kiom diri “Adiaui” kiam mi iris surmaron, au sciigi tion, kion mi intencas fari!
Tamen, chio, kion mi travivis tiam, estas nur antaugusto de la penadoj kaj zorgoj, kiujn de tiam estis mia sorto suferi.
Unue, mi pensis, ke la turkicho kunprenos min kun si, kiam hi ree iros surmaron, kaj ke mi iel povos liberiyi; sed la espero nelonge dauris, char tiatempe hi lasis min surtere por prizorgi hiajn rikoltojn. Tiamaniere mi vivis du jarojn. Tamen, la turkicho konante kaj vidante min plu, min pli kaj pli liberigis. Hi unufoje au dufoje chiusemajne, veturis en sia boato por kapti iajn platfixojn, kaj iafoje, hi kunprenis min kaj knabon kun si, char ni estas rapidaj che tia sporto, kaj tial hi pli kaj pli xatis min.
---------------- Payo 4 --------------------------
Unu tagon, la turkicho elsendis min, virichon kaj knabichon, boate, por kapti kelke da fixoj. Surmare, okazas tia densa nebulo, ke dekduhore, ni ne povas vidi la teron, kvankam ni ne estas pli ol duonmejlon (800 metrojn) de la terbordo; kaj morgautage, kiam la suno leviyis, nia boato estas enmaro almenau dek mejlojn (16 kilometrojn) de la terbordo. La vento vigle blovis, kaj ni chiuj tre bezonis nutraqon; sed fine per la helpo de remiloj kaj veloj ni sendanyere reatingis la terbordon.
Kiam la turkicho sciiyis kiamaniere ni vojperdis, hi diris, ke de nun, kiam hi velveturos, hi prenos boaton, kiu enhavos chion, kion ni bezonus, se ni longatempe estus detenataj surmare. Tial hi farigis grandan kajuton en la longboato de sia xipo, kiel ankau chambron por ni sklavoj. Unu tagon, hi min sendis, por ke mi ordigu la boaton pro tio, ke hi havas du amikojn, kiuj intencas veturi kun hi por fixkapti. Sed kiam la tempo alvenis, ili ne veturas; tial hi sendis min, virichon kaj knabichon — kies nomo estas Zuro — por kapti kelke da fixoj por la gastoj, kiuj estas vespermanyontaj kun hi.
Subite, eniris en mian kapon la ideo, ke nun estas bona okazo, boate forkuri kaj liberiyi. Tial mi tuj prenis tiom da nutraqo, kiom mi povas havigi, kaj mi diris al la viricho, ke estus tro malrespekte, manyante la panon metitan en la boaton por la turkicho. Hi diris, ke hi pensas tiel same, tial hi alportis sakon da rizo kaj kelke da ruskoj (kukoj).
Dum la viricho estis surtere, mi provizis iom da vino, pecegon da vakso, segilon, hakilon, fosilon, iom da xnurego, kaj chiuspecajn objektojn, kiuj eble estos utilaj al ni. Mi sciis, kie troviyas la vinkesto de la turkicho, kaj mi yin metis surboaton dum la viricho estas surtere. Per alia ruzo, mi havigis chion, kion mi bezonis. Mi diris al la knabicho, “La pafiloj de la turkicho estas en la boato, sed ne troviyas ia pafaqo. Chu vi pensas, ke vi povas havigi iom da yi? Vi scias kie yi estas konservata, kaj eble ni volos pafi birdon au du.” Hi do alportis kesto kaj saketon, kiuj enhavas chion, kion ni eble bezonas por la pafiloj. Tiujn-chi mi metis surboaton, kaj poste velveturis por fixkapti.
Posted by dormomuso at 23:45 No comments:
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
SAT - Sennacieca Asocio Tutmonda
Pola Retradio en Esperanto
Watermark template. Powered by Blogger.