eo it eo eo it eo eo it eo eo eo eo eo es eo es eo eo it eo it lt eo eo nb eo es es eo eo eo fr eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en fr en eo eo eo eo eo eo en en en en en en en en en fr eo eo en eo eo eo it eo eo eo eo eo en eo eo eo en eo tr eo fr eo eu eo eu eo eo eo eo eo br eo eo eo it eo fi eo eo eo en eo eu eo en eo eo eo eo eo eo en eo eo eo ro en en eo it eo pl eo en eo en eo en eo en eo en eo it eo en eo it it eo fr eo eo en eo hbs_lat eo pt eo pt eo gl eo en cs en eo eo tr eo en eo tr eo eu eo eo eo it eo eo it eo eo pl eo en eo fr eo fr en eo eo eo eo ceb hu eo it eo eo eo eo eo eo eo eo fi en eo eo eo eo pt eo eu eo sq eo eo eo eo eo eo eo en eo es eo io eo pt eo eo fi eo eo eo en hbs_lat en eo eo eo es eo it eo eo eo eo eo fi pt en eo eo eo lt eo eo eo ro eo en eo hu eo eo eo fr eo it pl pl eo eo eo es eo eo eo eo it eo it eo eu eo eu eo eu eo es eo hbs_lat eo eo io eo io pt it eo es eo hu eo es eo eo eo eo en eo eo ro eo eo eo en eo en eo en eo es eo en eo ro eo eo eo fi eo pt eo fr en eo eo ceb eo ro sl hu eo eu eo id eo en eo hu eo en eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo it eo ceb eo eo io eo gl eo io eo fr io eo de io eo eo ro eo en eo eo eo de en eo eo eo es eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo eo eo sv en eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo ru eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar sv bg id bn ca hbs_lat de en es eu fa fi fr he hbs_lat hu it id it ko lt lv lv en ms nl nb pl pt ru hbs_lat en la sv th fy vi zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Sunda neofeliso en orienta Sabaho, Malajzio
v • d • r
La sunda neofeliso (Neofelis diardi), estas mezgranda felisedo trovebla en Borneo kaj Sumatro. En 2006, ĝi estis klasifikata kiel apartan specion, diferencan de sia kontinenta parenco Neofelis nebulosa.[2][3].
En 2008, la Internacia Unio por la Konservo de Naturo klasifikis la specion kiel vundeblan, kun totala efektiva populacio supozata esti malpli ol 10 000 da plenkreskaj individuoj, kaj malpliĝanta populacia evoluo [1].
Antaŭe, anglalingve la specio estis konata kiel la bornean clouded leopard — nomo atribuita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF) en marto 2007, citante Dr. Stephen O'Brien de la usona Nacia Kancero-Instituto kiel li skribis, "Genetikaj esploroj klare montras ke la bornea neofeliso estas konsiderenda kiel apartan specion" [4].
La indonezia komuna nomo por la sunda neofeliso estas rimau-dahan kio signifas "arba tigro" aŭ "branĉa tigro" [5].
4 Evoluisma kaj taksona historio
La sunda neofeliso estas la plej granda felisedo en Borneo, havas masivan korpon, kaj pezas ĉirkaŭ 12 al 25 da kilogramoj. La kaninoj estas 5 cm longaj, kiu estas, proporcie al la krani-longo, pli longa ol tiuj de iuj ajn ekzistanta felisido. Ĝia vosto povas iĝi tiom longa kiom la korpo, helpante la ekvilibron.
Disvastiĝo kaj vivejo[redakti | redakti fonton]
Tiu orientalisa specio estas verŝajne limigata al la indoneziaj insuloj Borneo kaj Sumatro. En Borneo, ili trovigas en malaltaĵa pluvarbaro, kaj je pli malalta denseco, en ekspluatita arbaro. La registraĵoj situas pli malalte ol 1 500 metroj. En Sumatro, ili ŝajnas esti pli abundaj en montetaj kaj montaraj areoj. Oni ne scias se ankaŭ ekzistas neofelisoj en la Insuloj Batu apud Sumatro [1].
Ekologio kaj vivmaniero[redakti | redakti fonton]
La kutimoj de la sunda neofeliso estas grandparte nekonataj kaŭze de la kaŝema vivmaniero de la specio. Oni supozas ke ĝi ĝenerale sole vivas. Ĝi precipe ĉasas sur la grundo sed uzas siajn grimppovojn por kaŝi sin okaze de danĝero.
Evoluisma kaj taksona historio[redakti | redakti fonton]
La specio estis nomata Felis diardi honore de la franca naturalisto kaj esploristo Pierre-Médard Diard fare de Georges Cuvier en 1823, bazita sur desegnaĵo kaj haŭto sopozata el Javo [6].
Dum la 19-a jarcento Felis diardii signifis kaj la nebulan kaj la sundan neofilison, anglalingve Diard's Cat (la diarda kato) [7].
La sunda neofeliso estis longtempe konsiderata kiel subspecion de la nebula neofeliso, kaj nomita Neofelis nebulosa diardi. La genetika analizo de hararo-specimenoj de Neofelis nebulosa kaj Neofelis diardi montris ke ili divergis antaŭ 1,4 milionoj da jaroj, post esti uzitaj nuntempe inunditan terponton por atingi Borneon kaj Sumatron ekde kontinenta Azio [2].
↑ 1,0 1,1 1,2 angle Hearn, A., Sanderson, J., Ross, J., Wilting, A., Sunarto, S. (2008). Neofelis diardi. Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Versio 2011.2. Internacia Unio por la Konservo de Naturo.
↑ angle New Species Declared: Clouded Leopard found on Borneo and Sumatra. ScienceDaily (15 March 2007). Alirita 26 November 2010.
↑ angle Horsfield, T. (1825). Description of the Rimau-Dahan of the inhabitants of Sumatra, a new species of Felis, discovered in the forests of Bencoolen, by Sir Thomas Stamford Raffles, late Lieutenant-Governor of Fort Marlborough. Zoological Journal of London 1: 542−554.
↑ france Cuvier, G. 1823 : Recherches sur les ossemens fossiles; où l'on rétablit les caractères de plusiers animaŭ dont les revolutions du globe ont detruit les espèces. Les Ruminatns et les Carnassiers Fossiles, Volume IV, G. Dufour & E. d'Ocagne, Parizo
↑ angle Ripley, G.. (1858) The New American Cyclopedia. D. Appleton and Company, p. 543.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Ilustraĵo publikigita en 1834 (William Jardine : The Natural History of The Feline).
angle Bornean Clouded Leopard Programme
angle Clouded Leopard Conservation and Research in Borneo
angle BBC Earth News, February 2010: Clouded leopard: First film of new Asia big cat species
angle New Scientist: Rare leopard caught on candid camera
angle The Clouded Leopard Project, March 2007: Borneo Clouded Leopard Classified as New Species
angle BBC News, March 2007: Island leopard deemed new species
angle msnbc.com, March 2007: New leopard species found in Borneo
angle National Geographic, March 2007: Photo in the News: New Leopard Species Announced
angle Daily Mail, March 2007: New species of leopard with largest fangs in cat world discovered
v • d • r
Regno: Animalo  • Filumo: Ĥorduloj  • Klaso: Mamuloj  • Infraklaso: Placentuloj  • Superordo: Laurasiatheria
Dikvosta nandinio (N. binotata)
Marĉa atilako (A. paludinosus)
Dikvosta bdelogalo (B. crassicauda} • Uganda bdelogalo (B. jacksoni) • Nigrapieda bdelogalo (B. nigripes)
Reĝa krosarĥo (C. alexandri) • Okcidenta krosarĥo (C. ansorgei) • Krepuska krosarĥo (C. obscurus) • Platkapa krosarĥo (C. platycephalus)
Vulpa cinikto (C. penicillata)
Savana dologalo (D. dybowskii)
Angolan Slender Mongoose (G. flavescens) • Somalian Slender Mongoose (G. ochracea) • Griza galerelo (G. pulverulenta) • Helrufa galerelo (G. sanguinea)
Hirta helogalo (H. hirtula) • Nana helogalo (H. parvula)
Kurtvosta herpesto (H. brachyurus) • Herpesto Mungo (H. edwardsii) • Bruna herpesto (H. fuscus) • Herpesto ikneŭmono (H. ichneumon) • Malgranda herpesto (H. javanicus) • Longnaza herpesto (H. naso) • Kolzona herpesto (H. semitorquatus) • Ruĝbruna herpesto (H. smithii) • Kraba herpesto (H. urva) • Longhara herpesto (H. vitticollis)
Blankvosta iĥneŭmio (I. albicauda)
Malhela liberiikto (L. kuhni)
Gambian Mongoose (M. gambianus) • Zebra mungoto (M. mungo)
Griza paracinikto (P. selousi)
Svelta rinĥogalo (R. melleri)
Rektvosta surikato (S. suricatta)
Makulita krokuto (C. crocuta)
Bruna hieno (H. brunnea) • Striita hieno (H. hyaena)
Kolharara protelo (P. cristatus)
Larĝa familia listo estas sube
Larĝa familia listo estas sube
Larĝa familia listo estas sube
Katopumo (C. badia) • Azia ora kato (C. temminckii)
Ĉina dezerta kato (F. bieti) • Kato (F. catus) • Ĝangala kato (F. chaus) • Palasa kato (F. manul) • Sabla kato (F. margarita) • Nigrapieda kato (F. nigripes) • Sovaĝa kato (F. silvestris) • Hejma kato (Felis silvestris f. catus)
Pantanala kato (L. braccatus) • Pampo-kato (L. colocolo) • Salmarĉa oncifeliso (L. geoffroyi) • Tigrostria kato (L. guigna) • Anda montara kato (L. jacobitus) • Pampasa kato (L. pajeros) • Oceloto (L. pardalis) • Panterkato (L. tigrinus) • Margajo (L. wiedii)
Kanada linko (L. canadensis) • Eŭrazia linko (L. lynx) • Iberia linko (L. pardinus) • Rufa linko (L. rufus)
Marmorata pardofeliso (P. marmorata)
Leoparda kato (P. bengalensis) • Kato de Iriomoto (P. iriomotensis) • Platfrunta iktailuro (P. planiceps) • Rufa prionailuro (P. rubiginosus) • Fiŝkapta kato (P. viverrinus)
Afrika ora kato (P. aurata)
Pumo (P. concolor) • Jaguarundio (P. yagouaroundi)
Nebula neofeliso (N. nebulosa) • Sunda neofeliso (N. diardi)
Leono (P. leo) • Jaguaro (P. onca) • Leopardo (P. pardus) • Tigro (P. tigris)
Familio de viveredoj (inkluzive de zibetoj)
Arktito binturongo (A. binturong)
Tristria arktogalidio (A. trivirgata)
Trelonga makrogalidio (M. musschenbroekii)
Blankmaska pagumo (P. larvata)
Azia palm-civeto (Paradoxurus hermaphroditus) • Malhela paradoksuro (P. jerdoni) • Ora paradoksuro (P. zeylonensis)
Kontrastkolora ĥrotogalo (C. owstoni)
Lutra cinogalo (C. bennettii)
Bruna diplogalo (D. hosei)
Kurbunga hemigalo (H. derbyanus)
Striita priodono (P. linsang) • Makulita priodono (P. pardicolor)
Afrika cibetkato (C. civetta)
Hela genoto (G. abyssinica) • Dikvosta genoto (G. angolensis) • Rufa genoto (G. rubiginosa) • Kamerunia genoto (G. cristata) • Punktetita genoto (G. genetta) • Liberia genoto (G. johnstoni) • Leoparda genoto (G. maculata) • Pardina genoto (G. pardina) • Akva genoto (G. piscivora) • Reĝa genoto (G. poensis) • Densmakulara genoto (G. servalina) • Haŭsa genoto (G. thierryi) • Tigromakulita genoto (G. tigrina) • Grandringa genoto (G. victoriae)
Leighton's Linsang (P. leightoni) • Longovosta poiano (P. richardsonii)
Borda vivero (V. civettina) • Makulita vivero (V. megaspila) • Vivero tangalungo (V. tangalunga) • Granda hindia zibeto (V. zibetha)
Malgranda hindia zibeto (V. indica)
Aŭdaca kriptokropto (C. ferox)
Fajnmuzela fanaluko (E. goudotii)
Madagaskara cibetkato (Fossa fossana)
Ringvosta galidio (G. elegans)
Longstriara galidikto (G. fasciata) • Strietita galidikto (G. grandidieri)
Mallarĝstriita mungotikto (M. decemlineata)
Brunvosta salano (S. concolor)
Subordo de kaniformedoj (kontinuo malsupre)
Granda pando (A. melanoleuca)
Melurso longlipa (M. ursinus)
Okulvitra urso (T. ornatus)
Amerika nigra urso (U. americanus) • Bruna urso (U. arctos) • Blanka urso (U. maritimus) • Azia nigra urso (U. thibetanus) • Griza urso (U. arctos horribilis)
Larĝastria konepato (C. chinga) • Suda konepato (C. humboldtii) • Blankdorsa konepato (C. leuconotus) • Blankverta konepato (C. semistriatus)
Longvosta mefito (M. macroura) • Striita mefito (M. mephitis)
Stinka midao (M. javanensis) • Filipina midao (M. marchei)
Suda spilogalo (S. angustifrons) • Okcidenta spilogalo (S. gracilis) • Makulita spilogalo (S. putorius) • Pigma spilogalo (S. pygmaea)
Suda basariciono (B. alleni) • Orienta basariciono (B. beddardi) • Svelta basariciono (B. gabbii) • Norda basariciono (B. lasius) • Okcidenta basariciono (B. pauli)
Kata basarisko (B. astutus) • Malgranda basarisko (B. sumichrasti)
Blanknaza nazuo (N. narica) • Ruĝa nazuo (N. nasua)
Montara nazuo (N. olivacea)
Krabo-manĝanta lav-urso (P. cancrivorus) • Lav-urso (P. lotor) • Nana prociono (P. pygmaeus)
Malgranda pando (A. fulgens)
Subordo de kaniformedoj (kontinuo malsupre)
Suda arktocefalo (A. australis) • Forstera arktocefalo (A. forsteri) • Galapaga arktocefalo (A. galapagoensis) • Antarkta arktocefalo (A. gazella) • Filipina arktocefalo (A. philippii) • Nana arktocefalo (A. pusillus) • Gvadalupa arktocefalo (A. townsendi) • Subantarkta arktocefalo (A. tropicalis)
Kalorino marurso (C. ursinus)
Marleono de Steller (E. jubatus)
Aŭstralia marleono (N. cinerea)
Sud-Amerika marleono (O. flavescens)
Nov-Zelanda marleono (P. hookeri)
Kalifornia marleono (Z. californianus) • Galapaga marleono (Z. wollebaeki)
Kapuĉnaza cistoforo (C. cristata)
Barba erignato (E. barbatus)
Griza foko (H. grypus)
Rubanda histriofoko (H. fasciata)
Makulita leptoniĥoto (L. weddellii)
Karcinovora lobodono (L. carcinophagus)
Rostra mirungo (M. angustirostris) • Marelefanto (M. leonina)
Mediteranea monaĥfoko (M. monachus) • Havaja monaĥfoko (M. schauinslandi)
Grandokula omatofoko (O. rossi)
Sela pagofilo (P. groenlandicus)
Pacifika foko marhundo (P. largha) • Marhundo (P. vitulina)
Kaspia puso (P. caspica) • Ringita puso (P. hispida) • Bajkala puso (P. sibirica)
Larĝa familia listo estas sube
Larĝa familia listo estas sube
Kurtorela atelocino (A. microtis)
Striita ŝakalo (C. adustus) • Oreta ŝakalo (C. aureus) • Kojoto (C. latrans) • Lupo (C. lupus) • Hundo (C. lupus familiaris) • Ĉabraka ŝakalo (C. mesomelas) • Etiopia lupo (C. simensis) • Dingo (Canis lupus dingo)
Krabovora cerdociono (C. thous)
Kolharara agvarao (C. brachyurus)
Montara kuono (C. alpinus)
Montara hundo (P. culpaeus) • Hundo de Darwin (P. fulvipes) • Argentina hundo (P. griseus) • Pampa hundo (P. gymnocercus) • Dezerta hundo (P. sechurae) • Griza hundo (L. vetulus)
Hiena likaono (L. pictus)
Procionsimila niktereŭto (N. procyonoides)
Kurelorela otociono (O. megalotis)
Praarbara mustelvulpo (S. venaticus)
Griza urociono (U. cinereoargenteus) • Insula urociono (U. littoralis)
Ĝangala vulpo (V. bengalensis) • Blankagriza vulpo (V. canus) • Vulpo ĥamo (V. chama) • Korsaka vulpo (V. corsac) • Tibeta vulpo (V. ferrilata) • Arkta vulpo (V. lagopus) • Grandorela vulpo (V. macrotis) • Sabla vulpo (V. pallidus) • Rupela vulpo (V. rueppelli) • Grizbruna vulpo (V. velox) • Ruĝa vulpo (V. vulpes) • Feneko (V. zerda)
Larĝdenta aoniko (A. capensis) • Kurtunga aoniko (A. cinereus)
Pacifika marlutro (E. lutris)
Makulkola lutro (H. maculicollis)
Kanada lutro (L. canadensis) • Borda lutro (L. felina) • Neotropika lutro (L. longicaudis) • Platkapa lutro (L. provocax)
Rivera lutro (L. lutra) • Harnaza lutro (L. sumatrana)
Fajna hindia lutrogalo (L. perspicillata)
Giganta pteronuro (P. brasiliensis)
Blankgorĝa arktoniko (A. collaris)
Malgranda grizono (G. cuja) • Granda grizono (G. vittata)
Rabega gulo (G. gulo)
Libia stria iktoniko (I. libyca) • Dustria iktoniko (I. striatus)
Patagonia lindokono (L. patagonicus)
Amerika marteso (M. americana) • Flavgorĝa marteso (M. flavigula) • Beech Marten (M. foina) • Sudhindia marteso (M. gwatkinsii) • Arbara marteso (M. martes) • Orienta marteso (M. melampus) • Marteso pekano (M. pennanti) • Zibelo (M. zibellina)
Arbara japana melo (M. anakuma) • Tibeta arbara melo (M. leucurus) • Arbara melo (M. meles)
Dukolora mielvorulo (M. capensis)
Bornea melogalo (M. everetti) • Griza melogalo (M. moschata) • Bruna melogalo (M. orientalis) • Blankvanga melogalo (M. personata)
Brunstria mustelo (M. africana) • Montara mustelo (M. altaica) • Ermeno (M. erminea) • Stepa mustelo (M. eversmannii) • Kolombia mustelo (M. felipei) • Longvosta mustelo (M. frenata) • Japana mustelo (M. itatsi) • Flavventra mustelo (M. kathiah) • Eŭropa mustelo (M. lutreola) • Indonezia montara mustelo (M. lutreolina) • Nigrapieda mustelo (M. nigripes) • Nivala mustelo (M. nivalis) • Naĝhaŭta mustelo (M. nudipes) • Putoro (M. putorius) • Furo (P. furo; M. putorius furo) • Siberia mustelo (M. sibirica) • Flavstria mustelo (M. strigidorsa) • Egipta mustelo (M. subpalmata)
Amerika nutreolo (N. vison)
Multstria poecilogalo (P. albinucha)
Arĝenta taksideo (T. taxus)
Marmora vormelo (V. peregusna)
Divido de organismoj laŭ deveno de ilia nutraĵo
↑ Supre KARNOMANĜULOJ ↑
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 20:13, 8 okt. 2014.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj