eo en eo eo eo eo en eo es eo eo vo eo eo eo it eo eo eo eo it hbs_lat eo eo en en eo eo eo en eo eo eo wuu eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en en en en eo en en eo de en en en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo cs eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl an ar en en az ku uz ru sv bg bn br hbs_lat ca it hbs_lat cy da de el en es et eu fa fi fr fy de lt he hi hbs_lat hu hy it id en es is it ja jv ka kk ta ko cs it it lo lt lv en en en ml mr ms es ceb nl nb nb fr pa pl pms pnb pt io ro vi ru en hbs_lat en sk sl sq hbs_lat sv en ta te en th ceb tr ug fy ur uz fr vi pl he da zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon.
la 6-an de aprilo 1992
aidoso • rena malfunkcio • kora malsufiĉo [#]
angla lingvo • jida lingvo [#]
Universitato Kolumbio • Columbia School of Engineering and Applied Science [#]
v • d • r
Isaac ASIMOV [AJ-zak AZ-i-maf], originale Иcaak OзиMoB tamen nun transskribita en la rusan lingvon kiel Aйзek AзиMoB, (naskiĝis ĉ. la 20-an de decembro 1919[jul.]/ 2-an de januaro 1920[greg.], mortis la 6-an de aprilo 1992) estis rus-devena usona verkisto de sciencfikcio kaj sciencfakto. Kvankam li verkis centojn da libroj pri scienco por laikoj, lia famo devenas de liaj noveloj kaj romanoj pri robotoj, la Serio Foundation (angle: Foundation), historio pri la estonta galaksio, kaj la novelo Nightfall ("Noktiĝo").
Asimov naskiĝis en la Rusio de Lenino en Petroviči, vilaĝo apud Smolensk, en hebrea familio sed je la aĝo de tri jaroj elmigris kun sia familio en Usonon kie li plenaĝiĝis kaj plejparte loĝis en Novjorko. Liaj gepatroj kondukis vendejon de ĵurnaloj kaj dolĉaĵoj kaj ja tie ĉi la juna Isaac komencis pasiiĝi pri sciencofikcio legante fakrevuojn kiuj periode alvenis al la patro, Judah Asimov. Isaac, kvankam li ne estis solfilo (li havis fraton, Stanley, kaj fratinon, Marcia) estis la favorata de la familio pro lia malsanemo, kiu tamen ne malebligis lin frekventi Kolumbian Universitaton, kie li magistriĝis en la jaro 1939 pri kemio kaj biologio.
Intertempe li estis komencinta verki iujn rakontojn. Nur 11-jaraĝe, li skribis sian unuan rakonton titolitan The Greenville Chums at College. Lia unua rakonto publikigita estis Little Brothers, en 1934, dum li frekventis altlernejon.
Dum universitato, inter liaj plej ŝatataj legaĵoj, krom historiaj kaj sciencfikciaj romanoj, estis Agatha Christie kaj P. G. Wodehouse. En 1937 li proponis Cosmic Corkscrew al John W. Campbell, direktoro de la revuo Astounding Stories, sed la manuskripto estis resendita al li.
Malgraŭ tio, Campbell mem kuraĝigis lin skribi aliajn verkojn, kaj tiel en la jaro 1939 aperis ĉe Astounding Stories la rakonto "Ŝiprompo en la maro antaŭ Vesta" (Marooned off Vesta). Intertempe Asimov teksis striktajn rilatojn ankaŭ kun Frederik Pohl, direktoro de aliaj du prestiĝaj sciencfikciaj revuoj, Astonishing Stories kaj Super Science Fiction. Estas ĉe ĉi tiuj periodaĵoj ke vidos la lumon multaj el liaj famaj rakontoj pri robotoj pozitronaj (la unua, ĉiam en 1939, estas Robbie), preludo al la fortunaj romanoj de la "Ciklo de Robotoj", kaj la rakontoj kiuj fariĝos la unua parto de lia plej fama verko, "Ciklo de la Fondaĵo".
Lia sciencfikcio estis plejparte verkita inter la jaroj 1939 kaj 1957, kaj inter 1982 kaj 1992. Dum aliaj periodoj li precipe skribis por popularigi sciencon. Asimov laboris kiel profesoro de bioĥemio ĉe la Universitato de Boston inter 1949 kaj 1958, esplorante pri nukleacido, sed post 1958 li laboris sole kiel aŭtoro. Asimov verkis ĉirkaŭ 500 librojn.
El liaj libroj pri scienco, la majstra verko estas Asimov's New Guide to Science ("La Nova Gvidlibro al Scienco de Asimov", 1984).
La robotoj de Asimov, por vivi paceme en homa socio, devas obei la tri leĝojn de robotiko:
Roboto ne difektigu homon aŭ, per senagado, lasu homon difektiĝi.
Roboto devas obei ordonon donita al ĝi de homo, krom se la ordono kontraŭdiras la Unuan Leĝon.
Roboto devas gardi sian ekzistecon, krom se tio kontraŭas la Unuan aŭ Duan Leĝojn.
La sciencfikcio de Asimov skize kaj hazarde priskribas la venontajn 23 mil jarojn da historio. La historio konsistas el tri epokoj:
1998-11584 p.K.: La disvolviĝo de robotoj kaj kosmovojaĝo. Robotoj
fariĝas anoj de homa socio. La galaksio estas koloniigita.
3421: The Caves of Steel
3422: The Naked Sun
3424: The Robots of Dawn
3624: Robots and Empire
4850: The Stars, Like Dust
11129: The Currents of Space
11584-23652 p.K. (0-12068 GE): La epoko de la Galaksia Imperio
12411: Pebble in the Sky
23604: Prelude to Foundation
23652-24954 p.K. (0-1302 FE): La Fondaĵo: dum la disfalo de la Galaksia Imperio, psikohistoriisto Hari Seldon semis la fondon de nova imperio sur la planedo Terminus. Spite de liaj formuloj, historio montriĝas alie…
23847-963: Foundation and Empire
24150: Foundation and Earth
En Esperanto aperis[redakti | redakti fonton]
Isaac Asimov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Isaac Asimov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Isaac Asimov en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
"La lasta demando." (The last question.) Tradukis Luigi Fraccaroli. Itala Esperantista Junularo, 1989. 11 paĝoj.
"La unua leĝo." (The first law.) Tradukis William Auld.
En: Sferoj 9, Santander 1994, paĝoj 125–128.
En: Pajleroj kaj stoploj, Rotterdam 1997.
Honorigoj[redakti | redakti fonton]
Asteroido 5020 Asimov estas nomita laŭ li.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 06:00, 19 feb. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj