eo en eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo nl eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Varmo - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
''Vidu ankaŭ artikolon [[Varmo (Italio)]] pri [[komunumo]] en [[Italio]].'' ---- [[Image:171879main LimbFlareJan12 lg.jpg|300px|thumb|right|'''Varmo''' el [[suno]] estas origino de [[vivo]] en la [[Tero]]. La [[scienco]] de varmo kaj ĝia rilato kun [[Laboro (fiziko)|laboro]] estas [[termodinamiko]]. [[Transdonado de varmo]] estas kreita multmaniero.]] '''Varmo''' (mallongigo ''[[Q]]'') estas la movado de [[energio]] inter du korpoj de malsamaj [[temperaturo]]j.<ref name="Schroeder"> {{Cite book | author=Schroeder, Daniel V. | title=An introduction to thermal physics (''Enkonduko al termika fiziko'') | year=2000 | publisher=[[Addison-Wesley]] | location=[[San Francisco, California]] | isbn=0-321-27779-1 | quote=''Heat'' is defined as any spontaneous flow of energy from one object to another, caused by a difference in temperature between the objects. | page=p. 18 }} </ref> La [[SI-unuo]] de varmo estas la [[Ĵulo]]. Kvankam iuj uzas la esprimon "termika energio"-n kiel sinonimo de varmo rigardu, ke varmo fakte ne estas energio, sed movado de energio. Ĉiuj objektoj ([[materio]]) havas iom da [[interna energio]], fizika [[grando]] rekte proporcia al temperaturo de objekto, kiu rilatas al hazarda movado de ties [[atomo]]j kaj [[molekulo]]j. Kiam du objektoj de malsama temperaturo varme kontaktas, ili interdonas internan energion, kiu fluas de objekto de plej alta [[temperaturo]] al de malplej alta ĝis varma ekvilibro estas atingita, t.e., ĝis temperaturoj egaliĝas. En [[termodinamiko]] la kvanto ''TdS'' prezentas mezuron de [[malekzakta diferencialo]] de varmo ''δQ'', kiu estas la [[absoluta temperaturo]] de iu objekto multiplikite per diferenciala kvanto de [[entropio]] en sistemo, mezurita ĉe la [[Bordero (termodinamiko)|bordero]] de objekto. Laŭ la [[unua leĝo de termodinamiko]], adicio inter la malekzakta diferencialo de varmo kaj la malekzakta diferencialo de [[laboro (fiziko)|laboro]] ''δW'' estas la [[diferencialo]] de interna energio ''dU''. (Oni povas kompreni la vorto "diferencialo" pli malpli kiel ŝanĝiĝado, do la ŝanĝiĝado de varmo plus la ŝanĝiĝado de laboro egalas la ŝanĝiĝado de interna energio.) Varmo eblas transdoni inter objektoj per [[radiado]], [[Konduktado de varmo|konduktado]] kaj [[konvektado]]. [[Temperaturo]] estas uzita kiel bazo por mezuro de interna energio aŭ [[entalpio]], kiu estas nivelo de elementa movado ekigante varm-transdonon. Varm-transdono eblas okazi nur inter objektoj aŭ [[areo]]j kun malsamaj temperaturoj (laŭ la [[Nula Leĝo de Termodinamiko]]), kaj tiu transdono okazas spontanee nur laŭ la [[direkto]] de pli malvarma [[korpo]] (kiel asertas la [[Dua Leĝo de Termodinamiko]]). La transdono de varmo el unu objekto al alia kun temperaturo egala aŭ pli alta ol sia nur eblas per [[varmopumpilo]]. == Antaŭparolo == La [[unua leĝo de termodinamiko]] asertas, ke la energio de [[fermita sistemo]] konserviĝas, tial por ŝanĝi ĝian energion, oni devas transdoni energion al aŭ el tiu sistemo. Varmo kaj laboro estas la du nuraj mekanismoj per kiuj energio eblas esti transdonita al aŭ el kontrol[[maso]]. Varmo estas la movado de energio kaŭzita per malsameco de temperaturo. La unuoj plej uzataj por kiomo da transdonita energio per varmo estas la [[Ĵulo]] (J), la [[kalorio]] (cal) kaj la [[Brita Termika Unuo]] (BTU). La [[SI-unuo]] de varmo estas la Ĵulo, kaj de [[Transdonado de varmo|varmtransdonado]] por tempo estas [[Vato]] (W = J/s). [[Image:system boundary.svg|175px|thumb|left|'''Varmo''' ''Q'' eblas flui el la ĉirkaŭaĵoj (surroundings) al trans la bordero (boundary) de [[termodinamika sistemo|sistemo]] (system) kaj tiamaniere ŝanĝi ĝian [[interna energio|internan energion]] ''U''.]] Transdonado de varmo estas [[funkcio de vojo]] ([[proceda kvanto]]), male ol [[funkcio de punkto]] ([[stata kvanto]]). Varmo fluas inter sistemoj, kiuj ne estas en termika ekvilibro unu al alia; ĝi fluas spontanee el lokoj je altaj ĝis lokoj je malaltaj [[temperaturo]]j. Kiam du korpoj de malsamaj temperaturoj ekkontaktas termike, ili interŝanĝos internan energion ĝis iliaj temperaturoj egaliĝu; t.e., ĝis termika ekvilibro estu atingita. La [[adjektivo]] ''varma'' estas relativa termino por kompari la temperaturon de unu objekto al de ĉirkaŭaĵoj aŭ de aliaj objektoj. La terminon ''varmon'' oni uzas por priskribi la fluon de energion. Forestante laborajn interagojn, la varmo transdonita ĝis objekto estas stokita kiel interna energio. [[Image:Hot metalwork.jpg|thumb|right|225px|Ruĝ-varma fervergo el kiu varm-transdonado ĝis la ĉirkaŭa medio estas principale per [[radiado]].]] [[Specifa varmo]] estas difinita kiel la kiomo da energio, kiu devas esti transdonita al aŭ el unu unuo de [[maso]] aŭ [[materikvanto]] ([[molo]]) de iu [[substanco]] por ŝanĝi ĝian temperaturon je unu [[grado celsia|grado]]. Specifa varmo estas kvalito, t.e., ĝi dependas de substanco konsiderata kaj ties stato, specifigita per ties kvalitoj. [[Brulaĵo]]j, kiam brulataj, ellasas multe da energio stokita en [[kemia ligo|kemiaj ligoj]] de siaj molekuloj. Ŝanĝiĝante el unu [[fazo de materio|fazo]] al alia, [[pura substanco]] ellasas aŭ [[sorbado|sorbas]] varmon sen ŝanĝi sian temperaturon. La kiomo da varm-transdonado dum [[faza ŝanĝo|faz-ŝanĝiĝo]] nomiĝas [[latenta varmo]] kaj dependas unue de substanco kaj ties stato. ===Energio Termika=== '''Termika energio''' estas termino ofte konfuzita kun varmo. Malstrikte parolante, kiam varmo estas aldonita al [[termodinamika sistemo]], ĝia termika energio pliiĝas; kaj kiam varmo estas eldonita, ĝia termika energio malpliiĝas. Laŭ tiu vidpunkto, ''varmaj objektoj'' estas objektoj kun multe da termika energio, dum ''malvarmaj objektoj'' posedas malpli da tia energio. Tial ofte oni konfuzas termikan energion kun varmo, tamen rigardu ke iu objekto ne povas posedi varmon, nur energio. Varmo ja estas transdonado de tiu energio. La termino estis kreita per [[James Prescott Joule]], kiu studis la rilaton inter varmo, laboro kaj temperaturo. Li observis ke, farinte meĥanikan [[laboro (fiziko)|laboro]]n en [[fluaĵo]]jn (ekzemple, [[akvo]]) per agitado, iliaj temperaturoj pliiĝis. Li proponis ke meĥanika laboro, kiun li faris al sistemo, iĝis ''termika energio''. Specife, li malkovris ke proksimume 4200 Ĵuloj estis bezonataj por pliigi la temperaturon de unu [[kilogramo]] je unu [[grado celsia]] La termika energio de unuopa [[partiklo]] estas: <math>U_{termika} = f \cdot \frac{1}{2} kT \ ,</math> kie f aludas pri la [[gradoj de libereco]], T aludas pri temperaturo, kaj k pri [[konstanto de Boltzmann]]. Ekzemple, unuatoma ero en [[ideala gaso]] havas tri gradojn de liberco, tial: <math>U_{termika, unuatomika} = \frac{3}{2} kT \ .</math> Totala termika energio estas sumo de termikaj energioj de ĉiuj partikloj en sistemo. Do, por sistemo havante N partiklojn, <math>U_{termika} = N \cdot f \cdot \frac{1}{2} kT \ .</math> Rigardu ke ''U<sub>termika</sub>'' malofte estas totala energio de sistemo; ekzemple, eblas esti [[statiko|statika]] energio kiu ne ŝanĝas kun temperaturo, kiel [[potenciala energio]], [[kemia ligo|energia de kemia ligo]] aŭ [[fizika relativeco|energio de ripozo]] (E=mc<sup>2</sup>). == Vidu ankaŭ == * [[Kamentuba efiko]] * [[Energio]] * [[Termodinamiko]] * [[Laboro]] * [[Temperaturo]] * [[Latenta varmo]] * [[Ĵula leĝo]] ==Notoj== <references/> [[Kategorio:Termodinamiko]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Citaĵo el libro (redakti)
Ĉi tiu paĝo estas membro de 1 kaŝita kategorio:
Kategorio:Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj