eo en eo eo en en nb eo eo hu eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo nb en en en en en en eo eo nb eo it eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo en eo eo eo eo eo es it eo eo eo eo eo eo en eo en pl eo eo eo eo eo eo eo hu eo fr it hu sv eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo nb eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nb nl eo eo eo es eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nb en eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo nb eo eo eo eo pl pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo nb eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo es eo it eo eo eo eo eo eo eo en en eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en en eo eo nb eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo en eo pl ca pl eo eo en eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo nb hu eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo tr en en eo en en en en en en en en en en en en en eo eo nb eo en eo en en eo eo en en eo en en jv en en eo eo de da en da en en cs en en en cs da en da cs en en de da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en cs da en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da en en en cs da en en en cs cs da en da da en en cs en en cs cs da en da cs en en cs cs en da cs en cs cs cs da en cs cs en eo eo eo it it it en it it pt it it it es it eo eo de pt pl hu it eo de en et it it de de it pt eo en en en it fr it pt en lt fr it hu en en eo de en eo eo it hu it it it eo it es en en es cs pt hbs_lat fr pt hu en en de it it lt de it eo eo eo es it en tl it it en it es en eo pt en en en en pt en en eo eo eo en it eo eo it it pt eo hbs_lat en en en eo en it en en it it it it nl en es en eo fr en sv en en en it en en eo eo pt pt eo pt en en it fr it ceb it it it it eo pl en en lt it fr en eo hu eo it da pl hu io en it it de it it en is it de it it en en hu eo en en pt fr it eo id eo en en en de en ca hu en it it it ro it fr it es pt eo eo eo eo en es pt pt it fr eo it fr it en en eo es fy it it eo it en pt en en fr hu fr la eo eo eo eo es eo id hu it ceb eo es eo it en pt cs pt de cs eo nl en en la pt eo lt fr it it en en en en ro eo eo en en en en en en en it en de eo it hu hu en en it de it it it hu en en hbs_lat eo de hu it hu hu ceb ceb ru de pt en en en eo pt pt it it de fr fr fr pl en eo en de fr nl en en pt eo eo es pl eo eo it hu en es en pl es ceb es it es it pt it eo pt hu es it en es pt eo eo it eo es eo eo eo it tr it it it es nl it en it hu it hu pt pt eo it hu cs ceb sv fr pt fr en en en en en en nl nl hu hu eo hbs_lat cs cs en en eo en fr en cs cs de en en en hu pt pl en nl en de fi it en en en en fr en pt en en cs cs de en hu eo fr pt eo it pt en pl es es en de eo en lt it eo hbs_lat en eo es it hbs_lat hu it en en en it eo hu eo en en hbs_lat it eo pl pt it cs pl eo eo eo es eo en es pt eo cs it ceb pt eo it de de ca ceb hu eo it cs et pt hu en it pt eo id it pt it de de de is it es it eo cs it es en hbs_lat pl nl en eo pl eo it de eo hu la nl es en en fr it fr en pt it en cs pl eo es de en en it pt it eo ceb ceb uz eo en en en fr en it en pl pt en en en hu eo eo en it fr fr it ceb pl eo en sv en fr it es eo eo it en hu hu hu en it it eo eo it pt it it es it en fr hu en en eo eo it eo en it it tr en eo eo en eo it eo eo en it fr pt fr sv en pt en en it pt en it eo es en pt fr eo pt hbs_lat it en hu it es es en es it es de en cs nb en en de it en en eo fi en en eo hu it en fr sv cs en en en en fr en eo it eo eo eo it eo eo it hbs_lat eo it it es eo en en en it tr eo it en pl de en es pt eo en en sk hbs_lat en pt de fr it it en it eo it es en en en en it fr en en pt eo en pt de it fr eo pt ceb en es eo eo sv eo eo it it fr eo en sv hu hu pl es de it it en it eo eo pt en fr de eo eo it eo eo it it pt pt eo fr cs pt es eo it eo it it en eo pl it it it en it cs en en sv fr en it it en it it hbs_lat vi war it it pt tr pt eo it it en en fr en en it it fr hbs_lat it pt pt es it eo it en es id en hbs_lat it it en it cs it en eo pl eo eo eo es fr en en pl eo pl eo it en en en eo pt pt hu pt it it en en it ceb eo en eo cs nl de en en en en en en en en en it en en en gl en en pl de de ca pt es pl eo hu it eo eo en es en eo eo es eo eo eo nb eo eo ceb es de en eo en es en eo eo en eo it eo eo eo eo eo es eo fr it eo ro eo vo pl ro eo eo eo eo eo en eo en en lt sv eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo en en en en en en en en
skip to main | skip to sidebar
Esperanto-blogo, kelkfoje blago, de Ralph Dumain
Showing posts with label Esperantologio. Show all posts
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (8)
Finfine, la lasta volumo de Omaĝe al Kálmán Kalocsay, la 8-a, estis enretigita, ankaŭ pluaj libroj, danke al István Mészáros. Jen la gamo de verkoj de kaj pri Kalocsay en la koncerna retejo, enlistigata laŭ mia propra ordo:
Nyelvi egyenlöség (verkoj pri & poemoj & tradukoj de Kálmán Kalocsay)
In Memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (hungarlingva,  kun postparolo & 'Postlasitaj verkoj' en Esperanto)
2. Poeto de la Internacia Lingvo; 1998. 110 p.
3. Tradukinto de la Internacia Lingvo; 2000. 153 p.
4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.
5. La lingvisto kaj gramatikisto; 2001. 112 p.
6. La redaktoro: Literatura Mondo - Budapeŝta Skolo; 2001. 77 p.
7. Ses jardekoj en la Esperanta movado; 2002. 113 p.
8. El la vivanta klasikulo fariĝis senmorta klasikulo; 2002. 154 p.
Dissemitaj floroj: originalaj poemoj kaj tradukoj ekstervolumaj de Kálmán Kalocsay, enbukedigis Ada Csiszár. Budapest, 2005. 212 p.
Ezopa saĝo: sepdeksep fabloj verse reverkitaj de K. Kalocsay. Kopenhago: Koko, 1956.
La morto de la ĉielarko: elektitaj poemoj kaj artikoloj de Endre Ady; red. Vilmos Benczik; trad.: Imre Baranyai, Vilmos Benczik, Márton Fejes, Kálmán Kalocsay, Péter Rados, Ferenc Szilágyi. Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1977. 87 p. (Libroserio 2; 2) Enkonduko de Kálmán Kalocsay (1962), p. 5-8.
Morgaŭ matene: dramo de Frigyes (Frederiko) Karinthy, tradukis Budapest: Hungara Esperanto Instituto, 1923.
Libero kaj amo: poemoj elektitaj, de Sándor Petőfi, trad. Kálmán Kalocsay. Budapest: Corvina, 1970.
Romaj Elegioj — La Taglibro de Goethe, tradukita de K. Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1932.
Eterna bukedo: poemoj el dudekdu lingvoj. Budapest: Literatura Mondo, 1931.
Tutmonda sonoro: poezia antologio en Esperanto tradukita el 30 lingvoj de K. Kalocsay. Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1981. (Unua parto: antikva literaturo; Dua parto: moderna literaturo)
Streĉita kordo de Kálmán Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1931.
Rimportretoj: galerio de Esperantaj steloj, pentris K. Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1934.
Izolo: poemoj. (neaperinta 1-a eldono, 1939). Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1977.
Libro de Amo (inkl. de Sekretaj sonetoj) de Kálmán Kalocsay sub pseŭdonimoj, precipe Georgo Peterido Peneter; antaŭparolo de Arieh ben Guni. [La Laguna]: Byblos, 1969.
Ekster tiu retejo jen alia verko traduka:
Poemoj de Attila József (1905-1937), tradukis Tibor Bessenyei, Márton Fejes, Kálmán Kalocsay, Jozefo E. Nagy, Péter András Rados, Imre Szabó, Lajos Tárkony, Julio Varga; aranĝis Jozefo Horvath (Gyõr). Aperis 2006.
Verkis Ralph Dumain je 7:46 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, Attila József, beletro, Endre Ady, Esperanto-movado, Esperantologio, Frigyes Karinthy, Goethe, Hungario, Kalman Kalocsay, poezio, Sándor Petőfi, sekso, teatro, tradukado
Frigyes Karinthy: the Hungarian Swift & his musical robots
This is my latest podcast, recorded in Buffalo, New York, May 7, 2016:
To listen (56:55) click here; to download right-click here.
Postscript: I also mention Hungarian-Canadian poet and multimedia artist Robert Zend, who referred to Karinthy as his "spiritual father"--as did Szathmári. Also, I contrast Karinthy's approach to philosophy and literature with the views of Hungarian Marxist philosopher György Lukács, who never mentioned Karinthy as far as I can determine. I end with quotes from Karinthy's published "Letter to H. G. Wells" (July 1925) and from Mihály Babits on Karinthy's greatness.
Verkis Ralph Dumain je 1:05 AM 0 komentoj
Rubrikoj: amo, beletro, Esperanto-movado, Esperantologio, fantazio, filozofio, Frigyes Karinthy, Georg Lukács, H. G. Wells, Hungario, Jonathan Swift, Robert Zend, robotoj, Sándor Szathmári, satiro, sciencfikcio, utopio
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (7)
Ĉi tiu volumo, kiel la antaŭaj, enhavas valoregan materialon. Jen la precipaj enhavoj:
Ĉapitro 9: La proza verkisto
9.2 La eseisto Kalocsay (G. Miĥalkov) (p. 4-10)
9.3 Eseoj kaj artikoloj pri literaturo
9.4 La severa recenzanto (14-23)
9.5 Portretoj verkitaj de Kalocsay (24-28)
9.6 Eseoj kaj artikoloj pri la Esperanta poezio (29-30)
9.8 Artikoloj pri diversaj temoj (37-38)
Ĉapitro 10: La proza tradukinto
10.2 La paĝio de l’ reĝino
10.3 Du kokcineloj; La montro
10.6 Vivo de Arnaldo [Mussolini] (51-52)
10.8 Prozaj tradukoj de Kalocsay (54-56)
10.9 El la fruaj prozaj tradukoj de Kalocsay: Mór Jókai: "Kiun el la naŭ" (57-61)
Ĉi tiu volumo eble estos la plej utila por eltrovi, kion pensis Kalocsay pri verkistoj esperantistaj (ekz. Ferenc Szilágyi, Lajos Tárkony) kaj neesperantistaj (ekz. Endre Ady).
Verkis Ralph Dumain je 2:04 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Endre Ady, Esperantologio, Ferenc Szilágyi, fikcio, Frigyes Karinthy, Hungario, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, literaturkritiko, Mór Jókai, recenzoj, tradukado
New publications on interlinguistics & Esperanto
Towards a Linguistic Worldview for Artificial Languages by Ida Stria (Poznań 2015)
Verkis Ralph Dumain je 3:19 AM 0 komentoj
Rubrikoj: Esperantologio, interlingvistiko, komunikado, lingvistiko
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (6)
Mi listigas erojn, kiuj interesas min:
8.11  La tradukado al Esperanto (intervjuo kun Kalocsay) (p. 3)
8.2    Tradukoj el la hungara poezio (listo) (4-23)
(Ady, Babits, Kassák, Arpád Tóth)
8.5.0 Persekutita poezio (el la krim-proceso K. Bleier) (35)
8.7    La tragedio de l' homo (43-47)
8.14  La floroj de l' malbono (66-68)
8.17  Kantoj kaj romancoj (75-77)
8.20  Poemoj el la mondliteraturo (84-133a)
8.20.1 El la angla poezio (84-85)
8.20.13 El la franca poezio (90-97)
8.20.14 El la germana poezio (98-107)
8.21   Poemtradukoj de Kalocsay sur diskoj (134-135)
Jen referencoj al Sándor Szathmári:
(1) S. Szathmári skribis pri la tradukoj de Kalocsay [Eterna Bukedo]:
"Ofte mi spertis, ke liaj egiptaj tradukoj estas pli egiptaj , la latinaj pli latinaj ol la originalaj. Mirinde estas, ke li ĉiam trasentis, travivis la etoson, spiriton de la originalo kaj ĝin povas redoni eĉ pli originale, ol la originaloj mem." (p. 57)
(2) "La titolon de la antologio [Tutmonda Sonoro aŭ Eterna Bukedo] proponis al Kalocsay S. Szathmári." (p. 82)
La fonto citita estas S. Szathmári, Paco 1966: 151 (hungara eldono), p. 10.
Mi notas ankaŭ: Ada Csiszár, “La Tragedio de L’ Homo kaj Imre Madách” (Pri la prelego de K. Kalocsay post du jardekoj), Literatura Foiro, 1984: 83, p. 16.
Verkis Ralph Dumain je 1:35 AM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Esperantologio, Hungario, Imre Madách, Kalman Kalocsay, persekutoj, Sándor Szathmári, tradukado
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (2)
La 27-an de februaro 1976 mortis nia giganto Kálmán Kalocsay. Do ni nun vivis 40 jarojn sen Kalocsay. Mi vizitis la retejon de la Amika Societo de Kálmán Kalocsay kaj sendis mesaĝon.
Mi ricevis respondon de István Mészáros, kun kiu mi jam longtempe korespondas pri hungarrilataj esperantaĵoj. Mi informiĝis, ke post la morto de Ada Csiszár la societo praktike ne funkcias. La malnova rondo de esperantistaj literaturemuloj ŝrumpas; maljunuloj mortas, nuntempe oni ne persone interagas kiel en antaŭa epoko.
Do jen konfirmiĝas mia hipotezo, ke la hungara Esperanto-movado suferas pro formorto aŭ personaj malfacilaĵoj de hungaraj esperantistoj, se ne priparoli la malaperon de ŝtata subteno. Sen la konservaj kaj disvastigaj klopodoj de hungarlandanoj, esperantologiaj esploroj suferos. Ne ĉiuj posedas la financajn rimedojn por vojaĝi tra la mondon por bezonataj materialoj.
Estas preskaŭ nekredeble, ke Hungario, iam esence la centro de la Esperanta kultura mondo, ne bone nuntempe tiel fartas. Mi nuntempe sentas ties valoron, post historia studado, pli forte ol kiam mi esperantistiĝis kiam 14-jarulo antau duonjarcento. Ankaŭ, sen Esperanto mi scius nenion pri hungara literaturo. (Kontraste, en fakoj de intelekta historio, sociteoria pensado, kaj filozofio hungaroj estas bone studataj kaj konataj al interesitoj anglalingvuje.)
Restas multaj demandoj pri hungaraj esperantistoj kaj ne-esperantistaj hungaraj intelektuloj rilate al hungara literaturo kaj la socikultura medio--ne ĉiukaze respondeblaj pere de publikigitaj anglalingvaj aŭ esperantlingvaj publikaĵoj. Pluvivu la historia memoro de Kalocsay and lia medio.
Verkis Ralph Dumain je 2:21 AM 1 komentoj
Rubrikoj: beletro, datrevenoj, Esperantologio, Hungario, István Mészáros, Kalman Kalocsay, tradukado
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (1)
Dankon precipe al István Mészáros mi akiras informojn kaj verkojn pri, el, kaj de hungara literaturo kaj hungaraj esperantistoj. Pro miaj enketoj li ĵus aldonis gravegajn verkojn en Esperanto kaj la hungara al la retejo pri Kálmán Kalocsay (1891-1976):
In Memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (hungarlingva,  kun postparolo & 'Postlasitaj verkoj' en Esperanto))
Omaĝe al K.K. vol. 1
Omaĝe al K.K. vol. 2
Omaĝe al K.K. vol. 3
Jen bibliografiaj detaloj de la tuta gamo da 8 volumoj:
Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro.
vol. 1; 1998. 143 p.
2. Poeto de la Internacia Lingvo; 1998. 110 p.
3. Tradukinto de la Internacia Lingvo; 2000. 153 p.
4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.
5. La lingvisto kaj gramatikisto; 2001. 112 p.
6. La redaktoro : Literatura Mondo - Budapeŝta Skolo; 2001. 77 p.
7. Ses jardekoj en la Esperanta movado; 2002. 113 p.
8. El la vivanta klasikulo fariĝis senmorta klasikulo; 2002. 154 p.
Mi esperas, ke pluaj volumoj estos enretigataj. Mi ekzamenis la unuajn du volumojn.
En la 1-a volumo la ĉapitro 5 pri la politiko de Kalocsay estas informiva. La kuntekston de travivado de Kalocsay k.a. sub diversaj situacioj de subpremado mi ne sciis. (Flanke, je la 50a datreveno de la Hungara Revolucio de 1956 mi renkontis en Vaŝingtono la lastan vivantan estron de la revolucio.)
Mi trovis por mi multan utilan enhavon en la 2-a volumo. La rilato de Kalocsay al la hungara lingvo kaj liaj hungarlingvaj poemoj en ĉapitro 6 interesas min. La sekcioj en ĉapitro 7 pri poemaroj kiujn mi ne havas estas informplenaj, t.e. La dekdu noktoj de Satano kaj Versojn oni ne aĉetas.
La bibliografio de originalaj poemoj konfirmas la aŭtentikecon de poemon kiun mi trovis ie citita sen fontindiko:
“Jes Ja” de Kálmán Kalocsay
Mi republikigos la anglan tradukon fare de Marjorie Boulton de "Ahasvero de Amo XI".
En la postaj volumoj, utilas listoj de poemoj tradukitaj el la hungara kaj el mondliteraturo; el ĉapitro 9 pri la eseisto Kalocsay kaj bibliografio de artikoloj; resumo de Diino Hertha; resumo de Morgaŭ matene de Frigyes Karinthy (kiu mankas al mi); rememoroj pri Literatura Mondo; pri Arĝenta Duopo, Ora Duopo, kaj Dek Prelegoj.
Verkis Ralph Dumain je 10:31 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Esperantologio, Hungario, István Mészáros, Kalman Kalocsay, literaturkritiko, poezio, tradukado
Clarence Bicknell (27 oktobro 1842 - 17 julio 1918)
Hodiaŭ estas la naskiĝtago de la eminenta plurtalentulo, sciencisto kaj esperantisto Clarence Bicknell. Rimarku ke 2018 markos la centjariĝon de morto de Clarence Bicknell.
Mi jam blogumis pri li (precipe ĉi tie: rimarku la plurajn retligojn).
Nepre vizitu la retejon de Clarence Bicknell. Sub rubriko Novaĵoj kaj opinioj vi trovos interesajn aldonaĵojn, ekz. In Clarence's Time - Esperanto Conference 1906.
En Facebook troveblas Clarence Bicknell Association.
Verkis Ralph Dumain je 10:34 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, bibliotekoj, Britio, Clarence Bicknell, datrevenoj, Esperanto-movado, Esperantologio, scienco
Ernest Drezen (14 novembro 1892 - 27 oktobro 1937)
Hodiaŭ estas datreveno de la mortigo de sovetia esperantisto Ernest Drezen fare de la Stalina reĝimo en 1937. Kiam mi eklernis Esperanton en 1968, mi interesiĝis ankaŭ pri interlingvistiko, do havigis al mi kaj legis la nemalhaveblan verkon de Drezen Historio de la Mondolingvo (1931, reeldonigita 1967, 1991). Post jaroj mi legis aliajn liajn verkojn Analiza Historio de la Esperanto-Movado (1931) kaj Zamenhof (1929). Eble mi akiris la verkon Skizoj pri Teorio de Esperanto (1931, reeld. 1975) sed mi ne memoras. Komence mi sciis nenion pri marksismo. Mi lernis ke Drezen estis viktimo de Stalin, sed mi sciis malmulton pri lia propra aktivado krom la skismo el SAT. Mi ne sciis tiutempe pri ia lia kompromiteco konforme al la reĝimo, kiu eventuale malsukcesis malhelpi la ekstermon de la sovetia Esperanto-movado.
La sovetia kaj komunistpartia speco de marksismo-leninismo enhavis konatajn krudaĵojn, sed oni tamen povus lerni el ĝi. Kiam mi prelegis okaze de la centjara datreveno de la Universala Kongreso en Vaŝingtono (1910) mi rekonstatis diversajn kritikojn pri Zamenhof, inkluzive de la jena:
Ernest Drezen pri la Interna Ideo de Esperantismo
(Atentu ankaŭ la retligojn de tiu retpaĝo.)
Menciindas ankaŭ la pli ĝenerala faka intereso pri Drezen. Ekz., sovetologa studento Michael G. Smith multe esploris pri Drezen en konekso kun sia profesia fako, konsultante rusajn kaj Esperantajn verkojn. Mi helpis lin pri la Esperanta flanko, kaj en 1988 mi tradukis por eventuala publikigo lian eseon:
"Kultura Revolucio en Sovetunio: Lingvaj Reformoj kaj Esperanto, 1917-1937" de Michael Smith, trad. R. Dumain
Drezen okupis sin ankaŭ pri scienco de racia mastrumado kreita kaj nomata de Alexandr Bogdanov tektologio (anglalingve "tectology"). Mi jam afiŝis pri mia kunlaboro kun Smith:
Lingvaj reformoj & Esperanto en Sovetunio
Rigardu ankaŭ mian afiŝon Lenin, Bogdanov, Esperanto.
Mia kolego Smith agnoskis kiel mi (kaj multaj aliaj, ekz. William Auld) la imponan kreivon de la sovetiaj esperantistoj, kiujn Stalin subpremis. Smith kiel mi (kaj Auld) admiris la poeton Eŭgeno Miĥalski, kiun ni iam diskutis. Ni miris, kiel ekspliki la plezurigan vortmuzikon de Miĥalski.
Verkis Ralph Dumain je 3:02 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Alexandr Bogdanov, datrevenoj, Ernest Drezen, Esperanto-movado, Esperantologio, Eŭgeno Miĥalski, interlingvistiko, laborista movado, marksismo, persekutoj, socialismo, Sovetunio, stalinismo, Zamenhof
Reto Rossetti 80-jara (1989)
Okaze de la nuna datreveno de la morto de Reto Rossetti, Osmo Buller rememorigas pri sia malnova artikolo:
"Reto Rossetti 80-jara", Heroldo de Esperanto, N-ro 7 (1810), 8 majo 1989.
Do revizitu liajn multfacetajn kernajn kontribuojn al Esperantan kulturon.
Verkis Ralph Dumain je 8:55 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, datrevenoj, Esperantologio, Reto Rossetti
William Auld: Pri lingvo kaj aliaj artoj (5): tradukado
Kiel mi jam menciis, mi trovas Auld plej stimula kiam li pritraktas specifaĵojn de originala aŭ traduka beletro en Esperanto. Mi jam afiŝis dufoje pri trakto de tradukado en esearo de Auld Facetoj de Esperanto (1976). Nu, nun denove pri . . .
William Auld, Pri lingvo kaj aliaj artoj. Antverpeno; La Laguna: TK / Stafeto, 1978. 213 p.
Enestas du eseoj pri tradukado:
Pri la tradukado de poezio   (21-32)
La internacia lingvo kiel belarta tradukilo   (95-157)
En la unua eseo, Auld rebatas la tezon asertante la netradukeblon de poezio. Tradukado estas esenca parto de beletra produktado en pluraj lingvoj; ĝi eĉ ludis gravan rolon en angla literaturo. Auld ankaŭ rebatas la aserton, ke ĉio grava tradukiĝas anglen aŭ francen. Du problemoj estas ignoro de malpli disvastigitaj literaturoj, kaj manko de altkvalitaj tradukoj. Pri supozataj baroj al tradukado Auld diskutas semantikajn asociecojn, kaj vortludojn, kaj donas ekzemplon de solvo de vortluda problemo tradukante anglan tekston al Esperanto.
La dua eseo estas multe pli detala kaj ampleksa. Literaturo valoras por interkompreniĝo de popoloj, per kio ili konstatos la komunaĵojn de supraĵe malsamaj homoj. Auld ilustras problemon de tradukmanko per statistikoj el Index Translationum. La mito ke nur la "ĉefaj" lingvoj gravas preterpasas beletrajn juvelojn el "minoraj" lingvoj. Do eĉ fakuloj neglektas ekz. hungaran literaturon. Ambicio traduki ĉion en ĉefajn lingvojn, ekz. la anglan, estas ĥimero, se ne paroli pri kvalito. Sed Esperanto ja solvas la problemon.
En la dua parto de la eseo, Auld alfrontas denove la missupozatan netradukeblon de poezio. Auld neas limojn de lingvoj kiuj bremsas tradukadon; la sola decida faktoro estas la talento de la tradukanto.
Mi dubas ĉi tiun absolutan aserton, sed Auld argumentas sian pozicion. Signifigpotenco ekzistas nur en la homa menso, ne en la lingvo. Auld celas pruvi, ke Esperanto (pli precize, Esperanta verkisto!), aparte pro sia gramatiko, kapablas redoni nacilingvajn nuancojn traduke. Auld listigas la lingvajn qvalitojn de la fleksebleco de Esperanto.Aldone al gramatikaj trajtoj, Esperanto estas riĉa je rimoj.
En la tria parto de la eseo, Auld provizas poeziajn specimenojn por komparo, laŭ menciitaj kriterioj, uzante nacilingvajn originalojn kaj tradukojn kaj Esperantajn tradukojn. La lingvoj de la originaloj aŭ tradukoj estas angla, franca, rusa, kaj Esperanto. Bone por ni, la retejo de Don Harlow donas la specimenojn kaj komentarojn de Auld:
Specimeno A: L'abatros de Charles Baudelaire, kun tradukoj en Esperanto (de Kalocsay) kaj la angla;
Specimeno B: La tigro de William BLAKE, elangligis William AULD kun anglalingva originalo kaj franca traduko de Félix ROSE (kun komentaro pri la tradukoj);
Specimeno C: Anĉaro de Aleksandr PUŜKIN, elrusigis KALOCSAY Kálmán, enangligis Walter MORISON.
Verkis Ralph Dumain je 1:03 AM 0 komentoj
Rubrikoj: Aleksandr Puŝkin, antologioj, beletro, Charles Baudelaire, Esperantologio, estetiko, Ezra Pound, Hungario, Kalman Kalocsay, literaturkritiko, poezio, tradukado, William Auld, William Blake
William Auld: Pri lingvo kaj aliaj artoj (4) . . . kaj fuŝa propagando
Mi legis kaj relegis esearojn de William Auld kaj raportas ĉi-bloge laŭokaze.
Pri eseoj en Pri lingvo kaj aliaj artoj (1978) mi antaŭe blogis:
William Auld: Pri lingvo kaj aliaj artoj
Hermann Häfker & William Auld pri mondhistorio
William Auld pri »koleraj junuloj«, Julio Baghy, & Sándor Szathmári
Pri Facetoj de Esperanto (1976) jen afiŝoj:
William Auld pri poezia lingvo & tradukado (1)
William Auld pri poezia lingvo & tradukado (2)
Pri Kulturo kaj Internacia Lingvo (1986) jen:
William Auld: kulturo & Esperanto
Enkonduko en la originalan literaturon de Esperanto (1979)
Vereco, Distro, Stilo (1981)
La fenomeno Esperanto (1988)
Pajleroj kaj stoploj: elektitaj prozaĵoj (1997)
Mi legis la unuajn du el la kvar libroj.
Miaopinie, Auld eseas plej interese kiam li pritraktas beletron de Esperanto specife (originalan aŭ tradukan) aŭ beletron nacilingvan aŭ ĝenerale. Sed kiam Auld propagandas pri Esperanto-kulturo, ekz. en eseoj en Kulturo kaj Internacia Lingvo, mi trovas liajn asertojn falsaj kaj absurdaj. (Rigardu ankaŭ mian afiŝon Giorgio Silfer pri literaturkritiko & Esperanta kulturo, sed ankaŭ Kiu furzis? Giorgio Silfer! interalie pri la kritiko fare de Gary Mickle pri nekonscia infekto de esperantista propagando per ideoj kiuj historie devenas el dekstra ideologio.)
Troveblas pluraj bonegaj eseoj en Pri lingvo kaj aliaj artoj. "Esperanto kiel literatura lingvo" (p.69-94) estas sufiĉe bona eseo, krom la jena argumento:
La graveco de nia originala literaturo troviĝas en tio, ke ĝi estas la sola kaj unika literaturo internacia. Ĝi estas eĉ supernacia.
Trafe skribis Juan Régulo: »Kiam diversaj naciaj lingvoj titolas sin »internaciaj« kaj montras al sia literaturo, ili sofisme preterglitas la fakton, ke tiu literaturo estas nacia, sed ne internacia: ĝi estas nome kontribuo preskaŭ senescepte de indiĝenoj, kaj la internacia literaturo de tiuj lingvoj fakte ne ekzistas. Dume en Esperanto ni havas la grandiozan fenomenon de tutmonda literaturo demokrate kreita de suverenaj verkistoj de ĉiu lando, el kiu nur sin anoncas la talento« [2]. En tiu originala literaturo de Esperanto montriĝas la diverslandaj verkistoj, senigite de sia nacieco kaj vestita en sia homeco; malaperis la supraĵaj malsimilecoj trudataj de nacilingva etoso, kaj oni vidas tutklare la fundamentan unuecon de la homaro. Mirinde unueca estas la literatura tradicio de Esperanto; pri nia poezio, ekzemple, skribis prof. Waringhien: ». . . mi ne konstatas profundan ŝanĝon en la periodo, kiu iras de 1921 ĝis hodiaŭ: nuancojn de tono, jes—sed tio simple kondukus nin al distingo de unu hungara skolo, kiun sekvis, kvankam sen la kutima interbatalado inter du sinsekvaj skoloj, la skota skolo.« [1] Verkante per la internacia lingvo, por internacia legantaro, partoprenante en supernacia kulturo kaj tradicio, la verkisto vole-nevole (sed plej ofte vole) esprimas ideecon kaj idealon tuthomajn, alireblajn por ĉiuj homoj senkonsidere pri nacieco. Individuo kelkfoje tion bedaŭris; la profunde naciisma angla verkisto K.R.C. Sturmer, kiu fakte neniam sukcesis liberiĝi de siaj naciaj apartaĵoj, pli ol unu fojon esprimis fortan bedaŭron, ke per Esperanto ne eblas sentigi la sukajn nuancojn de klaso, regiono kaj slango esprimitajn de la angla lingyo. Li sentis tion kiel mankon de la internacia lingvo. Sed laŭ mia opinio li eraris: tio ja ne estas tasko de iu internacia lingvo, sentigi distingojn interne de iu nacio; kaj sekve oni ne devas riproĉi al Esperanto, ke tiun taskon ĝi ne plenumas. Ĉu la tasko de Esperanto ne estas ĝuste, sentigi similecon, kaj ne malsimilaĵojn, de la homoj? Ĉu unu tasko de esperantistoj ne estas, traduki el la esperanta literaturo nacilingven, ĝuste por montri tiun similecon (kiun plej ofte kaŝas ĝuste la lingvaj malfacilaĵoj) al la nacioj?
2 Memorlibro pri la Zamenhofjaro, p. 70.
1 La nica literatura revuo, kyara jarkolekto, p. 95.
La tuta asertaro de komenco ĝis fino estas sintrompa falsaĵo. Se mi ne jam legis similajn stultaĵojn, mi ne kredus, ke Auld verkus ĉi tion. Ĉi tio kontraŭdiras ĉion, kion Auld diras pri literaturo aliloke, kiam li analizas specifajn nacilingvajn aŭtorojn kaj verkojn. Auld evidente ne konsideras la diferencon inter nacieco kaj naciismo; cetere, li simple supozas ke ĉio kio okazas en nacia kadro estas "nacieca" se ne diri naciisman. Se jes, kial eĉ traduki nacilingvajn verkojn, krom el antropologia intereso? Unu funkcio de literaturo estas socikritika, do tute ne gravas distingo inter nacia kaj super/inter/nacia, ĉar la decida kriterio estas transcendo de aro de sociaj supozoj. Ĉu esperantistoj tiel superas la kapablojn de neesperantistoj? Nur en la sintrompa fantazio de Auld.
Fakte, samnaciano kiel alinaciano devas tordi la donitan lingvon por esprimi sian mondrigardon. Alinacianoj devas, kaj sukcesas, esprimi novajn prioritatojn kiam ili esprimas sin en trudataj mondlingvoj, ekz. kiam afrikanoj verkas en la angla aŭ la franca. Kaj ties tasko ne estus esence malsama se ili verkus en Esperanto, malgraŭ la kutima fuŝa propagando. Jes, Esperanto estas pli facile lernebla, pro manko de gramatika malkonsekvenceco, sed preter tio la defio estas la sama.
Ankaŭ absurda estas la argumento rilate al Sturmer. Fakte, Sturmer estas unu el la plej interesaj esperantistaj verkistoj de sia epoko, ĉar li verkis pri specifaj sociaj fenomenoj, do ne nur lirike laŭ primitiva aŭ polurita romantismo. (Rigardu miajn afiŝojn Julius Balbin, mi, & aliaj en Beletra Almanako pri la eseo de Balbin "La sekreta malsano de la esperanta poezio", kaj Kálmán Kalocsay revizitata.) Se temas pri naciaj specifaĵoj, kial ne kondamni Kiel akvo de l' rivero de Raymond Schwartz aŭ La granda kaldrono de John Francis? Kaj pri la plendoj de Auld mem kontraŭ puritanismo en siaj verkoj? Ĉu puritanismo estas universala homa problemo aŭ kulture specifa? Se oni devas pripensi kiel traduki kulturajn nuancojn el nacilingvaj verkoj Esperanten, do kial ne alfronti la saman problemon kiam oni verkas originale en Esperanto pri specifaj sociaj situacioj? La universaleco kiun Auld predikas estas malplena, senenhava, nur propaganda universalismo. "Ĉu la tasko de Esperanto ne estas ĝuste, sentigi similecon, kaj ne malsimilaĵojn, de la homoj?" Ne, tiu ne estas la tasko de ajna serioza literaturo.
Verkis Ralph Dumain je 6:04 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Esperantologio, Gary Mickle, Giorgio Silfer, Julius Balbin, K. R. C. Sturmer, Kalman Kalocsay, kulturkritiko, kulturpolitiko, literaturkritiko, tradukado, William Auld
William Auld: Pri lingvo kaj aliaj artoj
William Auld, Pri lingvo kaj aliaj artoj. Antverpeno; La Laguna: TK / Stafeto, 1978. 213 p.
Mitoj kaj faktoj pri Esperanto         5
Pri la tradukado de poezio         21
Konturoj de poezio kaj la belartoj         33
Belartoj en la 20a jarcento         57
Esperanto kiel literatura lingvo        69
La internacia lingvo kiel belarta tradukilo    95
La evoluo de la esperanta poezio    159
Pensoj pri la “juneco” de la esperanta literaturo     175
Londono tra lupeo    193
Konversacia lingvaĵo en nia literaturo    197
Ĉu prefere nacilingvo?    201
Naciismo, tolero, kaj la lingvo de Zamenhof    203
Kiel Esperanto influis mian karakteron
kaj mian karieron    207
Jen aliaj eseoj de Auld Interrete:
William Auld de Esperantiĝo al Militservo
William Auld—From Introduction to Esperanto to Military Service
(translation of above by R. Dumain)
La radikoj de nia literaturo
Unu ritmo en "La infana raso" (Unikoda versio)
La urbo de terura nokto (Unikoda versio)
Verkis Ralph Dumain je 11:54 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, Esperantologio, estetiko, Eŭgeno Miĥalski, K. R. C. Sturmer, literaturkritiko, poezio, sciencfikcio, tradukado, William Auld
Esperanto Day at the British Library
Esperanto 26 is Esperanto's birthday, i.e. the date the first book ("Unua Libro") was published in 1887. The British Library commemorates this occasion this year:
Through the world a mighty voice is ringing… by Olga Kerziouk, British Library, 25 July 2014
Note links to other Esperanto pages on the British Library site. The British Library contains holdings on aspects of Esperanto, including the Universal Esperanto Congresses featured here, among them the ill-fated 1914 conference (see postcard above) nullified by the outbreak of World War I, and the British contribution to the Esperanto movement.
Verkis Ralph Dumain je 9:59 PM 0 komentoj
Rubrikoj: bibliotekoj, bildoj, Esperanto-movado, Esperantologio, mondmilito, Universala Kongreso
Libroj kaj aliaj aferoj en Esperanto: du retejoj
Hodiaŭ mi trovis la jenan utilan retejon:
Libroj en Esperanto - STUDIO
Troveblas ligoj al aliaj retejoj kiuj havas e-librojn, sonlibrojn, recenzojn, videojn, ktp. Unu el la ĉefaj rubrikoj-retligoj estas ĉi tiu mia blogo. Estas sekcio pri Noam Chomsky en Esperanto.
Oni povas ankaŭ elŝuti librojn. Atentu kelkajn ekzemplojn:
Tiele Parolis Zaratuŝtra de Friedrich Nietzsche, tradukis W. A. Verloren van Themaat
Paŝoj al Plena Posedo de William Auld
Jen ligo al alia interesa retejo, La Esperanta Librejo. Troveblas multaj libroj en HTML-formato:
Auld William Paŝoj al plena posedo – lernolibro por progresantoj.
Ĉe la koro de la Tero – tradukis Gary Mickle.
Princino de Marso – tradukis K. R. C. Sturmer.
Tarzan de la Simioj – tradukis Donald J. Harlow.
EфpéMoB ИBáH AHTóHoBич (Efremov Ivan Antonoviĉ)
La nebulozo de Andromedo tradukis Jurij Finkel.
Lem Stanisław Elektitaj rakontoj
Nałkowska Zofia Medalionoj – tradukis Tadeusz Hodakowski.
Verne Jules (Julio Vern)
La Mistera Insulo  – tradukis Jerzy Wałaszek. (prilaborata)
Verkis Ralph Dumain je 6:20 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, bibliografio, Esperantologio, filozofio, Friedrich Nietzsche, Holokaŭsto, Interreto, Noam Chomsky, sciencfikcio, scienco, sonregistraĵoj, videoj, William Auld
Humphrey Tonkin: Du prelegoj pri Esperanta beletro
Jen bonega prelego, instruo pri influoj al esperanta literaturo, surprizaj influoj el la brita literaturo:
Humphrey Tonkin: Traduko kaj originalo en la Esperanto-literaturo from Universala Esperanto-Asocio on Vimeo
Prelego de Humphrey Tonkin en la 37-a Malferma Tago de la Centra Oficejo de UEA, en kiu li parolas pri la nocio ke la Esperanto-literaturo estas en si mem tradukita literaturo, ĉar ĉiu literatura verko en Esperanto estas iasence manifestiĝo de la kultura kaj lingva fono de la verkinto. Tonkin legas dum la prelego jenajn poemojn:
Kálmán Kalocsay: La celoj dronis
Kálmán Kalocsay: En amara horo
Edmond Privat: Lasta kiso
Jen prelego "Poeto kore fajra - H. Tonkin pri Marjorie Boulton":
Prelego dum la 40-a Malferma Tago de UEA, Roterdamo, 10a de majo 2014. Filmo: Katalin Kováts, www.edukado.net
Verkis Ralph Dumain je 11:29 AM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Clarence Bicknell, Edmond Privat, Esperantologio, Humphrey Tonkin, Kalman Kalocsay, Marjorie Boulton, prelegoj, tradukado, videoj
Pri: Vilmos Benczik, "La esperanta literaturo tra la lupeo de kelkaj lingvoteorioj kaj literaturkonceptoj," ESPERANTOLOGIO / ESPERANTO STUDIES, EES Kajero 5, 2011 / Issue No. 5, p. 37-59.
Dum la sovetia epoko Vilmos Benczik estis motoro de multa esperantista literatura aktivado, kaj interpretis aferojn laŭ marksisma modelo. Sed plurajn jarojn post la fino de tiu epoko, li verŝajne tute forgesis marksismon kaj estas kaptita de la idearo de Jacques Derrida. Li eĉ pensas ke ties lingvoteorio (kiu, notu, havas nenian lingvosciencan subtenon) instigas pli favoran teorian sintenon al Esperanto kaj ties literaturo. Mi deprimiĝas legante ĉi tiujn absurdaĵojn.
Verkis Ralph Dumain je 7:56 AM 0 komentoj
Rubrikoj: Esperantologio, filozofio, Hungario, Jacques Derrida, lingvistiko, literaturkritiko, postmodernismo, Vilmos Benczik
M.S. Rakitski & la frua debato pri originala literaturo en Esperanto
Mi jam afiŝis pri M.S. Rakitski anglalingve. Tiuokaze la informaro devenis el Enkonduko en la Originalan Literaturon de Esperanto de William Auld. Nu, oni trovos tiun aferon kun pluaj detaloj en mallonga artikolo:
“La radikoj de nia literaturo” (1993) de William Auld
Raktiski faris en 1901 radikalan proponon instigi originalan beletran verkadon en Esperanto. Kurioze laŭ nia aktuala starpunkto, aliaj oponis tiun starpunkton. Legu la artikolon por eltrovi la rezonadon kaj problemaron de la afero.
Verkis Ralph Dumain je 10:33 PM 0 komentoj
Rubrikoj: 1901, beletro, Esperanto-movado, Esperantologio, Henri Vallienne, kulturpolitiko, literaturkritiko, M.S. Rakitski, William Auld
Don Harlow's Esperanto Book
I did not fully appreciate Don Harlow when I met him at the office of the Esperanto League for North America in the San Francisco Bay area towards the end of the 1980s. I surmise this was because I was extremely irritated by the American Esperanto movement at the time. I remember that he published a book in English in Esperanto, but I never saw it until I consulted his indispensable web site of Esperanto literature many years later:
Literaturo en Esperanto (Don Harlow)
Literature in Esperanto (Don Harlow) [ligoj al literaturaj revuoj, recenzoj, k.a. / links to literary magazines, reviews, et al]
Even then, I did not pay sufficient attention to his book. Reading over several chapters in the past week, I finally realized what a great background source it is for English speakers/readers who want to learn more about the Esperanto phenomenon. While the whole book is worth reading, I want to single out several chapters of current interest.
The Esperanto Book by Don Harlow, last rev. 1995. :
Chapter 7: History in Fine ... A short introduction to the history of the Esperanto movement
Chapter 9: The Literary Scene ... An introduction to the history of Esperanto literature
Chapter 11: The Inner Idea ... More than just a language
Appendix 2: Esperanto and Science-Fiction ... Esperanto in science-fiction and science-fiction in Esperanto (Don HARLOW)
Appendix 4: Some Worthwhile Reading ... Books in and about Esperanto
Now I think this is one of the best introductions to Esperanto in English you can find. Of course, 17 years have passed, and there is much to add, especially in the area that interests me the most right now, literature. But the book has not been rendered obsolete. There is Harlow's history of personal engagement, a precis of the evolution of Esperanto literature, trends in the history of the Esperanto movement in the large sociopolitical context, varying ideologies and cultural politics associated with Esperantists, and finally the question of what is Esperanto culture and the role of the moral idealism within it.
Important here I think is conveying the texture of the Esperanto world as a culture-forming phenomenon. Ultimately, this is far richer approach than kindergarten-level propaganda. That is, convey Esperanto as a living language, not just advertise how it is the interminably procrastinated solution to the world language problem.
There are a few tidbits on the various cultural-literary positions of prominent Esperantists. How many places can you read in English the divergent postures of Esperanto's two most influential cultural figures in my life span, the Hungarian Kálmán Kalocsay and the Scot William Auld? Kalocsay is more aloof than his fellow Hungarian literary pioneer Julio Baghy, and is primarily interested in literature, valuing literary translation highest. Kalocsay doesn't believe in Esperanto culture outside of literature, whereas Auld does.
Harlow pretty much follows the position of Auld and others, citing the many cultural particularities of the Esperanto world, embodied in its in-group expressions. But I claim that this proves Esperanto is a subculture. As to what kind of a subculture it is, we come to the question of the "interna ideo" (internal idea), i.e. that well-known moral idealism that is said to underlie the Esperanto movement. I think Harlow is right to suggest that the internal idea expresses the emotional tie to the language that allowed Esperantists in former times to endure, survive, and surmount hardship, ridicule, persecution, and eventually mass murder. Nevertheless, to simply characterize the Esperanto community past or present in this way is to mistake ideology for reality. Elsewhere Auld emphasizes the emotional tie to the language. I agree that this is an essential part of the explanation for whatever cohesion can be found among Esperantists, but I think that this language loyalty is more variegated and its motivation often less obvious than what the prevailing ideology claims.
Perhaps the best and most effective remedy at hand is to tell as rich a story as possible, about Esperanto as a living language, which could work wonders in the public mind that all the cookie cutter promotional literature in the world could not.  And Harlow has made a valuable contribution in this direction.
Verkis Ralph Dumain je 5:58 PM 2 komentoj
Rubrikoj: beletro, bibliografio, Don Harlow, Esperanto-movado, Esperantologio, ideologio, interlingvistiko, interna ideo, kulturpolitiko, literaturkritiko, sciencfikcio
M.S. Rakitski pri originala literaturo en Esperanto (1901)
"I now dream that someday we will be able to collect and publish in our language a whole book of original literary products, written directly in the international language... I believe that one original work, even if not very good, is much more important and worthy of respect than the ten best translations of the best national writings, because only an original work is completely our own property, in form and also content. Only an original work can prove to the world that our language is something really alive."
— M.S. Rakitski, Lingvo Internacia, August 1901; quoted in William Auld, Enkonduko en la Originalan Literaturon de Esperanto, p. 15.
This is a translation from Auld's book in Esperanto on the history of original Esperanto literature, well worth reading. (I just re-read it after 25 years). This translated quote appears in Chapter 9, The Literary Scene, of Don Harlow's The Esperanto Book, an introduction to Esperanto literature for English-readers.  Re-reading Auld is the first I remember learning of Rakitski. There are other references to him and I may reference more of him. Not everyone believed in the priority of original literature, in 1901 when Esperanto was in its infancy or decades later, so this is historically noteworthy.
This quote was lifted for one intervention in an argument on an unrelated subject with a reactionary nutjob: Can Literature Survive Without Spirituality?
Verkis Ralph Dumain je 12:05 AM 1 komentoj
Rubrikoj: beletro, Don Harlow, Esperantologio, kulturpolitiko, literaturkritiko, M.S. Rakitski, William Auld
Subscribe to: Posts (Atom)
Pri Mi / About Me
View my complete profile
Feathers / Plumoj & Esperanto (7)
Feathers / Plumoj & Esperanto (6)
Serĉu ĉi-bloge / Search This Blog
A. K. Tolstoj (1)
A. N. Tolstoj (1)
A. Z. Foreman (8)
Aldo de’ Giorgi (2)
Alfred Hermann Fried (1)
Arthur Dawson Foote (2)
Benjamin Lee Whorf (1)
Carl Van Vechten (1)
Carlos A. Castrillón (1)
Charles F. Hockett (1)
Chloe Yelena Miller (1)
D. H. Lawrence (1)
David J. Peterson (1)
David K. Jordan (1)
David N. Myers (2)
Donald E. Morse (1)
E. James Lieberman (1)
Edgar Allan Poe (2)
Eduardo Rózsa Flores (1)
Edward Page Mitchell (1)
Edwin de Kock (4)
Enrique Gaspar y Rimbau (2)
Ezra Clark Stillman (1)
Fernando de Diego (1)
Forrest J. Ackerman (3)
G. M. Tamás (1)
Gotthold Ephraim Lessing (1)
H. G. Wells (9)
H. P. Lovecraft (1)
Imre Baranyai (Emba) (6)
Independent Labour Party (2)
Insulo de la Rozoj (1)
Ivy Kellerman Reed (1)
J. D. Bernal (1)
J. R. R. Tolkien (4)
Jacques Le Puil (1)
James Branch Cabell (1)
Jan Amos Komensky (3)
Jewish Daily Forward (2)
Joel Augustus Rogers (3)
Johan Hammond Rosbach (1)
John I. Francis (11)
Jorge Luis Borges (34)
José Antonio Vergara (1)
Juan Régulo Pérez (1)
K. R. C. Sturmer (8)
Kurt Vonnegut Jr. (3)
L. N. Newell (2)
Ladislav Podmele / Jiří Karen (4)
Lester del Ray (1)
Lev S. Vygotsky (1)
Library of Congress (1)
Lodewijk Cornelius Deij (4)
Louis de Beaufront (1)
Ludovic Rodo Pissarro (2)
Luis Jorge Santos Morales (1)
Martin Luther King (2)
Melvin B. Tolson (1)
Michael G. Smith (1)
Miguel A. Caycedo (1)
Parley Parker Christensen (1)
Paul D. Brazill (1)
Paulo Silas R. Sena (2)
Percy Bysshe Shelley (1)
Philip José Antonio Vergara (1)
Philip José Farmer (1)
Rainer Maria Rilke (1)
Rejna de Jong (1)
Roberto Passos Nogueira (6)
Rodrigo Alberto Ramirez (1)
Ronald J. Glossop (1)
Samuel R. Delany (2)
Sander L. Gilman (1)
T. S. Eliot (1)
The Daily Show (1)
Theodor W. Adorno (10)
Universal Races Congress (10)
Universala Esperanto Asocio (3)
W. A. Verloren van Themaat (1)
W. E. B. Du Bois (4)
William James Sidis (1)
William Sanders Scarborough (2)
William Thomas Stead (1)
Zamenhof Symposium 2009 (1)
Zamenhof Symposium 2010 (19)
Ligoj al miaj projektoj
Esperanto Study Guide / Esperanto-Gvidilo
Esperanto & Laborista Movado / Esperanto & the Labor Movement
Heinrich Heine en Esperanto
Philosophical & Universal Languages, 1600-1800: Bibliography
William Blake en Esperanto
Ateismo / Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
Marxists Internet Archive: Esperanto-sekcio
La Blogo de Tonyo
Gazetoj / Revuoj / Bultenoj
Kajeroj el la Sudo (HALE)
La Ondo de Esperanto
Le Monde diplomatique en Esperanto - la "Diplo"
Ligoj al aliaj retejoj
Elektronika Bibliografio de Esperanto-Artikoloj (EBEA)
Esperanta Literaturo (indekso--Don Harlow)
Esperanta literaturo en la reto (serĉilo)
Esperanto League for North America
Katalogo de artikoloj en E-periodaĵoj
Literaturo en Esperanto (Don Harlow)
Project Gutenberg - Esperanto
Serĉilo de pluraj librokatalogoj
TROVANTO (Aŭstria Nacia Biblioteko)