eo eo en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo en eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Hispana Imperio - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Spanish Empire Anachronous 0.PNG|thumb|425px|Diakronia mapo kiu montras la areojn kiuj apartenis al la Hispana Imperio ie ajn ene de periodo de 400 jaroj.]] '''Hispana Imperio''' (komune simpligita kiel ''Hispana monarkio'') estas la aro de teritorioj de [[Hispanio]] aŭ de la [[Hispana monarkio|regantaj dinastioj]] en Hispanio. Ĝi atingis 14 milionojn de km² fine de la [[18a jarcento]], kvankam ties maksimuma etendo okazis inter la jaroj [[1580]] kaj [[1640]], dum la regado de [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a]], [[Filipo la 3-a (Hispanio)|Filipo la 3-a]] kaj [[Filipo la 4-a (Hispanio)|Filipo la 4-a]]. Dum la jarcentoj [[16a jarcento|16a]] kaj [[17a jarcento|17a]] kreis propran strukturon kiu ne estis [[kolonia imperio]] ĝis [[1768]], En 1768 la raporto de Croix parolas pri «''uniformi la regadon de tiuj grandaj kolonioj kun tiu de ties metropolo''», kaj tiu estas la unua konata dokumento kiu redifinas la regnojn de «Indias» (Hindioj) kiel «kolonioj».  kaj jam dum la [[19a jarcento]] ĝi akiris strukturon pure [[Kolonio|kolonia]]. Ne estas uniforma sinteno inter la historiistoj pri la precizaj teritorioj de [[Hispanio]] ĉar foje estas malfacila limigi ĉu preciza loko estis parto de Hispanio aŭ formis parton de la posedaĵoj de la [[reĝo de Hispanio]], aŭ ĉu tiu teritorio estis fakta aŭ laŭjura posedaĵo, en epokoj de kelkaj jarcentoj, aneksiigitaj de diferencaj formoj, ĉu laŭ [[Heredo (juro)|heredo]] aŭ laŭ konkero, kaj en kiuj ne estis same difinita la diferenco inter la posedaĵoj de la reĝo kaj tiuj de la [[ŝtato]], kaj ankaŭ ne estis certa la ŝtata ekonomio, la heredo aŭ la [[internacia juro]]. Spite ĉio, ĉar la [[Hispana monarkio]] estis aŭtoritata monarkio, preskaŭ [[absolutismo|absolutisma]], faras ke la plej logika tezo estas ke ĉiuj posedaĵoj de la reĝo, estis posedaĵoj de la ŝtato. Fakte oni ne povas paroli pri separo de [[Blazono de Hispanio|ŝtata blazono]] kaj [[Blazono de la Reĝo de Hispanio|reĝa blazono]] ĝis la 19a jarcento, kio pravigas ke la reĝo de Hispanio estis praktike same kiel la ŝtato. La Hispana Imperio estis la unua tutmonda [[imperio]], ĉar la unuan fojon etenda imperio enhavis posedaĵojn en ĉiuj [[kontinento]]j, kiuj, diference de la [[Romia Imperio]] aŭ de la [[Karolida Imperio|karolida]], ne estis interligitaj tra tero unuj kun aliaj. == Ĝeneralaj konsideroj == Dum la [[16a jarcento|16a]] kaj [[17a jarcento]]j, [[Hispanio]] iĝis la [[unua monda potenco]], konkurence unue kun [[Portugalio]] kaj, poste, kun [[Francio]], [[Anglio]] kaj la [[Otomana Imperio]]. [[Regno de Kastilio|Kastilio]], kun [[Portugalio]], estis avangarde de la esplorado fare de eŭropanoj kaj de la malfermo de komercvojoj tra la oceanoj (en la [[Atlantiko]] inter Hispanio kaj Ameriko, kaj en la [[Pacifiko]] inter [[Orienta Azio]] kaj [[Meksiko]], tra [[Filipinoj]]). La hispanaj [[konkistadoro]]j malkovris kaj dominis ampleksajn teritoriojn apertenintajn al diversaj kulturoj en [[Ameriko]] kaj aliajn teritoriojn de [[Azio]], [[Afriko]] kaj [[Oceanio]]. Hispanio, ĉefe la regno de Kastilio, etendiĝis, koloniante tiujn teritoriojn kaj konstruante la plej grandan [[Ekonomio|ekonomia imperio]] de la tiama mondo. Inter la aneksado de la [[Portugala Imperio]] en [[1580]] (perdita en [[1640]]) kaj la perdo de la amerikaj kolonioj en la [[19a jarcento]], estis unu de la plej grandaj imperioj laŭ teritorio, spite la suferon de [[bankroto]]j kaj militaj malvenkoj el la dua duono de la 17a jarcento. La geedza politiko de la gereĝoj permesis la uniigon de la regno kun la [[Regno de Aragono]] unue, kaj kun la [[Duklando de Burgonjo|Burgonjo]] kaj, portempe, kun [[Aŭstrio]] poste. Per tia politiko oni akiris nombrajn teritoriojn en Eŭropo, kie ĝi iĝis unu de la ĉefaj potencoj.  La [[Corona de Aragón]] en su máximo esplendor. ]] Este vasto y disperso imperio estuvo en constante disputa con potencias rivales por causas territoriales, comerciales o religiosas. En el [[Mediterráneo]] con el [[Imperio otomano]]; en [[Europa]], con [[Francia]], que le disputaba la primacía; en [[América]], inicialmente con Portugal y mucho más tarde con [[Inglaterra]], y una vez que los [[Provincias Unidas|holandeses]] lograron su independencia, también contra estos en otros mares.--> == Notoj ==   == Eksteraj ligiloj == * [http://vimeo.com/album/1675286 Jornades sobre història i censura (a Espanya, a l'època del Descobriment d'Amèrica)] (katalanlingve) * [http://www.inh.cat Institut Nova Història] (katalanlingve) {{Commons|Category:Spanish Empire}} [[Kategorio:Hispana Imperio| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Hispana Imperio: Other (Statements), Sitelink, Statement: P225, Statement: P373
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Commons (vidi fontkodon) (duon-protektita)
Ŝablono:Projektoj (vidi fontkodon) (protektita)
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj