eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it en eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl ar ru bg hbs_lat ca ckb hbs_lat da de el en es et eu fa fi fr de lt he hi hbs_lat hy it id es it ja jv ka kk ko ku it lt lv ms nds nl nb nb pl pt ro ru en hbs_lat en sk sl hbs_lat la sv ta te en th tr oc fy ur uz vi zh zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Epitelio (epithelium) estas histo, konsistanta el dense lokitaj ĉeletoj. Ĝi kovras ĉe la animaloj la eksteran surfacon kaj la internajn kavaĵojn (mukozoj). (La samfunkcian histon ĉe la plantoj oni nomas epidermo)
El la epitelio devenas (elformiĝas dum la ontogenezo per enkreskoj aŭ elkreskoj) ekz. la nerva sistemo, surfacoj de la sensaj organoj, diversaj glandoj, la haro, la ungoj kaj aliaj korpoestaĵoj.
La ĉeloj de la epitelio estas bone identeblaj per mikroskopo: ilia havas fortan formolinion, grandan rondforman aŭ elipsoidan ĉelkrenon, ĉelplasmon kun abunde grajnetita.
La epiteli povas esti - laŭ funkcio - kovra, absorba aŭ glanda epitelio. El ĝi povas kreski diversaĵoj (haro, ungo, kavkorno) kaj ĝi povas produkti kemiaĵojn (ekz. keraton) – tiukaze la ĉeloj modifiĝas. La epitelio povas enteni grasgutojn, diversajn grajnetojn, proteinon, mucinon, likvaĵ-entenajn grajnetojn kaj glikogenon. La tipa absorpa epitelio englutas kompletajn materialgrajnetojn. La ĉeloj de la granda epitelio produktas specifajn materialojn kaj rezervas ilin ĝis foruzo (ekz. grason en la sebaj kaj mamaj glandoj, diversajn enzimojn en la salivaj kaj stomakaj glandoj, sekreciaĵojn en la rena epitelio.
La formo de la epiteliaj ĉeloj povas esti: cilindra, kuba, plata (skvama), neregula kaj eĉ cilia. La epitelio povas konsisti el unu ĉeltavolo (en la stomako, intestaro) aŭ el pluraj, kiel ekstera surfaco de la haŭto.
Cilindra epitelio kovras la digestan sistemon de la ezofaga fino ĝis komenco de la rektumo; elkondukan tubon de multaj glandoj. Kuba epitelio troviĝas en parto de glandoj kaj duktoj (ekz. reno), en la mezorelo kaj en la cerbo. Plata epiteliaj ĉeloj kovras la aerveziketojn de la pulmo, la glomerulojn de la reno, ujon de la reno.
Oni trovas cilian epitelion en certaj partoj de la trakeo, bronko nazkavo, surfaco de la utero, ovodukto, spermodukto, epididimo.
Ĉe la plej simplaj organismoj, el la surfaco de la epitelio elstariĝas flagelo (flagellum).
La plurtavolaj epitelioj havas la sekvajn tipojn: plurtavola plata kaj cilindra epitelio, plurtavola cilia epitelio, transira epitelio.
La plurtavolaj epitelioj de la haŭto kaj de la mukomembrano (ekz. buŝo, ezofago, anuso, konekta histo, vagino) havas platajn suprajn ĉelojn, meze neregulajn poliedrojn, sube kubajn aŭ cilindrajn ĉelojn. Tia epitelio kovras tiujn lokojn, kie la frotado daŭre forigas ĉelojn. Tiam elsube estiĝas novaj ĉeloj.
Oni povas trovi plurtavolan cilian epitelion ĉe partoj de la spirduktoj, spermodukto, epididimo. Ĉe tiu tipo, la supraj ĉeloj estas cilindraj kaj entenas ciliojn. La urinan vezikon kovras interne transira epitelio.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Paĝoj kun rompita ligilo al dosiero
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 11:32, 30 dec. 2015.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj