eo ku ru eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo uk am eo arz eo kk eo tg eo ca eo ro eo ro eo xal eo ru eo it eo krc eo en eo ku eo it eo hy eo it eo kk eo my es ro eo ku eo zh eo eml eo my eo sv eo kn eo si eo ca es si eo en eo diq eo vi nl it
Zamenhof kreis Esperanton por montri al la homaro vojon al felicha futuro
sen militoj, sen malbeninda batalado inter nacioj. Chu tio ne estas
grandioza ideo?? Ghin povus subteni milionoj, ech miliardoj da homoj! Kaj
kiom venas al E-kongresoj? Kiom da homoj venis al Tel-Avivo? 1000? 2000?
3000? En chiu okazo, tio estas mizera nombro. Kial? Char stultuloj delonge
faris Esperanton sencela, senidea hobiajho.
(al prezidento de Universala Esperanto-Asocio)
Esperantismo estas absolute necesa, aktuala idearo, kiun ni nepre devas
konsevi kaj evoluigi en tuta pureco kiel volis Zamenhof. Havante ioman
sperton pri interkomunikigho kun esperantistoj kaj neesperantistoj, mi venis
al konkludo, ke tre ofte neesperantistoj komprenas niajn ideojn pli bone,
kaj inter esperantistoj, kontraue, trovighas personoj, kiuj (interalie,
sciante Esperanton perfekte) ne kredas pri ghia venko, intence subtaksas
ghian signifon, ech malestimas Zamenhofon ktp. Mi ofte rimarkis, ke novuloj
venas al Esperanto dank'al ghia "interna ideo" kaj foriras "dank'al"
esperantistoj. Iuj negativaj personoj sin defendas per Bulonja Deklaracio,
kaj eble venis tempo por klarigi tiun demandon. Bulonja Deklaracio estis
necesa kaj tre sagha cedo al senideaj esperantistoj en tiu tempo, kiam
Esperanto ankorau estis malforta kaj kiam chiu homo estis bonvena por la
movado. Nun la homaro pro amara sperto de XXa jarcento maturighis por ideoj
de Zamenhof, kaj ni devas renaski ilin kaj alte levi la Verdan Standardon,
tute ne timante kriojn de iuj "samideanoj". Se ili forfalos de la movado,
tio ne estos granda perdo, ech eble kontraue. Esperanto ne devas esti nur
lingvo de hobiuloj; sen "interna ideo" ghi ne estas defendita kontrau
malamikoj de humanismo. Ghi devas esti internacia lingvo de humanistoj. Kaj
en tio trovighas solvo de la dilemo: chu angla au Esperanto? Angla lingvo
estu internacia lingvo de komerco, sporto kaj pop-muziko; Esperanto estu
lingvo de humanistoj-internaciistoj. Ju pli da humanistoj estos en la mondo,
des pli kreskos nia afero.
Necesas ion shanghi en E-movado kaj UEA. Mi opinias, ke la tuta bremso estas
ne ekstere, sed interne. Kiuj studis filozofion, tiuj scias, ke chiu
ideologia movado, chiu religio iom post iom perdas sian originan purecon,
perversighas kaj putrighas. Tio parte okazis ankau kun esperantismo. Ghi
ighis hobio de "stranguloj", sen ia ajn graveco kaj allogeco por ekstera
publiko. Kaj tio estas nia, esperantista kulpo. Esperanto devas esti ponto
inter popoloj, sed ni faris ghin barilo, izolanta nin de niaj propraj
popoloj. Tio estis grava eraro. Ni devas pli uzi naciajn lingvojn. UEA devas
havi du oficialajn lingvojn - Esperanton kaj anglan; naciaj E-asocioj uzu
siajn naciajn lingvojn. Esperantistoj-"lingvanoj" ne komprenas tion, char
por ili esti esperantisto signifas nur paroli Esperanton. Tio ne estas vera,
char esperantismo ne estas movado por lingvo, ghi estas movado por pli bona,
justa mondo. Mi tre ekghojis, kiam mi ekkonis viajn ideojn pri pli vasta uzo
de angla lingvo. Tio estas ghusta direkto, kaj mi deziras, ke viaj ideoj
efektivighu malgrau tute natura reago de "lingvanoj"...
Esperantistoj shatas babiladi. Babilado, babilado, babilado... Estas
skribataj multe da interesaj, ghustaj opinioj. Sed neniu legas ilin krom
grupeto da aliaj esperantistoj. Necesas paroli al vasta neesperantista
publiko. Ni devas donaci, almenau strebi donaci, la internacian lingvon al
la mondo. Sed multaj e-istoj preferas resti en sia kompanio. Ili ne volas
eliri el sia ovo-shelo. Mi konfesas, ke ofte tia konduto min kolerigas.
Ekzemple, en "akademia-diskuto" saghaj, kompetentaj esperantologoj volonte
instruas unu la alian pri ghusta lingvouzo, kvankam ili chiuj ech sen tio
bone scias Esperanton. Kial oni ne organizu internacian (anglalingvan au
E-lingvan) amasan periodajhon, popularigantan nian lingvon? Fari tion ja
estas facilege! Necesas nur ekdeziri. Sed neniu deziras entrepreni ion, kaj
miaj alvokoj ekpendas en aero, oni ech ne respondas ilin.
Interneto (mi obstine uzas chi-formon, opiniante ghin pli ghusta, ol
interreto) prezentas al ni vere magiajn eblecojn. La tuta mondo estas
kontaktebla pere de nur iom da fingropremoj. Chu ni plenmezure uzas tiujn
eblecojn? Lau mi, ne. Plimulto da e-istoj estas mallaboremaj kaj pasivaj.
Kunlabori kun ili ne eblas, char ili ne laboras.
Esperantisto estas tiu, kiu propagandas Esperanton. Kaj oni estas
esperantisto nur rilate al la neesperantista mondo. Esperantisto rilate al
esperantisto jam ne estas esperantisto, sed tute ordinara samlingvano. Ni
vane perdas tempon, babilante en nia malvasta rondo. Ni devas eliri el ghi,
por ighi veraj esperantistoj.
Oni pli volonte lernas fremdajn lingvojn, ol Esperanton. Ankau tiun fakton
ni povus utiligi, proponante Esperanton kiel peranton inter la instruanta
kaj instruata lingvoj. Ne per chiu lingvo oni povas lerni chiun lingvon. Mi
dubas, ekzemple, ke armeno povus trovi armenlingvan lernolibron pri suahila
lingvo au ke japano povus trovi japanlingvan lernolibron pri litova lingvo.
Kutime, oni uzas kiel peranton - iun grandan lingvon (anglan, rusan...). Sed
ne chiu scias grandajn lingvojn. Krom tio, Esperanto kiel lingvo (preskau)
perfekta kaj senescepta, multe pli bone taugus por esti peranto inter
E-civito estas raumista afero. Raumistoj celas krei apartan E-parolantan
popolon. Tio signifus pereon de Esperanto kiel ideo pri _tutmonda_,
Raumismo naskighis antau 21 jaroj, kiam grupo da junaj esperantistoj en
Rauma (Finnlando) subskribis manifeston pri neceso shanghi celojn de
E-movado. (Tiu Manifesto estas facile trovebla en la Reto; chi-momente mi ne
havas ligilon al ghi)
Tiuj e-istoj proklamis, ke la origina Zamenhofa celo - fari Esperanton
internacia lingvo - fiaskis. Kaj ili alvokis pacighi kun tio kaj evoluigi
sian propran, kvazau-naciecan kulturon. Lau opinio de raumistoj, e-istoj
estas kaj estu ne pli ne malpli ol ankorau unu dissemita nacio.
Raumistoj proponas ne plu strebi "konkeri la mondon", sed kontentighi pri la
nuna situacio de Esperanto kaj tiri el ghi maksimuman plezuron. Jen plej
mallonga priskribo. Chu plachas al vi la vidpunkto de raumistoj?
Kaj E-civito estas logika evoluigo de tiu tendenco. Se ekzistas E-nacio, do
ghi devas havi iajn instituciojn kaj laueble esti objekto de internacia
Konkreta propono: necesas lanchi programon - krei aron da _Esperantlingvaj_
kursoj pri naciaj lingvoj kaj ekinstrui ilin en specialaj listoj. Ekzemple,
listo, instruanta _anglan lingvon_ pere de Esperanto, nomighus
"esper-angl-instru". Respektive povus ekzisti "esper-finn-instru",
"esper-suahil-instru", kaj tiel plu. Lanchante tian programon, ni povus
tutmonde reklami Esperanton kiel utilegan instrumenton por lerni fremdajn
lingvojn. Tiu kampanjo povus altiri intereson al Esperanto. ...
Ech se de e-ista vidpunkto, instruado de naciaj lingvoj pere de Esperanto
povas aspekti kiel "oportunismo", la mondo povos ekshati, ke Esperanto estas
uzata por instrui naciajn lingvojn, sed ne por forpushi ilin. Oni tre ofte
malshatas Esperanton ghuste pro timo, ke ghi estas malamiko de naciaj
lingvoj. Ni povus montri, ke Esperanto estas ponto al aliaj lingvoj!
Renato Corsetti: > Ni estas movado por UNUECO EN DIVERSECO.
Unueco kaj diverseco estas dialektike interligitaj.
Se ni subtenas nur diversecon, do ni subtenas pluan disdividitecon de la
homaro kun chiuj negativaj sekvoj. En tiu okazo nin volonte subtenos chiaj
naciistoj kiel Le Pen, Jhirinovskij ktp.
Se ni subtenas nur unuecon, do ni subtenas unuformigon kaj malrichigon de
kulturo (ruse tio nomighas "uravnilovka").
Nuntempa internacia (kaj Rusia) E-movado havas sektecan karakteron. Ghi
Por shanghi la situacion, lau mia opinio, necesas eliri el nia malvasta (kaj
sufoka) rondo. Necesas lanchi internacian ANGLALINGVAN revuon "The
International Language", kiu popularigus Esperanton - ne kiel nuran lingvon,
sed kiel instrumenton por amikeco inter simplaj homoj de diversaj nacioj.
Necesas krei novajhgrupon che Usenet pri Esperanto en ANGLA (fakte nun
internacia) lingvo. Antau 2,5 jaroj mi multe batalis por tio, sed pro
kanajloj, penetrintaj en E-movadon, fiaskis.
Che UEA mankas forto, decidemo kaj kompetento por realigi tiujn kaj multajn
aliajn ideojn. Do, necesas krei internacian grupon de "brulantaj"
esperantistoj, kiuj ekokupighus pri tio.
Trovinte novajn homojn, ni povos fari aliajn perspektivajn aferojn. Sed dume
E-movado ne kreskas kvante kaj fakte putrighas. ...
Neniam organizajho estas regata de sia statuto! Chiam ghi estas regata de
homo (gvidanto), kiu enkorpigas chefan ideon de la organizajho. Statuto
estas nur instrumento. Ghi estas nur reguloj, lau kiuj la gvidanto regas la
Diri, ke "En Ligo regas Statuto kaj neniu homo" estas same kiel diri pri
automobilo, ke "ghi veturas tien kien ghin direktas motoro kaj radoj, sed
neniu homo". Reale, la automobilo veturas nur tien, kien ghin direktas la
shoforo; la motoro kaj radoj estas nur instrumentoj. (12.04.2002)
Vi eble ridos pri mi, sed mi kredas, ke Zamenhof estis plenumanta sian
mision, kaj en lia kreado partoprenis transmondaj angheloj. Ili inspiris lin
kaj sugestis plej bonajn solvojn de konkretaj problemoj.
Por kreado de internacia lingvo tia metodo (senchesa diskutado ktp) ne
taugas. Tia diskutado povus dauri ghis nun sen ia ajn kontentiga rezulto. La
monda lingvo devis naskighi tuj en sia definitiva formo, kaj ghuste tiel
La ekstera "fina venko" de esperantistoj konsistas en tio, ke, kiel vi
skribis, CHIUJ homoj de la tuta tero parolu E-on kiel duan lingvon. La
interna "fina venko" de esperantistoj kaj la ekstera "fina venko" de la
homaro konsistas en tio, ke sur la Tero estu paradizo surtera, tutmonda
frateco, regno de Amo, ktp. Zamenhof tre bone sentis tion, kaj li enmetis
tiun lastan globalan celon en la "internan ideon" de Esperanto. Se chiuj
esperantistoj estus homoj pozitivaj - saghaj, bonkoraj, aktivaj kaj
kunlaboremaj - tiam Esperanto jam delonge estus venkinta; tiam ankau la tuta
situacio sur Tero aspektus alie.
Chefaj malamikoj (konsciaj au nekonsciaj) de Esperanto trovighas INTERNE de
Miliono da samideanoj pli ol sufichas por shanghi la mondon. Bedaurinde, ni
ne havas milionon da samideanoj. Plimulto da tiel nomataj "esperantistoj"
estas pasivaj konsumantoj, filistroj ktp, kun kiuj ne eblas ion ajn fari.
Ekster la movado ekzistas milionoj da bonaj homoj, kiuj povus ighi veraj
esperantistoj; sed ne eblas ilin varbi, char tion malhelpas negativaj
personoj ene de la E-movado...
Oni povas perfekte paroli en Esperanto kaj esti kontrauesperantisto.
Ne, tiuj personoj, certe, ne diras, ke ili estas kontrauesperantistoj;
ili asertadas, ke ili amas Esperanton ktp; sed praktike ili persekutas,
insultas, vundas plej bonajn esperantistojn, batalas kontrau chio spirita en
E-movado, detruas entuziasmon kaj chian koran flamon...
Se neniu batalas kontrau vi, do vi ne estas danghera por kanajloj kaj
stultuloj. Chiu Agado renkontas kontrauagadon, lau elementa fizika legho. Se
ne estas kontrauagado, do, sekve, ne estas ankau Agado.
Î ÄÐÓÃÈÕ ÍÀÖÈÎÍÀËÜÍÛÕ ßÇÛÊÀÕ
PRI ALIAJ NACIAJ LINGVOJ
PRI "KONKURENTOJ" DE ESPERANTO
ÏÅÐÅÂÎÄ ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ ÒÐÓÄÍÛÕ ÔÐÀÇ
TRADUKO DE MALSIMPLAJ FRAZOJ
TRADUKOJ DE DIVERSAJ VERKOJ
ÐÅ×È, ÑÒÀÒÜÈ Ë.ÇÀÌÅÍÃÎÔÀ È Î ÍÅÌ
VERKOJ DE ZAMENHOF KAJ PRI LI
ÂÛÄÀÞÙÈÅÑß ËÈ×ÍÎÑÒÈ È ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
ELSTARAJ PERSONOJ KAJ ESPERANTO
ÈÇ ÈÑÒÎÐÈÈ ÐÎÑÑÈÉÑÊÎÃÎ ÝÑÏ. ÄÂÈÆÅÍÈß
EL HISTORIO DE RUSIA E-MOVADO
×ÒÎ ÏÈØÓÒ ÎÁ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
KION ONI SKRIBAS PRI ESPERANTO
ÏÎ×ÅÌÓ ÝÑÏ.ÄÂÈÆÅÍÈÅ ÍÅ ÏÐÎÃÐÅÑÑÈÐÓÅÒ
KIAL E-MOVADO NE PROGRESAS
ÞÌÎÐ ÎÁ È ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
HUMURO PRI KAJ EN ESPERANTO
ÀÍÊÅÒÀ/ ÎÒÂÅÒÛ ÍÀ ÀÍÊÅÒÓ
PAGHOJ EN ANGLA LINGVO
PAGHOJ TUTE EN ESPERANTO
© Âñå ïðàâà çàùèùåíû. Ïðè ëþáîì èñïîëüçîâàíèè ìàòåðèàëîâ ññûëêà íà ñàéò miresperanto.com îáÿçàòåëüíà! ÎÁÐÀÒÍÀß ÑÂßÇÜ