eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo es lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Komputviruso - Vikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Virus Blaster.jpg|eta|300px|[[Deksesuma nekropsio]] de la viruso ''Blaster'', kiu havas ĉifritan mesaĝon al [[Bill Gates]] de Microsoft.]] '''Komputviruso''' estas [[Komputila programo|komputila programeto]] kiu kapablas mem-kopiiĝi de [[komputilo]] al komputilo sen scio de la uzanto. Por ke la viruso povu disvastiĝi, ĝi enmetas kopiojn de sia programkodo en aliajn lanĉeblajn dosierojn aŭ dokumentojn. Tia programo tial kondutas simile kiel biologia [[viruso]], kiu disvastiĝas per enmetado de sia genetika kodo en vivantajn [[ĉelo]]jn. Analogie la procezo de disvastiĝo de la viruso nomiĝas ''infektado'' kaj la atakita dosiero ''infektito'' (''gastiganto''). Virusoj estas nur unu de la specoj de t. n. [[misprogramaro]]. Ĝenerale oni kiel virusojn nomas (malĝuste) ankaŭ [[komputvermo|vermojn]] kaj aliajn specojn de misprogramaro. == Trajtoj == Dum iuj virusoj povas esti celate detruivaj (ekz. kun tasko forviŝi dosierojn sur la durdisko), multe da aliaj virusoj estas relative sendamaĝaj, eventuale nur ĝenantaj. Ĉe iuj virusoj la detruanta kodo lanĉiĝas nur post ioma [[prokrasto]] (ekz. je iu konkreta tago aŭ post infekto de certa nombro da aliaj infektitoj), kion oni foje nomas ''(logika) bombo''. === Flankaj malbonefikoj === Plia negativa influo de virusoj estas mem ilia reproduktado, kiu ŝarĝas komputilajn sistemojn kaj okupas iliajn rimedojn. Eĉ „sendanĝera“ aŭ bonintenca viruso povas kaŭzi difekton de dosieroj pro misfunkcio. Ekzemple, se iu dosiero ŝajnas al viruso havi [[datenaranĝo]]n infekteblan (aŭ alie „konscie“ ŝanĝeblan) de ĝi, sed efektive la aranĝo estas tute alia, la viruso aldonos sin aŭ alie ŝanĝos la dosieron tiel, ke ĝi probable ne plu estos konforma al la aranĝo kaj povos esti nesaveble difektita de programo destinita por ĝia prilaboro. Simile, iu dosiero povas ŝajni al [[kontraŭvirusilo]] infektita de viruso, kaj la kontraŭvirusilo „forigos la viruson“, produktante efikon, kiu, se la kontraŭvirusilo ne kreis sekurkopion, estos eĉ pli malbona ol tiu de fuŝa „sendanĝera“ viruso. == Protekto == Por protekti sin kontraŭ komputilaj virusoj, oni uzas specialajn programojn - [[kontraŭvirusilo|komputilajn kontraŭvirusilojn]]. Oni tamen povas protekti sin kontraŭ ili ankaŭ pere de simpla [[komputika sekureco|komputika sekureca]] regulo: Neniam malfermi dosierojn aŭ kunsendaĵojn kiam oni ne precize scias de kiu ĝi venas kaj kion ĝi entenas. Malgraŭ tio ekzistas ankaŭ virusoj, kiuj misuzas truojn kaj erarojn trovitajn en diversaj gravaj programoj (ekz. retpoŝtiloj) kaj pro tio povas aŭtomate startiĝi tuj post alveno. Kontraŭ tiuj funkcias tial nur la kontraŭ-virusiloj. == Nuna stato == Hodiaŭ ([[2005]]) estas komputilaj virusoj cedantaj favore al vermoj kaj [[spionprogramaro]], kiuj disvastiĝas per [[komputila reto|komputilaj retoj]], ĉefe per [[interreto]]. La plej multaj hodiaŭ konatoj misprogramoj uzas la retpoŝtadresaron kaj memsendiĝas al aliaj komputiloj per retpoŝtmesaĝoj. Aliaj troviĝas en programoj elŝuteblaj de [[interreto]]. Kiam la infektita programo estas uzata, la viruso ankaŭ startiĝas kaj infektas aliajn programojn, kaj povas esti plusendota al aliaj viktimoj. == Listo de virusoj kaj vermoj == Ĉiutage aperas kelkdeko da novaj virusoj. Entute povas ekzisti jam dekoj da miloj da komputilaj virusoj. Inter ili kelkaj plej konataj kaj plej interesaj estas: * [[Elk Cloner]] (1982) - la unua disvastiĝinta viruso (ĉe [[Apple]] komputiloj) * [[(c)Brain]] (1987) - la unua viruso por [[IBM]] [[PC]] komputiloj * '''[[Esperanto (komputila viruso)|Esperanto]]''' (1997) - la unua interplatforma viruso celanta ataki ne nur [[DOS]]-on kaj [[Vindozo]]n, sed ankaŭ [[Apple Macintosh|Macintosh]]-ajn komputilojn (tiel similanta la internaciecon de la samnoma [[Esperanto|lingvo]]) * [[CIH]] (1998) - konata kiel ''Ĉernobilo'' (aktiviĝas la [[26-a de aprilo|26-an de aprilo]], je la datreveno de la katastrofo en la nuklea elektrocentralo [[Ĉernobilo]]) * [[Melissa]] (1999) - [[makroviruso]] atakanta dosierojn de [[Microsoft Word]] kaj [[Microsoft Outlook]]. * [[VBS/Loveletter]] (2000) - konata kiel ''I love you'' - grandege disvastiĝinta vermo, la plej kosta viruso laŭ damaĝoj (daŭre valida ankoraŭ en [[2004]]) * [[Code Red]] (2001) - aŭtomate disvastiĝanta vermo misuzanta sekurecan truon en la interretservilo [[Microsoft Internet Information Services]] * [[SQL slammer]] (2003) - aŭtomate disvastiĝanta vermo misuzanta sekurecan truon en la datumbankservilo [[Microsoft SQL Server]] * [[MyDoom]] (2004) - la plej rapide disvastiĝinta vermo misuzanta sekurecan truon en [[Vindozo]] (daŭre valida ankoraŭ en [[2005]]) == Eksteraj ligiloj == * [https://www.monato.be/2003/008185.html Paul Peeraerts: RETPOŜTO: Kiu sendis al mi tiun viruson?] [[Monato (gazeto)]] (2003/11, p. 17) * [http://esperanto-radio.net/board/board.cgi?db=esp06&mode=read&num=17&page=4&ftype=6&fval=&backdepth=1 Novaĵoj el Koreio: Centmiloj da komputiloj estis damaĝitaj de la viruso CIH] == Vidu ankaŭ == * [[Pleneco de Turing]] * [[Spamo]] * [[Troja ĉevalo (komputiko)]] [[Kategorio:Komputilaj virusoj| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco