eo en eo eo en pl eo eo eo it eo es eo eo eo eo es es eo eo fr eo eo eo eo pt eo en eo eo eo fr es sv es it eo es eo eo eo es es eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo en eo eo fr fr de eo eo fr eo en es fr fr eo en fr eo eo fr eo eo de fr eo eo eo eo eo eo de eo eo fr eo de fr fr eo en pl eo de eo eo eo eo eo eo eo de fr eo eo eo de eo fr de eo de fr eo eo eo fr de fr pl fr de eo eo en eo eo eo eo de eo eo eo de fr eo de fr eo de eo eo de fr fr de eo eo eo eo fr fr fr fr eo fr fr fr fr fr eo en fr fr fr eo eo eo eo eo eo eo fr fr fr fr eo eo eo fr fr eo fr fr fr fr fr fr de de de fr fr eo fr fr eo fr cs en eo sl en cs eo fr en nl it ca eo eo eo en eo eo eo eo eo es eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de ar bg ca hbs_lat da de el en es et eu fa fi fr de lt he hu hy id it ja it lb lt ml nl nb nb pl pt ro ru hbs_lat hbs_lat sv fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
la 12-an de aprilo 1885(nun 1885-04-12)
en 16-a arondismento de Parizo
la 25-an de oktobro 1941 (56‑jara)
Nov-impresionismo, kubismo, avangardo, orfismo, abstraktismo
v • d • r
Delaunay partoprenis en avangarda generacio, aparte produktema el arta vidpunkto inter 1912 kaj 1914. Li estis tre ligita (en korespondado, en arto, eĉ en amikeco) kun poetoj Guillaume Apollinaire kaj Blaise Cendrars, rusaj pentristoj Vasilij Kandinskij kaj Miĥail Larionov, germanaj pentristoj August Macke aŭ Franz Marc. Li tiam estis konsiderata kiel la plej influa pentristo, kun Pablo Picasso.
Post la milito, li amike ligiĝis kun artistoj de superrealisma movado, kies portretojn li faris, sen pro tio adopti iliajn vidpunktojn kaj artajn vidojn. Li notinde ligis fortan kaj daŭran amikecon kun poeto Tristan Tzara.
Lia nomo estas ankaŭ asociita al Eiffel-Turo, kies elstariĝon li vidis dum li estis kvar-jaraĝa, kaj kiun li pentris multfoje dum sia kariero, uzante malsamajn metodojn, unue nov-impresionisman poste kubisman, kaj fine per sia simultanisma metodo.
2.2.2 La Teamo de Cardiff
2.2.4 Ĉirkaŭiraj Formoj kaj diskoj
2.2.8 Priserĉoj pri pentra teĥniko
2.2.9 Universala ekspozicio de 1937
3 Delaunay kaj abstrakta arto
5.1 Junecaj verkoj: en la postfluo de impresionismo
La gepatroj de Robert Victor Félix Delaunay, George kaj Berthe Delaunay, loĝis, dum lia naskiĝo la 12-an de aprilo 1885(nun 1885-04-12), en riĉa kaj komforta domo sur strato Boissière en la 16-a arondismento de Parizo[1] Robert Delaunay baldaŭ kontraŭstaris sian burĝan edukadon dum lia patrino troe prizorgis lin, vestis lin laŭ angla modo, promenigis lin tiel sur Avenuo de la Elizeaj Kampoj[2]. Malgraŭ ĉi tiu rifuzo de burĝa vivo, li restis markita de sia origino. Aliflanke, li ĉiam restis indiferenta al materialaj aspektoj de la vivo, kaj kreis al si, laŭ maniero de Don Kiĥoto, kavalirecan koncepton de la vivo. Ĉi tiu karaktero pelis lin transformi ĉiun momenton de sia vivo en poezian momenton[3].
La gepatroj de Robert Delaunay eksgeedziĝis kiam li estis 9-jaraĝa, la 16-an de majo 1894. Li tiam estis edukita fare de fratino de lia patrino, Marie de Rose, kaj lia edzo, Charles Damour[4].
Frue, li pasiiĝis porfloroj. En la kastelo de La Rongère, en Saint-Éloy-de-Gy, familia feri-loko, li trapasis longajn momentojn sola en la ĝardeno, farante krokizojn de floroj, kiuj estis lia ĉefa natura pasio, kune kun la suno[5].
Lernejo ne interesis lin, kaj li profitis el siaj studoj por desegni kaj pentri per paŝteloj kaŝitaj en sia kesto. Li forlasis la liceon kiam li estis 17-jaraĝa, kaj estis dungita kiel metilernanton en sceneja koncepto dum du jaroj (1902 ĝis 1904), en la atelieroj de teatra dekoraciisto Eugène Ronsin. Tie li disvolvis sian guston por grandaj surfacoj kaj monumenteco, li estis konsciigita pri la rolo de la lumo kaj pri kombino de perspektiva distordo de la sceneja spaco[6].
Unuaj verkoj[redakti | redakti fonton]
La viro kun tulipo, portreto de Jean Metzinger, 1906
En 1906, li partoprenis al la 21-a Salono de Sendependuloj, kie li prezentis multajn pentraĵojn pentritajn dum la antaŭa somero. En 1907, li vizitadis grupon de junaj artistoj serĉantaj novan arton inter kiuj Jean Metzinger, Henri Le Fauconnier kaj Fernand Léger. Samtempe, li entreprenis konsiderindan laboron pri monumentoj de Parizo. La rezulto de liaj priserĉoj havis kiel konsekvencon proponon de persona teorio pri koloro, prenante kiel startpunkton sian verkon Paris - Saint-Séverin (1909)[9].
Renkontiĝo kun Sonia[redakti | redakti fonton]
Komence de 1909, li renkontis Sonia Stern dum ambaŭ vizitadis renomajn artistojn. Ili kune ĉeestis la triumfon de Louis Blériot kiu traflugis la Manikan Markolon, kaj kune restadis en departemento Drôme. Ŝi tiam estis edziniĝinta kun Wilhelm Uhde, sed tio nur estis geedziĝo pro komplezo por faciligi akiron de la franca ŝtataneco al Sonia. Ŝi tuj eksedziniĝis por denove edziniĝi la 15-an de novembro 1910 kun Robert Delaunay, de kiu ŝi estis graveda[1]. La 18-an de januaro 1911 naskiĝis knabo, Charles Delaunay. Robert pentris malgrandan Eiffel-Turon, kiun li donacis al Sonia kiel donacon de fianĉiĝo[10].
Matureco kaj Abstraktismo[redakti | redakti fonton]
En 1910, influita de kubismo, notinde tiu de Paul Cézanne, Robert Delaunay reduktis sian kolor-paletron ĝis monokromato, poste, sub la influo de Sonia, li reenkondukis varmajn kolorojn. Ekde 1912, li sinturnis al Orfismo per sia serio de Fenestroj (konservitaj en muzeo de Grenoblo kaj en Philadelphia Museum of Art). Kun Sonia Delaunay, li kreis simultanismon, bazitan sur la "leĝo de simultana konstrasto de koloroj". Li ekkorespondis kun pioniro de abstrakto, Vasilij Kandinskij, kies teoria teksto Pri la spirito en arto (kiun Sonia tradukis al li el la germana) multe influis kaj gvidis lin[11].
Ambaŭ artistoj ankaŭ helpis unu la alian por akiri lokojn en ekspozicioj kaj recenzo; ili estis veraj amikoj. Danke al Kandinskij Delaunay povis esti ekspoziciita en Moskvo, kie li prezentis tri verkojn sen titolo. Jaro 1912 estis eventoplena por Robert Delaunay: li ekspoziciis en Moskvo, Munkeno, Berlino, Parizo, Zuriko, amikiĝis kun poeto Guillaume Apollinaire (kiu venis por vivi en lia ateliero dum la monatoj de novembro kaj decembro) kaj Blaise Cendrars, renkontiĝis kun Paul Klee (kun kiu li ekkorespondis), Alberto Giacometti, Henri Matisse, Henri Le Fauconnier kaj pentris serion de Fenestroj, kiu signas gravan turnopunkton en lia verkaro[12].
En 1913, Delaunay iris por ekspozicii al Berlino kune kun Guillaume Apollinaire, kaj profitis la okazon por renkonti tiamajn germanajn artistojn: Franz Marc, Max Ernst kaj ankaŭ August Macke « Delaunay kaj Apollinaire restis unu tagnokton. Je mia granda ĝojo, ilia prefero iris al miaj lastaj verkoj » rakontis ĉi lasta[13]. Paul Klee tradukis en la germanan la teorian tekston de Delaunay, « La Lumière » (La Lumo), kiu aperis en la revuo Der Sturm en januaro sub la titolo « Über das Licht ». Apollinaire verkis la poemon Les Fenêtres (La Fenestroj) kiu konsistigas la antaŭparolon al la serio de La Fenestroj samnomaj de la pentristo. En februaro, Aleksandra Ekster skribis al la geedzoj Delaunay por peti al ili enskribi ilin al Salono de Sendependuloj, kiel ankaŭ Miĥail Larionov kaj Natalja Gonĉarova. Robert Delaunay ekkorespondis kun ĉiuj tiuj artistoj de rusa avangardo; li prezentis ilin al la franca publiko[14]. Tiu-epoke, Apollinaire konsideris, ke li estis la plej influa pentristo kun Picasso: « Estas en moderna pentrado novaj tendencoj; la plej gravaj ŝajnas al mi esti, unuflanke kubismo de Picasso, aliflanke, orfismo de Delaunay. » (Guillaume Apollinaire Die Moderne Malerei [La moderna pentrado] en Der Sturm, februaro 1913)[15].
Dum tiu tuta periodo, li pentris siajn pentraĵojn en la malgranda urbo Louveciennes, kie li havis loĝejon kun Sonia, kaj iris Parizon aŭ eksterlanden nur kiam sia verko estis plenumita, por prezenti ĝin aŭ por vidi siajn amikojn pentristojn kaj poetojn.
Geedzoj Delaunay estis surprizitaj de la milito dum ili estis en Hispanio. Robert Delaunay provis rekrutiĝi, sed li estis rifuzita pro san-kialoj. Sonia Delaunay kaj li konsekvence restis la tutan daŭron de la milito, kaj ĝis 1922, en Hispanio kaj Portugalio. Li daŭre pentradis, notinde serion pri Portugalaj vendoplacoj, kaj ankaŭ Mutaj naturoj kaj Nudo je tualeto. Geedzoj Delaunay profitis sian restadon por trapasi longajn tagojn en muzeo de Prado, kaj Robert Delaunay pasiiĝis por verkoj de Rubens kaj El Greco[16]. Kiam ili revenis en Francion, Dadaismo estis je sia apogeo.
Post la milito[redakti | redakti fonton]
Reveninte al Parizo, geedzoj Delaunay vizitadis multaj poetojn kaj muzikistojn, sed malmultajn pentristojn, kaj frekventis Superrealiman medion, kiel atestas multaj portretoj de amikoj realigitaj en tiu epoko, el kiuj tiuj de Tristan Tzara, fidela amiko el la 1920-aj jaroj ka 1930-aj jaroj, André Breton kaj Philippe Soupault. ili ankaŭ estis ligitaj kun Louis Aragon, Jean Cocteau aŭ Igor Stravinski, kaj akceptis la rusan poeton Vladimir Majakovskij. Amikaj kunvenoj ebligis al Robert Delaunay prezenti siajn literaturajn teoriojn, kiujn li surparerigis pli poste[17].
Li plurfoje repentris Eiffel-Turon, ĉar la « grandegulo » bone taŭgis por liaj priserĉoj pri simultanaj kontrastoj de koloro. Tamen, komparite kun la realismaj turoj realigitaj dum lia juneco, la laboro estas iom malsama[17].
Dum la 1920-aj jaroj, li diversigis sian laboron, entreprenante ekzemple dekoracian arton kun Fernand Léger. Li notinde partoprenis al "Ekspozicio de dekoraciaj Artoj" de 1925, kiu resumis la priserĉadon de ĉiuj landoj sur la kampo de aplikitaj artoj. Sonia Delaunay ankaŭ sekvis tiun vojon, kaj akiris pli da agnosko ol li. La saman jaron, li komponis la dekorojn de pluraj filmoj[18].
Delaunay revenis al abstrakta orfismo per sia serio Ritmo, komponita grandparte en 1934. Tiu serio ŝajnis estis la finatingo de liaj priserĉoj pri pentra harmonio. Samtempe, li komencis priserĉojn pri novaj materioj. Lia laboro estis antaŭenigita de ekspozicio longe prikomentita en artikolo de Jean Cassou[19].
La mendoj de la Internacia ekspozicio de 1937 ebligis al li realigi grandegajn freskojn kaj monumentajn pentraĵojn, el kiuj tiuj de pavilono de aero kaj fervojo. La freskoj de la palaco de aero estas pligrandigita reprezento de kanvaso el la serio Ritmo. La sekvan jaron li plenumis la dekoracion de halo de skulptaĵo en Salono de Tuileries, por kiu li faris tri grandajn Ritmojn kiuj estas liaj lastaj gravaj verkoj[20].
En 1940, li fuĝis el la nazia antaŭeniro rifuĝante en Montpellier, en Libera zono apud Joseph Delteil. Tie, li estis viktimo de pulmaj problemoj, kaj mortis la 25-an de oktobro 1941[21].
Verkaro[redakti | redakti fonton]
La verkaro de Robert Delaunay estas ĝenerale kronologie dividita en du partoj: la nov-impresionismo de lia juneco unuflanke, poste la orfismo, branĉo de kubismo kaj avangardo de abstraktismo, konsistigante lian maturecon (ekde ĉ. 1912) aliflanke[22]. Lia verkaro eniris en Publikan havaĵon la 1-an de januaro 2012.
Nov-impresionismo[redakti | redakti fonton]
Unue markita de impresionismo kaj sintezismo, Delaunay sin turnis al nov-impresionismo post sia renkontiĝo kun Jean Metzinger, kiu invitis lin enprofundiĝi en teoriaj skriboj pri koloro, kia De la loi du contraste simultané des couleurs de Eugène Chevreul. Tiaj provoj konvinkis lin, ke koloroj estas interdependaj kaj interagas inter si depende de ilia dispartiĝo en la spektro. Tiu malkovro markis lin dum lia tuta vivo[23].
Inter 1904 kaj 1906, li realigis serion da portretoj kaj memportretoj en kiuj li aplikis la teĥnikon de larĝa tuŝo en pavimo propran al dividismo. Li realigis samtempe serion da pejzaĝoj, ĉiam uzante la dividisman metodon, el kiuj la fama Pejzaĝo kun Disko, pentrita en la lastaj tagoj de 1906[23].
En 1906, en La Portreto de Henri Carlier, Robert Delaunay jam firmigis sian singularecon en la elekto de aranĝo de koloroj: la dominantoj de verda kaj viola renkontas zonojn de brila ruĝa koloro. La viola kiun li uzis ne estis komuna en tiu epoko, kaj estis sendube pruntita de la dividisma pentristo Henri-Edmond Cross, kaj lia verko estis influita de liaj longaj diskutoj kun Jean Metzinger[24].
Orfismo[redakti | redakti fonton]
La Fenestroj[redakti | redakti fonton]
Delaunay La Fenestroj (1912), Hamburger Kunsthalle
Robert Delaunay transiris al abstraktismo per serio La Fenestroj, prezentita de 1912 ĝis 1913. Ĝi inaŭguris longan serion de priserĉo pri la ebleco interpreti « reprezentan harmonion », per la sola aranĝo de koloroj. Koloroj anstataŭas aĵojn, kiuj ne plu havas substancon kaj lasas lokon al la lumo. Tiu transiro al abstraktismo fariĝis post legado de teorioj de Vasilij Kandinskij en lia manifesta libro Du spirituel dans l'art (Spiritualismo en arto), kaj post kiam Guillaume Apollinaire diagnozis en 1912 la naskiĝon de nova pentroarto: « Novaj pentristoj pentras pentraĵojn kie ne plu estas vera subjekto »[25]. Tamen, male al Vasilij Kandinskij kiu donis psikologian kaj mistikan enhavon al siaj verkoj, Robert Delaunay eluzis nur « pure fizikan efikon ». Li klarigis tion inspirante sin el teksto de Leonardo da Vinci: « La okulo estas nia plej alta senso, tiu kiu komunikas plej proksime kun nia cerbo, kun la konscienco. La ideo de esenca movado de la mondo kaj ĝia movado estas samtempeco. Nia kompreno estas korelativa al nia percepto » [26],[27], [28]. Tiam, Delaunay ankaŭ faris multnombrajn priserĉojn pri koloroj kaj pli precise pri la "leĝo de simultana kontrasto de koloroj". Kun Sonia Delaunay, li kreis simultanismon, teĥnikon kiu celas trovi pentran harmonion danke al simultana aranĝo de koloroj, kaj kiu fokusiĝas esence al la rolo de la lumo, kiu estas perceptita kiel originala kreinta komenco [29].
La Teamo de Cardiff[redakti | redakti fonton]
Robert Delaunay - La teamo de Cardiff (1913)
En 1913, post la serio La Fenestroj, Robert Delaunay produktis serion nomitan La teamo de Cardiff, dediĉitan al sporto, interalie al futbalo-rugbeo, sporto ekkreskanta tiutempe. Tiel, li elektis subjekton malmulte traktitan ĝis tiam, kiu bone korespondis al la « modernolatrio » de Blaise Cendrars kaj Guillaume Apollinaire. Li interkonsentis kun la tiamaj gazetoj kiuj laŭdis « la spiriton de vivoforto » de la nova generacio. La pentraĵo prezentas kombateman vizion de moderna vivo, kie la kulto de ago invitas al transcendeco[30].
Tiu serio ne estas abstrakta: ludantoj de rugbeo estas prezentitaj antaŭ granda rado kaj la Eiffel-Turo, en kunmetaĵo de afiŝoj kaj koloroj. La dekoracio estas decide urba: la reklam-panelo alprenas la plej grandan lokon de la pentraĵo. Li organizas sian pentraĵon kiel apudmeton de elementoj aranĝitaj samtempe. La bildo de ludantoj ŝajnas veni el angla revuo kiun li posedis, kaj la motivoj de la granda rado, de la reklam-panelo kaj de la Eiffel-Turo el poŝtkarto kiu estis retrovita en liaj posedaĵoj. La grupiĝo de la kvar elementoj fariĝas danke al la duona linio, sinusoida akso kiu dividas la pentraĵon en du, samtempe kreante ĝian unuecon. Tiu akso ebligas la transiron al arĥitekturo sen fundaĵoj, kiu ŝajnas ŝvebi en la aero[31].
Omaĝo al Blériot[redakti | redakti fonton]
En posta salono, en 1914, Robert Delaunay prezentis pentraĵon Omaĝo al Blériot, veran manifeston de lia simultanisma metodo. Movoj de la pentraĵo estas propulsitaj de formoj pruntitaj al Aeronaŭtiko: biplano, helico. La aviadilo, simbolo de emancipiĝo de homo disde la Tero, proponas al Robert Delaunay pretekston por emancipiĝi de kodoj de tradicia pentrado, kaj antaŭeniĝi al la « ne-objektivo » kaj al « pura pentrarto ». Li elektis aviadilon ĉar ĝi abolicias nociojn de distanco, kaj ebligas al la pentristo iri al panorama ĉieesteco. Li oponas harmonan plenecon al priskribaj provoj de la pasinto. Same, tiu motivo, kiel tiu de la Eiffel-Turo, permesas al li asertiĝi kiel pentristo de la moderneco. La prefero de la pentristo por kurboj estas perceptebla (malsame de abstraktaj pentristoj Kazimir Maleviĉ kaj Piet Mondrian), jam establita en la serio de Floroj (1909), kiu daŭriĝos en la Ĉirkaŭiraj formoj[31].
Ĉirkaŭiraj Formoj kaj diskoj[redakti | redakti fonton]
Verkoj en Hispanio[redakti | redakti fonton]
Foriro el orfismo[redakti | redakti fonton]
Reveno al orfismo[redakti | redakti fonton]
Priserĉoj pri pentra teĥniko[redakti | redakti fonton]
Universala ekspozicio de 1937[redakti | redakti fonton]
Delaunay kaj abstrakta arto[redakti | redakti fonton]
Pri Robert Delaunay[redakti | redakti fonton]
Kelkaj verkoj[redakti | redakti fonton]
Junecaj verkoj: en la postfluo de impresionismo[redakti | redakti fonton]
Robert Delaunay, Montaraj pejzaĝoj (1904)
Robert Delaunay --Pejzaĝo kun Disko, (1906), Musée national d'art moderne, Parizo
Robert Delaunay, Eiffel-Turo (1911), muzeo Solomon R. Guggenheim
1903: Pejzaĝo de la Ronchère: bordo de la Yèvre, oleo sur kanvaso, 72,5 × 91,5 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo
Memportreto kun japana gravuraĵo, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
La vendoplaco - pejzaĝo de Bretonio, oleo sur kanvaso, 39 × 46 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo,
Festo en la vilaĝo, oleo sur kanvaso, 38 × 46,5 Belarta muzeo de Rennes
Portreto de Jean Metzinger aŭ la viro kun tulipo, oleo sur kanvaso, 73,5 × 49 cm, aparta kolekto, Parizo
Pejzaĝo kun bovinoj, oleo sur kanvaso, 50 × 61 cm, musée d'art moderne de la Ville de Paris, heredaĵo de Germaine Henry-Robert Thomas
Pejzaĝo kun disko, oleo sur kanvaso, 55 × 46 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo
Portreto de Henri Carlier, oleo sur kanvaso, 64 × 60 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo
Memportreto, oleo sur kanvaso, 54 × 46 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo
La Poetino (Knabineto), oleo sur kanvaso, 54 × 66 cm, University Museum of Art, donaco de Owen kaj Leone Elliot, Iowa City
Nudo kun ibisoj, oleo sur kanvaso, 55 × 46 cm, kolekto Éric kaj Jean-Louis Delaunay, Parizo
Muta naturo kun papago, oleo sur kanvaso, 80 × 65 cm, musée d'Unterlinden, Colmar
Portreto de Wihlem Uhde, oleo sur kanvaso, 80,7 × 64,8 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Etudo por Saint-Séverin, krajono sur papero, 31,3 × 23,5 cm, Centro Georges Pompidou, musée national d'art moderne, Parizo
Memportreto, oleo sur kanvaso, 73 × 60 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou, Parizo
Saint-Séverin, ĥina inko sur Japana papero, 25 × 19,6 cm, Centro Georges Pompidou, musée national d'art moderne, donaco Delaunay de 1964, Parizo
Saint-Séverin n°1, oleo sur kanvaso, 116 × 83 cm, aparta kolekto
Saint-Séverin n°2, oleo sur kanvaso, 99,4 × 74 cm, Minneapolis Institute of Arts, The William Hood Dunwoody Fund, Minneapolis
Saint-Séverin n°3, oleo sur kanvaso, 112,6 × 88,8 cm, Muzeo Solomon R. Guggenheim, Novjorko
Saint-Séverin n°5 (La Ĉielarko), oleo sur kanvaso, 58,7 × 38,5 cm, Moderna Museet, Stokholmo
La urbo, unua etudo, oleo sur kanvaso, 88,3 × 124,5 cm, Tate Gallery, Londono
La Spajro de Notre-Dame, akvarelo sur papero gluita sur kanvaso, 58,5 × 38,5 cm, Musée de Grenoble
Etudo por la urbo, oleo sur kartono, 80,5 × 67,5 cm, Kunstmuseum, Winterthur
La Aerŝipo kaj la Turo, oleo sur kartono, 34,8 × 26,8 cm, galerio Gmurzinska, Kolonjo
La Urbo n°2, oleo sur kanvaso, 146 × 114 cm, musée national d'art moderne - Centro Georges Pompidou, Parizo
Eiffel-Turo, oleo sur kanvaso, 198 × 136 cm, Muzeo Solomon R. Guggenheim, Novjorko
Eiffel-Turo, desegno per plumo sur bruna kartono, 53,1 × 48,1 cm, Muzeo de Moderna Arto de Novjorko
Eiffel-Turo kun arboj, oleo sur kanvaso, 126,4 × 92,8 cm, Muzeo Solomon R. Guggenheim Novjorko
La Turo kun rado, desegno per peniko, inko sur papero, 63,7 × 48,7 cm, Muzeo de Moderna Arto de Novjorko
La Turo, desegno per plumo sur papero, 29 × 20 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
La Turo, litografio sur papero, 60 × 44 cm
La Urbo, oleo sur kanvaso, 145 × 112 cm, Muzeo Solomon R. Guggenheim, Novjorko
La Fenestroj al la Urbo n°3, oleo sur kanvaso, 113,7 × 130,8 cm, Muzeo Solomon R. Guggenheim, Novjorko
Eiffel-Turo, oleo sur kanvaso, 130 × 97, Museum Folkwang, Essen
Marsa Kampo, La ruĝa turo, oleo sur kanvaso, 162,5 × 130 cm, Art Institute of Chicago, kolekto Joseph-Winterbotham
Urbo de Parizo, oleo sur kanvaso, 267 × 406 cm, musée national d'art moderne, Parizo
La Turoj de Laon, oleo sur kanvaso, 162 × 130 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Orfismo kaj simultanismo[redakti | redakti fonton]
Delaunay Portugala virino (1915), Columbus Museum of Art
Robert Delaunay ritmo 1 (ĉ. 1934)
Robert Delaunay Reliefo-diskoj (1936)
La Fenestroj, oleo sur kanvaso, 35 × 91 cm, Philadelphia Museum of Art
La Fenestroj al la urbo, oleo sur kanvaso, 53 × 207 cm, Museum Folkwang, Essen
La Fenestroj simultanaj al la urbo, oleo sur kanvaso, 46 × 40 cm, Hamburger Kunsthalle
Fenestroj simultane malfermitaj, oleo sur kanvaso, 46 × 37,5 cm, Tate Gallery, Londono
La Fenestroj al la urbo (Unua parto, Dua motivo), oleo sur kartono, 39 × 29,6 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Fenestro, oleo sur kanvaso, 110 × 90 cm, centro Georges Pompidou, Parizo
Simultana disko, oleo sur kanvaso, 134 cm de diametro, aparta kolekto
Teamo de Cardiff, oleo sur kanvaso, 326 × 208 cm, musée d'art moderne de la Ville de Paris
Ĉirkaŭiraj formoj, farbo kun gluo sur kanvaso, 100 × 68 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Virino kun sunombrelo aŭ La Parizanino, oleo sur kartono, 80,5 × 58,5 musée de l'Annonciade, Saint-Tropez
Vidaĵo de Notre Dame de Paris, farboj kun vakso sur kanvaso, 58 × 28 cm, Kunstmuseum, Bazelo
Omaĝo al Louis Blériot, oleo sur kanvaso, 46 × 46 cm, musée de Grenoble
Portreto de Henri Rousseau, oleo sur kanvaso, 71 × 60 cm, musée de Laval, Mayenne
Fenestro al la urbo, vakso sur kartono, 24,8 × 20 cm, Städische Galerie im Lembachhaus, Munkeno
Parizo simultaneco, farb-krajono sur papero, 25,4 × 19,8 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Nuda virino leganta, en musée d'art moderne de Troyes
virino sur la vendplaco, Portugalio, farbo kun gluo sur kartono, 81 × 100 cm, kolekto Léon-Cligman, Parizo
Portugala verŝistino aŭ muta naturo oleo kaj vakso sur kanvaso, 140 × 150 cm, musée national d'Art moderne, Parizo
Nudo je tualeto, oleo sur kanvaso, 140 × 142, musée d'art moderne de la Ville de Parizo, heredaĵo de D-ro Girardin
Portugala muta naturo oleo sur kanvaso, 85 × 107 cm, musée Fabre, Montpellier
Kolora simfonio, oleo sur kanvaso, 144 × 204 cm, musée d'art moderne de la Ville de Paris
Futbalo, akvarelo sur papero, 77 × 55 cm, kolekto Pierre Levy, Troyes
1918: Futbalo, akvarelo sur papero, 49,9 × 62,1 cm, musée national d'Art moderne, Parizo
Portreto de André Breton, karbonkrajono sur paŭspapero, 101 × 65 cm, kolekto Joseph Pulitzer, Saint-Louis (Misurio)
Portreto de B. Kochno, karbonkrajono sur paŭspapero, 100 × 66 cm, aparta koleto, Parizo
Portreto de Philippe Soupault - Skizo, farbo kun gluo sur tolgarnita papero, 193 × 127,8 cm. Hirshhorn Museum and Schulpture Garden, Smithsonian Institution, Washington
La Barako de poetoj, ĥina inko kaj reliefaj tuŝoj de guaŝo sur papero, 24,5 × 25 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Futbalo, blua inko sur papero, 27 × 22 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
La karuselo kun porkoj, oleo sur kanvaso, 250 × 250 cm, musée national d'art moderne, Parizo
1923: Portreto de Tristan Tzara, oleo sur kartono, 105,8 × 75 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Tri futbalistoj, plumo sur paŭspapero, 21,3 × 15 cm ; 21 × 15,9 cm ; 20,5 × 15,9 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Portreto de Jean Cocteau (nefinita), oleo sur kartono, 106,2 × 80 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
1925: Urbo de Parizo, La Virino kaj la Turo. Dekoracia panelo por halo de ambasadejo, oleo sur kanvaso, 450,3 × 940, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
La Eiffel-Turo, oleo sur kanvaso, 169 × 86 cm, musée d'Art moderne de la Ville de Paris
La Kurantoj, oleo sur kanvaso, 171 × 189,5, kolekto Charles Delaunay, Parizo
Viv-ĝojo, oleo sur kanvaso, 228 × 200 cm, musée national d'art moderne, Centro Georges Pompidou
Diskoj-Skizo, akvarelo sur papero, 28 × 38,5 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Reliefo-Ritmo, cemento, korko kaj oleo sur kanvaso, 100 × 80,5 cm, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Ritmo senfina, akvarelo sur papero, 33,6 × 12,8, kolekto Sonia Delaunay, Parizo
Ritmoj, oleo sur kanvaso, 146 × 114,5 cm, musée national d'Art moderne, Parizo
Ritmo senfina, oleo sur kanvaso, 207,5 × 52,1 cm, musée national d'Art moderne, Parizo
Maketo por Enir-halo de Retoj, farbo kaj sablo gluitaj sur "Isorel" ("Masonite"), 107 × 202 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Dekoracio de Aer-palaco, Universala Ekspozicio de Parizo 1937, Parizo
Maketo por la Palaco de fervojoj, farbita krucplakaĵo kaj reliefo el sablo, 78 × 174 cm, musée national d'art moderne, Parizo
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ 1,0 1,1 Archives de l’état civil de Paris en ligne.
↑ Nous irons jusqu'au soleil, paĝo28
↑ 3,0 3,1 3,2 Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo16
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo17
↑ Du cubisme à l'art abstrait, paĝo10
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo20
↑ Nous irons jusqu'au soleil, paĝo28
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo22
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo24
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo26
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo28
↑ Michel Hoog, Delaunay, page 69, Flammarion
↑ Lettre de August Macke à B. Koehler, citée par G. Vriessen dans August Macke, 1953, paĝo 116
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges-Pompidou, paĝo40
↑ Guillaume Apollinaire (februaro 1913). “Die Moderne Malerei”, Der Sturm (148-149). , traduit dans Chroniques d'art 1902-1918, Parizo, éditions Gallimard, 1993, p.350-356
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo80
↑ 17,0 17,1 Michel Hoog, Delaunay, paĝo87
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo89
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo94
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo91
↑ Michel Hoog, Delaunay, paĝo94
↑ Estas la elekto farita en la Katalogo de ekspozicio « Robert Delaunay, de impresionismo al abstraktismo » en centro Georges Pompidou, kaj ankaŭ fare de Michel Hoog en lia verko Delaunay (1976)
↑ 23,0 23,1 Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » au centre Georges Pompidou, paĝo94
↑ Catalogue de l'exposition « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » en Centro Georges-Pompidou, paĝo24
↑ Guillaume Apollinaire, Du sujet dans la peinture moderne (La subjekto en moderna pentrarto), Les Soirées de Paris, n-ro 1, 1912, p. 2
↑ Leonardo da Vinci, Textes choisis, Société du Mercure de France, 1907
↑ Du cubisme à l'art abstrait, paĝo146
↑ Du cubisme à l'art abstrait, paĝo171
↑ "Futurisme, rayonnisme, orphisme" en la retejo de Centro Georges Pompidou de Parizo
↑ Katalogo de ekspozicio « Robert Delaunay, de l’impressionnisme à l'abstraction » en Centro Georges-Pompidou, paĝo184
↑ 31,0 31,1 Pascal Rousseau, dans la Revue de l'Art, 1996, n-ro 113, pages 19 à 33
Bibliografio[redakti | redakti fonton]
DICTIONNAIRE BÉNÉZIT. (januaro 1999) Dictionnaire critique et documentaire des peintres,sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays vol.4 (france). éditions Gründ, p. 387–390. Bénézit. ISBN 2700030141.
ROUSSEAU, Pascal (dir.) kaj Centro Georges Pompidou. (1999) Catalogue de l'exposition Robert Delaunay, de l'impressionnisme à l'abstraction, présentée du 3 juin au 16 août 1999. Parizo: Éditions du Centre Pompidou. Catalogue.
HOOG, Michel. (1967) Robert et Sonia Delaunay. Parizo: Édition des musées nationaux. Michel Hoog 1967.
HOOG, Michel. (1976) Delaunay, Les maîtres de la peinture moderne. Flammarion, p. 98. Michel Hoog.
DE LA TOURETTE, Gilles. (1950) Robert Delaunay. Parizo: Charles Massin. Tourette.
DELAUNAY, Robert. (1957) Du cubisme à l'art abstrait. Parizo: SEVPEN.
CASSOU, Jean. (1961) Robert Delaunay. Parizo: Galerie Berggruen. Berggruen.
SCHMIDT, Georg. (1964) Robert Delaunay. Baden-Baden: W. Klein. Schmidt.
VRIESEN, Gustav. (1967) Robert Delaunay. Cologne: DuMont Schauber. Vriesen.
DAMASE, Jacques. (1971) Sonia Delaunay, Rythmes et couleurs. Parizo: Hermann. Damase.
FERREIRA, Paulo. (1972) Correspondance entre quatre artistes portugais et Robert de Sonia Delaunay. Parizo: PUF. Ferreira.
DORIVAL, Bernard. (1975) Robert Delaunay. Parizo kaj Bruselo: Jacques Damase. Dorival.
ROQUE, Georges. (2003) Qu'est-ce que l'art abstrait ?. Parizo: Folio essais. Georges Roque.
DELAUNAY, Sonia. (1978) Nous irons jusqu'au soleil, avec la collaboration de Jacques Damase et Patrick Raynaud, Parizo: Robert Laffont.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Robert Delaunay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Robert Delaunay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 15:32, 14 jan. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj