pt pt es fr eo eo eo eo eo eo eo tr eo en en ru eo eo eo eo en nl en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en vo en eo eo eo eo tr eo eo en es fr eo eo eo eo eo en nl en eo eo eo eo en en zh eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo en eo en en eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es de en eo eo pt en en eo en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en de cs da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da en en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en cs cs da en da en en en cs da en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en cs cs da en da da en en cs cs en de cs en en da en en en cs da da cs en en cs en en en cs en cs cs cs cs eo en eo es eo eo de eo en eo eo fr eo eo eo eo it eo eo en eo eo eo it eo eo eo en nds en en eo eo en en en eo en
Blogo de Razen Manandhar, el Katmando, Nepalo
La mondo moderniĝis sed la sistemo de kasto estas en Nepalo tiel kiel ĝi estis eble 2,000 jaroj. Edukitaj homoj en iu templo de Gulmi distrikto devigis iun viron porti ŝtonojn dum kvar tagoj. La kulpo estis ke kvankam li apartenis al malalta kasto, li eniris en iu Hindu templo. Laŭ la sovaĝa regulo, nur altkastanoj povas enriri en temploj kaj malaltkastanoj ne rajtas.
Okazis tiel ke dum la grava festivalo de Dashain, iu 24-viro Hari Bishwakarma iris en la templo de Durga por preĝi en vilaĝo Thulo-Lumpek de la distrikto Gulmi. Unue lokaj homoj publike batis lin sur la strato. Poste, edukitaj homoj de la vilaĝo akuzis lin ke li trapasis la trandiciajn regulojn kaj kvazaŭ tribunalo, decidis ke oni punu lin. La puno estis porti grandajn ŝotonojn dum kvar tagoj por konstrui lokan elementan lernejon "Dhuseni Pahadi Prathamik Vidhyalaya".
La viro estis tre malforta por plenumi la punon. Li espakpis kaj ekvivis en la domo de lia parenco en la proksima distrikto de Palpa.
La viro diris al la ĵunalisto ke tuj post li eliris la templon, la ĉefo de la templo Ananta Bhattarai kaj insturisto Ram Prasad Pande batis lin kaj punis lin tiel. Poste li eskapis de la urbeto, iris al la centro de la distrikto en Tamghas kaj raportis pri tio al la polico. Li mem poste iris al Palpa, por sia sekureco. Li ankaŭ diris ke ĉar ili estas malfortaj ili ne povis protesti kontraŭ la decidoj de la altkastanoj kaj sole eskapis.
Oni esperas ke la policanoj poste iros al tiu vilaĝo kaj arestos la akuzitojn.
La Hindua registaro dividas la anojn en kvar kastoj. La anoj de plej malalta kasto ne rajtas ien en la domojn de altkastanojn kaj temploj. Kvankam la registaro faris leĝon ke diskriminacio laŭ kasto estas kontraŭleĝa, la sistemo ja vivas tre forte en vilaĝoj.
Forpasis hodiaux ses soldatoj kiam ilia aviadilo falis sur la tero en okcidenta parto de Nepalo.
Mi iris al la oficejo de Nepala Esperanto-Asocio hieraux (2011-10-16). Devis esti semajna kunveno sed la oficejo estis fermita. Mi kredis ke multaj homoj venos post la festivalo.
Sed la pordo estis fermita kaj mi ne povis telefone kontakti al la gxenerala sekretario. Samtempe venis vicprezidanto Narendra Bhattarai kaj estrarano Navinlal Shrestha. Ankaux ili surprizis ke la oficejo estis fermita.
Ni cxiuj revenis post eta atendado.
La lasta reĝo de la Himalaja reĝnaldo Bhutano, la 31-jaraĝa Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, edzinigis 21-jaran knabinon la 13an de oktobro, 2011. Do la plej juna reĝo de la mondo trovis Ashi Jetsun Pema Wangchuck kiel lian la plej junan reĝinon en la mondo.
La bonzoj de la budhisma reĝnaldo decidis tiun bonaŭguran tagon antaŭ ĉirkaŭ du monatoj. La pompa ceremonio daŭris dum 10 horoj. La registaro pendigis grandajn fotojn de la novaj gereĝoj en la urbo por celebri la reĝan geedziĝon.
En Bhutano viroj rajtas havi multajn edzinon. La patro de la nuna reĝo havis kvar edzinojn sed la nuna reĝo diris ke li havos nur unu reĝon. Samtempe, virinoj ankaŭ havi kelkajn edzojn samtempe!
La "evoluo" kreskis en konservativa reĝnaldo Bhutano post tiama reĝo perforte forpelis ĉirkaŭ 100,000 Nepali-parolantojn (nun la popularo de Bhutano estas ĉ 700,000) el sia lando, sub gvido de Bharato en 1990. La ĉefaj decidoj de Bhutano ĉiam venas rekte de Bharato kaj ili konsentas vivi kiel "protektita" de Bharato. Pro tio, ili ricevadas grandegajn monajan helpojn de Bharato kaj do la mallaboremaj Bhutananoj riĉiĝas tre rapide. Bharato volas subteni Bhutano ĉar ĝi estas tre fortikan muron kontraŭ Ĉinio. Pro la sama kialo ĝi aneksigis Sikkimon al Bharato en 1975 (Sikkimo estis la sendemepda reĝnando kiu situas meze inter Nepalo kaj Bhutano).
Preskaŭ ĉiujare, nepala kaj bhutana registaroj sidas por reirigi nepali-parolantajn bhutananojn al sia lando, sed Bharato faras iel ke tiuj refuĝintoj ne povas reiri al ilia lando.
Antaŭ centoj da jaroj nepalanoj estis invititaj en tiu reĝnaldo por kultri kaj labori, por konstrui la landon. Kaj, kiam Bharato ekvidis ke tiuj Nepali-parolantaj bhutananoj ankaŭ pripensis pri demokratio,  ĝi timis ke eble kun helpo de nepali-parolantoj Bhutano postulos demokration el la kapto de Bharato), ili estis forpelitaj en Bharatan vagonoj en la nepala landlimoj. Post sufero dum 20 jaroj tiuj bhutanaj refuĝintoj nun ekvivas en kelkaj exuropaj landoj, dank' al helpo de kelkaj internaciaj organizaĵoj pri refuĝintoj. Nun la lando ĝuas sian propran "demokrtion" sub gvido de Bharato. Nun nepalanoj ne rajtas viziti tien. Nur post longa ekzamenoj, kelkaj nepalanoj povas viziti tien dum internaciaj komercaj kaj aliaj okazaĵoj.
La homoj devas simile vesti kaj havi similan hartondon. Kvankam la regiastaro malpermesas homojn moderniĝi, la nova generacio (tiel nomata "playstation generation" kreskas, kiuj ĝuas pornografion, modon kaj iphonon kaj studadon en exuropaj landoj. Kompreneble, ili estas gefiloj de la burokratoj. Kiam la popolo vivas en mizero, la burokratoj kaj tiuj kiuj subtenas la reĝon bone ricevas premion de la Bharata rego kaj do ili estas tre riĉaj.
La reĝo estis edukita en Phillips Andover Academy en Massachusetts kaj poste en Oxford University en Britio.
Kvankam le registaro ofte anoncis ke la reĝo edzinigis ordinaran virinon, ili havis bonan familian rilaton. La gepatroj pensis pri ilia edziĝo kiam la reĝo estis 17 jaraĝa kaj la knabino estis nur 7 jara.
Posted by Razeno at 06:39 2 comments:
Forpasis 41 homoj kiam falis la buso ili rsjdis en rivero Sunkoshi, en distrikto Sindhuli.
La buso havis pli multe da pasxegxeroj ol gxi kapabkis preni kaj ironie, tiuj savis sin kiuj sidis sur la bustegmento.
Oni diris ke malzorgema veturiso kaj malbona vojo kulpis.
Okazis hodiaux la festivalo de Hadigaon. Estas iel eksterordinara kaj fama pro tio. Pro gxia abusudeco, oni kreis proverbon : Se vi vidas ion absudajxon, oni diras "Estas tiel absudas kiel la festivalo de Hadigaon!"
Jen kelkaj fotoj mi trovis en FB:
Posted by Razeno at 14:16 1 comment:
Telefonis al mi Narendra hieraŭ vespere. Kaj mi aranĝis tempon viziti lin ĉe oficejo de Poshraj.
Ili rakontis al mi iomete pri Barbara kaj Himlal.
Mi ne scias ekzakte kial, sed mi ne emas plu estis kun al movado. Mi eĉ ne scias tio kio okazas en Nepala Esperanto-Asocio estas vere movado aŭ io alia. Mi simple volas estis sole kaj labori en/per/por Esperanto. De la skandalo de Sudhir, telefonvoko de Bharat kaj lia stranga bondezirmesaĝo ĝis Himlal. Mi simple volas estis for de ĉio.
Mi ja blogos daŭre, sed mi ne eble skribos pri nia "movado", se mi tiel povus vivi. Mi volas pli multe dissendi informon pri kulturaj, sociaj kaj politikaj aferoj de Nepalo. Por mi tio estas movado, anstataŭ bati mian kapon kontraŭ la muro de la asocio.
Posted by Razeno at 16:03 No comments:
Festivalo de Dasxajn/ Mohani kaj antikvaj masko-dancoj
Hodiaux estas la plej grava tago de la Hindu festivalo de Dasxajn (Mohani) en Nepalo. Samtempe komencas la sezono de antikvaj maskdancoj. Tiaj dancoj montras kiel la diinoj mortigas diablon. Plej multe de ili akceptas besto-ofertadon. Unu el ili ecx havis rajton sangxi glavon kun la regxo. Tio signifas ke al dio donis "povon" regi la landon dum venontaj 12 jaroj. Nun cxar la regxo ne plu estas kaj la presidento venas nur por regi 5 jarojn la signifo de tiu parto de la danco jam malaperis.
La unua foto estas el al grupo de "Shikali", el la vilagxo de Khakana.
Jenaj fotoj estas de la danco kiu apartenas al la grupo "Pachali Bhairav", proksime de mai hejmo. Tiun grupon antauxe iris al la regxo por intersangxi glavon kun la regxo. Komencis 500-jara masko-danco de "Pachali Bhairav" en Katmando hieraŭ vespere. Du 9 monatoj, ili dancos en diversaj kvartaloj de la urbo. Estas unu el gravaj flankoj de la nevara kulturo. Oni odoras la dancistojn kiel dioj dum la periodo.
Posted by Razeno at 11:16 2 comments:
Antaŭ multaj jaroj jetio vivis en iu malvarmega ĵangalo de Sulukhumbu distrikto, proksime al la monto Everesto, la plej alta monto-pinto de la mondo. Etis tiom malvarme en tiu valo ke eĉ akvo de rivero glaciiĝas dum la vintro. Pro tio, malmulte da homoj vivis tie kaj estis maldensa vilaĝo. Vivis diversaj animaloj kaj birdoj en la ĝangalo. Jetio estis unu el tiaj bestoj kiuj troviĝis en la monta valo.
Jetio estis tute stranga besto, kun granda korpo kaj grizaj haroj. Gxi ofte eniris la vilagxon kaj murdis virojn senkiale. Sed gxi kaptis virinojn al gxia groto malproksime. La virinoj devis obei la beston cxar ili timis morton.
Iam la jetio prenis iun lertan virinon de la vilagxo. Gxi ne vundis la virinon sed estis terure vivi en al groto kun tiu abomeninda besto dum multaj tagoj. Iun tagon, kiam la jetio iris eksteren por kolekti mangxajxojn, la virino tre atente iris eksteren kaj marsxante atingis iun dometon malproksiman. La mastro de la domo estis ekstere, por engresigi liajn bestojn. Sxi iris en la dometon, sxtelis poton de arako kaj revenis al la groto.
Vespere revenis la jetio. Sxi donis al gxi arakon por trinki kaj gxi tuj malplenigis la poton. Li estis laca kaj ankaux ebria. Kiam la virino estis certa ke gxi ne plu povas rekten kuri, sxi eskapis el la groto. Sxi forkuris malsupren laux la deklivo de la monto kaj la jetio sekvis sxin. La jetio ne povis kontroli sian korpon kaj do, li finfine falis en iu riveron kaj gxi perdis sian vivon.
Estis multaj jetioj en tiu vilagxo. Ili vivas for de la vilagxo sed tre sxatis sekrete rigardi kion faras la homoj en la vilagxo kaj imiti ilin. Pri tio, la vilagxanojn sciis.
Iun tagon, la vilagxanoj gxuis religiajn festivalojn. Vespere ili kolektigxis en malferma loko de la vilagxo, bruligis lignojn je la centro de la ejo, kantis, dancis kaj jxetis akvon unu al la alia. Ili poste metis kerosonon en la akvo-poto kaj forlasis la scenon. Poste venis jetioj kaj ili ankaux dancis cxirkaux la fajro. Ili trovis kerosenon en la poto kaj jxetis gxin sur unu la alia. Dancante ili proksimigxis al la fajro kaj ili bruligis sin gxis morto.
Matene ili trovis ke la jetioj estis mortitaj. Ili gxuis la venkon. Por ke homoj kredu ekziston de jetioj, ili trancxis kapon de unu el la jetioj kaj metis gxin en Tengbocxe monakhejo de Solukhumbu. Oni ankaux hodiaux povas vidi bone konservitan kapon de la jetio.
*Jetio: La malŝatata neĝulo, aspektas kiel griza granda semio. Homoj kredas ke tia besto vivas en altaj valoj de la Himalajo. La vorto "jetio" troviĝas ankaŭ en la bildo-rakonto de Tinĉjo, "Tinĉjo en Tibeto".
Posted by Razeno at 10:59 3 comments:
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Diris mia amiko ke...
Bonvenon al mia blogejo. Per mia Esperanto-blogo, mi montras al la mondo ke nia internacia lingvo ja vivas hodiaŭ, kaj ĝi troviĝas ankaŭen Nepalo. Vi trovos artikoletojn pri Nepalo, tiea kulturo, socio kaj mia persona vivo. Kaj mi nepre donas mian personan opinion pri Esperanto-movado en mia lando.
Dankon por via vizito. Bonvolu lasi viajn komentojn aŭ skribi al mi al razeno(a)gmail.com. Mi atendas viajn reagojn. Mi ege emas korespndi per Esperanto.
Mi estas Razen Manandhar "Razeno"
1990: Aliĝis al NEspA, kiel fondinto-membro
1992: aliaĝis al UEA
1994: partoprenis en la UK (Seuolo)
1996: fakdeligitiĝis en UEA
2005: partoprenis en la AK (Katmando)
2006: prezidis NEspA-n (ĝis 2008)
2007: partoprenis en la UK (Jokohamo)
2009: eldonis libron "Vojaĝo al Muktinath"
2011: partoprenis en la UK (Kopenhago)
2012: volagxis en Francio por instrui Esperanton
2012: eldonigxis libro "Puinkino kaj aliaj nepalaj rakontoj" el Japanio.
Mia libro - "Jen Japanio" atendas eldoniĝon.
2013: organizis programon "La 1a Internacia Ekskurso de Katmando".
Mi troviĝas ankaŭ en lernu.net, facebook.com, ipernity.com, esperanto.com ktp.
Mia Vojagxo Tra Esperanto Slideshow: Razen’s trip from Kathmandu, Nepal to Kazakhstan was created by TripAdvisor. See another Kazakhstan slideshow. Create your own stunning free slideshow from your travel photos.
Estas mia unua Esperanto-libro. Bonvolu acxeti gxin en UEA.
Belaj fotoj de Nepalo
Nepalaj geesperantistoj en Facebook
Serĉu en tiu ĉi blogo
Aligxu al nepala diskutgrupo
There was an error in this gadget
Full Size Synth Piano widget and many other great free widgets at Widgetbox! Not seeing a widget? (More info)
Watermark theme. Powered by Blogger.