en eo en eo eo eo hbs_lat eo es eo eo eo eo eo eo en en it hbs_lat it en en en eo en es en eo eo de eo en eo eo eo en eo en eo sv es ca it eo eo fr pl uk ug nl ug tl en en en eo eo eo eo eo eo en en it eo pt eo en en en eo en ceb fr en hbs_lat hbs_lat ur en en es eo et eo en hbs_lat en eo eo it eo en eo it et sq sv eo eo it sv fa eo eo eo en eo et eo eo eo eo eo ru ms hbs_lat hbs_lat en en eo en sl hbs_lat hbs_lat ceb id hbs_lat id eo cs en it eo eo eo pt eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo lt sl eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat hbs_lat hbs_lat en eo eo eo fi eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en cs en en en en en en en en en en en en hbs_lat hbs_lat en hbs_lat en hbs_lat hbs_lat es en en en fr ru en en en en en uk en en en en ro ro ro en en hbs_lat en en hbs_lat en eo hbs_lat eo de en en en en en de eo en eo hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo cs en it eo eo eo eo eo en en eo en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo cs en it eo eo en eo de de de it sl sl it eo eo es it eo it et eo eo sv eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo ca eo eo es it eo io eo eo eo eo eo eo en it eo it pt pl eo eo eo eo uz es eo it lt nn eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo es eo de eo eo eo es fr eo eo eo eo it cs en it eo eo eo eo eo eo oc nb eo en eo eo eo cs en it eo eo pt eo eo eo it eo eo eo oc it sv en zh es pl eo eo en nn es eo eo cs en it eo eo eo eo it pt eo eo eo es pl eo eo eo cs en it eo eo fr eo eo en eo eo de eo eo eo eo eo es cs eo zh it eo en eo eo es en de eo eo eo pl nb nn hbs_lat en sv it pt eo en eo eo eo eo eo en sk pt eo en en en fr sv en en eo es eo de eo en en pt en es sl en en en it eo hu et en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo cs en it eo eo eo it eo eo en it it eo es de en eo eo es de eo pl eo eu eo es es eo eo lv eo hbs_lat fi it it es eu en tr pt it eo eo eo en es en es eo it eo eo en eo vo eo uz eo en eo eo mt eo eo eo pt tr eo pl eo tr sv eo eo eo de en en eo eo pl hbs_lat eo eo eo eo sk eo eo tr eo eo eo eo eo fr pl uk pt hbs_lat it ug es ug ja eo fr eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo lt sl eo pt eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo sl eo hbs_lat hsb hbs_lat hsb zh en zh en vi vi vi vi is it is it sl en sl en eo tr eo pl hbs_lat eo eo de ceb eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat hbs_lat eo hbs_lat hbs_lat eo eo hbs_lat sl eo eo de fi hbs_lat eo pl es en ms sa id eo hbs_lat hbs_lat eo eo eo eo eo hbs_lat lt eo hbs_lat hbs_lat hbs_lat eo it it it en eo eo eo eo hbs_lat eo eo hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo eo hbs_lat eo ru eo ca fr en eo en en en eo eo fr de en eo
Kroata lingvo - Wikipedia's Croatian language as translated by GramTrans
La ĉi-suba teksto estas aŭtomata traduko de la artikolo Croatian language article en la angla Vikipedio, farita per la sistemo GramTrans on 2016-07-13 14:02:19. Eventualaj ŝanĝoj en la angla originalo estos kaptitaj per regulaj retradukoj. Se vi volas enigi tiun artikolon en la originalan Esperanto-Vikipedion, vi povas uzi nian specialan redakt-interfacon. Rigardu la artikolon pri WikiTrans por trovi klarigojn pri kiel fari tion. Ankaŭ ekzistas speciala vortaro-interfaco por proponi aŭ kontroli terminojn.
"Hrvatski" resendas ĉi-tien. Por aliaj uzoj, vidu Hrvatski (malambiguigo).
Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino, Serbio ( Vojvodino), Montenegro, Rumanio ( Caraș-Severin Distrikto), Slovenio, kaj diasporo
(5.6 milionoj, inkluzive de aliaj dialektoj parolitaj fare de kroatoj citis 1991-2006) [1]
1.25 milionoj da L2-parolantoj en Slovenio (2012)
Instituto de Kroata Lingvo kaj Linguistics
Tradicia amplekso de serbo-kroataj dialektoj en Kroatio kaj en Bosnio kaj Hercegovino
Tiu artikolo enhavas IPA fonetikajn simbolojn. Sen bonorda iga subteno, vi povas vidi demandosignojn, kestojn, aŭ aliajn simbolojn anstataŭe de Unikodo karaktroj.
bosniano, la kroata kaj serbo
Norma kroato estas bazita sur la plej ĝeneraligita dialekto de Serbo-kroato, Shtokavian, pli specife sur Eastern Herzegovinian, kiu ankaŭ estas la bazo de Standard Serbian, bosniano, kaj montenegrano. En la mid-18-a jarcento, la unuaj provoj se temas pri disponigi kroatan literaturan normon komenciĝis surbaze de la Neo-Shtokavian dialekto kiu funkciis kiel supraregiona lingua franca puŝanta reen regionan Chakavian, Kajkavian, kaj Shtokavianajn popollingvojn. [9] La decida rolo estis ludita fare de Croatian Vukovians, kiu cementis la uzokutimon de Ijekavian Neo-Shtokavian kiel la literatura normo en la malfrua 19-a kaj la komenco de la 20-a jarcento, same kiel dizajnis fonologian ortografion. [10] La kroata estas skribita en la latina alfabeto de Gaj.
Krom la Shtokaviana dialekto sur kiu Standard Croatian estas bazita, kroatoj ankaŭ parolas Chakavian kaj Kajkavian. Tiuj dialektoj, kaj la kvar naciaj normoj, estas kutime inkluditaj sub la esprimo "Serbo-kroato" en la angla, kvankam tiu esprimo estas kontestataj por indiĝenaj parolantoj, [12] kaj parafrazas kiel ekzemple "bosnian-kroata-montenegra-serbo" estas tial foje uzitaj anstataŭe, precipe en diplomatiaj cirkloj.
1.1 Moderna lingvo kaj normigado
2 Karakterizaj ecoj kaj diferencoj inter normoj
4 Diferencoj al serba kaj bosna
Vidu ankaŭ: Frua evoluo de Serbo-kroato
La plej normigita formo (Kajkavian-Ikavian) iĝis la kultivita lingvo de administracio kaj intelektuloj de la Istriana duoninsulo laŭ la kroata marbordo, trans centra Kroatio supren en la nordajn valojn de la Dravo kaj la Muro. La kultura apekso de tiu 17-a-jarcenta idiomaĵo estas reprezentita per la eldonoj de " Adrianskoga mora sirena " ("Siren of Adriatic Sea") de Petar Zrinski kaj " Putni tovaruš " ("Vojaĝadakompano") de Katarina Zrinska.
Tamen, tiu unua lingva renesanco en Kroatio estis haltita per la politika ekzekuto de Petar Zrinski kaj Fran Krsto Frankopan de la Listo de Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio Leopoldo la 1-a en Vieno en 1671. [18] Poste la kroata elito en la 18-a jarcento iom post iom prirezignis tiun kombinitan kroatan normon.
La ilirmovado estis 19-ajarcenta tut-suda slava politika kaj kultura movado en Kroatio kiu havis la celon por normigi la regione nuancitajn kaj ortografie malkonsekvencajn librolingvojn en Kroatio, kaj finfine kunfandi ilin en komunan South Slavic librolingvon. Specife, tri gravaj grupoj de dialektoj estis parolitaj sur kroata teritorio, kaj ekzistas pluraj librolingvoj dum kvar jarcentoj. La gvidanto de la ilirmovado Ljudevit Gaj normigita la latina alfabeto en 1830-1850 kaj laborita por kaŭzi normigitan ortografion. Kvankam bazite en Kajkavian-parolanta Zagrebo, Gaj apogis uzi la pli popolriĉan Neo-Shtokavian - version de Shtokavian sur kiu poste iĝis la superrega dialekta bazo de kaj kroata kaj serba librolingvo de la 19-a jarcento. [20] Apogita fare de diversaj South Slavic-propagandantoj, Neo-Shtokavian estis adoptita post aŭstra iniciato ĉe la Viena Literatura Interkonsento de 1850, [19] amorigante la fundamenton por la unuigita serbo-kroata librolingvo. La unuforma Neo-Shtokavian tiam iĝis ofta en la kroata elito.
En la 1860-aj jaroj, la Zagreba Filologia Lernejo dominis la kroatan kulturvivon, tirante sur lingvaj kaj ideologiaj konceptoj rekomenditaj fare de la membroj de la ilirmovado. [21] Dum ĝi estis domina super la rivalo Rijeka Philological School kaj Zadar Philological Schools, ĝia influo malkreskis kun la pliiĝo de la Kroata Vukovians (ĉe la fino de la 19-a jarcento).
Distingante ecojn kaj diferencojn inter normoj
Ĉefa artikolo: Komparo de norma bosniano, la kroata kaj serbo
Vidu ankaŭ: Serbo-kroata fonologio kaj serbo-kroata gramatiko
La kroata estas ofte karakterizita per la Ijekaviana elparolo (vidu klarigo de Jatjorefleksoj), la sola uzo de la latina alfabeto, kaj kelkaj vortfaradaj diferencoj en oftaj vortoj kiuj metis ĝin dise de norma serbo. [23] Kelkaj diferencoj estas absolutaj, dum kelkaj aperas plejparte en la ofteco de uzo.
Kroata, kvankam teknike formo de Serbo-kroato, estas foje konsiderita klara lingvo flank itself. [24] Sole lingvaj konsideroj de lingvoj bazitaj sur reciproka kompreneblo ( abstando lingvoj) estas ofte malkongruaj kun socipolitikaj konceptoj de lingvo tiel ke specoj kiuj estas reciproke kompreneblaj povas esti konsideritaj apartaj lingvoj. Diferencoj inter diversaj normaj formoj de Serbo-kroato ofte estas troigitaj pro politikaj kialoj. [25] La plej multaj kroataj lingvistoj rigardas la kroatan kiel apartan lingvon kiu estas konsiderita ŝlosilo al nacia identeco. [26] La temo estas sentema en Kroatio kiel la nocio de aparta lingvo estanta la plej grava karakterizaĵo de nacio estas vaste akceptita, devenado de la 19-ajarcenta historio de Eŭropo. [27] La Deklaracio en la Statuso kaj Nomo de la kroata Librolingvo, (1967) en kiu grupo de kroataj verkintoj kaj lingvistoj postulis pli grandan aŭtonomion por la kroata lingvo, estas rigardita en Kroatio kiel lingva strategiomejloŝtono kiu ankaŭ estis ĝenerala mejloŝtono en nacia politiko.
La esprimoj "Serbo-kroato" aŭ "Serbo-kroato" daŭre estas uzitaj kiel kovroperiodo por ĉiuj tiuj formoj fare de eksterlandaj akademiuloj, eĉ se la parolantoj mem plejparte ne uzas ĝin. [23] En Kroatio, tio ofte estas bazita sur la argumento ke la oficiala lingvo en Jugoslavio, normigita formo de Serbo-kroato, estis "artefarita" aŭ politika ilo kutimis kombini du apartajn homojn. [ citaĵo bezonis ] Ene de iama-Jugoslavio, la esprimo estis plejparte anstataŭigita per la etnaj esprimoj serba, kroata, kaj bosnia.
La uzo de la nomo "la kroata" por lingvonomoj estis historie atestita al, kvankam ne ĉiam karakterize; la Kroata-Hungara-Interkonsento, ekzemple, nomumis "kroatan" kiel unu el ĝiaj oficialaj lingvoj, [30] kaj la kroata iĝis oficiala EU-lingvo sur surtroniĝo de Kroatio ĝis la EU la 1an de julio 2013. [31] [32] En 2013, la EU komencis publikigi kroatan lingvoversion da sia oficiala gazeto.
Areoj kun etna kroata plimulto (aktuale en 2006)
Norma kroato estas la oficiala lingvo de la Respubliko de Kroatio [34] kaj, kune kun Norma bosniano kaj Norma serbo, unu el tri oficialaj lingvoj de Bosnio kaj Hercegovino. [35] Ĝi ankaŭ estas oficialulo en la regionoj de Burgenlando (Aŭstrio), [36] Moliso (Italio) [37] kaj Vojvodino (Serbio). [38] Plie, ĝi havas ko-oficialan statuson kune kun rumana en la komunumoj de Carașova [39] kaj Lupac, [40] [41] Rumanio. En tiuj lokoj, kroatoj aŭ Krashovani konsistigas la plimulton de la populacio, kaj eduko, signaĝo kaj aliro al ŝtatadministrado kaj la jura sistemo estas disponigita en la kroata, kune kun la rumana.
La kroata estas oficiale uzita kaj instruita entute la universitatojn en Kroatio, kaj ĉe la University of Mostar (Universitato de Mostar) en Bosnio kaj Hercegovino.
Ekzistas neniu reguliga korpo kiu determinas la bonordan uzokutimon de la kroata. La nunanorma lingvo estas ĝenerale aranĝita en la gramatiklibroj kaj vortaroj utiligitaj en eduko, kiel ekzemple la lernejtemaro preskribita fare de la Edukministerio kaj la universitatprogramoj de la Fakultato de Filozofio en la kvar ĉefaj universitatoj. [ citaĵo bezonis ] [ eksmodan infon ] En 2013, Hrvatski pravopis de la Institute of Croatian Language (Instituto de kroata lingvo) kaj Lingvistiko ricevis oficialan solan sigelon de aprobo de la Edukministerio.
Provoj estas faritaj por revivigi kroatan literaturon en Italio.
La plej elstaraj lastatempaj eldonoj priskribantaj la kroatan normlingvon estas:
Hrvatski pravopis de la Institute of Croatian Language (Instituto de kroata lingvo) kaj Lingvistiko, havebla rete
Rječnik hrvatskoga jezika by Anić
Rječnik hrvatskoga jezika by Šonje et al.
Hrvatski enciklopedijski rječnik, de grupo de verkintoj
Hrvatska gramatika by Barić et al.
Ankaŭ rimarkindaj estas la rekomendoj de Matica hrvatska, la nacia eldonisto kaj reklamanto de kroata heredaĵo, kaj la Leksikografa instituto Miroslav Krleža, same kiel la kroata Academy of Sciences (Akademio de Sciencoj) kaj Artoj.
Multnombra reprezentanto kiun kroataj lingvaj verkoj estis publikigitaj ekde la sendependeco de Kroatio, inter ili tri volumenaj unulingvaj vortaroj de nuntempa kroato.
Tagoj de la kroata lingvo
^ a b kroato ĉe Ethnologue (18-a red., 2015)
^ "Serbo-Croatian". Ethnologue.com. Retrieved 2010-04-24. La oficiala lingvo de Kroatio estas kroata (Serbo-kroato). The same language is referred to by different names, Serbian (srpski), Serbo-Croat (in Kroatio,: hrvatsko-srpski), Bosnian (bosanski), based on political and ethnic grounds. the language that used to be officially called Serbo-Croat has gotten several new ethnically and politically based names. Thus, the names Serbian, Croatian, and Bosnian are politically determined and refer to the same language with possible slight variations. ("Kroatio: lingva Situacio", en Encyclopedia of Language and Linguistics , 2 red., 2006. )
^ "Národnostní menšiny v České republice a jejich jazyky" [National Minorities in Czech Republic and Their Language] (PDF) (in Czech). Government of Czech Republic. p. 2. Podle čl. 3 odst. 2 Statutu Rady je jejich počet 12 a jsou uživateli těchto menšinových jazyků: [...], srbština a ukrajinština
^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Croatian". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
^ David Dalby, Linguasphere (1999/2000, Linguasphere Observatory), pg. 445, 53-AAA-g, " Srpski+Hrvatski, Serbo-Croatian " .
^ Benjamin W. Fortson IV, Indo-European Language and Culture : An Introduction , 2-a ed. (2010, Blackwell), pg. 431, " Because of their mutual intelligibility, Serbian, Croatian, and Bosnian are usually thought of as constituting one language called Serbo-Croatian. "
^ Václav Blažek, " On the Internal Classification of Indo-European Languages: =Survey " retrieved 20 OCT 2010 , pp. 15-16.
^ E.C. Hawkesworth, " Serbian-Croatian-Bosnian Linguistic Complex " , in the Encyclopedia of Language and Linguistics , 2-a edition, 2006.
^ Bičanić et al. (2013:55)
^ Bičanić et al. (2013:84)
^ "Croatia: Themes, Authors, Books | Yale University Library Slavic and East European Collection". Library.yale.edu. 2009-11-16. Retrieved 2010-10-27.
^ Radio Free Europe - Serbian , Croatian , Bosnian , Or Montenegrin ? Or Just 'Our Language' ? Živko Bjelanović: Similar, But Different, Feb 21, 2009, accessed OCT 8, 2010
^ Gazi, Stephen (1973). A History of Croatia. New York: Philosophical library. ISBN 978-0-8022-2108-7.
^ Van Antwerp Fine, John (2006). When Ethnicity did not Matter in the Balkans. Michigan, USA: University of Michigan Press. pp. 377-379. ISBN 978-0-472-11414-6.
^ Kalsbeek, Janneke (1998). "The Čakavian dialect of Orbanići near Žminj in Istria". Studies in Slavic and General Linguistics (Rodopi) 25. |access-date=postulas|url=
^ "Matica Hrvatska - Dva brata i jedna Sirena". Retrieved 9 March 2012.
^ "Matica Hrvatska - Putni tovaruš - izvornik (I.)". Retrieved 9 March 2012.
^ Tanner, Marcus (1997). Croatia: a Nation Forged in War. New Haven, USA: Yale University Press. p. 50. ISBN 0-300-06933-2.
^ a b c Malić, Dragica (1997). Razvoj hrvatskog književnog jezika. ISBN 953-0-40010-1.
^ Uzelac, Gordana (2006). The development of the Croatian nation: an historical and sociological analysis. New York: Edwin Mellen Press. p. 75. ISBN 978-0-7734-5791-1.
^ Bičanić et al. 2013, p. 77.
^ Bičanić et al. 2013, p. 78.
^ a b c Corbett & Browne 2009, p. 334.
^ Cvetkovic, Ljudmila. "Serbian, Croatian, Bosnian, Or Montenegrin? Or Just 'Our Language'? - Radio Free Europe / Radio Liberty © 2010". Rferl.org. Retrieved 2010-11-01.
^ Benjamin W. Fortson IV, Indo-European Language and Culture: An Introduction, 2-a ed. (2010, Blackwell), pg. 431.
^ Snježana Ramljak; Library of the Croatian Parliament, Zagreb, Croatia (June 2008). ""Jezično" pristupanje Hrvatske Europskoj Uniji: prevođenje pravne stečevine i europsko nazivlje" [The Accession of the Croatian Language to the European Union: Translation of the Acquis Communautaire and European Legal Terminology]. Croatian Political Science Review (in Serbo-Croatian) (Faculty of Political Science, University of Zagreb) 45 (1). ISSN 0032-3241. Retrieved 2012-02-27. CS1-maint: Multoblaj nomoj: verkintlisto ( ligo)
^ Stokes 2008 , p. 348.
^ Šute 1999 , p. 317.
^ David Crystal " Language Death " , Cambridge University Press, 2000, pp. 11, 12
^ "Vandoren: EU membership - challenge and chance for Croatia - Daily - tportal.hr". Daily.tportal.hr. 2010-09-30. Retrieved 2010-10-27.
^ "Applications for Croatian linguists". EU careers. 2012-06-21. Retrieved 2012-09-10.
^ "Službeni list Europske unije" [Official Gazette of the European Union] (in Serbo-Croatian). European Union. Retrieved 29 January 2013.
^ "Croatia". Cia.gov. Retrieved 2010-12-21.
^ "Ethnologue report for Bosnia and Herzegovina". Ethnologue.com. Retrieved 2010-12-21.
^ Kinda-Berlakovich, Andrea Zorka (2006). "Hrvatski nastavni jezik u Gradišću u školsko-političkome kontekstu" [Croatian as the Language of Instruction and Language Policy in Burgenland from 1921 onwards]. LAHOR (Croatian Philological Society) 1 (1): 27-35. ISSN 1846-2197.
^ "Endangered languages in Europe: report". Helsinki.fi. Retrieved 2010-10-27.
^ "www.puma.vojvodina.gov.rs". Puma.vojvodina.gov.rs. Retrieved 2010-12-21.
^ "Structura Etno-demografică a României". Edrc.ro. Retrieved 2010-10-27.
^ "Structura Etno-demografică a României". Edrc.ro. Retrieved 2010-10-27.
^ "Structura Etno-demografică a României". Edrc.ro. Retrieved 2010-12-21.
^ "From Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International". Ethnologue.com. Retrieved 2010-01-26.
Bičanić, Ante; Frančić, Anđela; Hudeček, Lana; Mihaljević, Milica (2013), Pregled povijesti, gramatike i pravopisa hrvatskog jezika (in Serbo-Croatian), Croatica
Corbett, Greville; Browne, Wayles (2009). "Serbo-Croat - Bosnian, Croatian, Montenegrin, Serbian". In Comrie, Bernard. The World's Major Languages. Routledge. ISBN 9781134261567.
Stokes, Gale (2008). Yugoslavia: Oblique Insights and Observations. University of Pittsburgh Pre. ISBN 9780822973492.
Šute, Ivica (April 1999). "Deklaracija o nazivu i položaju hrvatskog književnog jezika - Građa za povijest Deklaracije, Zagreb, 1997, str. 225" [Declaration on the Status and Name of the Croatian Standard Language - Declaration History Articles, Zagreb, 1997, p. 225]. Radovi Zavoda za hrvatsku povijest (in Serbo-Croatian) 31 (1): 317-318. ISSN 0353-295X. Retrieved 5 July 2014.
"SOS ili tek alibi za nasilje nad jezikom" [SOS, or nothing but an alibi for violence against language] (in Serbo-Croatian). Zagreb: Forum. 16 March 2012. pp. 38-39. ISSN 1848-204X. Archived from the original on 7 July 2012. Retrieved 9 April 2015.
Bičanić, Ante; Frančić, Anđela; Hudeček, Lana; Mihaljević, Milica (2013), Pregled povijesti, gramatike i pravopisa hrvatskog jezika (in Serbo-Croatian), Croatica
Banac, Ivo: Main Trends in the Croatian Language Question (Ĉefaj Tendencoj en la kroata Language Question), YUP 1984
Blum, Daniel (2002). Sprache und Politik : Sprachpolitik und Sprachnationalismus in der Republik Indien und dem sozialistischen Jugoslawien (1945-1991) [Language and Policy: Language Policy and Linguistic Nationalism in the Republic of India and the Socialist Yugoslavia (1945-1991)]. Beiträge zur Südasienforschung ; vol. 192 (in German). Würzburg: Ergon. p. 200. ISBN 3-89913-253-X. OCLC 51961066. (CROLIB) .
Franolić, Branko: A Historical Survey of Literary Croatian (Historia Enketo de Literatura Kroato), Nouvelles Editions Latines, 1984
- - (1985). A Bibliography of Croatian Dictionaries. Paris: Nouvelles Editions Latines. p. 139.
- - (1988). Language Policy in Yugoslavia with special reference to Croatian. Paris: Nouvelles Editions Latines.
- - ; Žagar, Mateo (2008). A Historical Outline of Literary Croatian & The Glagolitic Heritage of Croatian Culture. London & Zagreb: Erasmus & CSYPN. ISBN 978-953-6132-80-5.
Greenberg, Robert David (2004). Language and identity in the Balkans: Serbo-Croatian and its disintegration. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-925815-4.
Gröschel, Bernhard (2009). Das Serbokroatische zwischen Linguistik und Politik: mit einer Bibliographie zum postjugoslavischen Sprachenstreit [Serbo-Croatian Between Linguistics and Politics: With a Bibliography of the Post-Yugoslav Language Dispute]. Lincom Studies in Slavic Linguistics ; vol 34 (in German). Munich: Lincom Europa. p. 451. ISBN 978-3-929075-79-3. LCCN 2009473660. OCLC 428012015. OL 15295665W. Inhaltsverzeichnis.
Kačić, Miro: Kroata kaj serba: Iluzioj kaj Misprezentoj, Novi Most, Zagrebo 1997
Kordić, Snježana (2010). Jezik i nacionalizam [Language and Nationalism] (PDF). Rotulus Universitas (in Serbo-Croatian). Zagreb: Durieux. p. 430. ISBN 978-953-188-311-5. LCCN 2011520778. OCLC 729837512. OL 15270636W. Archived from the original on 8 July 2012. Retrieved 7 March 2013.
Moguš, Milano: A History of the Croatian Language (Historio de la kroata lingvo), NZ Globus, 1995
Težak, Stjepko: "Hrvatski naš (ne)zaboravljeni" [Croatian, our (un)forgotten language], 301 p., knjižnica Hrvatski naš svagdašnji (knj. 1), Tipex, Zagreb, 1999, ISBN 953-6022-35-4 (Croatian)
Kroata eldono de Vikipedio, la libera enciklopedio
Wikimedia Komunejo havas amaskomunikilaron ligitajn al kroata lingvo .
Wikivoyage havas frazlibron por la kroata .
Vikilibroj havas libron pri la temo de: La kroata
Por listo de vortoj rilatigantaj al kroata lingvo, vidas la kroatlingvan kategorion da vortoj en Vikivortaro, la libera vortaro.
Kroata Swadesh-listo de bazavortprovizaj vortoj (de la Swadesh-lista apendico de Wiktionary)
EUdict - reta vortaro - traduko de la kroata en multajn lingvojn kaj inverse
Kroata malnova Vortara Portalo
The Croatian Language Today (La kroata Language Today), prelego donita fare de Dr. Branko Franolić
Historio de Croatian Dictionaries and Grammar mendas en Yale University Library - slava kaj East European Collection
Ligiloj al rilataj artikoloj
Tagoj de la kroata lingvo
Konsilio por Normo Kroata Lingvonormo
Instituto de Kroata Lingvo kaj Linguistics
Persona unio kun Hungario
Kroatio en la Habsburg Empire
Ŝtato de slovenoj, kroatoj kaj serboj
Vidu Ankaŭ: Minoritataj lingvoj de Kroatio
Lingvoj de Bosnio kaj Hercegovino
Vidu Ankaŭ: Minoritataj lingvoj de Serbio
Proto-la slava ( akĉento)
Aĝa orienta la slava
Apartaj dialektoj kaj slava-mikrolanguages
Slavaj dialektoj de Grekio
La slava unua palataligo
La slava dua palataligo
Slava likva metatezo kaj pleofony
La leĝo de Dybo
La leĝo de Havlík
La leĝo de Hirt
La leĝo de Illič-Svityč
La leĝo de Ivšić
La leĝo de Meillet
La leĝo de Pedersen
La leĝo de vintro
Kursivo indikas mortintajn lingvojn.
Turka Respubliko Norda Kipro
La ĉi-suba teksto estas la originala artikolo Kroata lingvo el la Esperanto-Vikipedio, prenita de GramTrans 2015-04-13 05:28:15. Eblaj ŝanĝoj en la originalo estos kaptitaj per regulaj ĝisdatigoj.
Kroatio kaj parto de Bosnio kaj Hercegovino, Okcidenta Eŭropo
Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino
Vizitu vikipedion en la kroata lingvo!
v • d • r
Istarski razvod (istria topografio), manuskripto de 1275
La kodekso de Vinodol (hr:Vinodolski zakon de hr:Vinodol), 1288
La kroata lingvo apartenas al la sudslava lingvaro, subgrupo de la slava lingvaro de la hindeŭropa lingvaro.
La kroata lingvo baze tre similas al la serba lingvo kaj bosnia lingvo, ĉar ĉiuj tri evoluis el la novŝtokava. Pli frue oni menciis ilin sub la nocio "serbokroata". Post disfalo de Jugoslavio en la diversajn naciajn ŝtatojn la diversaj variantoj iĝis rekonataj kiel apartaj lingvoj.
1 Aboco kaj elparolo
2 Disvastiĝo kaj dialektoj
4 Diferencoj al serba kaj bosna
5 Patro nia/Oče naš
1.1 Moderna lingvo kaj normigado
2 Karakterizaj ecoj kaj diferencoj inter normoj
La lingvo skribatas per la latina alfabeto kun kelkaj kromsignoj.
La kroata aboco havas 30 literojn + 2 (i+e=ije,r+r=ŕ):
a, b, c, č, ć, d, dž, đ, e, f, g, h, i, j, k, l, lj, m, n, nj, o, p, r, s, š, t, u, v, z, ž.
La literoj q, w, x, y aperas nur en fremdlingvaj nomoj. La digramoj dž, lj kaj nj aperas kiel unuopaj literoj en la aboco (nur ĉe kelkaj vortoj oni devas ilin trakti du literoj). La kromsignoj estas alĝustigeblaj tiel (atenton, la Đ ne intermikseblas kun la islanda Ð):
La plimulto de la literoj estas elparolataj kiel en la Esperanto. Esceptoj:
ć = ĉ aŭ tj.
đ = mola dj; simila al hungara gy
h = malantaŭa "aĥ"-Ĥ,
lj, nj = molaj konsonantoj.
d, b, kaj g estas ĉiam voĉaj, t, p kaj k malpli aspiraciaj ol ĉe la germana. La sonantoj e kaj o estas (kompare al la germana) ĉiam malfermaj.
La kroatan lingvon parolas ĉ. 4,8 milionoj da homoj en Kroatio kaj en partoj de Bosnio kaj Hercegovino, precipe en Hercegovino, centra Bosnio kaj bosna Posavina, kiel gepatran lingvon. Ĝi estas oficiala lingvo en Kroatio kaj (kun la bosnia kaj la serba lingvo) en Bosnio kaj Hercegovino.
Krom tio ĝi estas minoritata lingvo en Hungario kaj en aŭstra Burgenlando. La burgenlandkroata lingvo havas propran skriban normon, kiu baziĝas sur la ĉakava dialekto.
La dialektoj de la kroata lingvo dividiĝas je tri grandaj grupoj, kiuj estas nomitaj laŭ la demanda vorteto kio (ča, kaj, što): ĉakava dialketo (ĉe marbordo, Istrio, Dalmatio, plimulto de la insuloj, Burgenlando), kajkava dialekto (norde de Kupa kaj supra fluo de Save) kaj ŝtokava dialekto (suda Dalmatio, Bosnio kaj Hercegovino kaj Slavonio).
La lingva kodo estas hr (laŭ ISO 639)
La kroata havas 7 kazojn: nominativo, genitivo, dativo, akuzativo, vokativo, instrumentalo kaj lokativo.
Diferencoj al serba kaj bosna
Ĉiu tri lingvoj uzas la samajn fonemojn. Kelkaj vortoj diferencas fakte en la fonetika formo. La ortografio sekvas la fonologajn bazvortojn, la diferenco reaperas en la skriba formo. La plej okulfrapa diferenco estas la ijekaviŝ kaj ekaviŝ (la diversaj redonoj de la praslava vokalo jato):
ijekaviŝ (kroata, bosnia kaj parte serba) vs. ekaviŝ (serba en Serbio):
jato en longaj silaboj
jato en mallongaj silaboj
Vortoj kun deveno opć-
En la kroata oni uzas pli ofte post helpverboj infinitivon, dum ke la serba kaj bosnia uzas da (ke). Sed ambaŭ variantoj estas permesitaj. Ekzemple:
Kroata: Moram raditi (Mi devas labori)
Serba: Moram da radim ("Mi devas, ke mi laboru")
Diferencoj en la bazvortoj al la serba:
Kroata: tjedan, serba: nedjelja/sedmica (semajno)
Kroata: tisuća, serba: hiljada [el la greka] (mil)
Kroata: zrak, serba: vazduh (aero),...
Kelkaj nocioj diferencas ĉe genro:
Kroata: pojava (f), serba: pojav (m) (apero)
Kroata: minuta (f), serba: minut (m) (minuto)
Kroata: osnova (f), serba: osnov (m) (bazo)
Kroata: porez (m), serba: poreza (f) (imposto)
Krom la malmulta diferenco en la bazvortoj ekzistas pli granda diferenco kompreneble ĉe adaptigo de la fremdaj vortoj:
En la kroata lingvo ekzistas relative malmultaj fremdvortoj, anstataŭ tio oni preferis novkreon de vortoj. Tio estis en la 1990-aj jaroj politike apogita: zrakoplov – avion (flugmaŝino), odrezak – šnicla (tranĉo),... En la ĉiutaga lingvo ekzistas pli da fremdvortoj ol en la skribita lingvo (germanismoj norde, itala influo ĉeborde)
La grekdevenaj vortoj estis transprenitaj ĉe la kroata el la mezepoka latina lingvo, la serba transprenis tiujn direkte el la (bizanca) greka: ocean – okean, barbar – varvar, kemija – hemija, Betlehem – Vitlejem...
En la hodiaŭa kroata la fremdvortoj kun latina radiko ĉiam ricevas la sufikson -irati, en la serba -ovati kaj -isati: identificirati – identifikovati, informirati – informisati...
Patro nia, kiu estas en la ĉielo, sankta estu Via nomo, venu reĝeco Via, estu volo Via, kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero. Panon nian ĉiutagan donu al ni hodiaŭ kaj pardonu al ni ŝuldojn niajn kiel ni ankaŭ pardonas al niaj ŝuldantoj; ne konduku nin en tenton, sed liberigu nin de la malbono, ĉar Via estas la regado, la forto kaj la gloro eterne.
Oče naš koji jesi na nebesima, sveti se ime tvoje Dođi kraljevstvo tvoje, Budi volja tvoja kako na nebu tako i na zemlji. Kruh naš svagdanji daj nam danas i otpusti nam duge naše kako i mi otpuštamo dužnicima našim, ne uvedi nas u napast, nego izbavi nas od zla.
Areoj de kroataj lingvoj en la diasistema (en 2006)
Kategorio Kroata lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kroata lingvo en la Vikivortaro (Universala vortaro)
La estiĝo de la kroata literatura lingvo
v • d • r
ĉeĥo-slovakaj (ĉeĥa lingvo  • slovaka lingvo  • knaana lingvo)  • soraba lingvo (suprasoraba lingvo  • malsuprasoraba lingvo)  • leĥikaj lingvoj (pola lingvo  • pomoria lingvo (kaŝuba lingvo  • slovinca lingvo)  • polaba lingvo)
okcidentaj sudslavaj lingvoj (kroata lingvo  • bosnia lingvo  • montenegra lingvo   • slovena lingvo  • serba lingvo  • serbokroata lingvo)  • orientaj sudslavaj lingvoj (makedona lingvo  • bulgara lingvo  • malnovslava lingvo) ...
belorusa lingvo  • ukraina lingvo  • rutena lingvo†  • rusina lingvo  • rusa lingvo  • Malnova Novgoroda dialekto†
Hazarda artikolo (14 days)
Bonvole donacu por helpi al WikiTrans daŭrigi
Page translated on: 2016-07-13 14:02:19
Tiu teksto estas havebla sub la Creative Commons Atribute-ShareAlike-Licenco; kromaj kondiĉoj povas validi. Vidu Kondiĉoj de uzo por detaloj. Wikipedia® estas registrita varmarko de la Wikimedia Fonduso, Inc. , ne-profita organizaĵo. Link Removal