eo eo en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Municipo - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
'''Municipo''' estas loka administra unuo, kiu kutime regas [[urbo]]n aŭ alian specon de [[komunumo]], aŭ iukaze plurajn urbojn, aŭ (malpli ofte) nur parton de granda urbo. La preciza signifo de la termino varias laŭ lando, ĝuste kiel plej multaj aliaj Esperantaj [[klasnomoj pri administraj unuoj]], ekz. [[distrikto]], [[prefektujo]], [[provinco]], [[kantono]], [[departemento]], ktp. Ofte oni konsideras la municipon kiel relative memstaran, kontraste al ordinaraj urboj. En multaj landoj, la municipo estas la malplej granda administra unuo kun [[demokratio|demokratie]] elektitaj registoj. Ekzistas tendenco sub influo de naciaj lingvoj, uzi la vorton ĝenerale en la senco de "[[komunumo]]". Tio validas precipe por [[Ameriko]], ankaŭ [[Japanio]] kaj [[Hispanio]] (en ĉi-lasta lando oni per tio krome strebas al pli klaran distingon al la t.n. "[[Aŭtonoma Komunumo de Hispanio|aŭtonomaj komunumoj]]"). Ĉu municipo kaj komunumo estas [[sinonimo]]j, aŭ ĉu ili estas oficiale distingaj unuoj, oni devas difini diverse laŭ la diversaj landoj. Al la nocio de komunumo ligas ankaŭ plej multaj intervikioj. La plej grandaj municipoj (laŭ surfaco) troviĝas en [[Kanado]] kaj [[Groenlando]]. Verŝajne la plej granda municipo en la mondo estas [[Avernasuaq]] en Groenlando, kiu estas pli granda ol [[Britio]]. Historie, en la [[Romio|Romia regno]] oni donis la titolon '''municipo''' ([[Latina lingvo|latine]] ''municipium'') al urboj, kiuj konservis sian propran juron, sed kies anoj posedis la romian [[civitano|civitanecon]]. == Municipoj (kaj komunumoj) kiel malaltnivelaj unuoj == * En [[Alĝerio]], [[Listo de urboj de Alĝerio|komunumo]] (''commune'') estas subdivido de [[distriktoj de Alĝerio|distrikto]] (''daïra'', laŭvorte "[[cirklo]]" [[araba lingvo|arabe]]), kiu envice estas subdivido de [[Provincoj de Alĝerio|provinco]] (''ŭilaja'', laŭvorte "regata" arabe). * En [[Argentino]], municipo (''municipalidad'') estas urbo, urbeto, aŭ komunumo, kiu estas subdivido de [[Provincoj de Argentino|provinco]]. Ĉiu provinco organizas la municipojn en sia teritorio laŭ sia propra municipa regsistemo (''municipio''). * En [[Aŭstralio]], municipoj ([[angla lingvo|angle]] ''municipalities'') estas subdividoj de la [[Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj|ŝtatoj kaj teritorioj]]. * En [[Aŭstrio]], municipo ([[germana lingvo|germane]] ''Gemeinde'') estas subdivido de [[Distriktoj de Aŭstrio|distrikto]] (''Bezirk''), kiu envice estas subdivido de [[Federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] (''Bundesland''). * En [[Belgio]], municipo ([[nederlanda lingvo|nederlande]] ''gemeente'', [[franca lingvo|france]] ''commune'', [[germana lingvo|germane]] ''Gemeinde'') aŭ estas subdivido de [[Belgaj provincoj|provinco]] aŭ estas subdivido de la [[Brusela Ĉefurba Regiono]]. * En [[Bolivio]], municipo (''municipio'') estas subdivido de [[provincoj de Bolivio|provinco]], kiu estas subdivido de [[departementoj de Bolivio|departemento]]. * La nacio [[Bosnio kaj Hercegovino]] estas apartigita en tri (pli-malpli aŭtonomajn) partojn: Distrikto [[Brcko]], la [[Serba Respubliko]] (kiu ne estas Serbio), kaj la [[Federacio Bosnio kaj Hercegovino]]. Municipo (''općina'' aŭ ''opština'') estas ** aŭ subdivido de kantono (''kanton'') en la Federacio, ** aŭ rekta subdivido de la Respubliko. * En [[Brazilo]], municipo (''município'') aŭ estas subdivido de [[Subŝtatoj de Brazilo|subŝtato]] (''estado''), aŭ estas la [[Federacia Distrikto (Brazilo)|federacia distrikto]]. * En [[Ĉilio]], municipo (''municipalidad'') estas unuo, kiu administras unu aŭ pli da komunumoj (''comuna''). Ĉilio havas [[Regionoj de Ĉilio|regionojn]] (''regiones''), kies subdividojn oni nomas [[provincoj de Ĉilio|provincoj]] (''provincia''). La provincoj estas dividita en komunumojn, ĉiu el kiuj estas asignita al municipo por administrado. Plej ofte la municipo kaj la komunumo havas la saman nomon, sed la [[konstitucio]] de [[Konstitucio de Ĉilio|Ĉilio]] permesas, ke unu municipo povas administri pli ol unu komunumon. * En [[Ĉeĥio]], municipo (''obec'') estas subdivido de [[Regionoj de Ĉeĥio|regiono]] (''kraj''). * En [[Danio]], komunumo (''kommune'') estas subdivido de [[Regionoj de Danio|regiono]] (''regioner''). Kantonoj (''amter'') ne plu ekzistas en Danio ekde la [[1-a de januaro]], [[2007]]. * En [[Domingo]] municipo (''municipio'') estas subdivido de [[Provincoj de Domingo|provinco]]. * En [[Estonio]], municipo (''omavalitsus'') estas la plej malgranda subdivido; municipoj havas du specojn: urboj (''linnad'') kaj paroĥoj (''vallad'', kiuj estas kamparaj municipoj). Super la municipoj estas la 15 [[Estonio#Distriktoj|disktrikoj]]. * En [[Filipinoj]], municipo (''bayan'') estas urbo kun demokratie elektita administristaro inkluzive de urbestro, kaj ĝi estas parto de [[Provincoj de Filipinoj|provinco]] (''lalawigan'') — krom la sendependa municipo [[Pateros, Metro Manila]] en la [[Manilo|Nacia Ĉefurba Regiono]]. Municipo konsistas el pli malgrandaj subdividoj nomataj ''"barangay"''. * En [[Finnlando]], komunumo (''kunta / kommun'') kunlaboras kun proksimaj komunumoj en la [[Regionoj de Finnlando|regiono]] (''seutukunta / region'') kaj [[Provincoj de Finnlando|provinco]] (''maakunta / landskap''); la provinco envice ĝis la jaro 2009 estis subdivido de unu el la 6 [[Finnlando#Gubernioj|gubernioj]] (''lääni / län''). Komunumo rajtas nomi sin "urbo" (''kaupunki / stad''). * En [[Francio]], [[Komunumoj de Francio|komunumo]] (''commune'') estas subdivido de [[departementoj de Francio|departemento]] (''département''), kiu estas subdivido de [[regionoj de Francio|regiono]] (''région''). * En [[Germanio]], komunumoj (''Gemeinde''), urboj (''Stadt''), kaj grupigitaj municipoj (''Verbandsgemeinde'', ''Samtgemeinde'', '''Amt''') estas subdividoj de la [[Distrikto (Germanio)|distriktoj]] (''Kreis''), kiuj estas subdividoj de la [[Federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] (''Bundesländer''). * En [[Grekio]], municipo (aŭ ''demoi'' kun malgranda loĝantaro; aŭ ''koinotetes'', komunumo) estas subdivido de [[Prefektujoj de Grekio|prefektujo]] (''nomos''), kiu estas parto de unu el la 13 "[[periferioj de Grekio|periferioj]]" (''Περιφέρειες, perifereies''). * En [[Haitio]], komunumo (''commune'') estas subdivido de [[arondismentoj de Haitio|arondismento]] (''arrondissement''), kiu estas subdivido de [[departementoj de Haitio|departemento]] (''département''). * En [[Honduro]], municipo (''municipio'') estas subdivido de [[Departementoj de Honduro|departemento]] (''departamento''). * En [[Hungario]], municipo (''települési önkormányzat'') estas subdivido de [[Departementoj de Hungario|departemento]] (''megye''). Iuj grandaj urboj estas ekster la departementoj kaj havas [[Departementoj de Hungario#Urboj kun departementaj rajtoj|departementajn rajtojn]]. * En [[Italio]], komunumo (''comune'') estas parto de [[Regionoj kaj provincoj de Italio|provinco]] (''provincia''), kiu estas subdivido de [[Regionoj kaj provincoj de Italio|regiono]] (''regione''). La italan terminon "municipio" oni uzas por indiki urbodomon, sed ankaŭ administrajn subdividaĵoj de grandaj komunumoj, ekz. [[Romo]]. * En [[Japanio]], [[Listo de municipoj de Japanio|municipo]] (市町村 [ŝi-ĉō-son]) povas esti urbo (市 [ŝi]), urbeto (町 [ĉō]), vilaĝo (村 [mura]), aŭ kvartalo (区 [ku]), kaj ĝi estas subdivido de [[Japanaj prefektujoj|prefektujo]] (kiu ankaŭ havas du specojn de ne-municipaj subdividoj: distrikto kaj subprefektujo). Prefektujo (都道府県 [to-do-fu-ken]) estas subdivido de [[Japanaj regionoj|regiono]]. * En [[Kanado]], municipo povas esti urbo, urbeto, kantono (''county''), aŭ "regiona municipo" (''regional municipality'', kiu estas aŭ municipo super pluraj municipoj, aŭ alia speco de municipo en [[Kebekio]], [[Nov-Skotio]], aŭ [[Ontario]]). Ankaŭ apartajn regionojn en [[Saskaĉevano]] kaj [[Manitobo]] oni nomas "kamparaj municipoj" (''rural municipalities''), dum samtipajn lokojn en [[Alberto]] oni nomas "municipaj disktriktoj" (''municipal districts'') kaj en [[Brita Kolumbio]] "distriktaj municipoj" (''district municipalities''). Municipoj estas oficiale agnoskitaj de la registaro de sia [[Provincoj kaj Teritorioj de Kanado|provinco aŭ teritorio]]. * En [[Kenjo]], municipo estas unu el la kvar specoj de "[[lokaj aŭtoritatoj de Kenjo|lokaj aŭtoritatoj]]" (urbo, municipo, urbeto, kaj kantono). Preskaŭ 50 urboj Kenje havas municipan statuson (nur unu, ĉefurbo [[Najrobo]], estas "urbo" oficiale, kaj tiu urbo ankaŭ havas provincajn rajtojn). La lokaj aŭtoritatoj (krom Najrobo) estas sub la [[distriktoj de Kenjo|distriktoj]] (''ŭilaja''), kaj distrikto estas subdivido de [[Provincoj de Kenjo|provinco]] (''mkoa''). * En [[Kolombio]], municipo (''municipio'') estas subdivido de [[Departemento de Kolombio|departemento]] (''departamento''). Departementoj ankaŭ povas esti subdividitaj en "kunregimentojn" (''Corregimientos'') kaj "promenejojn" (''Veredas''), laŭ la [[Konstitucio de Kolombio]]. * En [[Kroatio]], municipo (''općina'') estas subdivido de [[Kroatio#Distriktoj|distrikto]] (''županija''). * En [[Latvio]], kampara municipo (unuope ''novads'', plure ''novadi'') estas subdivido de [[Latvio#Administra divido|distrikto]] (unuope ''rajons'', plure ''rajoni''). Kampara municipo kutime konsistas el pli malgrandaj unuoj nomataj [[Paroĥoj de Latvio|paroĥoj]] (unuope ''pagasts'', plure ''pagasti''). La urboj havas apartan econ, samnivele kiel la distriktoj. * En [[Libano]], municipo estas subdivido de [[Distriktoj de Libano|distrikto]] (''Qadaa''), kiu estas subdivido de [[Gubernioj de Libano|gubernio]] (''Muhafazah''). * En [[Litovio]], municipo (''savivaldybė'', laŭvorte "memadministrejo") estas subdivido de la ŝtato, ĝis julio 2010 grupigitaj en dek [[Distriktoj de Litovio|distriktoj]] (''apskritis''). La municipoj povas esti aŭ urbaj aŭ regionaj, kaj ambaŭ specoj estas plu subdividitaj en pli malgrandajn unuojn (''[[seniūnija]]''). * En [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]], komunumoj estas la plej malgrandaj subdividoj. Ĉiu komunumo estas sub [[Kantonoj de Luksemburgio|kantono]], kiu estas sub unu el la tri [[Provincoj de Luksemburgio|provincoj]]. * En [[Meksiko]], municipo (''municipio'') estas subdivido de [[Subŝtatoj de Meksiko|subŝtato]] (''estado''). Subdistrikto (''delegación'') estas administra subdivido de la [[Meksikurbo|federacia distrikto Meksikurbo]]. * En [[Nederlando]], [[Komunumoj en Nederlando|komunumo]] (''gemeente'') estas subdivido de [[Nederlando#.C5.9Ctatorganizo|provinco]] (''provincie''). [[Listo de urboj de Nederlando|Urbo]] kaj komunumo ne samas. * Ĉiuj partoj de ĉeftera [[Nov-Zelando]] estas aŭ parto de [[Listo de urboj de Nov-Zelando|urbo]] (''city'') aŭ parto de [[Distriktoj de Nov-Zelando|distrikto]] (''district'', ĝenerale kampare). La termino "municipo" (''municipality'') maloftiĝas en Nov-Zelando ekde ĉirkaŭ [[1979]] kaj ne plu havas ian oficialan statuson. * En [[Nikaragvo]], municipo (''municipio'') estas aŭ subdivido de [[departementoj de Nikaragvo|departemento]] (''departamento'') aŭ unu el la du Aŭtonomaj Regionoj, [[Región Autónoma del Atlántico Norte]] kaj [[Región Autónoma del Atlántico Sur]]. * En [[Norvegio]], komunumo (''kommune'') estas parto de [[Norvegio#Provincoj|provinco]] (''fylke''). Troviĝas 431 komunumoj en Norvegio (2006). * En [[Peruo]], municipo (''municipio'') estas alia termino por [[Distriktoj de Peruo|distrikto]] (''distrito''), kaj ĝi estas la plej malaltnivela [[administra divido]]. Ĝi estas parto de [[Provincoj de Peruo|provinco]] (''provincia''), kiu estas parto de [[Peruo#Administra divido|departemento]] (''departamento''). Ekde 2002 la departementoj nun estas nomataj regionoj (región). * En [[Pollando]], municipo (''gmina'') estas parto de [[Distrikto (Pollando)|distrikto]] (''powiat''), kiu estas parto de [[Provinco (Pollando)|provinco]]/[[vojevodio]] (''województwo''). * En [[Porto-Riko]], municipo (''municipio'') estas urbo aŭ urbeto kun demokratie elektita administristaro, inkluzive de urbestro. * En [[Portugalio]], municipo (''município'') estas rekte balotita loka aŭtoritato, kiu ĝenerale konsistas el ĉefa urbo kun ĉirkaŭantaj vilaĝoj, kaj havas vastajn tieajn administrajn potencojn. Ĝi ankaŭ estas subdivido de [[Portugalio#Administra divido|distrikto]] (''distritos''), sed Portugalio reorganizas sin kaj la distriktoj malaperos estontece. * En [[Rumanio]], municipo (''municipiu'') estas urbo kun speciala oficiala statuso -- ankaŭ ekzistas urboj kaj urbetoj sen statuso de "municipo". Komunumo (''comună'') estas administra divido por regionoj ekster urboj. Super tiuj estas la [[Rumanio#Administra divido|distriktoj]] (''judeţe''). * En [[Rusio]] municipo (муниципальное образование) estas jura termino indikanta ĉian memregan (t.e. posedantan elektitan estr[ar]on) administran subunuon de federa unuo (de subŝtato). * En [[Serbio]], municipo (''opština'') estas subdivido de [[Distriktoj de Serbio|distrikto]] (''okrug''). Ĉefurbo [[Beogrado]] estas "distrikta urbo". * En [[Slovakio]], municipo (''obec'') estas subdivido de [[Distriktoj de|distrikto]] (''okres''). Troviĝas 2891 municipoj en la lando. * En [[Sud-Afriko]], [[Distriktaj municipoj (Sud-Afriko)|distriktaj municipoj]] (''distriksmunisipaliteite'') kaj [[Urbaj municipoj (Sud-Afriko)|urbaj municipoj]] (''metropolitaanse munisipaliteite'') estas subdividoj de la [[Provincoj de Sud-Afriko|provincoj]], kaj lokaj municipoj estas subdividoj de distriktaj municipoj. * En [[Svedio]], komunumo (''kommun'') estas parto de [[Svedio#Provincoj|gubernio]] (''län''). * En [[Svislando]], komunumo (''Gemeinde / comune'') estas parto de [[Distriktoj de Svislando|distrikto]] (''Bezirke''), kiu estas subdivido de [[Svislando#Administra divido|kantono]]. Komunumojn difinas kantona leĝo. * En la [[Unuiĝinta Reĝlando]], municipon oni administras laŭ oficialaj politikaj limoj, kiel en la [[Pli Granda Regiono Belfasto]] (''Greater Belfast area'') en [[Nord-Irlando]] kaj la [[Pli Granda Regiono Londono]] (''Greater London area''), kiuj ampleksas pli ol la urbojn de [[Belfasto]] kaj [[Londono]] respektive. * En [[Usono]], la unuoj, kiuj havas oficialan statuson de "municipo" (''municipality''), kaj la preciza senco de tiu termino, varias laŭ [[Usona ŝtato|ŝtato]]. Ofte, la ŝtato estas dividita en [[Kantonoj de Usono|kantonojn]] (''counties''), kaj la kantonoj administras regionojn ekster tiuj urboj, kiuj estas sufiĉe grandaj por sin administri. Tiuj memadministrantaj urboj estas municipoj, aŭ muncipaj regionoj (''municipal areas''). Tamen la kantonoj ofte havas ian administran funkcion en la municipoj ankaŭ. Plue, iukaze urbego estas pli granda ol unu kantono, ekz. [[Nov-Jorko]] ampleksas kvin kantonojn, kiuj do iasence estas administraj subdividoj de tiu municipo. * En [[Venezuelo]], municipo (''municipio'') estas aŭ divido de [[Venezuelo#Teritoria organizado|ŝtato]] (''estado''), aŭ subdivido de la [[Karakaso|Ĉefurba Distrikto Karakaso]]. == Municipoj (kaj komunumoj) kiel altnivelaj unuoj == * En [[Libio]], [[Municipoj de Libio|municipo]] (''ŝa-bijah'') estas la plej alta administra unuo. Ekde la [[1970-aj jaroj]] Libio ne plu havas guberniojn (''muhafazah''). * En [[Montenegro]], [[Montenegro#Administra divido|komunumo]] (''opština'') estas la plej alta administra divido. * En la [[Popola Respubliko Ĉinio]], [[rekte regata municipo]] (直辖市, [[pinjino|pinjine]]: ''zhíxiáshì'') estas urbo kun samnivela statuso kiel [[Provincoj de Ĉinio|provinco]]: [[Pekino]], [[Tianjin]], [[Shanghai]], kaj [[Chongqing]]. La municipo etendas preter la urbo mem -- ĝi ampleksas la ĉirkaŭantajn urbetojn, vilaĝojn, kamparojn, ktp. * En la [[Respubliko Makedonio]], 84 [[Municipoj de Respubliko Makedonio|municipojn]] (''opštini''; unuope, ''opština'') oni establis en [[2004]] post nacia administra reorganizado. La municipo estas la plej alta administra unuo; la 8 pli grandaj regionoj ekzistas nur por [[statistiko]]j. * En [[Rumanio]], municipo (''municipiu'') estas granda kaj grava urbo. Ekzistas 104 municipoj en Rumanio, dividitaj en tri niveloj: nula (plej granda/grava), unua kaj dua. En la unua nivelo estas unusola municipo — Bucureşti ([[Bukareŝto]]), en la dua estas 11 kaj en la tria 92. * En [[Slovenio]], municipo (''[[Municipo (Slovenio)|občina]]'') estas la ĉefa loka administra unuo. Ekzistas 212 municipoj, 11 el kiuj havas specialan "urban" statuson kaj plian aŭtonomecon. * En [[Tajvano]], municipo (直轄市, transliterumite per sistemo [[Wade-Giles]]: ''chi-hsia-shih''), estas urbo kun egala statuso kiel [[Provincoj de Tajvano|provinco]]: [[Tajpejo]] kaj [[Kaohsiung]], same kiel ĉeftera Ĉinio. <!-- == First-level entities and other forms of municipalities == *In [[Jersey]], a municipality refers to the honorary officials elected to run each of the 12 [[Parishes of Jersey|Parishes]] into which it is subdivided. This is the highest level of regional government in this jurisdiction. *In [[Spain]], a municipality (''[[municipio]]'') is the primary [[local administrative unit]]. It is a part of a province (''[[Provinces of Spain|provincia]]'') for all national administrative purposes. A municipality contains one or more ''[[parroquia]]s''. In the [[Galicia (Spain)|Galicia]] region, the municipalities are called [[concello]]s, and in the [[Principality of Asturias]] region, a municipality is called [[conceyu]]. --> == Vidu ankaŭ == * [[Urbestro]] * [[Politika scienco]] {{Klasnomoj pri administraj unuoj}} [[Kategorio:Municipoj]] [[Kategorio:Administraj unuoj laŭ klasnomoj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Klasnomoj pri administraj unuoj (redakti)
Ŝablono:Navigilo2 (vidi fontkodon) (protektita)
Ŝablono:Tnavbar (vidi fontkodon) (duon-protektita)
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco