eo en eo eo en en hbs_lat eo eo es eo eo eo eo eo eo es eo eo gl fr eo en eo zh eo ta eo zh eo th eo eo eo eo fr eo eo eo eo id eo eo pt eo eo eo pl en eo eo eo eo eo ceb tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en eo eo eo en es eo it eo eo eo en cs en en eo eo eo eo eo eo fr it eo eo it eo en en fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo en eo en it en it eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo cv nl de an da ar az ru sv bg bpy br hbs_lat ca hbs_lat cy da de dv el en es et eu ast fa fi et fr it fy hu lt de he hbs_lat hu hy id es is it ja jv ka kk ko pl cs it lb it en lt lv en mr ru nl nb nb fr pa id en pl pt ro ru id bxr jbo sv hbs_lat en sk sl sq hbs_lat la sv hu ta te th ceb tr oc fy ur vi pl en he da zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Adventismo de la Sepa Tago
v • d • r
La Pitkarna Insularo (angle plurale Pitcairn Islands [pitken ajlenz]) estas britia transmara teritorio en Oceanio.
La Pitkarna Insularo estas la plej eta loĝata kolonio de Britio, kaj la plej izolita insularo de Polinezio, post la Paskinsulo, situanta meze de la oceano inter tiu lasta kaj Franca Polinezio. Nur la efektiva Pitkarna insulo estas loĝata. La pitkarnanoj originas de grupo de anglaj viroj, ribelintoj de la ŝipo Bounty [Baŭnti] en 1789, kaj de ties tahitiaj inoj. Hodiaŭ ilin vivtenas ĉefe turismo kaj vendado de poŝtmarkoj.
Geografia pozicio: (25°04′00″S 130°06′00″U  /  25.066667°S, 130.1°U / -25.066667; -130.1 (Pitkarna insularo))
En 1936 sur la insulo ankoraŭ loĝis 200 homoj, en 2004 nur 48 el 9 familioj, el inter ili 12 viroj.
Biogeografie la insularo apartenas al la pacifika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj ĝi ankaŭ troviĝas en mara ekoregiono.
3 Faŭno kaj floro
Geografio[redakti | redakti fonton]
Pitkarna insularo konsistas el kvar insuloj:
Historio[redakti | redakti fonton]
Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Historio de Pitkarna Insularo.
La Historio de Pitkarna Insularo komenciĝas per unua ekloĝigo de Pitkarna Insularo fare de Polinezianoj en la 11-a jarcento, kiuj pruveble konstante loĝis en insuloj Henderson kaj Pitkarno, kie ili kreis prosperan socion. Polinezianoj eltenis en la insuloj proksimume dum kvar centjaroj kaj poste pro ne tute konataj kialoj forlasis ilin. La unua Eŭropano, kiu aperis en areo de Pitkarna Insularo, estis Pedro Fernandes de Queirós, kiu malkovris kaj nomis du el la insuloj; sed ne estas certa, kiujn insulojn precize li nomis. Dum 17-a kaj 18-a jarcentoj estis sinsekve malkovritaj kaj nomitaj ĉiuj kvar insuloj: Oeno en la jaro 1606 de Pedro Fernandes de Queirós, Pitkarno en la jaro 1767 de Philip Carteret (sed eble jam en la jaro 1606 de Pedro Fernandes de Queirós), Ducie en la jaro 1791 de Edward Edwards kaj Henderson en la jaro 1819 de James Henderson (sed eble jam en la jaro 1606 de Pedro Fernandes de Queirós).
Post kiam la Polinezianoj malaperis el Pitkarna Insularo, la insuloj restis sen loĝantaro ĝis la jaro 1790, kiam Pitkarna Insulo estis reekloĝigita de grupo de britiaj ribeloj el ŝipo HMAV Bounty kaj de grupo de Polinezianoj. Konstantaj kolonistoj ekloĝis nur en Pitkarna Insulo, la aliaj insuloj restis sen loĝantoj. Travivitaj Britoj kaj iliaj idoj sur la insulo vivis forgesitaj ĝis la jaro 1808, kiam la insulon malkovris usonaj balenĉasistoj, en la jaro 1814 la Pitkernanojn malkovris ankaŭ Britoj. Pitkarna kolonio kreskis kaj pro troplenigo la loĝantoj en la jaro 1831 translokiĝis al Tahitio, de kie ili baldaŭ revenis; en la jaro 1856 la loĝantoj foriris al Norfolkinsulo, kie jam pliopo de ili konstante restis kaj al Pitkarna Insulo post kelkaj jaroj revenis nur parto de ili. Ekde dua duono de 20-a jarcento el Pitkarna Insulo foriras pli kaj pli da loĝantoj pro laboro kaj la populacio sur la insulo malkreskas. Komence de la 21-a jarcento komencis esploro de akuzo pri seksa misuzo de neplenkreskaj knabinoj, kiun devis sur la insulo fari parto de la viroj, en la jaro 2004 ses el ili estis kondamnitaj inklude insulestro Steve Christian. Pitkarna Insularo estas la lasta britia transmara teritorio en Pacifiko.
Faŭno kaj floro[redakti | redakti fonton]
Sur ambaŭ grandaj insuloj – Henderson kaj Pitkarno – vivas kelkaj endemiaj specioj (specioj kiuj ne vivas aliloke en la mondo) kiel Hendersona kanbirdo aŭ Pitkarna kanbirdo. Ekzemplo de endemia planto estas Glochidion pitcairnense, kiu ankaŭ troviĝas sur la ambaŭaj insuloj.[1]
Sur Pitkarnaj insuloj daŭre vivas palmkraboj (Birgus latro), palinuroj Panulirus penicillatus kaj kelonioj.[2]
Socio[redakti | redakti fonton]
Defendo[redakti | redakti fonton]
Pitkarna Insularo estas britia transmara teritorio; defendo estas en respondeco de britia Ministerio pri Defendo kaj Britia armearo.[3] En 2004 la enloĝantoj havis ĉirkaŭ 20 armilojn, kiuj estis retenitaj pro juĝado pri seksperfortoj.[4]
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Situo de Pitkarna Insulo
La insula loĝantaro en 1916
Referencoj[redakti | redakti fonton]
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pitcairn Islands en la angla Vikipedio.
↑ Glochidion pitcairnense (angle). The IUCN Red List of Threatened Species. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. Alirita 2016-06-09.
↑ Pitcairnovy ostrovy: Unikátní příroda uprostřed Tichého oceánu (ĉeĥe). National Geographic Society and Astrosat Media (2012-09-07). Alirita 2015-05-08.
↑ Pitcairn Islands (angle). The World Factbook. CIA. Alirita 2016-06-09. “defense is the responsibility of the UK”.
↑ Pitcairn islanders to surrender guns (angle). Television New Zealand (2004-08-11). Arkivita el la originalo je 2015-03-17. Alirita 2016-06-09.
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Kategorio Pitkarna insularo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Turisma retejo de Pitkarna Insularo angle
CIA Factbook pri Pitkarna Insularo angle
La preĝejo de Adamstown.
v • d • r
Austral Islands • Kukinsuloj • Paskinsulo • Insuloj de Gambier • Insuloj de Havajo • Markizinsuloj • Nov-Zelando • Pitkarna Insularo • Isla Salas y Gómez • Rotumo • Samoa Insularo • Socio Insularo • Tokelao • Tongo • Tuamotu • Tuvalo • Valiso kaj Futuno
Anuta • Emae • Futuna • Kapingamarangi • Lojaleca insularo • Mele • Nuguria • Nukumanu • Nukuoro • Ontong Java • Ouvea • Pileni • Provinco de Rennell kaj Bellona • Sikaiana • Takuu • Tikopia
v • d • r
Antigvo-Barbudo •  Aŭstralio •  Bahamoj •  Bangladeŝo •  Barato •  Barbado •  Belizo •  Bocvano •  Britio •  Brunejo •  Dominiko •  Fiĝioj •  Ganao •  Grenado •  Gujano •  Jamajko •  Kameruno •  Kanado •  Kenjo •  Kipro •  Kiribato •  Lesoto •  Malajzio •  Malavio •  Malto •  Maŭricio •  Mozambiko •  Namibio •  Nauro •  Niĝerio •  Nov-Zelando •  Pakistano •  Papuo-Nov-Gvineo •  Salomonoj •  Samoo •  Sejŝeloj •  Siera-Leono •  Singapuro •  Srilanko •  Sankta-Kito kaj Neviso •  Sankta Lucio •  Sankta Vincento kaj la Grenadinoj •  Sud-Afriko •  Svazilando •  Tanzanio •  Tongo •  Trinidado kaj Tobago •  Tuvalo •  Ugando •  Vanuatuo •  Zambio
Angvilo • Bermudo • Brita Antarkta Teritorio • Brita Hindoceana Teritorio • Britaj Virgulininsuloj • Falklandoj • Ĝibraltaro • Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj • Kajmaninsuloj • Moncerato • Turkoj kaj Kajkoj • Pitkarna Insulo • Sankta Heleno
Manikinsuloj (Guernsey • Jersey) • Manksinsulo
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:32, 11 jan. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj