eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo it en ca hu ca ca es ca es es it fr it es es es es eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo an ar az lt sv bg br ca ckb hbs_lat da de fr el en es et eu fa fi et fr lt he hi tl hu hy id is it ja jv ka kk ko ku lb it hu lt lv ru en ml be nds af nl nb nb pl ps pt io ro ru bxr jbo en en sk sl en hbs_lat sv en th ceb tr fy uz fr vi pl he zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Akvofonto en la insulo Mackinac en Miĉigano, Usono.
Akvofonto (aŭ mallonge Fonto) estas la loko, kie akvo nature eliĝas el tero.
Ofte estas la komenco de akvofluo, rojo, torento, rivero, sed akvofonto povas rekte flui al lago, marĉo, maro.
Se la tavolo da terkrusto, en kiu akvo trairas, (tiel nomata grundakvejo) kontaktas la ternivelon, okaze de terkavo, talvego, pliiĝo de deklivo aŭ fosado, grundavo elfluas. Povas esti nur ŝvitiĝo, malsekejo, malgranda marĉo. Sed, se la grundakvejo estas tie limigita de netralasivaj tavoloj, povas esti lokalizata elfluo, aŭ eĉ ŝpruco.
La hidrogeologio povas klasi la akvofontojn en variaj tipoj.
Reelfluejo, tie, kie akvovojo, kiu subteriĝis, reeliras al surfaco
Ŝpruca fonto, au Arteza puto
Akvofonto povas esti daŭra (kontinua) aŭ nedaura (nekontinua). Nekontinuaj, ekzemple, estas la krastaj fontoj. Akvo cirkulas rapide en karsta grundakvejo, kaj fontoj povas esti abundaj kaj nedaŭraj.
Klasifiko[redakti | redakti fonton]
La akvofontoj estas ofte klasifigataj laŭ iliaj debito, la plej akvodonaj, tiuj, kiuj donas almenaŭ 2800 litrojn en sekundo (L/s), estas tiel dirataj "Unua grando"
280 al 2 800
63 mL/s al 630 mL/s
8 al 63 mL/s
malpli ol 8 mL/s
nenia fluo (estinta/historia fonto)
Ĥemia komponado[redakti | redakti fonton]
La akvo trairinte rokojn povas solvi mineralonj. Pro tio, akvo de fonto estas ofte vendata en botelo kun la (ofte trompa) nomo de mineralakvo.
Akvofonto kiel vivmedio[redakti | redakti fonton]
La vivmedio en fonto (tiel nomata Krenalo[1], el la greka kpήvn, = fonto), karakteriziĝas per :
malgranda vario de la akva temperaturo, kaj dumtage, kaj dumjare
malmulteco da sterkaj elementoj
ŝanĝa fluo sur malgranda distanco
malgranda kvanto da solvata oksigeno, la akvo venante de sub tero.
Pliofte tie kreskas briofito (aŭ muskoj), ĉar vaskulaj plantoj ne povas instaliĝi pro la fluo kaj la ombro.
Oni tie ĝenerale ne trovas fiŝojn.
Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ vidu ankaŭ (germanlingve) de:Krenal
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton). Bonvolu aldoni parametron por plibone kategoriigi la paĝon.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 12:56, 23 dec. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj