eo es en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo en eo eo eo eo eo eo eo es lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Valonio - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Flag of Wallonia.svg|thumb|La valona flago]] [[Dosiero:Location map for Wallonia in Europe.png|thumb|200px|Valonio en [[Eŭropo]]]] [[Dosiero:Map of Wallonia.png|200px|thumb|Valonio en Belgio]] '''Valonio''' aŭ '''Valonujo''' (france: ''Wallonie'' [ŭaloNI], valone: ''Waloneye'' [ŭalonEJ] / ''Walonreye'' [ŭalonREJ]) estas unu el la tri regionoj de [[Belgio]]. [[Namuro]] estas ĝia ĉefurbo. Kiel priskribas la kvina artikolo de la belga konstitucio, ĝi havas 5 provincojn: Valona Brabanto, Henegovio, Lieĝo, Namuro kaj Luksemburgo. Je la [[1a de januaro]] 2016, Valonio kovras 16 844km² por 3 598 058 loĝantoj. Ĝi estas la plej granda regiono de Belgio (55,18% de la areo de Belgio) kaj la malpli densa kun 213,61 loĝantoj/km². Norde estas la centra belga altebenaĵo kiu estas relative ebena kaj terkulture produktema. Poste, estas la valo de Sambro kaj Mozo, kie situas la plej granda parto de la valonaj urboj kaj du trionoj de la valonoj. Ĝi estas la antaŭa industria spino de Belgio. Sude estas Ardenoj, monteta, arbara kaj popole maldensa. La oficialaj lingvoj estas la [[franca lingvo|franca]] kaj la [[germana lingvo|germana]]. Iuj ankoraŭ parolas la [[Valona lingvo|valonan lingvon]]. La plej multaj valonoj parolas la francan. La germanparolantoj (75 000 loĝantoj) loĝas en orienta parto, la [[Germanlingva Komunumo de Belgio]]. Ili ĝuas sendependecon pri edukado kaj kulturo, havas propran parlamenton kaj registaron. Kelkaj vilaĝoj apud la landlimo kun Flandrio ĝuas facilaĵojn en la nederlanda lingvo. Notinda estas Neutrala Moresneto kiu iam uzis Esperanton kiel oficiala lingvo. Dum la industria revolucio, Valonio iĝis la dua industria lando post Britio, dank'al ĝia vastaj deponejoj de karbo kaj fero. Dum la 19a kaj 20a jarcentoj Valonio estis la plej riĉa regiono de Belgio. La [[nacia himno]] de Valonio estas ''[[Le chant des Wallons]]''. Ĝia politika instanco estas la Valona Regiono. Ĝi estis kreita en 1970. La valona Parlamento kaj la valona registaro havas sian sidejon en [[Namuro (urbo)|Namuro]]. Ĝia [[ministro-prezidanto]] ĉi-momente (2016) estas Paul Magnette. La rajtoj de la regiono estas registritaj en la [[belga konstitucio]] kaj la speciala leĝo pri la reformoj de la institucioj. La regionoj precipe respondecas pri area planado, medio, natura protektado, loĝado, akvopolitiko, energiopolitiko kaj laborigo. == Provincoj de Valonio == {| | [[Dosiero:WalloniëProvincies.png|thumb|left|180px]] | # '''[[Valona Brabanto]] (Brabant wallon)''' # '''[[Henegovio]] (Hainaut)''' # '''[[Lieĝo (provinco)|Lieĝo]] (Liège)''' # '''[[Luksemburgo (Belgio)|Luksemburgo]] (Luxembourg)''' # '''[[Namuro (provinco)|Namuro]] (Namur)''' |} == Trafiko kaj transporto == La valona transportkompanio TEC respondecas pri la transporto per buso kaj tramo ene de Valonio. La Valona Regiono ankaŭ administras la [[regiona vojo en Belgio|regionajn vojojn]] en Valonio. == Urboj == [[Dosiero:Panorama Liege North.jpg|650px|thumb|right|Lieĝo kun la rivero [[Mozo]].]] * [[Charleroi]] (201 223) * [[Lieĝo (urbo)|Lieĝo]] (191 276) * [[Namuro (urbo)|Namuro]] (107 173) * [[Mons]] (91 142) * [[La Louvière]] (77 213) * [[Tournai]] (67 500) * [[Seraing]] (60 741) * [[Verviers]] (53 570) * [[Mouscron]] (52 822) * [[Herstal]] (37 300) * [[Braine-l'Alleud]] (37 196) * [[Châtelet]] (35 627) {{-}} == Vidu ankaŭ == {{Commonscat|Wallonia}} * [[Belgio]] * [[Franclingva Komunumo de Belgio]] * [[Ŝtata reformo (Belgio)]] {{Komunumoj kaj Regionoj de Belgio}} [[Kategorio:Valonio| ]] [[Kategorio:Regionoj de Belgio]] [[Kategorio:Geografio de Belgio]] [[Kategorio:Regionoj en Eŭropo]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Valonio: Other (Statements), Sitelink, Statement: P225, Statement: P373, Statement: P935
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Commonscat (vidi fontkodon) (duon-protektita)
Ŝablono:Komunumoj kaj Regionoj de Belgio (redakti)
Ŝablono:Projektoj (vidi fontkodon) (protektita)
Ĉi tiu paĝo estas membro de 1 kaŝita kategorio:
Kategorio:Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco