eo en eo en id en en io eo eo eo eo eo es de eo eo eo pt eo en eo en eo war eo oc eo ca eo uk it eo fr ru eo nl pt nl eo en eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo nn eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo de de eo pl eo it nl en eo de de eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo de nb nl de de eo nn eo eo eo eo eo eo en eo it it en eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de am ar en az ku uz de ru sv bg bn br hbs_lat ca mhr id it hbs_lat vi cy da de el en es et eu ast fa fi fr fy de gd lt he hbs_lat hu hy id fr en es is it ja jv ka ko cs it lb hbs_cyr nl lt lv ru en be mr ms ceb af nl nb nb fr ta cs es pl pms pnb pt io ro ru es jbo en it hbs_lat en sk sl hbs_lat sv hu th tr oc fy ur fr fi vi tr pl zh he zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Urbocentro (Maria-Theresien-strato kun Hospitala kirko maldekstre)
Situo de Innsbruck enkadre de Aŭstrio
Innsbruck - esperantigebla Insbruko - estas la ĉefurbo de la federacia lando Tirolo, en Aŭstrio. En 2014, tie loĝis 124 579 homoj.
4 Vidindaĵoj en ĉirkaŭaĵo
5 Gefiloj de Innsbruck kaj homoj kun rilatoj al la urbo
Ekonomio[redakti | redakti fonton]
La ekonomio insbruka baziĝas grandparte sur la graveco de la urbo kiel trafiknodo: aŭtoŝoseo/fervojlinio tra la Inn-Valo de Vorarlbergo al Bavario, aŭtoŝoseo/fervojlinio al montpasejo Brenero kaj strato al Scharnitz-montpasejo faris kaj faras la urbon centro pri vartransporto kaj turismo.
La urbo estas unu el la plej gravaj foiraj kaj komercaj urboj de Aŭstrio, precipe por la alpa turismo kaj la alpa agrikulturo, krome temas pri elstara kongresurbo. En la industriaj kvartaloj en la oriento de la urbo (proksime de la flughaveno) troviĝas entreprenoj de metalprilaborado, maŝinkonstruo kaj elektrotekniko kiel ankaŭ entreprenoj pri lignaĵoj, ŝtofoj kaj nutraĵoj. Ankaŭ la sonorilmuldado gravas. Insbruko estis dufoje loko de la Vintraj Olimpikoj - en 1964 kaj 1976. La por tio faritaj konstruaĵoj kaj instalaĵoj igis Insbrukon centrego de vintra sporto. En Insbruko gastas ankaŭ ĉiujare sportistoj okaze de la skisalta turniro Vierschanzentournee. La skisaltejo troviĝas ĉe la monteto Bergisel.
Silueto kaj kulturo[redakti | redakti fonton]
Enkadras Insbrukon altaj montoj en la nordo (Brandjoch: 2 599 metroj; Hafelekarspitze: 2 334 metroj) kaj en la sudo (Patscherkofel: 2 246 metroj; Saile: 2 403 metroj). Estas la urbo sidejo de katolika episkopo, de universitato (Leopold-Franzens-Universität), fondita en 1669), de multaj akademioj, konservatorioj, esplorinstitutoj kaj de landaj respektive federaciaj institucioj.
En la historia urbokerno estas belaj laŭboj kaj domoj kun lindaj orieloj. La plej gravaj vidindaĵoj insbrukaj estas:
Kortega kastelo (Hofburg de 1460, 1754-1770 alikonstruo) kun monumenta tombo de imperiestro Maksimiliano la 1-a en la Kortega kirko
Neuhof (1493-1496) kun la Ora Tegmento
Malnova urbodomo (1358-1691 en diversaj konstrufazoj) kun la Urba turo (1442-1450)
Elstaraj sakralaj konstruaĵoj jenas:
Katedralo Sankta Jakobo (baroka, 1717-1724)
Jezuita kirko (16./17. jarcentoj) kun la princa kripto
Kirko Sankta Johano Nepomuka (1729-1735)
Kirko Mario Helpantino (1646)
Aliaj vidindaj konstruaĵoj estas:
Alte Universität (16./17. jarcentoj, antaŭe Jezuita kolegio)
Multaj palacoj kaj nobelrezidejoj en la 17./18. jc ĝis hodiaŭ konserviĝas. La impona Anna-kolono en la tutcentra Maria-Theresien-strato donacitis en 1703 en memoro de la formarŝo de bavaraj trupoj en la festotago de Sankta Anno. La grava renesanca Kastelo Ambras troviĝas en la suda periferio de Insbruko; apude troviĝas eksa soldattombejo nomita Tummelplatz. Fama muzeo estas la Tirola Landa Muzeo.
Historio[redakti | redakti fonton]
Jam dum bronzepoko setlis homoj en la regiono insbruka (kp. elfositaĵoj el la 13-a jc A.K. en la antaŭvilaĝoj Hötting kaj Mühlau). La romianoj fondis laŭlonge de la stratego Via Claudia Augusta la urbon Veldidena (la nuna urboparto Wilten). Inter 1165-80 faritis surloke fare de la grafoj de Andechs ponto tra la rivero Inn. La unua mencio kiel Inspruke / ponto trans Inn estis en 1187; urborajtoj venis en 1200, kiujn konfirmis duko Oto la 2-a (Andechs-Meranien) en 1239. En 1253 Insbruko faritis parto de Tirolo post la estingiĝo de la Andechs-anoj. Tirolon ekposedis la Habsburgoj en 1363 kiuj faris Insbrukon la ĉefurbo tirola en 1420. La sekvintajn jarcentojn Insbruko tre subtenitis fare de la tirola linio habsburga kaj iĝsi centro eŭropa pri muziko.
Apartenis kontraŭvole la urbo inter 1806-14 al Bavario. La Tirola ribelo sub Andreas Hofer helpis fini tiun okupadon. Ekde 1815 estas Insbruko la ĉefurbo de la Lando Tirol (post la novordigo de Eŭropo en la kuro de la Viena kongreso). Hodiaŭ loĝas ĉ. 115.000 homoj en Insbruko.
Vidindaĵoj en ĉirkaŭaĵo[redakti | redakti fonton]
Gefiloj de Innsbruck kaj homoj kun rilatoj al la urbo[redakti | redakti fonton]
Bildaro[redakti | redakti fonton]
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Oficiala paĝaro de la urba registaro (germane)
Oficiala porturista paĝaro (ĉeĥe, germane, angle, hispane, france, itale, hungare, nederlande, pole, rumane, ruse)
Prezentado de la preĝejo de la jezuitoj en Innsbruck (Esperante)
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri Aŭstrio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Urbo kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 21:03, 7 mar. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj