eo en eo eo en en pl hu eo eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ro eo el eo eo hu nb eo it eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo en eo eo eo eo eo es it eo eo eo eo eo eo nb eo eo eo eo eo eo hu en hu en eo en en eo eo eo nb eo eo eo eo eo eo eo ru eo en eo ru eo pl eo fr pt fr eo es fr fr eo eo en eo en fr uk de eo en eo tr hu fr eo es eo oc en oc en fr en fr es fr fr hu oc eo en eo es it fr eo vi eo hu it eo hu uk hu en en en en en en en en en hu eo en eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo es en en en en en en en en en en en en en en en en en en eo eo da fr eo eo hu eo eo eo hu hu hu eo en eo hu eo eo pt eo eo eo hu en eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo en en en en en en en en en en en en en en en en eo eo da en eo en en en en en en en en en eo eo nb eo eo eo eo nb eo eo eo eo war id eu eo eo eo eo eo eo hu eo eo hu eo eo eo eo eo en es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en eo en en jv en en eo eo de da en da en en cs en en en cs da en da cs en en de da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en cs da en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da en en en cs da en en en cs cs da en da da en en cs en en cs cs da en da cs en en cs cs en da cs en cs cs cs da en cs cs en eo eo eo it it it en it it pt it it it es it eo eo de pt pl hu it eo de en et it it de de it pt eo en en en it fr it pt en lt fr it hu en en eo de en eo eo it hu it it it eo it es en en es cs pt hbs_lat fr pt hu en en de it it lt de it eo eo eo es it en tl it it en it es en eo pt en en en en pt en en eo eo eo en it eo eo it it pt eo hbs_lat en en en eo en it en en it it it it nl en es en eo fr en sv en en en it en en eo eo pt pt eo pt en en it fr it ceb it it it it eo pl en en lt it fr en eo hu eo it da pl hu io en it it de it it en is it de it it en en hu eo en en pt fr it eo id eo en en en de en ca hu en it it it ro it fr it es pt eo eo eo eo en es pt pt it fr eo it fr it en en eo es fy it it eo it en pt en en fr hu fr la eo eo eo eo es eo id hu it ceb eo es eo it en pt cs pt de cs eo nl en en la pt eo lt fr it it en en en en ro eo eo en en en en en en en it en de eo it hu hu en en it de it it it hu en en hbs_lat eo de hu it hu hu ceb ceb ru de pt en en en eo pt pt it it de fr fr fr pl en eo en de fr nl en en pt eo eo es pl eo eo it hu en es en pl es ceb es it es it pt it eo pt hu es it en es pt eo eo it eo es eo eo eo it tr it it it es nl it en it hu it hu pt pt eo it hu cs ceb sv fr pt fr en en en en en en nl nl hu hu eo hbs_lat cs cs en en eo en fr en cs cs de en en en hu pt pl en nl en de fi it en en en en fr en pt en en cs cs de en hu eo fr pt eo it pt en pl es es en de eo en lt it eo hbs_lat en eo es it hbs_lat hu it en en en it eo hu eo en en hbs_lat it eo pl pt it cs pl eo eo eo es eo en es pt eo cs it ceb pt eo it de de ca ceb hu eo it cs et pt hu en it pt eo id it pt it de de de is it es it eo cs it es en hbs_lat pl nl en eo pl eo it de eo hu la nl es en en fr it fr en pt it en cs pl eo es de en en it pt it eo ceb ceb uz eo en en en fr en it en pl pt en en en hu eo eo en it fr fr it ceb pl eo en sv en fr it es eo eo it en hu hu hu en it it eo eo it pt it it es it en fr hu en en eo eo it eo en it it tr en eo eo en eo it eo eo en it fr pt fr sv en pt en en it pt en it eo es en pt fr eo pt hbs_lat it en hu it es es en es it es de en cs nb en en de it en en eo fi en en eo hu it en fr sv cs en en en en fr en eo it eo eo eo it eo eo it hbs_lat eo it it es eo en en en it tr eo it en pl de en es pt eo en en sk hbs_lat en pt de fr it it en it eo it es en en en en it fr en en pt eo en pt de it fr eo pt ceb en es eo eo sv eo eo it it fr eo en sv hu hu pl es de it it en it eo eo pt en fr de eo eo it eo eo it it pt pt eo fr cs pt es eo it eo it it en eo pl it it it en it cs en en sv fr en it it en it it hbs_lat vi war it it pt tr pt eo it it en en fr en en it it fr hbs_lat it pt pt es it eo it en es id en hbs_lat it it en it cs it en eo pl eo eo eo es fr en en pl eo pl eo it en en en eo pt pt hu pt it it en en it ceb eo en eo cs nl de en en en en en en en en en it en en en gl en en pl de de ca pt es pl eo hu it eo eo en es en eo eo es eo eo eo nb eo eo ceb es de en eo en es en eo eo en eo it eo eo eo eo eo es eo fr it eo ro eo vo pl ro eo eo eo eo eo en eo en en lt sv eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo en en en en en en en en
skip to main | skip to sidebar
Esperanto-blogo, kelkfoje blago, de Ralph Dumain
Showing posts with label Lajos Tárkony. Show all posts
La nura enhavo de la koncerna artikolo en Vikipedio estas teksto el la Enciklopedio de Esperanto de 1934:
BODÓ Károly, hungaro, oficisto. Naskiĝis en 1903 en Monor. Esperantisto de 1921. Resp. redaktoro de Literatura Mondo dum ĝia dua periodo; noveltradukoj ankaŭ en Hungara Heroldo. Varbis por Esperanto kelkajn hungarajn verkistojn. Siajn unuajn tradukojn li kontribuis al Literatura Mondo (unua periodo), kaj en 1926 aperis liatraduke novelaro de F. Karinthy, Norda vento. Tiuj tradukoj jam pruvis neordinaran talenton, kiu brilis en lia traduko de la profunda Babits-romano, La Cikoni-kalifo, (1929) kaj trovis entuziasman laŭdon ĉe recenzistoj kaj la Akademio. En 1933 li amplekse kunlaboris al Hungara Antologio per noveltradukoj, kiuj neniel perfidas liajn antaŭajn sukcesojn. Kio karakterizas liajn laborojn, tio estas unue, trafgusta elekto de tradukindaj verkoj, kaj due, naturstila rekreo de la originalo, tiel ke ĝi ŝajnas nova originalo Esperanta. Ligate per literaturaj laboroj, la Budapestaj Esperantaj verkistoj ricevis ian similecon de stilo, kiu ne estas facile difinebla, kaj kies rekoneblo ne dependas simple de konata neologismo; ĉar tio ja ne estas trajto de la Bodó-verkoj. W. B. JOHNSON.
Troveblas ankaŭ informoj en la anglalingva Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, 1887-2007 de Geoffrey Sutton.
Aldone al la famaj tradukoj de Norda Vento kaj La Cikoni-Kalifo, Bodó tradukis romanon de Zsigmond Móricz, Malriĉaj homoj. Bodó-n diskutas Ludwig Totsche (Lajos Tárkony) en kritika verko De paĝo al paĝo (1932). (Jen la libro mem, v. p. 29-37)
Kálmán Kalocsay poemis en Rimportretoj (1934):
Bodó — aspektas li infano,
El Karinthy kun forta mano
Kuraĝe miksas li la farbon
Kaj rampis li sur laŭro-arbon
Per dono de l' Babits-romano.
Mi devas emfazi la kontribuon de Bodó al Hungara Antologio (1933). Sed nun pli urĝas la fakto, ke mi ĵus tralegis lian tradukon la novelaron Norda Vento (1926) de Frigyes (Frederiko) Karinthy. Min inspiris ne nur la genio de Karinthy, sed la beleco de lingvaĵo de la tradukoj de Bodó. Tial la ĉi-jena fokuso.
Verkis Ralph Dumain je 10:17 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Frigyes Karinthy, Hungario, Kalman Kalocsay, Károly Bodó, Lajos Tárkony, Literatura Mondo, Mihály Babits, tradukado, Zsigmond Móricz
Omaĝe al Kálmán Kalocsay (7)
Ĉi tiu volumo, kiel la antaŭaj, enhavas valoregan materialon. Jen la precipaj enhavoj:
Ĉapitro 9: La proza verkisto
9.2 La eseisto Kalocsay (G. Miĥalkov) (p. 4-10)
9.3 Eseoj kaj artikoloj pri literaturo
9.4 La severa recenzanto (14-23)
9.5 Portretoj verkitaj de Kalocsay (24-28)
9.6 Eseoj kaj artikoloj pri la Esperanta poezio (29-30)
9.8 Artikoloj pri diversaj temoj (37-38)
Ĉapitro 10: La proza tradukinto
10.2 La paĝio de l’ reĝino
10.3 Du kokcineloj; La montro
10.6 Vivo de Arnaldo [Mussolini] (51-52)
10.8 Prozaj tradukoj de Kalocsay (54-56)
10.9 El la fruaj prozaj tradukoj de Kalocsay: Mór Jókai: "Kiun el la naŭ" (57-61)
Ĉi tiu volumo eble estos la plej utila por eltrovi, kion pensis Kalocsay pri verkistoj esperantistaj (ekz. Ferenc Szilágyi, Lajos Tárkony) kaj neesperantistaj (ekz. Endre Ady).
Verkis Ralph Dumain je 2:04 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Endre Ady, Esperantologio, Ferenc Szilágyi, fikcio, Frigyes Karinthy, Hungario, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, literaturkritiko, Mór Jókai, recenzoj, tradukado
Kompreneble, en tradicia presa formato ekzistas pli da Esperantaj tradukoj de la hungara poeto János Arany (1817-1882), sed mi trovis nur kelkajn interrete. Jen miareteje:
Poemoj: “En Senfrukta Horo” & “Civilizo” de János Arany, trad. Lajos Tárkony, Kálmán Kalocsay, Ferenc Szilágyi
Poemon “En Senfrukta Horo” tradukis Tárkony. “Civilizo” ricevis du tradukojn, de Kalocsay kaj de Szilágyi.
Cetere, alireblas la verko de János Arany: TOLDI.
Verkis Ralph Dumain je 11:27 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Ferenc Szilágyi, Hungario, János Arany, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, poezio
The web page below links to a sound file in which I recite two original Esperanto poems by Hungarian lyrical poet Lajos Tárkony with translations by William Auld.
Mi deklamas du originalajn poemojn de Lajos Tárkony kun anglaj tradukoj de William Auld.
(1) Balkona vespero (Evening on a balcony)
Verkis Ralph Dumain je 8:13 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Clarence Bicknell, Hungario, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, poezio, sonregistraĵoj, tradukado, William Auld
Estas du tiaj antologioj: Hungara Antologio (1933) kaj Hungara Antologio (1983). La duan redaktis Vilmos Benczik. Vikipedio klarigas la diferencojn inter la du antologioj. Mi diskutas la unuan:
Hungara Antologio, redaktis: Kálmán Kalocsay; kunlaboris Julio Baghy, Károly Bodó, László Halka, Ferenc Szilágyi, Ludwig Totsche. Budapest: Literatura Mondo, 1933. 462 + [8] + 4 p. fotografoj. Unua libro en serio de Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj.
Estas ekzemplero ĉe la Usona Parlamenta Biblioteko, el kiu mi kopiis multajn eroj. Mankas al mi tempo kopii kaj enretigi la tutan libregon, do jen la enhavo kiu troveblas miareteje:
Kovrilo, enkovrilo, titolpaĝo, posta paĝo
Bibliografio de la hungara literaturo en Esperanto
Studo pri la hungara literaturo (Mihály Babits)
“Marto” & “Elegio al Genist-Arbeto”
Adamo kun Madách (Oszkár Gellért)
Kiun el la Sep (Mór Jókai)
La sama en viro (Frigyes Karinthy)
Fragmento el la Romano »Vivo de Homo«
Verkis Ralph Dumain je 2:40 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Ferenc Szilágyi, fikcio, Hungario, Julio Baghy, Kalman Kalocsay, Károly Bodó, Lajos Tárkony, László Halka, Mihály Babits, Mihály Vörösmarty, poezio, Vilmos Benczik
Lajos Tárkony (4) in English (2) / en la angla
On the Clarence Bicknell site I just blogged about, I found this pdf file of some original Esperanto poems with English translations:
O dearest, shall we ever meet again?
These are poems of separation and displacement. The poems are:
Clarence Bicknell: La elmigrintoj / "The Emigrants": translated by William Auld
Kálmán Kalocsay: Sunsubiro, 1931 / "Sunset": translated by Katelina Halo
Karolo Pič: Rememoro post vi / "Remembrance of you": translated by Roy McDonald
. . . and the entry on Lajos Tárkony is reproduced in its entirety below.
Critics have described Lajos Tárkony as master of the sonnet, of polished verse, and perhaps the most musical poet in Esperanto. “Evening on a Balcony” is regarded as one of his three most accomplished poems. The sonnet dates from Tárkony’s early period. It was published in Dekdu poetoj (Twelve Poets) in 1934 and was written in Abbazia, Italy. The poem was republished in the collection Soifo (Thirst) in 1964. The translation, with the original, appeared in La Brita Esperantisto (The British Esperantist) in the edition of May/June 1996.
Lit-seĝo. Lankovriloj. Dua etaĝ’. Balkono.
Siajn vualojn densajn faligas jam vespero.
Sonorilvoĉo velke traŝvebas en l’ aero.
Torpor’ postfebra. Kape vaganta pensĉifono.
Sur transa bord’ de l’ golfo, en fee fora fono
ekbrilas lumserpento: vibranta koliero
sur kolo de l’ mallumo. Anoncas ĝi pri tero,
pri urbo kaj loĝantoj, pri homo kaj pri ŝtono.
Ho stranga pens’: ĉi urbe, kies stratetojn plande
ankoraŭ mi ne tuŝis kaj kien mia febre
sopira okulparo rigardas lace, lante,
ĉi urbe eble homo – same soleca, trista –
algapas nun la maron, niaj rigardoj eble
sin krucas en saluto, ho ve, senpove dista ...
Evening on a Balcony,
A balcony. Two-up. Some rugs. A bed.
Evening has now let down, opaque, its veils,
floats through the air a wilting voice of bells.
Sloth after fever. Thought-scraps in my head.
Across the gulf a snake of light illumines
A far-off fairy realm: a sparkling band
adorns the neck of darkness, tells of land,
a city and its dwellers, stones and humans.
How strange to think: there where my feet have never
trod narrow streets and where my eyes now look,
tired and reluctant, with a longing fever,
perhaps, there, someone – sad and lonely – may
be staring at the sea, our glances hook
in greeting, but, alas, too far away ...
Verkis Ralph Dumain je 4:13 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Clarence Bicknell, Hungario, Kalman Kalocsay, Karolo Piĉ, Lajos Tárkony, poezio, William Auld
Lajos Tárkony (Ludwig Totsche) 1902-1978 (3)
Jen pluaj retligoj pri Lajos Tárkony.
Frua marto, posttagmeze /Post dimanĉa pluvego / Mia lito de Ludwig Totsche (Lajos Tárkony)
Balkona vespero de Lajos Tárkony
el “La spegulo” de Lajos Tárkony
Tradukoj el la hungara de Lajos Tárkony:
In memoriam dr. K.H.G. (Esperanto) ⇐ Örkény István :: IN MEMORIAM DR. K. H. G. (Hungarian)
La Mesio (Esperanto) ⇐ Örkény István :: A Megváltó (Hungarian)
La senco de la vivo (Esperanto) ⇐ Örkény István :: Az élet értelme (Hungarian)
Uz-instrukcio (Esperanto) ⇐ Örkény István :: Használati utasítás (Hungarian)
Aperaĵo de Stephane Mallarmé, tradukita de Lajos Tárkony
Babelmatrix: Babel Web Anthology — the Multilingual Literature Portal
Fenestroj de Stephane Mallarmé, tradukita de Tárkony Lajos
Mara vento de Stephane Mallarmé, tradukita de Tárkony Lajos
Lajos Tárkony de Kálmán Kalocsay, Hungara Vivo, n-ro 4, 1962
Lajos Tárkony de István Ertl, Legologa Blog, Novembro 3, 2010
Lajos Tárkony (Nia Trezoro) de István Ertl, La Ondo de Esperanto, 2012. №7 (213). Ankaŭ bloge ĉe La Balta Ondo.
Verkis Ralph Dumain je 11:28 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Hungario, István Ertl, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, poezio, recenzoj
Lajos Tárkony in English / en la angla
For my recent podcast The Contributions of Esperanto to World Culture: Part 3: The Esperanto-Hungarian Literary Connection (Continued) I was unable to find any translations of any poems by Lajos Tárkony (1902-1978) in English, so I didn't recite any Esperanto originals. I've now found one translation, so here it is, together with the original. Click on the link below for my source of this translation.
Ĉu vi eĉ ne rimarkis…? La bubo Marto iris
ĉe via flanko ŝtele, kun paŝo kapreola,
kaj al vi, tram-atenda, kun malicet' petola
mokante vian gapon, la jakon li ektiris.
Ĉu vi eĉ ne rimarkis…? Ho, ne! Vi triste miris
la bluon de l' ĉielo en posttagmezo ora,
animo via estis falinta kaj torpora
kaj je flugintaj sonĝoj frostante ĝi sopiris.
Tra l' strato brue svarmis popolo eleganta
en vestoj disflorantaj, kaj, dum pri l' bildo vanta
Vi gapis - blonda, svelta figuro alrapidis.
Inter vi pont' momenta: interrigardo arkis,
jam vin altiris io, sed ĉio preterglitis
kaj kune la Feliĉo… Ĉu vi eĉ ne rimarkis?
translated by William Auld
Didn't you see the little rascal, March,
come tiptoe up to you while you awaited
your tramcar with a soul forlorn, deflated,
and tug your jacket, mischievous and arch?
Didn't you notice? … You surveyed the sky
of early afternoon with heavy heart;
a stricken tree, you stood alone, apart,
and mourned lost visions with a tremulous sigh.
The street was crowded. People's fashions flared
into resplendent bloom, and while you stared
at such display - a slim blonde figure passed.
Just for a fleeting instant eyes met eyes,
something awoke in you but didn't last,
and Joy was lost… You didn't realise?
Verkis Ralph Dumain je 8:29 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Hungario, Lajos Tárkony, poezio, William Auld
The Contributions of Esperanto to World Culture: Part 3: Hungary
Jen nova mia podkasto anglalingva: La kontribuo de Esperanto al monda kulturo: parto 3a: la Esperanto-hungara beletra konekso (daŭrigata). La cetero estas en la angla:
Here is my latest podcast:
9/7/13 The Contributions of Esperanto to World Culture: Part 3: The Esperanto-Hungarian Literary Connection (Continued) (53:36)
I reiterate the main points of parts 1 and 2, with a reminder of the importance of Esperanto for Hungarians then and now, especially as a conduit for Hungary's humanistic cultural heritage in the face of bigotry and barbarism. I then review the activities on behalf of Esperanto on the part of leading Hungarian writers associated with the literary journal "Nyugat" (1908-1941), with special attention to Mihaly Babits and Frigyes Karinthy. I also discuss the classic verse drama "The Tragedy of Man" by Imre Madach, with a passage in Esperanto and English translation. I outline the landmark Esperanto anthology of Hungarian literature of 1933, with a note on author Mor Jokai (1825-1904). I round out my presentation of the pre-World War II era by highlighting two additional Hungarian Esperantist writers, Lajos Tarkony and Imre Baranyai.
Following fascist, Nazi, and Stalinist repression, Esperanto publishing resumes in Hungary starting in 1956. I discuss the leading Hungarian Esperanto cultural magazine "Hungara Vivo" (1961-1990) and the prominent editor, scholar, and critic Vilmos Benczik. I summarize the literary achievements of two important postwar Hungarian Esperantist writers, Endre Toth and Istvan Nemere. I close with a quote from Graham Greene's novel "Stamboul Train".
At the beginning of part 3, I make a pointed remark about the resurgence of reactionary politics in Hungary, alluding to anti-Semitic and anti-Roma provocations.
Note that I reiterate the importance of Madách and Karinthy for Szathmári.
At the end I also mention Istvan Ertl.
My performance here is not perfect, but hopefully it is listenable. I tend to overdo details, but efforts such as these are rehearsals for future efforts.
Verkis Ralph Dumain je 10:24 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Endre Tóth, Frigyes Karinthy, Hungario, Imre Baranyai (Emba), Imre Madách, István Nemere, Lajos Tárkony, Mihály Babits, podkastoj, radio, Sándor Szathmári, sonregistraĵoj, Vilmos Benczik
Lajos Tárkony post 35 jaroj
Proksimiĝas la 35a datreveno de la morto de eminenta hungara esperantista verkisto Lajos Tárkony (1902-1978), alinome Ludwig Totsche.
Hieraŭ alvenis per poŝto papera ekzemplero de lia poemaro Soifo, kiu haveblas aktuale interrete (alklaku).
Mi unue trovis diversajn omaĝpoemetojn sub titolo “Verda Helikono." Mi unue legis tiujn pri du el miaj favorataj verkistoj:
Aŭdaco, belo, pensoj — embaraso
de riĉo. Supla lingvo. Suka frazo.
Kaj dankon por konsol', ke mi ne oldas,
estante unu el Infana Raso.
K. R. C. STURMER
Prolet-skolasto. Li, per lanc' kritika,
murdis poetojn. Murdis li Kenelmon.
Samreteje oni trovos ankaŭ la pioniran literaturkritikan verkon De paĝo al paĝo.
Lajos TÁRKONY (retejo de Don Harlow)
Poemoj en Dekdu Poetoj
TÁRKONY, Lajos (TOTSCHE, Ludoviko) (OLE)
Kolomano Kalocsay de Lajos Tárkony, en Ora Duopo (1966)
Hungara Antologio (1933), redaktis: Kálmán Kalocsay; kunlaboris Julio Baghy, Károly Bodó, László Halka, Ferenc Szilágyi, Ludwig Totsche
Kaj ne forgesu pluan gravan traduklaboron:
Vojaĝo al Faremido de Frigyes Karinthy, trad. L. Tarkony (Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1980. Kun Kapilario)
Vojaĝo al Faremido de Frigyes Karinthy, trad. L. Totsche (Inko, 2003. Revizio de eldono de 1933)
Verkis Ralph Dumain je 3:35 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Frigyes Karinthy, Hungario, K. R. C. Sturmer, Kalman Kalocsay, Lajos Tárkony, literaturkritiko, poezio, William Auld
Julio Baghy: Romantika socia protesto
Mi ĵus relegis, post jardekoj, eseon de Vilmos Benczik, "Julio Baghy, Mito kaj Realo," Sennacieca Revuo, n-ro 97, 1969, p. 42-52. [Ĝi estis republikigita en Benczik, Studoj pri la Esperanta Literaturo (Takasago: La Kritikanto, 1980), p. 58-74.]
Benczik analizas la vivon kaj verkaron de Baghy plurfacete. Mi ne legis ankaŭ Baghy dum jardekoj. Nu, kompreneble unu afero diskutata estas la sentimentaleca stilo de Baghy, kiu evidentas ankaŭ en lia socia protesto. Mi notis ĉi tiun interesan eron:
Ni devas mencii ĉi tie la maloftan escepton, kiam Baghy esprimas sian kompletan idearon per sola majstra poemo tia estas Ivaĉjo, kiu—laŭ Tárkony, esprimas tiel imprese kaj potencon kredon kaj instruon de la aŭtoro pri homeco, kiel eĉ en la plej tondraj predikoj li ne sukcesis. [p. 46]
"Ivaĉjo" aperis en Pilgrimo (1926). Ĝi estas interesa. Oni povus taksi la sintenon tro siropa, sed la ekstremeco de la sekvo de rifuzo de militservo rezultigas efikecon de la poemo. Kion vi pensas?
Ivaĉjo estis brava kampobubo,
naiva filo de vilaĝa rond'.
En bluokuloj mankis zorgonubo,
neniom sciis li pri l' granda mond'.
La vivon miris li kun pia timo,
kantadis gaje dum la kamplabor'
kaj sur la pajla lito al patrino
biblion legis dum vespera hor'...
Sed venis tempo, mondon detruanta,
kanonoj blekis: buŝo de l' milit'
kaj lin forrabis tiu buŝ' giganta...
Tre orfaj restis — kampo, pajla lit',
sed ili memoris kun kutima pio
pri lastaj vortoj de l' patrin' al fil':
"Ivaĉjo kara, diras la biblio.
armiluzanto mortas per armil'...
La batalkampo en li miron vekis...
Ne greno kreskis tie, sed grenad',
ne birdoj pepis, sed ŝrapneloj blekis,
ne gaja kanto sonis, sed vead'
kaj ne plugilojn, sed pafilojn premis
la fortaj manoj spasme kun furor'...
Ivaĉjo miris kaj elkore ĝemis:
"Ne de la Dio estas ĉi labor'..."
Li ĵetis for pafilon, bajoneton
kaj senarmile staris en arme'
kaj senarmile ŝturmis drato-reton
kaj senarmile servis en tranĉe'
kaj vanis puno kaj ordon' de l' stabo,
la kapon ĉiam nee skuis li.
Obstine diris la vilaĝa knabo:
"Mi konas nur — dek leĝojn de la Di'..."
Perfido... Mortverdiktis la juĝisto
kaj kvin soldatoj tuj fortrenis lin...
Dum lasta marŝo pensis li pri Kristo
pri la biblia krista disciplin'...
Ŝtonkoraj kamaradoj... Pastro mankis...
nur ĉirpis kampa gril' tra l' monta mut'...
Ivaĉjo preĝis, Dion psalme dankis,
mildkore iris al la ekzekut'...
Dum ŝargis la soldatoj li subite
ekpalpis ŝarĝon de la panosak'...
En ĝi postrestos pano netuŝite,
patrinfarita pan' el hejma bak'...
Li prenis ĝin, karesis kun kompato...
eklarmis... Kiel peze en la man'!
Ivaĉjo ĝin etendis al soldato:
"Akceptu, frato! Estu via pan'..."
Verkis Ralph Dumain je 1:58 PM 0 komentoj
Rubrikoj: beletro, Julio Baghy, Lajos Tárkony, pacismo, poezio, politiko, Vilmos Benczik
Subscribe to: Posts (Atom)
Pri Mi / About Me
View my complete profile
Feathers / Plumoj & Esperanto (7)
Feathers / Plumoj & Esperanto (6)
Serĉu ĉi-bloge / Search This Blog
A. K. Tolstoj (1)
A. N. Tolstoj (1)
A. Z. Foreman (8)
Aldo de’ Giorgi (2)
Alfred Hermann Fried (1)
Arthur Dawson Foote (2)
Benjamin Lee Whorf (1)
Carl Van Vechten (1)
Carlos A. Castrillón (1)
Charles F. Hockett (1)
Chloe Yelena Miller (1)
D. H. Lawrence (1)
David J. Peterson (1)
David K. Jordan (1)
David N. Myers (2)
Donald E. Morse (1)
E. James Lieberman (1)
Edgar Allan Poe (2)
Eduardo Rózsa Flores (1)
Edward Page Mitchell (1)
Edwin de Kock (4)
Enrique Gaspar y Rimbau (2)
Ezra Clark Stillman (1)
Fernando de Diego (1)
Forrest J. Ackerman (3)
G. M. Tamás (1)
Gotthold Ephraim Lessing (1)
H. G. Wells (9)
H. P. Lovecraft (1)
Imre Baranyai (Emba) (6)
Independent Labour Party (2)
Insulo de la Rozoj (1)
Ivy Kellerman Reed (1)
J. D. Bernal (1)
J. R. R. Tolkien (4)
Jacques Le Puil (1)
James Branch Cabell (1)
Jan Amos Komensky (3)
Jewish Daily Forward (2)
Joel Augustus Rogers (3)
Johan Hammond Rosbach (1)
John I. Francis (11)
Jorge Luis Borges (34)
José Antonio Vergara (1)
Juan Régulo Pérez (1)
K. R. C. Sturmer (8)
Kurt Vonnegut Jr. (3)
L. N. Newell (2)
Ladislav Podmele / Jiří Karen (4)
Lester del Ray (1)
Lev S. Vygotsky (1)
Library of Congress (1)
Lodewijk Cornelius Deij (4)
Louis de Beaufront (1)
Ludovic Rodo Pissarro (2)
Luis Jorge Santos Morales (1)
Martin Luther King (2)
Melvin B. Tolson (1)
Michael G. Smith (1)
Miguel A. Caycedo (1)
Parley Parker Christensen (1)
Paul D. Brazill (1)
Paulo Silas R. Sena (2)
Percy Bysshe Shelley (1)
Philip José Antonio Vergara (1)
Philip José Farmer (1)
Rainer Maria Rilke (1)
Rejna de Jong (1)
Roberto Passos Nogueira (6)
Rodrigo Alberto Ramirez (1)
Ronald J. Glossop (1)
Samuel R. Delany (2)
Sander L. Gilman (1)
T. S. Eliot (1)
The Daily Show (1)
Theodor W. Adorno (10)
Universal Races Congress (10)
Universala Esperanto Asocio (3)
W. A. Verloren van Themaat (1)
W. E. B. Du Bois (4)
William James Sidis (1)
William Sanders Scarborough (2)
William Thomas Stead (1)
Zamenhof Symposium 2009 (1)
Zamenhof Symposium 2010 (19)
Ligoj al miaj projektoj
Esperanto Study Guide / Esperanto-Gvidilo
Esperanto & Laborista Movado / Esperanto & the Labor Movement
Heinrich Heine en Esperanto
Philosophical & Universal Languages, 1600-1800: Bibliography
William Blake en Esperanto
Ateismo / Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
Marxists Internet Archive: Esperanto-sekcio
La Blogo de Tonyo
Gazetoj / Revuoj / Bultenoj
Kajeroj el la Sudo (HALE)
La Ondo de Esperanto
Le Monde diplomatique en Esperanto - la "Diplo"
Ligoj al aliaj retejoj
Elektronika Bibliografio de Esperanto-Artikoloj (EBEA)
Esperanta Literaturo (indekso--Don Harlow)
Esperanta literaturo en la reto (serĉilo)
Esperanto League for North America
Katalogo de artikoloj en E-periodaĵoj
Literaturo en Esperanto (Don Harlow)
Project Gutenberg - Esperanto
Serĉilo de pluraj librokatalogoj
TROVANTO (Aŭstria Nacia Biblioteko)