eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Eleŭzisaj Misteroj - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
'''Eleŭzisaj Misteroj''' estis inicaj ritoj, kiuj okazis ĉiujare en [[Eleŭziso]], ĉirkaŭaĵoj de [[Ateno]], kaj estis konsekritaj al la diinoj [[Demetra]] kaj [[Persefona]]. El ĉiuj ritoj celebrataj en la antikva [[Grekio]] ili estis la plej gravaj. La eleŭzisaj misteroj komencis en la [[15-a jarcento a.K.]] kaj daŭris ĝis la [[4-a jarcento]] p.K, kiam [[Teodozio]] la Granda (346–395) fermis, per dekreto, kaj detruis per batiloj, la paganajn templojn, por altrudi la [[kristanismo|kristanisman]] kulton kiel ŝtatan religion. Tiuj ritoj daŭris du mil jarojn kaj atingis la [[Romia Imperio|Romian Imperion]]. La lastaj postsignoj de la Misteroj estis forviŝitaj en 396, kiam [[Alariko]] la Unua, reĝo de la [[goto]]j, kun kristanoj efektivigis invadon, alportante la [[arianismo|arianan]] kristanismon kaj profanante la antikvajn ritojn. La eleŭzisaj misteroj celebris la revenon de [[Persefona]] el la regno de [[Hadeso]] (subtera mondo), kaj tio ankaŭ simbolis la revenon de la vegetaĵoj kaj de la tuta vivo sur la tero, post la vintro. Persofona manĝis la semon de [[granato]], kiam ŝi restis en la submondo (sub la grundo, samkiel la semoj), kaj ŝia [[renaskiĝo]] reprezentas la renaskiĝon de la tuta vegetala vivo en la printempo, kaj respektive de la tuta vivo sur la tero. La vorto "mistero" devenas de la greka μυστήριον (mysterion), kiu signifas ''sekreta afero'', ''ago fermi la buŝon'', de tio devenis la vorto μύστης (mýstes), ''tiu kiu fermas'', ''kiu gardas sekreton'', ''la inicito'', μυστικός (mystikós), ''tiu koncernanta la misterojn'', ''kiu penetras la misterojn'', ''la mistikulo''. La eleŭzisaj misteroj ne estis la solaj en la greka mondo, ankaŭ ekzistis aliaj, inter ili la misteroj de la [[Kabiro]]j, la misteroj de la [[trakio]]-[[Frigio|frigia]] dio [[Sabazio]], kaj aliaj. == La Minoraj Misteroj == Ili okazis unufoje jare, ekde 19ª ĝis la 21ª de la monato [[Antesteriono]] (marto), en [[Agro]], en la ĉirkaŭaĵo de [[Ateno]], situanta ĉe la maldekstra bordo de la rivero [[Iliso]]. La ritoj de la Minoraj Misteroj konsistis, oni kredas, de fastado, purigado, sinoferoj, orientitaj de la ''mistagogo'', μυσταγωγός, la oficiala kondukanto de la misteroj. == La Maĵoraj Misteroj == [[Dosiero:NAMA Triade éleusinienne.jpg|thumb|[[Demetra]] kaj [[Persefona]] celebrantaj la misteroj]] Ses monatojn poste, en la monato ''Boedromiono'' (pli malpli 15ª de septembro ĝis la 15ª de oktobro), komenciĝis en [[Ateno]] la ĉefa parto de la Misteroj. Nur en la sanktejo de [[Eleŭziso]] oni povis havi la ''unuan'' kaj ''duan gradojn'' de la inicado. La ''unua grado'' nomiĝis ''teleteo'', τελετή, kies signifo estas ''realigo'', ''plenumo'', ''elfaro''. Oni kredas, ke la plejmulto sukcesis plenumi nur la ''unuan gradon''. La plena ''dua grado'', supereca, kiu nomiĝis ''epoteio'', έποπτεία, ''supereca vido'', ''kontemplado'', ''la plena revelacio'', estis atingebla nur de veteranaj inicitoj. Malmultaj sukcesis atingi tiun gradon. La antaŭfarado de la Maĵoraj Misteroj okazis en la templo de [[Demetra]] kaj [[Kora]], en [[Ateno]]. En la tago 13ª de ''Boedromiono'', la ''efeboj'' (junuloj 16–18-jaraj) ekiris al [[Eleŭziso]] kaj de tie alportis, en la 14ª tago, surveturile, zorge garditajn en malgrandaj korboj, la sakralajn objektojn, kiujn portempe gardis, en la templo [[Eleŭziono]], la sacerdotinoj de [[Atena]]. En la 15ª tago la inicitoj kunsidis kaj, post la instruado de la ''mistagogo'', la ''hierokerikso'', la sakrala heroldo, rememorigis al ili la malpermesaĵojn, kiuj malebligis la inicadon. La 16ª tago estis konsekrita al la ĝenerala purigado: je la ripeta elvoko de la ''mistagogo'', αλαδε, μύσται, ''ek al la maro, inicitoj''!, ĉiuj ekkuris por purigi sin en la salakvoj de [[Pozidono]]. Ĉiuj plonĝis en la maro, tenante enmane porkidon, kiu estis oferbuĉita omaĝe al la du diinoj, kiel faciliga ofero. Oni devas rememori, ĉi tie, ke tia oferbuĉo celis al fekundeco, ĉar la greka vorto κοιρος (''koiros'') signifis tiel porkon, kiel ankaŭ la inan generan organon. En la 17ª kaj 18ª tagoj oni interrompis la antaŭfarajn ritojn, almenaŭ ekde la [[5-a jarcento a.K.]], ĉar oni celebris la kulton de [[Asklepio]]. La 19ª tago signalis la finon de la publikaj ceremonioj: je la mateniĝo granda procesio ekiris de Ateno. Inicitoj, novuloj kaj granda homamaso akompanis la sacerdotinojn, kiuj rekondukis al [[Eleŭziso]] la sakralajn objektojn alportitajn de la ''efeboj'' en la 14ª tago. Kvazaŭ kapo de tiu gaja kaj brua procesio, iris veturilo kun la statuo de [[Iako]] (epiteto de [[Dionizo]]), kune kun ĝia respektiva sacerdoto, meze de entuziasmigaj elvokoj: Ιακχε, ώ Ιακχε! ''Iako, ho Iako''! (Iako estis mistika nomo de Dionizo en la eleŭzisaj misteroj. Temas pri rita elvoko de la inicitoj kaj ĉi tiu elvoko fariĝis nomo de la dio. Eble [[Iako]] estis [[dajmono]], peranto inter Dionizo kaj [[Demetra]]). Vespere la procesio atingis la riveron [[Cefizo #Atika Cefizo|Cefizo]] kaj, transirante ponton, kelkaj maskitaj inicitoj diris insultaĵojn kontraŭ potenculoj kaj eĉ kontraŭ aliaj inicitoj. Tiaj insultoj sur la ponto nomiĝis γεφυρισμοί (''gefirismoj'' – oni ne bone komprenas la signifon de tiuj skoldoj sur la ponto de la rivero Cefizo). Nokte, kun torĉoj enmane, la inicitoj alvenis [[Eleŭziso]]n. Eble ili pasigis parton de la nokto dancante kaj kantante omaĝe al la du diinoj. La 20ª tago estis konsekrita al rigora [[fasto]] kaj sinoferoj, sed pri tio, kio okazis en la interno de la sanktejo kaj en la τελεστήριον, ''telesteriono'', loko en la sanktejo, kie konsumiĝis la misteroj, oni preskaŭ scias nenion. Oni scias nur, ke la ''teleteo'', la unuagrada inicado, kiu okupis la tagon 21ª, enhavis eble tri elementojn: δρώμενα (''dromeno''), λεγόμενα (''legomeno'') kaj δεικνύμενα (''dejknimeno''). La unua, ''dromeno'', estis akto, eble scenigo de la mito de la diinoj: kun torĉoj enmane, la inicitoj rememoris la serĉon al [[Kora]] far [[Demetra]]. La inicitoj, oni kredas, en la scenigo, vagadis senespere tra la mallumo serĉe al la filino de [[Demetra]], ili renkontis la noktajn fantomojn kaj la inferajn monstrojn, sed subite forpelis ĉi tiujn prilumante la vastajn kampojn antaŭ siaj okuloj. La dua elemento, ''legomeno'', koncernis al liturgiaj formuloj kaj vortoj nur parolataj de la inicitoj, kaŭze ke nur la grekparolantoj povis partopreni en la inicado. La celo de tiu inica fazo estis veki en la inicito specialan animstaton, kiel bone komentis pri tio Aristotelo: τούς τελουμένους ού μαθεϊν τι δεϊ, άλλά παθεϊν καί διατεθήναι (''ne estas necese, ke la inicatoj lernu ion, sed ke ili spertu kaj kreu determinitajn internajn dispoziciojn''). La tria kaj lasta elemento de ''teleteo'', ''dejknimeno'', kiun oni povas traduki kiel: ''ago montri'' aŭ ''tio kio estas montrita''. Oni kredas ke pritraktas pri kontemplado de la sakralaj objektoj. Finfine, la 22ª tago estis konsekrata al la ''epopteo'', la supera vizio, la konsumiĝo de la Misteroj. La plej grava ceremonio komenciĝis per la [[hierogamio]], la dia geedziĝo, kies rolon partoprenis la [[hierofanto]] kaj la sacerdotino de [[Demetra]]. Oni rakontas, ke estis sekreta kaj subtera ĉambro en la mallumo, kie, post la estingiĝo de la torĉoj, okazis la [[hierogamio]] inter la [[hierofanto]] kaj la sacerdotino. Post la konsumiĝo de tia sakrala geeziĝo, la inicitoj, ĉielrigarde, diris laŭtvoĉe: ''Pluvo!'' Kaj rigardante nun al la tero, diris: ''Koncipu!'' La Maĵoraj Misteroj finiĝis en granda prilumado de la torĉoj, kiu donis al la demetra sanktejo anticipan bildon de la ĉielaj kampoj, kiam efektiviĝis la ''epopteo'', la granda vizio. La [[hierofanto]], tiam, prezentis al la ekstaza homamaso, enfalinta en profundan silenton, spikon el [[tritiko]]. En la 23ª tago la popolo revenis al siaj hejmoj. Estis kvar la kategorioj de partoprenantoj de la eleŭzisaj misteroj: *La sacerdotoj, la sacerdotinoj kaj la [[hierofanto]]. *La inicatoj, kiuj partoprenis je la unua fojo de la ceremonioj. *La aliaj, kiuj partoprenis almenaŭ unu fojon kaj estis kapablaj por la lasta kategorio. *La inicitoj kiu atingis la ''epopteon''. === Interpretoj de la mito === *Tio estis la granda mesaĝo de la eleŭzisaj misteroj, kiu fundamentiĝas en tiu ligilo inter la patrina sino kaj la profudaĵoj de la Patrino-Tero. La religia signifo de la spiko el [[tritiko]], certe, rilatas al la natura sento de harmonio inter la homa ekzisto kaj la vegetala vivo, ambaŭ submetiĝas al la samaj transformiĝoj. Mortintaj en la sino de la tero, la grajnoj el tritiko, estas promeso de novaj spikoj. ==Vidu ankaŭ== * [[Telesterjo]] [[Kategorio:Antikva greka religio]] [[Kategorio:Eleŭzisaj misteroj| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj