eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo sv eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo en eo eo eo it eo az eo es eo fi eo eo es eo eo eo eo eo eo eo fi eo eo eo eo eo eo eo eo eo nn eo eo tr eo eo eo eo vo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo wuu eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar az bg ca hbs_lat da de fr en es fa fr he hi id it ja fr ko lt lv nl pl pt ro ru en sk sl ta ceb tr fy zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
La nocio de fizika taŭgeco aŭ fiteco (de angla fitness) enhavas du rilatantajn konceptojn: ĝenerala taŭgeco (sanstato kaj bonfarto) kaj specifa taŭgeco (tasko-orientita difino bazita sur la ebleco plenumi specifaj agojn de sportoj aŭ metioj).
En antaŭaj jaroj, taŭgeco estis kutime difinita kiel la kapablo elteni la ĉiutagajn agadoj sen troa laciĝo. Tamen, pro tio ke aŭtomacio pligrandigis ripozan tempon, kaj ŝanĝoj en vivostilo sekvas de la industriigo, ĉi tiu difino iĝis nesufiĉan. Nuntempe, fizika taŭgeco estas konsiderata kiel mezuro de ebleco de korpo funkcii kompetente kaj efike en laboraj kaj ripozaj agadoj, esti sana, rezisti hipokinetikajn malsanojn, kaj taŭgi por krizaj situacioj.
1 Eroj de fizika taŭgeco
La Prezidenta Koncilio pri Fizika Taŭgeco kaj Sportoj, kiu estas studa grupo sponsorita de la registaro de Usono, ne donas simplan difinon de fizika taŭgeco. Anstataŭe, ĝi ellaboris jenan abakon:
Osto minerala denseco (nedamaĝiteco de ostoj)
Forteca trejnado (Muskola forteco)
Laŭe, ĝeneralo-cela fizika taŭgeca programo devas adresa jeno esencaj:
Tamen, kune kun ĉi tiuj esencaj komponantoj, multampleksa taŭgeca programo kiu estas proponata al iu persono estas verŝajne fokusata sur unu aŭ kelkaj specifaj scipovoj, kaj sur apartaj aĝe aŭ sane rilatantaj bezonoj kiel ekzemple osta sano. Multaj fontoj ankaŭ citas mensan kaj emocian sano kiel grava parto de entuta taŭgeco. Ĉi tiu estas ofte prezentata en lernolibroj kiel triangulo farita el tri partoj, kiuj prezentas fizikan, emocian kaj mensan taŭgeco. De ĉi tie, iu povas esti fizike adaptita sed povas ankoraŭ suferi de mensa malsano aŭ havi emociajn problemojn. La "ideala triangulo" estas balancita (entute, en ĉiuj) areoj. Fizika taŭgeco povas ankaŭ malebligi aŭ kuraci multajn kronikajn sanajn kondiĉojn akiritajn per nesana vivostilo aŭ aĝiĝo. La ellaboro povas ankaŭ helpi dormi pli bone. Por resti sana estas grava partopreni en fizika agado.
Specifa taŭgeco[redakti | redakti fonton]
Specifa aŭ tasko-orientita taŭgeco estas persona ebleco plenumi en specifajn agadojn kun modera rendimento: ekzemple, sportoj aŭ militservo. Specifa trejnado preparas atletojn por plenumi bone en iliaj sportoj.
100 m mallongdistanca kuro - la atleto devas esti trejnita al laboro neaerobie ĉie en la raso.
Maratono - en ĉi tiu okazo la atleto devas esti trejnita al laboro aerobie kaj ĝia eltenivo devas esti pligrandigitita ĝis ebla maksimumo.
Multaj fajraj ĉasavioj kaj policistoj sperti regulajn taŭgecajn testadojn por difini ĉu ili estas povaj plenumadi la fizike postulantajn taskoj postulitajn de la laboro. Ekzemple membroj de la Usona armeo devas kapabli trapasi la APFT (Armea Fizika Taŭgeca Provo).
Bildaro[redakti | redakti fonton]
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Ŝtupa provo de Harvard
Kategorio Fizika taŭgeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
(Prezidanta, Prezidenta) Koncilio sur Fizika Taŭgeco
Presiden't Council on Physical Fitness and Sports Definitions for Health, Fitness, and Physical Activity - Prezidenta Koncilio pri Fizika Taŭgeco kaj Sportaj Difinoj por Sano, Taŭgeco, kaj Fizika Agado.
Six Fundamentals of Physical Fitness - Ses Fundamentoj de Fizika Taŭgeco.
Skill-related physical fitness essential for sports success - Scipovo-rilatanta fizika taŭgeco esenca por sporta sukceso.
The elderly have specific fitness requirements - La kadukulo havas specifajn taŭgecajn bezonojn.
A targeted fitness program can increase Bone Integrity - Celita taŭgeca programo povas pligrandigi ostan tutecon).
US Department of Health and Human Services Presentation: Physical Activity Fundamental to Preventing Disease - Prezento de Usona Departemento de Sano kaj Homaj Servoj: Fizika Agada Fundamento por Kontraŭagi Malsanon.
CDC. How much physical activity do adults need? - Kiom da fizika agado maturaj bezonas?.
Physical Fitness requirements for Santa Clara County firefighters - Fizikaj taŭgecaj postuloj por fajrobrigadistoj de Departemento Santa Clara.
APFT Requirements - Postuloj de Armea Fizika Taŭgeca Provo (APFT).
Historio de la aerobika gimnastiko de Franca Federacio de Gimnastiko
Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj
Artikoloj kun metaŝablono - Cito
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 09:58, 18 nov. 2015.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj