eo lt eo en lt io eo eo es eo eo eo eo eo it eo ht eo wuu eo ro es eo es eo eo eo eo eo eo eo ceb eo en eo fr eo en en eo eo eo fr eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo fr eo eo eo fr eo es eo es eo eo eo eo en eo it it eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo am an da ar arz en en az ku ru sv bg br ca id mzn hbs_lat cy da de el en es et eu ast fa fi fr da de gd lt ku he hbs_lat tl hu hy id fr es is it ja jv ka ko it it lb lt lv en mr ms ru nl nb nb fr ta pl pnb pt io ro ru sa es jbo en hbs_lat en sk sl sq hbs_lat sv th tr en fy ur uz fr vi pl zh zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
José María González Santos (Por Cádiz Sí Se Puede)
121 739  (1-a de januaro 2014)[1]
v • d • r
Kadizo (hispane Cádiz [ˈkaðiθ], laŭ regiona dialekto: Cai [ˈkai], kaŝnome Tacita de plata - "Taseto el arĝento")
Situante en la suda parto de Hispanio (36º 32' N – 6º 18' U), ĝi enhavas 134.989 loĝantojn (2005) kaj estas la ĉefurbo de la samnoma provinco, kaj kun aliaj ses urboj (San-Fernando, Chiclana, Puerto Real, Puerto de Santa María, Chiclana de la Frontera, Rota kaj Ĥerezo) formas la metropolan areon Kadiza Golfeto.
Kadizo estas ĝemelita kun la franca urbo Brest.
5 Municipoj de la provinco
Historio[redakti | redakti fonton]
Oni konsideras ĝin la plej antikva urbo ankoraŭ ekzistanta ĉirkaŭ la okcidenta Mediteraneo, laŭ la tradicio, ĝi estis fondita de la fenicoj en jaro -1100 kun la nomo Gadir (Fortikaĵo) por mina industrio en tero de tarteza civilizacio, kie laŭ la legendo Heraklo (aperanta en la aktuala blazono de la urbo) faris unu el siaj Laboroj. La romianoj ĝin nomis Gades.
De Kadizo eliris Kristoforo Kolumbo en siaj dua kaj kvara vojaĝoj Ameriken; komence de la 16-a jarcento la urbo akiras la rajton komerci rekte kun amerikaj kolonioj, kaj en 1717 la monopolon, kiun perdis Sevilo.
De la urbo eliris ankaŭ la franc-hispana floto partoprenonta en Batalo de Trafalgar la 21-an de oktobro de 1805.
En jaro 1811 dum la Milito de Hispana Sendependiĝo inter hispanoj kaj la armeo de Napoleono rifuĝis tie la ribela Parlamento (Cortes). La liberalemaj deputitoj verkis la unuan Konstitucion de Hispanio nomita La Pepa (Jonjo, ĉar estis proklamita la 19-an de marto, festo de Sankta Jozefo).
Dum Unua Hispana Respubliko, ribelo en la urbo proklamis sendependan kantonon, kiu daŭris ĝis reĝiĝo de Alfonso la 12-a.
Ekonomio[redakti | redakti fonton]
Kadizo ĉiam estis mara urbo, precipe per sia komerca haveno, la fiŝkapta industrio kaj ŝipkonstruado. Nuntempe pro konkurenco de koreaj ŝipkonstruejoj kaj preskaŭa malapero de fiŝado, la ekonomio de la urbo tre suferis kaj la senlaboreco en la urbo estas tre grava problemo.
Aktuale, la plej grava industrio estas turismo, profitanta la faman karnavalon, la strandojn (La Caleta, Victoria kaj Cortadura) kaj la monumentojn.
Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]
Multaj monumentoj vidindas tra la tuta urbo, inter ili notindas la Urbodomo, la Pordoj de la urbo (Puertas de Tierra), Teatrejo Falla (Gran Teatro Falla) kaj la Katedralo.
Fama estas la karnavalo de Kadizo, kie grupoj kantas (normale spritajn kanzonojn) por amuzi, oni organizas oficialan konkurson en Teatrejo Falla, normale fine de februaro.
Vizitindas ankaŭ la kvartalo de La Viña (prononcu La Vinja) kie, precipe somere, oni povas gustumi en siaj trinkejoj la bonegajn vinojn de Ĥerezo kaj manĝetojn tipajn kiel Cazón en adobo (spicitaj kaj poste frititaj ŝarkopecoj), tinuso kun cepo aŭ rostitaj skombroj.
Ĉiun someron ekde 1955 oni organizas futbalkonkurson Trofeo Carranza (Pokalo Karranza) inter kvar teamoj, unu el ili ĉiam estas la loka Cádiz Club de Fútbol (Kadiza Futbala Klubo).
Kadizanoj[redakti | redakti fonton]
Famaj kadizanoj inter aliaj:
José Celestino Mutis (Sciencisto).
Manuel de Falla (Komponisto).
Emilio Castelar (Prezidento de la Unua Hispana Respubliko).
Jose María Pemán (Verkisto).
Municipoj de la provinco[redakti | redakti fonton]
v • d • r
Almerio • Granado • Ĥaeno • Kadizo • Kordovo • Malago • Onubo • Sevilo
Almerio • Granado • Ĥaeno • Kadizo • Kordovo • Malago • Onubo • Sevilo
v • d • r
Municipoj de Provinco Kadizo
Alcalá de los Gazules · Alcalá del Valle · Algar · Algeciras · Algodonales · Arcos de la Frontera · Barbate · Benalup-Casas Viejas · Benaocaz · Bornos · Castellar de la Frontera · Chiclana de la Frontera · Chipiona · Conil de la Frontera · Cádiz · El Bosque · El Gastor · El Puerto de Santa María · Espera · Grazalema · Jerez de la Frontera · Jimena de la Frontera · La Línea de la Concepción · Los Barrios · Medina-Sidonia · Olvera · Paterna de Rivera · Prado del Rey · Puerto Real · Puerto Serrano · Rota · San Fernando · San José del Valle · San Roque · Sanlúcar de Barrameda · Setenil de las Bodegas · Tarifa · Torre Alháquime · Trebujena · Ubrique · Vejer de la Frontera · Villaluenga del Rosario · Villamartín · Zahara de la Sierra
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero. Statistikoj pri loĝantoj de la Instituto Nacional de Estadística.
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Kadizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Kadizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Municipoj de Provinco Cádiz
Artikoloj kun Vikidatumaj bildoj
Urbo kun Informkesto urbo
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 19:41, 13 mar. 2018.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj