eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Komunista Partio de Sovetunio - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Plakat kpdsu gross.jpg|eta|220px|Plakato de KPSU]] [[Dosiero:Direktivoj de la.jpg|dekstra|eta|220px|Kovrilpaĝo de Direktivoj de la 24-a Kongreso de KPSU; Moskvo, 1971]] La '''Komunista Partio de Sovetunio (KPSU)''' ([[rusa lingvo|ruse]] Коммунистическая партия Советского Союза, mallonge: КПСС) estas [[Komunisma Partio]] de [[Sovetunio]]. Ekde [[1922]] ĝis [[1990]] ĝi estis la sola gvidanta partio de [[Sovetunio]]. == Historio == La partio estis fondita en 1912 kiel '''Rusia Socialdemokratia Laboristpartio (Bolŝevikoj)''' en [[Prago]]. Dum la kongreso de Rusia Socialdemokratia Laboristpartio (RSDRP) en [[1903]], [[Vladimir Lenin]] kaj liaj sekvantoj eliris el la partio kaj fondis sian frakcion, kiun ili nomis la ''plimultaj'' ([[bolŝevikoj]]), kiun oponis la ''malplimultaj'' ([[menŝevikoj]]). Dum plimultaj partianoj opiniis ke socialisma revolucio okazos en evoluinta kapitalisma lando kiel sekvo de la kapitalisma krizo, Lenin kaj liaj sekvantoj asertis, ke la revolucio povos okazi eĉ en la [[Rusia imperio]], malgraŭ ĝia malforta industrio kaj ĉefe kamparana loĝantaro. La [[unua mondmilito]] signife malbonigis ekonomion de la [[Rusia imperio]]. En februaro [[1917]], en [[Petrogrado]] okazis protestoj, kiuj transformiĝis al la [[Februara revolucio]], sekve de kiu la [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Caro]] abdikis, la [[Portempa Registaro de Rusio|Provizora Registaro]] kaj la [[Soveto]]j kaptis politikan potencon. En aprilo 1917, la Germana registaro permesis al Lenin fervojan vojaĝon de [[Svislando]] al Rusio, esperante tiel malstabiligi Rusion.<ref>Fischer, Louis (1964). The Life of Lenin. [[Londono]]: Weidenfeld and Nicolson.</ref> Post la reveno, Lenin publikigis artikolon [[Aprilaj tezoj]], en kiu prezentis sian strategiojn por la revolucio en Rusio. La provizora registaro rapide malstabiliĝis post la [[Lavr Kornilov|Kornilov-puĉo]] en julio 1917. La bolŝevikoj sukcesis [[Oktobra revolucio|kapti la potencon]] kaj post la dissolvo de konstitucia asembleo en [[1918]], la bolŝevikoj iĝis la gvidanta partio de Rusio. Post la morto de Lenin en 1924, multaj partiaj funkciuloj kiel [[Lev Trockij]] kaj [[Josif Stalin]] konkuris por kapti politikan potencon. Josif Stalin venkis en tiu konkuro. Dum la [[1930-jaroj]], li koncentris en siaj manoj la ĉefan povon, foriginte kaj timiginte siajn kontraŭulojn kaj la socion ĝenerale dum la [[Granda Purigo]]. La "malnovaj bolŝevikoj" kiel [[Lev Kamenev]] kaj [[Grigorij Zinovjev]] estis ekzekutitaj en tiu periodo. Lia ĉefa kontraŭulo, Lev Trockij estis murdita de [[NKVD]]-agento [[Ramón Mercader]] en [[1940]].<ref>[http://www.nytimes.com/1989/01/16/world/the-new-trotsky-no-longer-a-devil.html?pagewanted=all La nova Trockij: Ne plu estas diablo], [[New York Times]], la [[16-an de januaro]] [[1989]] {{en}}</ref> Dum la regado de [[Stalin]], plejparto de politika potenco koncentriĝis en la manoj de la ĝenerala sekretario de la partio, elektata de la membroj de [[Politburoo]]. En [[1952]] tiu posteno estis alinomita al la "unua sekretario", kaj "Politburoo" al "Prezidejo". Tamen en [[1966]] [[Leonid Breĵnev]] restarigis la antaŭajn nomojn. Origine la ĉefan rolon en KPSU devis havi la partia kongreso, tamen post la morto de [[Vladimir Lenin]] la gvidan forton ekhavis la ĝenerala sekretario. Post la morto de Stalin en [[1953]], [[Nikita Ĥruŝĉov]] iĝis ĝenerala sekretario. Li kritikis [[kulto de personeco|kulton de personeco]] de Stalin, komencis politikan mildiĝon en Sovetunio. La [[senstalinigo]] influis reformajn politikistojn kiel [[Imre Nagy (politikisto)|Imre Nagy]] kaj [[Vaclav Havel]], kiuj provis politikan mildigon en [[Hungario]] kaj [[Ĉeĥoslovakio]]. Tamen Sovetunio kaj aliaj landoj de la [[Varsovia pakto]] sendis siajn trupojn kaj haltigis la politikajn ŝanĝojn. Post la eksigo de Hruŝĉov, dum la regado de [[Leonid Breĵnev]] en la partio dominis konservativaj fortoj. Subpremo de la [[Hungara revolucio de 1956|Hungara revolucio]] kaj de [[Praga Printempo]] malbonigis imagon pri la partio kajSovetunio ĝenerale. La [[Ĉina-Sovetia disiĝo]] kaj [[Soveta-afgana milito|Afgana milito]] kaŭzis diplomatikan izoladon de Sovetunio. La politikan stagnadon dum la [[1970-jaroj]] kaj [[1980-aj]] jaroj akompanis maljuniĝo de partia estraro. En [[1985]], [[Miĥail Gorbaĉov]] estis elektita ĝenerala sekretario. Li komencis sociajn kaj ekonomiajn reformojn, tamen la opozicio en la partio kaj sendenpendigaj movadoj en la sovetiaj respublikoj kaŭzis malfortiĝon de KPSU. En marto [[1990]] KPSU perdis pozicion de la sola gvidanta partio laŭ decido de la [[Supera Soveto]]. En novembro [[1991]] Prezidanto de [[RSFSR]], [[Boris Jelcin]] malpermesis la partion en Rusio. En la nuntempa Rusio ĝian tradicion parte daŭrigas [[Komunista Partio de Rusia Federacio]] (KPRF), unu el la plej influaj politikaj partioj de Rusio. == Strukturo == La [[Kongreso de KPSU|Partia kongreso]] elektis la Centran Komitaton (ЦК/CK), kiu, siavice, elektadis membrojn de la [[Politburoo]]. La [[Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio|Centra Komitato]] estis la ĉefa gvidorgano de la partio. La partia kongreso unue okazis ĉiujare, poste, speciale dum regado de [[Stalin]], estis kunvokata multe pli malofte. Tia strukturo kongruis kun la proklamata de KPSU principo de "demokratia centralismo". En la malsupra tavolo partia organizo konsistis el partiaj ĉeloj, kunligitaj de partiaj komitatoj (mallonge: partkomo). Partkomon estris elektita de ĝiaj anoj sekretario. Partkomoj funkciis en ĉiu institucio, [[kolĥozo]], [[sovĥozo]], fabriko, ktp. Estis ankaŭ distriktaj, urbaj, provincaj, respublikaj partiaj komitatoj. Grandajn partiajn ĉelojn estris profesiaj partiaj laborantoj, kiuj ricevis salajron por tiu laboro. == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == '''Ideologioj''' * [[Bolŝevismo]] * [[Leninismo]] * [[Trockismo]] * [[Stalinismo]] '''Organoj''' * [[Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio]] * [[Komsomolo]] '''Politikoj''' * [[Militkomunismo]] * [[Nova Ekonomia Politiko]] * [[Senstalinigo]] * [[Perestrojko]] kaj [[Glasnost]] '''Terminoj''' * [[Aparaĉiko]] * [[Nomenklaturo]] * [[Politburoo]] [[Kategorio:Komunista Partio de Sovetunio| ]] [[Kategorio:Komunismaj partioj]] [[Kategorio:Malpermesitaj komunismaj partioj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Komunista Partio de Sovetunio: Sitelink
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj