eo it eo eo eo it fr io eo eo es it io eo eo eo pt nl fr eo es it eo eo eo eo fr eo hu eo cbk eo de eo es eo en eo eo fr eo eo en eo eo eo eo ca eo en eo eo de eo en en eo eo az fr eo eo eo pt eo en pl eo eo eo it eo lt it eo eo sv eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de eo eo es eo eo en en en eo eo eo eo eo en en en en de en eo eo eo eo eo en eo it it eo it eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de am an ar en az ku de ru sv bg bn br ja ca mhr id hbs_lat vi cy da de el ca en es et eu ast fa fi fr fy de gd lt ku he hi hbs_lat hu hy id fr es is it ja jv ka uz jv kk fi ko sk cs it it lb it en nl hu lt lv en be mr ms mzn it nl nb nb fr ta pa pl pms pnb es pt io ro ru es jbo en sv hbs_lat en sk sl sq hbs_lat nl sv hu en ta te th ceb tr oc en ug fy ur fr fi vi tr pl zh xmf he en zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Nico estas ankaŭ varianto de la persona nomo Nikolao en kelkaj lingvoj.
Communauté d'agglomération de Nice-Côte d'Azur (CANCA)
v • d • r
Nico estas komunumo en Francio, ĉefurbo de la departemento Alpes-Maritimes. Ĝia aglomeraĵo havas pli ol 900 000 loĝantojn.
La franca nomo de Nico estas Nice [nis]; en la regiona okcitana lingvo la urbo nomiĝas Nissa aŭ Niça [nisa]. Ambaŭ nomoj estas sur la oficialaj ŝildoj. La nomo devenas de la helena Nιkaιa (= venk(ig)a) tra la latinaj formoj Nicæa/Nicaea.
Pro sia bela situo ĉe Mediteraneo (Bordo Lazura) Nico estas la dua plej grava turisma urbo de Francio (post Parizo).
1.4 De la mezepoko al la 18-a jarcento
6 Famaj personoj el Nico
Historio[redakti | redakti fonton]
Prahistorio[redakti | redakti fonton]
Oni scias ke la regiono kie nuntempe starigas sin la urbo de Nico estis loĝata por la homo de antaŭ 400.000 jaroj. Ili tiel atestas al li la trovitajn arkeologiajn restojn en Terra Amata: pintoj de sago, ostoj de bestoj kaj iu homa resto. En tiu epoko la nivelo de la maro estis pli alta, kaj la monteto de la kastelo estis insulo. Ĝi kredas sin kiu la antaŭhistoriaj loĝantoj, ĉasistoj, ili starigis sin sur strando de ŝtonoj, al la flanko de fonto de dolĉa akvo.
Antikva epoko[redakti | redakti fonton]
Antikva tempo Nico (Nicaea) estis fondita ĉirkaŭ faras 2 000 jarojn por la foceoj de Marsejlo en taŭga mantelo por esti haveno kaj ĝi ricevis la nomon de Nikaïa en honoro al la venko kontraŭ la liguroj. (Niké estis la nomo de la diino de la venko). La urbo transformis sin frue en grava komerca haveno de la marbordo ligur. Kiel urbo, ĝi havis gravan rivalon en la proksima Cemenelum kiu daŭre ekzistis ĝis la tempoj de la invadoj lombardoj. La ruinoj de Cemenelum trovas sin en Cimiez, nuntempe unu el la kvartaloj de Nico. En la monteto de Cimiez, ĝi trovas sin splenda arkeologia areo kaj sub lia parko de olivujoj kaŝas sin granda parto de la malnova roma urbo. Nuntempe la amfiteatro utilas de sidejo de okazaĵoj kiel la internacia festivalo de ĵazo de Nico aŭ la festo de la majoj inter aliaj.
En la 7-a jarcento, Nico kunigis sin al la ligo de Ĝenovo formita de la urboj de Ligurujo. En 729 forpelis al la saracenoj sed suferis la rabadon de ĉi tiuj en 859 kaj 880 kiam estis brulgusta.
Mezepoko[redakti | redakti fonton]
Dum la mezepoko, Nico intervenis en la plimulto de la militoj kaj katastrofoj kiuj asolaron Italio. Kiel aliancita de Tretas estis malamikino de Ĝenovo. Dum la 13-a kaj 14-a jarcentoj apartenis en pluraj okazoj al la grafoj de Provenco. En 1388 la komunumo de Nico metis sin sub la protekto de la grafoj de Savojo. Alvenis al esti la sola haveno de la graflando de Savojo en la Mediteranea, kun la apuda urbo de Villefranche-sur-Mer.
De la mezepoko al la 18-a jarcento[redakti | redakti fonton]
La mara forto de Nico iris sin pliigante iom post iom, liaj fortikaĵoj estis pligrandigitaj kaj liaj ŝoseoj plibonigitaj. En la batalo inter Karlo la 1-a de Hispanio kaj Francisko la 1-a de Francio, Nico suferis la paŝon de la malsamaj armeoj kun la konsekvenco de rabadoj, pestos kaj malsato dum pluraj jaroj. Fine la Papo Paŭlo 3-a faris subskribi klopoditan pacon inter ambaŭ monarkoj, kiu kunvenis sin en la urbo kaj ili subskribis la Paŭzo de Nico. La paco daŭris dek jarojn. En 1543 Nico estis atakita de la fortoj de Francisko la 1-a kaj la turka pirato Barbarroja kaj en la venko estis lin permesita al Barbarroja prirabi la urbon kaj preni 2 500 de liaj loĝantoj kiel sklavoj. La pesto reaperis en la jaroj 1550 kaj 1580. En 1600, la urbo estis prenita de la hugenoto duko de Kuiru, kiu malfermis la havenojn de Nico kaj ĝi proklamis liberecon de komerco en la urbo, komencante periodo de prospero. En 1642, la hispanoj estis forpelitaj de Nico. En 1696, la urbo estis transdonita denove al la dukoj de Savojo geedziĝinte la filinon de la duko kun nepo de Ludoviko la 14-a (Francio). Iom poste, Ludoviko 14-a faris sieĝi la urbon en 1705 kaj post lia konkero malkonstruis sin liaj fortikaĵoj.
Moderna epoko[redakti | redakti fonton]
La 14-an de julio 2016 dum granda homamaso ĵus finspektis artfajraĵon okaze de la nacia tago de Francio, en la Promenejo de la Angloj, homo stiris kamionon tra la homamaso por 2 kilometroj, mortigante almenaŭ 80 personojn kaj vundante plurajn dekojn. Polico mortpafis la atakinton.
Transporto[redakti | redakti fonton]
Inter Nico kaj la proksimaj urboj, la plej bona duona de transporto estas la trajno inter Cannes kaj Menton. Kun granda ofteco, trajno ĉiu 15 minutoj. La erodata trafiko en la aŭtovojoj kaj grandaj avenuoj estas ofte tre malfacila, kaj estas kompanio de kolektiva transporto kun pli ol 100 linioj de busoj, unu el tramo kaj kvar de trajno. Koncerne al la aera transporto, la urbo kaj la tuta regiono de la Blua Marbordo, inkludante Monako, al kiu povas sin alveni de la flughaveno en helikoptero. Estas utilitaj de la Internacia Flughaveno Niza Blua Marbordo, al la kiu, krom naciaj flugoj, alvenas flugoj de granda parto de Eŭropo, Usono, Afriko kaj Mezoriento.
Politiko[redakti | redakti fonton]
Nice estas urbo de tradicio konservativa sur la politika plano. Ekde la Dua mondmilito, ŝi voĉdonas plejofte dekstre. En la prezidentaj elektoj de 2007, la urbo tiel portis la kandidaton UMP Nicolas Sarkozy antaŭ lia homologa socialisto Ségolène Royal kun respektive 65.34 % kontraŭ 34.66 % de la voĉdonoj dum la dua vico. Dum la leĝdonaj elektoj de 2007, la kvar distriktoj kiujn kalkulas la urbo estis sukcesintaj de la kandidatoj de la prezidenta plimulto (UMP aŭ Nova Centro). Ekde la jaroj 1980 ĝis hodiaŭ, lin Nacia Fronto (FN) realigis tre gravajn rezultojn.
La urbo karakterizas sin per la ĉeesto de partio autonomiste intimulo de la ekstrema dekstra, Nissa Rebela, kiu atingis proksimume 3 % dum la lastaj urbaj elektoj. Ekzistas same alia partio autonomiste, la Ligue pour la Restauration des Libertés Niçoises (LRLN), animita de la historiisto Alain Roullier.
Kulturo[redakti | redakti fonton]
La Nica Ĵazo Festivalo, okazinta ĉiujare ekde la 25a de Februaro 1948 en Nico, ĉe la Lazura Marbordo, estas "la unua ĵaza festivalo de internacia gravo."[1] Je la inaŭgura festivalo, Louis Armstrong and his All Stars estis la ĉefaj allogaĵoj. Dum tiu unua okazigo Suzy Delair kantis la unuan fojon la kanton C'est si bon ĉe kabaredo kie Louis Armstrong finis sian vesperon.[2][3] Laŭlonge de la jaroj, multaj artistoj, kiaj Lionel Hampton, Dizzy Gillespie, Ray Charles, Ella Fitzgerald,[4] Helen Humes,[5] Herbie Hancock, kaj Miles Davis,[6] regule aperis ĉe la festivalo.
Sporto[redakti | redakti fonton]
La stadiono Allianz Riviera estas la plej granda stadiono en la urbo Nico: ĝi povas gastigi pli ol 35 000 spektantojn dum futbalaj aŭ rugbeaj maĉoj. La stadiono konstruiĝis inter la jaroj 2011 kaj 2013, kaj estis inaŭgurita la 22-an de septembro 2013.
Famaj personoj el Nico[redakti | redakti fonton]
hungara botanikisto grafo István Ambrózy-Migazzi
Esperanto-movado[redakti | redakti fonton]
La haveno de Nico.
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Edukado[redakti | redakti fonton]
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Brice de Nice (filmo)
La Nica Literatura Revuo
Notoj[redakti | redakti fonton]
↑ AXELROD, Alan. (1999) The Complete Idiot's Guide to Jazz. Alpha. ISBN 978-0-02-862731-1.
↑ SHEPHERD, John. (2003) Media, Industry and Society. Continuum International. ISBN 978-0-8264-6321-0.
↑ LARKIN, Colin. (1995) The Guinness Encyclopedia of Popular Music. Guinness. ISBN 978-1-56159-176-3.
↑ NICHOLSON, Stuart. (1993) Ella Fitzgerald: a biography of the first lady of jazz. Da Capo. ISBN 978-0-306-80642-1.
↑ SMITH, Jessie Carney. (1996) Notable Black American women. Verlag für die Deutsche Wirtschaft. ISBN 978-0-8103-9177-2.
↑ COLE, George. (2005) The Last Miles: The Music of Miles Davis, 1980-1991. U of Michigan P. ISBN 978-0-472-11501-3.
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Nico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Nico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
(Franca) (Angla) (Nica) Tradicia muziko de la Graflando de Nico
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligojn
Artikoloj kun Vikidatumaj bildoj
Urbo kun Informkesto urbo
Artikoloj kun Vikidatumaj flagoj
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 18:48, 29 jul. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj