eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo eo it eo es eo eo eo eo eo cs eo eo eo cs eo eo eo war pt es eo sv eo eo eo eo eo eo eo it es eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo it en nl fr cs es sq en it cs pt eo eo eo it eo eo es eo eo hu de en es eo pt eo eo eo en eo pt it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl ar arz az uz ru sv bg bn br hbs_lat ca hbs_lat cy da de el en es et eu fa fi nn fr fy de lt he hi hbs_lat hu hy id is it ja jv ka kk ko cs it lb it lt lv en ml ms nl nb nb fr pa pl pnb pt ro ru ru jbo en hbs_lat en sk sl sq hbs_lat sv en th ceb tr oc fy uz fr vi en he zh zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Altaj Tatroj, Regiono Prešov, Slovakio
2 655 m s. m.
1 500 km (Esprima eraro: Mankas operando por round mi)
Situo de Gerlachovský štít en Karpatoj
Vikimedia Komunejo: Carpathian Mountains
Karpatoj (Hungare: Kárpátok; rumane: Carpați; ukraine: kaj serbe: KapпaTи; ĉeĥekaj slovake: Karpaty; germane: Karpaten) - montara sistemo en centra kaj orienta Eŭropo, etendiĝanta tra teritorioj de 8 landoj: Aŭstrio, Ĉeĥio, Hungario, Pollando, Slovakio, Ukrainio, Rumanio kaj Serbio.
Ili formas arkon malfermiĝantan okcidenten; ĝi sude komenciĝas ĉe la Fera Pordo inter Serbio kaj Rumanio, trairas grandan parton de Rumanio (Orientaj Karpatoj, Sudaj Karpatoj) kaj pecon de Ukrainio, tuŝas sudan Pollandon, trairas Slovakion kaj fine ĉe Bratislavo kaj Vieno proksimiĝas la Alpojn. Ilia plej alta monto estas Gerlachovský štít en Altaj Tatroj (Slovakio).
2 Divido de Karpatoj
3 La plej altaj pintoj
4 Pli gravaj montpasejoj
5 Pli gravaj riveroj
Nomo[redakti | redakti fonton]
La nomo "Karpatoj" devenas plej verŝajne de la nomo de daka tribo Karpoj, loĝanta en la unua jarmilo post Kristo en Orientaj Karpatoj. Ĝin menciis Ptolemeo en la 2-a jarcento (forme de Karpates Oros). Povas esti, ke la nomo devenas de hindeŭropa vorto korpata − "monto", "roko". Alia hipotezo estas ĝia deveno de antaŭhindeŭropa cara − "ŝtono". En la 13-14-jarcentaj oficialaj hungaraj dokumentoj Karpatoj aperas sub la nomo Thorĥal aŭ Tarĉal aŭ pli malofte kiel Montes Nivium. En Pollando unuafoje uzis la nomon "Karpaty" Stanisław Staszic en la 19-a jarcento
Divido de Karpatoj[redakti | redakti fonton]
Ĉefaj partoj de Karpatoj estas:
Eksteraj Okcidentaj Karpatoj aŭ Blankaj Karpatoj
Serbiaj Karpatoj – ne ĉiam agnoskata kiel parto de Karpatoj sed de Rodopa sistemo
La plej altaj pintoj[redakti | redakti fonton]
La plej alta montaro de Karpatoj estas Tatroj, aparte ilia slovaka parto, en kiu estas Gerlachovský štít (2655 m de supermara alteco), Lomnický štít (2632 m), Ľadový štít (2628 m). Laŭvicaj montopintoj super 2500 m de supermara alteco troviĝas en Rumanio, la plej altaj estas Făgăraș-montaro (Moldoveanu – 2544 m).
Pli gravaj montpasejoj[redakti | redakti fonton]
Gravaj montpasejoj en Karpatoj:
Dukla montpasejo (500 m) – la plej komforta trapasejo de Norda Eŭropo al Karpata baseno; eŭropa vojo E371
Uĵoka montpasejo (853 m) – La plej komforta trapasejo de Orienta Eŭropo al Karpata Baseno; fervoja linio Lvovo – Budapeŝto
Pli gravaj riveroj[redakti | redakti fonton]
Karpatoj estas grava akvodislimo inter riverbaseno de Balta Maro kaj Nigra Maro. En Karpatoj komenciĝas pluraj riveroj, interalie:
Loĝantaro[redakti | redakti fonton]
La teritorion de Karpatoj enloĝigas nun ĉ. 15 mln de homoj. Sudaj kaj Orientaj Karpatoj estas malpli ofte enloĝitaj de Okcidentaj Karpatoj, sed ankaŭ tie estas grandaj grupiĝoj de loĝantoj. Apud Karpatoj estas urboj Bratislavo, Budapeŝto, Krakovo, Lvovo, Ĉernivco, Bukareŝto, Vieno kaj Beogrado.
Faŭno[redakti | redakti fonton]
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Geomorfologia divido de Slovakio
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri geografio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Montaro kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:13, 9 aŭg. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj