eo es fr it fr pt es fi eo ca zh tr en es lt es fr en en en cs en fr en en fr en en sv fr de de fr fr fr sv en fr en ja fr de fr es nb fr de en en sv de de fr en fr it fr de en eo es eo es eo eo de es eo es eo hbs_lat es es es es es es es es es es es es es it es es pt it es es es es es pt it es es es es it es pt it es es es es ca es it es es es pt it es es es es es es it es es es es es es es es es eo es es es es es it es eo es es es ceb pt ceb es sv es en eo eo eo eo eo es es es es eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es nl es eo eo en eo eo eo eo eo eo eo es ca es es es es es es es es es es es es es es fr es es es es pt es es fr es en eo es it es es de hbs_lat pt es es en es es eo es eo eo eo eo fr it es es es es en en en es es es es es es es es es es pt es es es es it fr pt es es es es fi eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ca es es es es es es es es zh es es es es es es eo es tr en es es pt es es es es
ZAMENHOF PRILABORAS SIAN LINGVON | Respaldo Sitio Asociacion Chilena de Esperanto
Asoc. Chilena de Esperanto Casilla 231, Curicó CL-334-900-1
Campamento Esperantista de Verano 2016
Sabado 15, Amistoso de Fútbol Mapuches - Esperanto
SE VIENE CAMPAMENTO DE VERANO
FORMEMOS GRUPOS LOCALES DE ESPERANTISTAS
Se ha producido un error; es probable que la fuente esté fuera de servicio. Vuelve a intentarlo más tarde.
BRUI (Hacer ruido, resonar, retumbar)
Tonyo: Generalo Franco skribis pri Esperanto
Ĝirafo: Ursula Le Guin & Sándor Szathmári
Karles: La hispana registaro blokas la Bazan Enspezon en Katalunio
Error: Twitter no responde. Por favor, espera unos minutos y actualiza esta página.
ZAMENHOF PRILABORAS SIAN LINGVON
27 mayo 2007 — chespa
Mem Zamenhof detale priskribis en ruslingva letero (al Borovo) la naskiĝon de la ideo pri lingvo internacia. Laŭ tiu letero ni komunikas ( kun citaĵoj) la devenon de Esperanto.
En Bialystok por la kvarlingva loĝantaro “ pli ol ie la impresema naturo sentas la multpezan malfeliĉon de diverslingveco kaj konvinkiĝas ĉe ĉiu paŝo, ke la diverseco de lingvoj estas… la ĉefa kaŭzo, kiu disipas la homan familion kaj dividas en malamikajn partojn”.
“… mi ripetadis al mi, ke kiam mi estos grandaĝa, mi nepre foritos tiun malbonon”.
Li kiel malgranda infano revadis pri manieroj, kiel forigi la lingvajn barojn. Diversajn utopiojn li forĵetis, ĝis formiĝis en li la “konscio, ke la sola lingvo internacia povas esti nur neŭtrala, apartenanta al neniu el la nun vivantaj nacioj. Kiam… mi transiris en klasikan gimnazion, mi dum kelka tempo estis forlogata de lingvoj antikvaj kaj mi revis pri tio, ke mi…inkliados la homojn revivigi unu el ĉi tiuj lingvoj…Poste…mi venis al frima konvinko, ke ĉi tio estas neebla, kaj mi komencis malklare revi pri nova, arta lingvo”.
Li faris provojn, elpensadis riĉegajn deklinaciojn, konjugaciojn kun senfina amaso da gramatikaj formoj kun dikaj vortaroj. Baldaŭ li ekkomprenis, ke tio ne estas la ĝusta solvo.
La francan kaj germanan lingvojn li jam eklernis en infanaĝo, “sed kiam, estante en la 5ª klaso de gimnazio, mi komencis ellernadi la anglan, la simpleco de la angla gramatiko ĵetigis en miajn okulojn”, precipe kompare kun la latina kaj greka. “ Mi rimarkis tiam, ke la riĉeco de gramatikaj formoj…ne estas necesa… mi komencis forĵetadi la senbezonajn formojn, kaj mi rimarkis, ke la gramatiko ĉiam pli degelas en miaj manoj, kaj baldaŭ mi venis al la gramatiko plej malgranda, kiu okupis sen malutilo pro la lingvo ne pli ol kelkajn paĝojn”.
La revo nun jam ŝajnis ne tiel nerealigebla, sed la grandaj vortaroj ankoraŭ timigis lin. Tiam altiris lin atenton ( estante 17jara) du surskriboj de butikoj: “ Ŝvejcarskaja” (pordistejo) kaj “Konditorskaja” (sukeraĵejo)”. Tiu “skaja” vokis en li la penson, ke per afiksoj oni ricevas eblon “fari aliajn vortojn, kiujn oni ne devas aparte ellernadi. Ĉi tiu penso ekposedis min tute, kaj mi subite eksentis la teron sub miaj piedoj…”. La grandaj vortaroj, “komencis malgrandiĝadi antaŭ miaj okuloj”.
Li komencis tuj tiurilatan laboron, komparis diversajn lingvojn, kaj konstatis, ke en la naturaj lingvoj tiaj afiksoj efikas blide, neregule, – sed tiu lingvo, kiu tiujn konscie, regule uzas, fariĝus multe pli facila, “ĉiutage mi forĵetadis el la vortaro novan grandegan serion da vortoj, anstataŭigante ĉi tiun grandegon per unu sufikso, kiu signifis certan rilaton. Mi rimarkis tiam, ke granda amaso da vortoj pure radikaj ( ekz.: patrino, mallarĝa, tranĉilo) povas esti facile transformitaj en vortoj formitaj kaj malaperi el la vortaro”.
Li komencis laboradi sisteme, kaj baldaŭ li havis skribita la tutan gramatikon kaj malgranda vortaron.
Ĉe elekto de vortmaterialo komence li iris laŭ tute erara vojo, pensante, “Ke estas tute egale, kian formon havas tiu aŭ alia vorto”, ekonomie la vortoj estu mallongaj post forĵeto de senbezona nombro da literoj. Ekz.: anstataŭ la longa “interparoli”, sufiĉus “pa” ( komparu en volapuko “plim” anstataŭ komplimento),- do la apriora vortfarado allogis lin. Feliĉe li baldaŭ ekkomprenis, ke lernado, enmemorigo de tiaj vortoj : a, ab, ac, ad,…ba, ca, da, be, ce…aba..aca, ktp- estus terure malfacila, kaj li konvinkiĝis, ke “la materialo por vortaro devas estis Romana-Ĝermana, ŝanĝita nur tiom, kiom tion postulas la reguleco kaj aliaj gravaj kondiĉoj de lingvo”.
Li “baldaŭ rimarkis, ke la nunaj lingvoj posedas grandegan provizon da pretaj vortoj jam internaciaj, kiuj estas konataj al ĉiuj popoloj kaj faras trezoron por estonta lingvo internacia…”
En la jaro 1878 lia “Lingwe Universala” estis preta, li vizitis tiam okan klason de gimnazio. Li prezentis sian lingvon al siaj samklasanoj. “La plimulto de ili estis forlogitaj de la ideo kaj de… neordinara facileco de la lingvo kaj komencis ĝin ellernadi. La 5an de decembro 1878 ni ĉiuj kune festis…” Ili parolis en la nova lingvo kaj kantis ĝian himnon:
Malamikete de las nacjes
Kadó, kadó, jam temp’ está!
La tot’ homoze in familje
(Malamikeco de la nacioj, falu, falu jam tempo estas!
La tuta homaro en familion unuiĝi devas.)
Post la matura ekzameno la “apostoloj” dela nova lingvo disiris, sed renkontante la mokojn de la homoj, baldaŭ ili malkonfesis la lingvon; Zamenhof restis sola. Li decidis atendi 5-6 jaroj, zorge elprovadi la lingvon kaj prilabori ĝin praktike. Dum siaj universitataj jaroj li parolis al neniu pri sia lingvo, sed kiel solulo, retirante sin en la plej bela tempo de la vivo el la gaja kamaradaro, li revadis kaj laboris kaŝante siajn pensojn. “Dum ses jaroj mi laboris, perfektigante kaj provante la lingvon… multe mi tradukadis en mian lingvon, skribis en ĝi verkojn originalajn, kaj vastaj provoj montris al mi, ke tio, kio ŝajnis al mi tute preta teorie, estas ankoraŭ ne preta praktike…”
“Vortoj kaj formoj, principoj kaj postuloj puŝis kaj malhelpis unu la alian, dum en la teorio… ili ŝajnis al mi tute bonaj… Kelkaj formoj, kiuj ŝajnas al mi riĉaĵo, montriĝis al mi nun en la praktiko senbezona balasto, tiel ekz mi devis forĵeti kelkajn nebezonajn sufiksojn.”
Post plurjara zorga elprovado, plibonigado fine li decidis publikigi sian laboron. Li pretigis la manuskripton de sia unua broŝuro kun la titolo: “Lingvo Internacia. Antaŭparolo kaj plena lernolibro.” Li, kiel komencanta kuracisto, ne volis konigi sian propran nomon ĉe tia nefaka laboraĵo, kaj tial uzis la pseŭdonimon : “D-ro Esperanto”. Sed nun li spertis la “maldolĉan praktikon de la vivo, la financan demandon”. Vane li serĉis eldonanton, oni rifuzis riski la libroeldonon, eble senprofitan – ĝis fine per la helpo de lia bopatro kaj fianĉino, en 1887 povis aperi en preso lia “Unua Libro” en rusa lingvo. En la sama jaro aperis ĝiaj tradukojn en pola, germana kaj franca lingvoj. Tiu unua broŝuro enhavis krom Antaŭparolo la alfabeton, la gramatikon en 16 reguloj, kelkajn legaĵojn kaj 947 radikojn.
La “Unua Libro” enhavis du gravajn rimarkojn: “Lingvo internacia, kiel ĉiu nacia, estas propraĵo de ĉiuj…”, … la aŭtoro forlasas por ĉiam ĉiujn personajn rajtojn al ĝi…”
(Ni memorigas, ke parte de la kontraŭa opinio kaj sinteno de Schleyer kaŭzis la malsukceson de Volapuko.)
Zamenhof akiris kelkajn adreslibrojn, dissendis siajn broŝurojn al unuopajn personoj, redakcioj, societoj, ktp… eĉ kelkaj pagitaj anoncojn li aperigis en gazetoj…
Kaj alvenadis multaj respondoj, interesiĝadoj… la lingvo ekiris sian vojon.
Click to email (Se abre en una ventana nueva)
Haz clic para compartir en Reddit (Se abre en una ventana nueva)
Haz clic para compartir en Twitter (Se abre en una ventana nueva)
Comparte en Facebook (Se abre en una ventana nueva)
Haz clic para compartir en Google+ (Se abre en una ventana nueva)
Publicado en movado. Leave a Comment »
Introduce aquí tu comentario...
Por favor, inicia sesión con uno de estos métodos para publicar tu comentario:
Correo electrónico (necesario) (La dirección no se hará pública)
Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. ( Cerrar sesión / Cambiar )
Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. ( Cerrar sesión / Cambiar )
Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. ( Cerrar sesión / Cambiar )
Estás comentando usando tu cuenta de Google+. ( Cerrar sesión / Cambiar )
Notificarme los nuevos comentarios por correo electrónico.
« LA VIVO DE ZAMENHOF
KUNVENO EN SANTIAGO | REUNIÓN EN SANTIAGO »
Proudly powered by WordPress
RSS de las entradas
RSS de los comentarios
curso on-line gratis de esperanto
Haz clic para suscribirte a chile-esperanto
Únete a Juventud Esperantista de Chile
Trovu esperantistoj ĉie ajn kaj praktiku Esperanton, kaj aliajn lingvojn.Elŝutu ĝin!! Apo por inteligentaj... fb.me/41vF17DIP 1 month ago
fb.me/9k2MFUd55 1 month ago
Trovu esperantistoj ĉie ajn kaj praktiku Esperanton, kaj aliajn lingvojn.Elŝutu ĝin!! Apo por inteligentaj... fb.me/19cK0sANQ 1 month ago
Trovu esperantistoj ĉie ajn kaj praktiku Esperanton, kaj aliajn lingvojn.Elŝutu ĝin!! Encuentra esperantistas en... fb.me/DN7ZZ6r4 1 month ago
Trovu esperantistoj ĉie ajn kaj praktiku Esperanton, kaj aliajn lingvojn.Elŝutu ĝin!! Encuentra esperantistas en... fb.me/7c2o2ZVEy 1 month ago
01 Congreso Nacional – Valdivia – 1984
04 Congreso Nacional – Curicó 1999
05 Congreso Nacional – Temuco 2000
06 Congreso Nacional – Santiago – 2001
07 Congreso Nacional – Santiago – 2007
09 Congreso Nacional – Santiago 2014
Grupos Locales y Listas Regionales
¿Qué es un Grupo Local?
Manual de Grupos Locales
¿Cómo organizar un grupo local?
¿Cómo promover y hacer crecer un grupo local?
Bienvenida a los visitantes
Consejos sobre cómo comenzar un Grupo de Esperanto
Dirigir y mantener el grupo
Mantener los actuales miembros
Esenco kaj Estonteco de Lingvo Internacia
Kiel Fariĝi pli Aktiva Esperantisto – Konsiloj de Veterano
La Vortfarado en Esperanto
04a Ĉilia Esperanto-Kongreso – KURIKO – 1999
1a Ĉilia Kongreso – Valdidio 1984
5a Landa Renkontiĝo – Temuko – 2000
6a Landa Renkontiĝo – Santiago – 2001
Tabuaj Vortoj en Esperanto
Traduko de La Araŭkano al Esperanto
Asociaciones de Especialidades y Hobbies
Esperanto: ¿Qué es eso?
Lenguas Internacionales y Derechos Humanos Internacionales
Palabras, Palabrotas y otros insultos en Esperanto
Reacciones Psicológicas al Esperanto
Esperanto-Noticias 07 – 2008
Enviar a dirección de correo electrónico Su Nombre Tu dirección de correo electrónico
La entrada no fue enviada. ¡Comprueba tus direcciones de correo electrónico!
Error en la comprobación de email. Por favor, vuelve a intentarlo
Lo sentimos, tu blog no puede compartir entradas por correo electrónico.
A %d blogueros les gusta esto: