sq hbs_lat eo eo eo pt eo eo hbs_lat eo eo hu eo it en en eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo it eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de an ar fr az ru bg bn br hbs_lat ca en it ckb hbs_lat cy da de dv el en es et eu fa fi fr de lt gn ku he hi hbs_lat hu hy id es is it ja kk ta ko cs it lt lv en ml mr ms ne nl nb nb fr pl pt io ro ru sv hbs_lat si en sk sl en hbs_lat sv ta te th ceb tr fy ur uz vi zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
La mjelo aŭ spina medolo (Medulla spinalis) estas tiu parto de la centra nerva sistemo (CNS) de la vertebruloj, kiu laŭiras ene de la spinkanalo kaj per la spinonervo provizas la ekstremaĵojn, la trunkon kaj plejparte la kolon. Estante parto de la CNS la spinmedolo estas ĉirkaŭita de la samaj membranoj kiel la cerbo.
1 Situo, formo kaj strukturo
1.1 Situo kaj ĝenerala strukturo
3 Neŭrotransmitroj en la mjelo
7 Damaĝoj de la mjelo
8 Ekzamenado de la mjelo
Situo, formo kaj strukturo[redakti | redakti fonton]
Situo kaj ĝenerala strukturo[redakti | redakti fonton]
La malsupra parto de mjelo en vertebrara kanalo. Vidu kiel mjelo maldikiĝas en subtilan fadenon post unua lumba vertebro
Mjelo situas en dorsa parto de korpo, apud ĥordo. Ĉe ĉiuj veraj vertebruloj ĝi estas protektita per vertebraro.
La karakteraj ecoj de mjelo estas ĝia segmenteco kaj regularaj paroj de mjelaj nervoj. Kvanto de segmentoj povas esti difera ĉe diferaj animaloj (homoj havas 31 segmentojn, aliaj mamuloj ĝis 33, serpentoj eĉ 500). Longo de homa mjelo estas ĉ. 43–45 cm, pezo ĉ. 30-32 g.
Segmentoj de homa mjelo kompartatas en 5 partojn (Pars): kola (cervicale) - 8 segmentoj, brusta (thoracale) - 12 segmentoj, lumba (lumbale) - 5 segmentoj, sakra (sacrale) - 5 segmentoj kaj kokciga (coccigiale) - 1 segmento. Necesas noti, ke ĉe homoj segmentoj de mjelo ege diferas ol segmentoj de vertebraro (vertebroj) je ambaŭ kompartado kaj situo (ekz. kola parto de vertebraro havas 7 segmentojn, kaj la kokciga - na 3). Ĉar mjelo de plenkreskulo estas ege pli korta ol la vertebraro (plej kutime ĝi finas en nivelo de dua lumba vertebro), la nervoj de sobaj mjelaj segmentoj eniras ege pli some, formante t.n. ĉevalan voston (Cauda Equina).
La homa mjelo plejparte graduale igas pli maldika de kapo al vosto, kaj en la plej kaŭda parto maldikiĝas en t.n. fina fadeno, unuiĝinta kun cerbaj tegaĵoj. Tamen ekzistas du neregularaj dikiĝoj: la kola (Intumescentia cervicalis), kiu aperas de dua kola ĝis dua brusta vertebro, kaj lumba (Intumescentia lumbalis) de unua lumba ĝis tria sakra vertebroj. Ili aperis pro disvolvigo de homaj brakoj kaj kruroj kaj, do, neceso por forta nerva mekanismo por ili.
Mjeloj de aliaj vertebruloj povas havi tute diferencan strukturon ol la homa, depende de iliaj morfologioj kaj fiziologioj.
Mjelaj radiketoj[redakti | redakti fonton]
Radiketo (radicula spinalis) estas speciala nomo de nerva filamento kiu konektiĝas al mjela segmento. Ĉiu segmento de mjelo havas du parojn de radiketoj - dorsajn (dorsalis) kaj ventrajn (ventralis).
Dorsaj radiketoj eniras la spinkanalon kaj konektiĝas al spina ganglio, kiu situas apud la mjelo kaj konsistas de sensaj neŭronoj. La mjelo mem povas havi sensaj neŭronoj nur ĉe plej primitivaj vertebruloj, kaj en plimulto de okazoj mjela griza substanco konsistas nur de motoraj kaj intermediaj neuzronoj. Filamenteroj de ĉiu dorsa radiketo branĉiĝas kaj kovras la longon de ĉ. 1 cm.
Ventraj radiketoj enhavas elirantaj motoraj filamenteroj el antaŭaj korpoj de mjelo. Ili transportas informon al muskoloj. Ankaŭ ili enhavas vegetativaj filamenteroj. Kelkfoje estis menciita ke iuj sensaj neŭronoj ankaŭ iam eniras tra ventraj radiketoj.
Ekstera Formo[redakti | redakti fonton]
Partoj[redakti | redakti fonton]
Fajnstrukturo[redakti | redakti fonton]
Traversa sekcaĵo de la mjelo (esperantlingva priskribo en la artikolo spina nervo)
Radikĉeloj[redakti | redakti fonton]
Laminae kaj nuclei de la griza substanco
Propra aparato[redakti | redakti fonton]
Griza substanco[redakti | redakti fonton]
Blanka substanco[redakti | redakti fonton]
Gravaj supreniraj vojoj[redakti | redakti fonton]
Gravaj malsupreniraj vojoj[redakti | redakti fonton]
Neŭrotransmitroj en la mjelo[redakti | redakti fonton]
Embriologio kaj misformiĝoj[redakti | redakti fonton]
Sangoprobizo[redakti | redakti fonton]
Filogenezo[redakti | redakti fonton]
Damaĝoj de la mjelo[redakti | redakti fonton]
Ekzamenado de la mjelo[redakti | redakti fonton]
Literaturo[redakti | redakti fonton]
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri biologio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri anatomio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 16:11, 20 jan. 2017.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj