eo eo en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Vermo - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Nerr0328.jpg|eta|dekstra|200px|Vermo de [[Anelido]]j, genro ''Glycera''.]] [[Dosiero:Paragordius tricuspidatus.jpeg|eta|dekstra|200px|''Paragodius tricuspidatus'', mara [[Nematomorpha|nematomorfo]]]] [[Dosiero:CossusCossusLarva.jpg|eta|dekstra|200px|[[Raŭpo]] de ''Cossus cossus'']] [[Dosiero:Gusanos.jpg|eta|300px|Manĝotaj vermoj en Polanco, [[Meksiko]].]] La vorto '''vermo''' utilas popole por aludi diversajn animalojn: [[anelido]]j, [[platvermo]]j, [[nematodo]]j, [[raŭpo]]j, [[larvo]]j, ktp., kiuj koincidas je la fakto esti malgrandaj, molaj, longaj kaj kun apenaŭ elstaraj movigaj membroj aŭ tute ne ekzistantaj. Inter la plej konataj estas la [[tervermo]]j aŭ [[lumbriko]] (ĉirkaŭ 5,500 specioj), apartenantaj al la [[Oligochaeta]] de la [[anelido]]j, la [[askarido]]j aŭ [[intesta vermo|intestaj vermoj]], membroj de la [[nematodo]]j, la [[tenio]]j ([[Platyhelminthes]]), kaj ankaŭ multaj [[larvo]]j de [[insekto]]j, kiel la vermoj de la fruktoj, kiuj estas preskaŭ ĉiam raŭpoj (larvoj de [[dipteroj]] aŭ de [[papilio]]j), aŭ la vermoj kiuj voras la kadavraĵojn, ĝenerale larvoj de [[muŝo]]j). == Vortoj == La sama koncepto estas esprimata de du kulturaj terminoj (speciale ĉe [[zoologio]]). '''Verme''', derivata de la latina ''vermis'', uzeblas ĉefe en la kunmetaĵo '''vermoforma''', per kio oni priskribas ĉion ajn kiu havas formon de vermo. '''Helminto''', derivita de la greka ἕλuιvθoς, uzeblas ĉefe rilate la parazitaj vermoj, kiel en vortoj kiel [[kontraŭhelminta]], kio utilas por kontraŭstari aŭ ataki tiujn parazitajn vermojn, [[helmintiazo]], parazita malsano kaŭzata de vermoj aŭ [[helmintologio]], branĉo de la medicina kaj veterinara zoologioj kiu pristudas la parazitajn vermojn. == Tipoj de animaloj konsiderataj «vermoj» == [[Dosiero:Madige-Apfel-Frucht.jpg|dekstra|250px|eta|Enfrukta "surprizo"]] Pli ol 15 [[filo]]j de animaloj, komponitaj kelkaj el nur vermoj kaj kelkaj aliaj kiuj enhavas ankaŭ diversajn vermoformajn speciojn, ekzemple: * [[Acanthocephala]] (vermoj de dorneca kapo) * [[Annelida]] ([[anelido]]j aŭ segmentitaj vermoj) * [[Chaetognatha]] (sagecaj vermoj) * [[Gnathostomulida]] (makzelaj vermoj) * [[Nematoda]] ([[nematodoj]] aŭ cilindraj vermoj) * [[Nematomorpha]] * [[Nemertea]] * [[Onychophora]] (velurecaj vermoj) * [[Platyhelminthes]] ([[platvermo]]j) * [[Sipuncula]] * Aliaj [[askelminto]]j == Vermoj kaj homoj == Entute temas pri ĉirkaŭ '''miliono da specioj''', nur inter la konataj. Ili povas troviĝi tutmonde kaj en ĉiaspeca medio. Kelkaj estas profitaj por la homo ĉar plibonigas la [[grundo]]n rilate la [[terkulturado]]n kaj bonstaton de la vegetaloj. Aliaj estas danĝeraj por la homoj aŭ aliaj [[bestoj]], ĉar povas esti [[parazito]]j. Ĉiukaze multaj el ili estas gravaj por la [[manĝoĉeno]] kaj la vivo de aliaj animalaj specoj kaj specioj en siaj respektivaj [[ekosistemo]]j. Multaj el tiuj specioj jam estas [[formortintaj specioj|formortintaj]], pro tio ili estas speciale interesaj al la [[Paleozoologio]]. == Lamarko == [[Lamarko]] konsideris la vermojn kiel '''kvara klaso''' de organizo de animaloj el la plej simplaj ([[infuzorio]]j, [[polipo]]j kaj [[radiulo]]j) al la plej perfekta (la [[homo]]). Li difinis ilin kiel molaj longformaj korpoj, kun jam kompletan intestan kanalon, male al antaŭaj klasoj (paĝo 121). == Referencoj == Lamarko ([[Lamarck]]), ''Filozofio zoologia'', 1809. SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo. {{Portalo|Biologio|Zoologio}} [[Kategorio:Senvertebruloj]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Portalo (vidi fontkodon) (protektita)
Modulo:Portalo (vidi fontkodon) (protektita)
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj