eo en eo eo en tr eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo fr eo it eo eo eo et eo eo eo en eo eo en en eo en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en eo eo es eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en en en en eo en en en en eo eo hu hu eo eo da en en en hu it en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en eo eo uk hu en en en en en en en en en hu eo en eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo es en en en en en en en en en en en en en en en en en en eo eo en en eo en en jv en en eo eo de da en da en en cs en en en cs da en da cs en en de da en da cs en en cs cs en en en cs cs da en cs da en en cs cs en en en cs cs da en da cs en en cs da en en en de cs da en da en en en cs da en en en cs cs da en da da en en cs en en cs cs da en da cs en en cs cs en da cs en cs cs cs da en cs cs en eo eo eo it it it en it it pt it it it es it eo eo de pt pl hu it eo de en et it it de de it pt eo en en en it fr it pt en lt fr it hu en en eo de en eo eo it hu it it it eo it es en en es cs pt hbs_lat fr pt hu en en de it it lt de it eo eo eo es it en tl it it en it es en eo pt en en en en pt en en eo eo eo en it eo eo it it pt eo hbs_lat en en en eo en it en en it it it it nl en es en eo fr en sv en en en it en en eo eo pt pt eo pt en en it fr it ceb it it it it eo pl en en lt it fr en eo hu eo it da pl hu io en it it de it it en is it de it it en en hu eo en en pt fr it eo id eo en en en de en ca hu en it it it ro it fr it es pt eo eo eo eo en es pt pt it fr eo it fr it en en eo es fy it it eo it en pt en en fr hu fr la eo eo eo eo es eo id hu it ceb eo es eo it en pt cs pt de cs eo nl en en la pt eo lt fr it it en en en en ro eo eo en en en en en en en it en de eo it hu hu en en it de it it it hu en en hbs_lat eo de hu it hu hu ceb ceb ru de pt en en en eo pt pt it it de fr fr fr pl en eo en de fr nl en en pt eo eo es pl eo eo it hu en es en pl es ceb es it es it pt it eo pt hu es it en es pt eo eo it eo es eo eo eo it tr it it it es nl it en it hu it hu pt pt eo it hu cs ceb sv fr pt fr en en en en en en nl nl hu hu eo hbs_lat cs cs en en eo en fr en cs cs de en en en hu pt pl en nl en de fi it en en en en fr en pt en en cs cs de en hu eo fr pt eo it pt en pl es es en de eo en lt it eo hbs_lat en eo es it hbs_lat hu it en en en it eo hu eo en en hbs_lat it eo pl pt it cs pl eo eo eo es eo en es pt eo cs it ceb pt eo it de de ca ceb hu eo it cs et pt hu en it pt eo id it pt it de de de is it es it eo cs it es en hbs_lat pl nl en eo pl eo it de eo hu la nl es en en fr it fr en pt it en cs pl eo es de en en it pt it eo ceb ceb uz eo en en en fr en it en pl pt en en en hu eo eo en it fr fr it ceb pl eo en sv en fr it es eo eo it en hu hu hu en it it eo eo it pt it it es it en fr hu en en eo eo it eo en it it tr en eo eo en eo it eo eo en it fr pt fr sv en pt en en it pt en it eo es en pt fr eo pt hbs_lat it en hu it es es en es it es de en cs nb en en de it en en eo fi en en eo hu it en fr sv cs en en en en fr en eo it eo eo eo it eo eo it hbs_lat eo it it es eo en en en it tr eo it en pl de en es pt eo en en sk hbs_lat en pt de fr it it en it eo it es en en en en it fr en en pt eo en pt de it fr eo pt ceb en es eo eo sv eo eo it it fr eo en sv hu hu pl es de it it en it eo eo pt en fr de eo eo it eo eo it it pt pt eo fr cs pt es eo it eo it it en eo pl it it it en it cs en en sv fr en it it en it it hbs_lat vi war it it pt tr pt eo it it en en fr en en it it fr hbs_lat it pt pt es it eo it en es id en hbs_lat it it en it cs it en eo pl eo eo eo es fr en en pl eo pl eo it en en en eo pt pt hu pt it it en en it ceb eo en eo cs nl de en en en en en en en en en it en en en gl en en pl de de ca pt es pl eo hu it eo eo en es en eo eo es eo eo eo nb eo eo ceb es de en eo en es en eo eo en eo it eo eo eo eo eo es eo fr it eo ro eo vo pl ro eo eo eo eo eo en eo en en lt sv eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo en en en en en en en en
skip to main | skip to sidebar
Esperanto-blogo, kelkfoje blago, de Ralph Dumain
Laŭmemore, en 1968 mi kaj mia amiko Harry komencis lerni Esperanton memstude, kaj post nelonge ni mendis librojn de la tiama libroservo en Usono. Mi mendis librojn avide (dum mia tuta vivo). Harry mendis kelkajn, inter ili:
Ora Duopo: Jubilea Libro pri Julio Baghy kaj Kolomano Kalocsay
Nu, mi prunteprenis ĉi tiun libron (kaj la ceterajn). Kiujn poemojn mi rememoras esti legintaj tiam, antaŭ pli ol 40 jaroj? Mi memoras malmultajn poemojn de Baghy, kies romantikeco mi trovas apenaŭ tolerebla. Mi rememoras la titolojn La mar’ furiozas, Rankvarteto, Nur migri, ĉiam migri, migri for, Silentas mi, sed vi ne kredu. Mi memoras la refrenon de Ne plu militon!. Mi memoras la temojn de Vi kaj mi kaj Antaŭ la tribunalo, kiuj fakte tute ne interesas min. Aparte tiu frazo "silente vin amanta, sklav'" ekzempligas ĉion, kia puŝas min for de Baghy. La poemoj, kiujn mi vere memoras, estas Siberia lulkanto kaj Estas mi esperantisto. La rikolto ne inspiras min, sed mi devus relegi la ceterajn poemojn por pli fidinde taksi Baghy kiel poeton.
Kontraste, mi rememoras multajn originalajn poemojn de Kalocsay, kaj mi ankaŭ revizitis liajn poemojn plurfoje tra jardekoj. Mi memoras la jenajn legitajn antaŭ kvar jardekoj (kaj pli frue):
Kantetoj el la “Maja Idilio”
Mi nur nebule memoras legi tiutempe:
Mi bonege memoras Somernokton, ĉar mi unue legis ĝin en lernolibro de William Auld, kun angla traduko:
Night of Summer (Somernokto) de Kálmán Kalocsay, translated from Esperanto by William Auld
Mi bonege memoras la poemon Fruktojn, ĉar tiutempe mi frandis ĝian vortmuzikon kaj eĉ deklamis ĝin al amikoj.
Mi memoras traduki la poemon Hanton anglalingven. Eble mi povos elfosi la malneton; nun mi rememoras nur la unuajn du versojn:
I am often haunted by the horrible thought
That mankind's millennial struggle's been for naught
. . . kaj iom poste . . .
For in proportion to the power of production
Grows the power of destruction
Sendube, la poemoj kiuj instigis la plej fortan impreson venas de la poemaro Izolo, kaj plej forte (krom la jam disktutitaj), Protesto kaj Vespero en la parko.
Mi bone memoras la unuajn du versojn de Protesto:
Mi estas tiel laca, kiel la mont' maljuna,
Kiun jam tedas teni la herbon kaj la humon,
. . . kaj aparte la lastan stancon kaj speciale la lastajn du versojn de Vespero en la parko:
Beate estas — kuŝi, kuŝi
Sur herbo aŭ sub herbo.
Beate ja, kaj jen memoroj el mia juna memo.
Verkis Ralph Dumain je 11:10 PM 0 komentoj
Rubrikoj: antologioj, beletro, Hungario, Julio Baghy, Kalman Kalocsay, Literatura Mondo, poezio, recenzoj
Mi legis plurajn romanojn de usona verkisto Richard Brautigan (1935-1984) antaŭ pli ol 40 jaroj. Iu kritikisto nomis novan ĝenron “Brautiganaĵo.“ Estas malfacile priskribi tion, sed temas pri originala speco de leĝera fikcio. Li kutimis miksi nekongruajn erojn en siaj fikciaj konstruaĵoj. Brautigan ŝajnis kombinaĵo de hipio kaj anakronismaĵo. Mia favorata el legitaj romanoj estis En Akvomelona Sukero, teme interesa. Mi ne memoras, ĉu mi legis lian poezion. Mi taksis lin lerta verkisto, sed artefarite naiva, ne tre serioze taksinda, krom je tiu unu romano.
Nu, post pluraj jaroj, li aperis en mia urbo Buffalo, en aŭditorio de la Artmuzeo Albright-Knox, por deklami el sia verkaro, kune kun la pionira negra verkistino Ntozake Shange. Stranga parigo, sed finfine amuza, ĉar mi rikanemis ambaŭ kaj juĝis ilin pozistoj.
Pri Shange, fama pro dramverko Por Negrinoj Kiuj Konsideras Memmortigon Kiam Ĉielarko Troas, mi memoras nur unu poemon, en kiu ŝi multfoje ripetas la verson “Midzu min kaj portu kafon!“
Dum atendante prezenton, Brautigan kaŭris flanke de la scenejo. Jen stranga maldigna pozicio, mi pensis. Kiam Brautigan parolis, li ŝajnis tre milda, naiva viro, al kiu mankas memestimo.
Antaŭ iu deklamo, Brautigan avertis pri ebla ofendo al iuj ĉeestantoj pro malkaŝaj seksaj esprimaĵoj. Li kriis: “Mi ne volas ofendi iun ajn!“ Neniu foriris.
Post laŭtlego de alia poemo, Brautigan diris: “Eble tiuj, kiuj malŝatas mian poezion, pravas.“  Jes ja!
Se la afero ne estus tiom mokinda, mi ja kompatus lin pro tia maldigna memmontro. Ne estis surprizo je mi, kiam, post kelkaj jaroj, Brautigan sin mortigis.
Mi lastatempe ricevis numeron de revuo La Kancerkliniko el 1978, en kiu aperas kelkaj poemoj de Brautigan tradukitaj de Kris Long. Do jen:
Richard Brautigan [poemoj], tradukis kun noto Kris Long
Verkis Ralph Dumain je 12:24 PM 0 komentoj
Rubrikoj: hipioj, Kris Long, negraj usonanoj, Ntozake Shange, poezio, Richard Brautigan, usona literaturo
Boris Vladimiroviĉ Tokarev (B. Tornado)
Mi havas du librojn de Boris Vladimiroviĉ Tokarev (1927-1994), verkitaj sub la pseŭdonimo B. Tornado:
Ardes (1996): "sciencfikcia romano por komencantoj." Haveblas ankaŭ kiel sonlibro.
Vivo de Prometeo (1996): originala poema epopeo.
Jen recenzoj de Vivo de Prometeo de Leopoldo Knoedt & Boris Kolker.
Boris Vladimiroviĉ Tokarev (B. Tornado) @ Originala Literaturo Esperanta
Boris Tokarev forpasis de NikSt
La "Rusa" Kontribuo de István Ertl (1996)
Doloro de Boris Vladimiroviĉ Tokarev (Bonifatij Vasiljeviĉ Tornado)
(Fonto: Heroldo de Esperanto, n-ro 4-5 (1485-86), 46-a jarkolekto, 16-an de marto 1970.)
Mi ne trovis recenzon de Ardes, kaj nur komencis legi ĝin. Ĝi ŝajnas pli fantazia ol sciencfikcia.
Verkis Ralph Dumain je 11:17 PM 1 komentoj
Rubrikoj: Boris Tokarev, fantazio, fikcio, filozofio, poezio, Prometeo
Actually, it's not surprising at all to those who have known for decades about Hitler's targeting of the Esperanto movement for persecution as a Jewish conspiracy, and the Nazis' murder of all three of Zamenhof's children. But here's another reminder, with links:
One of the links given is to this blog. Note also:
Speech at the US Holocaust Memorial Museum about Esperanto
I participated in this event, sharing my knowledge with the Holocaust Museum in Washington.
Review of the book La Danĝera Lingvo
This is Don Harlow's review, in English, of "The Dangerous Language," the most thorough documentation of fascist and Stalinist persecution of the Esperanto movement.
New to me though is the reference to Valdemar Langlet, a Swedish Esperantist who saved many Jews from the Nazis.
Charlie Chaplin used Esperanto as the language of the Jewish ghetto in his landmark 1940 film The Great Dictator. I have known about this for decades but never attempted to research what motivated Chaplin. The blogger links this to Nazi persecution of Esperantists. Chaplin could have known about the Nazis' opposition to Esperanto and Esperanto's internationalism which Chaplin would have endorsed.
The blogger does not explain the poster reproduced on his post, and above. It is one of the anti-fascist posters in Esperanto produced during the Spanish Civil War.
Verkis Ralph Dumain je 9:24 AM 1 komentoj
Rubrikoj: Charlie Chaplin, Esperanto-movado, faŝismo, Hispanio, Holokaŭsto, judoj, naziismo, persekutoj, rasismo, stalinismo, Ulrich Lins, Valdemar Langlet
Tombo de Sándor Szathmári
La tombo de Sándor Szathmári
Verkis Ralph Dumain je 12:23 AM 0 komentoj
Rubrikoj: fotografoj, Sándor Szathmári
Kálmán Kalocsay: Sunsubiro / Sunset
The opening stanza of this poem is a tease. The reader might believe the poem to be taking a particular direction, until realising the description is metaphorical.
The poem was published in the collection Streĉita kordo (Taut String) published in 1931. The translation appeared in Ten Esperanto Poets in English Translation (1991) and later in La Brita Esperantisto (The British Esperantist) in the November/December edition of 1998.
Jam iĝis kupro la tagmeza or’.
Ĉe l’ horizont’ la sun’ adiaŭluma,
Okul’ gigante granda, plorbruluma
Rerigardante pasas drone for.
Kaj kvazaŭ sang’ fluinta ĵus el kor’,
Jen arda ruĝo sur fenestro doma.
Moment’ ... kaj estingiĝas ruĝ’ fantoma,
Kaj jen la dom’, rabite pri l’ trezor’.
Malluma domo. Lumon lamp’ ne ŝutas.
Ĉu l’ mastro dormas, aŭ eterne mutas,
Plu lin ne vekos la maten’ radia?
Mallum’, mallum’, mallum’, tra l’ domo tuta.
Rigardas nokton la fenestro muta
Kun ros-malseka vitro apatia ...
Ĉu mi revidos vin, ho kara mia?
The gold of noon takes on a copper stain.
Low in the sky the sun with farewell rays,
Like a gigantic eye, with backward gaze,
Reddened with tears, sinks drowning in the main.
As if the blood were ebbing from a vein,
The windows of the house all crimson blaze.
A moment – and the ghostly hue decays,
And the house stands, robbed of its golden gain.
A lightless house. No lamp sheds any light.
The master is asleep? or lying stark,
No longer to be roused when night shall wane?
Throughout the house is night, is night, is night.
The silent window looks upon the dark,
All wet with dew its apathetic pane.
O dearest, shall we ever meet again?
From the Clarence Bicknell site, with Esperanto poems by Clarence Bicknell, Karolo Pič, and Lajos Tárkony; with English translations and notes.
See also the translation of "Sunsubiro," "Sundown" by A. Z. Foreman, with recitation of the Esperanto original. I recite Foreman's translation along with the original in my podcast of 5/3/13: The Contributions of Esperanto to World Culture: Parts 1 & 2.
Verkis Ralph Dumain je 8:19 PM 0 komentoj
Rubrikoj: A. Z. Foreman, beletro, Clarence Bicknell, Kalman Kalocsay, poezio
Lajos Tárkony (4) in English (2) / en la angla
On the Clarence Bicknell site I just blogged about, I found this pdf file of some original Esperanto poems with English translations:
O dearest, shall we ever meet again?
These are poems of separation and displacement. The poems are:
Clarence Bicknell: La elmigrintoj / "The Emigrants": translated by William Auld
Kálmán Kalocsay: Sunsubiro, 1931 / "Sunset": translated by Katelina Halo
Karolo Pič: Rememoro post vi / "Remembrance of you": translated by Roy McDonald
. . . and the entry on Lajos Tárkony is reproduced in its entirety below.
Critics have described Lajos Tárkony as master of the sonnet, of polished verse, and perhaps the most musical poet in Esperanto. “Evening on a Balcony” is regarded as one of his three most accomplished poems. The sonnet dates from Tárkony’s early period. It was published in Dekdu poetoj (Twelve Poets) in 1934 and was written in Abbazia, Italy. The poem was republished in the collection Soifo (Thirst) in 1964. The translation, with the original, appeared in La Brita Esperantisto (The British Esperantist) in the edition of May/June 1996.
Lit-seĝo. Lankovriloj. Dua etaĝ’. Balkono.
Siajn vualojn densajn faligas jam vespero.
Sonorilvoĉo velke traŝvebas en l’ aero.
Torpor’ postfebra. Kape vaganta pensĉifono.
Sur transa bord’ de l’ golfo, en fee fora fono
ekbrilas lumserpento: vibranta koliero
sur kolo de l’ mallumo. Anoncas ĝi pri tero,
pri urbo kaj loĝantoj, pri homo kaj pri ŝtono.
Ho stranga pens’: ĉi urbe, kies stratetojn plande
ankoraŭ mi ne tuŝis kaj kien mia febre
sopira okulparo rigardas lace, lante,
ĉi urbe eble homo – same soleca, trista –
algapas nun la maron, niaj rigardoj eble
sin krucas en saluto, ho ve, senpove dista ...
Evening on a Balcony,
A balcony. Two-up. Some rugs. A bed.
Evening has now let down, opaque, its veils,
floats through the air a wilting voice of bells.
Sloth after fever. Thought-scraps in my head.
Across the gulf a snake of light illumines
A far-off fairy realm: a sparkling band
adorns the neck of darkness, tells of land,
a city and its dwellers, stones and humans.
How strange to think: there where my feet have never
trod narrow streets and where my eyes now look,
tired and reluctant, with a longing fever,
perhaps, there, someone – sad and lonely – may
be staring at the sea, our glances hook
in greeting, but, alas, too far away ...
Verkis Ralph Dumain je 4:13 PM 0 komentoj
Rubrikoj: Clarence Bicknell, Hungario, Kalman Kalocsay, Karolo Piĉ, Lajos Tárkony, poezio, William Auld
Newer Posts Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
Pri Mi / About Me
View my complete profile
Feathers / Plumoj & Esperanto (7)
Feathers / Plumoj & Esperanto (6)
Serĉu ĉi-bloge / Search This Blog
A. K. Tolstoj (1)
A. N. Tolstoj (1)
A. Z. Foreman (8)
Aldo de’ Giorgi (2)
Alfred Hermann Fried (1)
Arthur Dawson Foote (2)
Benjamin Lee Whorf (1)
Carl Van Vechten (1)
Carlos A. Castrillón (1)
Charles F. Hockett (1)
Chloe Yelena Miller (1)
D. H. Lawrence (1)
David J. Peterson (1)
David K. Jordan (1)
David N. Myers (2)
Donald E. Morse (1)
E. James Lieberman (1)
Edgar Allan Poe (2)
Eduardo Rózsa Flores (1)
Edward Page Mitchell (1)
Edwin de Kock (4)
Enrique Gaspar y Rimbau (2)
Ezra Clark Stillman (1)
Fernando de Diego (1)
Forrest J. Ackerman (3)
G. M. Tamás (1)
Gotthold Ephraim Lessing (1)
H. G. Wells (9)
H. P. Lovecraft (1)
Imre Baranyai (Emba) (6)
Independent Labour Party (2)
Insulo de la Rozoj (1)
Ivy Kellerman Reed (1)
J. D. Bernal (1)
J. R. R. Tolkien (4)
Jacques Le Puil (1)
James Branch Cabell (1)
Jan Amos Komensky (3)
Jewish Daily Forward (2)
Joel Augustus Rogers (3)
Johan Hammond Rosbach (1)
John I. Francis (11)
Jorge Luis Borges (34)
José Antonio Vergara (1)
Juan Régulo Pérez (1)
K. R. C. Sturmer (8)
Kurt Vonnegut Jr. (3)
L. N. Newell (2)
Ladislav Podmele / Jiří Karen (4)
Lester del Ray (1)
Lev S. Vygotsky (1)
Library of Congress (1)
Lodewijk Cornelius Deij (4)
Louis de Beaufront (1)
Ludovic Rodo Pissarro (2)
Luis Jorge Santos Morales (1)
Martin Luther King (2)
Melvin B. Tolson (1)
Michael G. Smith (1)
Miguel A. Caycedo (1)
Parley Parker Christensen (1)
Paul D. Brazill (1)
Paulo Silas R. Sena (2)
Percy Bysshe Shelley (1)
Philip José Antonio Vergara (1)
Philip José Farmer (1)
Rainer Maria Rilke (1)
Rejna de Jong (1)
Roberto Passos Nogueira (6)
Rodrigo Alberto Ramirez (1)
Ronald J. Glossop (1)
Samuel R. Delany (2)
Sander L. Gilman (1)
T. S. Eliot (1)
The Daily Show (1)
Theodor W. Adorno (10)
Universal Races Congress (10)
Universala Esperanto Asocio (3)
W. A. Verloren van Themaat (1)
W. E. B. Du Bois (4)
William James Sidis (1)
William Sanders Scarborough (2)
William Thomas Stead (1)
Zamenhof Symposium 2009 (1)
Zamenhof Symposium 2010 (19)
Ligoj al miaj projektoj
Esperanto Study Guide / Esperanto-Gvidilo
Esperanto & Laborista Movado / Esperanto & the Labor Movement
Heinrich Heine en Esperanto
Philosophical & Universal Languages, 1600-1800: Bibliography
William Blake en Esperanto
Ateismo / Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo
Marxists Internet Archive: Esperanto-sekcio
La Blogo de Tonyo
Gazetoj / Revuoj / Bultenoj
Kajeroj el la Sudo (HALE)
La Ondo de Esperanto
Le Monde diplomatique en Esperanto - la "Diplo"
Ligoj al aliaj retejoj
Elektronika Bibliografio de Esperanto-Artikoloj (EBEA)
Esperanta Literaturo (indekso--Don Harlow)
Esperanta literaturo en la reto (serĉilo)
Esperanto League for North America
Katalogo de artikoloj en E-periodaĵoj
Literaturo en Esperanto (Don Harlow)
Project Gutenberg - Esperanto
Serĉilo de pluraj librokatalogoj
TROVANTO (Aŭstria Nacia Biblioteko)