es es eo nb es eo eo eo pt eo eo es eo eo en en en fi es eo eo eo eo eo en en en es eo eo eo eo eo en en en es es eo eo eo eo eo en en en es es da eo eo eo eo en en en en es eo eo eu eo en en ca es eo eo eo eo eo en en es eo eo eo en en en eo es eo eo eo eo eo en en en es lt eo eo eo ja eo eo en en en es eo eo eo eo eo en en en es eo es eo eo en en lt en en eo en ru en en en eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo ms eo ms eo sl eo eo de pt pt eo pt es ro io pt es pt pt eo eo it it hu tr eo en eo eo eo eo en eo vo en jv en en
herba taglibro: materialo por esplorado de esperanta-hajko (5)
La renkonto kun ĉiu hajko estas trezoro, ĉar ĝi neniam ripetiĝas en la tuta vivo. eterna momento. hajko en esperanto.
Jena leciono klarigas muzikecon de hajko. Fakte pioniroj de esperanta-hajko antaŭe rigardis rimon kiel devigan. Sed eksceso estas kontraŭ-efika. Rimo devas esti nura ilo (retoriko) por hajko. Kaj ĝi ne estas esenco. Mi ne povas konsenti, ke hajkistoj serĉas nur muzikecon. Sed mi plene jesas pentrartecon de hajko. Laŭ mi, ĝi estas rava senco de nuntempa hajko.
Gustumi imagon kaj sonon de hajko
Lernu muzikecon kaj pentrartecon en hajko, de ĉe la temo de lasta leciono. Nun vi ne povas praktiki tian teknikon pro alta-grado. Sed ĝi estas utila al vi por aprezi aliajn hajkojn, poste vi povos utiligi ĝin por skribi vian hajkon.
Poezio enhavas muzikecon ĉar ĝi originas el muziko en ĉiuj landoj. La angla-hajko tendencas eviti sian muzikecon por distingi hajkon de tradicia poezio (vidu lecionon kvaran). Sed tamen mi rekomendas ke vi aktive utiligu muzikon.
La aserto, reviviĝo de muzikeco, aperas kaj nun multaj kontribuas tiajn hajkojn al World Haiku Club. Ekzemple;
klip klop of flip flops -
Tiu ĉi estas la plej nova hajko skribita de hajkisto en Britio. Onomatopeo bone uziĝas de la komenca linio. Samkiel sandalo, la "flip flap" estas piedvesto kiun oni surmetas sur plaĝo. Kiam oni piediras en sandaloj, tio sonas "flip flap". La vorto estas substantivo kiu estas farita el du tiaj sonoj. Laŭ Ryan, Li kreis novan vorton, klip klap, por aranĝi pli agrable. La dua linio esprimas tion ke multe da monero sonas "klik klak" en la poŝo. Ankaŭ "pocketo" sone respondas al "klop" kaj "flap".
Mi provu skribi tian hajkon. Ekzemple, ĉu vi scias vorton, "pit-a-pat", kiu esprimas staton ke iu iras iom post iom kun facilaj paŝoj? Se mi skribas hajkon per temo ke knabinoj rapide kunvenas en glaciaĵejo...
Ni prezentu alian ekzemplon skribitan de Usona hajkistino, el World Haiku Club.
la silento de pluva guto
Aliteracio uziĝas por celi efikon de sono. "sidewalk" signifas trotuaron en la usona tipo de la angla lingvo. Estas diskuteble, ĉu apostrofo "s" en "raindrops" apartenas al aliteracio. Sed certas, ke la sono de "s" troviĝas. Tial tie muzikeco aperas sendube.
Krome "cracked" kaj "shattered" havas imagojn, ke fendetoj kaj breĉoj aperas sur la trotuaro, kaj ke la silento rompiĝas. La sono enhavas tian imagon. Sekvanta hajko estas donita de Bender por nia lecono de angla-hajko.
cook and cod exchange
La vorto komencita per "c" faras aliteracion, krom tio, "cook" kaj "look" faras interna-rimon. Vi povas rimarki multajn o-sonojn. Kaj "block", "cook" kaj "look" finiĝas per "k".
Mi prezentu ankaŭ hajkon skribitan de Paul T. Conneally, en Britio. Tiu ĉi estas aliteracia-riĉa hajko.
semoj de platanacero spiralas
Ni iomete lernu aliteracion. Elprenu "f"; flowers, fly, fast and furious. Kiu floro estas trafa objekto? Jes, ŝajakacia ronbinio! Mia hajko; はらはらとにせアアカシアの花吹雪
fast and furious -
Versi hajkon kiel pentraton
Nu ni pensu pri pentrarteco de hajko. Ĝi koncernas imagismon kaj grande influis angla-hajkon. La fama poemo, " en stacidomo de la metro", de Ezra Pound, simbolas la penrartecon.
The apparition of these faces in the crowd;
Petals on a wet, black bough.
la apero de tiuj vizaĝoj en la amaso;
petaloj sur malseka, nigra branĉo.
La diskuto ankaŭ ne elĉerpiĝas, ĉu tiu ĉi poemo de Pound estas hajko. Sed gravas, ke ila pezio enhavas pentrartecon kaj imagon kiuj estas principo de lia poezio.
a crow in the snowy pine...
inching up a branch,
letting the evening sun through
korvo en la neĝa pino...
movas sin supran branĉon iom-post-iome
tio tralasas la vesperan sunon
Pino kaj korvo en neĝo --- estas kvazaŭ pentrita. La vespera suno subite enlumas, ĉar la korvo movis sin supran branĉon, Ĝis tiu tempo, la suno ne prezentis sin pro barado de la korvo. La hajko priskribas tian scenon. Kiel vi sentas pri tio? Kiel intense! Vi povas imagi ke vi "pentras" hajkon.
Provu skribi! Mi montras en sekvanta hajko ke temas pri somera arto-fajraĵo kiu kliniĝas pro vento.
making fireworks in the sky
igas arto-fajraĵon en la ĉielo
Verdire, ĉi-hajko estas skribita de Masaoka Ŝiki (japana hajkisito, 1867-1902);
Multaj hajkistoj en la mondo scias ke Ŝiki restigis ankaŭ multajn akvarelon, ĉar li asertis hajko-priskribon laŭ naturo.
Nu mi priskribu tion kvazaŭ pentraĵa ke mi komparas kun fluantaj nuboj belecon ke ĉeriza-florado sur transa riverbordo spegulas sin sur akvo.
a row of cherry trees
across the water -
trans la akvo -
Akino estas bela birdo kaj la fluganta figuro aspektas pli bela.
Ni skribu pentrarteco-riĉan hajkon; movado de branĉo al branĉo por serĉi fiŝon, la akvo de rivero, verda koloro k.t.p.
Tiel angla-hajko povas esti pentraĵo skribita per vortoj, aŭ povas esti muziko. Eĉ farsento kaj palpsento gustigas la hajkon por iĝi profunde esprimo-riĉa.
Posted by Takashi ITOH at 5:28 AM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
Dankon pro via traduka laboro - ankaŭ en mia denaska lingvo oni intertempe verkas hajkojn, tamen mi trovas kaj en mia denaska kaj en Esperanto, ke al multaj hajkoj "mankas io", kio troviĝas tamen en la tradukoj de la japanaj hajkoj. Kaj kiu povus tion klarigi pli bone ol japano? Do dankon, ke vi riĉigas nian internacian mondeton per profundaj spertoj de hajko-verkado!
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
la sorĉa vorto en somero ... hajk-eseo
En Japanio oni havas specialan amuzon kiu estas farita nur en  somera nokto. Tio estas aŭskulti fantom-rakontojn. Somero estas tro varme su...
Jatagarasu - pri sankta korvo
Kara amiko! Via demando, ĉu la simbolo de Jatagasasu(=Yatagarasu) havas por mi unikan signifon, estas ne facile por respondi al vi...
matino de cikadoj ... hajko
jam post-ŝtormo ... pie la sun' subiras kun taga peno pluvon post pluvo se la mondo puriĝus ... ho, sola pino šos...
Mi eltrovis dosieron, "Kiel skribi angla-hajkon", sur la interreto. Nature multaj japanoj povas skribi hajkon en la japana, ...
ho! helianto ... hajko
akvo de marĉo ... viglaj murmurantoj kaŝite vivas cikado kantas ... ne demandu ĝin kial nur aŭskultu ĝin matina kre...
junia pluvo ... hajko
pluvi en arbojn ...            silento en la sono            eniras morte            junia pluvo ...            la gu...
frosta ĉielo ... hajko
sola luno en la sennuba ĉielo ... frida klareco matena ruĝo... vintra arbaro iĝas nun gagatnigra decembra nokto ....
printempa signo ... hajko
gaje printempas ...  de morgaŭ eĉ se povos  komenci pluvi printempa signo ... vento devigas korvon iĝi kuglego dome...
fluganta korvo iĝas nigra truo en frua printempo brilo stratlampa sinkas en noktaspacon ...  muta printempo pr...
ho! la lunarko steloj ludas sensone per balancilo lunluma nokto ... kosmosofloroj ŝvebas pace kviete provas sorĉaĵo...
Lastatempe mi denove lernas Esperanton. Kaj mi iĝis Esperantisto de iam.
jen bona hajko ...
I continue publishing on the net what little haiku I can make in esperanto.
Saluto! Me jus komencis lernar Ido-linguo.
Glidis! Enu primob ad lärnön volapüki e vilob mekön eli haiku.
View my complete profile
BLOG-ARKIVO Dec 2016 (1) Nov 2016 (1) Oct 2016 (1) Sep 2016 (1) Aug 2016 (1) Jul 2016 (1) Jun 2016 (1) May 2016 (1) Apr 2016 (2) Mar 2016 (1) Jan 2016 (2) Nov 2015 (1) Oct 2015 (1) Sep 2015 (1) Aug 2015 (3) Jul 2015 (1) Jun 2015 (1) May 2015 (1) Apr 2015 (2) Mar 2015 (1) Dec 2014 (1) Nov 2014 (1) Sep 2014 (1) Jul 2014 (1) Jun 2014 (1) May 2014 (1) Apr 2014 (1) Mar 2014 (2) Feb 2014 (2) Jan 2014 (2) Dec 2013 (1) Nov 2013 (2) Oct 2013 (2) Sep 2013 (3) Aug 2013 (3) Jul 2013 (3) Jun 2013 (3) May 2013 (4) Apr 2013 (6) Mar 2013 (2) Feb 2013 (1) Jan 2013 (1) Dec 2012 (1) Nov 2012 (2) Oct 2012 (2) Sep 2012 (3) Aug 2012 (4) Jul 2012 (3) Jun 2012 (3) May 2012 (2) Apr 2012 (2) Mar 2012 (2) Feb 2012 (1) Jan 2012 (2) Dec 2011 (2) Nov 2011 (3) Oct 2011 (3) Sep 2011 (4) Aug 2011 (3) Jul 2011 (4) May 2011 (3) Mar 2011 (1) Dec 2010 (1) Nov 2010 (3)
Awesome Inc. template. Powered by Blogger.