pl pl eo eo eo pt it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl pl eo eo pl hbs_lat eo eo pl pl pl eo pl pl pl pl pl pl pl pl eo pl fr fr pl fr eo eo eo lt eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo an ar en az ku ru bg bn hbs_lat ca ckb hbs_lat da de el en es eu fa fi fr lt he hbs_lat hy id es it ja ka ko lb lv en ml nl nb fr pl pt ro ru hbs_lat sk sl sv th tr fy zh fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Krzysztof Kieślowski (esperante: Kristoforo[1] Kjeŝlovski[2]; naskiĝis la 27-an de junio 1941 en Varsovio, mortis la 13-an de marto en 1996 en Varsovio) estis pola reĝisoro de kino.
Pro la tuberkulozo de lia patro li kun la tuta familio vojaĝis en la tuta lando. Li vivis en malgrandaj urboj kutime transloĝiĝante. Unue li volis esti fajroestingisto sed lia patro ne permesis lin ne kontinui la edukadon. Post lernado en la Liceo por teatraj teknikistoj kaj li ekinteresiĝis pri filmo. Post tiu edukado li komencis studi en la Lodza Akademio de Filmo. Li ricevis diplomon en 1969 post tre prominenta studado. Komence li forĵetis la fikcion en la filmo fascinante per la strukturo de filma dokumento. Li reĝistoris ĉirkaŭ 20 filmoj dokumentaj – mallongaj kaj meze longaj al la televizio. Li menciis multfoje, ke la pola filmo havis la specialan, karakteran econ de kiu li profitis: la kaŝa batalo kun komunista cenzuro povis esti nur venkita per la aludo. Oni interkonsente pliperfektiĝadis, cenzuro: pli bone trovante la aludojn, reĝisoroj: pli bone kaŝante ilin. Tial laŭ Kieślowski, filmoj inter aliaj de Andreo Vajda kaj liaj estis tiel popularaj. Kjeŝlovski tre ofte sugestis ke komunista Pollando ne nur estas la malliberujo sed ankaŭ la lando de mensoga bonstato. Oni trovas ĝenerale en liaj dokumentaj filmoj la individuuloj kun granda forto, determineco kaj aliflanke la burokratistoj malvolemaj kaj senpovaj en batalo kun tiu viva forto.
Kjeŝlovski komencis krei enfine siajn unuajn fician filmon – inter ili La cikatro (Blizna), kiu estis tre proksima al la socia dokumenta filmo. Tiu kaj aliaj dokumentaj filmoj ampleksis la grandaj kvatiloj de la reĝisoreco de Kieślowski tamen ĝi ne estis bone propagitaj. La Okcidento ilin malagnoskis.
La filmserio, kiu famigis Kjeŝlovski estis Dekalogo (pole Dekalog, france Le Decalogue) – dek filma partoj pri biblia dekalogo. Ĝi famigis lin en la mondo en 1988. La filmoj de Dekalogo estis opiniitaj kiel plej valoraj ke oni komencis interesiĝi ankaŭ pri aliaj filmoj de la centra kaj orienta Eŭropo.
Poste Kjeŝlovski kreis la plej grandan verkon – Tri Koloroj – Blua, Blanka, Ruĝa (france Trois Couleurs: Bleu, Blanc, Rouge). Laŭ ideologiaj interpretaĵoj ĝi estas la ilustraĵo de la franca flago. Kjeŝlovski opinis tamen ĝin kiel la ilustraĵo de tri plej ĉefaj valoroj de kristanismo: kredo, espero kaj amo. La filmoj estis kunprodukitaj kun Martin Karmitz, la muzikon kreis Zbignjevo Preisner. La "Blua" estis nominiita al Oskar-premio.
Pro la granda sukceso de filmoj de Kjeŝlovski estis dum multaj jaroj ano de Usona Filma Akademio
Antaŭ morto li deklaris ke li volis krei la novan trilogion – La paradizo, la infero kaj la purgatorio. Li tamen mortis la 13-an de marto 1996 en Varsovio. Li povis nur krei la parton de la unua filmo de la nova trilogio – Ĉielo (angle Heaven), kiun reĝisoris poste Tom Tykwer.
La tombo de Kristoforo Kjeŝlovski en Varsovio
1966 : Urząd, dokumento
1967 : Koncert życzeń, dokumento
1968 : Zdjęcie, dokumento
1969 : Z miasta Łodzi, dokumento
1970 : Byłem żołnierzem, dokumento
1970 : Fabryka, dokumento
1971 : Przed rajdem, dokumento
1972 : Refren, dokumento
1972 : Między Wrocławiem i Zieloną Górą, dokumento
1972 : Podstawy bhp w kopalni miedzi, dokumento
1972 : Robotnicy'71 Nic o nas bez nas, dokumento
1972 : Murarz, dokumento
1973 : Przejście podziemne, fikcio
1974 : Prześwietlenie, dokumento
1974 : Pierwsza miłość, fikcio-dokumento
1975 : Życiorys, fikcio-dokumento
1975 : Personel, fikcio
1976 : Szpital, dokumento
1976 : Blizna, fikcio
1976 : Klaps, fikcio
1976 : Spokój, fikcio
1977 : Z punktu widzenia nocnego portiera, dokumento
1977 : Nie wiem, dokumento
1978 : Siedem kobiet w różnym wieku, dokumento
1979 : Amator, fikcio
1980 : Dworzec, dokumento
1980 : Gadające głowy, dokumento
1981 : Krótki dzień pracy, fikcio
1985 : Bez końca, fikcio
1987 : Przypadek, fikcio
1988 : Siedem dni w tygodniu, dokumento
1988 : Krótki film o zabijaniu, fikcio
1988 : Krótki film o miłości, fikcio
1988 : Le Décalogue (Dekalog), ciklo de 10 dokumentaj filmoj al televizio
1991 : La Double Vie de Véronique (Podwójne życie Weroniki), fikcio
Trois Couleurs : Bleu, Biały, Rouge
1993 : Trois couleurs : Bleu, fikcio
1994 : Trzy kolory: Biały (Trois couleurs : Blanc), fikcio
1994 : Trois couleurs : Rouge, fikcio
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Kategorio Krzysztof Kieślowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vivo de Kristoforo Kjeŝlovski en la franca en la paĝo pri la pola kulturo de Instituto de Adamo Mickjeviĉ.
Kristoforo Kjeŝlovski en la pola
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ Kazimierz Tymiński: Mały słownik POLSKO-ESPERANCKI (Malgranda vortaro POLA-ESPERANTA). Wiedza powszechna – Warszawa 1986. (ISBN 83-214-0326-3) paĝoj 429-431 – antaŭnomoj (voknomoj)
↑ Diskuto pri esperantigado ankaŭ de familinomoj en esperanta Vikipedio
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligojn
Komuneja kategorio kun loka ligilo sama kiel en Vikidatumoj
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 09:19, 23 dec. 2015.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj