io eo pt zh eo en pt pt eo pt pt es pt es it pt fr it es pt pt es pt pt pt eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo pt pt
Kunlaboro: Ridi Vjetname: La Atestanto
Temas que constroem um Mundo Melhor!
Iu juna uzuristo pruntedonis ian monsumon al mizera kamparano. Pro la akumulitaj interezoj, tiu lasta trovas neebla repagi sian timindan kreditoron.
Iun tagon, la uzuristo venas ĉe la kamparano por postuli sian monon, je kioma fojo oni ne scias. La domo estas senhoma. En la korto ludas infaneto.
Kie estas viaj gepatroj? - demandas la riĉulo.
Mi demandas vin, kie estas viaj gepatroj? Gardu vin, se vi plu montrus sin obstina!
La infano tuj respondas kun tute intenca malrapideco:
Mia patro iras senkapigi la vivantajn plantojn kaj planti la mortintajn. Mia patrino iras vendi la venton!
La uzuristo longatempe cerbumas sen kompreni kion volas diri la etulo. Li vane petas tiun lastan ekspliki la sencon de tiuj paroloj.
Se vi dirus tion al mi, viaj gepatroj kvietiĝus kun mi! - li fine proponas kiel logaĵon.
Vi provpenas min trompi, Sinjoro!
Kiu estos atestanto de via promeso?
La geko, kiu rampas sur la randaĵo de tiu bovlo!
Bone per la geko! Mia patro iras replanti la rizplantidojn kaj mia patrino vendi ventumilojn.
Nu, la maljuna vulpo, kiu havis la intencon nek fari donacon al la patro, nek teni sian promeson al la filo, denove postulas sian pruntedonitan monsumon.
Nenion plu vi ŝuldas al li, paĉjo, - diras la infano. Lastan tagon, li jam solene promesis liberigi nin je la ŝuldo
Fia mensogulo! grumblas la uzuristo.
Mi havas atestanton, tion vi ne forgesu!
La maljuna avarulo iras meti plendon.
Mi ne neas la ŝuldon, - deklaras la kamparano al la mandareno-enketisto. Sed mia filo persiste asertas, ke Sinjoro la Riĉulo donis al li la promeson kvietigi nin.
La infano estas kunvokita kaj li rakontas ĉion okazintan.
Ĉu vi havas pruvon pri tio, kion vi asertas? - lin demandas la mandareno.
Venigu lin ĉi tien, mensogulo! - rikanas la uzuristo.
Via Ekscelenco, - respondas la ĉiam flegma infano, tiu sinjoro mem prenis kiel atestanton la gekon, kiu rampis sur kolono de mia domo!
Li mensogas, Sinjoro mandareno! La geko estis sur la randaĵo de bovlo kaj ne sur kolono.
La mandareno, kiu scias aprezi la spritecon kaj kulturas la justecon, ekridas:
Vi perfidis vin mem, ĵurrompinta uzuristo! La vipbatoj, kiujn vi tuj ricevos, lernigos al vi respekti vian promeson, eĉ tiun donitan al infano.
Eltiraĵo el Ridi Vjetname,
eldonita en 1981 de Fremdlingva Eldonejo.
Fonto: PIV - Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, 1987.
atestanto - persono, kiu, vidinte aŭ aŭdinte okazaĵon, povas atesti pri ĝi.
bovlo - larĝa, duonsfera taso el argilo, fajenco aŭ ligno.
flegma - karaktero indiferenta, ne ekscitebla de emocioj.
geko - rampulo el la subordo de lacertuloj, kiu per siaj speciale konstruitaj fingroj povas iri sur vertikalaj muroj kaj fenestroj.
grumbli - obtuzi murmuri pro malkontenteco.
interezo - kompenso, kalkulita en procentoj, kurante pagenda pro la fruktuzo de fremdaj valoroj, kies kapitalo estas ankaŭ repagenda je fiksita dato.
korto - sentegmenta spaco, ĉirkaŭita de konstruoj, el kiu la ĉambroj ricevas lumon kaj aeron.
logi - peni altiri al si per karesa voko, per prezento de io bongusta.
kreditoro - tiu, persono, al kiu oni ŝuldas ion.
mizero - stato, inda je kompato pro ekstrema malriĉeco aŭ malfeliĉo.
postuli - firme esprimi sian volon, ke iu donu aŭ faru ion, kiun oni rajtas havi.
rikani - ridaĉi kun malico.
rizo - unujara tropika, marĉa herbo, grava grenspeco, 1-2 m alta, kun longaj mallarĝaj folioj, unufloraj spiketoj sur dense kunsidantaj branĉoj en 20-30 cm longa paniklo, kaj kun malmolaj tre nutraj granoj.
sprita - (iu) posedanta spiritan viglecon, kiu ebligas elpensi kaj kombini novajn neatenditajn lertajn kaj taŭgajn aranĝojn.
trompi - (iu iun) intence erarigi por sia profito aŭ por nura malico.
uzuro - delikto de iu, kiu pruntedonas monon kun interezo pli granda je duono ol la interezo kutima, aŭ pli granda ol la leĝe permesebla.
Fabeloj en Esperanto | Ridi Vjetname | Mapa do Site | Página Inicial | Topo