eo en eo eo eo en it io es eo eo eo eo de eo hbs_lat eo en eo eo eo ur eo en eo en eo war eo de eo eo war eo eo war eo de eo de it eo eo oc eo nl pt nl eo en eo de eo sl eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo sv pt pt it it hu hbs_lat eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hu eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo id eo eo es sl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo es eo es de eo eo eo eo es es eo eo eo eo eo eo de en en en en en fr fr eo pl en eo it fr eo en eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de am an ar arz en az uz de lt ru sv bg bn bo br hbs_lat ca en mhr id ckb it tt hbs_lat es vi cy da de hsb el en es et eu fa fi et hbs_lat nn fr da fy de hu gd lt de ku he tl hbs_lat it tl hu hy it id fr en es is it ja jv ka az uz kk ko ku sk pl cs it lb it en nl hu fa lt lv en ru en en ml be mr ms en en ceb nds ne nl nb nb es de fr ta pa cs en en pl pms pnb pt io de ro ru ru bxr es jbo en sv hbs_lat en sk sl en sq hbs_lat nb sv hu en ta en th tr ceb tr oc en en ug fy ur uz fr fi vi tr pl en he da es zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
kroate: Zagreb, hungare: Zágráb, germane: Agram, itale: Zagabria
1 035 m s. m.
Zagrebo (kroate Zagreb, germane Agram, hungare Zágráb, latine Zagrabia aŭ Agranum) estas la ĉefurbo de Kroatio kun 800.000 enloĝantoj. Zagrebo estas kultura, ekonomia, politika kaj administra centro de Kroatio. Ĝi estas la sidejo de parlamento, de prezidanto kaj de registaro de Kroatio.[1]
5.3 Aŭta kaj busa transporto
9 Partneraj urboj [6]
Geografio[redakti | redakti fonton]
averaĝa somera temperaturo: 20 C,
averaĝa vintra temperaturo: 1 C
Ĝi situas en la nordorienta parto de la lando en la valo de rivero Sava kaj sube de la montaro Medvednica.
La Arĥeologia Muzeo konservas la Zagreban mumion, kiu estis kovrita per la plej longa teksto en etruska lingvo.
Blazono[redakti | redakti fonton]
Sur verda monto estas per arĝent-blanka valo fortikigita urbo kun tri turetoj kun malfermita or-flava pordo. Supre maldesktre estas or-flava sespinta stelom supre dekstre arĝent-blanka kreskanta lunarko.[2]
Satelita foto de Zagrebo
Historio[redakti | redakti fonton]
Dum la romianoj estis urbo Andautonia. En 1103 Ladislao la 1-a (Hungario) fondis episkopejon. Dum la turkoj la fronto estis proksime, la ĉefurbo provizore ĉesis. La urbo prosperis en la 19-a j.c. Tie estis soldato Petőfi. La urbo iĝis ĉefepiskopejo en 1852. Tiutempe konstruiĝis fervojo inter Budapeŝto-Rijeka tra Zagrebo.
Edukado[redakti | redakti fonton]
En Zagrebo estas 137 bazlernejoj, 102 mezlernejoj kaj unu universitato. La universitato estas plej malnova en Kroatio. Hodiaŭ havas 31 fakultatojn.[3]
Transporto[redakti | redakti fonton]
Publika transporto[redakti | redakti fonton]
Zagrebo havas relative vastan sistemon de publika transporto. Kvankam metroo certe taŭgus, ĝis nun estas en urbo nur tramoj kaj busoj. Krome estas ankaŭ unu funikularo. Pri publika transporto zorgas kompanio Zagrebački električni tramvaj. Bileto por tuta tago (valida ĝis la kvara horo de sekva tago) kostas 25 kunaoj.[4] Preskaŭ ĉiuj tramoj kaj busoj havas bluan koloron.
Trama transporto[redakti | redakti fonton]
Plej nova tramo en Zagrebo - TMK 2200
Kun Osijek estas Zagrebo unusola urbo en Kroatio, kie veturas tramoj. En Zagrebo estas trakŝpuro 1 000 mm. Hodiaŭ estas 15 tagaj linioj kaj kvar noktaj linioj (tiuj veturas de noktomezo ĝis la kvara horo matene). Floto de tramoj estas riĉa. En Zagrebo veturas tramoj de iama Ĉeĥoslovakio, ekz. Tarta T4, Tatra KT4, sed ankaŭ de Germanio, konkrete de Mannheim. Temas pri en naŭdekaj jaroj aĉetitaj 35 Düwag GT-6 (sed ili estis venditaj kiel jam uzitaj tramoj!). Trama transporto estis finfine plibonigita en jaro 1997 per aĉeto de kroataj tramoj TMK 2100. En jaro 2005 ekuziĝis novaj, komplete malaltplankaj tramoj de konsorcio Crotram. Hodiaŭ veturas en Zagrebo 70 da tramoj de Crotram. Ili havas teknikan nomon TMK 2200. Ili estas 32 metroj longaj kaj en unu tramo povas veturi eĉ 200 homoj. De la 23a decembro 2009 ekuziĝis ankaŭ pli mallonga versio de TMK 2200, kun teknika nomo TMK 2300. Ili estas 11 metroj longaj kaj en unu tiu ĉi tramo povas veturi 130 homoj.
Busa transporto[redakti | redakti fonton]
Rolo de busoj en Zagrebo estas ĉefe veturigi homojn de lokoj, kien ne veturas tramoj, al ŝanĝostacio, de kie oni jam povas uzi tramon. Plej multe da buslinioj veturas de ŝanĝostacioj Črnomerec, Glavni Kolodvor kaj de Savski most.
Funikularo[redakti | redakti fonton]
La funikularo inter du historiaj partoj de Zagrebo - Donji a Gorni grad (Malsupra kaj Supra urbo) mezuras nur 66 metroj kaj ĝi estas la plej mallonga funikularo en la mondo. Ankaŭ tial veturo per ĝi daŭras nur 64 sekundoj. Kvankam ĝia signifo nuntempe estas ĉefe por turistoj, en komenco temis pri grava kaj rapida transportilo, kiu konektis du partojn de urbo (Supra urbo tiam estis grava administra loko en Zagrebo). Ĝi komencis veturi je la 8a oktobro 1890. [5]
Trajna transporto[redakti | redakti fonton]
Zagrebo - ĉefa stacidomo
Ĉefa stacio (kroate Zagrebački Glavni kolodvor) de trajnoj situas en urbcentro. Krome estas ankaŭ Zapadni kolodvor (Okcidenta stacidomo). Zagrebo havas bonan trajnkonekton kun aliaj urboj en Eŭropo. Du foje dum tago estas direkta trajno al Vieno, ses foje tage estas trajna konekto al Ljubljano. Zagrebo havas ankaŭ unu tagan kaj unu noktan trajnojn al Sarajevo. Tiu taga trajno daŭre veturas tra Bosnio kaj Hercegovino al Ploče (tiu urbo estas denove en Kroatio). Du foje dum tago veturas ankaŭ trajnoj al Budapeŝto. Nokta trajno estas ankaŭ al Venecio. Krome, eblas ankaŭ veturi al Bratislavo (sed ne temas pri direkta trajno, nur pri unu vagono; simile kiel vagono dum somera sezono en trajno de Prago). Estas ankaŭ kvar trajnoj tage al Beogrado. En ŝtatinterna trajna transporto ne mankas bona konekto al Rijeko, Karlovac, Osijek aŭ Split (kvin foje dum tago).
Aŭta kaj busa transporto[redakti | redakti fonton]
De Zagrebo ne estas problemo uzi aŭtostradon al suda parto de lando, ekz. al Split. Ankaŭ bona konekto estas al najbaraj landoj. Per buso eblas veturi al urboj en Italio kaj en Slovenio. Unufoje dum semajno estas ankaŭ busa konekto kun ĉefurbo de Ĉeĥio, Prago.
Fluga transporto[redakti | redakti fonton]
10 kilometroj de Zagrebo situas la plej granda flughaveno en Kroatio. Ĝia nomo estas kroate Zračna luka Zagreb aŭ Zračna luka Pleso (flughaveno Zagrebo).
Vidindaj aferoj[redakti | redakti fonton]
Etnografia muzeo de Zagrebo
Famuloj[redakti | redakti fonton]
en Zagrebo naskiĝis kaj mortis:
fizikisto, pastro Josip Franjo Domin
astronomo Xavér Ferenc Bruna
Wendelin Schmidt-Dengler, aŭstra literaturhistoriisto kaj germanisto
hungara botanikisto Lajos Timár
hungara ministro Károly Olt
hungara historiisto Gyula Pauler
hungara matematikisto Béla Gyires
hungara ina oficiro Mária Lebstück
hungara orientalisto Tibor Halasi Kun
hungara tradukisto Nándor Szávai
kardinalo, unua ĉefepiskopo de Zagrebo György Haulik
episkopoj de Zagrebo Márton Borkovics kaj Péter Petretics
Esperanto en Zagrebo[redakti | redakti fonton]
En Zagrebo estas kelkaj esperantaj societoj, unu el ili estas Studenta Esperanta Klubo. Studentoj kunvenas ĉiuvendrede je la 20.00 en Mislavova 11/IV. Informoj haveblas ĉe http://www.sek.hr
Jam du foje en Zagrebo estis Universala Kongreso de Esperanto, 38-a UK 1953 kaj 86-a UK 2001.
En 2005 okazis tie la 78a kongreso de SAT.
Kaj en 1988 la Internacia Junulara Kongreso de TEJO okazis en Zagrebo.
La Unuiĝo de Zagrebaj Esperantistoj (UZE) estas Esperanto-asocio fondita la 12-an de decembro 2007 en Zagrebo. Ĝi eldonas la revuon Zagreba Esperantisto.
Zagrebaj Esperantistoj[redakti | redakti fonton]
Partneraj urboj [6][redakti | redakti fonton]
Sarajevo en Bosnio kaj Hercegovino
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Referencoj[redakti | redakti fonton]
v • d • r
Amsterdamo • Andoro Malnova • Ankaro • Astano • Ateno • Bakuo • Beogrado • Berlino • Berno • Bratislavo • Bruselo • Budapeŝto • Bukareŝto • Dublino • Erevano • Helsinko • Kievo • Kiŝinevo • Kopenhago • Lisbono • Ljubljano • Londono • Luksemburgo • Madrido • Minsko • Monako • Moskvo • Nikozio • Oslo • Parizo • Podgorico • Prago • Rejkjaviko • Rigo • Romo • San-Marino • Sarajevo • Skopjo • Sofio • Stokholmo • Talino • Tbiliso • Tirano • Vaduzo • La Valeto • Varsovio • Vatikano • Vieno • Vilno • Zagrebo
Urbo kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 16:59, 27 aŭg. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj