eo es eo eo eo eo eo eo eo eo en eo pt eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar ckb hbs_lat da el en es fa fr id ru sv th fy eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Empirio (de la greka vorto empireia: "sperto") laŭ PIV estas
sperto rigardata kiel bazo de filozofio kaj scienco, sed
ankaŭ povas esti uzata por esprimi nesciencan rutinan metodon bazitan sur nura praktiko, nesufiĉe kontrolita sperto.
Konsekvence, empiriismo estas filozofia doktrino, laŭ kiu ĉiuj ideoj devenas de la sperto (komparu kun raciismo).
El scienca vidpunkto do temas pri kompetenta kolekto de informoj akiritaj per esploroj sperte percepteblaj per konscia observo. Tiaj informoj povas kolektiĝi en laboratorio, do aparte kreita loko por esplorado, aŭ tie, kie la observenda fenomeno ĉiukaze okazas. Laŭ tiu vidpunkto, ekzistas "empiriaj sciencoj", en kiuj la objektoj (kiel ekzemple planedoj, bestoj, plantoj, atomoj, kondutomekanismoj de homoj aŭ politikaj organizostrukturoj) estas senpere observeblaj en eksperimentoj, kaj "neempiriaj sciencoj", en kiuj ekkonoj ekestas sen rekta eksperimentado je sperteblaj observoj, kiel matematiko kaj filozofio. Aparte "neempiria" estas la fako logiko, ĉar en ĝi formuliĝas asertoj, kiuj sole el logikaj, formalaj kialoj devas esti ĝustaj aŭ malĝustaj. Ankaŭ la teologio (aparte en siaj dogmaj partoj), la juro (kie difinitaj leĝaj tekstoj aplikiĝas al unuopaj kazoj), la literaturaj sciencoj kaj partoj de lingvistiko konsideriĝas neempiriaj sciencoj.
Sekve el scienca vidpunkto filozofio mem ne estas empiria fako, kvankam la koncepto de "empirio" ĝuste ekdisvastiĝis de filozofoj, aparte de la anoj de la doktrino pri empiriismo.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 03:12, 8 jul. 2013.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj