eo pt eo eo eo eo eo eo id pt de io eo eo eo eo eo eo eo eo pt it gd eo io eo de pt hbs_lat pt it eo eo eo eo eo de fr eo it fr eo eo lt eo sv eo pt eo war eo id eo eo tr eo war eo eo war eo sv eo fr it eo eo ro fr eo eo nl pt nb eo fr eo it eo eo eo eo eo eo eo eo pt it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo es es eo eo es eo eo fi fr es fr eo eo es es eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo en hbs_lat eo fr eo pl en eo it it pt eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv eo ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo cv nl am an ar arz en en az uz lt ru sv bg bn bo br hbs_lat ca en mhr id ckb tt hbs_lat es vi cy da de hsb el en es et eu fa fi et fr it da fy de gd lt de ku he tl hbs_lat it tl hu hy id fr es is it ja jv ka az uz kk ko ku cs it it lb it en nl hu fa lt lv ru en en ml be mr ms en ru en ceb it nl nb nb es de fr ta pa cs es pl pms pnb pt io ro ru bxr es jbo en sv hbs_lat en sk sl es en sq hbs_lat sv hu en ta en th ceb tr oc en en ug fy ur uz fr fi vi en tr pl en he da zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Ŝanĝoj al ŝablonoj aŭ dosieroj en ĉi tiu versio estas kontrolendaj. La stabila versio estis patrolita je 17 dec. 2016.
serbe ciril-alfabete: CapajeBo, turke: Saraybosna
Panoramo de Sarajevo, Sarajeva biblioteko, Sebilj, Moskeo Ferhadija en Sarajevo, Katedralo de Koro de Jesuo, Serba ortodoksa katedralo
Osmanida imperio, Reĝlando SKS, SFRJ
- Katedralo de Koro de Jesuo
Nacia teatro, Sarajeva biblioteko
511 m s. m.
43°52′00″N 18°25′00″E  /  43.866667°N, 18.416667°O / 43.866667; 18.416667 (Sarajevo)
1 627 m s. m.
498 m s. m.
141,5 km² (14 150 ha)
Situo enkadre de Bosnio kaj Hercegovino
Situo enkadre de Eŭropo
Sarajevo estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de Bosnio kaj Hercegovino. Ĝi havas populacion de 305.242 loĝantoj ĉe la kvar municipoj kiuj formas la urbon, kun metropolita areo de 423.645 loĝantoj ene de la Kantono de Sarajevo. Ĝi estas ankaŭ ĉefurbo de la Federacio Bosnio kaj Hercegovino, kaj la centro de la Kantono de Sarajevo. Orienta Sarajevo estas la ĉefurbo de jure de la Serba Respubliko.
La urbo estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj balkanaj urboj kaj havas longan kaj riĉan historion ekde ĝia fondiĝo en la jaro 1461 de la Otomanoj.
Sarajevo situas ĉe rivereto Miljacka en valo de Dinara Montaro en la mezorienta parto de la lando kaj ĉe la montego Trebević. La centro de la urbo troviĝasje 511 metroj super marnivelo dum kelkaj kvartaloj atingas 700 metrojn, kio faras de Sarajevo unu de la urboj plej altaj en Eŭropo. La montopintoj kiuj ĉirkaŭas Sarajevon atingas kaj preterpasas 2.000 metrojn super marnivelon.
Dum jarcentoj Sarajevo estis grava vojkruciĝo de la mondkulturoj. Pro sia situo ĝi rolis kiel pordego por la popoloj migrantaj inter suda Azio kaj Eŭropo. La urbo estas konata pro sia tradicia religia diverseco, kun anoj de Islamo, ortodoksismo, katolikismo kaj judismo, kiu kunvivis tie el jarcentoj. Pro tiu longa kaj riĉa historio de religia diverseco kaj kunekzisto, Sarajevo estas konata kiel la "Eŭropa Jerusalemo".[1]
4 Sarajevo kaj Esperanto
Etimologio[redakti | redakti fonton]
Sarajevo (prononce: "Sárajevo" aŭ "Sáraievo", kvankam ties loĝantoj prononcas ties nomon kiel "Sáraevo") estas slavigo fonetike de la vorto turka saraj -jedive; signife saraj: palaco kaj jedive la otomana posteno simila al vicreĝo, guberniestro aŭ vickonsulo; tiele Sarajevo etimologie signifas: Palaco de la ĝenerala guberniestro.
Historio[redakti | redakti fonton]
Danke al sia geografia pozicio, ekde la fondiĝo ĝin influis granda nombro de diversaj kulturoj kaj civilizoj kiuj renkontiĝis, miksiĝis kaj paciĝis en tiu ĉi loko. La urbo kreskis ĉirkaŭ citadelo konstruita en la 13-a jarcento ĉe komercvojo tra la montaro. La lando Bosnio kaj Sarajevo apartenis al Osmanida imperio de la 15-a ĝis la 19-a jarcento.
Ekde 1878 aŭstria-hungara imperio ekregis la landon kaj multe ŝanĝis la aspekton de la urbo. En 1914 Sarajevo estis scenejo de la atenco kontraŭ habsburga tronheredanto Franz Ferdinand. Tiu evento estis la preteksto por la Unua mondmilito.
Post la Dua mondmilito, Sarajevo rapide kreskis kaj en 1984 la urbo estis loko de la 14-aj vintraj Vintraj Olimpiaj Ludoj. La aranĝo atingis rekordon pri la nombro de landoj kaj sportistoj partoprenintaj kaj la ludoj estis rekonitaj kiel unu el la plej bone organizitaj.
En 1992 Sarajevo estis sieĝata dum kvar jaroj. Dum tiu ĉi tragika epoko, kiu kaptis la atenton de la tuta mondo, la urbo estis grave difektita. Miloj da homoj pereis, multaj aliaj devis rifuĝi, granda nombro de kulturaj institucioj kaj historiaj konstruaĵoj estis intence detruitaj.
Nuntempe Sarajevo rekonstruas sian infrastrukturon kaj ekonomion. Tamen, spite al multaj klopodoj de militemaj kaj detruemaj fortoj por dividi tiun ĉi landon kaj bataligi ties popolojn unuj kontraŭ aliaj, la spirito de Bosnio kaj precipe de la ĉefurbo Sarajevo ankoraŭ vivas.
Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]
Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]
Inter la ĝemelaj urboj de Sarajevo estas
Magdeburgo en Germanio ekde 1977
Serre Chevalier en Francio
Sarajevo kaj Esperanto[redakti | redakti fonton]
La Esperanta movado en la urbo aktivas ekde 1908. Ĝi kulminis inter 1970 kaj 1991 en kiu periodo okazis, inter la aliaj eventoj, Internacia Junulara Kongreso 1973.
1991. En 1994-1995 la ŝtata Radio-Bosnio kaj Hercegovino elsendis programon “Esperanto el Sarajevo”. Elektitaj artikoloj el la elsendoj aperis en la libro “Spite al ĉio - Bosnio”.
En aŭgusto de 2006 Sarajevo gastigis la 62-a IJK. Sarajevo estas la sola urbo kiu gastigis IJK pli ol unufoje.
En aŭgusto 2011 okazis en Sarajevo la 84-a SAT-Kongreso.
Kiel urbo-kandidato por la 103-a UK Sarajevo bonvenigas esperantistojn kaj ĝia ĉefurbestro prof. d-ro Ivo Komšić faris varman inviton. Li diris: “Mi kore invitas Universalan Esperanto-Asocion kaj esperantistojn de la mondo ariĝi en 2018 en Sarajevo, la urbo kiu per la gastamo, simpatiemo kaj subteno de siaj civitanoj faros ke via laboro kaj la restado estu agrablaj kaj memorindaj.”
Notoj[redakti | redakti fonton]
↑ Stilinovic, Josip (3a de januaro 2002). In Europe's Jerusalem Catholic World News. Konsultita la 5an de aŭgusto 2006.
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Aktivigibla mapo de Sarajevo
v • d • r
Amsterdamo • Andoro Malnova • Ankaro • Astano • Ateno • Bakuo • Beogrado • Berlino • Berno • Bratislavo • Bruselo • Budapeŝto • Bukareŝto • Dublino • Erevano • Helsinko • Kievo • Kiŝinevo • Kopenhago • Lisbono • Ljubljano • Londono • Luksemburgo • Madrido • Minsko • Monako • Moskvo • Nikozio • Oslo • Parizo • Podgorico • Prago • Rejkjaviko • Rigo • Romo • San-Marino • Sarajevo • Skopjo • Sofio • Stokholmo • Talino • Tbiliso • Tirano • Vaduzo • La Valeto • Varsovio • Vatikano • Vieno • Vilno • Zagrebo
Urboj de Bosnio kaj Hercegovino
Paĝoj kun pluroblaj argumentoj en ŝablonvokoj
Urbo kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 08:19, 17 dec. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj