eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Tumultoj en Francio en 2005 - Vikipedio
Averto: Vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via salutnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:France riots spread 8 Nov.png|right|thumb|200px|Lokoj de perforto dum tumultoj]] ==Eventoj== [[Tumulto]]j kaj aliaj formoj de perforto, kiuj komenciĝis en ĉirkaŭurboj de [[Parizo]] la [[27-an de oktobro]] [[2005]], daŭras jam sinsekve dum dek tri noktoj, kaj disvastiĝis al aliaj francaj urboj. La tumulton spronis la mortoj de du adoleskantoj el [[Clichy-sous-Bois]], malriĉa komunumo en orienta suburbo de Parizo. Ili mortis, ĉar ili kaŝis sin en elektra transformilo, kie kurento-bato mortigis ilin. Ili fuĝis de policistoj. La ministroj [[Dominique de Villepin]] kaj [[Nicolas Sarkozy]] deklaris, ke temas pri junaj krimuloj, sed tio ne jam estas pruvita. La perforto disvastiĝis al la regionoj [[Île-de-France]] ([[Seine-et-Marne]], [[Val-d'Oise]], [[Yvelines]]) kaj je [[3-a de novembro]] al ĉiuj 15 de la plej grandaj urboj de Francio. [[Image:Strasbourg torched car.jpg|thumb|left|200px|Brulanta aŭto en [[Strasburgo]]]] La tumultoj ĉefe estas amasaj brulatencoj de [[veturilo]]j kaj konstruaĵoj, sed ankaŭ okazis bataloj inter civitanoj (ĉefe malriĉaj junuloj) kaj la francaj policistoj. Ĝis nun, unu viro estis mortigita, miloj da veturiloj estas bruligitaj kaj pli ol 1600 da homoj estas arestitaj. La [[8-a de novembro|8-an de novembro]], [[Jacques Chirac]] deklaras [[krizostato]]n, anoncante [[elirmalpermeso]]jn por kvietigi tumultojn dum ondo de perforto. Malgraŭ novaj reguloj, tumultoj daŭris dum postaj du noktoj. La [[9-a de novembro|9-an de novembro]] kaj la posta mateno, lernejo estis bruligita en [[Belfort]], kaj estis perforto en [[Tuluzo]], [[Lillo]], [[Strasburgo]], [[Marsejlo]] kaj [[Liono]], kie atencoj ĉe [[elektrocentralo]]j kaŭzis nigrumojn en la urboj. Krome la tumultoj okazis en [[Belgio]] kaj [[Germanio]] ([[Berlino]]). Ekde la 8-a de novembro, la tumultoj regule malkreskiĝis. Temis pri la plej granda ribelo de [[Majo 1968]] en Francio. De [[Februaro]] [[2006]], la junaj manifestaciadoj kontraŭ la starigo de leĝo pri la [[CPE]] (Contrat Première Embauche, t.e. aranĝo de la leĝoj pri la unua dungo) ankaŭ kreas multajn tumultojn. ==Kunteksto== Kontribuis al streĉiĝo de la etoso la deklaroj de [[Nicolas Sarkozy]], ministro pri la internaj aferoj, kiu dufoje uzis insultajn esprimojn por indiki sian deziron forigi la krimecon el la ĉirkaŭurboj per policaj metodoj. ==Reagoj== Post 13 tagoj da perfortaĵoj, la franca registaro enkondukis elirmalpermeson en la kvin plej damaĝitaj regionoj. Tiun ĉi leĝo lastfoje uzis la franca registaro en 1955 dum la Alĝeria milito, kaj ĝi tiam ebligis fortajn atencojn al la individua libereco. Kvankam ili kondamnas la perfortaĵojn, diversaj maldekstraj partioj kaj sindikatoj ligas ilin kun la politiko de la registaro, kaj postulas la demision de Nicolas Sarkozy. [[Lilian Thuram]], membro de la '''Granda konsilio de la integriĝado''' kaj sportisto, grave kondamnis la parolojn de SARKOZY, dum fama gazetara konferenco, la 8-a de novembro : [http://permanent.nouvelobs.com/societe/20051109.OBS4674.html artikolo franclingva pri tio]. ==Eksteraj ligiloj== * [http://www.esperanto.be/fel/2006/008840.php Christian PINARD: FRANCIO: Signalo, ankoraŭ ne revolucio] el [[Monato (gazeto)|Monato]] (2006/1, p. 9) * [http://raporto.info/2005/11/07/francio-deka-nokto-de-perfortoj/ Raporto.info: "Francio: Deka Nokto de Perfortoj"] * [http://ĝangalo.com/modules/news/article.php?storyid=2353 Ĝangalo: "Perforto intensiĝas en Parizo, kaj ektrafas aliajn urbojn en Francio"] * [http://es.chinabroadcast.cn/1/2005/11/09/1@31016.htm Ĉina Radio Internacional: "Francio eniras en urĝan situacion kaj kelkaj urboj komencas elirmalpermeson"] * [http://paris.indymedia.org/article.php3?id_article=46050 TTT-ejo kie troviĝas multaj analizoj pri la kaŭzoj (france)] [[Kategorio:Tumultoj|Francio]] [[Kategorio:Historio de Francio]] [[Kategorio:Politiko en 2005]]   {{Commons|Paris suburb riots}}
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Tumultoj en Francio en 2005: Other (Statements), Sitelink, Statement: P225, Statement: P373
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Commons (vidi fontkodon) (duon-protektita)
Ŝablono:Projektoj (vidi fontkodon) (protektita)
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj