eo ku ru eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo uk eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it it it eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo uk am eo arz eo kk eo tg eo ca eo ro eo ro eo xal eo ru eo it eo krc eo en eo ku eo it eo hy eo it eo kk eo my es ro eo ku eo zh eo eml eo my eo sv eo kn eo si eo ca es si eo en eo diq eo vi nl it
Normala homo, metita en frenezulejon, tre suferos kaj disputos kun multaj
tieaj loghantoj. Se li volos vivi en paco kun la frenezuloj, li devos
silenti, sed tiam ne eblos iel plibonigi la situacion. La mondo estas
freneza, kaj esperantistaro ne estas escepto.
Esperanto estas normala lingvo por normalaj (t.e. bonaj) homoj; sed dume ne
chiuj homoj sur Tero estas bonaj. Tial praktike Esperanto estas "nenormala"
lingvo - ghi estas lingvo por bonaj homoj kaj celas plibonigi la mondon. Se
Esperanto estos neutrala rilate al boneco-malboneco de homoj, tiam ghi
perdos chian sencon kaj utilecon. (Tion saman - sed per aliaj vortoj - diris
Konstruado kaj batalado estas dialektike interligitaj aferoj. Fortoj de
Mallumo strebas detrui chian Luman Konstruajhon, tial necesas batali. Kiu ne
batalas, tiu ne konstruas. Ankau Zamenhof estis devigita multe batali. Kaj
li bone sciis la suprenomitan leghon, skribante: "Ni jhuris labori, ni
Plimulto de esperantistoj ne subtenas la tezon pri anstatauigo de chiuj
lingvoj per Esperanto. Tion deziras nur malgranda ("ekstremisma") parto de
e-istoj. Ceteraj vidas en Esperanto nur ponton inter diversaj lingvoj kaj
Ghenerale en la mondo estas akceptita ideo pri dezirindeco konservi lingvan
kaj kulturan diversecon. Se e-istoj laute babilos pri neceso forjheti chiujn
lingvojn favore al Esperanto, tiam nia lingvo akiros tiom da malamikoj, ke
Mi mem ne dezirus forlasi mian gepatran, kutiman kaj karan rusan lingvon.
Esperanto shajnas pli bona kaj oportuna, ol fremdaj lingvoj, sed malpli bona
kaj malpli oportuna, ol nia denaska lingvo. Vershajne, kun tio konsentos
Gudskov estas "eterna revoluciulo", kiu deziras detrui la mondon ghis
fundamento por konstrui novan lau siaj receptoj. Liaj publikaj dirajhoj kaj
skribajhoj pri celo de esperantistoj estas tre malutilaj por ni.
Malsagha amiko estas pli malutila, ol sagha malamiko.
Dum chiuj epokoj tiuj lingvoj farighas popularaj kaj iusence "internaciaj",
kies popoloj estas plej demokratiaj. La homaro movighas de tiranioj al
libereco. Antikva Grekio naskis la vorton "demokratio", kaj ghian lingvon
homoj memoras ghis nun, ech en Esperanto abundas multaj vortoj el antikva
greka lingvo (kaj kiu nun memoras antikvan persan lingvon?). Antikva Romio
naskis la vortojn "respubliko" kaj "juro", kaj ghia lingvo farighis
internacia lingvo dum du jarmiloj. Francio donacis al la homaro Deklaracion
pri rajtoj de homo, kaj franca lingvo farighis oficiala politika lingvo por
tuta Europo. Angla lingvo komencis disvastighi post kiam en Anglio aperis
parlamento, unua en la mondo. Tiun lingvon ege popularigis ankau Usono, tute
bazita sur principoj de libereco. Konkludo: kiel internacian lingvon la
homaro akceptos lingvon kun plej progresemaj kaj demokratiaj ideoj.
Komunismo en sia esenco estas perfekta demokratio, sed gvidantoj de USSR
perfidis tiun idealon kaj aranghis tutlandan malliberejon. Se tiu perfido ne
estus okazinta, se la komunismaj ideoj konservighus ne malpurigitaj, tiam
rusa lingvo farighus tutmonda. Kaj ghi ja ege disvastighis dum 20-a
jarcento, char milonoj da homoj, malgrau chio, sincere kredis je tiuj ideoj.
Nun la plej progresemaj nacioj estas usonanoj kaj britoj, kaj NUR TIAL ilia
lingvo internaciighas (sed ne pro tio, kvazau oni perforte altrudas anglan
lingvon). Homoj volonte lernas fremdan lingvon, se ghi enhavas altan
internan ideon (kaj angla lingvo ja havas tian internan ideon!).
Esperanto havas shancon popularighi nur en tiu okazo, se ghi havos
progreseman internan ideon. Kaj ghi ja havas ghin, ekde sia naskigho,
kvankam ekzistis kaj ekzistas e-istoj, kiuj volas forgesigi ghin.
Rusa lingvo perdis sian shancon farighi tutmonda, char pro interna perfido
ghia interna ideo (komunismo) fiaskis. Sed tia shanco ekzistis...
Oficialigo de Esperanto NUN nur malutilus al ghi, char tio malhelpus plu
esplori kaj perfektigi ghin. Esperanto ankorau ne estas plene esplorita,
ankorau eblas krei milojn da novaj vortoj, kaj tro frua oficialigo
"shtonigus" ghin, farus plian evoluigon ne ebla.
Nuna tasko de Esperanto - esti nur ponto, akceptante chion valoran el aliaj
lingvoj kaj kulturoj. Tiam Esperanto iom post iom farighos plej richa lingvo
kun plej richa kaj progresema kulturo. Nuna pretendo de esperantistoj, ke
Esperanto estas finita pseudonacia lingvo kun preta pseudonacia kulturo nur
baras vojon al plua evoluo kaj plirichigho de Esperanto.
Oficialigi Esperanton NUN estas same kiel devigi infanon labori kiel
plenaghulo. Unue necesas normigi kaj chiel plirichigi la lingvon, kompili
laueble plej ampleksajn vortarojn ktp. Esperanto estas kvazau jhus
malkovrita Ameriko. Nuna Esperanto estas malricha kompare kun estonta, kiun
eblas evoluigi (lau leghoj de Fundamento, certe). Kaj tuja oficialigo
Esperanto estas bazo por estonta definitiva internacia lingvo, sed ankorau
ne finpreta produkto. Multaj demandoj de ghia gramatiko ankorau ne estas
Ekzemple, kion signifas verbo "chesi"? Ghi signifas "ne plu esti", chu ne?
Almenau, tiel diras chiuj miaj vortaroj. Sed en tiu okazo, via frazo estas
erara. Anstatau "chesos" devas esti "chesigos": "...oni lin simple chesigos
kompreni". Oni uzu verbon "chesigi" tute analoge kun "daurigi". Pripensu
tion kaj konfesu, ke en Esperanto ankorau estas multe da akumulighintaj
komunaj eraroj kaj neesploritaj problemoj. Kaj vi diras: "oficialigo"...
Nacia lingvo estas ghangalo, formighinta nature kaj senorde. Oni uzas
naciajn lingvojn kiaj ili estas, char alia vojo simple ne ekzistas - ni ja
eklernas pensi pere de nacia lingvo. Sed al artefarita internacia lingvo oni
aplikas aliajn kriteriojn. Ghi nepre ne havu evidentajn mallogikajhojn.
Kiel vi scias, verboj dividighas je transitivaj kaj netransitivaj. En
Esperanto ne ekzistas (au almenau: devas ne ekzisti) verboj, kiuj samtempe
estus tr kaj ntr. Oni malpermesas "guljatj sobak" (promeni hundojn), nur
Ni prenu verbon "komenci". Ghi estas transitiva. Oni diras: "oni komencis
Ni prenu verbon "dauri". Ghi estas netransitiva. Oni diras: "oni daurigas
vin ami". Oni ne rajtas diri "oni dauras vin ami", char tio estus same kruda
eraro kiel diri "oni komencighis vin ami".
Ni prenu verbon "fini". Ghi estas transitiva, kaj ghia uzado estas tute
analoga al "komenci": "oni finis vin ami".
Ni prenu verbon "chesi". Ghi estas netransitiva, char signifas (lau
vortaroj) "ne plu esti, finighi, interrompighi". Sekve, oni ne rajtas diri:
"oni chesis vin ami". Nepre necesas aldoni sufikson -ig-: "oni chesigis vin
Mi scias, ke ech mem Zamenhof erare uzis "chesi" en senco "chesigi". Malgrau
tio, logiko postulas korekti tiun mallogikajhon. Au ni diru "oni chesigis
vin ami", au ni agnosku por "chesi" alian signifon, transitivan (= fini,
interrompi); en tiu okazo ni rajtos diri: "oni chesis vin ami", sed tiam
frazoj kiel "interparolo chesis" estos eraraj.
Mi estas konvinkita, ke ni devas normigi Esperanton, forigante chiajn
mallogikajhojn. Sed, kompreneble, kutimoj de e-istoj ege malfaciligos tiun
laboron. Kaj se Esperanto estus tuj (antautempe) oficialigita, tiam ghia
normigo jam estus tute malebla.
Komencighi = komenci esti.
Finighi = fini esti.
Dauri = daurigi esti.
Chesi = chesigi esti.
"Shi komencis ridi". Diri "shi komencighis ridi" estus kruda eraro. Tiel
same frazo "shi chesis ridi" estas eraro (ona prekratilasj smejatjsja,
anstatau ghusta ona prekratila smejatjsja).
Ni komencis interparoli = ni komencis interparolon.
Nia interparolo, do, komencighis.
Ni daurigis interparoli = ni daurigis interparolon.
Nia interparolo, do, dauris.
Ni chesigis interparoli = ni chesigis interparolon.
Nia interparolo, do, chesis.
>Esperanto estas vivanta lingvo, dependa de sia popolo (kiel
>cxiuj vivaj lingvoj) sed ne de "normigantoj". (N.Gudskov)
Tiu "popolo" pli ol duone konsistas el "eternaj komencantoj", kiuj faras
erarojn en chiu frazo. Chu ni sankciu chiujn tiujn erarojn kiel normon?
Kaj ghenerale. Se Esperanto apartenas nur al ghiaj uzantoj, tiam chesigu
chiajn parolojn pri "tutmondigo" kaj "oficialigo" de Esperanto. Efektive,
kial vi altrudas al la tuta mondo lingvon de iu "popolo"?  :)
Reale Esperanto apartenas al la tuta homaro. Esperantistoj estas nur uzantoj
de la lingvo, sed ne posedantoj. Iuj E-uzantoj scias la lingvon bone, iuj
(plimulto) - malbone. Esperanton regu ne E-"popolo", sed Fundamento+logiko.
Kiam Esperanto prezentighos por atento de amasoj, tiam ghi estos plej severe
kaj "alkrochigheme" kontrolata kaj ekzamenata. Kaj chiu mallogikajho en ghi
farighos granda obstaklo por akceptigi ghin. La homaro deziras perfektan
lingvon. Esperanto estas proksima al perfekteco, sed necesas solvi kelkajn
problemojn kaj korekti enradikighintajn erarojn kiel ekz. "chesi paroli".
Al mi ne plachas kampanjo de Johano M. kontrau brazilaj
spiritistoj-esperantistoj. Libroj, eldonitaj de Brazila Spritisma E-societo,
estas tre interesaj, kaj ghenerale Brazila E-movado estas - lau mia opinio,
dank'al la spiritistoj - pli proksima al Esperantismaj idealoj, ol Europa
La vortoj mem "esperantismo" kaj "spiritismo" estas parencaj. Chu hazarde?
("Espero" kaj "spirito" devenas de la sama vorto - "spiri")
>Cxu ni komune trovu pozitivan formuladon per koncizaj dek punktoj?
1. Pli vaste uzi nacian lingvon. Chiu nacia E-asocio havu du laborlingvojn:
Esperanton kaj sian nacian.
2. Akcepti ne nur sciantajn la lingvon, sed chiujn, ech kiuj nur morale
aprobas enkondukon de internacia lingvo.
3. Ligi E-movadon kun aliaj movadoj, kiuj konstruas la Pli Bonan Mondon
(ekologia, vegetarana, joga, religia kaj aliaj); kunlabori kun ili, uzante
4. Konstati, ke esperantismo estas nur lingva sekcio de pli vasta ideo -
5. Forlasi fiks-ideojn pri disvastigado de nur lingvo. Esperanto per si mem
signifas nenion, pli gravas ideo, kiun ghi enhavas.
6. Eduki ne esperantistojn-lingvanojn, sed esperantistojn-homaranojn.
(Interalie, homoj estas altirataj al Esperanto nur pro ghia ideo, sed poste
plej ofte disrevighas, char ili konstatas, ke esperantistoj estas stultuloj)
7. Kune krei kiel eble pli da retpaghoj, arkivoj, bibliotekoj en Interreto,
nepre ankau en naciaj lingvoj.
8. En Interreto uzi nur sistemon "jhaudo". Ghi estas perfekta, internacieca,
Fundamenta solvo, kiuj forigas tuj kaj senpage chiujn problemojn kun
9. Postuli de esperantistoj moralan konduton. For malchastulojn,
samseksemulojn, dibochulojn kaj aliajn personojn, kies konduto kontrauas kun
spirito de la Nova Epoko.
10. Klare montri diferencon inter patriotismo kaj naciismo, internaciismo
kaj "senpatruja kosmopolitismo". Homaranismo subtenas patriotismon kaj
internaciismon, sed kontrauas naciismon kaj "senpatrujan kosmopolitismon"
La "varba afisho de A.Grigorjevskij" temas ne pri ideo, sed pri praktikado.
Sed ghuste la praktikado de Esperanto estas plej malforta ghia flanko, multe
pli malforta kompare kun la ideo. La faktoj pri praktikado de Esperanto
aspektas mizere kompare kun internacia praktikado de angla lingvo, kaj tio
estas klara por chiuj legantoj. Praktikuloj preferos anglan lingvon, kaj
"ideuloj" en via flugfolio trovos nenion.
Necesas kompreni, ke Esperanto nun ankorau trovighas en stadio de
semo. Ne valoras prezenti semon kvazau arbon, char tiu "arbo" ne estas
videbla, kaj tio tuj malkredindigas vian reklamon.
Tute ne necesas lerni Esperanton, por vojaghi. Angla lingvo estas multe pli
utila. Ellerninte Esperanton, oni nur malfacile povos trovi esperantistojn
en alia lando. Kaj ech kiam oni trovas esperantistoj, la trovajho ofte
Universalaj Kongresoj pli kaj pli perdas la Zamenhofan etoson, kiu cheestis
en la unuaj Kongresoj. Nun UK kolektas nur
Plimulto da homoj ankorau ne maturighis por eksenti sin homaranoj; kvankam
ekzistas ne malmulte da tiaj homoj, kaj ili tre facile ighas esperantistoj.
Tiaj globalaj, epokfaraj reformoj, kiel enkonduko de komuna neutrala lingvo,
ne povas esti farita tre rapide. Necesas konsideri reakcion de treege multaj
malbonaj homoj. Necesas konsideri ankau malutilan agadon de kelkaj personoj
el interne de E-movado. Chio estas tre komplika. Sed la vivo postulas
Esperanton, kaj malgrau chiuj malhelpoj ghi disvastighos kaj venkos. Tiu
penso devas esti kerna en chiu reklamo. Ni semu entuziasmon, sed ne trompu,
fanfaronte pri "jama instruado" tra la tuta mondo ktp.
Î ÄÐÓÃÈÕ ÍÀÖÈÎÍÀËÜÍÛÕ ßÇÛÊÀÕ
PRI ALIAJ NACIAJ LINGVOJ
PRI "KONKURENTOJ" DE ESPERANTO
ÏÅÐÅÂÎÄ ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ ÒÐÓÄÍÛÕ ÔÐÀÇ
TRADUKO DE MALSIMPLAJ FRAZOJ
TRADUKOJ DE DIVERSAJ VERKOJ
ÐÅ×È, ÑÒÀÒÜÈ Ë.ÇÀÌÅÍÃÎÔÀ È Î ÍÅÌ
VERKOJ DE ZAMENHOF KAJ PRI LI
ÂÛÄÀÞÙÈÅÑß ËÈ×ÍÎÑÒÈ È ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
ELSTARAJ PERSONOJ KAJ ESPERANTO
ÈÇ ÈÑÒÎÐÈÈ ÐÎÑÑÈÉÑÊÎÃÎ ÝÑÏ. ÄÂÈÆÅÍÈß
EL HISTORIO DE RUSIA E-MOVADO
×ÒÎ ÏÈØÓÒ ÎÁ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
KION ONI SKRIBAS PRI ESPERANTO
ÏÎ×ÅÌÓ ÝÑÏ.ÄÂÈÆÅÍÈÅ ÍÅ ÏÐÎÃÐÅÑÑÈÐÓÅÒ
KIAL E-MOVADO NE PROGRESAS
ÞÌÎÐ ÎÁ È ÍÀ ÝÑÏÅÐÀÍÒÎ
HUMURO PRI KAJ EN ESPERANTO
ÀÍÊÅÒÀ/ ÎÒÂÅÒÛ ÍÀ ÀÍÊÅÒÓ
PAGHOJ EN ANGLA LINGVO
PAGHOJ TUTE EN ESPERANTO
© Âñå ïðàâà çàùèùåíû. Ïðè ëþáîì èñïîëüçîâàíèè ìàòåðèàëîâ ññûëêà íà ñàéò miresperanto.com îáÿçàòåëüíà! ÎÁÐÀÒÍÀß ÑÂßÇÜ