eo pl en en en en en en eo eo en en en hu en en pl pt eo eo eo eo eo eo it eo eo eo zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo lt eo eo eo eo eo eo eo eo cs eo eo cs eo eo eo es cs eo eo eo eo en eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it en eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo ru eo eo eo ca eo eo pt eo eo eo eo fr eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo de it nl eo eo eo eo eo eo en pt en eo eo eo eo eo ru nl eo eo eo eo eo es eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo de eo eo it eo eo eo eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo io eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo it eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo ca eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pt it it eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo hu eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo de eo eo eo eo fr eo eo eo de eo eo eo it eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo es eo eo eo it eo es eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo it cs eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hu eo eo eo az eo eo eo eo eo eo nl eo en eo eo eo eo eo eo eo pl eo en es cs eo eo eo eo eo eo eo eo cs pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en cs eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo es en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fi eo eo eo eo de eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo es es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo pl eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo hbs_lat eo es nl eo eo eo eo eo eo eo cs it en eo eo de eo de eo fr eo fr eo fr eo sv eo en eo fr eo en eo ja lt fr it de eo fr eo es eo en eo nb eo nb eo fr eo de eo en eo en br de eo de eo de ceb fr hbs_lat en eo fr eo it pl fr eo de eo fr es en eo fr eo fr eo fr en fr eo fr pt fr eo eo eo eo en hu en en zh en en pl en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en fi en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en hbs_lat en fr en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en de en en en en en
The Project Gutenberg EBook of Verdaj fajreroj, by Roman Frenkel
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of
the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have
to check the laws of the country where you are located before using this ebook.
Release Date: May 8, 2015 [EBook #48896]
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VERDAJ FAJREROJ ***
Produced by Andrew Sly, Mark C. Orton, Marc Vanden Bempt
and the Online Distributed Proofreading Team at
AL VERDA STELO — ETERNA FIDELO.
Prezo: 40 Spesdekoj = 1.00 franko = 80 pfenigoj.
DE MIA ĴUS MORTINTA DE NEKONATA
Nur antaŭ apenaŭ dek jaroj
Kun flora ornamo en haroj
Ŝi staris kun mi ĉe altaro;
Kaj estis senvivaj la floroj
Faritaj per manoj de l’ homo,
Sed ĝojis en ni niaj koroj
Malgraŭ de la vintra malvarmo....
Kaj nun post apenaŭ dek jaroj
Kaj preskaŭ en sama ornamo
Kun floroj vivplenaj en haroj
Revenis ŝi al la altaro;
Per volo mistera de l’ sorto
Ŝi kuŝis malviva en ĉerko,
Kaj ploris mi, ploris senforta,
Sed ĝojis la verdo de majo...
Kiam bruas la mar’, kiam batas la ond’,
Kiam ĝemas ventego terura, —
Kredu: venos la hor’ — trankviliĝos la mond’,
Glata estos la maro lazura.
Kiam ploras l’ anim’, kiam premas dolor’,
Kiam ĉia forestas espero, —
Kredu: venos la hor’ — kaj paciĝos la kor’,
(Dediĉitaj al So J. Rozits).
Ho for, dolor’! Ripozu kor’
De arba juna folieto al ekflorinta floro
Rosguto falis: ĉu estas ĝi saluto gaja,
Feliĉdezira al naskito maja —
Ĉu pri baldaŭa florpereo antaŭsenta ploro?!...
Ho, jes! Mi amas vin:
Kaj vi — afero sama!?
Se eĉ ne amus mi,
Ne povas ĉiam nubo griza
Ĝi devas: ĉu sur teron fali
Ho sankta stel’ de Egiptuj’ antikva,
Plej bela stel’ sur vintra la ĉiel’,
Dum la malvarm’ de longa frosta nokto
Vi memorigas pri eterna cel’!
Ĉirkaŭe — neĝ’, ĉirkaŭe — rigideco
En la silent’ profunda de l’ natur’, —
Sed ĉarme vi radias, stelo suda:
Kaj scias mi, ke ĉio dormas nur;
Ke estas land’ en kiu ĉielmeze
Vi brilas al ĉiamevarma ter’.
Kaj sentas mi: ekzistas font’ eterna
De l’ am’ de bel’ de l’ vivo kaj esper’!
Varmon eĉ dum la aŭtuno!
Troviĝas la kor’, kiu amas;
Ankaŭ dum hor’ de l’ mizero
Ĝi svenas de l’ amo,
Kaj estas venkita la morta fantomo,
Por cel’ nekonata al homo!
Malgaje, malbrile rigardas la suno
De pensoj malgajaj jam estas mi laca,
Tuta vestis sin ter’ per mantelo,
Pli brila, ol blanka lili’;
Kiel kron’ diamanta de l’ reĝo,
De l’ suno sub hela radi’
Brilas ĝia ornamo el neĝo;
Glorkantas la kor’ al la Di’,
Ĉar mi sentas Lin en la aero,
Kaj en ĉiu glacia larmero,
Jam pli kaj pli varma
Fariĝas la suno, kaj ĉarma;
Alflugas kaj kantas vent’ suda:
De l’ sud’ malproksima filino,
Ĉu ĝojo estas ĝi pri amo nuna
Ĉu pri baldaŭa florpereo ploro
En ombra varmet’ de tilio,
Kun plora malĝoj’, sub foli’
Sopiras pri suno lilio —
«Ho, kara flirtul’ de l’ aero, —
«De l’ kampo verdeta sur ter’
«Ĝi svenas en ama forges’,
«Kaj kantas ĝi dolĉe, senĉese
«Ke ploras mi sub la folio
«En ombro de granda tili’.
LA ŜAŬMO DE L’ ONDO.
La reĝo de l’ tago, en togo purpura
Kaj laca baniĝis en akvo lazura
La mano en mano, ni sidis trankvile
Sur bordo de l’ maro kvieta,
Al ŝiaj koralaj lipetoj simile
Subite alkuris la ond’ diafana
Kaj bordon kun am’ ĉirkaŭprenis, —
Sed ĝia sopir’ al feliĉ’ estis vana:
De l’ forta ekbato ĝi svenis.
Kaj mortis la ondo, nur ŝaŭmo neĝbrila
Perliĝis en ruĝ’ de l’ vespero;
La lastan saluton venteto facila
Alportis de l’ sun’ al la tero.
Kaj jen malaperis la ŝaŭmo ruĝpala
Kun ĝema plaŭdson’ de pasio;
De l’ suno, droninta en akvo kristala,
Ho, ĉu ne simile al ŝaŭmo de l’ ondo
Pasi’ malaperis de l’ amo?!
Nun sola, solega mi restis en mondo,
Finbrulas de l’ viv’ mia flamo...
Nin helpos atingi la celon!
2. DEZIRU — VI POVOS!
Kaj se el la koro
Por helpo kaj vorto konsola
Nur serĉu amikon —
Se cel’ estas bela
Se vojon nur rektan vi iros,
Se nur vi ne cedos,
Ĝis lastan vi spiron elspiros —
Deziru nur venki —
3. AL EDZO FIDELA.
Ĉu vi memoras, kiel unufoje
Vi ĵuris al la amatino?
Ĉu vi forgesis, kiel gaje, ĝoje
Promesis amon vi sen fino?
La blua maro estis atestanto
De via vort’ sincera, ĵura!
Aŭ ĉu ne sonis sankta himno-kanto
Al via am’ ĉielepura?
Ĉu vi memoras, kiel venis tago
De la renkonto via dua?
Ĉu inter montoj ĉe lazura lago
Ne sonis via ĵuro plua?
Ĉu vi forgesis, kiel trans la maro
Ĉe la altar’ de majstroj fama
Kuniĝis vi, mirinde bela paro,
Por amo kaj fidel’ ĉiama.
Kaj nun parencoj viaj vin admonas,
Ke vi forlasu la edzinon;
Al la orel’ delogaj vortoj sonas:
«Jen vidu veran belulinon!
«Ne estas ĵur’ deviga kaj sufiĉa,
«Malbona estis la elekto —
«Nur kun alia estos vi feliĉa:
«Beleco mem — ŝi, kaj perfekto!
Ĉu restos, diru, io pensŝancela
En la amanta via koro?
Ho, diru tuj, ĉu restos vi fidela
Dum la danĝera nuna horo?
Dum la Kristnaska nokto 1907. (maln. st.)
Al nia glora armeestro, Th. Cart, dediĉas tiun-ĉi kanton lia sincera admiranto.
Eksonu trumpetoj, ektondru tamburoj
Kaj laŭte ekkantu, armeo!
Kun kant’ tiu ĵetu vin kontraŭ la muroj —
Atendas vin glora trofeo!
Vi ĵuris batali, vi ĵuris labori:
Nun venis la hor’ de l’ batalo!
Ĉu igos malĝoji, ĉu igos vin plori
Unua ekbat’ de l’ fatalo?!
Glor’ al batalintoj unua de horo!
Kun kredo en koro, kun ega fervoro
Vi montru kuraĝon eĉ plian.
Ho, ekrememoru, kioman nun fojon
Vi ĵuras: «Ni restos fidelaj!»
Al vi nia Majstro ĵus montris la vojon,
Do for, malamikoj ribelaj!
Kaj jam armeestro trumpetas atakon,
Komandas al siaj soldatoj:
Kuraĝe antaŭen, forpelu la drakon
De viaj plej sanktaj Penatoj!
Do for la ŝanceloj, do for ĉiuj duboj!
Leviĝu la verda standardo!
Ekbrilos la suno, disiĝos la nuboj;
Antaŭen do la avangardo!
Kaj post l’ avangardo, kun ĝoja spirito,
Sin ĵetu la tuta armeo
Kun krioj de venko, kun kant’ de l’ milito —
Atendas ĝin glora trofeo!
Al la gazeto «BRAZILA ESPERANTISTO»
(okaze de ĝia apero).
Se povus la sento,
Flugi mistera kun forto;
Se tra la aero
Tra tuta la tero
Povus sin porti kantvorto;
Se estus nur kordo
Son’ kies el nordo
Povus atingi la sudon —
Sendus glorkanton kaj ludon!
Sed falis la baro
De l’ kor’, en agordo
Kor’ kun tutmonda, sonanta.
Aŭdas ĝin tuta homaro:
Iru en landon trans maro!
Flugu al bordoj Brazilaj,
Koroj ĉar estas similaj —
Lingvo komuna en mondo...
Sed nun ĝi jam sonas
Vivi amika en rondo —
Kaj tial la sento
Flugas mistera kun forto
Kaj tra la aero
Tra tuta la tero
Portiĝas mia kantvorto —
Kaj tial la kordo
De l’ koro en nordo
Sonas amike al sudon,
Sendas glorkanton kaj ludon!
TRADUKAĴOJ EL LA LATVA LINGVO
La sekvantajn du tradukaĵojn mi dediĉas al mia amiko Sro J. Rozits, kiu helpis al mi la tradukadon el la tute nekonata de mi lingvo latva.
1. PRINTEMPO DE L’ AMO.
De latva poetino Aspazia.
Tuŝita neĝ’ en flirta mov’!
Dum via pas’, dum via pas’
Hirundoj flugas en amas’;
Premride batas kor’ sen las’
Dum via pas’, dum via pas’;
Tremetas kor’ dum via pas’!
2. SUB VERDA LAŬBO.
De latva poeto J. Rainis.
Sin fermas malrapide vund’:
Ĝi longe, forte doloretis
Dum longaj jaroj vanaj...
Mi ŝian blankan manon petis —
Ŝi ĝin al kor’ tremanta metis:
Fajreras ree pens’; en fund’
De l’ kor’ jam forgesita — vund’.
Voj’ via — longa;
Baldaŭ vekos vin hor’ de laboro!
Ĉio — mia! diris oro
Ĉio — mia! diris ŝtal’.
Mi aĉetos! diris oro
Kaj mi prenos! diris ŝtal’.
De l’ vento ir’.
De l’ flu’ —
Jen sin levis luno hela...
Aŭdu!... ĉu... gitara son’?
Jen la hispanino bela
Sin apogis sur balkon’.
De l’ vento ir’.
De l’ flu’ —
For mantel’, anĝelo vera,
Kaj aperu, ho sunet’!
Tra la balustrado fera
De l’ vento ir’.
De l’ flu’ —
[1] «Gvadalkvivir» — konata rivero en Hispanujo.
Ĉarme sonas lula kant’,
Dolĉe kantas la patrin’
«Dormu, kara, ho anĝel’,
Ĉarme sonas lula kant’
Lumas lun’ sen fino...
Kia estos la respond’
Ĉe sanktloĝej’, ĉe la pordeg’
Almozon petis vir’ staranta,
Senforta kaj pro malsateg’,
Pro la soifo suferanta.
Peceton nur ja da la pan’
Turmenta kun rigard’ li petis!...
Kaj iu ŝtonon en la man’,
De la petanto tiu metis!
Petegis tiel ankaŭ mi
Kun larmoj kaj kun la turmento
La amon vian... kaj de vi
Trompita estis mia sento.
En sunvarmeg’, en valo Dagestana
Kun plumb’ en brust’ senmova kuŝis mi;
Ankoraŭ fumetadis vund’ malsana,
Po gutoj fluetadis sang’ el ĝi.
Mi kuŝis sola sur la sablo vala,
Ŝtonegoj staris en malvasta form’;
Sun’ min kaj ilin per varmeg’ egala
Bruligis; mortprofunda estis dorm’.
Festen’ sonĝiĝas al mi, briligita
Per fajroj, en la hejma mia land’;
Pri mi parolas oni en kronita
Virina ar’ el floroj per girland’.
De gaja la parol’ en malproksimo
Enpense tie sola sidas ŝi,
En la malgaja sonĝo la animo
Trempite, sed pri kio? — scias Di’!
Kaj sonĝas ŝi: Jen valo Dagestana,
Jen malvivulo kuŝas en kviet’;
En lia brust’ nigretas vund’ malsana,
Eliras sang’, malvarma per fluet’.
Ne pri amik’ ĉe mortofer’
Domaĝas mi dum hor’ batala.
Nek pri edzina larmsufer’
Aŭ de l’ hero’ pri mort’ fatala:
Por edzinplor’, ve, estos lim’,
Amik’ plej bona lin forgesos;
Sed estas ie la anim’ —
Ĝis tomb’ memoron ĝi karesos.
En hipokrita homa rond’
Mez’ la kolero kaj malbeno
Kaj inter larmoj de la mond’
Sincera estas sole jeno:
Pri sia id’ patrina plor’
Ĉar ne forgesos ŝia kor’,
Se morton sangan filo trovos, —
Kiele plorsalik’ ne povos
Surlevi branĉojn eĉ por hor’!
Okaze, dum bala vespero
Mi vin mez’ de brua vantec’
Ekvidis, — sed kovris mistero
La trajtojn de via belec’.
Malgaj’ sur okuloj — senlima,
Belsonis la voĉ’ sen kompar’,
Son’ kvazaŭ de ŝalm’ malproksima
Aŭ mara ludanta ondar’.
Min ĉarmis talio gracia
Kaj via enpensa elvid’;
Malgaje el koro pasia
Sonoras en mi via rid’.
Se, laca, mi serĉas trankvilon
Dum nokta silento, en sol’, —
Mi vidas malgajan pupilon,
Aŭdiĝas la gaja parol’.
En sonĝo malĝojo sin plias,
Sin trudas la revoj sen ĉes’...
Ĉu amas mi vin, mi ne scias —
Al mi tamen ŝajnas, ke jes!
De Ĵadovskij (el rusa lingvo).
Kiel fajro — kisoj miaj,
La tali’ — fleksebla kan’;
Iĝos for suferoj viaj:
De brust’ mia venas san’.
Kiel plumb’ fandita, bolas
Sang’ en vejnoj kaj en kor’;
Amvenenon kiu volas, —
Kaptu kronon mian for!
De l’ dezerto bruligeca
Flor’ aroma estas mi,
Sed trunk’ — dorna, veneneca
Kaj danĝera — la foli’;
Amas mi, kaj mi perfidas,
Sed min sekvas granda ar’;
Ĵetas kisojn mi kaj ridas, —
Kaj malpac’ — ilia far’.
Se vort’ mia nur eksonus,
Sed fajreron aman donus
Mi al ĉiu sur la ter’.
Ne amas vi, ne amas vi —
Ĉar se nur vin rigardas mi,
Mi ĝojas, reĝo kiel!
Eĉ pri malam’ la ruĝbuŝet’
Parolas ĉiam via —
Ho, donu ĝin nur post kiset’:
Konsol’ tuj venos mia!
Luksbrilon de la sun’,
Kaj revas pri la lun’.
Ĝin vekas per radi’,
Kun am’ la flor’ al ĝi.
Kaj mute ardas, lumas
Al la ĉiel’ la flor’,
Aromas ĝi kaj ploras
Pro am’ kaj amdolor’.
En verdo la ter’ dolĉe svenas,
Sonoras alaŭda la tril’ —
Kun lumo, koloroj kaj bril’
De kanto alaŭda moliĝas
La froste rigida humor’,
El mia malgaja la kor’.
Kaj trilas l’ alaŭd’ delikate:
«Pri kio de l’ kanto sopir’?» —
Ĝin kantis mi, ho plejamata
Dum longa de jaroj pasir’!
Mi kantis ĝin, mia etulo,
Dum koron premegis ĉagren’,
Al av’ jam — de vi antaŭulo,
De verda arbar’ en solen’.
Venis aŭtuno. Arbar’ senvestiĝis,
Flugis for birdoj, la kampoj nudiĝis;
Restis kun greno jam unu nur stri’ —
Kaŭzas ĝi penson malgajan al ni!
Ŝajnas, ke spikoj diretas tra l’ vento:
«Premas malĝoja aŭtuna nin sento:
«Tedis kliniĝi al ni ĝis la ter’ —
«Grasa baniĝas, en polvo, grener’!
«Bird’ nin difektas dum sia trapaso,
«Tute malsata, en granda amaso,
«Batas venteg’ nin, mordetas lepor’...
«Kial prokraste la mastr’ estas for?
«Ĉu ni ne kiel ceteraj naskiĝis?
«Ĉu ni malbone el floroj spikiĝis?
«Same bonega, matura por pren’
«Nia delonge ŝveliĝis ja gren’.
«Ĉu do por tio li semus kaj plugus,
«Ke ni kun vento aŭtuna disflugus?...
Venas de l’ vento malĝoja redir’:
— Nun de l’ malsano ekkaptis lin spir’.
Bone li sciis por kio li semis,
Sed malfacila laboro lin premis:
La mizerul’ jam ne manĝas, dolor’ —
Verm’ malsaniga — suĉegas en kor’;
Man’ vin seminta, vip’ kvazaŭ je l’ tero,
Pendas, sekega, kiele lignero;
Voĉ’ malaperis, malbrilas pupil’,
Kaj plu ne sonos post akra plugil’
Bela, enpensa, malgaja la kanto,
Kiun kantadis mizera pluganto!
KANT’ PRI SORĈPOVA OLEG’O.
ANTAŬPAROLO DE LA TRADUKINTO.
Oleg’o estas la unua Kiev’a princo el la dinastio de Rjurikidoj. La rusa kroniko rakontas, ke princo Rjurik mortante transdonis la tronon al sia parenco Oleg’, ĉar Igorj, la filo de Rjurik estis ankoraŭ neplenaĝa. Oleg’o submetis al sia potenco la urbon Kiev, kuŝantan ĉe la dekstra bordo de l’ rivero Dnjepr kaj en la jaro 883 p. K. preskaŭ ĉiujn slavajn popolojn, loĝintajn apud Dnjepr’o.
Farinte Kiev’on sia ĉefurbo Oleg’ diris: «Estu ĝi la patrino de rusaj urboj». En la jaro 907, lasinte en Kiev Igorj’on, Oleg’ ekiris batali kontraŭ la grekoj kun militistaro el slavoj kaj skandinavoj. Oni iris sur ĉevaloj kaj sur ŝipoj. Laŭ la vortoj de la kroniko estis 2000 ŝipoj po 40 homoj en ĉiu. Legendo diras, ke Oleg’ venkinte la grekojn kaj pendiginte sur la pordego de Konstantinopolo (kiun la rusoj nomas ankaŭ «Car-Grad’» = «Reĝo-Urbo») sian ŝildon kaj la ŝildojn de siaj militistoj kiel signon de la venko, reiris hejmen kun riĉegaj donacoj, ricevitaj de la grekoj. La rusa popolo, mirigita de liaj sukcesoj nomis lin «Sorĉpova».
Olga (Oljga) — estas nomo de la edzino de l’ princo Igor (Igorj).
Ĥozaroj — estis popolo loĝinta en la suda Rusujo, pri kiu la historiistoj ne estas inter si konsentaj, ĉu ili estis hungaroj, ĉu finoj, ĉu ia alia popolo, kaj kiuj ofte atakadis la slavajn gentojn.
Peruno — estas la ĉefa idolo de la antikvaj slavoj.
Pri la morto de Oleg’o la rusa kroniko rakontas legendon, kiun la fama rusa poeto Puŝkin prenis kiel temon por la sekvanta balado.
KANT’ PRI SORĈPOVA OLEG’O.
Balado de A. PUŜKIN.
Jen kiel intencas sorĉpova Oleg’
Nun venĝi malsaĝajn Ĥozarojn:
Atak’ pro ilia per glav’ kaj flameg’
Kun la kolegar’, en armaĵo, sur val’
Princ’ rajdas sur sia fidela ĉeval’.
Arbar’ el malluma renkonte al li
Saĝega jen iras sorĉanto —
Humila nur antaŭ Peruno — la di’,
De la estontec’ sciiganto;
Nur lia afer’: antaŭdir’ kaj preĝeg’;
Al saĝmaljunulo alrajdis Oleg’.
— «Ho, diru, sorĉisto, amat’ de diar’
Viv’ kion por mi do pretigos;
Je ĝojo ĉu de malamika najbar’
Tombtero min baldaŭ kuŝigos?
Malkaŝu la veron sen timo je mi,
Plej bonan ĉevalon mi donos al vi». —
— «Sorĉistoj ne timas potencon de rang’,
Donacon de princ’ ne bezonas;
Profeta libera ilia la lang’
Per volo ĉiela nur sonas.
Kaŝiĝas profunde estonta la sort’,
Sed vidas mi ĝin, mia vera — la vort’,
Sur frunto. Ho, princ’, tenu ĝin en memor’:
La glor’ al venkinto — ĝojego!
Nom’ via famiĝis per venka honor’:
Car-Grada sur fama pordego —
Ŝild’ via; kaj akvo, kaj ter’, ĉia fort’
Obeas al vi, ho mirinda jen sort’!
De ondo trompema en blua la mar’
En hor’ de ventego fatala
Ne ĉesos la fluo de via jarar’,
Nek ankaŭ de sago batala;
La batojn forŝirmos armaĵa persist’
Ĉar la nevidebla vin servas gardist’.
Ne vian ĉevalon timigas danĝer’,
Al via obeas ĝi volo;
Ne tremas ĝi en la batala afer’
La sagoj fajfante ĉe kolo.
Nenio por ĝi — ĉu malvarm’, ĉu batal’ —
Sed morton vi havos de via ĉeval’.»
Ekridis Olego, sed tuj post moment’
Kovriĝis vizaĝ’ per malhelo.
Ĉeval’ forlasite en pens’ kaj silent’,
La man’ apogite sur selo,
Amikon fidelan per mano kun mol’
Karesas, frapetas li kruta je kol’.
«Adiaŭ, kolego, fidela servant’,
Disiĝi por ni venis horo,
Ripozu, neniam plu tuŝos rajdant’
De vi piedingon el oro.
Adiaŭ, ho kara, memoru do min.
Amikoj — junuloj nun prenu vi ĝin!
Tapiŝ’ per haraĵa ĝin kovru kun pen’,
En mian herbejon irigu,
Banigu kaj nutru plej bona per gren’,
Per akvo el fonto trinkigu».
Junuloj kondukis ĝin tuj al la stal’
Por princo jam preta alia ĉeval’.
Festenas Olego kaj la kolegar’
Kun gaja sonoro pokala;
Kaj blanka jam estas ilia buklar’,
Sur mont’ kiel neĝo kristala.
Pri tagoj pasintaj — ilia parol’,
Pri kunaj bataloj rakontas popol’.
«Sed kie do estas nun mia koleg’,
«Ĉeval’ mia forta, flamema?
«Ĉu sana?» — demandis la princo Oleg’,
«Ĉu same rapida, ludema?»
— «Ho, princ’, ĝi ne estas jam plu en la mond’,
«Ĝi dormas sur mont’.» — tia estis respond’.
— Mallevis la kapon Oleg’-potencul’,
Kaj pensis: «Do kio — sorĉado?
«Sorĉist’, vi mensogis, ho vi, frenezul’!
«Ne estus se antaŭdirado,
«Ĝis nune ĉeval’ mia portus ja min.» —
La ostojn ekvidi — de l’ princo inklin’.
Jen rajdas potenca Oleg’ el la kort’
Kun Igor, maljunaj kun gastoj.
Sur kruta monteto, de Dnepro ĉe bord’
La ostoj jen kuŝas nur lastaj.
Kaj pluvon, kaj polvon portant’ en silent’
Nur ŝtipon mez’ ili ŝancelas la vent’.
Surpaŝis la princ’ sur ĉevalan krani’
Kaj diris: «Amiko modesta,
Ve, vivas la mastro pli longe ol vi:
En mia proksima mortfesto
Ne via, fluante kolhara de vil’,
Sang’ tombon varmigos sub akra hakil’.
Jen kie sin kaŝas pereo por mi —
Min osto je mort’ minacadis!...»
Sed dume serpent’ el la morta krani’
Siblante al li elrampadis
Vindante piedon per nigra ruband’ —
Ekkriis pikite la princ’ de Rusland’...
Dum festo post mort’ de Olego pokal’
Ŝaŭmante rondiras en ordo.
Princ’ Igor kaj Olga — sur monto; en val’
Jen sidas kolegoj ĉe bordo,
Kaj de batalintoj amika en rond’
Batal’ pri pasinta laŭtsonas rakont’.
Nur antaŭ apenaŭ dek jaroj
Ne povas ĉiam nubo griza
La Ŝaŭmo de l’ ondo
«Al Verda Stelo — Eterna Fidelo»
1. La Koro fidela
2. Deziru — vi povos
3. Al Edzo Fidela
Tradukoj el la latva lingvo:
1. Printempo de l’ amo (Aspazia)
2. Sub verda laŭbo (Rainis)
Oro kaj ŝtalo (Puŝkin)
Ne pri amik’... (Nekrasov)
Okaze, dum bala vespero... (Grafo A. Tolstoj)
1. Ne amas vi...
3. En verdo la ter’ dolĉe svenas...
Kant’ pri Sorĉpova Olego (Puŝkin)
— Bruĝo, (Belgujo). —
Mi aldonis mankitajn apostrofojn kaj ĝustigis kelkajn aliajn mispresaĵojn. Mi konservis la malsaman interpunkcion en la datolinioj. La poemo Kant’ pri Sorĉpova Olego aperis en la originala libro plejparte sen spaco inter linioj. Mi apartigis la liniojn en strofojn laŭ la rusa originalo.
End of the Project Gutenberg EBook of Verdaj fajreroj, by Roman Frenkel
*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK VERDAJ FAJREROJ ***
***** This file should be named 48896-h.htm or 48896-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
Produced by Andrew Sly, Mark C. Orton, Marc Vanden Bempt
and the Online Distributed Proofreading Team at
Updated editions will replace the previous one--the old editions
Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research.  They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
*** START: FULL LICENSE ***
THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License available with this file or online at
Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement.  See
paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works.  See paragraph 1.E below.
1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States.  If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
a constant state of change.  If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org
1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.
1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
has agreed to donate royalties under this paragraph to the
Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
must be paid within 60 days following each date on which you
prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
address specified in Section 4, "Information about donations to
the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
License.  You must require such a user to return or
destroy all copies of the works possessed in a physical medium
and discontinue all use of and all access to other copies of
- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
electronic work is discovered and reported to you within 90 days
of receipt of the work.
- You comply with all other terms of this agreement for free
distribution of Project Gutenberg-tm works.
1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.
1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from.  If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation.  The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund.  If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.
1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.
Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation information page at www.gutenberg.org
Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541.  Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations.  Its business office is located at 809
North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887.  Email
contact links and up to date contact information can be found at the
Foundation's web site and official page at www.gutenberg.org/contact
For additional contact information:
Dr. Gregory B. Newby
Chief Executive and Director
Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.
The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements.  We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance.  To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit www.gutenberg.org/donate
While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.
International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations.
To donate, please visit:  www.gutenberg.org/donate
Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone.  For forty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.