eo fr eo eo eo fr br eo eo eo it eo eo pt nl fr es eo eo eo eo fr eo en eo fr eo war eo en eo eo war eo eo war eo de eo en it eo eo en eo nl pt nl eo es fr ca eo en fr eo en fr eo eo fr eo eo pt eo eo it eo eo eo io eo es eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr en de fr fr az ru fr sv fr fr ca en ca oc fr eo en en en fr en fr en en it fr tr fr fr fr ca en eo en en en en de en fr en zh en fr de ca fr ca fr eo fr en en en it it it it en fr fr fr it it it it eo eo fr en de en fr fr fr en fr fr fr es fr zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo es fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr fr eo eo eo eo eo eo eo fr br eo fr eo ro eo fr fr eo fr eo it eo fr en eo it eu eo eo eo fr eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl an ar bg br ca mhr id hbs_lat cy da de el en es eu fa fi fr gd lt de he hu id it ja ka kk ko it lb lt lv en ms mzn nl nb nb fi fr pl pms pt ro ru jbo en hbs_lat en sk sl hbs_lat sv hu en th tr fy ur uz vi tr pl zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
france: Saint-Malo, bretone: Sant-Maloù, galoe: Saent-Malo, esperante: Sankta Maklovo
Saint-Malo-Sud ties ĉefurbo, Saint-Malo-Nord ties ĉefurbo
Geografia lokigo sur la mapo : Ille-et-Vilaine
v • d • r
Saint-Malo [sɛ̃ malo] (Sankta Maklovo[1]) estas franca urbo kaj komunumo en la departemento Ille-et-Vilaine, regiono Bretonio.
Ĝia nomo en la galoa estas Saent-Malo kaj en la bretona Sant-Maloù.
1.1 La tajdoj en Saint-Malo
3 Urbo de famaj maristoj
Geografio[redakti | redakti fonton]
Saint-Malo estas mara havenurbo ĉe Maniko, ĉe la marenfluejo de la rivero Rance. Tiu enfluejo aŭ marbrako, kiu transformiĝas en riveron, estas limigita de la Tajdacentralo de Rance marflanke kaj de la urbo Dinan terflanke (je 18 km fluge).
La aliro al la haveno de Saint-Malo estas ŝirmita per multaj rifoj kaj ŝeroj mergitaj je alta tajdo, per submaraj istmoj (videblaj dum malaltaj viglaj tajdoj), per insuloj aŭ insuletoj, el kiuj multaj estis fortikigitaj en la 17-a jarcento kaj 18-a jarcento (Cézembre, Fort Harbour, la fuorto de la Conchée, Grand Bé kaj Petit Bé, la insuleto de Fort National).
Saint-Malo estis insulo kaj fariĝis duoninsulo. Ĝi estis ĉirkaŭigita de remparoj konstruitaj kaj rekonstruitaj de la 12-a jarcento ĝis la 19-a jarcento, al kiuj la arkitektoj Vauban kaj Siméon de Garangeau aldonis insulajn fortikaĵojn. Apartaĵo de la remparoj de Saint-Malo estas ke, ili staras sur la roko, kiu subtrenas la urbon kaj tenas nur per la pezo de la stakigitaj ŝtonoj.
Saint-Malo regas la Clos-Poulet (nomo venanta laŭdire de "Pou-Alet", de la latina Pagus Aleti, "la lando de Alet", sed pli verŝajne la nomo devenas de Plou/Ploua-Alet: "paroĥo de Alet" en la bretona) kiu estas limigita de la rivero Rance, la Maniko kaj la kaviĝo de Châteauneuf. La urbo frontas al Dinard. Cancale fermas oriente la bordon de Clos-Poulet, konsistigantan parton de la côte d’Émeraude (eo: Smeralda Bordo).
Nun, la urbo enhavas ankaŭ la malnovajn urbojn Saint-Servan kaj Paramé kun kiuj ĝi unuiĝis en 1967[2].
La tajdoj en Saint-Malo[redakti | redakti fonton]
Plaĝo de la ventumilo vide de la remparoj, kovrita per tajdo je koeficiento 106
La tajdoj de la golfo de Saint-Malo estas inter la plej altaj en Eŭropo. Ili kreiĝas pro la koncentriĝo de la marakvo en triangula golfego inter Bretonio kaj Cotentin.
La vojo de Sillon en tajdo je koeficiento 106
Maksimume, la tajdodiferenco (amplitudo inter la malalta kaj la alta tajdoj) povas atingi ĝis 14 metroj, t.e. pli ol duoble pli granda ol la ordinara tajdodiferenco en Atlantiko. Tial komence de la jaroj 1960 la baraĵo de la tajdocentralo estis konstruita precize tra la enfluejo de la rivero Rance alsupre de Saint-Malo (la alia opcio estis la golfo de la Monto Sankta Mikaelo).
Klimato[redakti | redakti fonton]
La golfo de Saint-Malo estas sub modera klimato tre oceana. La temperaturoj estas varmigitaj per la Golfa Marfluo kaj la amplitudo de la temperaturoj inter vintro kaj somero estas malgranda (de 5,4⁰C en Februaro ĝis 17,3⁰C en Julio) kun meza valoro je 11,3 °C[3].
Demografio[redakti | redakti fonton]
Loĝantara evoluo de la komunumo Saint-Malo antaŭ la kunigo
Loĝantara evoluo de la komunumo Saint-Malo antaŭ la kunigo, daŭrigo (1)
Loĝantara evoluo de la komunumo Saint-Malo antaŭ la kunigo, daŭrigo (2)
Loĝantara evoluo de la komunumo Saint-Malo antaŭ la kunigo, daŭrigo (3)
(Fonto: Datumbazo de EHESS.)
Loĝantara evoluo de la komunumo Saint-Malo poste la kunigo
(Fonto: Datumbazo de INSEE ekde 1968.)
Saint-Malo vide de la insulo Grand Bé.
Historio[redakti | redakti fonton]
Dum la romania periodo estis urbo en Aleth.
Dum la 6-a jarcento sankta Malo fariĝis la unua episkopo de Aleth. Dum la 12-a jarcento la episkopo transiris de Aleth al la insulo Saint-Malo.
En 1594 la urbo iĝis definitive franca kaj ĝi iĝis loko de famaj maristoj (vidu sube).
Dum la dua mondmilito la germana armeo okupis la urbon. En 1944 la usona armeo atakis la urbon, kiu kapitulacis la 17-an de aŭgusto kaj la insulo Cézembre kapitulacis la 2-an de septembro. La urbo estis 85 % detruita sed ĉirkaŭmuregoj ne estis detruitaj kaj oni rekonstruis malnovstile la urbon.
Urbo de famaj maristoj[redakti | redakti fonton]
Statuo de Jacques Cartier
Surcouf, fama korsaro, vivis je la fino de la 18-a jarcento.
Li venkis multajn anglajn ŝipojn, eĉ multe pli dikajn ol sia. La statuo montras Anglujon, la grandan malamikon.
Lia fama ŝipo nomita Renard estis rekonstruita kaj videbla en Saint-Malo.
Jacques Cartier vivis en la 16-a jarcento. Li malkovris Sankt-Laŭrencon.
La statuo montras la marnavigiston gvidantan la stevenon.
Lia kastelo de Limoëlou estas ankaŭ muzeo kaj vizitebla en Rothéneuf, apud Saint-Malo.
René Duguay-Trouin estis fama maristo de la 18-a jarcento. Li konkeris Rio de Ĵanejron kontraŭ la portugaloj en 1711.
Partnera urbo[redakti | redakti fonton]
Port-Luiso, 1999 en Maŭricio
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Esperanta vivo[redakti | redakti fonton]
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 44 voĉojn (0,27 %) en 2004[4] kaj 43 voĉojn (0,29 %) en 2009[5].
Tie estas esperanto grupo. Kursoj okazas merkrede kaj sabate[6],[7].
Referencoj[redakti | redakti fonton]
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Saint-Malo en la franca Vikipedio.
↑ El Maclovius la latina nomo de Sankta Malo.
↑ « Nek franco nek bretono, maloano mi estas» sur la e-loĝejo de la semajna gazeto L'Express, parolo de Gilles Foucqueron
↑ Mezaj temperaturoj mezuritaj en Dinard inter 1981 kaj 1990, de WorldClimate.com, kun la datumoj de GHCN1
↑ Ministrejo pri internaj aferoj. Rezultoj 2004 Listo Denis Clopeau (france). Alirita 23-an de septembro 2013.
↑ Ministrejo pri internaj aferoj. Rezultoj 2009 Listo Bert Schumann (france). Alirita 23-an de septembro 2013.
↑ Esperanto grupo de Saint-Malo Groupe Esperanto de Saint-Malo
↑ Federacio Esperanto-Bretonio Fédération Espéranto Bretagne
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Saint-Malo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Saint-Malo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ttt-ejo de la urbo Saint-Malo
Geografio de Bretonio, urboj kaj regionoj - Saint-Malo
v • d • r
Saint-Pol-de-Léon (Kastell-Paol)  • Tréguier (Landreger)  • Saint-Brieuc (Sant-Brieg)  • Saint-Malo (Sant-Maloù)  • Dol-de-Bretagne (Dol)  • Vannes (Gwened)  • Quimper (Kemper)
Sankta Paŭlo Aŭreliano (sant Paol-Aorelian)  • Sankta Tudvalo (sant Tudual)  • Sankta Briego (sant Brieg)  • Sankta Malo (sant Maloù)  • Sankta Samsono (sant Samzun)  • Sankta Paterno (sant Padern)  • Sankta Korentino (sant Kaourintin)
v • d • r
Pli ol 40 000 enloĝantoj
Pli ol 3 500 enloĝantoj
Malpli ol 3 500 enloĝantoj
Châteauneuf-d’Ille-et-Vilaine, La Fresnais, La Gouesnière, Hirel, Lillemer, Miniac-Morvan, Plerguer, Saint-Benoît-des-Ondes, Saint-Coulomb, Saint-Guinoux, Saint-Jouan-des-Guérets, Saint-Méloir-des-Ondes, Saint-Père, Saint-Suliac, Le Tronchet, La Ville-ès-Nonais
Komunumoj de Saint-Malo agglomération
Komunumo kun ŝablono Geokesto
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 02:21, 15 dec. 2015.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj