eo ceb eo eo ceb eu eo eo es it io eo eo eo eo nl eo es eo eo eo eo ro eo es eo ro eo fr eo eo pl eo eo en eo eo eo eo ru eo eo eo eo eo en en eo eo az fr eo eo pt eo pt eo eo eo lt eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo fr fr fr fr pt fr eo eo eo eo de eo eo pt eo eo eo fr fr fr eo eo eo eo eo eo eo eo fr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo fr en eo fr tr fr en eo it fr eo eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl de an ar az ku de ru sv bg bn br ca id hbs_lat cy da de el en es et eu ast fa fi fr it fy de gd lt he hi hbs_lat hu hy id es is it ja ka uz kk fi ko ku it it lb it en nl hu lt lv en mr ms mzn it nl nb nb fr ta es pl pms pnb es pt io ro ru jbo en hbs_lat en sk sl sq hbs_lat nl sv hu ta tr tr oc en fy ur uz fr fi vi tr pl he zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
v • d • r
Rilate al la loĝantaro, Grenoblo en 2009 estis la 16a urbo en Francio kun 155 632 loĝantoj, kaj lia urba areo en Francio estis la 10a kun 664 832 loĝantoj (2008). Ĝi estas la plej granda urbo en la francaj Alpoj. Ĝiaj loĝantoj nomiĝas „Grenoblois″.
Grenoblo situas en sudorienta Francio, ĉe la kruciĝo de la riveroj Izero kaj Drako, ĉ. 200 kilometrojn sude de Ĝenevo, 100 kilometrojn sud-oriente de Liono kaj 350 kilometrojn norde de Bordo Lazura. La urbo situas ĉ. 213 m super la marnivelo, en la valo Grésivaudan. Ĉirkaŭ la urbo troviĝas en proksimo de kelkaj kilometroj la alpaj montopintoj kun alto de kelkfoje super 3000 m; ili apartenas al la montomasivoj Vercors, Belledonne kaj Chartreuse, kiuj estas plilongiĝoj de la Alpoj. Aliaj proksimaj valoj kaj altebenaĵoj estas Oisans, Matheysine, Trièves.
Administra divido[redakti | redakti fonton]
La urbo estas dividita en ses distriktoj:
1. (Presqu'Île, Europole, Berriat-St Bruno)
2. (Hyper-centre, Aigle, Championnet, Mutualité, Île Verte, Saint-Laurent, Bastille)
5. (Parc Paul Mistral, Teissere, Malherbe)
6. (Arlequin, Villeneuve, Village Olympique, Géants)
Historio[redakti | redakti fonton]
Grenoble estis jam loĝata ekde la epoko de keltoj kaj poste de romianoj, ĝi estas ekde la 4-a jc episkopa sidejo. Grenoble venis en 879 sub regon de Reĝlando Burgund kaj estas urbo ekde 1242 . La universitato fondiĝis en 1339. En 1349 Grenoble venis al Francio. En la 18-a jarcento la urbo estis larĝe konata pro siaj artlaboraĵoj. La lignaĵista famila dinastio de Hache – laboranta en Grenoble – famiĝis en la tuta lando kaj oni donis al iliaj anoj la titolon "Lignaĵisto de princoj de Orleans". Iliaj verkaĵoj estas admireblaj ankoraŭ hodiaŭ en Musée Dauphinois en Grenoble. En 1968 okazis tie Vintraj olimpikoj.
Grenoble famas ankaŭ pri sia juglandoj, kies origin-nomumo estas protektata.
Ekonomio[redakti | redakti fonton]
La plej proksima aerodomo troviĝas en Liono, Grenoblo posedas nur etan regionan flughavenon.
Instruo kaj esploro[redakti | redakti fonton]
La urbo havas 55.000 studentojn en 3 universitatoj nome :
Université Pierre Mendès France (al tiu apartenas ESA (École Supérieure des Affaires) (komerca altlernejo).
Pli malproksime ekzistas la Institut National Polytechnique de Grenoble (INPG), instruejo kun rango de universitato, kiu entenas 9 inĝenierajn studejojn kaj multnombrajn esplorlaboratoriojn.
En Grenoblo troveblas la granda esplorilo eŭropa sinkrotrono (ESRF) kaj la neutronfonto de Institut Laue-Langevin (ILL).
La urbo ankaŭ havas negocon lernejo, Grenoble École de Management.
Kulturo[redakti | redakti fonton]
La Muzeo de Grenoblo gastigas la duan plej gandan artkolektaĵon post la muzeoj en Parizo.
Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]
Kinejoj[redakti | redakti fonton]
Kinejo Mon Ciné en Saint-Martin-d'Hères.
La Grenobla urbaglomeraĵo havas 45 kinoĉambroj en dek kinejoj[1]. En la urbcentro estas malgrandaj sendependaj kinejoj kulturaj, inkludante al la Cinematheque Grenoble[2], kiu organizas la jaran Short Film Festival, aŭ la kina artejo Le Méliès, sed ankaŭ Le Club (5 kinoĉambroj, 493 sidejoj). La Nef (7 ĉambroj, 876 sidejoj) kaj Le Rex 6 (6 ĉambroj, 1009 sidejoj), la du iamaj ĉefaj kinejoj en Grenoblo antaŭ la kreo de multikinejoj, kiuj proponas pli generalistan filmaron.
Aliaj malgrandaj kinejoj ankaŭ lokiĝas en pluraj antaŭurbaj distriktoj: Espace Aragon en Montbonnot-Saint-Martin, Mon Ciné en Saint-Martin d'Hères kaj La Vence Scène en Saint-Egrève.
Fine, en la urbaglomeraĵo ankaŭ hejmas du multikinejoj: Pathé multiplex (12 ekranoj, 2 888 sidejoj[3]) lokita en la proksimuma urbo Echirolles, kaj Pathé multiplex-Chavant (10 ĉambroj, 2 950 sidejoj[4]) lokita en la kvartalo Hyper-Centre en la kerno de Grenoblo.
Esperanto-movado[redakti | redakti fonton]
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]
Katanio, Italujo, ekde 1961 [5]
Innsbruck, Aŭstrio, ekde 1963 [5]
Essen, Germanujo, ekde 1976[5][6]
Halle, Germanujo, ekde 1976[5]
Kiŝinevo, Moldavio, ekde 1977[5]
Oksfordo, Unuiĝinta Reĝlando, ekde 1977[5]
Reĥovot, Israelo, ekde 1977[5]
Fenikso, Usono, ekde 1990[5]
Pécs, Hungarujo, ekde 1992[5]
Bet-Leĥem, Palestino, ekde 1995[5]
Kaŭno, Litovujo, ekde 1997[5]
Sfakso, Tunizio, ekde 1998[5]
Konstantino, Alĝerio, ekde 1999[5]
Corato, Italujo, ekde 2002[5]
Blazono[redakti | redakti fonton]
La blazono de Grenoblo estas ora kun tri rozoj. Pri ties origino ne ĉiuj historiistoj akordas. Laŭ Auguste Bouchayer (1874-1943), pioniro de blanka karbo, la tri ruĝaj rozoj estas la emblemo de la sanktaj martiroj: Sankta Vincento, patrono pri la diocezo de Grenoblo, Sankta Andreo, patrono pri la Delfenoj, Sankta Johano Baptisto, patrono pri la urbanoj. La tri rozoj simbolus la tri respondeculojn, kiuj mezepoke regis la urbon[7].
Fotaro[redakti | redakti fonton]
Vidaĵo deloke de la monto Vercors
Vidaĵo deloke de Bastille en Grenoblo
Rivero Izero en Grenoblo
Placo Saint-Andre kun loka terkultirista merkato
Malsanulejaro CHU Albert Michalon
Fervoja stacio de Grenoblo
Busa stacio de Grenoblo
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Listo de urboj de Francio
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Grenoblo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Grenoblo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Remembering Grenoble Photography Exposition
Referencoj[redakti | redakti fonton]
↑ Paĝaro de France-cinéma
↑ Paĝaro de la kinejo Cinémathèque de Grenoble
↑ Paĝaro de la kinejo Pathé Echirolles
↑ Paĝaro de la kinejo Pathé Chavant
↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 Jérôme Steffenino, Marguerite MassonVille de Grenoble – Coopérations et villes jumelles. Grenoble.fr. Alirita 29 October 2009. [rompita ligilo]
↑ List of Twin Towns in the Ruhr District. © 2009 Twins2010.com. Alirita 28 October 2009.
↑ Grenoblo - Blazono
v • d • r
Claix • Corenc • Domène • Échirolles • Eybens • Fontaine • Fontanil-Cornillon • Gières • Grenoblo • Le Gua • Meylan • Murianette • Noyarey • Poisat • Le Pont-de-Claix • Saint-Égrève • Saint-Martin-d'Hères • Saint-Martin-le-Vinoux • Saint-Paul-de-Varces • Sassenage • Seyssinet-Pariset • Seyssins • La Tronche • Varces-Allières-et-Risset • Veurey-Voroize • Vif
Artikoloj kun rompitaj ligiloj
Artikoloj kun Vikidatumaj flagoj
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 21:36, 8 dec. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj