eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar de bg hbs_lat ca hbs_lat da de el en es et eu fa fi fr da fy gd he hbs_lat hu es it ja ka ko it lt mr ms es nl nb pl pt ro ru bxr hbs_lat sk sl sv hu ta fy ur pl zh zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
5-a jarmilo a.K. - Vikipedio
El Vikipedio, la libera enciklopedio
◄ | 6-a jarmilo a.K. | 5-a jarmilo a.K. | 4-a jarmilo a.K. | ►
3 Arkeologiaj kulturoj en Eŭropo
Rondaĵoj en Mez-Eŭropo (de 4900 ĝis 4700 a.K. ĉ. cent konataj konstruaĵoj estis starigitaj en Germanio, Aŭstrio kaj Ĉeĥio), inter alie en Goseck (Saksio-Anhalto), Ippesheim (proksima al Würzburg) aŭ Dresdeno-Nickern (Saksio).
humidgrunda loĝloko (disvastigo de la ideo de palafitoj) ĉe norditalaj lagoj; norde de la alpoj unue nur disaj palafitloĝlokoj (ekzemple Aichbühl), tie ĉefe nur ekde la 4a jarmilo a.K.
Unuaj loĝlok-historiaj pruvoj en Sud-Orienta Azio (Tajlando)
Je 4895 a.K.: vulkana erupcio de la Monto Mazama (Oregono) kun forteco (Vulkan-eksploda indikilo) de 7. Laŭ aliaj fontoj la forteco estis 5677±150calBC (vd. angla Vikipedio).
1a januaro 4713 a.K.: Je la dudeka horo UTC (= JD 0), komenciĝo de la tempskalo de juliana dato, kiu precipe estas uzata por kalkuli datojn en astronomio kaj geodezio. Partoj de unu tago (horoj, minutoj, ktp.) estas esprimataj en decimaloj.
Fino de la musona klimato ĉirkau la mezmaro. La mediteranea klimato iĝas pli seka (4600 a.K.).
Obed-kulturo en Mezopotamio (ĝis ĉirkaŭ 4300 a.K.).
Civilizacioj de Suzo kaj Kiŝ en Mezopotamio (4500 a.K.).
Laŭ Marija Gimbutas: Unua ondo de elmigrado el la regiono de la Kurgan-kulturo (pridisputata).
Inventaĵoj kaj eltrovaĵoj[redakti | redakti fonton]
Enkonduko de la plugilo en Eŭropo.
Gui de la Dawenkou-kulturo
Arkeologiaj kulturoj en Eŭropo[redakti | redakti fonton]
Mezeŭropo: Arkeologiaj kulturoj de la meza neolitiko, kiel pikbanda keramiko, Rössen-kulturo, la Oberlauterbacher Gruppe (Bavario), Großgartacher Gruppe.
De 4500 ĝis 4200 a.K. (regione malsimile): Transiro al frua neolitiko, nomata sinonime la komenciĝo de la kuproepoko (ankaŭ ĥalkolitiko aŭ eneolitiko). La juna Lengyel-kulturo (Hungario, Aŭstrio, Ĉeĥio) havas kulturan enfluon ĝis Mez-Eŭropo, ankaŭ ĉe la Jordanów-kulturo, la Münchshöfen-kulturo kaj la Gatersleben-kulturo; unuaj objektoj faritaj el kupro estis importataj.
Vinča-kulturo (5400 ĝis 4500 a.K.) (ankaŭ danuba civilizacio) en Serbio, okcidenta Rumanio, suda Hungario kaj en orienta Bosnio.
Je 4300 a.K.: Fino de la meza ŝtonepoko kaj disvastiĝo de la funelpokalkulturo en norda Mez-Eŭropo (ĉe la Balta Maro), kiu unue je 4000 a.K. estis disvastigita aree.
Kulturoj (mondskale)[redakti | redakti fonton]
Omari-kulturo ĉe la nilo en suba Egiptio, ĉirkaŭ de 4600 ĝis 4400 a.K.; en sura Egiptio: Badari-kulturo de 4400 ĝis 4000 a.K.
En Ĉinio komenciĝas la Dawenkou-kulturo ĉe la bordo de la flava maro.
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 03:14, 23 dec. 2015.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj