eo it eo en eo eo eo pt eo eo eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo en en en en en en eo zh es eo fr eo eo eo eo eo eo eo it eo eo eo eo en eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr nl eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo ar en bn br ca mzn hbs_lat da de el en es et eu fa fi fr da de lt he hbs_lat hu id es is it ja jv ko ku lt lv en ml ms nl nb fr pl pt ro ru hbs_lat en sk hbs_lat sv en th tr fy vi zh fr zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Ĉi tiu artikolo temas pri muzikaĵo. Por informoj pri la samnoma litero de greka alfabeto, vidu la paĝon Gamo (litero).
En muziko, gamo (aŭ foje skalo) estas supreniranta aŭ malsupreniranta sinsekvo de tonoj, kontraste al sinsekvo de intervaloj, kiu estas modalo. Ĉiu tono en gamo estas nomata gamgrado. Kvankam la gamoj el muzikaj tradicioj tra la mondo ofte tre diferencas inter si, la tonaltoj de la notoj en ĉiaj gamoj kutime rilatas al matematika regulo. Gamoj estas teoriaj konstruaĵoj uzataj por ellabori komponaĵon, sed tre ofte oni komponas muzikon tute ne pensante pri gamoj. Gamojn oni povas priskribi jen tonalaj, modalaj, diatonaj, derivitaj, aŭ sintezaj, kaj ankaŭ laŭ la nombro da tonoj inkluzivataj.
La termino "gamo" ankaŭ uziĝas por indiki "tutan serion de iaj aferoj" (PIV).
1 Gamoj en okcidenta muziko
Gamoj en tradicia okcidenta muziko konsistas el sep tonoj, t.e. toniko (aŭ gamnoto) kaj ses aliaj gamgradoj kies tonaltoj sonas inter la toniko kaj ties unua okto. Tonoj en la kutimaj gamoj estas apartigitaj je intervaloj de plentonoj kaj duontonoj.
Estas multaj diversaj specoj de gamoj ofte uzataj en okcidenta muziko, i.a.:
Gamgradoj[redakti | redakti fonton]
Gamgrado estas numera pozicio de tono interne de gamo ordita laŭ suprenirantaj tonaltoj. Ĉar intervaloj estas inkluzivaj, kvinto priskribas tonon, kiu sonas kvar gradojn pli alte ol la toniko.
Fontoj[redakti | redakti fonton]
Burns, Edward M. (1999). "Intervals, Scales, and Tuning" (Intervaloj, gamoj, kaj agordado), The Psychology of Music (La psikologio de muziko) second edition. DEUTSCH, Diana, red. San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-213564-4.
Zonis, E. (1973). Classical Persian music: An Introduction (Klasika persia muziko: enkonduko). Cambridge, MA: Harvard University Press.
La sekvaj du bildoj montras maldekstre la doran gamon kaj en la mezo la kvintonan gamon laŭ la ordo de la 6-plus-6-sistemo.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]
Gamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kategorio Gamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
v • d • r
Maĵora gamo • Minora gamo • Kromata gamo
Bibopo • Diatono • Enharmono • Ĵazo • Sintezo
Alfa gamo • Beta gamo • Gama gamo • Delta gamo • Akustiko • Aliigo • Blusa gamo • Bohlen–Pierce • Duharmono • Duoneto • Enigmo • Frigia dominanto • Harmona maĵoro • Harmona minoro • Ĵaza minorgamo • Lidia dominanto • Maĵorlokrio • Miŝebaruĥ (Klezmero) • Plentono
Alĝera gamo • Araba gamo (Duharmono  •  Maĵorlokrio  •  Kvarontono  •  Deksepŝtupa agordo) • Peloga gamelano • Sajlendra gamelano • Cigana gamo • Hungara cigano • Hungara minoro • Napola minoro kaj maĵoro • Persa gamo • Ukrajna minoro • Jo-gamo • In-gamo
Kvintono • Sestono • Septono • Oktoniko • Dekdutoniko
Paĝoj kiuj uzas ISBNajn magiajn ligilojn
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 12:19, 28 jun. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco