eo eo en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo pt eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Mutacio - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Geno]] estas heredaĵero, parto de [[DNA]] kiu kodas [[proteino]]n aŭ kelkajn aliajn aferojn kiel t[[RNA|RNA-n]] (transiga ribonuklea acido). Ĉiu geno troviĝas ĉe aparta lokuso (loko ĉe la kromosomo) kaj povas havi plurajn samfunkciajn versiojn (alelo). Ĝenerale, nova alelo kreiĝas per mutacio. Malsamaj mutacioj povas naski similan eĉ saman fenotipon (observebla karakteraro): :•'''alela akordiĝo''': mutacio en unu sama geno :•'''ne alela akordiĝo''': mutacio en malsama geno Oni povas distingi 3 mutacioj-originojn: :•kromosoma apartiĝo-eraro dum meioso :•ripara eraro :•nekorekta pariĝo dum meioso [[DNA]] konsistas el 4 [[nukleotido]]j (nitrogenaj bazoj) kaj la [[genetika kodo]] estas 3-litera, ĉiu nukleotida baztriopo (kodono) korespondas al aminoacido, start-triopo aŭ halt-triopo. *<u>Bazparo-difektiĝo:</u> La plej '''fundamentaj mutacioj''' trafas unu nukleotidon. Jen kelkaj ekzemploj pri bazo-difektiĝo:<br> •izomeroj<br> •spontana bazo-difektiĝo<br> •apero aŭ malapero de bazo(j) '''Pro''': •ROS (reakciivaj oksigenaj specoj, produktataj de metabolo, ili atakas DNA)<br> •mutaciigaj agentoj: UV, X-radiado *<u>Mikrosatelitoj:</u> Aliaj mutacioj trafas 1 ĝis 4 nukleotidoj. Temas pri miloj da ripetoj de nukleotidareto. Tiaj mutacioj ĝenerale troviĝas ekster la genoj kaj estas plurformismo-fontoj. Tiuj genoj estas satelit-genoj kaj pro ties eteco, oni nomas ilin " mikrosatelitoj ". ==Kiuj estas la diversaj mutacioj?== Mutacio povas afekti pli aŭ malpli grandan kvanton da materialo. ===Kromosoma nenormalaĵo=== Mutacio povas okazi kromosom-skale kaj naski kromosoman nenormalaĵon. Povas temi pri perdoj, gajnoj aŭ rearanĝoj de kromosoma materialo. ===Mezlonga nenormalaĵo=== :•Interŝanĝo inter du frataj ([[Homologo|homologaj]]) sinsekvoj. :•Forlaso, enŝoviĝo, duobliĝo, inversiĝo de nukleotidaro. :•Nestabila trinukleotida ekspansio :•Gena konvertiĝo ===Punkta mutacio=== Nur koncernas unu nukleotidon en sinsekvo. :•substituiĝo :•etaj enŝoviĝoj kaj forlasoj. ==Kiuj estas la mutacioj-subtipoj?== '''Por la venontaj klarigoj pri mutacioj-subtipoj, bonvolu konsideri kiel normalan sinsekvon la venontan:''' [[Dosiero:Normala sinsekvo.gif|eta|maldekstra|500px|Normala sinsekvo sen mutacio]] ===Substituiĝo=== Ekzistas du tipoj de substituiĝo: :•'''transira mutacio''': mutacio pro anstataŭo de unu purino per alia, aŭ de unu pirimidino per alia, ĉe polinukleotida fadeno. :•'''transversia mutacio''': Mutacio pro anstataŭo de purino per pirimidino aŭ male, ĉe polinukleotida fadeno. La « C al T » transversio estas plej kutima, ĉefe en transskribo-reguligaj regionoj. CG estas « varma » mutaciejo. <br>5'-metila citozino senaminigita iĝas tirozino. La mutaci-problablo estas 25x pli altan ĉe tiu dinukletotido CG. ===Enŝoviĝo=== [[Dosiero:Kadromova enŝoviĝo.gif|eta|dekstra|500px|Efiko de unuopa '''enŝoviĝo''': Movo de legokadro. <br>La legokadro ne estus moviĝinta se la enŝoviĝo egalintus multoblon de 3 pro 3-litereco de genetika kodo.]] :•'''Enŝoviĝo kadrokonserva (sendeŝova efiko)''': Nukleotidoj-aldono kiu respektas la legokadron ĉar aldono egalas multoblon de 3 (triopo-longeco). :•'''Enŝoviĝo kadromova (deŝova efiko)''': Nukleotido(j)-aldono deŝovanta la legokadron ĉar aldono ne egalas multoblon de 3. ===Forlaso=== [[Dosiero:Kadromova forlaso.gif|eta|maldekstra|500px|Efiko de unuopa '''forlaso''': Movo de legokadro.<br> La legokadro ne estus moviĝinta se la forlaso egalintus multoblon de 3 pro 3-litereco de genetika kodo.]] :•'''Forlaso kadrokonserva''': Nukleotidoj-forlaso respektanta la legokadron ĉar forlaso egalas multoblon de 3. :•'''Forlaso kadromova''': Nukleotido(j)-forlaso deŝovanta la legkadron ĉar forlaso ne egalas multoblon de 3. <br> ==Kiajn konsekvencojn havas tiuj mutacioj?== ===Ĉesiga mutacio=== [[Dosiero:Ĉesiga mut.gif|eta|dekstra|500px|'''Ĉesiga mutacio'''.]] Mutacio ŝanĝas aminoacidan signifon de la kodono al halt-signala signifo. <br> ===Misa mutacio=== [[Dosiero:Muta misa mut.gif|eta|dekstra|500px|'''Muta misa mutacio'''.]] •'''muta :''' ne sekvigas ŝanĝon en la naskota proteino dank'al genetika kodo-redundo. <br> [[Dosiero:Malmuta misa mutacio.gif|eta|maldekstra|500px|'''Malmuta misa mutacio'''.]] •'''malmuta:''' #'''funkcio-konserva:''' Kvankam mutacio okazis, ĝi ne aperis en grava ero de la proteino kaj la proteina funkcio ne estas difektita. #'''funkcio-fuŝa:''' pli severaj konsekvencoj ĉar la proteina funkcio estas afektita. ===Kadromova mutacio=== vidu supre enŝoviĝo, forlaso): Deŝovas la tutan nukleotidoj-sinsekvon naskonte tute malsaman proteinon kun malsama funkcio. ===[[splisado]]-trafa mutacio=== Tiaj mutacioj trafas sinsekvon gravan tiel ke splisado ne plu korekte okazas kaŭzante enŝoviĝon en maturan mRNA de nedezirataj sinsekvoj aŭ male forlason de gravaj sinsekvoj. ===Mutacio en [[promotoro|promotora]] aŭ reguliga regiono=== Tiukaze estas trafitaj regionoj implikataj en reguligado de gen-esprimado. Gen-esprimado povas esti malŝaltita aŭ ŝaltita, kreskigata aŭ malkreskigata. {{Portalo Biologio}} [[Kategorio:Genetiko]] [[Kategorio:Molekula biologio]] [[Kategorio:Evolua biologio]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ŝablono:Portalo (vidi fontkodon) (protektita)
Modulo:Portalo (vidi fontkodon) (protektita)
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco