eo eo eo eo eo es eo eo eo eo eo tr it eo eo eo tr it eo eo eo fr eo eo eo pt es eo eo nn eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo la eo eo eo nn eo eo en eo hu eo eo eo eo eo uz eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr fi eo eo it eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo nl an ar arz az ru sv bg bn hbs_lat ca ckb hbs_lat vi cy da de fr el en es et eu fa fi fr it fy de lt he hi hbs_lat hu hy id is it ja jbo jv ka uz ko ku it lt lv en ml ms nl nb nb fr pl pt ro ru es jbo en hbs_lat en sk sl et hbs_lat sv hu th tr ug fy ur fr vi ceb zh zh eo eo eo eo eo eo eo eo eo
El Vikipedio, la libera enciklopedio
ĉ. 71 milionoj tra la tuta mondo
Tamazgoj: Alĝerio, Maroko, Tunizio, Libio, Egiptio, Maŭritanio, Niĝero, Malio, Kanariaj Insuloj
v • d • r
Berberoj aŭ amaziĥoj estas grupo de parencaj etnaj grupoj en Norda Afriko. Temas ĝenerale pri la idoj de la popolanoj antaŭaj al la alveno de la araboj dum la islama konkero. Oni uzas ofte la nomon kun kriterio lingva, por aludi la parolantojn de la malnovaj berberaj lingvoj, kun origino malsama al la araba.
La berberoj loĝas en la magrebaj landoj, ĉefe Maroko kaj Alĝerio, sed ankaŭ en la Saharo kaj en aliaj landoj tiel malproksime kiel Egiptio. Multaj berber-devenaj migrintoj loĝas ankaŭ en Francio. Ankaŭ la praloĝantoj de la Kanarioj estis berberaj.
La vorto ŝajne devenas de la latina barbaro. Pro la supozata insulta signifo, oni ofte uzas la vorton amaziĥo (berbere "amaziɣ").
Berbera identigo[redakti | redakti fonton]
Berberoj ĝenerale estas grupiĝantaj en triboj. Grandaj berberaj triboj estas ekzemple la Kabiloj, la Tuaregoj , la Ŝaŭoj, la Ŝeluhoj aŭ la Beraberoj kaj pli malgrandaj triboj kiaj la Magraŭa, la Berghŭata, la Kutama, la Huara ktp. Ili ne sentas komunan berberan identecon for de tiuj triboj aŭ trans la limoj de siaj landoj (male al la araboj kiuj jes). Tio ebligis al ili ĝis nun konservi sian kulturon en izolitaj regionoj, sed samtempe estas ĝuste tiu ĉi fakto, kiu limigas ilian kapablon defendi siajn kulturajn rajtojn je politika nivelo.
Inter la berberaj popoloj troviĝas:
La rifoj en Rifio (Maroko)
La ŝeluhoj en Atlaso kaj Sus Valo (Maroko)
La amaziĥoj en Atlaso (Maroko)
La kabiloj en Kabilio (Alĝerio)
La ŝaŭoj en Aŭres Montaro (Alĝerio)
La ŝenuoj en Tipaza regiono (Alĝerio)
La mzaboj en Mzab Oazo (Alĝerio)
La tuaregoj en Saharo
La zenagoj en Maŭritanio
La nefusoj en Nefusa Montaro (Libio)
Ekonomio[redakti | redakti fonton]
La plejparto de la berberoj estas lok-fiksitaj terkulturistoj. Tamen, estas kelkaj, kiuj vintre kultivas la ebenojn kaj somere paŝtas siajn bestarojn en montaj kampoj. Aliaj estas tutjaraj nomadoj. Iliaj ĉefaj produktoj estas tritiko, hordeo, fruktoj, legomoj, nuksoj, kaj olivoj. Iliaj bovoj, ŝafoj, kaj kaproj vivas en gregoj, kune kun tirbovoj, muloj, kameloj, kaj ĉevaloj, kiuj estas bestoj por laboro kaj veturado.
Hodiaŭ multaj berberoj estas migrantaj laboristoj en Hispanio aŭ Francio, kaj multaj migris al grandaj urboj ankaŭ ene de siaj patrujoj por serĉi laboron.
Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]
Bildaro[redakti | redakti fonton]
Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri etnografio.
Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).
Informoj pri la paĝo
Citi ĉi tiun artikolon
Ĉi tiu paĝo estis lastafoje redaktita je 13:13, 17 dec. 2016.
La teksto disponeblas laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita; eble aldonaj kondiĉoj aplikeblas. Vidu la uzkondiĉojn por detaloj.
Regularo pri respekto de la privateco
Vidigo por porteblaj aparatoj