eo eo en eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo eo eo eo eo eo lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Generatoro - Vikipedio
Jump to navigation Jump to search
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Gorskii_04414u.jpg|eta|dekstra|200px|Generaroroj en malnova akvoelektrejo.]] [[Dosiero:Portable electrical generator angle.jpg|eta|dekstra|200px|Generatoro nutrata per bruligaĵo.]] '''Generilo''' aŭ '''''generatoro''''' {{ReVo|genera2|generatoro}}  estas aparato aŭ maŝino, kiu produktas [[konstanta kurento|konstantan]] aŭ [[alterna kurento|alternan]] [[elektra kurento|elektran kurenton]] de alta aŭ malalta [[frekvenco]] aŭ [[tensio]]. Temas esence pri ilo, kiu transformas [[mekanika energio|mekanikan]], [[luma energio|luman]], [[ĥemia energio|ĥemian]] aŭ (plej malofte) [[termika energio|termikan energion]] en [[elektra energio|elektran]]. == Historio == La unuaj aparatoj por liveri konstantan elektran kurenton estis inventitaj dum la [[19-a jarcento]]. En [[1831]] la [[britio|brita]] [[fizikisto]] [[Michael Faraday]] publikigis sian verkon pri elektromagneta [[indukto]], tio estas la principo, sur kiu baziĝas ĉiuj generiloj. En [[1841]] la samfakulo [[Franz Ernst Neumann]] inventis la unuan [[dinamo]]n, tio estas, maŝino kiu per rotacia indukto aliformigas energion mekanikan en elektran, sub formo de konstanta kurento. Pro la malfacileco transporti elektran kurenton trans longaj distancoj, oni sekve inventis la [[alternatoro]]n kaj la [[transformatoro]]n. Oni unue provizis energion al tiuj ĉi antikvaj generiloj per [[vapormaŝino]]j, kaj poste per [[motoro]]j, akvo[[turbino]]j kaj vento[[turbino]]j. Nuntempe, ankaŭ populariĝas [[sunpanelo]]j, tio estas, iloj kiuj kapablas ekspluati sunenergion. == Specoj de generatoroj == * Mekanikaj generiloj: energio fontas el [[mekanika energio]]. Tiaj generiloj konsistas el alternatoroj kuplitaj al [[turbino]]j, ekzemple en [[akvoelektrejo]]j aŭ [[ventelektrigilo]]j. * Ĥemiaj generiloj: energio fontas el [[ĥemia reakcio|ĥemiaj reakcioj]]. La plej komunuza ekzemplero de tiaj generiloj estas [[pilo]]j. * Sungeneriloj: energio fontas el suna radiado ([[sunpanelo]]j). * Radioaktivecaj generiloj: energio fontas el [[diseriĝa vico|diseriĝo]] de [[izotopo|radioaktivaj izotopoj]], kiuj eligas [[partiklo]]jn kaj energion. Eblas ekspluati la mekanikan energion de la [[elektra ŝargo|ŝargitaj]] partikloj, aŭ profiti la varmecon produtikan de la defalo. [[Radioizotopa termoelektra generatoro|Radioizotopaj termoelektraj generiloj]] estas la plej oftaj tiaj generiloj, kaj ĉefe uzatas por vivteni [[kosmosondilo]]jn kiuj celas regionojn de la [[sunsistemo]] tro malproksimaj de la [[Suno]], por ke [[sunpanelo]]j povu provizi sufiĉan kvanton da energio. * Piezoelektraj generiloj: ili baziĝas je la principo de [[piezoelektro]], laŭ kiu kelkaj nekondukaj [[kristalo]]j, okaze de mekanika premo, estigas [[tensio]]n inter siaj du ekstremoj. Tiu ĉi fenomeno uzatas ekzemple en kuirejaj [[sparkilo]]j. == Ideala generatoro == [[Dosiero:Real voltage source.png|eta|dekstra|200px|Skemo pri reala generatoro de tensio]] [[Dosiero:Real current source.png|eta|dekstra|200px|Skemo pri reala generatoro de kurento]] En la analizo de [[elektra cirkvito|elektraj cirkvitoj]] oni ofte supozas, ke generiloj estu idealaj, tio estas, ke ili kapablu liveri ĉiun ajn tension aŭ kurenton kaj ke ilia ena [[rezistanco]] nulu, sendepende de la cetera aparataro. En la praktiko, generatoroj havas enan rezistancon malgrandan sed ne nulan, kaj ili kapablas liveri konstantan [[tensio]]n kaj [[kurento]]n nur en difinitaj kondiĉoj. Reala generatoro de tensio analizeblas kiel seria kunmeto de ideala generatoro kaj [[rezistilo]], dum reala generatoro de kurento imageblas kiel paralela kunmeto de ideala generatoro kaj rezistilo. == Notoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Alternatoro]] * [[Dinamo]] * [[Elektromotoro]] * [[Atomelektrejo]] * [[Kajta generatoro]] * [[Ventogeneratoro]] [[Kategorio:Generatoroj| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco