eo pt eo eo eo eo eo es eo eo eo eo da eo eo hbs_lat fr fr en eo pt eo eo eo eo eo es lt eo eo eo eo de es eo eo eo eo eo sv ur eo eo eo eo es eo eo eo eo eo eo eo eo tr eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo eo
Redaktado de Proteino - Vikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Averto: vi ne estas ensalutinta. Via IP-adreso enregistriĝos en la redakta historio de tiu ĉi paĝo. Se vi ensalutas aŭ kreas konton, viaj redaktoj estos atribuitaj al via uzantnomo, kune kun aliaj bonaĵoj.
Kontrolo kontraŭ spamo. Ne entajpu ion ajn!
[[Dosiero:Myoglobin.png|eta|Ekzemplo de proteina molekulo ([[mioglobino]])]] '''Proteino''' [http://vortaro.net/#proteino proteino en vortaro.net]  estas la komuna nomo de certaj substancoj el la [[organika kemio]]. Proteinoj estas nemalhaveblaj komponantoj de ĉiuj vivantaĵoj, inkluzive de la plej simplaj formoj de vivo, kiel [[bakterioj]], [[algo]]j, kaj aliaj [[mikroorganismo]]j. Ili devas ĉeesti en la nutraĵo de ĉiuj [[animalo]]j (bestoj kaj homoj) por sintezi [[histo]]jn, [[enzimo]]jn, iujn [[hormono]]jn, kaj kelkajn sango-komponantojn. Aldone al tio, ili uziĝas en la subtenado kaj riparo de ekzistantaj histoj kaj kiel fonto de energio por la korpo. La funkcioj de proteinoj estas, inter aliaj: transporta, struktura, protekta, kataliza, stoka, hormona. Proteinoj estas [[polimero]]j kunmetitaj, en diversaj kombinoj, per kunligiĝo de nombro da similaj, sed ne samaj, etaj molekuloj nomataj [[aminoacido]]j. La sinsekvo de aminoacidoj estas karakteriza por la proteinaj specoj; ĝi estas kodita en la [[genetika kodo]], kiu permesas al vivantaj [[ĉelo (biologio)|ĉeloj]] produkti proteinojn. [[Dosiero:Cobalmin.png|eta|maldekstra|200px|La [[vitamino]] B 12  enhavas metaljonon (Co + ), atomringojn konektitajn kun la jono kaj aldonajn atomringojn. La aminoacidoj estas facile rekoneblaj per la NH aŭ NH 2 ]] La plej simplaj proteinoj enhavas nur aminoacidojn. Tamen, multe da proteinoj enhavas ankaŭ atomgrupojn (aŭ metaljonojn) kiuj ne estas aminoacidoj ([[Prosteta grupo|prostetajn grupojn]], atomringojn ktp). La elementoj [[karbono]], [[oksigeno]], [[nitrogeno]] kaj [[hidrogeno]] troviĝas en ĉiuj aminoacidoj, do en ĉiuj proteinoj. La [[sulfuro]] troviĝas nur en kelke da aminoacidoj, sed ĉeestas en multaj proteinoj. Aliaj elementoj, kiel [[fosforo]], [[jodo]], [[fero]], [[zinko]] kaj [[magnezio]] estas esencaj konsistigantoj de iuj specialigitaj proteinoj. [[Kazeino]], la ĉefa proteino de lakto, entenas fosforon, kiu estas gravega elemento en la nutraĵo de beboj kaj infanoj. [[Hemoglobino]], la proteino en la sango kiu transportas oksigenon, entenas feron, [[kobalamino]] (vitamino B 12 ) entenas [[kobalto]]n: ili estas ekzemploj de proteinoj kun prostetaj grupoj. Proteinoj estas ege grandaj molekuloj kun molekulaj masoj inter ĉirkaŭ 6000 kaj kelkmilionoj da [[amu]]. Ilia giganta grando (laŭ la molekula senco) vidiĝas en komparo de glukozo kun hemoglobino, relative malgranda proteino. Glukozo havas molekulan mason de 180 amu, dum la molekula maso de hemoglobino estas 65.000 amu. La grandeco de la proteinaj molekuloj permesas al ili alpreni formojn multe pli kompleksajn ol pli malgrandaj molekuloj. La terminoj [[primara strukturo]], [[sekundara strukturo]], [[terciara strukturo]], kaj [[kvaternara strukturo]] esprimas ĉi tiun strukturan kompleksecon. Ĉi tiuj terminoj aludas la tipojn de koncernaj ligoj aŭ la formon (figuron) de la proteino. Iujn mallongajn protenojn, enhavantajn ĝis 200-300 aminoacidojn, eblas artefari. Tiaj metodoj pormomente utilas nur en laboratorioj aŭ scienca studado. == Referencoj == {{Referencoj}} {{havenda artikolo|Proteino}} [[Kategorio:Proteinoj| ]]
Konservante, vi konsentas senlime doni vian kontribuon laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 kaj la GFDL.
Vi konsentas esti agnoskata de reuzantoj almenaŭ per ligilo aŭ URL al la paĝo kontribuita. Vidu la Rajtojn de Uzado por detaloj.
Nuligi Helpo pri redaktado (malfermiĝas en nova fenestro)
Specialaj Signoj: Ĉ ĉ Ĝ ĝ Ĥ ĥ Ĵ ĵ Ŝ ŝ Ŭ ŭ Ā ā Ē ē Ī ī Ō ō Ū ū · ß · Ð ð Þ þ · ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ ·
Æ æ Œ œ · ÿ Ÿ · – — • ’ | … ~ ° «» ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁰ ½ nedisegebla spaco :    ·
Vikisintakso: ligiloj [] [[]] komento :   ŝablono : {{}} {{#if:|1|0}} parametro {{{}}}
defaŭlta ordigŝlosilo {{DEFAŬLTORDIGO:}} [[Kategorio:]] {{PAGENAME}}
[[Dosiero:]] [[Media:]] #ALIDIREKTU[[]] · [[Commons:]] [[m:]] [[n:]] [[q:]] [[s:]] [[Wikt:]]
·    ·    ·    ·
Vikidatumoj entities used in this page
Ŝablonoj uzitaj sur ĉi tiu paĝo:
Ĉi tiu paĝo estas membro de 1 kaŝita kategorio:
Kategorio:Havendaj artikoloj malpli grandaj ol 10 kB
Informoj pri la paĝo
Regularo pri respekto de la privateco