nl nl en en nl nl tr az nl nl nl nl nl nl af nl en af af nl en en nl af nl nl nl pt af af en en af nl en nl af nl nl af nl nl en en af en nl nl nl nl af af nl en fr fr nl nl en af en nl nl en en af en en de en af af af af nl nl af nl af nl af nl en nl en af nl af af en en nl nl fr en da af af en en nl af en nl en en nl nl en en tr nl tr nl af af nl af af af nl af af af af af af af af af af af af
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Grondslagfase Graad R-3 - PDF Free Download
Van hier tot daar - 05 *
OpenStax-CNX module: m Lees en Woordorde * Siyavula Uploaders
OpenStax-CNX module: m Gedigte * Siyavula Uploaders
Afstand * Siyavula Uploaders. 1 WISKUNDE 2 Bonnie en Tommie gaan see toe 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
Seisoene - 03 * Siyavula Uploaders. 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2 Seisoene 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad 10-12
VENUE CHECKLIST. Venue pas in by julle tema (bv rustic- plaas, city-chic en modern, natuurlik, klassiek, medieval of iets heeltemal uniek ens)
Spieëltjie, Spieëltjie aan die wand -
Spreek pizza so uit: pietsa. bak: to bake; om iets in n oond gaar te maak
SUMMARY. diseases on mango plants and fruit and cause major economic losses to this industry.
Kos en advertensies. Luister- en praattyd: Wat sal jy koop? Voorbeeld: Ek sal koeldrank, brood,... koop. appels. tee. aartappels.
VOORWOORD. Dr F. Peters Director: Curriculum ECD & GET Programmes. Vir verdere insette tot hierdie dokument kan u die volgende persone kontak:
FACULTY OF ECONOMIC AND MANAGEMENT SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMICS ECONOMICS 110 Semester test 1 14 March 2008 Total: 50 marks Time: 60 minutes
Hoe het Coke ontstaan? *
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12
GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 RELIGIESTUDIES V1
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1
Die evaluering van Afrikaanse Grondslagfase leesreekse vir toereikende aanvangsleesonderrig. Tiané Koekemoer
Skool Vakansie Sorg Bring die kinders om te kom SPEEL. Ons pas u kind op terwyl u werk.
Indicate client(s) to whom this final report is submitted. Replace any of these with other relevant clients if required. FINAL REPORT FOR 2001/2002
Potential of the 'Hall s Avoscan' as a Tool to Identify Soft Fruit during Packing for Export
RIGLYNE VIR DIE KEUSE EN GEBRUIK VAN SPRINKELAARS
DE VETTE MOSSEL STRAND GROOTBRAKRIVIER
Per Serving: 310 Calories; 16g Fat; 36g Protein; Carbohydrate; 1g Dietary Fiber; 2g Net Carbs
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
Marieta van Bladeren Nigella se aartappel blini. Maar ek dress hom soos die foto
Leseenheid 10. Aktiwiteit 1: Kom ons luister. Aktiwiteit 2: Ons skryf. Opdrag. Prettige Pizza Plek. Groepopdrag. Doughie moet invul:
Stap 3 : Sorg dat die laaste periode van Augustus 2016 gedoen en gepos is.
Gmail - Fw: BOLAND REELS VIR LIGA WEDSTRYDE
SEKTORALE VASSTELLING 13 VIR PLAASWERKER SEKTOR GEPUBLISEER IN STAATSKOERANT VAN 17 FEBRUARY 2006
Happiness is a cup of coffee. July 2016 Newsletter
Before using this product read the label carefully MAXIBOOST. Reg. No. B3815, Act No. 36 of 1947 Namibian Reg. No. N-F 237 Botswana Reg. No.
'N STOCHASTIESE BESLUITNEMINGSMODEL VIR TAFELDRUIFPRODUKSIE TOEGEPAS IN DIE WES- KAAP
2016 VERITAS CLASSES / KLASSE
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
KEURINGSHANDLEIDING 1 INLEIDING INTRODUCTION 2 KEURDERS INSPECTORS 3 TIPES KEURING TYPES OF INSPECTION 4 ADMINISTRATIEWE VOORBEREIDING VIR KEURING
SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE
Bruin gesinne se belewenisse van die negatiewe uitwerking van ouerlike alkoholmisbruik
'N BEDRYFSIELKUNDIGE ONDERSOEK NA DIE VERBAND TUSSEN GEHALTE VAN WERKLEWE EN PERSOONLIKHEID BY 'N GROEP ALKOHOLISTE. ANDRe JOHAN SWANEPOEL
Witblaarvlek (ook bekend as Grysstam) PJA Lombard en L Nowers Wes-Kaapse Departement van Landbou, Direktoraat Plantwetenskappe
WINE INDUSTRY STRATEGIC EXERCISE (WISE) Survey Feedback
CULTIVAR INFO : RUBY STAR * (PR00-33) ARC
MONIQUE SE LEKKER PEANUT BUTTER FUDGE
Karamel Brownies. Karamel: 32 cream caramels (daardie caramel toffies wat in die lang boksies is) ½ k. botter 1 blik kondensmelk.
Hussar Grill - Going from strength to strength
DIE INVLOED VAN BESIGHEIDSRISIKO OP DIE OMV ANG VAN 'noudit
Cheesy Bacon Ranch Pull Apart Bread
Johanna J.E. Messerschmidt Departement Kurrikulumstudie, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein
2015/2016 VKB LANDBOU-ONTWIKKELING NAVORSINGSVERSLAG
Republiek van Suid Afrika Published online: 29 Oct 2010.
FERTIFLO (19) 96 g/kg 63 g/kg 32 g/kg 10 g/kg mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 200 mg/kg 5 mg/kg
MEDIAVRYSTELLING (English below) 24 Maart 2018 Vir onmiddellike vrystelling. Woolworths se kaas maak geskiedenis met twee in n ry
GRADE 11 NOVEMBER 2014 HOSPITALITY STUDIES
Droëboonkultivaraanbevelings Dry Bean Cultivar Recommendations
DIE QUINTUS PORK BELLY
Executive Synthesis Design for a Wine Industry Foresight and Business Intelligence Service 2007
UTZ CERTIFIED Good Inside Gedragskode. Vir Rooibosproduksie Weergawe 1.0 Februarie 2011
Beleid oor die aanmelding van wanbestuur en ongerymdhede en die beskerming van bekendmaking daarvan
WAT DIE BYBEL LEER OOR SONDE Dr Arnold Fruchtenbaum
VOORWOORD. Lallemand: Natural solutions that add value to the world of winemaking DIE GESKIEDENIS EN AGTERGROND DIE LALLEMAND FILOSOFIE
AANHANGSEL 1/ANNEXURE 1 TABEL 1/TABLE 1 TOELAATBARE KULTIVARS/VARIëTEIT (ALLE KLASSE)/ PERMISSIBLE CULTIVARS/VARIETY (ALL CLASSES)
Gevaarlike afval in huishoudelike afval: n gevallestudie
KOMPAS. N.G. Kerk Kraggakamma. Wat almal van ons nou in ons lewenslêer moet reg hê. 'n Handleiding vir wanneer 'n geliefde sterf.
ReTain. Reg No./Nr. L 6141 Act/Wet No./Nr.36 of/van 1947 WATER SOLUBLE POWDER / WATEROPLOSBARE POEIER. Active Ingredient / Aktiewe bestanddeel
VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA. In die saak tussen:- ANNA SUSANNA ELIZABETH VAN DER MERWE
Welkom by Koekela Huiskafee
OORSIG: CANOLA IN SUID-AFRIKA
FINALE NAVORSINGSVERSLAG (2000/2001): WINETECH
No. R November MARKETING OF AGRICULTURAL PRODUCTS ACT, 1996 (ACT No. 47 OF 1996)
Pork belly roast. Ingredients. Method
SERTIFISERINGSHANDLEIDING VIR DEELNEMERS AAN DIE WYN VAN OORSPRONG-SKEMA
Handleiding. Saamgestel deur. Leslie Bergh & Tim Pauw. Kopiereg voorbehou deur BenguelaSoft BK. Weergawe
Die geskiedenis van onderstokke in Suid-Afrika (Deel 1)
DIE PASTORALE BENADERING VAN DIE ALKOHOLIS
FOLPAN 500 SC. Reg. No. / Nr. L 4662 Act No. / Wet No. 36 of / van 1947 N AR g / l NET VOLUME / NETTO VOLUME
1. PROPOSED DEMARCATION OF CAPE COASTAL AND AMENDMENT OF COASTAL REGION AND OLIFANTS RIVER 2. MANDATORY CALCULATION OF CARBON EMISSIONS
Market comment Markkommentaar. May/Mei 2018
WET OP DIE INDIENSNEMING VAN OPVOEDERS 76 VAN 1998 i * [GOEDGEKEUR OP 30 SEPTEMBER 1998][DATUM VAN INWERKINGTREDING: 2 OKTOBER 1998] (Engelse teks
VOORWOORD. Lallemand Inc. is n private. Lallemand Inc. is n Kanadese. Lallemand Inc. glo dat GESKIEDENIS & AGTERGROND VISIE & MISSIE LALLEMAND
AFLEWERING VAN DG/G WYNE DELIVERY OF DG/GOLD WINES BEOORDELING - JUDGING. 8 Aug Inskrywings sluit/entries close Oct
Packaging / Verpakking: 1 L CAUTION VERSIGTIG SIEN INGESLOTE PAMFLET VIR VOLLEDIGE BESONDERHEDE SEE ENCLOSED PAMPHLET FOR FULL PARTICULARS
GEDRAGSKODE ROOIBOS MODULE. Weergawe 1.1
DIE INVLOED VAN MELKSUURVORMENDE BAKTERIE~ OP DIE KWALITEIT EN SAMESTELLING VAN. DROe ROOIWYN
HOSPITALITY STUDIES GRADE 11
BOER. want boere is die beste. GRATIS Uitgawe Januarie
Die volgende dokumente moet die inskrywingsvorm vergesel:
ANCHOR PARSBOEK 2012 WINE YEAST THE LEADING NEW WORLD WINE YEAST BRAND
DE KRANS. 16 tot 28 Desember perskepluk, Sarel-taaipitperskes by De Krans, teen R8/kg. 4 tot 28 Februarie 2017, Hanepootpluk by De Krans
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Afrikaans HUISTaal Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Grondslagfase Graad R-3
KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING graad R-3 afrikaans HUIStaal KABV
Department of Basic Education 222 Struben Street Private Bag X895 Pretoria 0001 South Africa Tel: +27 12 357 3000 Fax: +27 12 323 0601 120 Plein Street Private Bag X9023 Cape Town 8000 South Africa Tel: +27 21 465 1701 Fax: +27 21 461 8110 Website: http://www.education.gov.za 2011 Department of Basic Education Isbn: 978-1-4315-0401-5 Design and Layout by: Ndabase Printing Solution Printed by: Government Printing Works KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
FOREWORD by the minister Our national curriculum is the culmination of our efforts over a period of seventeen years to transform the curriculum bequeathed to us by apartheid. From the start of democracy we have built our curriculum on the values that inspired our Constitution (Act 108 of 1996). The Preamble to the Constitution states that the aims of the Constitution are to: heal the divisions of the past and establish a society based on democratic values, social justice and fundamental human rights; improve the quality of life of all citizens and free the potential of each person; lay the foundations for a democratic and open society in which government is based on the will of the people and every citizen is equally protected by law; and build a united and democratic South Africa able to take its rightful place as a sovereign state in the family of nations. Education and the curriculum have an important role to play in realising these aims. In 1997 we introduced outcomes-based education to overcome the curricular divisions of the past, but the experience of implementation prompted a review in 2000. This led to the first curriculum revision: the Revised National Curriculum Statement Grades R-9 and the National Curriculum Statement Grades 10-12 (2002). Ongoing implementation challenges resulted in another review in 2009 and we revised the Revised National Curriculum Statement (2002) to produce this document. From 2012 the two 2002 curricula, for Grades R-9 and Grades 10-12 respectively, are combined in a single document and will simply be known as the National Curriculum Statement Grades R-12. The National Curriculum Statement for Grades R-12 builds on the previous curriculum but also updates it and aims to provide clearer specification of what is to be taught and learnt on a term-by-term basis. The National Curriculum Statement Grades R-12 accordingly replaces the Subject Statements, Learning Programme Guidelines and Subject Assessment Guidelines with the (a) (b) (c) Curriculum and Assessment Policy Statements (CAPS) for all approved subjects listed in this document; National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; and National Protocol for Assessment Grades R-12. MRS ANGIE MOTSHEKGA, MP MINISTER OF BASIC EDUCATION KABV
KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
INHOUD AFRIKAANS HUISTAAL GRAAD R-3 AFDELING 1: INLEIDING TOT DIE KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING... 3 1.1 Agtergrond... 3 1.2 Oorsig... 3 1.3 Algemene doelwitte van die Suid-Afrikaanse Kurrikulum... 4 1.4 Tydstoekenning... 6 1.4.1 Grondslagfase... 6 1.4.2 Intermediêre Fase... 6 1.4.3 Senior Fase... 7 1.4.4 Graad 10-12... 7 AFDELING 2: INLEIDING TOT TALE... 8 2.1 Inleiding... 8 2.2 n Geïntegreerde benadering... 8 2.3 Tydstoekenning... 8 2.4 Assessering... 11 2.5 Luister en praat... 11 2.6 Lees- en skryffokustyd... 12 2.7 Skryf... 19 2.7.1 Handskrif... 19 AFDELING 3: VOORGESTELDE ONDERRIGPLANNE... 21 3.1 Graad R... 21 3.2 Graad 1... 54 3.3 Graad 2... 78 3.4 Graad 3... 102 WOORDELYS... 127 KABV 1
2 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
AFDELING 1: INLEIDING TOT DIE KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING AFRIKAANS HUISTAAL GRAAD R-3 1.1 Agtergrond Die National Curriculum Statement Grades R-12 (NCS) bepaal beleid oor kurrikulum en assessering in die skoolsektor. Ten einde die implementering van die Nasionale Kurrikulumverklaring te verbeter, is dit aangepas en die aanpassings tree in Januarie 2012 in werking. n Enkele samevattende Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring is vir elke vak ontwikkel om die ou Vakverklarings, Leerprogramriglyne en Vakassesseringsriglyne in Graad R-12 te vervang. 1.2 Oorsig (a) Die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012) verteenwoordig n beleidsverklaring vir leer en onderrig in Suid-Afrikaanse skole en bestaan uit die volgende: (i) (ii) die Kurrikulum - en Assesseringsbeleidsverklarings vir elke goedgekeurde skoolvak; die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; en (iii) die beleidsdokument, National Protocol for Assessment Grades R-12 (January 2012). (b) Die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012) vervang die huidige twee Nasionale Kurrikulumverklarings, naamlik: (i) (ii) die Revised National Curriculum Statement Grades R-9, Government Gazette No. 23406 van 31 Mei 2002; en die National Curriculum Statement Grades 10-12, Government Gazettes, No. 25545 van 6 Oktober 2003 en No. 27594 van 17 Mei 2005. (c) Die Nasionale Kurrikulumverklarings, soos vervat in subparagrawe b(i) en (ii), wat uit die volgende beleidsdokumente bestaan, word toenemend deur die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012), gedurende die periode 2012-2014, herroep en vervang: (i) (ii) (iii) die Leerarea- / Vakverklarings, Leerprogramriglyne en Vakassesseringsriglyne vir Graad R-9 en Graad 10-12; die beleid, National Policy on assessment and qualifications for schools in the General Education and Training Band, afgekondig in die Government Notice No. 124 in die Government Gazette No. 29626 van 12 Februarie 2007; die beleid, National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), afgekondig in Government Gazette No. 27819 van 20 Julie 2005; KABV 3
(iv) (v) die beleid, An addendum to the policy document, the National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), regarding learners with special needs, gepubliseer in die Government Gazette, No. 29466 van 11 Desember 2006, word geïnkorporeer in die beleid, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; en die beleid, An addendum to the policy document, the National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), regarding the National Protocol for Assessment (Grades R-12), afgekondig in die Government Notice No. 1267 in die Government Gazette No. 29467 van 11 Desember 2006. (d) Die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12 en die afdelings oor die Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring soos in Afdeling 2, 3 en 4 van hierdie dokument vervat word, bevat die norme en standaarde van die National Curriculum Statement Grades R-12. Dit sal in terme van afdeling 6A van die South African Schools Act, 1996 (Act No. 84 of 1996), die grondslag vorm vir die Minister van Basiese Onderwys om die minimum uitkomste en standaarde, sowel as die prosesse en prosedures vir die assessering van leerderprestasie wat van toepassing sal wees op openbare en onafhanklike skole, te bepaal. 1.3 Algemene doelwitte van die Suid-Afrikaanse Kurrikulum (a) (b) Die National Curriculum Statement Grades R-12 vorm die grondslag van wat beskou kan word as die kennis, vaardighede en waardes wat noodsaaklik is om te leer. Dit sal verseker dat leerders kennis en vaardighede verwerf en toepas op maniere wat betekenisvol is vir hulle lewens. Hiervolgens bevorder die kurrikulum die idee van begronde kennis binne plaaslike, bekende kontekste en terselfdertyd toon dit sensitiwiteit ten opsigte van globale vereistes. Die National Curriculum Statement Grades R-12 het die volgende doelwitte: om leerders, ongeag hul sosio-ekonomiese agtergrond, ras, geslag, fisiese of intellektuele vermoë, toe te rus met die kennis, vaardighede en waardes wat nodig is vir selfvervulling en betekenisvolle deelname in die samelewing as burgers van n vrye land; om toegang tot hoër onderwys te verskaf; om die oorgang van leerders vanaf onderwysinstellings na die werkplek te fasiliteer; en om aan werkgewers n voldoende profiel van n leerder se vermoëns te verskaf. (c) Die National Curriculum Statement Grades R-12 is op die volgende beginsels gebaseer: Sosiale transformasie: Dit verseker dat onderwysongelykhede van die verlede aangepak word en dat gelyke onderwysgeleenthede aan alle sektore van die bevolking voorsien word; Aktiewe en kritiese leer: Dit moedig n aktiewe en kritiese benadering tot leer aan eerder as om te leer sonder om te begryp, en niekritiese leer van gegewe waarhede; Hoë kennis en hoë vaardighede: Dit is die minimum standaarde vir die kennis en vaardighede wat in elke graad verwerf moet word, word gespesifiseer en stel hoë, bereikbare standaarde in alle vakke; 4 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Progressie: Die inhoud en konteks van elke graad toon progressie van die eenvoudige tot die komplekse Menseregte, inklusiwiteit, omgewings- en sosiale geregtigheid: Die infasering van die beginsels en praktyke van sosiale en omgewingsgeregtigheid en menseregte soos dit in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika omskryf word. Die National Curriculum Statement Grades R-12 is veral sensitief vir kwessies wat diversiteit weerspieël soos armoede, ongelykheid, ras, geslag, taal, ouderdom, gestremdhede en ander faktore; Waardering vir inheemse kennissisteme: Om erkenning te gee aan die ryke geskiedenis en erfenisse van hierdie land as bydraende faktore om die waardes in die Grondwet te laat gedy; en Geloofwaardigheid, kwaliteit en doeltreffendheid: Dit voorsien onderwys wat vergelykbaar is met internasionale standaarde in terme van kwaliteit, omvang en diepte. (d) Die National Curriculum Statement Grades R-12 stel in die vooruitsig dat leerders die volgende kan doen: identifiseer en los probleme op en neem besluite deur kritiese en kreatiewe denke; werk doeltreffend saam met ander as lede van n span, groep, organisasie en gemeenskap; organiseer en bestuur hulself en hulle aktiwiteite verantwoordelik en doeltreffend; versamel, ontleed en organiseer inligting en evalueer dit krities; kommunikeer doeltreffend deur middel van visuele, simboliese en / of taalvaardighede in verskillende vorme; gebruik wetenskap en tegnologie doeltreffend en krities deur verantwoordelikheid teenoor die omgewing en die gesondheid van ander te toon; en begryp die wêreld is n stel verwante stelsels waarin probleme nie in isolasie opgelos word nie. (e) Inklusiwiteit behoort n belangrike deel van organisering, beplanning en onderrig by elke skool te vorm. Dit kan alleenlik gebeur indien alle onderwysers deeglik begryp hoe om leerstruikelblokke te herken en aan te pak, asook hoe om vir diversiteit te beplan. Die sleutel tot die goeie bestuur van inklusiwiteit is die versekering dat struikelblokke geïdentifiseer en aangespreek word deur al die ondersteuningsisteme binne die skoolgemeenskap, insluitend onderwysers, distriksondersteuningspanne, institusionele ondersteuningspanne, ouers en spesiale skole wat kan dien as hulpbronsentrums. Om die struikelblokke in die klaskamer aan te spreek, behoort onderwysers verskeie kurrikulêre strategieë vir differensiëring te gebruik soos uiteengesit in die Departement van Basiese Onderwys se Guidelines for Inclusive Teaching and Learning (2010). KABV 5
1.4 Tydstoekenning 1.4.1 Grondslagfase (a) Die onderrigtyd vir vakke in die Grondslagfase is soos in onderstaande tabel aangedui: VAK GRAAD R (UUR) GRAAD 1-2 (UUR) GRAAD 3 (UUR) Huistaal 10 7/8 7/8 Eerste Addisionele Taal 2/3 3/4 Wiskunde 7 7 7 Lewensvaardighede: 6 6 7 Aanvangskennis (1) (1) (2) Skeppende Kunste (2) (2) (2) Liggaamsopvoeding (2) (2) (2) Persoonlike en Sosiale Welsyn (1) (1) (1) Totaal 23 23 25 (b) (c) (d) Onderrigtyd vir Graad R, 1 en 2 is 23 uur en Graad 3 is 25 uur. Onderrigtyd vir Tale in Graad R-2 is 10 uur en vir Graad 3 is 11 uur. n Maksimum tyd van 8 uur en n minimum tyd van 7 uur word aan Huistaal toegeken. Vir Addisionele Taal word n minimum tyd van 2 uur en n maksimum tyd van 3 uur vir Graad 1-2 toegeken. In Graad 3 word n maksimum van 8 uur en n minimum van 7 uur vir Huistaal toegeken. n Minimum van 3 uur en n maksimum van 4 uur word in Graad 3 vir Addisionele Taal toegelaat. In Lewensvaardighede is die onderrigtyd vir Aanvangskennis in Graad R-2 net 1 uur en in Graad 3 is dit 2 uur. (Die aantal ure word in die tabel tussen hakies aangetoon.) 1.4.2 Intermediêre Fase (a) Onderstaande tabel dui die vakke en onderrigtyd in die Intermediêre Fase aan: VAK UUR Huistaal 6 Eerste Addisionele Taal 5 Wiskunde 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie 3,5 Sosiale Wetenskappe 3 Lewensvaardighede: Skeppende Kunste Liggaamsopvoeding Persoonlike en Sosiale Welsyn 4 1,5 1 1,5 Totaal 27,5 6 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
1.4.3 Senior Fase (a) Onderrigtyd in die Senior Fase is soos volg: VAK UUR Huistaal 5 Eerste Addisionele Taal 4 Wiskunde 4,5 Natuurwetenskappe 3 Sosiale Wetenskappe 3 Tegnologie 2 Ekonomiese en Bestuurswetenskappe 2 Lewensoriëntering 2 Skeppende Kunste 2 Totaal 27,5 1.4.4 Graad 10-12 (a) Onderrigtyd in Graad 10-12 is soos volg: VAK TYDSTOEKENNING PER WEEK (UUR) Huistaal 4.5 Eerste Addisionele Taal 4.5 Wiskunde 4.5 Lewensoriëntering 2 Enige drie keusevakke uit Groep B (Annexure B, Tables B1-B8) van die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12, onderhewig aan die bepalings soos uiteengesit in paragraaf 28 van die genoemde beleidsdokument. 12 (3 x 4 uur) Totaal 27,5 Die tydstoekenning per week mag net vir die minimum vereiste vakke in die National Curriculum Statement Grades R-12 (NCS) soos hierbo uiteengesit, gebruik word. Dit mag nie vir enige addisionele vakke wat tot die vakkeuselys gevoeg is, gebruik word nie. As n leerder enige addisionele vakke wil aanbied, moet ekstra tyd toegeken word vir die onderrig van hierdie vakke. KABV 7
AFDELING 2: INLEIDING TOT TALE 2.1 Inleiding In die Grondslagfase is die belangrikste vaardighede in die kurrikulum vir Huistaal die volgende: Luister en praat Lees en klanke Skryf en handskrif Dink en Redeneer en Taalstruktuur en -gebruik is in al vier die taalvaardighede (luister, praat, lees en skryfwerk) geïntegreer. Die inhoud (kennis, begrippe en vaardighede) van die Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) is in die Nasionale Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring (KABV) per kwartaal herrangskik onder bogenoemde opskrifte. Die KABV voorsien aan onderwysers die volgende: 'n inleiding wat riglyne bevat oor die gebruik van die Grondslagfase-dokument; inhoud, begrippe en vaardighede wat aangeleer moet word per kwartaal; riglyne ten opsigte van tydstoekenning; vereistes vir formele assesseringsaktiwiteite en voorstelle vir informele assessering; en lyste van voorgestelde hulpmiddels per graad. 2.2 'n Geïntegreerde benadering Die Tale-program is met al die ander vakke geïntegreer. Taal word oor die kurrikulum heen in alle mondelinge, lees- en skryfwerk gebruik. Baie van die luister- en praatvaardighede sal ontwikkel word in Wiskunde, en Lewensvaardighede wat uit verskillende vakke saamgestel is, soos Skeppende Kuns, Aanvangskennis, Persoonlike en Sosiale Welstand insluit, Natuurwetenskap, Tegnologie en Sosiale Wetenskap. Temas en onderwerpe kan uit hierdie vakgebiede gekies word om kontekste vir die onderrig van taalvaardighede te bied. 2.3 Tydstoekenning Die volgende tydstoekenning vir Tale tree in 2012 in werking. Die tydstoekenning vir Tale in die Grondslagfase sal deur die taalkonteks van die skool bepaal word. Skole kan self besluit om meer of minder tyd aan Huistaal en Eerste Addisionele Taal te bestee volgens die behoeftes van hulle leerders. Die minimum tyd vir die Huistaal en Eerste Addisionele Taal word in die onderstaande tabel tussen hakies aangedui. Huistaal Eerste Addisionele Taal Graad R 10 uur Graad 1 8 (7) uur 3 (2) uur Graad 2 8 (7) uur 3 (2) uur Graad 3 8 (7) uur 4 (3) uur Die Departement is nie voorskriftelik t.o.v. die manier waarop skole die minimum tyd vir die verskillende grade in die verskillende komponente aanwend nie, maar stel die volgende indeling per graad voor. 8 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
GRAAD 1 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Gedeelde lees: 15 minute per dag vir 3 dae (45 minute) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 4 uur 30 minute Handskrif 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Skryf 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Totaal per week 7 uur GRAAD 2 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Gedeelde lees: 15 minute per dag vir 3 dae (45 minute) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 4 uur 30 minute Handskrif 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Skryf 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Totaal per week 7 uur GRAAD 3 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 4 dae (60 minute) Gedeelde lees: 20 minute per dag vir 3 dae (1 uur) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 4 uur 30 minute Handskrif 15 minute per dag vir 3 dae 45 minute Skryf 20 minute per dag vir 3 dae 1 uur Totaal per week 7 uur Die Departement is nie voorskriftelik t.o.v. die manier waarop skole die maksimum tyd vir die verskillende grade in die verskillende komponente aanwend nie, maar stel die volgende indeling per graad voor. KABV 9
GRAAD 1 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Gedeelde lees / skryf: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 5 uur Handskrif 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Skryf 20 minute per dag vir 3 dae 1 uur Totaal per week 8 uur GRAAD 2 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Gedeelde lees / skryf: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 5 uur Handskrif 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Skryf 20 minute per dag vir 3 dae 1 uur Totaal per week 8 uur GRAAD 3 HUISTAAL Totaal per week Luister en praat 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Lees en klanke Klanke: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Gedeelde lees / skryf: 15 minute per dag vir 5 dae (1 uur 15 minute) Groepbegeleide lees: 30 minute per dag (2 groepe elk vir 15 minute) vir 5 dae (2 uur 30 minute) 5 uur Handskrif 15 minute per dag vir 4 dae 1 uur Skryfwerk 20 minute per dag vir 3 dae 1 uur Totaal per week 8 uur 10 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
2.4 Assessering Die KABV vereis die volgende aantal formele assesseringsaktiwiteite: GRAAD VAK KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4 TOTAAL 1 Huistaal 1 2 2 2 7 2 Huistaal 1 2 2 2 7 3 Huistaal 1 3 3 2 9 In die eerste kwartaal is daar slegs een formele assesseringsaktiwiteit (bestaande uit n aantal afdelings wat verskillende aspekte van taal dek) vir Graad 1-3. Skole word aangemoedig om in Graad 1 n grondlynassessering in die eerste kwartaal te doen. Voorstelle word gemaak vir informele assessering, wat daaglikse leer en onderrig versterk, maar wat nie formele rapportering / verslaghouding vereis nie. 2.5 Luister en praat Leerders se luister- en praatvaardighede ontwikkel nie net in taalkomponente nie, maar deurlopend ook in ander vakke. Omdat luister en praat essensieel is vir alle leer, is dit belangrik om hierdie vaardighede so vroeg as moontlik in die leerder se akademiese lewe te ontwikkel. Daarom word daar in die Grondslagfase spesifiek tyd afgestaan om hierdie twee belangrike vaardighede te ontwikkel. Die tydstoekenning vir Luister en praat bepaal (1) die tydsduur aan die begin van elke dag en (2) gefokusde luisteren praataktiwiteite. 2.5.1 Mondelinge werk aan die begin van die dag Elke oggend behoort met 'n kort, klassikale mondelinge aktiwiteit te begin. Gebruik hierdie tyd om: oor die dag te praat, die weerkaart te bespreek, leerders wat verjaar geluk te wens en enige spesiale gebeurtenisse vir die dag te bespreek; die register na te gaan en leerders wat teenwoordig / afwesig is, te identifiseer; en te luister na 'n paar leerders se nuus, 'n prent of voorwerp te wys en vertel, te gesels oor die dagboek, sport, konserte, aktuele gebeurtenisse en stories te vertel. Probeer om ten minste een keer elke twee weke na elke leerder se nuus te luister. 2.5.2 Gefokusde aktiwiteite Besondere aandag behoort in die Grondslagfase aan luister- en praatvaardighede geskenk te word. Die tyd wat aan mondeling toegestaan word, sluit luister- en praataktiwiteite in wat spesifieke vaardighede ten minste twee maal per week teiken. Die KABV bepaal dus (1) daaglikse / weeklikse luister- en praatvaardighede en (2) 'n lys ander belangrike luister- en praatvaardighede. Dié verdeling help onderwysers om onderrigtyd so te beplan dat die luisteren praatlesse telkens op die ontwikkeling van 2-3 spesifieke vaardighede konsentreer. Hierdie gefokusde aktiwiteite behoort by Drama, wat deel vorm van Skeppende Kuns in Lewensvaardigheid, geïntegreer te word. KABV 11
2.6. Lees- en skryffokustyd In Graad 1-3 vind Lees en skryf plaas in die lees- en skryffokustyd. Dit is hier, aan die hand van duidelik gefokusde lesse, waar leerders onderrig word om effektiewe lesers en skrywers te word. Daar moet daagliks tyd opsygesit word vir bepaalde lesse wat lees (gedeelde lees, groepbegeleide lees, lees in pare, selfstandige lees, klanke) en skryf (gedeelde skryf, skryf in groepe, selfstandige skryf, taal- en spellingaktiwiteite) dek. Gedurende hierdie tye doen die onderwyser begeleide lees met twee groepe terwyl die ander leerders inskerpingsaktiwiteite doen soos skriftelike begripswerk, klanke, spelling, taal en skryf. Lees in pare / selfstandige leeswerk kan tegelykertyd plaasvind. Die Nasionale Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring (KABV) vir die Grondslagfase verdeel die vereistes vir lees in die volgende: Gedeelde lees (insluitend gedeelde skryf) Groepbegeleide lees Lees in pare / selfstandige lees Klanke (insluitend fonologiese / fonemiese bewustheid) 2.6.1 Gedeelde lees Gedeelde lees (en / of gedeelde skryf) vind gewoonlik plaas tydens die eerste 15 minute van die lees- en skryffokustyd. Die onderwyser werk met die hele klas (klassikaal). Gedeelde lees vind twee tot vier dae 'n week plaas aan die hand van vergrote tekste soos Grootboeke, plakkate en prente, of 'n teks wat op 'n transparant en oorhoofse projektor gewys word, of leerders kan individuele fiksie- en niefiksietekste gebruik. Hoewel daar gewoonlik slegs een teks per week gebruik word, sal die geselekteerde tekste vir elke graad toeneem in lengte en moeilikheidsgraad namate die jaar vorder en ook oor die grade heen. Leerders word bekendgestel aan 'n reeks stories, gediggies, rympies en toneelstukke, sowel as inligtings- en grafiese tekste. Elke gedeelde leessessie sal 'n leerfokus uit die volgende bevat: gedrukte tekskonsepte, tekskenmerke, klanke, taalpatrone, woordidentifiseringstrategieë en 'n verskeidenheid begripsvlakke (soos letterlik, herorganisasie, gevolgtrekking, evaluering en waardering). Die eerste sessie fokus op genot en 'n eerste kyk na die teks, terwyl die leerders 'n persoonlike reaksie toon op die teks. In die volgende sessie word dieselfde teks gebruik, maar die fokus verskuif na groter leesbetrokkenheid saam met die onderwyser en die besprekings wat plaasvind, bevorder woordeskat, begrip, dekoderingsvaardighede en teksstrukture (taal, leestekens, ens.). Op die derde en moontlik die vierde dag, lees die leerders die teks selfstandig en doen mondelinge, praktiese en skriftelike aktiwiteite na aanleiding van die teks. Sommige tekste kan 'n dag of twee gebruik word, veral in Graad 2 en Graad 3. 2.6.2 Gedeelde skryf Waar moontlik, behoort die gedeelde leesteks gedeelde skryf te ondersteun wanneer die onderwyser demonstreer hoe om 'n teks te skryf. Die leerders neem deel aan die samestelling van die teks terwyl die onderwyser die rol as fasiliteerder of sekretaris aanneem. Die gedeelde leesteks kan geraadpleeg word vir voorbeelde van taalpatrone, spelwyses of ander tekseienskappe wat behulpsaam kan wees in die voorbereiding van nuwe tekste. Hierdie demonstrasie van die skryfproses help om leerders voor te berei om self te skryf. Gedeelde lees en gedeelde skryfwerk behoort in Graad 1 tot 3 plaas te vind. 12 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
2.6.3 Groepbegeleide lees Dit is 'n daaglikse groepleesstrategie waartydens al die groeplede dieselfde teks onder begeleiding van die onderwyser lees. Die groep bestaan uit die onderwyser saam met 'n groep van 6 tot 10 leerders. Die onderwyser beplan die lesse en sluit 'n verskeidenheid woordherkenningsvaardighede in wat die leerders sal help wanneer hulle onbekende woorde in tekste teëkom. Dit is belangrik dat die leerders met die onderwyser en met mekaar oor die teks praat tydens hierdie benadering. Die onderwyser behoort nie tydens die groepleessessies deur leerders wat besig is met onafhanklike aktiwiteite onderbreek te word nie. Elke groepsessie behoort tussen 10 en 15 minute per groep te duur. Twee groepe lees daagliks vir die onderwyser, d.w.s. die twee groepe se leestyd saam is omtrent 30 minute per dag. Vorming van leesgroepe Die teks word geselekteer volgens die groep se onderrigleesvlak. Die maklikste manier om hierdie leesvlak te bepaal, is om die leerders in groepe te verdeel en hulle waar te neem terwyl 'n teks gelees word. Die volgende tekens van leesgedrag sal behulpsaam wees om leerders te groepeer vir begeleide leessessies: Die teks moet met gemak gelees word, maar tog vir die leser uitdagings bied op dekoderings- of begripsvlak. Die leser behoort tussen 90% en 95% van die woorde te herken. Leerders behoort die gegewe teks binne 'n minuut van mekaar klaar te lees. Hulle lees vlot en met gepaste uitdrukking. Hulle toon belangstelling in die teks. Hulle het nie nodig om te vinger-lees nie. Hulle kan stillees. Stappe vir 'n groepbegeleide leesles (i) Kies 'n toepaslike teks: Gegradeerde leesboeke sal gewoonlik gebruik word vir groeplees. Dié leesboeke behoort op 'n laer vlak te wees as die tekste wat vir gedeelde lees gebruik word. Lees die teks vooraf en bepaal enige eienskappe met betrekking tot struktuur, woordeskat of sinsbou wat vir die leerders 'n uitdaging kan bied. Dit kan die onderwyser 'n aanduiding gee waarop om te fokus tydens onderrig. (ii) Inleiding: Stel die soort boek of hoofstuk en onderwerp vir die sessie bekend. Help die leerders om die onderwerp met eie lewenservaringe te verbind. Hou die gesprek gefokus en gee net genoeg inligting sodat die leerders die teks suksesvol kan lees (2-3 minute). (iii) Praat oor die prent of vlugtige lees: Jong leerders praat kortliks oor die prente / illustrasies in die boek of hoofstuk en wys belangrike besonderhede uit. Stel vrae oor die moontlike verloop van die storie. Leer ouer leerders hoe om die teks vlugtig te lees en skenk aandag aan byskrifte, hoofstukke se opskrifte en ander tekskenmerke soos die inhoudsopgawe en / of subopskrifte in die teks. Die onderwyser bespreek nuwe of moeilike woorde tydens praat oor die teks en voordat die leerders die teks self lees. Dit behoort 2-3 minute te duur. KABV 13
(iv) Eerste lees: Leerders lees die teks individueel. Baie jong lesers kan die teks hardop lees of fluisterlees, terwyl meer ervare lesers stil lees totdat die onderwyser hulle vra om hardop te lees. Die onderwyser neem die leesgedrag waar en selekteer dan 'n addisionele onderigfokus, gegrond op hierdie waarnemings. Die onderwyser beweeg van leerder tot leerder en luister na 'n kort teksgedeelte wat die leerder hardop lees. Die onderwyser moedig die leerders aan deur byvoorbeeld die volgende te sê: Wat verwag jy om in hierdie boek te lees? Maak dit vir jou sin? Baie goed! Jy het jouself gekorrigeer. Dit maak sin. Wat sal in hierdie sin reg klink? Kyk na die illustrasie. Dit kan wees, maar kyk weer na die eerste letter. (v) Bespreking: Bespreek die antwoorde op vrae wat tydens die prent- of illustrasiebespreking voorgekom het. Die bespreking kan 'n klankfokus, begrip- of taalaspek insluit. Die reeks vrae behoort in die teksbespreking geïntegreer te word om begrip te ontwikkel. (vi) Tweede en daaropvolgende leessessies: Op daaropvolgende dae kan die leerders die teks in pare of alleen herlees. Die hoofdoel is om leesvlotheid te ontwikkel en geleenthede te skep om die teks te gebruik vir die ontwikkeling van woordeskat, taal en beter begrip van die teks. Varieer die manier waarop dit gedoen word deur byvoorbeeld die dele wat betrekking het op 'n karakter te lees, of beurte te neem om 'n bladsy of paragraaf te lees. Ouer, meer ervare lesers kan 'n spesifieke gedeelte kies om gedurende hierdie tyd aan te werk. Lees in pare en selfstandige lees Lees in pare en selfstandige lees gee die leerders die geleentheid om hulle leesvaardighede in te oefen en moedig leesgenot aan. Leerders kan hulle klas- of groepleesboeke herlees, of eenvoudige pretboeke of aanvullende leesboeke lees, hoewel die teks op 'n laer vlak moet wees as dié wat tydens gedeelde en begeleide leesgroepsessies gebruik is. Die leerders kan enige tyd, enige plek, in pare lees of dit kan 'n klassikale leesaktiwiteit wees. Leerders kan in pare binne of buite die klaskamer sit om saam te lees of beurte te neem om te lees, of twee leerders wat byvoorbeeld hulle werk voltooi het, kan saam gaan lees terwyl die ander leerders besig is om ander werk te doen. Skep geleenthede waar leerders boeke op hul eie lees sodat leesvlotheid kan ontwikkel, mits die boeke maklik genoeg is vir die leerders om sonder hulp te lees. Kort, eenvoudige boeke met voorspelbare teks en kleurvolle illustrasies is ideaal. Sommige onderwysers hou daarvan om die leerders tuisleeswerk te gee. Vir hierdie doel word die herlees van groepleesboeke of eenvoudige pretboeke aanbeveel. Hierdie ekstra leesoefening, wat op 'n gereelde daaglikse grondslag plaasvind, speel 'n belangrike rol tydens leer om te lees. 14 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Die vyf komponente van leesonderrig Die meeste leeskenners stem saam dat daar vyf hoofkomponente by leesonderrig is, naamlik: fonemiese bewustheid; woordherkenning (sigwoorde en klanke); begrip; woordeskat; en vlotheid. Elk van hierdie komponente moet daagliks spesifiek onderrig en ingeoefen word. Fonemiese bewustheid Fonemiese bewustheid is die herkenning dat spraak uit 'n reeks klanke bestaan, die herkenning van individuele klanke, asook die manier waarop klanke woorde en woorde sinne vorm. Hierdie bewusmakingsproses begin reeds vroeg in Graad 1. 'n Moontlike volgorde vir die aanleer van fonemiese bewustheid: aktiwiteite wat op rym fokus (bv. Wat rym met kat?) aktiwiteite wat op lettergrepe fokus (bv. Klap jou naam - Su-san) aktiwiteite wat op die enkelbeginkonsonante fokus (die deel voor die vokaal) en die rym (die vokaal + die daaropvolgende konsonant(e) (bv. k+at en m+at) aktiwiteite wat op die foneem (spraakklank) fokus (bv. Sit die klanke bymekaar: / st / - / o / - / p) Pasaktiwiteite: Het hiedie woorde dieselfde beginklanke? (bv. tafel/tande) Isoleringsaktiwiteite (analise): Wat hoor jy aan die begin van die woord swart? Plaasvervangingsaktiwiteite: Watter woord vorm jy as jy die /st/ vervang met /f/ in die woord stoel? Samevoegingsaktiwiteite: Watter woord vorm jy as jy hierdie klanke saamvoeg? -- /br/ä/n/ (samevoeging van foneme) -- /br/ein/ (samevoeging van beginklank en rym) -- /ma/mmie/ (samevoeging van lettergrepe) Analiseringsaktiwiteite: Sê die dele wat jy in die woord hoor: -- Stadig: /sta/dig/ (skei die lettergrepe) -- Kat: /k/-/a/-/t/ (skei die klanke) KABV 15
Weglatingsaktiwiteite: -- Sê handsak sonder die hand (lettergreepweglating) -- Sê vriend sonder die / vr / (weglating van beginklank) -- Sê skiet sonder die / t / (klankweglating). Sinvolle aktiwiteite om basiese vaardighede soos luister te ontwikkel, sluit in luisterspeletjies, kleuterrympies, rymspeletjies en alliterasiespeletjies (woorde wat met dieselfde klank begin). Klanke Klanke verwys na die klanke in woorde en die simbole (letters van die alfabet) wat die klanke verteenwoordig. Dit is 'n belangrike begrip in beide lees en skryf. Daar is 'n reeks klankprogramme beskikbaar. Skole kan 'n program selekteer wat die breedvoerige en sistematiese onderrig van klanke ondersteun. Skole behoort te hou by die gekose program. Die voorgestelde volgorde van klanke in die klankprogram van die KABV dien slegs as 'n riglyn. Indien 'n klankprogram afwyk van dié voorgestelde volgorde, kan dit eerder gevolg word. Die tempo vir die aanleer van klanke volgens 'n klankprogram moet egter soortgelyk wees aan die tempo wat in die KABV voorgeskryf word. Klanke en handskrif behoort bymekaar aan te sluit omdat die aanleer van die klank en die vorming van die letter hand aan hand gaan. Die letters wat die meeste gebruik word, moet in Graad 1 aangeleer word. Daar mag dalk besluit word om die letter c voor die letter a aan te leer, en die letter l voor h en b as gevolg van die vorm van die letters. Die klankprogram in die KABV is so ontwerp dat daar 1-2 nuwe klanke per week bekendgestel word tydens die eerste twee kwartale. Teen die einde van die eerste kwartaal behoort die leerder ten minste agt klanke te ken en die res van die klanke teen die einde van die tweede kwartaal. Die dubbelklanke word in die tweede helfte van Graad 1 bekendgestel, soos wat die leerder se klankvaardighede ontwikkel. Hou terselfdertyd vol met woordbou en die verdeling van woorde in klanke. In Graad 2 en Graad 3 word klanke met twee vokale, tweeklanke, begin- en eindklanke en spelreëls aangeleer. Daar moet meer konsonant- en vokaalkombinasies aangeleer word wat toeneem in moeilikheidsgraad gedurende die jaar en oor die grade heen. Hou in gedagte dat die aanleer van die klanke nie in isolasie moet plaasvind nie, maar dit behoort te skakel met die gedeelde leesprogram. Omdat leerders die klanksimboolsisteem aanleer van die taal wat onderrig word, moet hulle aangemoedig word om hulle eie manier van spelling te ontdek totdat hulle die konvensionele spelling aanleer. Leerders wat hulle eie spelling ontdek, ontwikkel tot beter spellers as dié wat dit nie self ontdek nie. Streef daarna dat leerders fonemies meer akkuraat spel (waar elke klank in die woord verteenwoordig word deur die geskrewe vorm van die woord (bv. tanne, baje). Spelling hou verband met klanke en die spelprogram moet deur die klanke van die week versterk word. Die onderrig van spelling in Graad 1 en 2 is meer informeel van aard, maar in Graad 3 behoort 'n meer formele spelprogram geïmplementeer te word, met periodieke, informele speltoetse en diktee. Korrekte spelling moet ook in die leerder se skriftelike werk sigbaar wees en nie net in toetse en diktee nie. 16 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Woordherkenning By sigwoorde (of kyk-en-sê -woorde) herken die leerder individuele woorde op sig omdat die woord herhaaldelik voorkom en gebruik word. Woorde wat gereeld in tekste voorkom (hoëfrekwensie woorde), kan op hierdie manier aangeleer word. Gebruik gedeelde en groepbegeleide lees om die vyf-vinger-strategie te demonstreer, waar elke vinger 'n spesifieke strategie voorstel wat die leerder kan gebruik om sistematies onbekende woorde te lees en die betekenis daarvan te ontsyfer. Die duim: Laat die woord uit en lees tot aan die einde van die sin. Die wysvinger: Kyk na die prent. Die middelvinger: Kyk na die woord om enige bekende dele van die woord te herken. Die ringvinger: Klank die woord. Die pinkie: Vra hulp om die woord te lees of vra die woord se betekenis. Moedig leerders aan om hierdie proses te gebruik wanneer hulle onbekende woorde teëkom. Begrip Die onderwyser het baie geleenthede om die leerders te betrek by verskillende denkvlakke en vraagstelling tydens leeslesse. Hieronder volg 'n paar maniere om vrae te stel wat laer- en hoër-orde-begripsvaardighede sal ontwikkel. Letterlike begrip Identifiseer... (bv. Identifiseer die hoofkarakter in die storie.) Wys uit... (bv. Wys na die motor wat die rower bestuur het.) Lees / haal die reël aan wat... (bv. Lees die reël wat aandui dat die ouma ongelukkig was.) Beskryf... (bv. Beskryf die skelm van die storie.) Vind... (bv. Vind die naam van die boek wat sy gelees het.) Wys... (bv. Wys my die deel van die storie waarvan jy die meeste gehou het.) Stel vas... (bv. Stel vas waarheen die familie gery het.) Vermeld... (bv. Wat is die naam van die hondjie wat weggeraak het?) Herorganisasie o o Vergelyk... (bv. Vergelyk die twee susters. Wat is die verskil?) Lys... (bv. Lys die plekke wat die oupa besoek het.) KABV 17
o o o o o Kontrasteer... (bv. Kontrasteer die ou huis met die nuwe huis.) Verdeel... in... (bv. Verdeel die verskillende diere in die storie in twee groepe, dié wat vriendelik was teenoor die meisie en dié wat haar wou eet.) Klassifiseer... (bv. Klassifiseer die diere in die storie.) Som op... (bv. Som die storie in vier sinne op.) Hoe verskil... (bv. Hoe verskil die held van die skurk?) Gevolgtrekking o o o o o Verbeel... (bv. Verbeel jou jy was die held. Wat sou jy gedoen het?) Veronderstel... (bv. Veronderstel die leeutemmer het die hok oopgelaat. Wat sou gebeur het?) Kon... (bv. Kon die man die rivier op enige ander manier oorgesteek het?) Gevolge... (bv. Wat is die gevolge van daardie besluit?) Wat sou gebeur het as... (bv. Wat sou gebeur het as die man die leeu gevang het?) Evaluering o o o o o o Moes... (bv. Moes die ouma die storie vertel het?) Na jou mening... (bv. Na jou mening, was die seun reg om so op te tree?) Stem jy saam... (bv. Stem jy saam dat dit die beste was om weg te hardloop?) Wat sou jy... (bv. Wat sou jy gedoen as jy in daardie posisie was?) Is dit reg dat... (bv. Is dit reg dat die oom hom uit die huis gejaag het omdat hy brood gesteel het?) Watter beskrywing is die beste... (bv. Watter beskrywing van die hoofkarakter is die beste?) Waardering o o o o Hou jy van... (bv. Hou jy van die storie wat ons gelees het?) Is dit 'n goeie woord / frase... (bv. Is dit 'n goeie woord om die skelm te beskryf?) Ken jy enigiemand... (bv. Ken jy enigiemand wat soos sy suster optree?) Hoekom het jy daarvan gehou / nie gehou nie... (bv. Hoekom hou jy nie van die beer nie?) Moedig leerders aan om meta-kognitiewe vaardighede te gebruik sodat leerders hulleself kan monitor in beide woordherkenning- en begripsvaardighede terwyl hulle lees. Leerders word geleer om hulself te vra: Klink dit reg?, Lyk dit reg? en Maak dit sin? Demonstreer die proses in gedeelde lees en pas dit toe tydens begeleide lees in groepe, met hulp van die onderwyser. 18 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Leesvlotheid Leesvlotheid behels: akkuraatheid tydens dekodering - om daartoe in staat te wees om die meeste woorde te identifiseer; leesspoed - onmiddellike en moeitelose herkenning van woorde; frasering - lees vlot met toepaslike frasering en uitdrukking; en begrip. Leesvlotheid kan verbeter deur spesifieke leesvaardighede aan te leer vir woordherkenning en dekodering deur tekste te selekteer wat makliker en interessanter is, tekste wat reeds gelees is te herlees, en 'n groter hoeveelheid leesstof te lees. Hardoplees / Voorlees 'n Finale en belangrike komponent van 'n gebalanseerde leesprogram is die onderwyser se voorleestyd (storietyd). 'n Hele reeks taalvaardighede (insluitend lees) word ontwikkel in 'n sinvolle konteks en is die kern van 'n gebalanseerde geletterdheidsprogram. 'n Liefde vir lees en 'n passie vir stories word bevorder wanneer die onderwyser stories aan die leerders voorlees. Meer inligting aangaande alle aspekte wat betrekking het op die onderrig van lees kan in die Departement van Basiese Onderwys se handboek, Teaching Reading in the Early Grades (2008), gevind word. 2.7 Skryf Leerders begin in Graad 1 skryf deur prente te gebruik, maar soos wat die vaardighede van lettervorming bemeester word, begin hulle om individuele woorde, byskrifte en volsinne te skryf wat geïllustreer kan word. Teen die middel van Graad 1 behoort leerders hul eie byskrifte vir hulle prente te kan skryf en ten minste een eie sin te kan saamstel. Die onderwyser voorsien hulp in die vorm van aanvangsinne of skryframe, bv. Ek hou van.... Omdat spelling gewoonlik problematies is, word daar aan elke leerder 'n A5-boek gegee wat gebruik word as 'n persoonlike woordeboek. Voorsien sluitingstegniekoefeninge waar leerders 'n sin voltooi deur die ontbrekende woorde in te vul en eenvoudige vrae wat leerders met 'n eenvoudige Ja / Nee of 'n enkele woord kan beantwoord. Die gedeelde skryfaktiwiteite demonstreer die skryfproses sodat leerders kan verstaan hoe afsonderlike letters 'n woord vorm, hoe woorde sinne vorm, die belangrikheid van spasiëring en die korrekte gebruik van leestekens. Leerders ontwikkel 'n uitgebreide woordeskat en leer hoe sinne deur byvoeglike naamwoorde en bywoorde verryk kan word. Soos leerders meer ervare raak in die skryf van hulle eie sinne, kan hulle aan paragrawe bekendgestel word. Die skryfproses word in die KABV beskryf. Dit behels die skryf van 'n konsepweergawe, die skryf van die teks, redigering en aanbieding (die lees van die teks deur ander). Die Grondslagfase-leerder sal nie sy / haar werk oorskryf nie, maar dit eerder redigeer deur 'n lyn te trek deur ongewenste woorde en byvoeging van teks waar nodig. 2.7.1 Handskrif Die KABV maak voorsiening vir die sistematiese aanleer van handskrifvaardighede tydens kort periodes in die verskillende grade, ongeveer 15 minute per dag en afhangende van die graad. KABV 19
Pre-/voorbereidende skryfprogram Voordat 'n formele handskrifprogram in Graad 1 gevolg kan word, moet leerders eers 'n pre-skryfprogram volg om vaardighede in visuele diskriminasie, groot- en fynmotoriese en hand-oog-koördinasie, liggaamsbeeld, lateraliteit en voorgrond- en agtergrondpersepsie te ontwikkel. Hulle moet die korrekte potloodgreep aanleer en lettervorming (beginpunt, grootte, vorm, rigting) oefen. Later word die leerders gelei om die letters op en tussen die lyne te posisioneer en te plaas. Die korrekte sithouding is ook belangrik. Jong leerders vind dit dikwels moeilik om van die skryfbord af te transkribeer omdat hulle ogies tyd nodig het om te herfokus van die bord af na die papier wat voor hulle lê en omdat die korttermyn visuele geheue nog nie voldoende ontwikkel is nie. Daarom help dit leerders om in Graad 1-3 skrifstroke met 'n ry letters te hê waarvan hulle tydens handskriflesse kan naskryf. Oorbrugging na lopende skrif of skrif met verbindings Teen die einde van Graad 1 moet leerders daartoe in staat wees om al die klein- en hoofletters asook sinne korrek en vlot van die skryfbord of skrifstroke af te skryf. In Graad 2 ontwikkel leerders groter spoed in drukskrif en dit is in hierdie graad waar die meeste skole lopende skrif of skrif met verbindings vir die leerders leer. Die keuse aangaande die handskrif word deur die skool / provinsie bepaal, maar leerders moet toegerus word om 'n lopende skrif of skrif met verbindings teen die einde van Graad 3 te kan skryf. Hierdie oorbrugging vind by die meeste leerders tydens die eerste helfte van Graad 3 plaas. Materiale In Graad 1 begin leerders met vetkryte op blanko papier skryf. Mettertyd vorder hulle na 17 mm liniëring en gebruik potlode vir formele handskriflesse, alhoewel baie skole verkies om steeds blanko boeke vir ander skriftelike werk te gebruik - selfs in Graad 2. In Graad 3 moet leerders 8.5 mm liniëring gebruik. Die stadium wanneer hierdie oorgang plaasvind, sal afhang van die leerder se vlak en die skoolbeleid. Leerders met leerprobleme Die taalperiode behoort ook geleenthede te bied om leerders met leerprobleme te ondersteun, verrykingsaktiwiteite te skep vir die leerders wat goed presteer, tyd in te ruim vir assesseringsaktiwiteite en ook om skriftelike werk te doen. Die onderwyser moet alle voltooide skriftelike werk nasien sodat elke leerder se vordering gevolg en gemonitor kan word om op opvolgstrategieë te besluit. Die onderwyser moet daagliks tekste hardop aan leerders voorlees om hulle woordeskat uit te brei en te ontwikkel. 20 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
3. VOORGESTELDE Onderrigplanne AFRIKAANS HUISTAAL GRAAD R-3 3.1 Graad R Die organisasie van taal en leer in Graad R berus op die beginsel van integrasie en spel. Die onderwyser moet proaktief optree en eerder 'n tussenganger as 'n fasiliteerder wees. Die onderwyser benut veral insidentele leergeleenthede wat spontaan voorkom tydens 'n reeks leerdergesentreerde aktiwiteite soos vryspel in die fantasiehoekies en aktiewe blokspel. Dit vind ook plaas gedurende onderwysergerigte aktiwiteite soos die storiekring of ander kringe. Taalkwessies wat verband hou met sosiale, emosionele en ander vorme van ontwikkeling, soos fyn- en grootmotoriese vaardighede, kom spontaan voor in die roetines en aktiwiteite van 'n kwaliteit Graad R-program. Dit voorsien geleenthede vir die onderwyser om doelgerig tussenbeide te tree en insidentele leer wat lei tot ontluikende geletterdheid aan te moedig. 'n Tradisionele, formele, klaskamergerigte leerprogram met hegte strukture moet ten alle koste vermy word omdat dit nie optimale geleenthede skep vir die aanleer van geletterdheid by die Graad R-leerder nie. Graad R is nie 'n afgewaterde Graad 1 nie. Dit het unieke eienskappe wat gegrond is op die manier waarop leerders van hierdie ouderdomsgroep betekenis gee aan hulle eie leefwêreld en waarop hulle kennis, vaardighede, waardes en houdings bekom wat hulle toelaat om tydens die formele leerjare maksimaal te ontwikkel. Fokus op informele en spontane leer in die verskillende kringe gedurende die dag. Ontwikkel ook 'n daaglikse program wat voorsiening maak vir optimale tyd vir vryspel en wat die onderwyser aanmoedig om geleenthede te benut wat voortspruit uit leerders se belangstelling en kreatiwiteit. Die hele skooldag moet gesien word as geleenthede om geletterdheid te versterk wanneer die onderwyser direk ingryp deur middel van beplande oomblikke wat onderwysgerigte aktiwiteite insluit. Verskeie insidentele leergeleenthede ontstaan gedurende die dag en stel die onderwyser in staat om leer te bevorder deur hierdie oomblikke te gebruik. Dit kom ook die meeste voor tydens roetine periodes en vryspel. Vanuit 'n geletterdheidsoogpunt sal die onderrigmomente aan die onderwyser geleentheid bied om, byvoorbeeld, oopeindevrae te vra of om alternatiewe voorstelle vir die kind te bied om sodoende die begeerte aan te wakker om sy eie leer te bevorder. Dit word 'n kwessie waar die onderwyser moet weet wanneer om by die leerproses in te gryp en wanneer om terug te staan en die kind die geleentheid te bied om sy eie probleme op te los. In die Graad R-jaar word die rooster 'n dagprogram genoem. Dit bestaan uit drie hoofkomponente, naamlik onderwysergerigte aktiwiteite, roetines en leerdergesentreerde aktiwiteite of vryspel. Spesifieke onderwysgerigte geletterdheidsgeleenthede word aangebied gedurende die oggend se taalkring (byvoorbeeld tema / onderwerpsbespreking / taalkring, daaglikse weerbespreking, vertel van nuus, wys en vertel kringe en storietyd. Die onderwyser kies 'n geletterdheidsfokus (d.w.s. die onderwyser moet 'n duidelike idee hê van die tipe leer wat hy of sy wil bevorder) uit skeppende kunsaktiwiteite, perseptuele kringe, beweging, musiek en dramatiseringskringe. Dit dra by tot die ontwikkeling van perseptuele begrippe en vaardighede wat formele lees bevorder. Roetines bied uitstekende geleenthede vir die insidentele bevordering van verskeie geletterdheidsvaardighede. Byvoorbeeld, in plaas daarvan om die leerders doelloos in 'n ry te laat staan en wag om badkamer toe te gaan, kan die onderwyser hierdie tyd gebruik om die leer van klanke te bevorder. Al die leerders wie se name met die letter / klank S begin, kan badkamer toe gaan, en daarna die leerders wie se name met die letter / klank N begin, ens. Die ander leerders kan woordspeletjies speel soos Ek sien met my kleine ogies... of speletjies om hulle woordeskat uit te brei (bv. Wat rym met kat? Wat dink julle eet katte?). Snoeptyd en opruimtyd bied soortgelyke leergeleenthede wanneer die onderwyser die leerders aanmoedig om prettige klank- en woordspeletjies te speel. KABV 21
Gedurende vryspel kan die onderwyser geletterdheid op twee maniere bevorder. Eerstens deur die strukturering van die vryspel-area. Die onderwyser bied geleenthede wat gegrond is op die soort leergeleentheid wat hy of sy graag wil bevorder. Buite-vryspel soos om op 'n houtklimraam te speel of om op 'n fietsbaan te ry, bied geleenthede vir die bevordering van ruimtelike oriëntering soos die kruising van die middellyn (een van die belangrike perseptueel-motoriese vaardighede wat benodig word vir beide lees- en skryfvaardighede). Dit moedig ook letteren woordherkenning aan waar die leerders die geleentheid kry om padtekens te lees en hulle blootgestel word aan gedrukte media uit die omgewing. Vrye binnespelaktiwiteite behoort dieselfde geletterdheidsleergeleenthede te skep. 'n Geheuespeletjie bevorder visuele geheue en die fantasiehoekie bevorder luister- en praatgeleenthede. 'n Tweede manier waarop geletterdheid gedurende vryspel bevorder kan word, is deur die doelgerigte ingryping van die onderwyser. Dit kan gedoen word deur weldeurdagte vrae te vra wat denke en woordeskat uitbrei. Deur die kind te help dink aan alternatiewe maniere om probleme op te los, kan die onderwyser die kind aanmoedig om dieper te dink en 'n goeie rede te vind vir die keuses wat hulle gemaak het. Sodoende word nie net geletterdheid nie, maar ook die algehele (holistiese) ontwikkeling van die kind aangespreek. In 'n gebalanseerde, buigbare, taalryke daaglikse program word geletterdheidsleergeleenthede regdeur die dag aangebied. Terselfdertyd word belangrike beginsels wat die vroeë leer versterk, ingeskerp. Jong kinders leer die beste deur beweging (kinesteties) en dan deur interaksie met konkrete materiaal (driedimensionele leer) voordat die oorgang na papier- en potloodaktiwiteite (tweedimensionele aktiwiteite) plaasvind. Assessering in Graad R is informeel van aard en leerders moet nie blootgestel word aan 'n toets -situasie nie. Daarom is daar nie assesseringsaktiwiteite in die Nasionale Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring (KABV) vir Graad R ingesluit nie. Elke aktiwiteit wat vir assessering gebruik word, is versigtig beplan sodat 'n verskeidenheid vaardighede geïntegreer word. Assessering in Graad R vind meestal plaas deur middel van waarneming, waartydens die onderwyser die bevindinge van die assessering op 'n kontrolelys afmerk en aanteken. Sodoende word 'n volledige prentjie van elke leerder se sterk punte en struikelblokke geleidelik gedurende die jaar gevorm. Dit bied geleentheid om hindernisse aan te spreek en sterk punte te bevorder. 22 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)