af af en en nl nl nl de af af af nl af nl nl nl en nl af af af af nl nl de af af vi en af nl nl nl en af nl af nl af lt af de nl en nl en af af nl af en af af nl af de nl en af af af de nl af en en af pt af nl nl az af nl af nl en nl af af af en en nl af de en fi af nl nl af nl fr af af af af nl af en nl af nl en en af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af
DIE GET.A.TOEEERDE "K." - PDF
st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste lus rd Rondte lb Langbeen alsalleen Agterste lus
Prosesse wat gevolg word om sake op te volg op distriksvlak. Processes used to follow up on cases at district level
Direkte en indirekte rede *
APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode. Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode
33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en
Die netto waarde van die onderneming en die rekeningkundige vergelyking *
Laerskool Olifansvallei LSO Kwartaal 1 - ASSESSERINGSPROGRAM
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (TRAKSVAALSE PROVINSIALE AFDELING)
st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste lus alleenlik
Uit Moerdijk se pen Man en Media
In Groenewald v Van der Merwe (1) (1917 AD ), Innes CJ described delivery with the long hand as follows:
INHOUDSOPGAWE. Inleiding... 7 DEEL EEN: SEISOENE IN ONS LEWE
Kolossense. die nuwe ou volkome onvolmaakte jy. leiersgids vir. inspirasie. Edi Bajema
Die Laaste Oordeel 1 50 (Sien ook die Voortsetting in ) Emanuel Swedenborg Arcana Coelestia Geheime van die hemele
IN DIE ARBEIDSHOF VAN SUID AFRIKA (GEHOU TE KAAPSTAD)
ks Kettingsteek dlb Dubbelslaglangbeen vhk Voorste hekkie gs Glipsteek drieslb Drieslaglangbeen ah Agterste hekkie
3024. hulle praat van n persoon wat so onlangs heengegaan het, meer klem te le op die goeie nie? -- Dit is inderdaad so
GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1
PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 23 APRIL LOCAL AUTHORITY NOTICE PLAASLIKE BESTUURSKENNISGEWING LOCAL AUTHORITY NOTICE 106 GREATER TZANEE
SHAREMAX GESINDIKEERDE MAATSKAPPYE OPGEDATEERDE KOMMUNIKASIE
OEFENVRAESTEL VRAESTEL 2 WISKUNDE GELETTERDHEID GRAAD 10
LIDMAATSKAP AANSOEK MEMBERSHIP APPLICATION
Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education
REËLS VIR DIE BENOEMING, VERKIESING, AANWYSING EN AANSTELLING VAN RAADSLEDE
Dialoog en paragrawe *
505. Hoekom ek Sabbat hou vanaf 12 uur en nie 6 uur sononder nie. Kom ons kyk eers wat in die Skrifte (Geskiedenis boek) staan oor die saak. Lev.
Provincial Gazette Provinsiale Koerant
Huweliks Seremonies Vir Uitverkorenes
G. J. du Preez
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week DB Tracker USA (DBXUS) 17 Januarie 2014
Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria,
Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is
Hoe om krag te spaar
SIZA takes the sting out of auditing
Skets (a) Maan 28 dae Merkurius 88 dae. Om die Aarde Om die Aarde Om die Aarde Aarde
Rubriek vir skeppende werk
HOOGSTE HOF VAN APPEL In die saak tussen: DIE KOMMISSARIS VAN BINNELANDSE INKOMSTE Appellant en W J VAN DER HEEVER Respondent Coram: Smalberger,
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
SPLUMA QUESTIONS AND ANSWERS
Faan: Totsiens, Dominee!, en dankie vir n besielende gesprek! Ek sal daarvan werk maak om ou Bart weer in die oggenddiens te kry!
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (GAUTENG AFDELING, PRETORIA)
Eerste Respondent DIE RING VAN ROODEPOORT, Tweede Respondent DIE NEDERDUITSE GEREFORMEERDE KERK
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Aspen Holdings. 9 Mei 2014
Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria,
DIE EERSGEBORENE. deur Ina van Niekerk
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA IN THE HIGH COURT OF SOUTH AFRICA
Die Laaste Avondmaal: Pasga? of Nie?
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Steinhoff International Holdings Ltd. 11 Julie 2014
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
Ellen White, die Adventiste Pioniers en die Lunar Sabbat
MODULE 2 ALLE RISIKO S. Toepaslike Eenheidstandaarde
!"#2. Is dit prakties om eerlik te wees? OOK: INTERNETBEDROG IS JY IN GEVAAR? BLADSY 10 JANUARIE 2012
M ENDI FEBRUARY 2 2 N D BANTU SPORTS CLUB' I d. VON W EILIGH STREET SOUTH, JOHANNESBURG. AFRICANS'
IN DIE Hoë HOF VAN SUID-AFRIKA (NOORD-KAAPSE AFDELING, KIMBERLEY)
Praat reg oor God F E B R U A R I E N E D G E R E F G E M E E N T E C O N S T A N T I A
IN DIE NOORD GAUTENG HOë HOF, PRETORIA (REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA) REINETTE DEE SOUSA JARDIM...Eerste Applikant
DIE GEBOORTEDATUM VAN JESUS HERBEREKEN Een van my vriende in die internetgemeente vra my wat ek dink oor die viering van kersfees op 25 Desember.
Jesus Alleen Liefdesdiens Jesus Alone Love Service
Beloftes maak skuld NUUSBRIEF (2014/09)
ONS CHRISTELIKE GELOOF EN DIE WETENSKAP
GEREFORMEERDE KERK RANDBURG NOVEMBER 2016 VOLUME 18
BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE
Marisa Mouton n Bespreking van enkele aspekte in Pieter Fourie se Ek, Anna van Wyk
2 No GOVERNMENT GAZETTE, 15 DECEMBER 2017 Contents / Inhoud Legal Notices / Wetlike Kennisgewings SALES IN EXECUTION AND OTHER PUBLIC SALES GER
SUBNUUS. In hierdie uitgawe: Ellen s visit to the USA. Ons neem afskeid van Amanda en Susanne. Nuwe studenteassistente. en Bronverskaffing
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA. (Noord Kaapse Afdeling KOMMISSARIS: SUID AFRIKAANSE INKOMSTEDIENS U I T S P R A A K
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
ARTKAT Studio Johanna Prinsloo
HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria,
ALTERATION, SUSPENSION, REMOVAL OF RESTRICTIONS
STAAN VAS TEEN DIE VYAND!
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
Hierdie is n aansoek om die volgende regshulp:
NOTULE VAN DIE ALGEMENE JAARVERGADERING OP DIE PLAAS 8 Augustus 2009 om 11h00
n Narratiewe alternatief op die konsep van afhanklikheidsidentiteit: n Pastorale perspektief THEUNIS CHRISTIAAN ACKERMANN PHILOSOPHIAE DOCTOR (PhD)
Nuusbrief van die NG Kerk Lyttelton-Noord JAARGANG 14 MAART 2016
Pasteur en Lister oorwin kieme *
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA APPELAFDELING
Die subtíele aanleg en moonuikhede van die nominale styl: 'n Studie in Nuwe- Testamentiese Grieks
Wêreld van Môre Want die aarde sal vol word met die kennis van die heerlikheid van die Here soos die waters die seebodem oordek.
EXTRAORDINARY BUITENGEWOON PROVINCIAL GAZETTE PROVINSIALE KOERANT
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING)
ROLLOMATIC ENGINEERING (EDMS) BPK Respondent. CORAM: BOTHA, HEFER, VIVIER, VAN DEN HEEVER ARR et HOWIE Wn AR.
407. Esegiël 38 & 39.
DIE AKTEUR EN SY ROL IN SY GEMEENSKAP
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11
DIE GET.A.TOEEERDE "K." Johannes Truter was 'n j ong man van ongeveer vyf-en-twintig jaar, en hy was goed geboud. Op 8y kop het 'n pragtige bos ligte krulhare gepryk, en sy skoon en vriendelike gelaa twas versierd met tvvee blou 08, wa t daar sag uitsien. Hy \vas baie y\verig in sy studies, en toe hy tvv'"ee-en-tvvintig jaar oud was, het hy met lof sy BoA.-eksamen afgele. Op welnlenende aandrang van sy vader lnoes hy verder studeer OIn later as advokaat te kwalifiseer. Hy het buitengewone vordering in die rigting gernaak, en sou binnekort 8y finale eksam.en afgele het, r!1aar toe het hy n1cteens so 'n afsku in sy voorgenome roeping gekry dat hy een nalniddag in 8y studeerkamer, onderwyl hy langs sy skryftafel met sy hoof op sy ineengevoude arnl,s op die tafel leun, by horoself so redeneer: "Ek kan onmoontlik die beroep. van advokaat volg, v/ant di t korn nie in die nlinste m.et my gevoelens ooreen nie, omdat ek in die eerste plaas nie \velsprekend genoeg daal'voor is nie, en, ten
DIE GETATOEEERDE K" " twede, is dit te veel gelneng lllet die skaduagtige sy van die sarnelewing, waarin so dikwels nl00rd, egskeiding en bedrog voorkorn. Daarom dink ek dat dit verreweg aangenam.er sal v/ees om te boer. As boer kan jy net so 'n nuttige invloed as in enig ander beroep op die sam.ele wing uitoefen; en op 'n plaas kodl jy minder in aanraking met sonlm.ige van die,valglike sedes en gewoontes van vreemde lande hier by ons aan wal gespoel. en vvat so welig tier in ons kus- en binnelandse stede, en allangsamerhand die Christelike vooruitgang van ons volk dwarsboom. En al is die boerdery, soos ons weet, aan vvisselvallighede en teleurstelling onderhe wig, tog is die boer in menig opsig daar beter aan toe, en waar is die beroep wat nie aan wisselvallighede en teleurstelling onderworpe is nie 1 En sou daar dan nogal so. een te vinde wees, dan sou dit nie die moeite vverd,vees onl te beklee nie,,vant dit is teleurstelling en die rukwinde van beproewing wat die nlens louter, en, om nes 'n pasgeplante boompie wat die winde probeer ontwortel, juis daardeur vaster anker, en later wanneer dit 'n reus geword het, die sterkste storms trotseer. " Onderwy 1 Johannes so sit en n1.ymer, word daar aan sy deur geklop, en 'n telegram word hom oorhandig waaruit blyk dat sy vader
DIE GETATOEEERDE K" " ernstig siek was, en dat sy oniniddellike teen,voordigheid vereis,vord. liy het toe so goed hy daartoe in staat 'was, 8y sakies gereel, en nog dieselfde aand met die trein vertrek, en die volgende namiddag sy ouerlike woning bereik. 11eneer IIendrik Truter, vader van J ohannes, was 'n oppassende en vooruitstre,;vende boer, en "woonagtig op sy eiendom Geduld. Van nature was hy 'n frisgeboude man, en altoos opgeruimd, maar sedert die dood van sy vrou, aan wie hy innig verbon<;le was,,vas daar 'n merkbare agteruitgang in hon1 te bespeur. Hy het nlet opreggeteelde skape geboer, want hy was van oordeel dat 'n svvakker ras skaap dieselfde sorg varder as 'n opregte, en die opbrengs is soveel swakker. Deur nougesette oppasendheid het meneer Truter fluks vorentoe geboer, en soveel hy daartoe in staat 'vas, sorg gedra oln uit die hande van geldskieters te biy; maar deur die dood van sy vrou het die boerdery sowel as hyself agteruitgegaan. Op 'n sekere dag vias hy as na gewoonte na een van sy bure om te kuier, en het weens \veersom.standighede 'n he,vige koue opgedoen,vat later ontwikkel het tot longontsteking, en die siekte, nieteenstaande mediese hulp, het so 'n ernstige 'wending gene em dat hulle besluit het om aan Johannes te telegrafeer, 3
4 DIE GETATOEEERDE K" " claar die dokter van oordeel was dat 111e11eer Truter se toestand uiters kritiek was. Met Johannes se tuiskoms is hy verwelkonl deur die dolder en ltiej. lielena U ys. Helena U ys vias vader- en moederloos en onderwyseres op 'n plaas aangrensende aan Geduld. 8y 'was maar tengerig geboud, maar deur haar vriendelike en minsarne gesindheid is 8y deur almal geag. I-Iaar oll1gang m.et haar medem,ens was natuurlik, en haar kleding was ui tel's betaamlik; en dit sou 'n yvonderlike kontras gevorm net met die hedendaagse kleredrag. Dit was gedurende haar studietyd dat Johannes met haal' kennis gemaak het, wat later daartoe gelei het dat hulle verloof geraak het, alhoewel niem.and daarvan ge'weet het nie, en ook het hulle besluit om hulle voornenlings vereers geheim te holl, vv<!nt Helena so'wei as Johannes vias daar bevvus van dat hulle vaders-toe haar vader nog in die lewe,vas-'weens '11 godsdienstige geskil nie intieme vriende vvas nie, en moontlik kon hulle planne nou nie die goedkeuring van m.eneer Truter vlegdra nie. Nadat Johannes die dokter gegroet het, het hy Helena lllet 'n handdruk begroet, en die vol, van liefde uitstralende 08 van albei was 'n bc'wys dat hulle cntmoeting hartlik "vas. Dit sou seker nie net by 'n handdruk
DIE GETATOEEERDE "K" 5 gebly het nie, was dit nie' vir die teenwoordigheid van 'n derde persoon nie. "Dit was die minste van my gedagte, Helena, om jou hier te vind," begin J ohannes, "want ek het genleen dat jy m.et die skoolvakansie na die kus sou gegaan het." "So was my plan eers,' antwoord Helena, "maar 'n groter eer en plesier het m.y te beurt geval, want op versoek van Dokter is ek nou hier om die verpleegster behulpsaanl te wees gedurende oom Hendrik se ongesteldheiden," sluit sy, "plig voor plesier.",,dan moet ek j ou hartlik dank vir j ou opofferende liefde." Onderwy 1 Johannes se handsakke en ander reisbenodigdhede deur 'n bediende in sy slaapkamer besorg word, het hy honl tot die dokter gewend en sy toestemming gevra om sy vader te besoek. "Nee, nleneer Trnter," ant,voord die dokter, "jy sal nog vir 'n uur of wat geduld moet gebruik, 'want jou vader slaap nou, en di t sal nie raadsaa111 wees om hom noll te steur nie. Sy toestand is maar ernstig, en ek ag dit my plig om jon te ""vaarsku om jou vir die ergste voor te berei, "want dit skyn asof menslike hulu nie luber daartoe in staat sal vvees onl hom 1. van die dood terug te hon nie. Die verpleegster sal jou in kennis stel sodra hy ontwaak, en dan moet jy hom nie rnet' onnodige gesprekke vermoei nie."
6 DIE GETATOEEERDE K " " Johannes het nie op sy gemak gevoel met die ernstige en onverwagte verklaring van die dolder nie, en ook het hy glad nie 'n alte hoe dunk van die bekwaanlheid van die dokter gehad nie. Die dokter was so 'n lang, danker man, wat maar betreklik jonk "vas. 8y gelaat vias versier( 1) m.et twee pikswart, buitengewoon klein ogies, wat baie na aan mekaar gesit het; 'n klein neusie en twee dik Ii ppe Via t sy bree mond nog minder aantreldik gemaak het. Hy het altoos die gewoonte gehad om, as hy met iemand in 'n gesprek verkeer het, met languitgestrekte bene te sit en dan sy hande in sy broeksakke te steck en die persoon m.et wie hy dan in aanraking is, so sku ins onderdeur te beloer, gepaard met 'n smalende glilll1aggie, asaf hy daannee' te kenne wil gee dat hy die vvysheid in pag het en die gehele \vereld in ankunde verkeer; m.aar onwillekeurig weer by 'n ander die gedagte opwek dat dit nie almal koks is,vat lang nlesse dra nie. Onder die omstandighede, onderwyl J ohannes se vader slaa p, het hy en Helena saanl m.et die dokter plaasgeneelll in die sitkanler en intussen aan d.ie gesels geraak. "Dokter," so begin Johannes, "ek weet da t dokters in die alge111een 'n renons het in som.mige van die so wyd en syd geadverteerde patentmedisynes en gewon.e boerehuis-
DIE GETATOEEERDE K" " middels, en natuurlik moet dokters beter daartoe in staat wees as die algeulene man om 'n oordeel daaroor te vel, en tog sal jy erken dat daar baie gevalle was waar dokters nie geslaag het nie, en die doel bereik is deur gevvone huismiddels." "Daar glo ek niks van nie," was Dokter se opgewonde ant-woord, "en die soort, van verhaaltj ies is m.aar oorlevvering-en van horen-zeggen liegt men veel!" "Goed, Dokter," hervat Johannes, "lnaar nou wil ek jou iets, nie van hoor-se nie, maar uit eie ondervinding nleedeel. Op I{lerksdorp in die hospitaal was sekere Bands siek, lydende aan dubbele longontsteking, en die dokter wat hom behandel het, was 'n vriend van honl, en nadat hy ane denklike pogings aangewend het tot 8y herstelling, het hy die aand toe hy die hospitaal verlaat, aan die lnatrone meegedeel, net soos jy nou aan ons gedaan het, dat die toestand van Bands hopeloos was, en dat hy die lig van die volgende dag nie weer sou sien nie. N a die vertrek van die dokter het die rnatrone op eie houtjie gebruik gemaak van die ou beproefde boeremiddel "vat bestaan uit jenewer en soetolie, in gelyk dele, en die pasjent alle ure daarvan 'n eetlepelvol toegedien. Dit uitwerking was so toweragtig dat die dokter, toe hy die volgende more by die hospitaal opdaag on1 na die toestand van sy pasjent te verneem, was 7
8 DIE GETATOEEERDE "K" hy verbaas en die matrone onder 'n ernstige kruisverhoor geneelll; maar sy, daar sy bevrees 'vas, omdat sy die hospitaalreels oorskry het, het die dokter onder die indruk gelaat dat die merkwaardige verbetering van die pasjent aan 8y voorgeskrewe medisyne moet toegeskrywe,vord; en nou vra ek, Doktel', aangesien jy die toestand van my vader as hopeloos beskon, of j y di t nie raadsaam sal ag om die aangehaalde middel voor te skrywe nie 1" "Goed, meneer Truter," laat Dolder hom e,ye sarkasties hoor nadat hy blykbaar aandagtig na Johannes se rede geluister bet, "maar ek sal j ou darem nie aanraai om daardie toweragtige middel in die geval van jou vader te gebruik nie. Ek sal di t seker nie voorskryvle nie, en as jy so 'n,vaarde daaraan heg, kan jy dit op jou eie verantv{ool'delikheid doen; luaar ek ag dit il1y plig om jou te waarsku dat jy die dood van jon vader daardeur sal verhaas. Dokters," gaan hy voort, "het jare daaraan opgeoffer om 'n noukeurige studie van die menslike gestel te maak, en hulle behoort in ieder geval betel' te \veet as die kwaksahvers." "Behoort betel' te vveet," herhaal IIelena minsaam, ma.ar met nadruk, "lnaar jy sal tog darem instem dat daar baie gevalle is waar persone betel' behoort te geweet het, Inaar die teenoorgestelde aan die daglig ge-
l)!~ GETATOEEERDE "I{H 9 bring het. Wellig is dit daaraan toe te skryw&-, soos ons ondervinding ons geleer het, dat menig persoon 'n beroep volg waarvoor hv nie bestemd is nie." v Die dokter het hier 'n bietjie ongenlaklik gevoel, daar hy gem.een het dat die opmerking van Helena as In raps vir honl bedoel vvas, en spottend val hy haar in die rede: "Dan volg jy seker die beroep waarvoor jy bestem was, en sodoende maak jy dan seker 'n uitmuntende onderwyseres uit 1" "Nee, Dokter, ver daarvandaan, en heel moontlik volg ek ook, nes baie ander, '11 verkeer<;le beroep, maar in ieder geval maak my leer linge darem beter vordering as j ou pasjente; maar die vordering van nly leerlinge wil ek aan hulle skranderheid toeskrywe, en die besv,tyking van jon pasjente aan hulle konstitusionele swakheid. AlInal," gaan sy voort, "is feilbaar, en dit is verre V'veg verstandiger,,vanneer dit vereis word, om dit te erken as oin dit te versteek, en sodra 'n mens onder die indruk verkeer dat hy die 'wysheid in pag het, loophy gevaar onl sy rienle eerder styf te loop as,vat hy vermoed het. Maar eli t noll claar gelaa t. Ek w il jou 'n treffende voorval rneedeel: Op Victoria-W es het 'n sekere meneer Pepler gewoon '\Vat, volgens die oordeel van vyf dokters wat destyds daar gepraktiseer het, gely het aan kanker. Vyf dokters op een dorp klink
10 DIE GETATOEEERDE 'n bietjie hoog, maar destyds was Victoria Wes baie florerend "weens die transportvervoer daaroorheen van Beaufort-W es na Kimberley en Transvaal, 'want toe het die trein m.aar nog net tot op Beaufort-W es geloop. My oorlede vader het n1eneer Pepler goed geken en hom ook dikwels besoek, en veral gedurende die tyd toe hy aan die kanker aan sy tong gely het. Die dokters, nadat hulle hom noukeurig ondersoek het, het tot die gevolgtrekking gekom da t sy kwaal ongeneeslik was, en hom aangeraai om 'n spesialiteit in die I{aap te raadpleeg. Meneer Pepler het geweier, en almal 'was van oordeel dat hy dit op sy langste nog vir 'n maand of twee kon uithou, want hy kon beswaarlik praat en byna nie eet nie, daa.r sy tong al byna afgevreet was van die kanker.,,die eerste Sondag na die voorval met die dokters het my vader, so os na gewoonte, llleneer Pepler 'n besoek gebring. Van die "voning van meneer Pepler kon 'n mens op die kerkhof sien, en in hulle gesprek het dit geblyk dat meneer Pepler 'n plan gehad het wat twee maande daarna. moes uitgevoer word. "Mevr. Pepler "vas ook aanv\tesig, en merk toe ewe verslae op:,wat, Petrus, oor twee luaande 1 Dan Ie jy tussen daardie vier mure,' en sy wys toe met haar yinger in die rigting van die kerkhof..,noll ja,' laat hy
DIE GETATOEttERDE "K" II geduldig daarop volg,,dan is dit oak tot daarnatoe. ' "Hierdie voorspelling van mevr. Pepler, nes die van die dokters, was ook verkeerd, want binne die twee maande van hulle gespreek die Sondagmore het sy haar laaste rusplaas tussen die,vier mure' ingeneem; en na my beste wete lewe meneer Pepler nog.,,die volgende dag het aan die woning van meneer Pepler 'n ou meid haar verskyning gemaak, en nadat sy gegroet het, het sy haar so uitgedruk:,oubaas, ek het gehoor dat Oubaas.so siek is, en ek het 'n raad as Oubaas dit wil gebruik.' ",Goed,' se meneer Pepler,,en wat is dit l' ",Oubaas, dit is net gebrande aluin, droe granaa tskille en karmedik. Alles moet goed fyn gemaal word en dan in gelyke dele gemeng. Drup dan eers een druppel van die vog van die lit j iesmelkbos in die wond en strooi dan die poeier daaroor heen.' "Meneer Pepler het volkomentlik herstel, en hom later in Franshoek gevestig, waar seker nog baie mense van die voorval weet. 7 ' "Ja," se die dokter, onderwyl hy by die venster uitkyk, "daar mag sulke gevalle wees, maar daarmee gaan dit ook nes met spoke: jy hoor van hulle, maar loop hulle darem self nooit op die lyf nie." B
12 DIE GETATOE~ERDE "K" Hy het toe opgestaan en blyke gegee dat die geselskap holn nie Uleer aanstaan nie en hom in die rigting van die siekevertrek bege\ve, en kart daarna teruggekeer, daar ll1.eneer Truter nog aan die slaap was. 8y hoed geneem, en met sy rug na Johannes en Helena gekeer, het hy opgemerk:,,8odra die pasjent wakker word, moet june hom maar van die voorgeskrewe nledisyne gee, en in ieder geval nie daardie mengsel van j enewer en gebrande aluin nie. More sal ek weer kom., as my dienste 11ie eerder vereis \vord nie. Goeiendag," se hy kortaf, en hy stap die voordeur uit om met. sy m.otorkar te vertrek. "Lie\ve Helena," se Johannes toe hy haar omhels, "ons het nog nie eens 'n kansie gehad om m.et mekaar 'n \voordjie te,vissel nie; en om te vra hoe dit met jou gaan," lag hy, "sal onnodig wees,,vant dit kan ek self sien. NIaar het Pa al m.oontlik iets van ons voorgenome planne agtergekom 1 Ek het gedurig van j ou in my briewe aan hon1 melding gemaak, maar nog nie definitief geskrywe dat ons verloof is nie." "Jou pa, Johannes, weet meer as wat jy dink, want gister het hy nog met my die volgende gesprek gehad:,ag, Helena, dis tog so lief van j ou om my so by te staan in my siekte; ek waardeer di t met 'n innige gevoel van dankbaarheid, en ook is ek claar bewur
lhe GETATOEEERDE "K" 13 van dat jy jou vakansie, in plaas van dit aan die seekus te geniet, opoffer terwille van 'n ou siek man.' ",Ag, nee, oom Hendrik,' laat ek Iny toe hoor,,daaroor moet Oom Oom nie bekommer nie, want dit is vir my 'n plesier, en ook ag ek dit my plig, en veral in tyd van siekte, die laste van my medemens, sover my nietige kragte daartoe in staat is, te lenig.' ",Maar,' vervolg hy,-, dan is daar nog iets wa t my ter hatte gaan en in die laaste tyd my baie gekwel het waaroor ek graag met jon wil praat, en dit is, soos jy nloontlik sal onthou, dat daar 'n sekere mate van verwydering tussen my en j ou oorlede vader bestaan het,vat voortgespruit het uit 'n godsdienstige meningsverskil. Somtyds liet ons gevoelens maar 'n bietjie hoog geloop, maar ek is tog van oordeel dat ek meer te bialneer is as hy. Ons gesprekke is meer denr haat as liefde en verdraagsaamheid gekenmerk, en dit is wat my so hinder; en nou wil ek jou versoek, en as jou broer Kasper ook hier was, aan hom ook, om nie agterdog teenoor my te koester nie en my volkome te vergewe.' ",Ag, my lie\ve Oom,' laat ek toe daarop YolO',,die ou geskilletjie behoort jou nooit so te gekwel het nie, en dit het my, nog minder I(asper, ooi t gekwel; en as Oom dan me en da t 'n vergifnis moet plaasvind, dan doen ek dit ui t die grond. van m.y hart.'
DIE GETATOE~ERDE uk'" ",Dankie, nly beste Helena,' se hy met 'n sug van verligting,,nlaar daar is nog iets, en dit raak jou en Johannes, waaroor ek ook met jou 'n onderhoud vitil he as jy dit vvil toestaan.' "Hier moet ek jon se dat ek ill.aar 'n bietjie skrikkerig gevoel het," lag sy, "maar ek het niks laat merk nie, en e,ve benoud daarop laat volg:,nou ja, oom Hendrik, wat mag dit nogal wees 1" ",My kind,' antwoord hy,,uit briev/e van Johannes aan my het ek tot die gevolgtrekking gekom dat daar 'n m.oontlike verstandhouding tussen julle bestaan, en ek mag verkeerd wees, maar as dit so is, hoef jy nie te skroom om dit aan my mee te deel nie.' "Hier vias ek al weer in 'n moeilikheid, want, volgens ons ooreenkoms, moes ons met niemand oor ons voorgenon1e planne praat nie; en was dit iemand anders, kon ek doodeenvoudig geweier het om die onderwerp te bespreek, maar in hierdie geval kon ek niks anders doen nie as om maar m.et die vvaarheid voor die dag te kom, en my toe so uitgedruk:,allereers, oon1 Hendrik, sou ek lievler nie die onderwerp wou bespreek het nie, want Johannes en ek het besluit on1 die,,moontlike verstandhouding", soos Oom dit noem, vereers geheim te hou, en... ' ",Ag, my kind,' val jou pa my in die rede,,wa.t vandag 'n geheim is, word tog more,
DIE GETATOE~ERDE "K J1 15 oormore geopenbaar, en julie geheim,' glimlag hy,,kan darem nie van so 'n ernstige aard wees dat ek as vader van Johannes daar OID.trent in die duister moet gelaat word nie.' ",Nou ja, oom Hendrik,' besluit ek toe met so 'n verlee glimlaggie,,dan sal ek maar met die hele mandjie patats voor die dag kom : Johannes en ek is al ill.eel' as ses maande verloof.' "Daarop het jou pa sy oe gesluit, en ek het in die grootste spanning verkeer. 'n Rukkie daarna het hy \veer sy oe oopgemaak en sy hand SQ stadig onder die deken uitgetrek en dit uitgesteek om myne te neem, en hy se toe, onderwyl daar trane Qor sy rooi wange rol:,my liefste Helena, my wens is vervul! Vandat ek j ou leer ken het-maar" ek won dit nooit laat merk nie-, was dit my vurige verlange en begeerte dat jy die vrou van my lie"we Johannes moes word, en nou dank ek my Vader dat my,vens vervu1 is, en ek het ook 'n hartlike begeerte, as dit die wi1 van my Hemelse Vader is, onl langer gespaar te mag word; maar Sy vvil geskiede. My kind,' begin hy weer,,dit 1yk nie vir my dat daar enige baat by die n1edisyne van die dokter te vind is nie ~ en "was Johannes se liewe moedel' nog in die lewe, dan sou dit na aile waarskyn1ikheid beter met my afgeloop het,,vant sy het so 'n uitstekende l'aad teen inflammasie gehad ; D1aar dit het Dly ontgaan.
16 DIE GETATOEitERDE "K" J Y nloet tog asseblief aan Johannes telegraf eer da t hy dadelik moet kom.' " Die verpleegster het toe haar verskyning genlaak, en Ineegedeel dat meneer Truter wakker was en na Johannes en H'elena verneem. "Non toe, Johannes," stel Helena voor, "gaan groet nou eers jon pa, dan sal ek in die tussentyd die jenewer en soetolie rneng, vvant hy sal seker nie meer die medisyne van die dokter gebruik nie as hy vveet dat jy die middel van jon oorlede moeder nog onthou; en ook nie dit aileen nie, m.aar ek vermoed dat die goed van die dokter te veel slaapdrank bevat. Maar, my. allawereld!" voeg sy by, "ek het skoon vergeet, met die opgewondenheid van die dokter en ons gesprekke, on1 te vra of.iy al geeet het 1",,Dankie, Helena, ek het voldoende voedsel vir die reis saanlgebring, en ook het ek so pas in die trein geeet. Hartlik dank." Daarop het Johannes hom na die kanler van sy vader begevve, en, soos sy ge'woonte VIas, sy vader met 'n soen gegroet. ".A.. lla,vereld!" begin Johannes, "vvat skort nou 1 Dit lyk vir illy of ill.y liewc vader so 'n bietjie ongesteld is, ne 1 Dit sal netnon regkom, want gelukkig het Pa nooit tabak en drank gebrnik nie, en so 'n ou inflam.masictjie sal Fa se ystergestel nooit baasraak nie."
DIE GETATOE:E:ERDE "K" 17 Skynbaar kom die gesprek van Johannes met sy vader 'n bietjie onverskillig voor, ill.aar dit was uitsluitlik bedoel om. sy vader op te beur. Van harte was hy besiel met 'n diep gevoel van nledelye, maar wat toe onvanpas sou ge,vees het onl dit so uit te druk soos dit menigm.aal die gevalluet een of ander Jobstrooster is "\vanneer die 'n sieke besoek en dan uitroep: "Ag, Illy tyd, hoe bejamluer ek j ou da t j y so agterui tgaan!",,]\iy kind," laut sy vader hom hoor, "ek het soveel as wat ek daartoe in staat was, gestry teen die siekte, maar dit skyn tog of hy die oorhand sal l;:ry." "Nog nooit nie, Pa!" laat Johannes hom beslis hoor. "Dis somal' pure verbeelding; en vereers salons die medjsyne van die dokter staak en dan die Oll beproefde raad van ~ffoeder weer op die proef stel." "Ja, ja," se 111eneer Truter saggies en tevrede, "ek het nog gister m.et IIelena daaroor gepraat, maar die reseppie van joll moedel' het my ontgaan." ~,Dit is 'n m.engsel van jenevver en soetolie, en Helena is besig onl dit aan te maak." Helena het toe net binnegekonl met die opgem.aakte reseppie en nleneer Truter 'n cetlepelvol daarvan ingegee, om die dosis aue ure daarna te her haal. "Ag, hoe anders tog is dit as die dokter J~e good," bevestig meneer Truter nadat hy 010
DIE QlITATOEttERDI twede lepelvol gebruik het. Jy kan somar bespeur dat dit op jou longe werk, en ek heg so 'n waarde en vertroue aan die middel dat ek byna seker is dat, met die seen van die Lievien-Heer, ek daar baat by sal vind." En hy het ook,,vant tienuur die aand was daar al 'n merkwaardige verbetering in die siekkamer te bespeur. Die volgende oggend, toe die dokter sy verskyning maak am sy pasjent 'n besoek te bring, was hy met sy binnekom in die siekvertrek m.eer as verslae met die in die ooglopende verandering wat hy bespeur het; en nadat hy die pols van sy pasjent gevoel het, het hy sy lippe opmekaar gepers as teken van voldoening. "Ek ill.oet jou felisiteer, meneer Truter, want jy is die brug nou oor. Gedra jou non Ina-ar stil en rustig, en oar 'n rukkie sal j y in staat,vees om jou bed te verlaat." Daarna het die dokter hom na die sitkalner begewe, 'n ander preskripsie uitgeskrywe, dit aan Helena oorhandig en daarby gevoeg: "Daar is 'n merkwaardjge verandering in die siekkamer te bespeur, waarop ek trots is; en watter treurige gevolge sou jy nie moontlik vandag belewe het nie as ek gister malkop genoeg was om daardie middel van julle wat uit jenewerbessies en granaatwortels-of wat,vas dit non weer 1-moes bestaan het, voor te skrywe 1 Maar dit behoort vir june
'n 1es- te wees." En daarop het die dokter 'weer sy lippe op mekaar gepers, gegroet en hoogs tevrede vertrek; want hy was daar bewus van da t Helena se woorde van gister oor sy pasjente ID.aar alte waar was, en dat dikwels al die misslae van sy medisyne met aarde bedek is. Die volgende dag 'was meneer Truter so beter dat hy in sy bed gesit het. Die vensters "vas opgeskui-we, maar die deure wat na die vertrek gelei het, was dig om die ventilasie so te reguleer dat ditnie 'n onnodige trek deur die siekkam.er kon veroorsaak nie. N ada t alles op die wert versorg was, het Johannes holll by sy vader gevoeg en voor sy bed plaasgeneem. Die gesprek met Helena 'n paar dae gelede het meneer Truter 'weer te binne geval, en met so 'n droe laggie begin hy:,,johannes, daardie plan van jou en Helena wat jy so sorgvuldig vir my weggesteek het, het tog uitgelek. Ek vergewe jou volkomelik, want jy het seker een of ander rede daarvoor gehad, hoewel dit daren1 onnodig was. I-Ielena het my alles van julie planne vertel, en ek \vaardeer die vertroue -vvat sy in Iny gestel het. J ulle.voornemings dra my goedkeuring en. seenvvense weg. En het julle al besluit oor die bevestiging van june huwelik 1" "Pa," antwoord Johannes, "alles hang van Helena af; en dan,vil ek Pa nog verder
20 DIE GETATOEEERDE K" " meedeel,vat ek vertrou Pa se goedkeuring mag wegdra: Ek het besluit om my in die vervolg maar by die boerdery te bepaal, want dit het vir my duidelik geword dat ek as regsgeleerde 'n verkeerde beroep sal volg; in die eerste plaas meen ek dat ek nie,velsprekend genoeg is llie, en ten twede, sien ek nie kans om 'n duiwel as 'n engel voor te stel en teen jou beter wete in reg; te laat skipbreuk ly en onreg te laat seevier nie.. :Nie dat ek hiermee wil be'weer dut al die regsgeleerdes van so 'n kaiieber is nie-ver daarvandaan-,,vant inteendeel is ek daar be,vus van dat duisende regsgeleerdes liewer 'n saak sou,vii verloor as om hulle siel te yerkoop as dit in die kruisverhoor sou blyk dat hulle ollwetend 'n skurk yerdedig." "Nou ja, Johannes," laat sy vader tevrede daarop volg, "wat sal dit help om 'n beroep te volg waarvoor jy yoel dat jy nie geskik is nie-en dan nog teen j ou sin ook ~ En met boerdery kan 'n mens net so goed vorder as met enige ander bedryf. Toe lnaar, m.y kind, di t is goed; maar as al die nlense," argum,enteer.8y vader verder, "jou sienswyse sou toegedaan wees, dan sou aln1al ill.oet boer of iets anders doen; en dit sal nie stryk nie, want dan b1y die bet'rekking van regsgeleerde vakant. Ek het al met regsgeleerdes in aanraking gekom. 'wat 'n voorbeeld van eerlikheid is, en ook met boe1'e van wie ek dit nie
DIE GETATOE~ERDE "K" 21 kon se nie. Maar hiermee wil ek nie beweer da t al die regsgeleerdes eer Iik en al die boere skurke is nie. En tog erken ek daf daar baie waarheid in jon argument steek, en ek meen dit daaraan toe te skry"ve dat so baie mense in die maatskaplike samelewing 'n verkeerde beroep volg; en omdat iem.and dan ongeskik is vir die "verk wat hy moet,va a rneeill, slinkse draaie maak,vat 'n ander wat wei vir so 'n beroep bestemd is, nie nodig het nie. En tog, weer, tref jy persone aan wat "vel geskik is vir die beroep wat hulle volg, en hulle tog skuldig maak aan growwe onreelnlatigheid." "Die persone in die geskiedenis," las Johannes in,,,-wat uitgeblink het en nog uitblink, of dit nou 'n regsgeleerde, geestelike of polietikus of,vat ook al was of mag wees, was altoos gekenmerk deur 'n hoofkaraktertrek, nl. eerlikheid: en dit is die grondslag van alles. Enige ondernem.ing vva t nie op eerlikheid gefondeer is nie, sal vroeer of later 'n mislukking blyk; en tog floreer die oneerlikes ook." "Skynbaar ja," Iig sy vader in, "l11.aar dit hanq' af van wat 'n mens,fioreer' noem. Bai~ eerlike mense "vie di t nie so danig voor die vvind gaan nie, word ontm.oedig deur die "velva art van diegene "vat hulle skatte vergacler ten koste van die bloed en sweet van 'n ander. Maar dit moet ons nie ontmoedig. nie, 'want wat so baie mense ongelukkig maak
DIE GETATOEttERDE v" Hno in hulle worsteling Olll 'n bestaan, IS die verkeerde opvatting,vat hulle omtrent die florerende toestand van 'n ander koester. En dit herinner my aan 'n voorval jare gelede in Kaapstad. As uitgenodigde was ek teen,voordig by 'n onthaal aan die,voning van een van die sogenaamde ryk. here. Die woning 'was 'n groot en kosbare, genestel te m.idde van sierlike grasperke, blonlme van aile geur en kleur, en verder omring met kunsmatig geplante sierbome. Daarbinne was dit verruklik, en aan goud en silwer het dit nie ontbreek nie. Daar is gedrink en gedans, terwyl 'n orkes die n1usiek verskaf het. Almal was in hulle glorie en het dit blykbaar baie geniet ook, maar vir my het di t maar 'n bietj ie losbandig voorgekom en onwillekeurig by D1y die gedagte laat posvat:,i-ioe wo~derlik tog is die wee van die Heer! Hier heel's die grootste uitbundigheid onder m.ense wat maar blykbaar min aandag aan die toekoms en die verantwoordelikheid van hulle onsterflike siele skenk, terwyl daar in die agterbuurtes net sulke wesens verkeer wat God wellig op hulle kniee vir die voedsel van die dag en ook vir 8y ondeurgrondelike verlossingsplan dank.' Ses ID.aande daajrna," gaan meneer Truter voort, "was dieselfde gebou, met al sy prag en praal, onder die hamer as gevolg van 'n diep ingrypende be-
drog wat die eienaar daarvan gepleeg het, en wat verder nog tot egskeiding ontwikkel het." Saggies word aan die deur geklop, en IIelena kom binne met 'n sltinkbord met koek en tee. Johannes het dadelii{ opgestaan en dit in ontvangs geneem, en aan 8y vader en Helena gepresenteer en honl daarna self gehelp. Helena het naas Johannes plaasgeneenl en vir die soveelste maal haar blydskap uitgespreek oor die wonderlike en steeds toenemende beterska p van oom Hendrik; maar sy het hom vernlaan om hom nie te veel met gesels te vermoei nie. "Ag, my kind," protesteer oom Hendrik, "dit sal darem nie so groot saak maak nie, en ek hoop van harte dat, ek oor 'n paar dae in staat sal wees om my vervelige bed te verlaat." Twee maande na hierdie voorval was oom Hendrik soos na gewoonte besig om toesig te hou oor die boerdery, terwyl Johannes en Helena hulle witbroodsdae aan die seekus geniet het. Oom Hendrik het al verlangend na hulle tuiskoms uitgesien, 'want Johannes, soos die plan VIas, sou in die vervolg die boerdery ':vaarneem; en ook het oonl Hendrik Johannes se verandering van beroepskeuse van harte toegejuig.
24 DIE GETATOEEERDE K') " Met hulle tuiskoms het oonl Hendrik hulle van harte verwelkom., en kort daarna 'n ooreenkoms met Johannes gesl ui t om die boerdery oor te neem; "want," se hy skertsend, "as advokaat n1ag jy nie welsprekend genoeg vy'ees nie, maar as boerseun is jy sterk en ondernemend genoeg oin van die boerdery )n sukses te maak, en met behulp van Helena sal Geduld dit netnoll go-waar dat hy van baas verander het." "En wie weet," merk Johannes laggend op, "dat ons Geduld, met al ons ywer en goeie verwagtings, nog moontlik eendag sal moet verlaat onder omstandighede waarvan ons nooi t gedroom het nie." Oom Hendrik en Helena het altwee oor Johannes se opmerking gelag, daar hulle wis dat hy niks daarmee bedoel het nie; nlaar het Johannes ge'weet wat sy voorspelling, in ligsinnige onwetendheid geuit en wat maar as 'n grap bedoel was, vir hom in sy later leeftyd sou beteken het, dan sou hy dit voor,vaar nie m.et 'n lag gese het nie. Maar gelukkig bly die toekoms 'n geslote boek, en gaan ons die wei of wee daarin opgesiote onwetend tegemoet. IIelena, so.os kan verwag 'word, het die huishoudelike bestuur op haar geneem, en Inet liefde, spaarsaamheid, oppassendheid en haar minsame en vriendelike geaardheid, het
DIE GETATOEEERDE 11 K " haar taak sowel vir haarself~ haar man en haar vader, 'n genot en plesier geword. 'n J aar na die huwelik van Johannes en Helena, is die egpaar, tot innerlike blydskap van OOIn IIendrik, met tweelingdogtertjier geseen. Ge'woonlik trek tweelingkinders na mekaar, maar in hierdie geval was dit 'n uitsondering op die reel; 'want die een dogtertjie het ligte hare en blou ogies en 'n appelronde gesiggie gehad, en die ander enetjie het weer, net soos haar moeder, swart hare, swart ogies en 'n langwerpige gesiggie gehad. Dat aldrie in hulle skik was met die vermeerdering van die famielie, spreek vanself; en toe die kindertjies sterker geword het, was dit Oupa se grootste genot om alt-weetjies tegelyk op sy skoot vas te hou. 'n 11aand na hulle geboorte het die doopsplegtigheid plaasgevind in die kerk. Die enetjie met die ligte hare het 1iartha, na.j ohannes se moeder, geheet; en die ander enetjie Maria, na Helena se m.oeder. "Dis nou darem opmerklik," nlerk Oupa op,,.dat ons t-wee dogtertjies nou juis na die vriendinne van die Here Jesus moet heet, en Dlag hulle tog net so voorbeeldig,vord as "vat ~1aria en Martha was." Die Sondagaand, na hulle tuiskolli-s van die kinderdoop en gewone huisgodsdiens, 'vas
Oupa, Helena en Johannes in 'n gesprek gevvikkel wat ontstaan het uit die dooppreek van die dag, waarin die dominee met aile eenvoudigheid maar oortuiging ons kinderdoop verduidelik het volgens die voorskrifte van Gods W oord en die sektariese dwaalleer daaromtrent aan die kaak gestel. "Pa, ek wonder nou," begin Johannes, "of die dominee nie vandag, toe hy so te velde getrek het teen die sektes, te ver gegaan het nie 1" "En sou al die sektes," voeg Helena daaraan toe, "dan verkeerd wees, en die drie Hollandse kerke alleen reg wees wat die doop betref 1" "Die don1inee," antwoord Oupa, "het volkomelik reg en ooreenkomstig Gods W oord geredeneer, en myns insiens nog te m.in gese. Ek glo wei dat daar tere Christene onder die sektariese genootskappe is, maar ook is ek daar oortuig van dat J as 'n groot rol onder hulle speel, en... " maar hy word deur Helena in die rede geval, wat verwonderd en nuuskierig verne em : "Maar wie is Jas dan, Pa 1" "Die duiwel, my kind; en die naam het die oumense hom vanmelevve gegee, en 'n baie gepaste ook, want nes 'n j as 'n vuil en verplunderde pak klere aan 'n persoon kan dek en hom dan 'n aansienlike vertoning verskaf,
bie GETATOEEERDE net so stel J as hom voor as 'n,engel des lichts.' Toe ek nog jonk was," gaan hy voort, "was ek een aand in 'n biduur, en daar het ek in die stilte, tot my skande, en di t nogal op my kniee, soveel kaskenades verkoop dat my maters hulle sakdoeke in hulle monde moes prop om 'n onbed\vingbare lag te versmoor. Toe was dit in Jas se kraam, en ek kan m.y voorstel hoe in sy skik hy toe met my moes ge wees het-as lid van 'n kerk wat so onomwonde sy listige aanvalle die gemeentelede voor oe en die dwaalleer \vat hv so kunstig bewerksteilig, probeer verydel. Maar toe ek later die Here Jesus as my Verlosser aangeneem het, toe het dit J as glad nie aangestaan nie, en toe het hy 'n ander plan gem.aak en met lis my daaruit probeer kry deur my al die,verkeerdhede' van die kerk te openbaar. En ongelukkig, of, liewer, gelukkig kom ek juis net in aanraking met 'n Vi ederdoper, en hy het vir my gou-gou duidelik( 1) gemaak hoe verkeerd en onbybels ons kerkstelsel was, soos doop, aanneming en wat dies meer sy. Toe het ek met aile erns en opregtheid aan hom gevra-want ek wou net die kerk verlaat-wat tog die oorsaak was dat hy die kerk verlaat het, en ewe bedaard maar beslis antwoord hy:,broer, omdat die kerk duisternis is.' Toe het ek geskrik en hom ernstig versoek om nie verder met my oor die saak te praa t nie, daar ek die saak C
DIE GETATOEEERDE K" " verder vir n1yself wou uitdink, want in my eenvoudigheid het ek agtergekom dat hier darem 'n skroef los is, en hom dit toegevoeg :,As die kerk duisternis is, kan jy nie reg wees nie; vvant as jy "lig" is, m.oes jy nie die kerk verlaat het nie, maar jou lig in die "duisternis" laat skyn het.' Toe het ek God om wysheid gesmeek; en so goed ek daartoe in staat was, die Skrifte ondersoek en tegelykertyd in die lig van Gods W oord my op hoogte gestel met die leerstellings van die drie Hollandse Kerke en ander Christelike genootskappe, en insonderheid die van die sektes, en tot die gevolgtrekking gekom-en dit se ek vanaand in die krag van my Heerdat die Evangelie in die vvye wereld nie sui 'werder, ooreenkomstig Gods vvoord, verkondig word as in die drie Hollandse Kerke in ons vaderland nie. Daar bestaan klein verskilletjies tussen die Nederduits-Gereform.eerde of Hervormde Kerl{ en die Gereformeerde Kerk, maar dit is van minder belang. Ons moet nou maar gaan slaap," eindig meneer Truter, "want dit is allaat, en moreaand, as june nie beswaa.r daarteen het nie, salons die onderwerp verder voortsi t." "Ons sal met genoee," se Johannes, "na moreaand ui tsien; en alhoevvel ek nog nooi t 001' die saak so nagedink het nie, is dit duidelik dat die Satan, of J as, sons Pa hom noern,
OlE GETATOEEERDE 'n magtiger rol onder die Christene speel as wat die algemene Christen vermoed." Daarop het (Johannes en Helena hulle vader 'n goeie nagrus toegewens, en almal het gaan slaap. Intussen moet ek die leser van hierdie verhaal om verskoning vra as die saak wa t hier behandel vvord nie m.oontlik in sy of haar smaak val nie, want ek is daar bewus van dat oneindig baie m.ense nie van.bulke onderwerpe hou nie; maar ek ag dit my plig om ook my geringe aandeel daartoe by te dra onl die oningeligtes te waarsku teen die steeds toenemende dwaalleer,vat deur die sektes verkondig word. Die volgende aand het meneer Truter, volgens belofte, die onderwerp hervat; maar voor hy nog aan die woord was, het Helena hom. die volgende vraag gestel: "Pa, ek het wei gister, so goed ek daartoe in staat was, die rede van die dom.inee aangaande die kinderdoop gevolg; ill.aar dit is nie vir my duide Iik hoe dat ons l(erk, volgens die Doopformulier, kan beweer dat die doop in die plaas van die besnydenis gekom het nie." "Die Wederdopers, Apostoliese Broeders en nog 'n paar ander dweep m.et die doop; maar het jy dan nie ag gegee op die uitleg van die dominee toe hy ICol. 2: 11, 12 behandel het nie ~ Eers was di t 'n besnydenis wa t m.et han de geskied het, maar nou is dit 'n
3 0 bte GETATOEEERDE, besnij denis des harten',,vant ons is met Hem deur die doop in die dood begravve, en dit is duidelik genoeg; en toe God met Abrahalu, tydens die instelling van die besnydenis, 'n verbond gemaak het, vvas Isak ag dae, Ismael dertien j aar en Abraham honderd j aar oud, en toe was die lense van die Almagtige wat dit vandag nog is:,aan jou en jou kinders kom die beloftes toe.' Waar korn die doopgesinde dan aan die reg om die kindertjies uit die verbond van God uit te sluit 1 En dan hou ons ons nog aan die insetting van Johannes die Doper om met water te doop, maar die sektes dom.pel in en staaf hulle bewering dat die woord BaZJtizo uitsluitlik deur indompeling moet vertaal word. Maar hier is hulle ook in die ou pad, want in die Statevertaling word die woord ook deur,nat maak' en,was' vertaal. En dan mag volgens hulle siens\ivyse net uitsluitlik bekeerde grootmense gedoop viord, nieteenstaande die Skrif luelding rnaak van huisgesinne vlat deur die Apostels gedoop is; en dan verloor hulle nog nit die oog dat J ndas, Denlas en Simon die Tovvenaar aldrie gedoop was. Die Wederdopers be-weer da t daar nie 'n bevel gegee is dat kindertjies ill.oet gedoop word nie, maar hulle bly in gebreke onl te bevvys dat dit verbied is. En daar die deurtog denr die Rooi See 'n tiepe van die doop is, moes die kinders van die Israeliete, as die argumente van die
DIE GETATOEEERDE K" " 'Vederdopers steek hou, aan die oorkant gebly het, en die Israeliete self moes ingedompel geraak het." "Pa se uitleg omtrent die kinderdoop is aan,neem.lik, ll1aar in sy rede gister het die dominee iets van die Se\vedaagse Adventiste ook aangehaal; en alhoewel hulle, net soos die Wederdopers, ook die groot doop toegedaan is, moet ek erken dat ek al verskeie van hulle dienste bygewoon het, en dit was baie indrulnvekkend en het met erns en blykbare opregtheid gepaard gegaan," laat Johannes hom hoor. "J a, toe ck nog jonk vias," verduidelik sy vader, "het' ck ook uit nuuskierigheid hulle dienste bygewoon, en toe,vas dit vir Illy ook, soos jy se,,indrukwekkend'. Maar dit is juis daar "vaal' die gevaar skuil. Toe was die Sewedaagse Adventiste, of Baptiste, maar algemeen bekend as, Sabbatariers, wat op dieselfde neerkom.,sabbatariers' 'was te veel in die oog lopend, en toe het hulle dit n1aar net met 'n ander naalll vernis. Verskeie mense 'was van oordeel dat dit 'n dwaalleer was wat die Sabbatariers verkondig het, en later het dit vir my ook duidelik ge\yord, "\vant die laaste bevel vvat die Here Jesus gegee het voor Sy hemelvaart:,gaan heen... die wat sal geloof het en gedoop sal wees, sal salig word; maar die 'wat nie sal geloof het nie, sal verd?cn1 word,' 'word deur hulle op 3 1
32 DIE GETATOEEERDE K" " 'n ander ill.anier vertolk. J ulle sal oak seker al opgemerk het dat al die sektes daarop uit is om net die eerste deel van daardie teks te verkondig, om dit so aantreklik illoontlik te maak, maar die laaste gedeelte-,maar die wat nie geloof sal het nie, sal verdoem word' --verswyg hulle. En dit is daarin dat die,indrulnvekkendheid' opgeslote Ie. As hulle die bevel sou verkondig soos dit in werklikheid deur ons kerke verkondig word, sou hulle oes aanmerklik verswak. Om van die heerlikheid van die hem.el en die geluksaligheid hiernamaals te hoar, is vir die mens strelend; ill.aar om van die teenoorgestelde te verneem, is vir die meeste af stotend. En di t het die sektes lankal agtergekom, ill.et behulp van Jas; en dit is "vaal' hulle hul slag slaanm.aar natuurlik op hulle verantvvoordelikheid. "Die Sevvedaagse Adventiste het darem hulle geloofsbroeders die VI ederdopers (Plymouth Brothers) 'n bietjie verbygespring; en daar hulle op hulle kragte meer staatmaak, nag 'n ander ding by die hand geneem, die Sabbat, of, liew'er,, et; want as jy die Tien Gebooie vvil nakom., kan jy nie maar so hier en claar na \villekeur vir iou 'n ietsie vat om oj na te kom en die ander verwaarloos nie. :Nee, as jy hom in jon eie kragte wil nakoll, dan moet jy dit streng na die letter en gees doen -en jy kan nie; en net so m-in as 'wat die VrY1118sselaars daartoe in staat is om hulle
DIE GETATOEEERDE "K" 33 pligte na te kolll, net so min kan die Sevvedaagse Adventiste dit doen." "V oor Pa dan verder gaan, vertel ons dan eers 'n bietjie van die Vrymesselaars-as Pa dit mag doen-, want 'n ill.ens hoor en lees so baie van die geheimsinnige liggaam, maar 'n mens word ill.aar nie lyser nie." "Ja," se Oupa, "dit bring ons nou 'n bietjie van koers af, nlaar wellig sal dit nie onvanpas 'wees om 'n paar aannlerkings te maak nie. Maar die geskiedenis verbonde aan V rymesselary is te lank en te ingewikkeld om nou behandel te word. Daar word dikwels beswaar geopper da t 'n V rymesselaar nie mag diens doen as 'n kerkdienaar nie; maar om 'n oordeel te vel oor 'n saak waar jy nie kennis van dra nie, is al net so verkeerd as wat dit m.oontlik verkeerd sou wees as 'n V rymesselaar die amp van kerkdienaar sou beklee. Die leerstellings van V rymesselary kom neer op 'n hoer Christelike lewe, en as 'n Vrymesselaar wil handel en "wandel ooreenkomstig die voorskrifte van V rymesselary, kan hy nie anders as 'n goeie Christen wees nie; ill.aar ongel ukkig gaan di t met die V rym.esselaars net soos filet die Se"wedaagse Adventiste, onl in eie krag na te kom wat hulle verkondig. Hierdie aanhaling moet egter nie dien as benl0ediging of ontm.oediging vir enigeen op die gebied van V rymesselary nie.
34 DIE GETATOEEERDE K" ",,Om nou terug te kom op ons vorige onderwerp. Dit korn my voor asof die Se"\vedaagse Adventiste Wet en Genade met mekaar verwar; en aangesien daar so' baie Christenbe1yers is wat nie kan onderskei tussen Wet en Genade nie, is dit te betreur. Soos ons vveet, was die Wet, toe dit ingestel is, so streng dat dit vir die mens onm.oontlik was om dit in volkomenheid na te kom; maar die strenge regvaardigheid van God het tog 'n letterlike vervulling daarvan geeis. En die Here Jesus, met 'n menslike liggaam, in sy omwandeling op aarde, het vol gens die eis van Sy Vader die 'Vet volkomenlik vir ons vervul, maar nie verbreek nie, sodat God vo1komenlik tevrede was. Getuie daarvan dat die Here Jesus, nadat Hy,onzer aller ongerechtigheid' v{at, volgens Jesaja 53, op Hem aangeloop het, aan 'n vloekhout gedra het en Sy lewe as seel en losprys opgeoffer het, het God drie dae daarna 8y graf ontsluit as bewys dat Hy tevrede,vas met die verlossingswerk van die Heiland. 0, dat ons 1lem ken in die krag van Sy opstanding! "Net soos 'n aardse regter tevrede is om 'n gevangene, nadat hy sy stra uitgedien het, te 'ontslaan, net so vvas God tevrede, maar in 'n heiliger sin, toe Hy die graf van Sy Soon ontsluit het.,,as iemand nou volgens die leerstellings van die voorstanders van die V~et sy sal~g-
DIE GETATOEEERDE K" 35 " heid in eie krag wil uit-werk, dan moet hy die Wet in volkomenheid nakom, en dan kan hy nlaar die genadeplan opsy skuiwe en onthou dat uit die werking van die Wet niemand geregvaardig sal word nie. Daarenteen, as iemand hom onder die Genadeverbond wil skaar en die I-Iere Jesus nlet Sy soenverdienste in gees en waarheid as sy Verlosser wil aanneem en die gebooie van ons Heiland wil nakom, soos dit op ondubbelsinnige wyse in ons kerk verkondig word, dan is hy vry van die Wet en sal seker hiernamaals deelagtig word,vat vir hom verv/erf is deur die dierbare en onfeilbare bloed van Christus." "Pa se uitleg," se Helena, "is duidelik en ook aanneemlik; maar gister het die dominee ook aangehaal van 'n wanvoorstelling van die doodslaap wat met soveel geesdrif deur die Sewedaagse Adventiste verkondig word. Daaroor sal ek graag meer inligting wil he, want die gedagte aileen dat iemand na sy dood in sy graf ITIOet sluin1er tot die opstandingsdag, is, om die minste daarvan te se, sidderend." "Ja," las Johannes aan, "daaromtrent sou ek ook graag meer wil weet, want dan sou al die siele van die gestorwenes sedert die Skepping nog in hulle grafte ITIOet slaap tot die opstanding; en aangcsien die Here Jesus die mens in alles gelyk geword het, moet Sy siel da.n ook nood,vendig met Sy liggaam in
DIE GETATOEEERDE K" " die graf gesluimer het tot God Hem opgewek het.",~ek het onlangs," begin Oupa weer,,,'n boel( gelees wat deur die Sewedaagse Adventiste uitgegee is en wat volgens hulle sienswyse oor die doodslaap handel. Die tekste wat daarin voorkom om hulle bewering te staaf, het ek sorgvuldig nageslaan, m.aar dit,vas nie vir Iny bevredigend nie; en die tekste 'wat die teenoorgestelde van hulle bewering bewys, het die skrywer sorgvuldig vermy. Maar Gods W oord werp 'n ander lig op hulle doodslaapteorie. In Prediker lees ons dat, as die mens sterwe, sy liggaam wederkeer tot die aarde, en sy siel tot God, wat dit gegee het. Die God van Abraham, Isak en Jakob is 'n God van die lewende en nie van die dode nie. Toe Moses gesterf het, het God hom in 'n dal begrawe, en niemand het geweet waar die graf 'was nie; en in die Sendbrief van Judas verduidelik by dat Michael getwis het met J as oor die liggaam van Moses. J as se plan was natuurlik om die doodsbeendere van, Moses in die hande van die Israeliete te laat val om afgodediens te bevverkstellig, net soos hy vandag nog doen, om met behulp van die sektes verwarring te veroorsaak; en as die bewering van die Sewedaagse Adventiste steekhou met betrekking tot die doodslaa p, dan kon Moses onmoontlik met die Here Jesus op die berg del' y~rh~e:rlildng gepraat het.
DIE GETATOEEERDE K" ",,Vir die moordenaar aan die kruis het die Here Jesus gese:,reden sal jy met My in die Paradys wees,' en hiermee het die Heiland daren1 seker nie die graf bedoel nie. Petrus vertel ons 'n ander wonderlike ding, en di t het betrekking op die m.ense wa t sedert die 8kepping gesterf het en voor die kruisiging van Christus, en dit slaan die bewerings van die sektes aangaande die doodslaap die boom uit. In 1 Pet. 3: 18, 19 lees ons dit:,want Christus... die wei is gedood in het vleesch, maar levend gemaakt door den Geest; in denwelken liij ook henen gegaan zijnde den geesten die in de gevangenis zijn, gepredikt heeft.' Hierdie teks is 'n bietjie moeilik om te verstaan, en verskillende. menings word ook daarom.trent uitgespreek, maar seker nie ten gunste van die voorstanders van die doodslaa p nie. "My eie siensv{yse daaromtrent is dit, dat Christus, so lank 8y liggaaln in die graf gerus het, in die Gees heengegaan het na die geeste wat in daardie bestemde bewaarplaas of gevangenis was-en dit was die geeste van mense wat ongehoorsaanl in die dae van N oach was-onl die Evangelie aan hulle te verkondig, want daartoe is ook die Evangelie aan die dode verkondig (1 Pet. 4: 6). En die goddelike bedoeling om die Evangelie aan die geeste in die gevangenis te verkondig, het moontlik daarin bestaan dat Christus gesteri 37
DIE GETATOEEERDE K" " het vir die sonde van die gehele wereld; en aangesien hulle in hul leeftyd nie van die reddende en reinigende bloed van Christus kon gebruik gemaak het nie, het hulle toe net sowel as die le wende op aarde' deur geloof in Christus, dit kon deelagtig word. },1aar hierdie bewering kan ek nie juis op grond van Gods W ooord staaf nie, en dus moet dit m.aar gissing bly." * * * Geduld was nou nie juis vvat 'n mens 'n mooi plaas sou genoem het nie, daar dit in 'n uitgestrekte vlakte in 'n droe streek gelee was, en net vir veeboerdery geskik, lvlet saaiery was dit vvisselvallig V'leens die onreelmatige reenval van daardie streke. Vangdamme "vas claar wei, maar hulle het ook maar leeg geraak gedurende die jaar; en gevoiglik was die vee dan afhanklik van water afkomstig uit boorgate. Aan geboue het dit nie ontbreek nie, en ook was die grond verdeel in kampe en goed voorsien van krale en skure vir die vee. V oor die woonhuis was 'n vrugteboord en groentetuintjie, Oillmuur m.et klip. Die woonhuis was netjies en gerieflik, met ag ruim vertrekke, en om.ring met stoep en veranda, en rondom beplant met rye blougonlborne. So Geduld,vas darem een van die aansienlikste plase in daardie geweste. Die famjelie het gelukkig saam gelewe, alhoe"wei di t ll1et die boerdery, onderworpe aan
DIE GETATOEEERDE 39 ongekende draogtes, nie so voorspoedig gegaan het nie. Tag het hulle die verwagting gekaester da t- die reenval mettertyd wei so sal verander as in vroeer jare. Oak het hulle besef da t 'n f amielie aaneengeheg deur lief debande in tyd van te.espoed, daaraan betel' tae is as diegene vlat wei vaorspaed geniet, maar dit ondermyn m_et twis en tweer-drag. Alhaewel Oupa gedurende sy leef~yd" saveel hy daartoe in staat VIas, nit die hande van geldskieters probeer bly het, was hy na die dood van sy vrou n1et vveemaedigheid beyang, wat uit die aard van die saak 'n agterui tgang van sy boerdery veroorsaak het. Met die ankoste verbonde aan die opvoeding van Johannes, "vas hy genaodsaak om 'n verband van duisend pand op sy grond te sit. En dit, so was sy vertraue, sou "wei, noudat Johannes aan die raer van sake staan, spoedig regkam, -want sy eie moed en ywer was al aan die afneem. Martha en Maria het ongenlerk apgegroei, en vandat hulle kon loop, vvas dit hulle graotste vermaak en genat as hulle maar net met Oupa op die vlerf ~{on rondslenter; en toe hulle ouer gevvord het, Oupa sa vel' bevveeg om saam met hulle voelnessies te soek, en dan, wanneer dit in hulle smaak geval het, moet Oupa saam met hulle ook wegkruipertj ie speel.