af tr es en af ru de it en en hbs_lat de af af af af en en af en en en en en af en en nl af af af af af af af af af af af nl af af af en nl nl en en en es lb en en en nl af af nb af fr hu de en en da af nl af nl af af nl af af af sk af nl nl af de tr fr hbs_lat af af af nb en en af nl en nl nl nl nl it nl lb nl nl nl nl nl de nl pl de nl de nl nl tk nl ro af nl tr de nl af en nl af af it af nl nl fy en fy tr es en af ru de it en en hbs_lat en en en en en nl
~ 'n Kollektiewe weblog vir die Afrikaanse digkuns ~
Ronel de Goede (Foster) en Danie Marais is die samestellers van die bundel
Ronel de Goede (Foster) debuteer in 1993 met die digbundel Skoop. ‘n Woord-verwerkingspeletjie vir die beginner. Hierdie bundel is genomineer vir die CNA Literêre Prys en bekroon met die Eugène Marais-prys vir debuutwerk. Sy was die inisieerder en medesamesteller (saam met haar kollega Louise Viljoen) van die antologie Poskaarte: Beelde van die Afrikaanse poësie sedert 1960 (1997). Ronel de Goede is hooforganiseerder van die Departement Afrikaans en Nederlands van die Universiteit van Stellenbosch se Skrywerswerkswinkels, wat gereeld slypskole vir aspirantskrywers reël. In 2007 tree sy in Kaapstad en Pretoria op as aanbieder van die DigBy-slypskole van Tafelberg-Uitgewers. Sy was ook stigterslid van die Woord­feeskomitee en medewerker by die elektroniese tydskrif LitNet (PoësieNet).
Danie Marais het vir sy debuutbundel, In die buitenste ruimte (2006), die Ingrid Jonker-, Eugène Marais- en UJ-debuut-pryse ontvang. Van sy gedigte is opgeneem in die volgende bloemlesings: Honderd jaar later (saamgestel deur Johann Lodewyk Marais), My ousie is ‘n blom (saamgestel deur Charl-Pierre Naudé) en Versindaba 2006 (saamgestel deur Marlise Joubert). Hy is in 2005 vir die DaimlerChrysler-prys vir poësie genomineer. In 2007 is hy uitgenooi na Poetry International in Rotterdam en is van sy gedigte daar opgeneem in die fees se bloemlesing, Hotel Parnussus: Poezie van dichters uit de hele wereld. Marais het ook deelgeneem aan Poetry Africa 2007 in Durban. Marais is tans assistent-redakteur vir Boeke-Rapport.
Die Britse digter Philip Larkin het selde stellings oor die poësie of sy eie skryfwerk gemaak. In D.J. Enright se bloemlesing Poets of the 50’s verklaar hy egter dat dit fataal is om intellektueel te besluit wat goeie poësie is, want dan voel jy eervol verplig om só te probeer skryf, in plaas van die gedigte wat slegs jy kan skryf.
Larkin se woorde impliseer elke digter verkeer in ‘n eie intieme spanningsverhouding met die tradisie, heersende voorkeure en stylmodes. Die eie stem word gevorm deur ‘n vermenging van die idiosinkratiese en eiesinnig persoonlike met dit wat opgeneem en verwerp word uit ‘n veld van invloede – in die besonder die oordele van mentors en die werk van ander digters.
Vir die samestellers van ‘n bloemlesing soos Nuwe stemme 4, wat met ‘n afrondingsproses in slypskole gepaardgaan, het Larkin se stelling interessante implikasies. Indien jy geïnteresseerd is in dit wat net ‘n spesifieke ongepubliseerde digter kan skep, mag jy nie vashou aan rigiede, vooropgestelde idees oor die poësie nie. Anders gaan jy elke bydraer by die slypskool in dieselfde rigting stuur en bloot gedigte opneem wat jou eie idee van goeie poësie weerspieël. En dit sou veral noodlottig wees in ‘n tyd waar stilistiese en tematiese verskeidenheid een van die vernaamste kenmerke van die kontemporêre Afrikaanse poësie is.
‘n Mens sit dus met die ou probleem van smaak. ‘n Fokus op vernuwing (of op oorspronklikheid) is ook nie ‘n oplossing nie. Word vernuwing alleen binne die Afrikaanse poësie of in die konteks van die wêreldletterkunde gemeet? Lê die klem op styl of tema? En hoeveel ware vernuwing kan daar wees as die geskiedenis ons leer dat kulture eeue lank al pendel tussen enersyds konserwatiewe, tradisionele en andersyds eksperimentele, anti-tradisionele uiterstes? Is ‘n klem op vernuwing nie maar net die geloof aan ‘n literêre ekwivalent van die problematiese idee van vooruitgang nie – ‘n voorstelling wat impliseer dat die chaotiese mensdom koersvas op pad is na een of ander voorafbestemde beter plek?
Om reg te laat geskied aan ‘n groep digters wat ‘n verskeidenheid geldige voorstellings bied van wat goeie poësie kan wees, vra ‘n beeld van die tradisie as ‘n rivier-delta en nie ‘n enkele stroom nie. Dit vra ‘n beskrywende woordeskat wat verskillende strominge identifiseer en tipeer sonder om die onderskeie soorte poësie hiëragies te orden en absolute waarde-oordele te vel.
Beteken dit dat alles kan en mag? Beslis nie. Gelukkig heers daar steeds, soos enige poësie-leser weet, breë konsensus oor wat nie goeie poësie is nie.
Vir Nuwe stemme 4 is sowat 250 insendings van sewe gedigte elk van reg oor die wêreld ontvang. Die gehalte van die meeste hiervan was benede peil. Ongemotiveerde eindrym, retoriese taalgebruik, stilistiese onbeholpenhede, afgesaagde beelde, ongetemperde sentimentaliteit, registerverwarrings en nawelstaardery ontsier die grootste gros van die ingestuurde gedigte en dien as verklaptekens van ŉ gebrek aan lees- en skryfervaring. Om in te skryf vir ‘n bloemlesing soos dié sonder om vertroud te wees met die stand van die eietydse digkuns, is om te glo jy kan sinvol bydra tot ‘n gesprek wat jy hoegenaamd nie gevolg het nie.
ŉ Groep van sowat 40 kandidate se gedigte het wel moontlikhede getoon – die finale lys van 22 gekeurdes kon net sowel anders daar uitgesien het. Die snoeiskêr is gebruik en die swakste gedigte van elkeen is geëlimineer, met ŉ versoek om nuwe verse in te stuur. Slypskole is in Kaapstad en Johannesburg aangebied, terwyl diegene wat nie teenwoordig kon wees nie, per e-pos van raad bedien is. Ná ŉ gewik en ŉ geweeg is 95 gedigte gekies.
ŉ Voorstel dat Nuwe stemme 4 ŉ tematiese indeling moet hê, eerder as per digter, het mettertyd na ŉ sinvolle opsie gelyk. Vandaar die indeling in drie afdelings.
Die eerste afdeling, “Hier en daar”, bevat gedigte oor verskillende ruimtes, plekke en landskappe in sowel Suid-Afrika as die buiteland. Die interaksie tussen mens en omgewing en die wyse waarop menslike identiteite deur dorpe, stede en die natuur beïnvloed word, staan hier sentraal.
In die tweede afdeling, “Toe en nou”, is herinnerings- en boekstawingspoësie byeengebring wat strek van die Steentydperk tot by Facebook-verslawing. Die geskiedenisse van individue, groepe en gemeenskappe kom onder die loep en van hierdie gedigte het ook ŉ sterk politieke lading.
Die slotafdeling, “Oral en altyd”, bevat gedigte met ŉ universele of metapoëtiese strekking. Temas soos liefde, dood, kreatiwiteit en religie (of die gebrek daaraan) kom hier aan bod.
Hoewel van die gedigte ook in ander afdelings sou kon figureer, het die finale indeling tog interessante gesprekke tussen digters, gedigte en betekenismoontlikhede bewerkstellig.
Agterin die bundel is toeligting en woordverklarings. Nadere inligting oor die digters is beskikbaar op LitNet (http://www.litnet.co.za), waar onderhoude met hulle verskyn. Die samestellers bedank Riana Barnard, Francois Smith, Madaleine du Plessis en Jana Luther vir hul waardevolle insette en hulp.
Vir hierdie 22 digters lê daar opwindende moontlikhede voor, maar moontlikhede wat toewyding en deursettingsvermoë vereis. Digters wat hul sout werd is, moet immers, soos Raymond Carver sê, die wêreld volgens hul eie spesifikasies herskep. Ons hoop dat dié “nuwe stemme” ook nuwe wêrelde binne die bereik van poësielesers sal stel.
Ronel de Goede en Danie Marais
Share this: Versindaba Vriende
Tags: Nuwe stemme 4
Monday, February 22nd, 2010 | Artikels, essays, e.a..
Both comments and pings are currently closed.
Onlangse bydraes op Versindaba
De Waal Venter. Het jy ‘n maan
Nuwe publikasie. Die Val (Johannes van Eeden)
Nini Bennett. Vermiste mense
Nuwe publikasie in vertaling: Mens dier ding, Alfred Schaffer
Clinton V du Plessis. With or without you
Hilda Smits. vir hj
Maria Snyman: ‘n Baie mooi, en ‘n baie lekker gedig – dit...
Annora Eksteen: My maan is stil vanaand
De Waal Venter: Vertel ‘n bietjie meer van jou maan, Annora.
Annora Eksteen: Cool! Ek het een!
Isabella Niehaus: Dankie Louis vir die wegvoer na jou wunderkamer. Ek hoor...
Petre Prins: Wat ‘n heerlike leeservaring. Baie waardeer. Jou wonderkamer...
carina: Dis wonderlik om weer iets van jou te mag lees, Hilda!Dankie.
Nicky Coetzee: Louis, ek lees jou Novembermaand en kyk weer jou kosbare...
De Waal Venter: Dankie Marlise en Hilda vir die foto. Dit verdiep beslis die...
Marlise: De Waal Venter, intussen is ek gevra deur die digter om hj se...
Toepaslike kommentare word verwelkom. Enige onwelvoeglike of beledigende kommentare & bydraes sal sonder kennisgewing verwyder word. Kommentare sal ook op versoek van die skrywer verwyder word.- Red.
Marlies Taljaard.Beeld en teks 2: Thomas Baines – Johann Lodewyk Marais
De Waal Venter. Het jy 'n maan
Yves T'Sjoen. Glacéhandschoenen & originele rupsen
Woknakwyf! Waansin en die digter
Gedigte: Afrikaans en Nederlandstalige
De Waal Venter. Het jy 'n maan
Clinton V du Plessis. With or without you
Hilda Smits. vir hj
De Waal Venter. Gedigte oor sterflikheid en verganklikheid
De Waal Venter. Riglyne tot gebed
Digstring: Yskas (Bibi Slippers)
Onderhoud met Cas Vos (Vert. Dante Alighieri, Il Paradiso)
Onderhoud met Corlia Fourie. (Die goeie vrou en ander mites)
Resensie: Il Paradiso - Dante Alighieri (Vertaal deur Cas Vos)
Resensie: Die goeie vrou en ander mites (Corlia Fourie)
Resensie: Asof geen berge ooit hier gewoon het nie (Pieter Odendaal)
Resensie: Doodmenslik (W.L. van der Merwe)
Recensie: Het leven deugt. Althans op onderdelen (Anton Korteweg)
Job Degenaar. Twee gedichten
Versindaba kennisgewings via e-pos
Geen FaceBook om aan te sluit by Versindba Vriende nie? Teken nou hier in met jou e-pos en ontvang gereeld kennisgewings van alle nuwe inhoud wat verskyn op hierdie webtuiste.
Carina van der Walt. Jeroen Bosch. Hel en Verderf
Carina van der Walt. Bootjies
BLOGLAAIE: Alle vorige bydraes, blogs en indekse hier
BLOGLAAIE: Alle vorige bydraes, blogs en indekse hier Select Category Amanda Lourens Andries Bezuidenhout Artikels, essays, e.a. Binneblik Blogs Brieweboks Buiteblik De Waal Venter Digstring Fotobeeld Gedigte Gisela Ullyatt Indekse Kompetisies Louis Esterhuizen Marlies Taljard Nini Bennett Nuuswekker Nuwe Stemme Onderhoude Philip de Vos René Bohnen Resensies Uncategorized Vertalings Wicus Luwes Wisselkaarten
Bronnelys: Afrikaanse poësie vanaf 1900-1978. (1)
Indeks: Lyste, bibliografieë, digbundels
Die beeldgedig in Afrikaans
Entries (RSS) and Comments (RSS) | M.Joubert, Webmeester, Stellenbosch & Whitetiger Network Solutions
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.
Hierdie webwerf gebruik koekies: Vind meer uitGoed so