de nl en en nl tr az af nl nl nl nl nl af nl en en af nl nl nl en af en nl nl nl nl nl nl af de af nl nl af nl af nl nl nl en en en en nl fr af nl nl en pt en af af en af af nl nl nl af af af en af nl en af en af en en en en en nl af nl en en en en af fy af nl nl nl en nl af en af en af en af nl af en en en nl en en nl af af af nl af af af af
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1 - PDF Free Download
Van hier tot daar - 05 *
OpenStax-CNX module: m Lees en Woordorde * Siyavula Uploaders
OpenStax-CNX module: m Gedigte * Siyavula Uploaders
VENUE CHECKLIST. Venue pas in by julle tema (bv rustic- plaas, city-chic en modern, natuurlik, klassiek, medieval of iets heeltemal uniek ens)
Spreek pizza so uit: pietsa. bak: to bake; om iets in n oond gaar te maak
GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 RELIGIESTUDIES V1
Afstand * Siyavula Uploaders. 1 WISKUNDE 2 Bonnie en Tommie gaan see toe 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
Van hier tot daar - 02 *
Hoe het Coke ontstaan? *
SUMMARY. diseases on mango plants and fruit and cause major economic losses to this industry.
Kos en advertensies. Luister- en praattyd: Wat sal jy koop? Voorbeeld: Ek sal koeldrank, brood,... koop. appels. tee. aartappels.
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Grondslagfase Graad R-3
Seisoene - 03 * Siyavula Uploaders. 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2 Seisoene 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
Leseenheid 10. Aktiwiteit 1: Kom ons luister. Aktiwiteit 2: Ons skryf. Opdrag. Prettige Pizza Plek. Groepopdrag. Doughie moet invul:
Per Serving: 310 Calories; 16g Fat; 36g Protein; Carbohydrate; 1g Dietary Fiber; 2g Net Carbs
WAT DIE BYBEL LEER OOR SONDE Dr Arnold Fruchtenbaum
FACULTY OF ECONOMIC AND MANAGEMENT SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMICS ECONOMICS 110 Semester test 1 14 March 2008 Total: 50 marks Time: 60 minutes
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
Stap 3 : Sorg dat die laaste periode van Augustus 2016 gedoen en gepos is.
DE VETTE MOSSEL STRAND GROOTBRAKRIVIER
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12
Marieta van Bladeren Nigella se aartappel blini. Maar ek dress hom soos die foto
DIE QUINTUS PORK BELLY
Skool Vakansie Sorg Bring die kinders om te kom SPEEL. Ons pas u kind op terwyl u werk.
Witblaarvlek (ook bekend as Grysstam) PJA Lombard en L Nowers Wes-Kaapse Departement van Landbou, Direktoraat Plantwetenskappe
Welkom by Koekela Huiskafee
Gmail - Fw: BOLAND REELS VIR LIGA WEDSTRYDE
Karamel Brownies. Karamel: 32 cream caramels (daardie caramel toffies wat in die lang boksies is) ½ k. botter 1 blik kondensmelk.
RIGLYNE VIR DIE KEUSE EN GEBRUIK VAN SPRINKELAARS
AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL
PAASWEEK 05 tot 12 April 2009
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad 10-12
Happiness is a cup of coffee. July 2016 Newsletter
Cheesy Bacon Ranch Pull Apart Bread
Potential of the 'Hall s Avoscan' as a Tool to Identify Soft Fruit during Packing for Export
VOORWOORD. Dr F. Peters Director: Curriculum ECD & GET Programmes. Vir verdere insette tot hierdie dokument kan u die volgende persone kontak:
MONIQUE SE LEKKER PEANUT BUTTER FUDGE
Spieëltjie, Spieëltjie aan die wand -
BOER. want boere is die beste. GRATIS Uitgawe Januarie
SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE
WINE INDUSTRY STRATEGIC EXERCISE (WISE) Survey Feedback
Hussar Grill - Going from strength to strength
Bruin gesinne se belewenisse van die negatiewe uitwerking van ouerlike alkoholmisbruik
'N BEDRYFSIELKUNDIGE ONDERSOEK NA DIE VERBAND TUSSEN GEHALTE VAN WERKLEWE EN PERSOONLIKHEID BY 'N GROEP ALKOHOLISTE. ANDRe JOHAN SWANEPOEL
Before using this product read the label carefully MAXIBOOST. Reg. No. B3815, Act No. 36 of 1947 Namibian Reg. No. N-F 237 Botswana Reg. No.
Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere
Die geskiedenis van onderstokke in Suid-Afrika (Deel 1)
VOORWOORD VOORWOORD. Kos en samesyn gaan hand aan hand. Gesellige. Together. Die reuk van moerkoffie op die stoof, saam met die van eiers, spek en
Johanna J.E. Messerschmidt Departement Kurrikulumstudie, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein
Heide-Mari Dissel Tamatie en uie slaai gebottel heerlik oor en in ENIGE gereg.
VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA. In die saak tussen:- ANNA SUSANNA ELIZABETH VAN DER MERWE
'N STOCHASTIESE BESLUITNEMINGSMODEL VIR TAFELDRUIFPRODUKSIE TOEGEPAS IN DIE WES- KAAP
Droëboonkultivaraanbevelings Dry Bean Cultivar Recommendations
SCHOEMANSDAL: 'N VOORTREKKERGRENSDORP, JOCHEMUS JOHANNES DE WAAL DOCTOR LITTERARUM ET PHILOSOPHIAE GESKIEDENIS
AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL
FERTIFLO (19) 96 g/kg 63 g/kg 32 g/kg 10 g/kg mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 200 mg/kg 5 mg/kg
OORSIG: CANOLA IN SUID-AFRIKA
INTERACTIVITY GUIDE. Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed
DIE INVLOED VAN MELKSUURVORMENDE BAKTERIE~ OP DIE KWALITEIT EN SAMESTELLING VAN. DROe ROOIWYN
Pork belly roast. Ingredients. Method
INTERACTIVITY GUIDE. Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed
Celtis Africana June The environmental awareness publication of Sterkfontein Country Estates
DE KRANS. 16 tot 28 Desember perskepluk, Sarel-taaipitperskes by De Krans, teen R8/kg. 4 tot 28 Februarie 2017, Hanepootpluk by De Krans
DIE INVLOED VAN BESIGHEIDSRISIKO OP DIE OMV ANG VAN 'noudit
Gevaarlike afval in huishoudelike afval: n gevallestudie
FOLPAN 500 SC. Reg. No. / Nr. L 4662 Act No. / Wet No. 36 of / van 1947 N AR g / l NET VOLUME / NETTO VOLUME
8. If the cookies still seem a little soft don t worry it will set more as they cool. 9. Enjoy!!! 10. PS Very delicious with coffee and tea!
VETKOEK OR BREAD DOUGH
Celtis Africana May The environmental awareness publication of Sterkfontein Country Estates
DIE PASTORALE BENADERING VAN DIE ALKOHOLIS
Ken jou wynterme. Brut Droë vonkelwyn.
Beleid oor die aanmelding van wanbestuur en ongerymdhede en die beskerming van bekendmaking daarvan
2015/2016 VKB LANDBOU-ONTWIKKELING NAVORSINGSVERSLAG
Handleiding. Saamgestel deur. Leslie Bergh & Tim Pauw. Kopiereg voorbehou deur BenguelaSoft BK. Weergawe
GEBAKTE KAASKOEK MET GEMENGDE BERRIES
Chocolate Chip Peanut Butter
2016 VERITAS CLASSES / KLASSE
IDEES VIR FONDANT IN VORMS
AFLEWERING VAN DG/G WYNE DELIVERY OF DG/GOLD WINES BEOORDELING - JUDGING. 8 Aug Inskrywings sluit/entries close Oct
Die evaluering van Afrikaanse Grondslagfase leesreekse vir toereikende aanvangsleesonderrig. Tiané Koekemoer
Sell your home this Spring with our qualified Estate Agents
Charolais. Waarom n. kalwers groei vinnig, dus laer mortaliteit. Charolaiskoeie beskik oor genoeg melk om van die swaarste kalwers te speen.
Muffins Steak & Ale Tin Pies
KOMPAS. N.G. Kerk Kraggakamma. Wat almal van ons nou in ons lewenslêer moet reg hê. 'n Handleiding vir wanneer 'n geliefde sterf.
KEURINGSHANDLEIDING 1 INLEIDING INTRODUCTION 2 KEURDERS INSPECTORS 3 TIPES KEURING TYPES OF INSPECTION 4 ADMINISTRATIEWE VOORBEREIDING VIR KEURING
IN DIE HOOGSTE HOF VAN APPÈL VAN SUID-AFRIKA
Republiek van Suid Afrika Published online: 29 Oct 2010.
Kerrie perskes. Pickled Fish
Indicate client(s) to whom this final report is submitted. Replace any of these with other relevant clients if required. FINAL REPORT FOR 2001/2002
INMAAKVRUGTE PERSPEKTIEF 2 AD COLLINS TOEKENNING 3 VERBRUIKERSTUDIES OLIMPIADE 4 VRUGMONSTER NEMING VIR RESIDU ONTLEDING 4
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1 Fokus: Tradisionele literatuur. Nota: Luister en praat is die middelpunt van leer in alle vakke. Luister- en praatvaardighede word deur middel van letterkunde gestimuleer en uitgebrei deurdat n skatkis van woordeskat ontsluit word. Ons erfenis en ideale, ons waardes en standaarde en die dinge waarvolgens ons leef en ons kinders leer, word behou of vernietig deur hoe vrylik ons idees en gevoelens uitruil. - Walt Disney 1.1 Om die konteks (inhoud) van verhale beter te verstaan, het ons agtergrond oor verskillende tipes verhale nodig. In hierdie afdeling val die fokus op verskillende tipes tradisionele literatuur. TRADISIONELE LITERATUUR kan breedweg beskou word as fantasie- en volksverhale. A. Fantasieverhale B. Volksverhale insluitend: sprokies mites legendes fabels diereverhale verhale met 'n ekologiese uitgangspunt 75
* Hoe kan ons fantasieverhale definieer? Vertel wat dink jy voordat daar verder gelees word. * Hoe lyk sulke fantasieverhale? Vertel eers wat dink jy voordat daar verder gelees word. * Luister aandagtig na die uiteensetting wat verkry is in Wikipedia, die vrye ensiklopedie: A. Fantasieverhale Vanaf die vroegste tye van die menslike bestaan, is mense al bewus van die bestaan van fantasie; nie net was hulle deur middel van instinktiewe gevoelens (intuïsie) bewus daarvan nie, hulle het selfs n woord gehad om n verskynsel te beskryf. Die woord fantasie het sy oorsprong in Latyn naamlik, phantasticus. Die Griekse woord, fantastikós, het beteken: dit wat sigbaar gemaak word. Verhale van grootsheid (soos donderweer), wat nie met die sintuie of die wetenskap van daardie tyd verklaar kon word nie, is deur die ou, ou Grieke gebruik om die onverklaarbare sigbaar te maak soos ons in fabels en mites sal sien. Een van die kenmerke van fantasieverhale is dat n verteller in die ou tyd lewenswaarhede (wat werklik is soos die son en die maan) deur middel van fantasie opgeklaar het, en dat die probleme van die lewe (soos donderstorms) vir die wat daarna luister, daardeur opgelos is. Nadat hulle daarna geluister het, het die mense dan rustig en tevrede aangegaan met hul lewens asof hulle die waarheid agtergekom het. Hulle het nie geweet dat die verteller in die werklike wêreld wesens skep wat nog nooit bestaan het nie, dat hy gebeurtenisse skep wat nie kan gebeur nie, met kreature wat deur die verteller self vir die eerste keer laat leef is. 76
n Draak wat kan vuur spoeg en praat. n Perd wat kan vlieg. Die sogenaamde Lochness monster. n Haas en n skilpad wat 'n weddenskap aangaan. 1.2 Kom ons gesels oor die volgende: * Wat beteken die woord definieer of definisie? Gebruik 'n verklarende woordeboek om die betekenis van die woorde na te slaan en maak n nota daarvan. Bespreek wat jy uitgevind het. * Vertel in jou eie woorde wat dink jy is fantasieverhale. * Wat beteken die woorde kenmerk(e) en eienskap(pe)? Gebruik n verklarende woordeboek om die betekenis van die woorde na te slaan en maak n nota daarvan. Bespreek wat jy uitgevind het. * Lees die laaste twee paragrawe hardop deur. Dink jy mense is maar net om die bos gelei of nie? Bespreek jou idees hieroor. 77
1.3 Hoe kan ons volksverhale definieer? Gebruik jou aantekening of nota om jou te herinner wat die woord definieer beteken en vertel eers wat jy dink voordat daar verder gelees word. B. Volksverhale Volgens Bascom, W (1965) in Forms of Folklore, 78:307, kan volksverhale gedefinieer word as prose narrative which are regarded as fiction. They are not considered as dogma or history; they may or may not have happened and are not to be taken seriously. Volksverhale is oorlewerings van geslag tot geslag en kan as volg verdeel word in: * Tradisionele volksprokies * Mites * Legendes * Fabels * Diereverhale * Ekologie-gebaseerde verhale * Tradisionele volksprokies is wêreldwyd van die bekendste kinderliteratuur, byvoorbeeld Rooikappie en die Wolf en Doringrosie. * Mites kan beskryf word as n denkbeeldige verhaal waarin die primitiewe mens sy gedagtes oor die wêreld en die mens se bestaan, in konkrete gedagtes uitbeeld, byvoorbeeld die verhaal van Atlas wat die wêreld op sy skouers moes dra en die verhaal van Pandora wat nie haar nuuskierigheid in toom kon hou nie. Mites en sprokies lê na aanmekaar, omdat sprokies dikwels n voorbeeld van n mitiese manier van dink bevat. Het jy al in een van jou boeke so n illustrasie gesien? Daar sal later meer oor mites en Atlas vertel word. 78
* Legendes word beskou as n ander soort of tipe geskiedenis en is altyd gebaseer op een of ander historiese gebeurtenis of werklikheid, byvoorbeeld die onopgeloste raaisel oor die Lochness Monster. Legendes verwys ook na heldedade en bestaan uit n reeks avonture, byvoorbeeld die verhaal van Robin Hood en die Sheriff van Nottingham en die verhaal van Wolraad Woltemade. Alhoewel legendes groot ooreenkomste met mites toon, strek die oorsprong daarvan nie so ver terug as die oorsprong van mites nie. * Fabels bestaan gewoonlik uit n kort diereverhaal en eindig met n uitdruklike sedeles. n Fabel is kort en bestaan gewoonlik uit een gebeurtenis waarin dierekarakters gebruik word om deugde of ondeugde van die mens voor te stel. In hierdie studieveld sal gefokus word op die fabels van Esopus, maar daar is ook ander voorbeelde van fabels. * Doen navorsing om meer oor fabels uit te vind: Indiese fabels (Panchatantra) Fabels van La Fontaine Bhoeddhistiese fabels (Jatakas) Russiese fabels (Leo Tolstoi) Duitse fabels (Ludwig Bechstein en Arthur Schopenhauer) * Wat beteken die volgende woorde? Gebruik n verklarende woordeboek om die betekenis van die woorde na te slaan en maak n nota daarvan. Bespreek wat jy uitgevind het. legende oorlewerings konkrete denkbeeldige nuuskierigheid historiese primitiewe heldedade sedeles deugde ondeugde ooreenkomste * Vertel in jou eie woorde wat dink jy is elkeen van die volgende: volksverhale volksprokies mites legendes fabels 79
* Jy vorder goed! Luister nou verder. * Diereverhale bevat diere fantasiekarakters wat nie werklik bestaan nie, maar tog ooreenkomste met bestaande diere toon (soos om skubbe of skerp naels te hê of om te kan vlieg). Hulle kan ook dinge doen wat gewone diere nie kan doen nie (soos om vuur deur hulle neusgate te blaas, byvoorbeeld drake). Daar word ook menslike eienskappe aan hulle toegedig om n kind se verbeelding aan te gryp (soos dat hulle kan praat en n plan kan uitdink). * Ekologie-gebaseerde verhale waar die vertellers natuurverskynsels (soos die wind, water, vuur, son en maan) as karakters gebruik. Geloof in die bonatuurlike word op hierdie manier uitgebeeld. n Goeie voorbeeld hiervan is afkomstig van die Sankultuur. Hoewel die son, maan en sterre n belangrike rol in die verhale en mitologie van die San gespeel het, is dié hemelliggame nie as gode beskou en aanbid (soos eenmaal algemeen aanvaar is) nie. (Met erkenning aan mieliestronk.com) 80
LES 2 Fokus: Multikulturele literatuur. Nota: Luister en praat is die middelpunt van leer in alle vakke. Luister- en praatvaardighede word deur middel van letterkunde gestimuleer en uitgebrei deurdat n skatkis van woordeskat ontsluit word. 2.1 Om die konteks (inhoud) van verhale beter te verstaan, het ons agtergrond oor verskillende tipes verhale nodig. In hierdie afdeling val die fokus op verskillende tipes multikulturele literatuur. MULTIKULTURELE LITERATUUR n Kernliteratuur kom uit n kernkultuur. Suid-Afrika is n veelvolkige land. Harmonie tussen al die verskillende mense is iets wat deur almal nagestreef behoort te word. Een manier om hierdie harmonie te bereik is om na mekaar se stories te luister. n Kernliteratuur in Suid-Afrika sal dus Suid-Afrikaanse verhale insluit wat handel oor die dinge wat vir die mens as spesie belangrik is: basiese behoeftes; maar ook die vermoë om te groei, te voel, te kommunikeer, die werklikheid deur sy verstand te beheer asook geestelike ervarings te hê. Die tipe literatuur waarin hierdie ingebore deel van menswees in woorde uitgebeeld word is volksverhale en veral volksprokies. Baie van die verhale in ons Afrika-volksverhaalskat en volkskuns het n mondelinge oorsprong dit is van geslag tot geslag oorvertel waar die luisteraar baie belangrik was want daar moes iemand wees wat na die stories luister! Ongelukkig het baie van die waarde daarvan met die optekening van die verhale en die ontwikkeling van wetenskap, geskiedenis en ander kunste, verlore gegaan. * Vertel in jou eie woorde wat dink jy beteken die woord multikulturele. * Bespreek die gedagtes en idees wat jy gekry het terwyl jy na die voorlesing van hierdie stuk geluister het. * Bespreek die volgende stelling: Tradisionele literatuur (kernletterkunde) maak deure oop vir gedeelde menswees. 81
2.2 Jy het sekerlik, net soos meeste ander kinders, gedink dat lees maar net iets is wat mens doen as jy niks anders het om te doen nie, nie waar nie? Partykeer sal jy hoor dat n maat vertel dat hy / sy net lees omdat sy / haar ouers sê dit moet gedoen word, of dit is goed vir mens om te lees (maar nie verduidelik wat is so goed daaraan nie). Kyk n bietjie hierna en dan kan jy volgende keer vir daardie maat van jou vertel waarom lees so n goeie aktiwiteit is: * Lees is vermaak (dis fun ); is dikwels humoristies of spannend of opwindend en verskaf dus plesier, want jy begeef jou in n ander wêreld. * Lees help n mens om jou eie oplossings te vind vir probleemsituasies net omdat jy oor ander se probleme gelees het en hoe hulle oplossings gevind het. * Lees lig mens in oor hoe mense in jou eie sowel as in ander kulture optree. Jy kom agter dat nie alle mense dieselfde dink of voel nie en daardeur maak lees vir jou dinkdeure oop om wyer te kan sien as net die stukkie aarde waarop jy jou bevind. * In die ou dae, toe daar nie gelees is nie, is kinders deur middel van die vertel van volksverhale opgevoed. Vandag dra die lees van boeke op n plesierige manier die lesse van wat is die regte en wat is verkeerde gedrag oor. Dit maak nie saak watter tipe verhaal jy lees nie, jy kom agter wat is aanvaarbare en wat is onaanvaarbare gedrag in jou huis, jou maats se huise, by die winkel en sommer oral in jou omgewing, asook in jou eie lewe. * Lees wys vir jou wat is: harmonie saamwees hulp aan ander seremonies boos edel gewetenloos hebsugtig bedrieërs ordentlik nabootsing swakhede spot glorie wreedheid sterk punte konflik moraal towery konfrontasie moreel slinksheid vermomming luiheid verwondering respek agterlosigheid die oorsprong van goed en kwaad 82
2.3 Doen jou voor as n onderwyser, n dosent of n skrywer. Gee aan jou gesin n lesing oor wat die voordele van lees is. Vra aan jou gehoor om enige nadele op te noem en indien daar enige nadele is, bespreek dit met mekaar en maak voorstelle oor hoe om die genoemde nadele om te swaai in voordele. NB: Hou in gedagte wat jy oor tradisionele literatuur te wete gekom het en baseer jou inligting wat jy in die bespreking wil gebruik, daarop. 2.4 Vertel aan jou gesin watter tipe verhale jou gunsteling is en brei uit oor hoekom jy so sê. 83