en af en en af en nl nl nl nb nl af nl nl de en af af af en nl nl fr en nl nl nl nl af af af nl nl af nl nl nl en fi af en nl nl af af nl af nl fr nl af fr nl nl en nl fr nl nl af nl nl af nl nl nl nl nds en nl af nl af nl nl nl fr nl af af nl nl af af nl af af nl nl af af af nl af nl nl pt nl nl af nl nl nl nl de da af nl af af nl nl af af af nl af af nl af nl nl af nl nl nl en en da fy en en da nl nl nl nl af nl nl de en en af nl af af nl nl nl nb af nl fr nl af nl af nl nl nds af nl nl af nl en nl af fy af af fr nl nl nl af nl nl nl da af nl nl nl nl af af nl nl af en nl nl af fr nl nl af af af nl nl nl af af nl af af af nl af nl nl fr nl en en en nl af af af af af nl af af af af af nl af af af af af af af nl af af af af af af af af af af af af af af af af af af af en af en en af en af en
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Kommando's
Stories en Staaltjies::Generale Kommandante::Vroeër geskiedenis.::Rebelle Leiers in hul stryd.::Veldkornette, Kommandante, Kommando's::Algemene Boere Foto's::Website Builder
1 - Smuts met sambok afgeransel
2 - Ooggetuie-verslag van luitenant Liebenberg
3 - Vrystater gee Kakie-offisier kopskoot
4 - "Te wit" brood laat Engelse op vlug slaan.
5 - Boervrou hou op sing toe sy hoor
6 - Kosie Boereoorlog se Dirkie Uys
7 - Seun met patroon geïntimideer.
8 - Thomas Dreyer se hartseer einde.....
9 - Briewe in gebroke Nederlands vertel
10 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
11 - Misdaad teen ons voorouers die Boere.
12 - Kinders in kamp hospitaal slaap op die vloer
13 - "Tommies" was gewone, tipiese Britse soldate
14 - Vrou beleef 'benoudheid' van Boereoorlog
15 - Soldate laat spoor van verwoesting na.
16 - Gulsige soldate los verrassing vir Boervroue.
17 - Dié hansperd was 'n turksvy vir die Kakies.
18 - Boerevroue in oorlog onthul wandade.
19 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
20 - Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede
21 - Weke in vuil perdetrok.
22 - Boervroue kon hulle nie sommer onderkry.
23 - Springfontein 'n depot Vrouemonument.
24 - Luistervink kom sy moses in kamp teë.
25 - Vlootbrigade neem nie deel aan besetting.
26 - Tommie skiet verpleegster in hospitaal.
27 - Boer geweerloos is, maak hy 'n plan.
28 - "Wildehond" wou Tommie-trein gaan vang.
29 - Maagkoors trek soldate plat in Bloemfontein.
30 - Boere vlug ondanks rivier wat sterk afkom.
31 - Cornelis is vergruis deur 114 koeëls.
32 - Hanskakies skrik groot vir stoute hanslam.
33 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
34 - Bushveld Carbineers was moordenaars.
35 - Adellikes sterf onder die Boere Kommando.
36 - Koningin het tot die einde omgegee.
37 - Vyf Vuurvreters in die ABO.
38 - Geskiet 4 dae ná hy gevang is.
39 - Vroue, kinders beleef vele ontberings.
40 - Mens , dier was slagoffers tydens die oorlog.
41 - Indiër-Moslem het genl. Koos de la Rey.
43 - Stemme uit die konsentrasie kamp.
44 - Kakies was maar bang vir die van Scheepers.
45 - Britte en Boere.
46 - Hansie-Veldkornet skiet eerste.
47 - Veldkornet en Slag van die Sprinkane.
48 - De Wet se sambok klap by burgers.
49 - Kakies moes toe sommer skottelgoed ook was.
50 - Die ridderlike De la Rey.
51 - Verbleikte bene het 'muur hoogte' gelê.
52 - Vrou hou dagboek van gebeure.
53 - Verhale van hartseer en humor oor oorlog.
54 - Strafmaatreël het vernietiging proses geword.
55 - Vroue buite kampe kry min aandag.
56 - Historici ont-mitologiseer.
57 - Onverskrokke Boer skiet 6 Kakies dood.
59 - Vyf grafte van verraaiers.
60 - Het u byvoorbeeld geweet dat.
61 -Die man wat Kitchener se dood veroorsaak het.
62 - Frederich Johannes (Fred) Kirstein.
63 - Rebel Hendrik Johan Veenstra.
64 - Die soet en suur van gevangeskap op Bermuda.
65 - Teregstellings van rebelle was doeltreffende.
66 - Tafel was gedek vir Boere wraak, volskaal.
68 - Skotse predikant veg aan Boerekant.
69 - Kom haal my om my dood te maak.
70 - Boereoorlog boeke in WW2 verban.
71 - "Die Leeu van Wes-Transvaal"
72 - Tannie in die kamp maar moeilik.
73 - Dapper Boere weier om inligting te verklap.
74 - Pa sterf kort nadat seuntjie gebore is.
75 - Ja-die Kakies was gaaf met vol verleiding.
76 - Brandfort lewer ook komiese voorval op.
77 - Brandfort se `moordkamp' eis sy tol.
78 - Rookgoed sal 'n penkop sy lewe waag
79 - Dapper 4-jarige gaan saam op kommando.
80 - Geskiet was soos einde van die wêreld.
81 - Pa en seun tronk toe oor hulp aan Boere.
82 - Richter het nooit geweifel om De Wet.
83 - Boer slaan goed munt uit honger Kakies.
84 - Drie dapper Boere uitoorlê die Engelse.
85 - Boervrou waarsku soldate en het die Britse.
86 - Drie vroue blaas stilletjies 'n ammunisie-wa.
87 - Boere spring met perde oor Tommies.
88 - 'n Koeël op dié dag `nie vir Boer bestem nie.
89 - Vaderlandsliefde het uit die seun se hele.
90 - Politieke gevangenes vrygelaat .
91 - My Gideonsbende het' Só lank wou M.T. S
92 - Penkoppe staan hul man.
93 - President van VSA het Boere bewonder.
94 - Dapper Franse generaal sterf vir die Boere.
95 - Kamp van smarte koue en honger, Norvalspont.
97 - Vrou deel herinneringe van oorlog.
98 - Brief van veroordeelde kryger.
99 - Burger Gotlieb Frederich van der Walt.
100 - Britte klap hande vir dapper Boer.
101 - Nog 'n Vryheidsoorlog-storie.
102 - Kmdt. GJ Scheepers, veldtelegrafis.
103 - De Wet genooi vir koffie ná oorname.
104 - Mafeking, Churchill se tante en 'n duif.
105 - Dié `bloed' ruik toe anders.
106 - Kinders buit lord Kitchener se gemakstoel.
107 - Huweliksliefde, wat oorlog nie kon blus nie.
108 - Ou burger maak plan om by sy jong vroutjie.
109 - Die Kakie ontmoet die `Antichris'.
110 - Boer bid dat God neutraal bly.
111 - Stroopblik vol goue ponde bly ongeskonde.
112 - Kaapse Rebel wat die verste suid gesterf.
113 - `Legende van die Blomme' en droster-Tommie.
114 - Boervrou gryp verraaier aan sy rooi baard.
115 - Met brandende rolbosse jaag Boere dwarsdeur.
116 - Ouma is weg kamp toe sonder haar Fransie.
117 - Engelse bitter oor turksvye.
118 - Lywige Boere-veldkornet rus op bulsak.
119 - Kakie val varkie dood toe Boeremeisie.
120 - Boerseun ontsnap waaghalsig.
121 - Sybrand se kaiings was toe eintlik torre.
122 - Speletjie was doring in vlees vir Kakies.
123 - Joodjie wou toe sommer Boer se klip koop.
124 - Staaltjie: Ou Wolf.
125 - Snaakse `swart room' vir Boere Nightingale'.
126 - Nie alle Boere was helde in oorlog.
127 - Long Tom ernstig beskadig.
128 - Boer ontsnap van St. Helena in krat.
129 - Krygsgevangenes op St. Helena.
130 - Teregstelling 'wreed en weersinwekkend'
131 - Bloedige geveg by Talana.
132 - Januarie 1900: Toekomstige wêreld leiers.
133 - Uit Henning Viljoen se dagboek.
134 - Chaos heers toe Boere Britte aanval.
135 - Lootjie bepaal lot.
136 - Jacob Louis van Deventer.
137 - John Daniel Kestell.
138 - Die padwoede van oom Paul.
139 - Nicolaas Christiaan (Klasie) Havenga.
140 - Ons doen dan soveel vir u en die Staat.
141 - “Hoe kan dit Boere wees wat dit gedoen het?
142 - Kwilt wys Boere was ‘g’n vertraag’.
143 - Boeremeisie se verstommende verhaal vertel.
144 - Ryswater ná kleilat-gooiery.
145 - Boervrou tem wrede assistent-kampkommandant.
146 - Seef die onstuitbare.
147 - Helde met hoewe.
148 - Vroue en kinders vlug in bittere koue.
149 - Lojaliteit teenoor koning nie deur hopies.
150 - Boere leiers Vrede van Vereeniging.
151 - Met Kapkar en Twee Koeie Dorp toe.
152 - Boere wou toe niks weet van sy x-strale.
153 - Generaal oor belediging van Australiërs.
154 - Vroue se wedervaringe in oorlog gryp aan.
155 - De La Rey: ’n Krygsheld.
156 - Amerikaner ewig spyt oor sy Boerenooi.
157 - Staaltjie uit die Tweede Boere Oorlog.
158 - Leed van gevangenskap.
159 - Van verruklike piekniekplek tot ’n haglike.
160 - Slaan hom Theron.
161 - Churchill by Dewetsdorp byna dood.
162 - Die verhoor van S.G. Vilonel.
163 - Vrouestryd in oorlogtyd.
164 - Waaghalsige Boer gefusilleer wat Roberts.
165 - Ontberinge in kampe eerstehands onthul.
166 - Britte `soos sardientjies in massagraf'.
167 - My ouma en die Kakie.
168 - Tibbie eerste krygsgevange presidentsvrou.
169 - Petrus Steyn ook eie generaal.
170 - Dr. White se pille het `kwale' gou genees.
171 - Volksdigter besoek sy siek vrou.
172 - Britse offisier opgespoor wat haar verkrag.
173 - Alleenvegter' was een van helde in oorlog.
174 - Broeklose oom Varkie verrig `heldedaad'.
175 - Bergh se kommando vermink seun.
176 - Vrouestryd in oorlogtyd.
177 - Waaghalsige Boer ontsnap.
178 - Vreugde en smart toe families ná oorlog.
179 - Wonderwerke het Boere ná oorlog weer.
180 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
181 - Harmansdrup toe enigste wat wegkom.
182 - Boervroue se agterdog, met kampdokters.
183 - Verbleikte bene het `muurhoogte' gelê.
184 - Dapper penkop veg ondanks liggaamsgebrek.
185 - Sarel Cilliers gryp nog ’n gelofte aan.
186 - Olof Bergh was 'n baie gehate man.
187 - Jag en gewere: Handwapens in die Oorlog.
188 - Engelsman deur tent gestamp.
189 - Smous-spioen se saal het 'n ver pad geloop.
190 - Sarie Marais se graf ontdek.
191 - Swaarste om alles te verloor.
192 - Rooi Bul hou Churchill formeel aan.
193 - Vat so, broers! Fransman ontnugter.
194 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
195 - Carel van Heerden in die fleur van sy lewe.
196 - Engelse sien pot seep aan as pap.
197 - Doodskismakers in die konsentrasiekamp.
198 - Helena Catharina du Plessis se verhaal.
199 - Breaker Morant 'n skurk tydens die ABO.
200 - Die rekords van 65.000 soldate wat gedood,
201 - Danie Theron skuldig bevind van aanranding.
202 - Generaal Manie Maritz sy ware motief.
203 - Susie Terblanche (geb. Weideman) skryf:
204 - Die laaste dae van Boere-regter Hendrik .
205 - ‘n Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
206 - Poskoetshalte aan die Karoo se Bloedrivier.
207 - Hoe het Duncan gesterf?
208 - Vuil skottelgoedwater red seuntjie se lewe.
209 - Vrou se oupa bring `redding'.
210 - Kotie en Lammie ná ABO herenig.
In die laat 1800's was liefde oor die taalgrens heen so te sê verbode. Toe Piet Retief se agterkleindogter dus op die Wallieser James Jones verlief raak, was al raad hy moes verafrikaans.
'n Engelssprekende Oos-Kapenaar met Walliese wortels ontmoet 'n Afrikaanse boeremeisie in die Transvaal. 'n Pretorius-nooi, van die Voortrekker-familie, nogal. Hy kan nie juis Afrikaans praat nie, sy praat ook nie Engels nie.
Dit lyk na 'n onwaarskynlike, onvolhoubare verbintenis, verlore in vertaling. Maar vir 'n jongman op 'n missie en 'n verliefde vrou bestaan daar nie grense nie, nie eens taalgrense nie. Kort voor lank jaag hulle hul skape in een kraal  aan die Afrikaanse kant van die draad.
'n Mens hoor gereeld van mense wat verengels, maar mense wat verafrikaans is minder volop. Bettie Pretorius, agterkleindogter van Piet Retief, het haar hart wel op 'n Engelsman verloor, James Jones, maar sy het vinnig van hom 'n Afrikaner in murg en been gemaak en Afrikaans hul huistaal gemaak.
Die storie van hierdie deel van die Jones-familie in Suid-Afrika begin reeds twee geslagte vroeër.
James se oupa, Henry Jones, het vermoedelik vroeg in die 1800's van Wallis na Suid-Afrika verhuis.
Hy was 'n skoolmeester in Uitenhage in die Oos-Kaap en dis waar James se pa, ook Henry, gebore is.
James is op 14 Desember 1864 in Jansenville gebore, waar sy pa, Henry jr., ook 'n onderwyser was. Henry jr. is op 'n jong ouderdom, in sy dertigs, aan longontsteking oorlede. Teen daardie tyd het hy reeds agt kinders gehad, onder wie James Christian Jones.
James se ma, Jane, het met die hande in die hare gesit. Sy het uiteindelik saam met haar oudste dogter, Emily Ann, en dié se man, Michael Joseph Adendorff, Transvaal toe getrek.
James het gou 'n Transvaler geword, 'n Boer in elke sin van die woord. Des te meer toe hy op 2 November 1891 met Elizabeth Wilhelmina Pretorius (Bettie) getroud is.
Die Jones-egpaar was nie wafferse boere op die stuk grond wat Bettie geërf het nie. Dit was deel van die groot plaas Welgegund waar die befaamde kanonnier Lood Skote Pretorius en Gustav Preller ook gewoon het.
Hulle het wel met kinders gewoeker: Voordat die Anglo-Boereoorlog uitgebreek het, het Bettie reeds vyf kinders gehad.
Dit was vanselfsprekend dat James vir die Boere sou veg in die oorlog. Hy was op veral een gebied 'n groot aanwins: Hy kon vlot Engels praat. Die Boeremagte het hom gereeld as tolk ingespan wanneer daar met die Engelse troepe gekommunikeer moes word.
Maar sy diens aan die Transvaal is kortgeknip toe hy op 28 Julie 1900 op 35-jarige ouderdom in Pretoria krygsgevangene geneem en Indië toe gestuur is. Bettie is na 'n konsentrasiekamp geneem, waar sy geboorte aan die sesde van hul 18 kinders, Jacobus Wilhelm, gegee het, maar hom aan die dood afgestaan het.
James het ná die oorlog teruggekeer, verbitterd teenoor die Engelse, maar vasbeslote om die stukke weer op te tel.
Al die Jones-kinders het Afrikaans grootgeword. Hulle het ook in Afrikaans skoolgegaan, by 'n plaasskooltjie wat later die Laerskool Broederstroom sou word.
Die 67-jarige Johan Pretorius het daar skoolgegaan saam met van die Jones-kleinkinders. Ek gaan gesels met hom op die stoep van sy plaashuis in Broederstroom. Hy is 'n dorp ontwikkelaar en agter-agterkleinkind van die twee broers na wie Broederstroom vernoem is Bart en Piet Pretorius.
Johan onthou baie stories wat sy oupa Andries oor die Jones-gesin vertel het. Hulle was 'n vreemde klompie, effens anders as die res van die kontrei se mense.
So het Oupa Andries byvoorbeeld vertel die Jones-kinders het nie soos ander kinders te perd by maats gaan kuier nie, hulle het osse opgesaal en dit soos perde gery.
Vier van die klomp Jones-kinders het in hul volwasse jare in die Broederstroom-omgewing gewoon. Buiten hul van het die broers Boet, Stan, Martiens en Frans nie veel meer gemeen gehad nie.
Volgens Johan was Boet 'n goeie, standvastige man, die plaaslike haarkapper en ook 'n boer. Hy het 'n stuk grond buite Broederstroom gehad wat deel van sy oupa se plaas was.
As boer het Boet 'n redelike bestaan gemaak, maar hy was eintlik bekend om sy span osse. Boet het 'n span van 16 osse met die hand grootgemaak en hulle geleer om self te ploeg sodat dit nie nodig was om die osse te lei nie.
Die Jones-kinders het nie soos ander kinders te perd by maats gaan kuier nie, hulle het osse opgesaal en dit soos perde gery.
Mense het dikwels bespiegel oor waar hy dan aan hierdie goeie osse van hom kom. Inderwaarheid is sy span osse uit 'n bron net 'n paar kilometer padlangs aangevul, danksy Boet se sakevernuf en Gustav Preller se liefde vir onthaal.
Preller het op die nabygeleë plaas Pelindaba gewoon en goeie, rasegte osse gehad. Maar hy het nie ewe graag osse opgelei as wat hy mense onthaal het nie.
So het Boet telkens wanneer Preller 'n partytjie hou en 'n ekstra geldjie nodig gehad het, 'n paar osse teen 'n winskoop gekry.
Boet het later jare na Rhodesië verhuis en nie weer teruggekom nie. Daar het hy en sy gesin weer verengels.
Martiens was die Jones-gentleman, altyd netjies genoeg om deur 'n ring te trek. Johan onthou hy het altyd op 'n spoggerige wit perd met blink kamaste rondgery en 'n klomp pragtige en fynbesnaarde dogters gehad.
Stan en Frans, aan die ander kant, was moeilikheid makers wat graag 'n paar doppe weggeslaan het en dan gaan skoor soek het by die mense in die omgewing. En as hulle nie 'n geveg in hul eie omgewing kon kry nie, het hulle sommer die pad Krugersdorp toe gevat om 'n myner te gaan moker.
Die oorspronklike Jones-plaas is in die 1940?s verkoop. James en Bettie was al bejaard en het eers by James se suster op Tuinplaas op die Springbokvlakte in Limpopo gaan woon en later by 'n ander suster op Louis Trichardt, waar James dood is.
Bettie het ná sy dood teruggetrek Pretoria toe en by haar kleinseun Bert van der Wal in Paul Krugerstraat gaan woon tot haar dood. Albei is in die Jones-familiebegraafplaas op die plaas Welgegund, op die grond oorkant Pelindaba, begrawe.
James se begrafnis was 'n belangrike gebeurtenis vir die betreklik klein gemeenskap. Andries Pretorius, oupa van Johan Pretorius, is as gesiene man in die gemeenskap gevra om iets oor Jones te sê.
Andries het graag 'n paar gevleuelde woorde gespreek en het by dié geleentheid ook nie die kans laat verbygaan nie. In sy begrafnisrede het hy die lof van Jaamis Joonis besing  so op Afrikaans omdat die man in sy leeftyd heeltemal verafrikaans het.
Hoewel die begrafnis gangers dit vermaaklik gevind het, het hulle dit nie durf waag om Pretorius daaroor te terg nie en die Afrikaanse uitspraak het deel van die spreektaal geword.
Hy vertel sy oupa was so Afrikaner as wat kon kom. Hy het min tyd vir die Engelse gehad, veral nadat Jacobus in die konsentrasiekamp dood is.
Bert onthou sy oupa as 'n korrelkop wat respek afgedwing het, iemand wat nie twak gevat het nie.
Hy het sy gesin met 'n ysterhand regeer en selfs die kleinkinders was lugtig vir hom. James het al wat 'n kind is, dogter of seun, ingespan om op die plaas te help ploeg en plant en wat nog alles.
Sy ouma Bettie was 'n goeie vrou, groot van lyf en saggeaard. Bert se helderste herinneringe aan haar is met haar kierie op die werf.
Bert sorg dat die Jones-begraafplaas skoongemaak en versorg word. So word hierdie onverskrokke Anglo-Afrikaner-familie se nalatenskap bewaar.
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Gedigte
Opgestel deur P.J. Visser.
This website was powered by Ewisoft Website Builder.