fy tr fy af fy nl et de az az fr nl nl en en en nl af en nl nl de nl it fr nb nb nl nl da nl nl fr fr af nl nl nl da af af af af af af af af af af af af af af nl af fi af af af af en en
Mnr WF JOUBERT – Hoof (1967 – 1970)
LAERSKOOL DELMAS – ‘n AANGENAME TERUGBLIK
Of jy nou al van Pretoria in ‘n oostelike rigting of van die Rand in ‘n noord-oostelike rigting ry, die pad bring jou by die dorp Delmas uit. Ja, uit feitlik alle rigtings lei die paaie deur of na hierdie dorp. Vir myle aaneen ry jy deur uitgestrekte mielielande, wat, as die jaar gunstig is, wuiwend, ritselend, donkergroen staan, want die diep rooi grond is ryk en vet en geil.
Hierdie welige groen plante sal weldra in die najaar verbleek en in die winter as die stropers in die ryp graan wegdreun, die groot graansilo’s met hul vrug tot barstens toe vul.
Delmas! Dis my land die! Sy mense, boeremense, praat my taal, ‘n taal, ‘n taal wat ek verstaan. Vriendelike, hartlike gasvry mense dié van Delmas.
Die hartaar van hierdie ryk landboustreek in sy twee opvoedkundige inrigtings – sy Hoër- en Laerskool.
Nou waar in die wye Transvaal kry jy nog ‘n skool wat so gunstig geleë is? ‘n Uur se ry en jy laai jou seun of dogter af by die Universiteit van Pretoria of jy gaan ‘n aand ontspan in die teater of by jou vriende of familie kuier – ‘n ander halfuur se ry bring jou in die hartjie van ons groot Goudstad, Johannesburg.
Of waar in die wye wêreld kry jy kinders so gesond en sterk en lewenslustig, opborrelend van oorvol lewensvreugde?
Jy sien hul op Maandagoogend voor jou sit in die saal, netjies uitgevat in hulle skooldrag. Jy praat met hulle, jou volk se kinders, wat vra om leiding en kennis en jy gee dit uit ‘n geïnspireerde gemoed want dis my mense, my volk se kinders hierdie.
Jy hoor hulle sing, soos alleen ‘n kind met volle oorgawe kan sing – “ons sal lewe, ons sal sterwe, ons vir jou Suid-Afrika!” En jy weet die saadjie het in die diep ryk grond van die hart geval – die burgers en burgerwese van môre.
Jy sien hulle uithaal en uithang op die atletiekbaan, rugbyveld, netbalbane, hokkiebane en tennisbane, selfs die buitemuurse aktiwiteite asof hulle lewens daarvan afhang, want jy het gepraat, geïnspireer en lyfwegsteek ken hulle nie, oorwinning soos ook in die lewe, is altyd soet.
Soos die jong mielie-plante daarbuite groei hulle liggaam en gees, neem toe in wysheid en kennis. Vandag ontmoet jy hulle, hierdie kinders wat aan die voete van hul Gamaliëls gesit het in has elke sfeer van ons samelewing – predikante, onderwysers, dokters, tandartse, aptekers, boere, amptenare. Noem maar op. En jy is trots en is dankbaar want dit was jou voorreg om mee te doen aan hulle opvoeding en opleiding op die pad van ware menswees.
En hierdie kinders se ouers? Dis mos jou mense dié! Hoe heerlik en verkwikkend was die samewerking tussen skool en huis nie! Weer sien jy hulle by die talle skoolfunksies geselsend, skertsend, werkend en genietend want dit is in belang van hulle kinders vir wie jy onderwys gee.
Delmas! My wêreld! My Hartland! My Mense!
Hierdie dorp is maar ‘n klein stippeltjie op die landkaart van die R.S.A. maar het nietemin sy kwota van leiers van die gemeenskap en volk opgelewer.
Ons stap terug op ons spore… Delmas My skool!
Hier is ék gevorm en ek kyk met trots terug op sy nederige ontstaan oor 'n 100 jaar gelede.
LAERSKOOL DELMAS SE ONTSTAAN
Na die drie-jarige oorlog was daar ‘n groot behoefte aan onderwys in die Delmas-omgewing. ‘n Skool, met Mnr. Wessels as hoof, is op die plaas Middelbult geopen. Na die totstandkoming van die dorpie Delmas, in 1907, is daar egter ook beraadslaag vir ‘n skool in Delmas.
Die eerste skool is op 25 Januarie 1910 in ‘n sink- en houtgebou op die hoek van Van Riebeecklaan en Vyfdestraat, met Mnr. H.J. Nel as hoof, geopen. Hierdie eerste skoolgebou het bestaan uit ‘n lang sinkgebou, wat vanaf die Irene Konsentrasiekamp hierheen vervoer is, en ‘n ander lokaal wat vanaf die plaasskool Middelburg gebring is.
Dié skool het ook die plaasskool se kinders opgeneem en met sy openingsdag, spog Delmasskool met ‘n inskrywingsgetal van 34 leerlinge.
Die lokale was egter baie ondoeltreffend en na slegs ‘n paar jaar was daar reeds begin onderhandel vir ‘n gerieflike steengebou. Op 7 Oktober 1919 word die eerste permanente gebou in gebruik geneem.
Copyright © 2014. All Rights Reserved. Laerskool Delmas