en af en en af en nl nl nl nb nl af nl nl de en af af af en nl nl fr en nl nl nl nl af af af nl nl af nl nl nl en fi af en nl nl af af nl af nl fr nl af fr nl nl en nl fr nl nl af nl nl af nl nl nl nl nds en nl af nl af nl nl nl fr nl af af nl nl af af nl af af nl nl af af af nl af nl nl pt nl nl af nl nl nl nl de da af nl af af nl nl af af af nl af af nl af nl nl af nl nl nl en en da fy en en da nl nl nl nl af nl nl de en en af nl af af nl nl nl nb af nl fr nl af nl af nl nl nds af nl nl af nl en nl af fy af af fr nl nl nl af nl nl nl da af nl nl nl nl af af nl nl af en nl nl af fr nl nl af af af nl nl nl af af nl af af af nl af nl nl fr nl en en en nl af af af nl af af af af af af af af en en af en en af en af en
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Kommando's
Stories en Staaltjies::Generale Kommandante::Vroeër geskiedenis.::Rebelle Leiers in hul stryd.::Veldkornette, Kommandante, Kommando's::Algemene Boere Foto's::Website Builder
1 - Smuts met sambok afgeransel
2 - Ooggetuie-verslag van luitenant Liebenberg
3 - Vrystater gee Kakie-offisier kopskoot
4 - "Te wit" brood laat Engelse op vlug slaan.
5 - Boervrou hou op sing toe sy hoor
6 - Kosie Boereoorlog se Dirkie Uys
7 - Seun met patroon geïntimideer.
8 - Thomas Dreyer se hartseer einde.....
9 - Briewe in gebroke Nederlands vertel
10 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
11 - Misdaad teen ons voorouers die Boere.
12 - Kinders in kamp hospitaal slaap op die vloer
13 - "Tommies" was gewone, tipiese Britse soldate
14 - Vrou beleef 'benoudheid' van Boereoorlog
15 - Soldate laat spoor van verwoesting na.
16 - Gulsige soldate los verrassing vir Boervroue.
17 - Dié hansperd was 'n turksvy vir die Kakies.
18 - Boerevroue in oorlog onthul wandade.
19 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
20 - Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede
21 - Weke in vuil perdetrok.
22 - Boervroue kon hulle nie sommer onderkry.
23 - Springfontein 'n depot Vrouemonument.
24 - Luistervink kom sy moses in kamp teë.
25 - Vlootbrigade neem nie deel aan besetting.
26 - Tommie skiet verpleegster in hospitaal.
27 - Boer geweerloos is, maak hy 'n plan.
28 - "Wildehond" wou Tommie-trein gaan vang.
29 - Maagkoors trek soldate plat in Bloemfontein.
30 - Boere vlug ondanks rivier wat sterk afkom.
31 - Cornelis is vergruis deur 114 koeëls.
32 - Hanskakies skrik groot vir stoute hanslam.
33 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
34 - Bushveld Carbineers was moordenaars.
35 - Adellikes sterf onder die Boere Kommando.
36 - Koningin het tot die einde omgegee.
37 - Vyf Vuurvreters in die ABO.
38 - Geskiet 4 dae ná hy gevang is.
39 - Vroue, kinders beleef vele ontberings.
40 - Mens , dier was slagoffers tydens die oorlog.
41 - Indiër-Moslem het genl. Koos de la Rey.
43 - Stemme uit die konsentrasie kamp.
44 - Kakies was maar bang vir die van Scheepers.
45 - Britte en Boere.
46 - Hansie-Veldkornet skiet eerste.
47 - Veldkornet en Slag van die Sprinkane.
48 - De Wet se sambok klap by burgers.
49 - Kakies moes toe sommer skottelgoed ook was.
50 - Die ridderlike De la Rey.
51 - Verbleikte bene het 'muur hoogte' gelê.
52 - Vrou hou dagboek van gebeure.
53 - Verhale van hartseer en humor oor oorlog.
54 - Strafmaatreël het vernietiging proses geword.
55 - Vroue buite kampe kry min aandag.
56 - Historici ont-mitologiseer.
57 - Onverskrokke Boer skiet 6 Kakies dood.
59 - Vyf grafte van verraaiers.
60 - Het u byvoorbeeld geweet dat.
61 -Die man wat Kitchener se dood veroorsaak het.
62 - Frederich Johannes (Fred) Kirstein.
63 - Rebel Hendrik Johan Veenstra.
64 - Die soet en suur van gevangeskap op Bermuda.
65 - Teregstellings van rebelle was doeltreffende.
66 - Tafel was gedek vir Boere wraak, volskaal.
68 - Skotse predikant veg aan Boerekant.
69 - Kom haal my om my dood te maak.
70 - Boereoorlog boeke in WW2 verban.
71 - "Die Leeu van Wes-Transvaal"
72 - Tannie in die kamp maar moeilik.
73 - Dapper Boere weier om inligting te verklap.
74 - Pa sterf kort nadat seuntjie gebore is.
75 - Ja-die Kakies was gaaf met vol verleiding.
76 - Brandfort lewer ook komiese voorval op.
77 - Brandfort se `moordkamp' eis sy tol.
78 - Rookgoed sal 'n penkop sy lewe waag
79 - Dapper 4-jarige gaan saam op kommando.
80 - Geskiet was soos einde van die wêreld.
81 - Pa en seun tronk toe oor hulp aan Boere.
82 - Richter het nooit geweifel om De Wet.
83 - Boer slaan goed munt uit honger Kakies.
84 - Drie dapper Boere uitoorlê die Engelse.
85 - Boervrou waarsku soldate en het die Britse.
86 - Drie vroue blaas stilletjies 'n ammunisie-wa.
87 - Boere spring met perde oor Tommies.
88 - 'n Koeël op dié dag `nie vir Boer bestem nie.
89 - Vaderlandsliefde het uit die seun se hele.
90 - Politieke gevangenes vrygelaat .
91 - My Gideonsbende het' Só lank wou M.T. S
92 - Penkoppe staan hul man.
93 - President van VSA het Boere bewonder.
94 - Dapper Franse generaal sterf vir die Boere.
95 - Kamp van smarte koue en honger, Norvalspont.
97 - Vrou deel herinneringe van oorlog.
98 - Brief van veroordeelde kryger.
99 - Burger Gotlieb Frederich van der Walt.
100 - Britte klap hande vir dapper Boer.
101 - Nog 'n Vryheidsoorlog-storie.
102 - Kmdt. GJ Scheepers, veldtelegrafis.
103 - De Wet genooi vir koffie ná oorname.
104 - Mafeking, Churchill se tante en 'n duif.
105 - Dié `bloed' ruik toe anders.
106 - Kinders buit lord Kitchener se gemakstoel.
107 - Huweliksliefde, wat oorlog nie kon blus nie.
108 - Ou burger maak plan om by sy jong vroutjie.
109 - Die Kakie ontmoet die `Antichris'.
110 - Boer bid dat God neutraal bly.
111 - Stroopblik vol goue ponde bly ongeskonde.
112 - Kaapse Rebel wat die verste suid gesterf.
113 - `Legende van die Blomme' en droster-Tommie.
114 - Boervrou gryp verraaier aan sy rooi baard.
115 - Met brandende rolbosse jaag Boere dwarsdeur.
116 - Ouma is weg kamp toe sonder haar Fransie.
117 - Engelse bitter oor turksvye.
118 - Lywige Boere-veldkornet rus op bulsak.
119 - Kakie val varkie dood toe Boeremeisie.
120 - Boerseun ontsnap waaghalsig.
121 - Sybrand se kaiings was toe eintlik torre.
122 - Speletjie was doring in vlees vir Kakies.
123 - Joodjie wou toe sommer Boer se klip koop.
124 - Staaltjie: Ou Wolf.
125 - Snaakse `swart room' vir Boere Nightingale'.
126 - Nie alle Boere was helde in oorlog.
127 - Long Tom ernstig beskadig.
128 - Boer ontsnap van St. Helena in krat.
129 - Krygsgevangenes op St. Helena.
130 - Teregstelling 'wreed en weersinwekkend'
131 - Bloedige geveg by Talana.
132 - Januarie 1900: Toekomstige wêreld leiers.
133 - Uit Henning Viljoen se dagboek.
134 - Chaos heers toe Boere Britte aanval.
135 - Lootjie bepaal lot.
136 - Jacob Louis van Deventer.
137 - John Daniel Kestell.
138 - Die padwoede van oom Paul.
139 - Nicolaas Christiaan (Klasie) Havenga.
140 - Ons doen dan soveel vir u en die Staat.
141 - “Hoe kan dit Boere wees wat dit gedoen het?
142 - Kwilt wys Boere was ‘g’n vertraag’.
143 - Boeremeisie se verstommende verhaal vertel.
144 - Ryswater ná kleilat-gooiery.
145 - Boervrou tem wrede assistent-kampkommandant.
146 - Seef die onstuitbare.
147 - Helde met hoewe.
148 - Vroue en kinders vlug in bittere koue.
149 - Lojaliteit teenoor koning nie deur hopies.
150 - Boere leiers Vrede van Vereeniging.
151 - Met Kapkar en Twee Koeie Dorp toe.
152 - Boere wou toe niks weet van sy x-strale.
153 - Generaal oor belediging van Australiërs.
154 - Vroue se wedervaringe in oorlog gryp aan.
155 - De La Rey: ’n Krygsheld.
156 - Amerikaner ewig spyt oor sy Boerenooi.
157 - Staaltjie uit die Tweede Boere Oorlog.
158 - Leed van gevangenskap.
159 - Van verruklike piekniekplek tot ’n haglike.
160 - Slaan hom Theron.
161 - Churchill by Dewetsdorp byna dood.
162 - Die verhoor van S.G. Vilonel.
163 - Vrouestryd in oorlogtyd.
164 - Waaghalsige Boer gefusilleer wat Roberts.
165 - Ontberinge in kampe eerstehands onthul.
166 - Britte `soos sardientjies in massagraf'.
167 - My ouma en die Kakie.
168 - Tibbie eerste krygsgevange presidentsvrou.
169 - Petrus Steyn ook eie generaal.
170 - Dr. White se pille het `kwale' gou genees.
171 - Volksdigter besoek sy siek vrou.
172 - Britse offisier opgespoor wat haar verkrag.
173 - Alleenvegter' was een van helde in oorlog.
174 - Broeklose oom Varkie verrig `heldedaad'.
175 - Bergh se kommando vermink seun.
176 - Vrouestryd in oorlogtyd.
177 - Waaghalsige Boer ontsnap.
178 - Vreugde en smart toe families ná oorlog.
179 - Wonderwerke het Boere ná oorlog weer.
180 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
181 - Harmansdrup toe enigste wat wegkom.
182 - Boervroue se agterdog, met kampdokters.
183 - Verbleikte bene het `muurhoogte' gelê.
184 - Dapper penkop veg ondanks liggaamsgebrek.
185 - Sarel Cilliers gryp nog ’n gelofte aan.
186 - Olof Bergh was 'n baie gehate man.
187 - Jag en gewere: Handwapens in die Oorlog.
188 - Engelsman deur tent gestamp.
189 - Smous-spioen se saal het 'n ver pad geloop.
190 - Sarie Marais se graf ontdek.
191 - Swaarste om alles te verloor.
192 - Rooi Bul hou Churchill formeel aan.
193 - Vat so, broers! Fransman ontnugter.
194 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
195 - Carel van Heerden in die fleur van sy lewe.
196 - Engelse sien pot seep aan as pap.
197 - Doodskismakers in die konsentrasiekamp.
198 - Helena Catharina du Plessis se verhaal.
199 - Breaker Morant 'n skurk tydens die ABO.
200 - Die rekords van 65.000 soldate wat gedood,
201 - Danie Theron skuldig bevind van aanranding.
202 - Generaal Manie Maritz sy ware motief.
203 - Susie Terblanche (geb. Weideman) skryf:
204 - Die laaste dae van Boere-regter Hendrik .
205 - ‘n Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
206 - Poskoetshalte aan die Karoo se Bloedrivier.
207 - Hoe het Duncan gesterf?
208 - Vuil skottelgoedwater red seuntjie se lewe.
209 - Vrou se oupa bring `redding'.
210 - Kotie en Lammie ná ABO herenig.
Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede geloof.
"Kritzinger worthy of a Victoria Cross,'' het die opskrif van 'n berig in die lojale Engelse koerant van Aliwal-Noord gelui toe genl. Pieter Kritzinger ernstig gewond en gevang is in 'n poging om tien makkers wat gewond of sonder perde was, in veiligheid te bring. Dié heldedaad het op 16 Desember 1900 plaasgevind, môre 'n eeu gelede en presies 'n jaar nadat Kritzinger die Kaapkolonie die eerste keer binnegeval het om die guerrilla-oorlog in die Kaapse Middelland aan te voer.
OP 15 Desember 1901, vandag 100 jaar gelede, het Pieter Kritzinger die Kolonie die derde keer by Sanddrif met 70 burgers binnegeval in 'n desperate poging om saam met genl. Jan Smuts nuwe lewe in die stryd in Kaapland te blaas. Nadat 'n Britse kolonne onder kol. Doran sy kommando meer as 60 km oor die Oranjerivier agtervolg het, is sy klein kommando sononder op 16 Desember teen die doringdraad versperrings van die blokhuis linie tussen Hanover en Taaibos by Fransmanskop vasgekeer.
Kritzinger, kmdt. Louis Wessels en veldkornette Fraser en Landman het vooruit gegaan om die drade te knip omdat 'n pantsertrein enige oomblik kon opdaag. Die burgers het die vuur uit die blokhuise en van Doran se kolonne beantwoord om Kritzinger tyd te gee om die drade te knip, maar veral een dik staaldraad het hulle vertraag. Die kommando was pas oor die spoorlyn toe die Nederlandse artillerie-offisier lt. Gerrit Boldingh noodlottig gewond is.
Kritzinger het by die spoor gewag om hulp te verleen aan sowat tien burgers wat gewond was of wie se perde doodgeskiet was. Hy het twee keer omgedraai om hulle op perde te help en in veiligheid te bring.
Toe Kritzinger vir oulaas omkyk, sien hy nog 'n burger te voet oor die spoorlyn strompel. Hy het onmiddellik omgedraai om hom te hulp te snel. Vk. Fraser het aangebied om die burger te gaan help, dog op dieselfde oomblik het 'n koeël Kritzinger se linkerarm en longe deurboor.
Onwetend hoe swaar Kritzinger gewond is, het hulle nog uit die vuurlinie gejaag. Eers toe Kritzinger by sy manskappe kom, het hulle vasgestel hoe ernstig sy wond was. Dadelik is besef dat hy nie sonder hospitaalbehandeling sou oorleef nie en hy het hom aan die Engelse oorgegee. Ná vier maande in die Noupoort-hospitaal is hy ontslaan. Op 17 April 1902 is hy van moord op gekleurde spioene en die opblaas van treine en spoorweë aangekla. Hy is uiteindelik onskuldig bevind omdat getuienis teen hom onvoldoende was.
Daar is egter wyd gespekuleer dat hy bevoordeel is deur die versoenende klimaat teen die einde van die oorlog, veral ná die vrylating van lord Methuen. Die lof wat Kritzinger vir sy heldedaad toegeswaai is en sy onskuldigbevinding staan in skrille kontras met die verguising van ander guerrilla-aanvoerders, soos Gideon Scheepers, Hans Lötter en Willem Fouché. Trouens hy was die suksesvolste guerrilla-aanvoerder in die Kolonie deurdat hy die meeste skade aan die Engelse verbindingsroetes aangerig het en die meeste Britse soldate en Town Guards besig gehou het. In die agt maande wat Kritzinger aktief in die Kolonie was, het hy tien dorpe in Oos-Kaap, die Middelland en Klein Karoo ingeneem en tot in sig van die see by Knysna gevorder. Hy het paniek onder Town Guards en koloniale soldate gesaai, terwyl baie rebelle-rekrute hulle by sy kommando aangesluit het. Hy het treine opgeblaas en spoorverbindings drie keer ernstig ontwrig. Hy het Engelse jagkolonnes en Town Guards in talle skermutselings swaar verliese toegedien en groot hoeveelhede voorraad en krygstuig gebuit. In 'n geveg naby Zastron waarin die twee Skotse adellike aanvoerders gesneuwel het, het hy die Lovat Scouts 'n vernietigende slag toegedien.
Hoewel Kritzinger se kommando by vyf geleenthede gekleurde spioene en nuusdraers tereggestel het, het Kritzinger nie pres. M.T. Steyn en genl. C.R. de Wet se wraakproklamasies met dieselfde ywer as Scheepers uitgevoer nie. Daarvolgens moes in dieselfde mate met lojaliste in die Kolonie afgereken word as wat die Engelse in die republieke met Boerewonings en vroue en kinders gedoen het. Ook moes gekleurdes wat onder wapen gevang word, summier tereggestel word. Die breuk tussen Kritzinger en Scheepers het juis gekom nadat Scheepers geweier het om Kritzinger se opdrag uit te voer dat die afbrand van lojaliste se huise gestaak moes word ``omdat dit vyandskap tussen die Boere en die lojaalgesinde Afrikaners in die Kolonie verwek het''.
In teenstelling met Scheepers het Kritzinger nie huise afgebrand nie, nie lojaliste afgeransel nie en stiptelik vir voorrade betaal wat opgekommandeer is. Toe 23 gekleurde soldate wat in Pearston gevang is, deur 'n krygshof ter dood veroordeel is en sy kommando op hul teregstelling aangedring het, het Kritzinger hulle begenadig.
Nadat Kritzinger met die Bedford Defence Force slaags was, het gerugte die ronde gedoen dat twee gesiene Engelse lede van die mag ná gevangeneming tereggestel is uit weerwraak teen die teregstelling van Hendrik van Heerden in Middelburg. Dit het aanleiding gegee tot Kritzinger se waarskuwing dat die vyand selfs nie in 'n hinderlaag trompop geskiet mag word nie.
Sy teregwysing aan een van sy luitenante het gelui: ``Die Afrikaner is 'n beskaafde nasie wat nie van barbaarse metodes beskuldig mag word nie. Laat die vyand maar barbaars teen vroue en kinders optree. Daar is 'n regverdige God wat nie slaap nie. Hom kom die wraak toe.'' Nadat die militêre hof Kritzinger op al die aanklagte teen hom vrygespreek het, het die offisiere wat die hof gevorm het, sy hand hartlik geskud.
Daarenteen het die offisiere wat Scheepers ter dood veroordeel het, opdrag gegee dat sy graf die nag ná sy teregstelling geskend word en sy lyk op 'n onbekende plek in die bedding van die Sondagsrivier begrawe word. Sy graf is nooit gevind nie. Kritzinger het ná die oorlog nie die eed van getrouheid afgelê nie en na Mexiko uitgewyk. Hy is op die Michau-familieplaas in die distrik Cradock begrawe.
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Gedigte
Opgestel deur P.J. Visser.
This website was powered by Ewisoft Website Builder.