de fr en nl nl de nl nl nl nl nl nl nl nl de nl af de nl de de nl it nl nl de af af nl af nl nl af af af af af af af af af nl fr sv af af nl en en fr pl nl en en de sl fr en nl fr fr nl de en af af af af nl nl af nl af af en af nl af af af de en nl af af en en en en en en en af af af af af af af af nl af nl af af af af nl af nl nl af af af af nl af nl af af af fy af nl nl nl id af af hbs_lat af af af af af nl af af af cs
Die weggesteekte liedjies in Paulus - B L O O T S
Resensie: Die tweede lyf, André Viljoen
Resensie: In die niks al om, René Bohnen
Poësie in die Bybel: Cohen die Prediker
Op soek na 'n stem
Poësie in die Bybel: Goeie digkuns wat ons hoër oplig
Poësie in die Bybel: Lofliedere van Lukas
Carpe Noctem - Nuus uit die nagkantoor
Marie Antoinette van haar kop af
Poësie in die Bybel: Klipwerk van die Wysheid
Tradisioneel of eksperimenteel teel
Die vers as kuns
Digter in 'n bottel
Hoe om 'n (volks-) gedig te skryf
Brolloks eet nie wortels nie
Die weggesteekte liedjies in Paulus
Wat noem ons “songs” in Afrikaans?  “Liedjies” klink na iets wat nie ernstig opgeneem kan word nie. “Liedere” pas net by klassieke- of  kerkmusiek. “Liede” val net nie reg op die oor nie. (Die NG's en Hervormdes moes lank daaraan werk om lekker te voel oor die benaming “Liedboek”.) “Songs” is al goeie Afrikaans, maar pas eintlik net by songs wat oor die radio speel of by kroeë gesing word.  Nie dat kroegsongs vir die oorspronklike hervormers soos Luther en Calvijn 'n probleem was nie – hulle het heel gemaklik kerkwoorde gegee vir die kroegliedjies en dit in hulle kerke laat sing. Dit is mos die styl wat die mense lekker mee saam kan sing. En Dawid en die Koragiete het heel gemaklik hulle psalms op die wysies van liedjies oor wildsbokke (Ps 22) en jong vrouens (Ps 46) geskryf. Die kerkorrel is gemaklik(?) ingevoer uit die gypsies se vermaaklikheidswêreld en eeue later begelei bands regoor die wêreld gemeentes se sang. En ek dink dis reg so. Die woord moet mos nog steeds vlees word en tussen ons kom woon.
En Paulus? Die streng, dogmatiese Paulus? Ook hy is waarskynlik meer prakties as wat die kerk hom gewoonlik voor krediet gee. Sy briewe is pogings om die goeie nuus in praktiese situasies te laat land. Vir Grieke haal hy hulle grafsteen-gedigte aan (“Aan die onbekende God”) en as hy oor seksualiteit praat, quote hy “die kos is vir die maag en die maag is vir kos”. As hy gemeentes uit hulle Christus-identiteit wil laat lewe, sing hy eers vir hulle hulle eie liedjies. Soos in Filippense 2: 5-11, wat 'n ou Christuslied is. Hoor hoe het die mense die evangelie gesing[1]:
Hy wat in die gestalte van God was,
het sy bestaan op Godgelyke wyse
nie beskou as iets waaraan Hy Hom moes vasklem nie,
maar Hy het Homself verneder
deur die gestalte van 'n slaaf aan te neem
en aan mense gelyk te word.
En toe Hy as mens verskyn het,
het Hy Homself verder verneder.
Hy was gehoorsaam tot in die dood,
ja, die dood aan die kruis.
Daarom het God Hom ook tot die hoogste eer verhef
en Hom die Naam gegee wat bo elke naam is,
sodat in die Naam van Jesus
elkeen wat in die hemel en op die aarde en onder die aarde is,
die knie sou buig, en elke tong sou erken:
“Jesus Christus is Here!”
tot eer van God die Vader.
Dit is nie moeilik om die sterk progressie in hierdie lied-gedig raak te sien nie. En “dieselfde gesindheid van ontlediging (1953-vertaling) moet daar ook in julle wees”, se Paulus.
Miskien hoor julle die sterk eggo daarvan in 'n kontemporêre aanbiddingslied wat deur Rick Founds geskryf is:
He came from heaven to earth
to show the way
From the earth to the cross
my debts to pay
From the cross to the grave,
from the grave to the sky:
Lord we lift your Name on high
Dan, as die gemeente in Kolossense voel dat allerlei dinge (soos engele-aanbidding en goeie dade) ook darem 'n plek moet kry langs Christus, gooi Paulus hulle ou liedjies voor hulle neer. Jesus is genoeg, sê hy. Meer as genoeg. In Kolossense 1:15 en verder:
Die Seun is die beeld van God,
van God wat self nie gesien kan word nie.
Die Seun is die Eerste,
verhewe bo die hele skepping.
God het deur Hom alles geskep
wat in die hemel en op die aarde is:
alles wat gesien kan word en alles wat nie gesien kan word nie,
konings, heersers, maghebbers, gesagvoerders.
Alles is deur Hom en vir Hom geskep.
Voor alles was Hy al daar,
en deur Hom bly alles in stand.
Hy is die hoof van die liggaam, van die kerk.
Hy is die oorsprong daarvan,
Hy is die Eerste,
die Een wat uit die dood opgestaan het,
sodat Hy die eerste plek in die heelal inneem.
God het besluit om met sy volle wese in Hom te woon
en om deur Hom alles met Homself te versoen.
Deur die bloed van sy Seun aan die kruis
het Hy die vrede herstel,
het Hy alles op die aarde en in die hemel
Plagiaat en kopiereg is maar 'n nuwe ding. Paulus het daarom nie 'n probleem om die taal en beelde van Jesaja en Job te gebruik om die grootheid van God te besing nie. Juis wanneer soveel dinge onseker is, sink hy in God se onkenbaarheid in: (Rom 11:33-36)
O diepte van die rykdom en wysheid en kennis van God!
Hoe ondeurgrondelik is sy oordele,
hoe onnaspeurlik sy wee!
Wie ken die bedoeling van die Here?
Wie gee Hom raad?
Wie bewys Hom 'n guns
sodat Hy verplig is om iets terug te doen?
Uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge.
Aan Hom behoort die heerlikheid tot in ewigheid!
Wat is daar soos liedere en gedigte om ons met die onuitspreekbare grootheid van Skepper en skepping in aanraking te laat kom?
En hoe kan ons, as ons oor Paulus se taal wil gaande raak, verby die groot hoofstuk van liefde blaai?  Soveel komponiste en digters (en troupredikers!) het al by 1 Korintiërs 13 vasgeval,  soos die ontroerende musiek van Zbigniew Preisner saam met die storielyn van die Franse fliek “Three Colours: Blue” dit besing. Vir lank nog sal mense en digters in gesprek tree met die gedigte in Paulus se briewe. Net soos Lina Spies wanneer sy in die slotstrofe van 'n gedig wonder wat nou regtig in ons land nodig is:
oor die gawes beskik wat Paulus roem
in die liriese crescendo van sy brief aan die Korintiërs
maar dat as dit strategieë van oorlewing word
die grootste nie die geloof en liefde is nie,
(Uit die gedig “Geen eiendomsreg” in“Tydlose gety”)
Liewe digter, dalk kan jy nog beter doen.
[1]    Soos gewoonlik gebruik ek die 1983 Afrikaanse Vertaling, maar met my eie inkepings.
registreer vir nuusbrief / newsletter sign-up