nl nl af en es en en fr en nl af af nl en nl af af nl af af af af nl af af nl nl af nl nl af nl nl nl af af af nl af af af nl nl af af af nl af nl af af nl nl af nl nl af nl af af af af af nl nl af af nl af nl af nl af af af nl af af en nb nl en en af af af en en sl en nl nl nl en en eo en nl nl en en af en nl de en af af en en de en en af af af af af af af nds en en en en en af af af af en en en en es af af af af en en nl en nl af af af en en af en nb nb en nl eu nl af en en en en en fr nb sl eo af en en en en af en en en en en en en fr en en en en en
debeer | Onthou om te onthou …
ons stories, die ZA de Beer familie
October 4, 2015UncategorizedOuma Kitty, Oupa Zack, Potchefstroomdebeer
Oupa Zacharias de Beer is gebore in Murraysburg op 1 November 1886 en oorlede
30 Mei 1962. Hulle was vyf seuns en drie dogters waarvan hy die middelste seun
was.  Sy pa is in 1890 oorlede en sy ma het toe met agt kinders gesit sonder enige
inkomste. Die kinders moes toe vroeg gaan werk om te help. Oupa het net tot
standerd 3 skool gegaan. Hy is later as jong man na Colesberg waar hy in ‘n garage
begin werk het en toe ‘n motorwerktuigkundige geword het. Dit was daar waar hy
ouma Kitty ontmoet het. Hulle is in 1915 getroud.
Ouma Kitty is op 28 Junie 1892 gebore in die distrik Colesberg en oorlede op 30
September 1988. Tydens die boereoorlog het haar ouers met hulle as kinders voor
die Engelse gevlug om nie in die konsentrasiekampe te beland nie.  Hulle het na
Portugees Oos-Afrika (Mosambiek) gevlug. Op 20 Februarie 1901 is hulle na
Portugal verban waar hulle tot na die oorlog gebly het.
Ouma het gedurende 1910 in Graaff-Reinet as onderwyser geleer. Sy het in die
Reinethuis gebly wat vandag ‘n monument is.
In 1917 is oupa hulle in Suid-Rhodesië (Zimbabwe) waar hulle dogter op 22
Februarie 1917 gebore is maar na twee maande oorlede is. Daarna is hulle weer
terug  Colesberg toe waar Zackie en Boet gebore is.
In 1921 is hulle in Krugersdorp waar Willa en Rina gebore is. Miemie is in Kliptown,
Johannesburg gebore. In 1927 is oupa hulle weer in Springs waar ek, Koos en
Oupa se ouer broer Chrisjan en sy oudste seun het op Kliptown op ‘n plaas met
groente en melkbeeste geboer. In 1941 is Kliptown deur die staat uitgekoop vir die
uitbreiding van Soweto. Hulle het toe in 1942 ‘n plaas van 1200 morge ongeveer 16
kilometer buite Potchefstroom gekoop. Die plaas se naam was Welgegund. Oupa
het in daardie tyd maagswere gehad en het gesukkel om sy ambag te doen.
Oupa het toe in 1943 50 morge en die plaasskool bus by sy broer gekoop en
soontoe getrek. Hy het toe die plaashuis gebou met arbeiders. Hulle het die
fondasies gegrawe, plat klippe in die veld bymekaar gemaak en die fondasie
daarmee uitgepak. Miershope is aangery met kruiwaens, opgebreek en met boukalk
gemeng vir die klei waarmee die mure gebou is. Die pleister binne is ook daarmee
gedoen. Populierpale is daar by ‘n plaas langs die Mooirivier gekry vir die dakkappe
en dekgras is by die arbeiders gekry. Die vloere is ook van die miershoopklei
gemaak waarna viniel opgesit is. Die drie slaapkamers het nie houtdeure gehad nie
maar is met gordyne toegemaak. Net die badkamer het ‘n houtdeur gehad.
Daar was nie veel geboer op die plaas nie en die skoolbus was maar die enigste
inkomste. In Augustus 1943 is ek koshuis toe vir twee jaar by die ambagskool wat
net twee kwartale gehad het. Daar was ook nie koshuisnaweke nie. Slegs
gedurende Junie en Desember kon ek plaas toe gaan.
In 1950 het die dokter gesê dat oupa moet vir ‘n maagoperasie gaan. Ek het my
vakleerlingskap toe klaargemaak en in Maart 1950 plaas toe gegaan om die
skoolbus te bestuur. Ek en Miemie het ‘n paar maande op die plaas gebly. In
daardie tyd het ek vir Ina ontmoet. Toe oupa weer die bus kon bestuur is ek
Potchefstroom toe om daar te gaan werk. Ek het dan Vrydagmiddae na werk my
fiets gevat en plaas toe gery en dan weer Maandagoggende vroeg terug werk toe.
In 1954 het oupa die plaas verkoop en in die dorp ‘n huis gekoop. Dit was op Die
Bult uitbreiding gewees. In 1956 is hulle na Freddie en Rina toe in Linden uitbreiding.
In 1961 het hulle na Welgedacht in ‘n woonstel naby Ben en Willa gebly. Dit was
daar waar oupa in 1962 oorlede is.
Daar waar die plaasskool was, was ook ‘n Indiër plaaswinkel waar petrol ook
verkoop is. As oupa die kinders by die skool afgelaai het moes hy dan daar wag tot
die skool uitgekom het. Hy het dus altyd geselskap gehad terwyl hy gewag het. Toe
oupa oorlede is het my skoonpa wat daar skoolgehou het vir David die Indiër
daarvan vertel. Die het toe ‘n engelse brief geskryf vir die DE Beer familie wat hy toe
vir ouma Kitty gestuur het. Hy wou net vertel dat oupa hulle almal dieselfde behandel
Wat die perd aanbetref, ek het daar vroeg in 1951 ‘n perd gekoop wat ‘n veldperd
was wat nooit in ‘n stal of kamp gebly het nie. Ek het die perd vir 10 pond gekoop en
die saal en toebehore ook vir 10 pond. Ek het dan gewoonlik die perd op Saterdae
opgesaal en in die veld gaan rondry. Ek het selfs vir Ina ‘n paar keer met die perd
gaan kuier. Die afstand was ongeveer 12 kilometer. In 1952 moes ek weer die perd
verkoop want ek wou trou. Daar sou dus nie meer kans wees om elke Saterdag te
Nog iets wat ek kon onthou:
Ek en ouma Kitty was by jou doop. Ouma Kitty het die naweek by jou pa-hulle
gekuier en ek het die Sondagoggend van Springs af gekom. Die kerk was in
Jorrisonstraat geleë. Jou ouers het daardie tyd op die hoek van Jorrison- en De
Beerstraat in ‘n woonstel gebly. Terwyl ons teruggestap het van die kerk af, het
ouma Kitty vir jou ouers gevra of hulle die skrifgedeelte wat die predikant gelees het
kon onthou, want dit was dieselfde gedeelte wat tydens hulle troue gelees was.
September 18, 2015UncategorizedMa, ons huise, Selcourtdebeer
In Selcourt het Ma altyd Dahlias geplant. Langs die lae heiningtjie wat die swembad aan die oostekant begrens het. Tussen die swembad en die vrugtebome.
Massiewe dahlias, langer as ek, daai tyd. As mens van die huis af geloop het na die vrugtebome en die aanttrekhuisie, was daar ’n groot moerbeiboom aan die linkerkant en dan die dahlias. In die grond onder die moerbeiboom en die dahlias het ons baie gespeel.
Paaie aangelê, huise gebou en plase bedryf. Met karretjies (was dit Dinkietoys?) op die paaie gery. Ons het riviere gemaak en water, dink ek van die swembad, aangedra en in die voortjies gegooi. Baie frustrerend dat die water so vinnig in die grond bly wegsypel het, nog voor dit die volle lengte van die rivier gevloei het.
Continue reading Dahlias →
September 4, 2015UncategorizedJohn Deere, JR Watkins, Pa, Watkinsdebeer
Pa en Ma het hulle stories aan Petr vertel een keer terwyl hulle hier gekuier het. Hier is wat Petr neergeskryf het van Pa:
Pa is gebore in Hanover in die Oos-Kaap maar hulle het getrek nog voor hy veel ouer was. Eerste Krugersdorp toe.
Voor sy geboorte was daar reeds ‘n babasussie gebore maar sy het nie lank geleef nie. In die tyd het die gesin in Suid-Rhodesië gewoon. Na Pa was daar nog 9 kinders gebore waarvan een ‘n stilgeboorte was (‘n tweeling vir tannie Miemie) en ‘n ander een (tussen oom Koos en tannie Hanna) wat ook net ‘n paar maande geleef het.
Continue reading Pa se storie →
J R Watkins en Kie
September 4, 2015UncategorizedMa, Pa, Watkinsdebeer
Toe ek Ma se kombuiskaste uitgepak het in April het ek nog op Watkins speserye in haar kas afgekom. DIT was ‘n trip down memory lane. Blikkies met die JR Watkins logo op. Die goed binne in was natuurlik kliphard uitgedroog. Ek onthou die vanilla en een wat altyd vir my baie snaaks/eienaardig was – sassafras. Ek weet nou nog nie waarvoor dit gebruik moes word nie. Ek weet nie of Ma dit ooit gebruik het nie.
Maar ons was gedokter met Watkins medisyne – liniment vir spierpyne of krampe en Camphor ointment vir hoes ens. En ek het daai tyd nie gedink dit is snaaks om die produkte in die huis te hê nie, ek het gedink almal het maar. Eers heelwat later het ek uitgevind ons is ver in die minderheid. Ek dink ons het dit gehad omdat dit Pa se ‘issue’ was, want ek kan nie dink dat Ma uit haar eie so-iets soos sassafras in haar kas sou aanhou nie.
Continue reading J R Watkins en Kie →
Nog stories oor Selcourt
August 17, 2015UncategorizedBure, kinderkaskenades, ons huise, Selcourtdebeer
Selcourt huis voor die swembad
Ek onthou nie veel van Linden nie, net die hoë trappe na die voordeur en die kelder. Ek onthou slangetjie trek in Selcourt waar een van ons slange ook doodgeslaan was, aan ‘n lang stok opgetel en toe verbrand was. Een aand het die ryk boer van oorkant af uitgekom met sy (hael?)geweer, ons het baie stil agter ons muurtjie gelê totdat hy weer ingegaan het. Van die bure onthou ek Gary skuins oorkant wat sy vinger in ma se tee gedruk het. Schultz’se (Penelope en Christopher), die ryk mense oorkant die straat, Jerry en (kan nie die ander een onthou nie, Joodjies wat onder langs die rykmense gebly het. Carrots bo in die straat en die Joostes. Shani jy kan gerus ‘n boek skryf oor hulle.
Met Selcourt NG kerk se 50ste bestaanjaar vieringe het ons weer verby die huis in Halkynweg gestap. Hy het toe gelyk soos op die (Google) foto. Die erf is onderverdeel met ‘n huis wat op ons grasperk staan.
Continue reading Nog stories oor Selcourt →
Hi Shani, so van klavierlesse gepraat,
Ek onthou dat ek en jy in die middae per fiets moes ry om klavierlesse te gaan neem.  Dit
was ’n lang pad en ver om te ry – soos dit vir my gevoel het. Moes seker gewees het toe
ons in Linden gebly het.
Daar was so ’n lang opdraende. Steil pad wat altyd ’n stryd was om teen uit te ry.
Bloekombome langs die pad. Halfpad teen die opdraende uit het ons eers ’n ruskansie
gevat en van die melk gedrink wat ma vir ons saam gegee het. In ’n vierkantige glasbottel
met ’n opskroef prop. Dalk ’n ou Worcestersous bottel.
Continue reading Klavierlesse in Parkhurst →
Huis in Parkhurst (2)
August 13, 2015UncategorizedMa, ons huise, Pa, Pa se stokperdjies, Parkhurstdebeer
André se onthou van die Parkhurst huis het baie herinneringe los gemaak by my.
Ek onthou ook die groot stoep voor die huis. Die begin van Pa se stoepe? Ons het op somersaande daar buite op die stoep gesit na ete (nog voor die tyd van tv) veral oor naweke en dan het Pa vir ons vertel van die sterre terwyl ons gesit en kyk het.
Soos André onthou, was Ma-hulle se kamer die eerste kamer links uit ‘n gang van die voordeur af. Aan die regtekant was die sitkamer wat ek dink ons ook by tye gebruik het as ‘n eetkamer.
Ek onthou die diefwering met die blaartjies patroon en daar was baie mooi lampkappe in die huis. Ek dink dit was ‘n huurhuis soos ook die Linden een en voor ons in die huis gebly het was daar Hollanders in die huis. Of dit die eienaars was en of hulle ook net gehuur het weet ek nie. Ek onthou die man by ‘n tafel sit onder een van die lampkappe, so ons het seker na die huis gaan kyk voor ons daar ingetrek het. Vandag is daardie diefwering nie meer daar nie, en dit lyk asof die groot stoep ook verdwyn het, dalk in die huis ingebou. Die huis het nie ‘n boonste verdieping gehad in daai dae nie.
Continue reading Huis in Parkhurst (2) →
View all 2 comments
August 13, 2015Uncategorizedons huise, Parkhurstdebeer
Van die huis in Parkhurst het ek heelwat herinneringe, maar snaaks genoeg feitlik niks van die binnekant van die huis nie. Kan glad nie die uitleg van die huis onthou nie.
Weet daar was ’n stoep voor, waar die foto van ons geneem was.
Die venster wat op die stoep uitgekyk het, langs die voordeur, was ma-hulle se kamer. As ek reg onthou.
Soggens na pa en ma opgestaan het het ek in hulle bed gaan inklim. Kan onthou hoe lekker warm die onopgemaakte bed nog was van hulle liggaamshitte. Ma was doenig in die kamer, weet nie met wat nie. Die radio het gespeel en ek het heerlik snoesig daar gelê en sluimer met die radio in die agtergrond. Kan glad nie onthou dat enige van julle ander ook saam in die dubbelbed kom klim het nie.
Continue reading Huis in Parkhurst →
August 12, 2015Uncategorizedkinderkaskenades, Linden, ons huisedebeer
Ek onthou nogal redelik die huis in Linden, Derdestraat. Het ’n ruk terug die huis in Linden gaan soek, maar kon dit glad nie kry nie. Niks daar lyk vir my bekend nie. Hulle het die erf onderverdeel, lyk my en nog ’n huis op die erf gebou, neem ek aan. Weet nie of die ou huis gesloop is nie. Ek kon nie ’n huis nommer 10 in Derdestraat kry nie.
Ek onthou dit was ’n baie groot erf en dat die erf skuins afgeloop het na die straat se kant toe. So skuins dat die fondasies aan die straat se kant van die huis baie hoog opgebou was. Mens het opgekyk na die huis toe. Huis het ver van die straat af gesit. Huis was liggeel met ’n rooi dak – of was dit nou die bure se huis?
Onder die huis, tussen die fondasies was ’n kelder. Die ingang het langs die huis gesit en die kelder was ’n baie fassinerende plek. Baie klein deurtjie wat eintlik gesluit was. Mens moes gebukkend onder die balke loop. Donker en het vol ou meubels gestaan wat die eienaar seker daar gestoor het. Was vas oortuig, iewers in die kelder was ’n ou trommel vol skatte. Goud, juwele en seerower “loot”! Maar kon dit nooit vind nie al het ons hoe hard gesoek daarna. Baie spinnerakke.
Continue reading Huis in Linden →
Gesprekke oor Pa se karre
August 3, 2015UncategorizedMa, Pa, Pa se karre, Selcourt, vakansiesdebeer
Per e-pos: Desember 2010
12 Desember 2010; 9:19 nm
Aan: André, Carl, Leon
ons gesels vanaand oor Voortrekkers en kampe endiesmeer (Rudolf se meisie het toe sy twaalf jaar oud was op ‘n Voortrekkerkamp ‘n outomatiese geweer gekry om mee te skiet, hoor ek nou by Petr – hulle het gister gaan skyfskiet. Klink bietjie anders as die Voortrekkerkampe wat jy op gegaan het, Carl) Anyway, en vandaar na ons vakansies saam met Pa en Ma en hoe ons gaan kamp het met ‘n karavaan by Vishoek en by Kariba. Nou wil Petr by my weet watter kar het ons gehad om die karavane mee te trek. Ek kan glad nie onthou watse kar het ons gehad voor die Fiat nie. Wel, dit sal wees na die Ranger, seker, maar voor die Fiat. Of was dit die Fiat?
Continue reading Gesprekke oor Pa se karre →
View all 4 comments
J R Watkins en Kie
Nog stories oor Selcourt
Shani on Huis in Parkhurst (2)
André on Huis in Parkhurst (2)
Shani on André onthou vir Oupa Zack (2)
Shani on Gesprekke oor Pa se karre
debeer on André onthou vir Oupa Zack (2)
Proudly powered by WordPress