nl nl en en nl nl tr az nl nl nl nl nl af nl en af en en af nl nl nl nl nl nl nl pt af en af af nl en en en af nl nl nl nl en nl af af af af nl nl af nl af en en en nl en af nl en af nl nl en en fr de nl nl af af af en fr nl nl en af af nl fr af af en en en nl af de nl af af nl af af en nl nl nl en af nl nl en en en nl nl en en tr af nl nl af af nl af af af af af af af af af af af af af
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad PDF Free Download
Van hier tot daar - 05 *
OpenStax-CNX module: m Lees en Woordorde * Siyavula Uploaders
OpenStax-CNX module: m Gedigte * Siyavula Uploaders
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Grondslagfase Graad R-3
Seisoene - 03 * Siyavula Uploaders. 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2 Seisoene 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
Afstand * Siyavula Uploaders. 1 WISKUNDE 2 Bonnie en Tommie gaan see toe 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
VENUE CHECKLIST. Venue pas in by julle tema (bv rustic- plaas, city-chic en modern, natuurlik, klassiek, medieval of iets heeltemal uniek ens)
SUMMARY. diseases on mango plants and fruit and cause major economic losses to this industry.
FACULTY OF ECONOMIC AND MANAGEMENT SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMICS ECONOMICS 110 Semester test 1 14 March 2008 Total: 50 marks Time: 60 minutes
Spieëltjie, Spieëltjie aan die wand -
Hoe het Coke ontstaan? *
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12
VOORWOORD. Dr F. Peters Director: Curriculum ECD & GET Programmes. Vir verdere insette tot hierdie dokument kan u die volgende persone kontak:
Spreek pizza so uit: pietsa. bak: to bake; om iets in n oond gaar te maak
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1
GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 RELIGIESTUDIES V1
Stap 3 : Sorg dat die laaste periode van Augustus 2016 gedoen en gepos is.
Kos en advertensies. Luister- en praattyd: Wat sal jy koop? Voorbeeld: Ek sal koeldrank, brood,... koop. appels. tee. aartappels.
Potential of the 'Hall s Avoscan' as a Tool to Identify Soft Fruit during Packing for Export
Die evaluering van Afrikaanse Grondslagfase leesreekse vir toereikende aanvangsleesonderrig. Tiané Koekemoer
RIGLYNE VIR DIE KEUSE EN GEBRUIK VAN SPRINKELAARS
Leseenheid 10. Aktiwiteit 1: Kom ons luister. Aktiwiteit 2: Ons skryf. Opdrag. Prettige Pizza Plek. Groepopdrag. Doughie moet invul:
WINE INDUSTRY STRATEGIC EXERCISE (WISE) Survey Feedback
Happiness is a cup of coffee. July 2016 Newsletter
'N BEDRYFSIELKUNDIGE ONDERSOEK NA DIE VERBAND TUSSEN GEHALTE VAN WERKLEWE EN PERSOONLIKHEID BY 'N GROEP ALKOHOLISTE. ANDRe JOHAN SWANEPOEL
Witblaarvlek (ook bekend as Grysstam) PJA Lombard en L Nowers Wes-Kaapse Departement van Landbou, Direktoraat Plantwetenskappe
SEKTORALE VASSTELLING 13 VIR PLAASWERKER SEKTOR GEPUBLISEER IN STAATSKOERANT VAN 17 FEBRUARY 2006
Johanna J.E. Messerschmidt Departement Kurrikulumstudie, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
Indicate client(s) to whom this final report is submitted. Replace any of these with other relevant clients if required. FINAL REPORT FOR 2001/2002
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
Bruin gesinne se belewenisse van die negatiewe uitwerking van ouerlike alkoholmisbruik
Gmail - Fw: BOLAND REELS VIR LIGA WEDSTRYDE
Skool Vakansie Sorg Bring die kinders om te kom SPEEL. Ons pas u kind op terwyl u werk.
DIE INVLOED VAN BESIGHEIDSRISIKO OP DIE OMV ANG VAN 'noudit
DE VETTE MOSSEL STRAND GROOTBRAKRIVIER
'N STOCHASTIESE BESLUITNEMINGSMODEL VIR TAFELDRUIFPRODUKSIE TOEGEPAS IN DIE WES- KAAP
KEURINGSHANDLEIDING 1 INLEIDING INTRODUCTION 2 KEURDERS INSPECTORS 3 TIPES KEURING TYPES OF INSPECTION 4 ADMINISTRATIEWE VOORBEREIDING VIR KEURING
Beleid oor die aanmelding van wanbestuur en ongerymdhede en die beskerming van bekendmaking daarvan
Executive Synthesis Design for a Wine Industry Foresight and Business Intelligence Service 2007
Before using this product read the label carefully MAXIBOOST. Reg. No. B3815, Act No. 36 of 1947 Namibian Reg. No. N-F 237 Botswana Reg. No.
AFLEWERING VAN DG/G WYNE DELIVERY OF DG/GOLD WINES BEOORDELING - JUDGING. 8 Aug Inskrywings sluit/entries close Oct
Gevaarlike afval in huishoudelike afval: n gevallestudie
Per Serving: 310 Calories; 16g Fat; 36g Protein; Carbohydrate; 1g Dietary Fiber; 2g Net Carbs
WAT DIE BYBEL LEER OOR SONDE Dr Arnold Fruchtenbaum
2016 VERITAS CLASSES / KLASSE
No. R November MARKETING OF AGRICULTURAL PRODUCTS ACT, 1996 (ACT No. 47 OF 1996)
UTZ CERTIFIED Good Inside Gedragskode. Vir Rooibosproduksie Weergawe 1.0 Februarie 2011
ReTain. Reg No./Nr. L 6141 Act/Wet No./Nr.36 of/van 1947 WATER SOLUBLE POWDER / WATEROPLOSBARE POEIER. Active Ingredient / Aktiewe bestanddeel
FERTIFLO (19) 96 g/kg 63 g/kg 32 g/kg 10 g/kg mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 200 mg/kg 5 mg/kg
Droëboonkultivaraanbevelings Dry Bean Cultivar Recommendations
CULTIVAR INFO : RUBY STAR * (PR00-33) ARC
DIE QUINTUS PORK BELLY
Market comment Markkommentaar. May/Mei 2018
WET OP DIE INDIENSNEMING VAN OPVOEDERS 76 VAN 1998 i * [GOEDGEKEUR OP 30 SEPTEMBER 1998][DATUM VAN INWERKINGTREDING: 2 OKTOBER 1998] (Engelse teks
GEDRAGSKODE ROOIBOS MODULE. Weergawe 1.1
VERITAS TOEKENNINGS / AWARDS INSKRYWINGS INLIGTING / ENTRY DETAILS
Marieta van Bladeren Nigella se aartappel blini. Maar ek dress hom soos die foto
GRADE 11 NOVEMBER 2014 HOSPITALITY STUDIES
VOORWOORD. Lallemand Inc. is n private. Lallemand Inc. is n Kanadese. Lallemand Inc. glo dat GESKIEDENIS & AGTERGROND VISIE & MISSIE LALLEMAND
SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE
INMAAKVRUGTE PERSPEKTIEF 2 AD COLLINS TOEKENNING 3 VERBRUIKERSTUDIES OLIMPIADE 4 VRUGMONSTER NEMING VIR RESIDU ONTLEDING 4
BIOMECTIN. Reg. No. L 7979 Act/Wet No. 36 of/van 1947 N-AR 1112
VOORWOORD. Lallemand: Natural solutions that add value to the world of winemaking DIE GESKIEDENIS EN AGTERGROND DIE LALLEMAND FILOSOFIE
Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere
2015/2016 VKB LANDBOU-ONTWIKKELING NAVORSINGSVERSLAG
MONIQUE SE LEKKER PEANUT BUTTER FUDGE
MEDIAVRYSTELLING (English below) 24 Maart 2018 Vir onmiddellike vrystelling. Woolworths se kaas maak geskiedenis met twee in n ry
Die geskiedenis van onderstokke in Suid-Afrika (Deel 1)
1. PROPOSED DEMARCATION OF CAPE COASTAL AND AMENDMENT OF COASTAL REGION AND OLIFANTS RIVER 2. MANDATORY CALCULATION OF CARBON EMISSIONS
Republiek van Suid Afrika Published online: 29 Oct 2010.
HOSPITALITY STUDIES GRADE 11
Handleiding. Saamgestel deur. Leslie Bergh & Tim Pauw. Kopiereg voorbehou deur BenguelaSoft BK. Weergawe
SERTIFISERINGSHANDLEIDING VIR DEELNEMERS AAN DIE WYN VAN OORSPRONG-SKEMA
BOER. want boere is die beste. GRATIS Uitgawe Januarie
Die volgende dokumente moet die inskrywingsvorm vergesel:
DIE PASTORALE BENADERING VAN DIE ALKOHOLIS
Goeie bestuur gee jou n voorsprong
Die genetiese verbetering van wyndruifkultivars en wyngisrasse vir n markgerigte wynbedryf: Nuwe benaderings tot die oeroue kuns van wynbereiding
OORSIG: CANOLA IN SUID-AFRIKA
Hussar Grill - Going from strength to strength
AANHANGSEL 1/ANNEXURE 1 TABEL 1/TABLE 1 TOELAATBARE KULTIVARS/VARIëTEIT (ALLE KLASSE)/ PERMISSIBLE CULTIVARS/VARIETY (ALL CLASSES)
WYN- EN SPIRITUSRAAD. Skema vir Geïntegreerde Produksie van Wyn. Geïntegreerde Produksie Van Wyn: Handleiding vir die Plaas.
Karamel Brownies. Karamel: 32 cream caramels (daardie caramel toffies wat in die lang boksies is) ½ k. botter 1 blik kondensmelk.
TEGNIESE TECHNICAL BULLETIN. Creating a progressive, equitable and sustainable table grape industry AUGUST 2018
GRAAD R OOREENKOMSVORM 2018
FINALE NAVORSINGSVERSLAG (2000/2001): WINETECH
SPRAYFILM 10. Reg. No.: L 7120 Act /Wet No. 36 of/van ACTIVE INGREDIENT/AKTIEWE BESTANDDEEL: terpenic polymer / terpeen polimeer..
Afrikaans EERSTE Addisionele Taal Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad 10-12
KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING graad 10-12 afrikaans eerste addisionele taal KABV
Department of Basic Education 222 Struben Street Private Bag X895 Pretoria 0001 South Africa Tel: +27 12 357 3000 Fax: +27 12 323 0601 120 Plein Street Private Bag X9023 Cape Town 8000 South Africa Tel: +27 21 465 1701 Fax: +27 21 461 8110 Website: http://www.education.gov.za 2011 Department of Basic Education Isbn: 978-1-4315-0544-9 Design and Layout by: Ndabase Printing Solution Printed by: Government Printing Works KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
FOREWORD by the minister AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL GRAAD 10-12 Our national curriculum is the culmination of our efforts over a period of seventeen years to transform the curriculum bequeathed to us by apartheid. From the start of democracy we have built our curriculum on the values that inspired our Constitution (Act 108 of 1996). The Preamble to the Constitution states that the aims of the Constitution are to: heal the divisions of the past and establish a society based on democratic values, social justice and fundamental human rights; improve the quality of life of all citizens and free the potential of each person; lay the foundations for a democratic and open society in which government is based on the will of the people and every citizen is equally protected by law; and build a united and democratic South Africa able to take its rightful place as a sovereign state in the family of nations. Education and the curriculum have an important role to play in realising these aims. In 1997 we introduced outcomes-based education to overcome the curricular divisions of the past, but the experience of implementation prompted a review in 2000. This led to the first curriculum revision: the Revised National Curriculum Statement Grades R-9 and the National Curriculum Statement Grades 10-12 (2002). Ongoing implementation challenges resulted in another review in 2009 and we revised the Revised National Curriculum Statement (2002) to produce this document. From 2012 the two 2002 curricula, for Grades R-9 and Grades 10-12 respectively, are combined in a single document and will simply be known as the National Curriculum Statement Grades R-12. The National Curriculum Statement for Grades R-12 builds on the previous curriculum but also updates it and aims to provide clearer specification of what is to be taught and learnt on a term-by-term basis. The National Curriculum Statement Grades R-12 accordingly replaces the Subject Statements, Learning Programme Guidelines and Subject Assessment Guidelines with the (a) (b) (c) Curriculum and Assessment Policy Statements (CAPS) for all approved subjects listed in this document; National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; and National Protocol for Assessment Grades R-12. MRS ANGIE MOTSHEKGA, MP MINISTER OF BASIC EDUCATION KABV
KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
INHOUD AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL GRAAD 10-12 AFDELING 1: INLEIDING TOT DIE KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING... 3 1.1 Agtergrond... 3 1.2 Oorsig... 3 1.3 Algemene doelwitte van die Suid-Afrikaanse Kurrikulum... 4 1.4 Tydstoekenning... 6 1.4.1 Grondslagfase... 6 1.4.2 Intermediêre Fase... 6 1.4.3 Senior Fase... 7 1.4.4 Graad 10-12... 7 AFDELING 2: INLEIDING TOT TALE... 8 2.1 Tale in die Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring... 8 2.2 Spesifieke doelstellings vir die leer van addisionele tale... 9 2.3 Oorsig van die taalkurrikulum... 10 2.4 Die onderrig van Eerste Addisionele Taal... 11 2.5 Benaderings tot taalonderrig... 16 2.6 Tydstoekenning in die kurrikulum... 17 2.7 Vereistes vir die aanbieding van Eerste Addisionele Taal as vak... 18 AFDELING 3: INHOUD EN ONDERRIGPLANNE VIR TAALVAARDIGHEDE... 19 3.1 Luister en praat... 19 3.2 Lees en kyk... 28 3.3 Skryf en aanbied... 36 3.4 Taalstrukture en -konvensies verwysingstabel... 48 3.5 Onderrigplanne... 50 3.5.1 Graad 10: Onderrigplan... 54 3.5.2 Graad 11: Onderrigplan... 64 3.5.3 Graad 12: Onderrigplan... 76 KABV 1
AFDELING 4: ASSESSERING IN EERSTE ADDISIONELE TAAL... 88 4.1 Inleiding... 88 4.2 Informele of daaglikse assessering... 88 4.3 Formele assessering... 88 4.4 Assesseringsprogram... 92 4.4.1 Oorsig van vereistes... 92 4.4.2 Eksamen... 98 4.5 Rekordhouding en rapportering... 100 4.6 Moderering van assessering... 101 4.6 1 Formele assessering (SGA)... 101 4.6 2 Mondelinge asseseringstake... 101 4.7 Algemeen... 102 WOORDELYS... 103 2 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
AFDELING 1: INLEIDING TOT DIE KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING 1.1 Agtergrond Die National Curriculum Statement Grades R-12 (NCS) bepaal beleid oor kurrikulum en assessering in die skoolsektor. Ten einde die implementering van die Nasionale Kurrikulumverklaring te verbeter, is dit aangepas en die aanpassings tree in Januarie 2012 in werking. n Enkele samevattende Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring is vir elke vak ontwikkel om die ou Vakverklarings, Leerprogramriglyne en Vakassesseringsriglyne in Graad R-12 te vervang. 1.2 Oorsig (a) Die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012) verteenwoordig n beleidsverklaring vir leer en onderrig in Suid-Afrikaanse skole en bestaan uit die volgende: (i) (ii) die Kurrikulum - en assesseringsbeleidsverklarings vir elke goedgekeurde skoolvak; die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; en (iii) die beleidsdokument, National Protocol for Assessment Grades R-12 (January 2012). (b) Die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012) vervang die huidige twee Nasionale Kurrikulumverklarings, naamlik: (i) (ii) die Revised National Curriculum Statement Grades R-9, Government Gazette No. 23406 van 31 Mei 2002; en die National Curriculum Statement Grades 10-12, Government Gazettes, No. 25545 van 6 Oktober 2003 en No. 27594 van 17 Mei 2005. (c) Die Nasionale Kurrikulumverklarings, soos vervat in subparagrawe b(i) en (ii), wat uit die volgende beleidsdokumente bestaan, word toenemend deur die National Curriculum Statement Grades R-12 (January 2012), gedurende die periode 2012-2014, herroep en vervang: (i) (ii) (iii) die Leerarea- / Vakverklarings, Leerprogramriglyne en Vakassesseringsriglyne vir Graad R-9 en Graad 10-12; die beleid, National Policy on assessment and qualifications for schools in the General Education and Training Band, afgekondig in die Government Notice No. 124 in die Government Gazette No. 29626 van 12 Februarie 2007; die beleid, National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), afgekondig in Government Gazette No. 27819 van 20 Julie 2005; KABV 3
(iv) (v) die beleid, An addendum to the policy document, the National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), regarding learners with special needs, gepubliseer in die Government Gazette, No. 29466 van 11 Desember 2006, word geïnkorporeer in die beleid, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12; en die beleid, An addendum to the policy document, the National Senior Certificate: A qualification at Level 4 on the National Qualifications Framework (NQF), regarding the National Protocol for Assessment (Grades R-12), afgekondig in die Government Notice No. 1267 in die Government Gazette No. 29467 van 11 Desember 2006. (d) Die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12 en die afdelings oor die Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring soos in Afdeling 2, 3 en 4 van hierdie dokument vervat word, bevat die norme en standaarde van die National Curriculum Statement Grades R-12. Dit sal in terme van afdeling 6A van die South African Schools Act, 1996 (Act No. 84 of 1996), die grondslag vorm vir die Minister van Basiese Onderwys om die minimum uitkomste en standaarde, sowel as die prosesse en prosedures vir die assessering van leerderprestasie wat van toepassing sal wees op openbare en onafhanklike skole, te bepaal. 1.3 Algemene doelwitte van die Suid-Afrikaanse Kurrikulum (a) (b) Die National Curriculum Statement Grades R-12 vorm die grondslag van wat beskou kan word as die kennis, vaardighede en waardes wat noodsaaklik is om te leer. Dit sal verseker dat leerders kennis en vaardighede verwerf en toepas op maniere wat betekenisvol is vir hulle lewens. Hiervolgens bevorder die kurrikulum die idee van begronde kennis binne plaaslike, bekende kontekste en terselfdertyd toon dit sensitiwiteit ten opsigte van globale vereistes. Die National Curriculum Statement Grades R-12 het die volgende doelwitte: om leerders, ongeag hul sosio-ekonomiese agtergrond, ras, geslag, fisiese of intellektuele vermoë, toe te rus met die kennis, vaardighede en waardes wat nodig is vir selfvervulling en betekenisvolle deelname in die samelewing as burgers van n vrye land; om toegang tot hoër onderwys te verskaf; om die oorgang van leerders vanaf onderwysinstellings na die werkplek te fasiliteer; en om aan werkgewers n voldoende profiel van n leerder se vermoëns te verskaf. (c) Die National Curriculum Statement Grades R-12 is op die volgende beginsels gebaseer: Sosiale transformasie: Dit verseker dat onderwysongelykhede van die verlede aangepak word en dat gelyke onderwysgeleenthede aan alle sektore van die bevolking voorsien word; Aktiewe en kritiese leer: Dit moedig n aktiewe en kritiese benadering tot leer aan eerder as om te leer sonder om te begryp, en niekritiese leer van gegewe waarhede; Hoë kennis en hoë vaardighede: Dit is die minimum standaarde vir die kennis en vaardighede wat in elke graad verwerf moet word, word gespesifiseer en stel hoë, bereikbare standaarde in alle vakke; 4 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Progressie: Die inhoud en konteks van elke graad toon progressie van die eenvoudige tot die komplekse Menseregte, inklusiwiteit, omgewings- en sosiale geregtigheid: Die infasering van die beginsels en praktyke van sosiale en omgewingsgeregtigheid en menseregte soos dit in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika omskryf word. Die National Curriculum Statement Grades R-12 is veral sensitief vir kwessies wat diversiteit weerspieël soos armoede, ongelykheid, ras, geslag, taal, ouderdom, gestremdhede en ander faktore; Waardering vir inheemse kennissisteme: Om erkenning te gee aan die ryke geskiedenis en erfenisse van hierdie land as bydraende faktore om die waardes in die Grondwet te laat gedy; en Geloofwaardigheid, kwaliteit en doeltreffendheid: Dit voorsien onderwys wat vergelykbaar is met internasionale standaarde in terme van kwaliteit, omvang en diepte. (d) Die National Curriculum Statement Grades R-12 stel in die vooruitsig dat leerders die volgende kan doen: identifiseer en los probleme op en neem besluite deur kritiese en kreatiewe denke; werk doeltreffend saam met ander as lede van n span, groep, organisasie en gemeenskap; organiseer en bestuur hulself en hulle aktiwiteite verantwoordelik en doeltreffend; versamel, ontleed en organiseer inligting en evalueer dit krities; kommunikeer doeltreffend deur middel van visuele, simboliese en / of taalvaardighede in verskillende vorme; gebruik wetenskap en tegnologie doeltreffend en krities deur verantwoordelikheid teenoor die omgewing en die gesondheid van ander te toon; en begryp die wêreld is n stel verwante stelsels waarin probleme nie in isolasie opgelos word nie. (e) Inklusiwiteit behoort n belangrike deel van organisering, beplanning en onderrig by elke skool te vorm. Dit kan alleenlik gebeur indien alle onderwysers deeglik begryp hoe om leerstruikelblokke te herken en aan te pak, asook hoe om vir diversiteit te beplan. Die sleutel tot die goeie bestuur van inklusiwiteit is die versekering dat struikelblokke geïdentifiseer en aangespreek word deur al die ondersteuningsisteme binne die skoolgemeenskap, insluitend onderwysers, distriksondersteuningspanne, institusionele ondersteuningspanne, ouers en spesiale skole wat kan dien as hulpbronsentrums. Om die struikelblokke in die klaskamer aan te spreek, behoort onderwysers verskeie kurrikulêre strategieë vir differensiëring te gebruik soos uiteengesit in die Departement van Basiese Onderwys se Guidelines for Inclusive Teaching and Learning (2010). KABV 5
1.4 Tydstoekenning 1.4.1 Grondslagfase (a) Die onderrigtyd vir vakke in die Grondslagfase is soos in onderstaande tabel aangedui: VAK GRAAD R (UUR) GRAAD 1-2 (UUR) GRAAD 3 (UUR) Huistaal 10 7/8 7/8 Eerste Addisionele Taal 2/3 3/4 Wiskunde 7 7 7 Lewensvaardighede: 6 6 7 Aanvangskennis (1) (1) (2) Skeppende Kunste (2) (2) (2) Liggaamsopvoeding (2) (2) (2) Persoonlike en Sosiale Welsyn (1) (1) (1) Totaal 23 23 25 (b) (c) (d) Onderrigtyd vir Graad R, 1 en 2 is 23 uur en Graad 3 is 25 uur. Onderrigtyd vir Tale in Graad R-2 is 10 uur en vir Graad 3 is 11 uur. n Maksimum tyd van 8 uur en n minimum tyd van 7 uur word aan Huistaal toegeken. Vir Addisionele Taal word n minimum tyd van 2 uur en n maksimum tyd van 3 uur vir Graad 1-2 toegeken. In Graad 3 word n maksimum van 8 uur en n minimum van 7 uur vir Huistaal toegeken. n Minimum van 3 uur en n maksimum van 4 uur word in Graad 3 vir Addisionele Taal toegelaat. In Lewensvaardighede is die onderrigtyd vir Aanvangskennis in Graad R-2 net 1 uur en in Graad 3 is dit 2 uur. (Die aantal ure word in die tabel tussen hakies aangetoon.) 1.4.2 Intermediêre Fase (a) Onderstaande tabel dui die vakke en onderrigtyd in die Intermediêre Fase aan: VAK UUR Huistaal 6 Eerste Addisionele Taal 5 Wiskunde 6 Natuurwetenskappe en Tegnologie 3,5 Sosiale Wetenskappe 3 Lewensvaardighede: Skeppende Kunste Liggaamsopvoeding Persoonlike en Sosiale Welsyn 4 1,5 1 1,5 Totaal 27,5 6 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
1.4.3 Senior Fase (a) Onderrigtyd in die Senior Fase is soos volg: VAK UUR Huistaal 5 Eerste Addisionele Taal 4 Wiskunde 4,5 Natuurwetenskappe 3 Sosiale Wetenskappe 3 Tegnologie 2 Ekonomiese en Bestuurswetenskappe 2 Lewensoriëntering 2 Skeppende Kunste 2 Totaal 27,5 1.4.4 Graad 10-12 (a) Onderrigtyd in Graad 10-12 is soos volg: VAK TYDSTOEKENNING PER WEEK (UUR) Huistaal 4.5 Eerste Addisionele Taal 4.5 Wiskunde 4.5 Lewensoriëntering 2 Enige drie keusevakke uit Groep B (Annexure B, Tables B1-B8) van die beleidsdokument, National policy pertaining to the programme and promotion requirements of the National Curriculum Statement Grades R-12, onderhewig aan die bepalings soos uiteengesit in paragraaf 28 van die genoemde beleidsdokument. 12 (3 x 4 uur) Totaal 27,5 Die tydstoekenning per week mag net vir die minimum vereiste vakke in die National Curriculum Statement Grades R-12 (NCS) soos hierbo uiteengesit, gebruik word. Dit mag nie vir enige addisionele vakke wat tot die vakkeuselys gevoeg is, gebruik word nie. As n leerder enige addisionele vakke wil aanbied, moet ekstra tyd toegeken word vir die onderrig van hierdie vakke. KABV 7
AFDELING 2: INLEIDING TOT TALE 2.1 Tale in die Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Taal is n instrument vir denke en kommunikasie. Dit is ook n kulturele en estetiese middel wat mense deel om beter sin te maak van die wêreld waarin hulle leef. Die doeltreffende gebruik van taal stel leerders in staat om kennis te verwerf, hulle identiteit, gevoelens en idees uit te druk, in interaksie te tree met ander en om hul eie leefwêrelde te bestuur. Dit voorsien leerders ook van n ryk, kragtige en diepgewortelde stel beelde en idees wat hulle kan gebruik om hulle wêreld te verander en te verbeter. Deur taal word uitdrukking gegee aan kulturele diversiteit en word sosiale verhoudings opgebou en aangeknoop. Juis deur taal word hierdie verhoudings aangepas, verbreed en verfyn. Taalvlakke Taalonderrig in Graad 10-12 sluit al die amptelike tale in Suid-Afrika in, naamlik Afrikaans, Engels, isindebele, isixhosa, isizulu, Sesotho, Sepedi (Sesotho sa Leboa), Setswana, siswati, Tshivenda en Xitsonga asook die nie-amptelike tale. Hierdie tale kan op verskillende vlakke aangebied word. Huistaal is die taal wat leerders eerste aanleer, terwyl Eerste Addisionele Taal die taal is wat bykomend tot die Huistaal geleer word. Baie Suid-Afrikaanse skole bied twee tale op huistaalvlak aan, maar dit kan gebeur dat hierdie tale nie die huistaal van sommige of al die ingeskrewe leerders is nie. Dit beteken dat die name Huistaal en Eerste Addisionele Taal verwys na die vaardigheidsvlak waarop die tale aangebied word en nie na die moedertaal (Huistaal) of verworwe taal (soos in die addisionele tale) nie. Vir die doel van hierdie beleidsdokument verwys Huistaal dus na die onderrigvlak waarop dit aangebied word en nie na die taal op sigself nie. Huistaalvlak maak voorsiening vir taalvaardighede wat die bemeestering van basiese interpersoonlike kommunikasievaardighede en kognitiewe akademiese vaardighede reflekteer. Basiese interpersoonlike kommunikasievaardighede word benodig in sosiale situasies en kognitiewe akademiese vaardighede is nodig vir leer oor die kurrikulum heen. Klem word op die onderrig van luister-, praat-, lees- en skryfvaardighede gelê. Hierdie vlak bevorder leerders se literêre, estetiese en verbeeldingryke bevoegdhede sodat hulle oor die vermoëns beskik om hulle leefwêrelde te herskep, beter te begryp en hul verbeelding te gebruik. Vanaf Graad 7 word minder klem op die onderrig van luister- en praatvaardighede en meer klem op die onderrig van lees- en skryfvaardighede geplaas. Die Eerste Addisionele Taalvlak gaan van die standpunt uit dat leerders nie noodwendig enige kennis van die taal het wanneer hulle begin skoolgaan nie. Die kurrikulum in die eerste skooljare het ten doel om die leerder se vermoë om die taal te praat en te verstaan, te ontwikkel basiese interpersoonlike kommunikasievaardighede. In Graad 2 en 3 begin leerders om geletterdheid te ontwikkel op grond van hulle mondelinge taalverwerwing. Hulle gebruik ook geletterdheidsvaardighede wat hulle alreeds in die Huistaal geleer het. In die Intermediêre en Senior Fases gaan leerders voort om hul luister-, praat-, lees- en skryfvaardighede te verbeter. In hierdie stadium moet leerders meer blootstelling aan hul Eerste Addisionele Taal (Afrikaans) kry. Leerders word ook meer blootgestel aan Afrikaanse literêre tekste om hulle estetiese en verbeeldingsvermoë in die addisionele taal te ontwikkel. 8 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Teen die tyd dat leerders in Graad 10 kom, behoort hulle redelik bedrewe in hul Eerste Addisionele Taal te wees ten opsigte van sowel interpersoonlike as kognitiewe akademiese vaardighede. In werklikheid kan baie leerders in hierdie stadium egter steeds nie goed in hul addisionele taal kommunikeer nie. Die uitdaging in Graad 10-12 is dus om hierdie leerders te ondersteun en om terselfdertyd n kurrikulum te voorsien wat leerders in staat stel om aan die vereiste standaard van Graad 12 te voldoen. Hierdie standaarde moet sodanig wees dat leerders hul addisionele taal op n hoë vlak kan gebruik om hulle voor te berei vir verdere of hoër onderwys of vir die wêreld van werk. 2.2 Spesifieke doelstellings vir die leer van addisionele tale Die aanleer van n Eerste Addisionele Taal behoort leerders in staat te stel om: taalvaardighede te verwerf wat nodig is om akkuraat en gepas te kommunikeer, met inagneming van die teikengroep, doel en konteks; die addisionele taal vir akademiese leer oor die kurrikulum heen te gebruik; met vertroue en genot te luister, te praat, te lees / kyk, en te skryf / aan te bied. Hierdie vaardighede en houdings vorm die grondslag vir lewenslange leer; eie idees, sienings en emosies, mondeling en skriftelik, met vertroue uit te druk en te regverdig ten einde selfstandige en analitiese denkers te word; die addisionele taal en verbeelding te gebruik om menslike ervarings uit te beeld en te verken. Dit sal hulle in staat stel om hulle eie ervarings en bevindinge oor die wêreld mondelings en skriftelik uit te druk; die addisionele taal te gebruik om inligting te verkry en te bestuur vir leer oor die kurrikulum heen en in n wye verskeidenheid ander kontekste. Inligtingsgeletterdheid is n noodsaaklike vaardigheid in die inligtingseeu en vorm die grondslag vir lewenslange leer; en die addisionele taal te gebruik as n instrument vir kritiese en kreatiewe denke; opinies oor etiese kwessies en waardes uit te druk; krities in interaksie te tree met n wye verskeidenheid tekste perspektiewe, waardes en magsverhoudings in tekste te herken en te bevraagteken; tekste vir n wye verskeidenheid doelwitte soos genot, inligting en navorsing krities te lees. KABV 9
2.3 Oorsig van die taalkurrikulum Hierdie kurrikulum is volgens die volgende taalvaardighede en inhoud georganiseer: Luister en praat OORSIG VAN TAALVAARDIGHEDE EN INHOUD Luister Die luisterproses Pre-luister: strategieë om leerders voor te berei vir luister, bv. aktiveer agtergrondkennis, voorspelling, om fisiek gereed te wees Tydens luister: o Luister vir spesifieke inligting en begrip o Luister vir kritiese ontleding en evaluering o Luister vir interaksie o Luister vir waardering Post-luister: beantwoord vrae, hersien aantekeninge, gebruik inligting (bv. om n diagram van byskrifte te voorsien), maak opsommings, maak afleidings en gevolgtrekkings, evalueer, reageer krities Praat Die praatproses Beplanning, navorsing en organisering van idees en inligting Voorbereiding en aanbieding: toon bewustheid van doel, teikengroep en konteks; gebruik korrekte taalstrukture en -konvensies; duidelike aanbieding, gebruik van gepaste verbale en nieverbale tegnieke Kenmerke en konvensies van mondelinge kommunikasietekste Informele praat en groepwerk: bespreking, gesprek, dialoog, debat, groepwerk, onvoorbereide hardoplees Formele praat en aanbied: voorbereide en onvoorbereide toespraak, hardoplees en onderhoud Argument en standpunt/perspektief: paneelbespreking en debat Praat vir spesifieke doeleindes/kontekse: aanwysings en instruksies, bekendstelling van n spreker, bedanking. Voorbeelde van taalhandelinge (daaglikse mondelinge kommunikasie) Lees en kyk Die leesproses Pre-lees: strategieë wat die leerders voorberei vir lees, bv. aktiveer agtergrondkennis, voorspelling, vluglees opskrifte Lees: noukeurige lees van die teks ondersteun deur die onderwyser se vrae; ontwikkeling van strategieë soos die maak van afleidings; fokus op woordkeuse, taalgebruik, beelde, ens. Post-lees: interpreteer die teks as geheel deur die gebruik van strategieë soos die skep van sinteses, opsomming, vergelyk en kontrasteer, maak afleidings en gevolgtrekkings, evalueer, gee opinies Aandagtige lees van literêre en nieliterêre tekste Uitgebreide selfstandige lees en kyk Skryf en aanbied Prosesskryf Beplanning / Pre-skryf ontleed die struktuur en taalkenmerke van die tekssoort Konsep, hersien, redigeer, proeflees, aanbied Taalstrukture en -konvensies tydens prosesskryf Tekssoorte strukture en taalkenmerke Kognitief-akademies: inligtingsverslag, prosedures, verduideliking, beredenering, argumentering, bespiegeling, resensie Kreatief: verhalend, beskrywend Persoonlik / interpersoonlik: dagboekinskrywing, vriendskaplike brief, persoonlike mededeling / vertelling, uitnodiging en antwoord, huldeblyk Sake: sakebrief, CV, invul van n vorm, agenda, notule, strooibiljet / pamflet, advertensie. Taalstrukture en -konvensies Taalstrukture en -konvensies word in die konteks van bostaande vaardighede onderrig en ook as deel van n sistematiese taalontwikkelingsprogram. Dit sluit in woordkeuse, spelling, sinsbou, punktuasie, die skryf van paragrawe, die hersiening van taalstrukture wat in vroeër grade onderrig is en die inleiding van nuwe taalstrukture. (Verwys na die verwysingstabel.) 10 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
2.4 Die onderrig van Eerste Addisionele Taal Om n addisionele taal goed aan te leer, moet n mens soveel as moontlik daaraan blootgestel word. Daarom behoort onderwysers te verseker leerders luister na en lees Afrikaans vir n wye verskeidenheid doeleindes. Hulle moet geleentheid kry om na Afrikaans te luister vir inligting en begrip (soos nuusuitsendings) en vir genot (soos n verhaal of n lied). Belangriker nog is dat leerders geleenthede moet kry om Afrikaans te lees en daarna te kyk vir inligting (soos n verduideliking met n gepaardgaande diagram), genot (soos n tydskrif) en literêre waardering (soos n gedig). Navorsing toon dat uitgebreide lees die beste manier is om n goeie woordeskat te ontwikkel. Dit is egter belangrik dat mondelinge, geskrewe en visuele tekste op die regte leesvlak vir leerders is. Indien die tekste te moeilik is, sal leerders mismoedig raak en niks leer nie; indien te maklik, sal daar geen uitdaging wees nie en min leer sal plaasvind. n Belangrike rol van die onderwyser is om die vlak van die teks by dié van die leerder te pas. Leerders moet in Graad 10-12 geleidelik na meer uitdagende tekste luister en lees. Leerders moet ook hul addisionele taal vir n verskeidenheid doeleindes gebruik. Hulle moet geleenthede kry om Afrikaans te gebruik vir interpersoonlike redes (soos n gesprek), om hul kreatiwiteit te ontwikkel (soos om n gedig voor te dra, vir rolspel, ens.), om kognitiewe akademiese vaardighede te ontwikkel (soos deelname aan n debat) en om vir die werkplek voor te berei (soos deelname aan n onderhoud). In Graad 10-12 moet leerders ook geleenthede kry om te skryf vir interpersoonlike redes (soos n brief), om hul verbeeldingsvermoë te ontwikkel (soos n verhaal), om hul kognitiewe akademiese vaardighede te ontwikkel (soos n beredeneerde opstel) en om vir die wêreld van werk voor te berei (soos n curriculum vitae en n dekkingsbrief). Leerders moet verstaan waarom hulle skryf en wie die teikengroep is. Deur die loop van Graad 10-12 moet leerders tekste skryf wat geleidelik meer uitdagend raak. Dit is noodsaaklik dat leerders gereelde en tydige terugvoering oor hul skryfwerk kry sodat hulle weet waar en hoe om te verbeter. n Belangrike rol van die onderwyser is om gehalte terugvoering te gee-die kern van goeie assessering. Onderwysers behoort leerders se lees- en skryfstrategieë te ontwikkel sodat hulle onafhanklike en lewenslange lesers en skrywers kan word. Byvoorbeeld, hulle kan leerders leer om vluglees en soeklees toe te pas; hulle kan vrae stel wat leerders se hoër-orde leesvaardighede ontwikkel; hulle kan leerders die skryfproses leer; hulle kan leerders kritiese taalbewustheid leer; hulle kan terugvoering gee sodat leerders hul eie sterk punte en leemtes besef en ook laat verstaan hoe om dit te verbeter. Leerders moet ook die basiese kennis van taal ken: grammatika, woordeskat, spelling en punktuasie. Onderwysers behoort hierdie taalaspekte binne konteks te behandel. Hulle kan, byvoorbeeld, leerders wys op die struktuur en kenmerke van n verduideliking (dit word in die teenwoordige tyd geskryf; die lydende vorm word soms gebruik; algemene voegwoorde soos want en dus kan gebruik word). Daar is egter ook ruimte vir direkte / eksplisiete onderrig van basiese kennis. Byvoorbeeld, indien leerders voortdurend foute begaan met n bepaalde grammatikaaspek, is dit noodsaaklik om dit te onderrig en leerders geleentheid gee om dit te oefen. Dit is belangrik om te onthou dat grammatika-onderrig korrekte taalgebruik moet ondersteun en dat dit min waarde het indien dit bloot as n stel reëls buite konteks onderrig word. Wanneer n tweeweeklikse siklus van lesse beplan word, moet onderwysers taalvaardighede en basiese taalaspekte integreer. Hulle moet n tekssoort en n onderwerp kies waarin die leerders sal belang stel; niks kan bereik word indien leerders nie deelneem en gemotiveerd is nie. Byvoorbeeld: Die onderwerp van n argumenterende opstel kan wees: Moet onderwys gratis wees? Onderwysers kan die onderwerp inlei met n luister- en / of n leesaktiwiteit en dan die taal- en woordeskatkennis ontwikkel wat nodig is vir n latere praataktiwiteit. Leerders kan byvoorbeeld artikels lees wat verskillende standpunte oor gratis onderwys verwoord. Daarna kan hulle n debat oor die onderwerp voer. Wanneer leerders vertroud is met die taalgebruik wat nodig is vir die onderwerp, kan hulle n beredeneerde opstel skryf. Dit voorsien nog geleenthede om met taal te werk. Onderwysers behoort gereeld terugvoering tydens die onderrigproses te gee en uiteindelik n gepaste assesseringsaktiwiteit ontwikkel. KABV 11
In Graad 10-12 is dit belangrik dat: daar sterk klem op lees en skryf geplaas word; daar volgehoue ondersteuning vir die ontwikkeling van woordeskat, sin- en paragraafstruktuur en grammatika sal wees; leerders met n verskeidenheid tekste werk en die moeilikheidsvlak van die tekste met elke graad moet toeneem; leerders deeglik voorberei word om hul addisionele taal as die taal van onderrig en leer te gebruik; en leerders deeglik voorberei word vir die eksamen aan die einde van Graad 12. Luister en praat Om te luister en doeltreffend te praat, is belangrik vir interpersoonlike verhoudings en suksesvolle leer oor die kurrikulum heen. Deur gefokusde luisteraktiwiteite behoort leerders luisterstrategieë te ontwikkel wat hulle in staat sal stel om: inligting wat mondeling aangebied word, te verstaan en te gebruik, soos luister na n inligtingsteks en voorsien n diagram van byskrifte; inligting op te teken deur byvoorbeeld aantekeninge te maak; mondelings deel te neem aan die ontwikkeling van kennis, probleemoplossing en die uitdruk van gevoelens en opinies; die sienings, opinies, emosies en kreatiewe uitinge van andere te verstaan; en waar nodig, ander se perspektiewe te bevraagteken en te ondersoek hoe waardes en magsverhoudinge mondeling uitgedruk word. In Graad 10-12 bou leerders voort op die mondelinge vaardighede wat in vroeër grade ontwikkel is. Hulle kry meer selfvertroue en reageer makliker. Ook verstaan hulle beter wat gepas is en wat nie. Indien leerders nie in staat is om in Afrikaans met ander sprekers te kommunikeer nie, moet hulle n verskeidenheid informele en formele praataktiwiteite in die klaskamer oefen. Die onderwyser moet die nodige woordeskat en taalstrukture ontwikkel sodat leerders aan hierdie praatvorme kan deelneem. Die klasomgewing moet ondersteunend en ontspanne wees, omdat sprekers van n addisionele taal gespanne kan raak as hulle moet praat. Relevante, interessante onderwerpe kan egter vrese oorwin. Onderrigbenaderings wat leerders aanmoedig om deel te neem, soos die stel en beantwoording van vrae, asook deur bespreking, maak leerders gemakliker tydens formele praatopdragte en -aktiwiteite. Luister en praat moet met ander vaardighede geïntegreer word. Leerders moet aan nuwe woordeskat, strukture en tekssoorte blootgestel word voordat hulle dit self skep. Hulle moet na tekste luister of tekste lees wat n model bied van die strukture en woordeskat wat hulle moet gebruik wanneer hulle praat en skryf. Hulle moet ook geleenthede kry om dit te oefen. 12 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
In Graad 10-12 moet onderwysers luister benader as n aktiwiteit wat uit drie fases bestaan: Pre-luister: Dit berei leerders voor om na n mondelinge teks in hul addisionele taal te luister. Die onderwyser kan byvoorbeeld vooraf n algemene, gefokusde vraag stel wat die leerders moet beantwoord nadat hulle die eerste keer na die teks geluister het. Tydens luister: Dit is goeie praktyk indien die onderwyser n luisterteks verskeie kere lees (of voorspeel) en elke keer verskillende vrae stel. Dit help om te beweeg vanaf vrae wat leerders in staat stel om die algemene betekenis van n teks te verstaan, na meer spesifieke vrae wat n dieper begrip van die teks vereis. Sodoende word die leerders gehelp om luisterstrategieë te ontwikkel. Post-luister: Leerders beantwoord nog vrae, hersien aantekeninge, gebruik inligting (soos voorsien n diagram van byskrifte, berei n toespraak voor), maak n opsomming, maak afleidings en gevolgtrekkings, evalueer en reageer krities. Praat vind informeel in die klaskamer plaas, byvoorbeeld in groepwerk. Leerders moet ook geleenthede kry om informele gesprekke te oefen wat nie gewoonlik in die klaskamer plaasvind nie. Onderwysers moet formele praat en aanbieding onderrig soos n voorbereide of onvoorbereide toespraak, hardoplees, n onderhoud, n debat, ens. Dit sal dikwels n twee-fase-proses wees: Beplanning, navorsing en organisering van idees en inligting Aanbieding: Toon bewustheid van teikengroep en konteks; die gebruik van gepaste en korrekte taalstrukture en -konvensies; duidelike aanbieding; die gebruik van gepaste verbale en nieverbale tegnieke, ensovoorts. Lees en kyk In Graad 10 behoort leerders met vertroue en onafhanklik in Afrikaans te lees en tekste volgens eie belangstellings en voorkeure te kies. Dit geld egter nie vir alle leerders nie. Dit is daarom belangrik om aan die begin van die jaar leerders se leesbegrip te assesseer en onderrig daarvolgens te beplan. In Graad 10-12 behoort onderwysers lees te benader as n aktiwiteit wat uit drie fases bestaan: Pre-lees: Dit berei leerders voor om n teks in die addisionele taal te lees. Leerders kan, byvoorbeeld, aangemoedig word om op grond van die titel voorspellings oor die teks te maak. Dit sal hulle voorafkennis aktiveer en hulle help om die teks te verstaan wanneer hulle dit begin lees. Lees: Dit behels die aandagtige lees van die teks. Leerders sal vrae oor die betekenis van die teks beantwoord. Hulle sal gevra word om te let op hoe woordkeuse, taalgebruik, beelde, ens., die betekenis van die teks beïnvloed. Hulle sal leesbegripstrategieë soos die maak van afleidings moet gebruik. Post-lees: In hierdie fase sal leerders die teks in sy geheel beskou en beoordeel. Hulle sal idees uit die teks saamvoeg, idees opsom, verskillende aspekte van die teks vergelyk en kontrasteer, die teks evalueer, gevolgtrekkings maak en hul eie opinies uitdruk. Opvolgaktiwiteite soos woordeskatuitbreiding wat op die teks gebaseer is, kan ook plaasvind. Die tekste wat vir lees gebruik word, kan ook as modelle vir skryfwerk dien. Leerders kan byvoorbeeld n bespreking/ bespiegelende teks lees oor die onderwerp: Alkohol veroorsaak baie menslike lyding moet dit verbied word? Hulle kan die teks lees volgens die drie fases. Tydens lees kan hulle die struktuur en taalkenmerke van die tekssoort ontleed. Tydens skryf kan hulle n verslag / bespiegelende teks oor n ander onderwerp skryf. KABV 13
In hierdie kurrikulum is daar drie verskillende fokusse vir lees: Eerstens sal leerders oefening kry tydens aandagtige lees van kort tekste vir begrip, die maak van aantekeninge, skryf van opsommings en kritiese taalbewustheid. Hierdie tekste kom uit n wye verskeidenheid geskrewe en visuele bronne en kan uittreksels uit romans, dramas, kortverhale, artikels, advertensies, grafieke, spotprente, foto s of filmgrepe insluit. Vir geskrewe tekste sal leerders die vaardighede vluglees, soeklees en aandagtige lees moet oefen en gebruik. Gee spesiale aandag aan die taalkenmerke van hierdie tekste ter wille van geïntegreerde taalleer. Byvoorbeeld, as n advieskolom vir aandagtige lees gekies word, kan die geïntegreerde taalfokus hulpwerkwoorde van modaliteit wees (soos kan, mag, moet, sal, wil). Tweedens sal leerders voorgeskrewe letterkunde bestudeer met die fokus op die estetiese en kulturele eienskappe van tekste soos gedigte, dramas, films, romans en kortverhale. Voorgeskrewe letterkunde stel leerders in staat om kreatief met belangrike kulturele en estetiese tekste om te gaan en om sodoende hul eie wêrelde te verken. Voorgeskrewe letterkunde sal leerders bekendstel aan die metataal / tegniese terminologie soos intrige en karakter by romans of nabyskoot by films. Metataal stel leerders in staat om hulle eie begrip van n teks van nader te ondersoek en moet nie as n doel op sigself onderrig word nie. Metataal moet n hegte verband toon met die teks wat bestudeer word. Byvoorbeeld, intrige word eerder behandel by die bestudering van n roman as n gedig. In Graad 10 tot 12 behoort leerders verskeie letterkunde tekste te bestudeer. n Onderwyser kan, byvoorbeeld, n reeks gedigte vir Graad 10 en 11 kies, verskillende soorte kortverhale, romans en dramas uit verskillende tydperke of rolprente wat verskillende genres verteenwoordig. In Graad 12 bestudeer leerders letterkunde soos volgens die nasionale voorgeskrewe lys. Let wel: Filmstudie mag in Graad 10 en 11 vir verryking aangebied word. Indien skole hierdie opsie kies, moet hulle in staat wees om die nodige tegnologie, wat vereis word vir die bestudering van film en oudiovisuele tekste, te kan voorsien. Derdens behoort leerders n wye verskeidenheid geskrewe en visuele tekste te lees. Hulle moet weet hoe om toegang te verkry tot klas-, skool- en openbare biblioteke, en rolprente en die internet, indien beskikbaar. Onderwysers moet leerders lei om interessante en toeganklike tekste op die regte vlak te kies. Besoeke aan die biblioteek, die stig van boekklubs, n klasbiblioteek, die skenking van of intekening op tydskrifte en die gebruik van die koerant in die klaskamer, is inisiatiewe wat lees en kyk ondersteun. Skryf en aanbied Dit is nodig om aan die begin van die jaar leerders se skryfvaardigheid te assesseer. Onderwysers sal moontlik sekere van die basiese beginsels van skryf soos paragraafstrukture, sinsbou, en leestekengebruik moet hersien. Dit kan selfs nodig wees om leerders vir die res van die jaar te begelei tydens skryfaktiwiteite. Die eerste stap tydens uitgebreide skryf is om toepaslike tekssoorte te kies. Onderwysers behoort tekssoorte te kies volgens die gepaste vlak van die graad wat hulle onderrig. Sekere tekssoorte is meer gepas vir korter tekste soos n brief of e-posboodskap. Ander tekssoorte soos oorredende of beredeneerde opstelle is meer toepaslik vir langer tekste. Leerders behoort verskeie tekste vir verskillende doeleindes te skryf: akademies, kreatief, interpersoonlik en beroepsverwant. Onderwysers behoort seker te maak alle tekssoorte word gedek wat belangrik is in ander vakke, byvoorbeeld, inligtingsverslae, verduidelikings, oorredende en beredeneerde opstelle. Vervolgens behoort onderwysers te beplan hoe om die gekose tekssoort te onderrig. Dit sluit, byvoorbeeld, die volgende stappe in: 14 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Stel die onderwerp bekend, byvoorbeeld: Vermy verdowingsmiddels! vir n beredeneerde opstel. Leerders behoort dan aan gepaste woordeskat rakende die onderwerp en die skryfvlak bekend gestel word. Bestudeer n voorbeeld van n beredeneerde opstel oor n ander onderwerp en ontleed die struktuur en taalkenmerke daarvan. Bespreek die doel, teikengroep en konteks om styl of register te bepaal. Bespreek die kriteria wat die onderwyser en die leerders sal gebruik om die beredeneerde opstel te assesseer. Hou n dinkskrum en doen navorsing oor die onderwerp. Dit is nog n geleentheid om nuwe woordeskat te ontwikkel / uit te brei. Beplan, skryf n konsep, hersien (terugvoering van onderwyser en maats), redigeer, proeflees (grammatika, spelling, punktuasie), en bied opstel aan. Om goed te kan skryf, benodig leerders kennis van verskillende tekssoorte, n uitgebreide woordeskat, goeie beheer van Afrikaanse taalstrukture, spelling en punktuasie, en n kritiese bewustheid van die moontlike effek van hierdie aspekte op hul skryfwerk. Taalstrukture en -konvensies Taalvaardighede soos luister, praat, lees en skryf kan nie sonder n grondige kennis van die taalstrukture en -konvensies of die gereelde gebruik daarvan beoefen word nie. Leerders benodig n uitgebreide woordeskat wat noodsaaklik is om doeltreffend in n addisionele taal te kommunikeer. n Uitgebreide woordeskat is essensieel vir alle taalvaardighede, maar veral vir lees en skryf. Leerders verbeter hul grammatika en brei hul woordeskat uit deur toenemend binne en buite die klaskamer te lees. Soos bo aangetoon, behoort onderwysers tyd in te ruim vir uitgebreide lees tydens die onderrig van Eerste Addisionele Taal. Grammatika en woordeskat moet binne konteks en tydens spesifieke taalaktiwiteite onderrig word. Grammatika kan binne konteks van n kort leesbegripteks onderrig word. Sommige vrae wat die onderwyser stel, kan oor die taalgebruik in die teks handel. Dit gee die onderwyser en leerders die geleentheid om te ontdek hoe grammatika en taal in n teks gebruik word. Grammatika en woordeskat kan ook binne konteks tydens skryf onderrig word. So kan n klas n teks of genre ontleed ter voorbereiding vir skryfwerk en ook na die formaat en eienskappe daarvan kyk. Terwyl die eienskappe bespreek word, kan hulle ook die woordkeuse en grammatika in ag neem, m.a.w. ook die register wat ter sake is. Terwyl leerders hul skryfstukke proeflees en redigeer, moet hulle ook hul kennis van die grammatika en woordeskat gebruik. Die onderwyser sal ook terugvoering aan hulle moet gee om hulle met die skryfproses te help. Aktiwiteite wat spesifiek op grammatika en woordeskat fokus, moet deel uitmaak van n sistematiese onderrigprogram en ook om algemene foute wat die onderwyser identifiseer, aan te spreek. Grammatika moet doelgerig onderrig word en betekenis en struktuur moet aandag kry. Punktuasie moet ook in samehang met sinstrukture onderrig word. Leerders moet aangemoedig word om n verklarende en n tweetalige woordeboek te gebruik. Hulle moet ook aangemoedig word om nuwe woorde wat hul teëkom, neer te skryf in n woordelys en die spelling en betekenis daarvan memoriseer. Daar moet ook gereelde hersiening van woordeskat en spelling in die vorm van toetse en vasvraprogramme wees. KABV 15
2.5 Benaderings tot taalonderrig Die benaderings tot taalonderrig in hierdie dokument is teksgebaseerd, kommunikatief, geïntegreerd en prosesgeoriënteerd. Die teksgebaseerde en kommunikatiewe benaderings is beide afhanklik van die voortdurende gebruik en produsering van tekste. n Teksgebaseerde benadering stel leerders in staat om vaardige, vrymoedige en kritiese lesers, skrywers (en ontwerpers) van en kykers na tekste te word. Dit sluit die luister en kyk na, en lees en ontleding van tekste in om te verstaan hoe dit saamgestel is en watter effek dit het. Deur hierdie kritiese interaksie ontwikkel leerders die vermoë om tekste te evalueer. Die hoofbron van inhoud en konteks vir die kommunikatiewe, geïntegreerde leer en onderrig van taal is outentieke tekste. Die teksgebaseerde benadering sluit ook die produsering van verskillende tekste vir spesifieke doelstellings en teikengroepe in. n Begrip van die manier waarop tekste saamgestel word, rugsteun hierdie benadering. Die kommunikatiewe benadering beteken dat n leerder baie en ryke blootstelling aan die teikentaal moet kry. Om dit te bereik moet leerders vele geleenthede gebied word om taal te gebruik en te oefen. Leerders leer om te lees deur baie te lees en om te skryf deur baie te skryf. Die prosesbenadering word gebruik wanneer leerders lees en mondelinge en geskrewe tekste produseer. Leerders is betrokke by die verskillende stadiums van die luister-, praat-, lees- en skryfproses. Hulle moet gedurende hierdie prosesse aan die gehoor en die doelstellings dink. Dit sal hulle daartoe in staat stel om op n natuurlike wyse te kommunikeer en hulle denke oor te dra. So, byvoorbeeld, fokus die onderrig van skryf nie net op die produk nie, maar ook op prosesskryf. Gedurende prosesskryf word die leerders geleer om idees te ontwikkel, om oor die teikengroep en doel te dink, om konsepte te skryf, hulle werk te redigeer en om n geskrewe produk wat hulle eie denke weergee, aan te bied. Benaderings tot die onderrig van letterkunde Die belangrikste rede vir die lees van letterkunde in die klaskamer is om by leerders n sensitiwiteit te wek vir taal wat meer verfyn, letterkundig, figuurlik, simbolies en betekenisvol gebruik word. Terwyl die meeste literêre tekste geskryf is vir genot, vermaak en uitbeelding, skryf baie ander skrywers prosawerke, dramas en gedigte oor hulle eie idees, gedagtes, beginsels, ideologieë, geloofsoortuigings en kwessies wat hulle wil uitbeeld en verwoord en wat hulle met voornemende lesers wil deel. Hulle verbeeldingryke taalgebruik is waardetoevoeging tot hulle skeppende werk. Die onderrig van letterkunde is nie altyd maklik nie, maar dit is onmoontlik sonder die persoonlike en eerlike interpretasie en kommentaar van leerders. Indien n leerder nie n literêre teks self verstaan nie, het hulle nie veel geleer nie. Onderwysers moet daarteen waak om hul eie interpretasies en idees oor literêre tekste aan leerders oor te dra. Hulle moet eerder soveel as moontlik leerderdeelname in die klas toelaat. Interpretasie gaan nie oor wat reg of verkeerd is nie, maar oor wat binne konteks van die literêre teks vir die leerder betekenisvol is. Die beste benaderings tot die onderrig van letterkunde sluit onder andere die volgende in: Probeer om soveel as moontlik van die teks, sonder enige onderbreking van ander aktiwiteite, in die klas te lees. Dit behoort nie meer as twee weke te neem nie. Dit is belangrik dat die leerders die elementêre betekenisvlak van die teks moet verstaan. Indien daar te veel tyd aan die lees van n teks in die klas spandeer word, ondermyn dit n duidelike begrip van die storielyn en intrige. Sommige leerders kan n teks sonder enige ondersteuning lees dit moet aangemoedig word. Poësie moet onderrig word, nie gedigte nie. Lees soveel as moontlik gedigte in die klas. Maak seker leerders skryf ook gedigte in die klas. 16 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
Literêre interpretasie is eintlik n universiteitsvlakaktiwiteit en leerders in Graad 10-12 het nie nodig om hierdie gevorderde vlak van interpretasie te leer nie. Die doel van die onderrig van literêre tekste is om aan die leerders te wys hoe hulle addisionele taal subtiel, intelligent, verbeeldingryk en vindingryk gebruik kan word. Dit beteken dat die skepping, manipulering en herrangskikking van tekste om te verduidelik en te beklemtoon, van nader ondersoek moet word. Só n ondersoek beteken dat die funksie en betekenis van beeldspraak en stylfigure, sinstrukture, paragraafstrukture, die innerlike en uiterlike bou van n gedig, woordkeuse, deurlopende motiewe, die gebruik van simboliek, kleur en klank geëksamineer kan word. Die meeste van hierdie werk moet teksgebaseerd wees. Kreatiewe skryfwerk moet nou aansluit by die studie van enige literêre teks. Skryfaktiwiteite wat n deeglike begrip van die voorgeskrewe literêre tekste vereis, help leerders om voorgeskrewe letterkunde beter te waardeer. Klasbesprekings is vrugbaar indien elke leerder daaraan deelneem, maar klasbesprekings wat tot skryfaktiwiteite lei, is meer waardevol en dit bevorder die onderrig van die vaardighede lees, skryf en taalgebruik. Dit is baie belangrik om te onthou dat die onderrig van letterkunde nie gaan oor die onderrig van die regte antwoord nie. n Teks moet in sy geheel bestudeer word en nie net dele daarvan nie. Deeglike lees van n teks behels interpretasie, kreatiewe en persoonlike belewing en die ondersoek daarvan. 2.6 Tydstoekenning in die kurrikulum Die onderrigtyd vir Eerste Addisionele Taal is 4,5 uur per week tydens n akademiese jaar van 40 weke. Alle taalinhoud word in n tweeweeklikse siklus van 9 uur onderrig. Die tydstoekenning moet voorsiening maak vir een dubbelperiode per week soos vir die voltooiing van uitgebreide skryfaktiwiteite. In n tweeweeklikse siklus word die volgende tydstoekenning vir die verskillende taalvaardighede voorgestel: Vaardigheid Tydstoekenning per tweeweeklikse siklus (uur) % Luister en praat 1 10 Lees en kyk: Begrip en letterkunde 4 45 Skryf en aanbied 3 35 Taalstrukture en -konvensies (geïntegreerde aanbieding by ander vaardighede) 1 10 Die tydstoekenning vir die onderrig van die verskillende taalvaardighede in Graad 10 en 11 is 36 weke. Vier weke is vir eksamendoeleindes. Die tydstoekenning in Graad 12 vir normale onderrig / leer is 30 weke. Tien weke is vir eksamendoeleindes. KABV 17
2.7 Vereistes vir die aanbieding van Eerste Addisionele Taal as vak Elke leerder behoort die volgende te hê: (a) (b) n Goedgekeurde taalhandboek Twee (2) van die volgende goedgekeurde / voorgeskrewe literêre genres: Genre Graad 10-12 Roman Kortverhale Drama Poësie (c) (d) (e) n Woordeboek vir leerders van die addisionele taal; indien moontlik moet leerders ook n tweetalige woordeboek hê (soos Afrikaans / Engels). Mediahulpbronne: n Versameling koerante en tydskrifte Toegang tot leesstof in die klas, skool en / of openbare biblioteek vir uitgebreide lees Die onderwyser behoort die volgende hê: (a) (b) (c) (d) n Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Die Language in Education Policy (LiEP) Die taalhandboek wat deur die leerders gebruik word en ander taalhandboeke vir navorsingsdoeleindes Twee (2) van die volgende goedgekeurde / voorgeskrewe literêre genres: Genre Graad 10-12 Roman Kortverhale Drama Poësie (e) (f) (g) (h) Woordeboeke: n verklarende woordeboek, n tweetalige woordeboek en n tesourus Ander taalverwante naslaanbronne Mediahulpbronne: n Verskeidenheid koerante, tydskrifte, brosjures en pamflette Toegang tot leesstof in die klas, skool en / of openbare biblioteek om leerders te begelei met uitgebreide lees 18 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING (KABV)
AFDELING 3: INHOUD EN ONDERRIGPLANNE VIR TAALVAARDIGHEDE Hierdie afdeling word in TWEE komponente verdeel: Die vaardighede, inhoud en strategieë in die taalkurrikulum en die onderrigplanne. 3.1 Luister en Praat Luister en praat is verskillende vaardighede, maar is tog interafhanklik van mekaar. Albei vind voortdurend informeel in die klaskamer plaas wanneer leerders inligting ontvang en bespreek. Formele luister en praat van spesifieke vorme, bv. n debat, het gefokusde onderrig nodig. Formele en informele luister en praat word geïntegreer met lees, skryf en taaloefeninge. Praat kan n geskrewe teks na n mondelinge teks verander, soos hardoplees. LUISTER Die luisterproses Luisteronderrig betrek gewoonlik aspekte van die luisterproses. Dit is n aktiwiteit bestaande uit drie fases en wat gebaseer is op onafhanklike luisterstrategieë vir die dekodering en begrip van spraak en ander oudiovorme. Elke stap sal nie altyd tydens die luisterproses gebruik word nie. Byvoorbeeld, as leerders na die opname van n verduideliking luister, moet hulle n pre-luisteraktiwiteit doen. Dit sal hulle bedag maak op gefokusde luister (luister met n doel) en hulle help om assosiasies te maak met eie ervarings. Luisteraktiwiteite sal leerders help om besonderhede te onthou en om n boodskap te evalueer. Post-luister kan beteken dat leerders deur bespreking reageer op wat hulle gehoor het. Luisterbegripsaktiwiteite en -assessering bied n geleentheid om leerders te leer hoe om te luister. Pre-luister stel leerders bekend aan die luistersituasie. Dit laat leerders toe om hulle vorige kennis oor die onderwerp te aktiveer en om hulle voor te berei om te luister. Dit... stimuleer / aktiveer agtergrondkennis voordat daar geluister word; voorspel, op grond van die titel, waaroor die teks handel; behandel belangrike woordeskat wat vir leerders vreemd mag wees; bied aan die onderwyser die geleentheid om n pre-luister-vraag te stel om leerders se aandag te verkry; en berei leerders voor om aantekeninge te maak. Tydens luister moet leerders weet wat die doel van die luisteroefening is: (Leerders kan verskeie kere na n teks luister sodat hulle elke keer op n ander aspek fokus.) Luister vir spesifieke inligting Soek betekenis; identifiseer hoof- en ondersteunende idees. Bepaal leerders se begrip van n boodskap deur die volgende: soek verbande, maak en bevestig voorspellings, maak afleidings, evalueer en reflekteer. KABV 19