eu pt en en en en en en en en en en en en en en en en en en en eu en nl af af nl af af af af af af af af af en en fa en en en en en zh cs nl nl nl en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
MenuHome About Television Radio Media Miss Chatterbox Blog Gallery – Awards – Television – Social – Magazines – General Contact
June 2, 2013 By lynette Leave a Comment
My ma het my vroeg genoeg geleer dat uitvra is nie geselskap nie en dat ek nie in grootmense se geselskap moet sit en tande tel nie. Ek moet my plek ken – en veral tydens begrafnisse- moet jy eers(klem) jou plek ken en nie sleg van die dooies praat nie.
Nie dat ek dit sou waag nie maar die vreemde lewenslessie kom by my op terwyl ek die Bontekoe diamantmyn naby Kleinzee in die Noord-Kaap betree. Ek het al die pad vanaf die Kaap na Springbok gereis om die een jaar herdenking van die Bontekoe mynramp by te woon. Die grootsheid van die droefheid van die oorledenes se families en die rooi grond onder my voete, het my oorweldig.
Die skrywer Dalene Matthee het altyd geskryf oor hoe indrukwekkend die stilte in Knysna se bos is. Wel, daardie mynhope van Namakwaland het hul eie bekoring; jy moet net stil wees en luister – selfs die grond praat.
Een vir een het die familielede ‘n klip voor die ingang van die myn geplaas totdat dit ‘n klipstapel was ter nagedagtenis van die 10 delwers wat op 22 Mei gesterf het toe die myn inmekaar gestort het.
Aanvanklike berigte was dat daar 30 delwers ondergronds was maar dat slegs 10 liggame na die oppervlak gebring is.
Van die liggame is in die Nababeep begrafplaas buite Springbok begrawe maar baie van die ma’s is nog onseker of dit werklik hulle kinders was. Daar is baie spekulasie oor wie begrawe is en wie se beendere nog gevange lê in die Bontekoe-gat.
Nie dat mense noodwendig ooit sal weet nie want vandag is daardie myn toegegooi en slegs ‘n draad wat gespan is, gee jou ‘n vae idée waar die delwers afgegaan het.
Daar is ‘n aardsheid aan die Namakwalanders. Dis reguit praat en sonder fieterjasies. Maar ook teenstrydighede, soos die omgewing.
Net voor ons by Bontekoe aankom is dit koud en ons ry deur die mis. Langs die grondpad is daar bokkies en donkies wat rondwei en klein sink delwershuisies wat opgeslaan is in bar grond. Net een koppie sand, eintlik meer ‘n hoop sand, vang sonstrale daardie oggend en dit is waar die einste Bontekoe lê. Ek het gedink my oë bedrieg my tot ek foto’s begin neem het. Die het gelyk asof die hemele besluit het om daardie kolletjie se leed van ‘n jaar gelede vir die ganse vlaktes se mense te belig.
Toe ontmoet ek vir Petrus Vaalbooi, ‘n San, wat die gedenkdiens op tradisionele wyse gelei en geseën het. In die koue weer was ek gestewel en gespoor maar Petrus Vaalbooi het met sy velletjie net die nodige bedek en duidelik onbewus van die snerpende koue wat die stadsjapies looi.
Dit is die rituele, gebede en opbouende woorde wat die oomblik heilig maak. Al het die koue wind gewaai het die lug warm gevoel. Die trane van die moeders was vlak maar die stilte het op ‘n byna bo-natuurlike manier daar op Bontekoe gepraat.
Die verwyte van mense dat die delwers hul dood gesoek het, is vir eers vergete. Dis net elkeen met sy eie gedagtes, kaal gestroop op die rooi tapyt wat eens stukkies diamante gespoeg het.
Toe verstaan ek die gedig van een van die ma’s vroeër die oggend. Een refrein lees “die weet is in die wind”. Dit laat my dink aan Laurika Rauch se Kinders van die wind… “uiteindelik is almal maar net kinders van die wind.
Filed Under: Miss Chatterbox Tagged With: Blog, Bontekoe
Speak Your Mind Cancel reply
Notify me of follow-up comments by email.
Notify me of new posts by email.
Kletskous – Maya Angelou 3 Junie 2014
kletskous – Our girls 18 mei 2024
Kletskous – Dead 16 Maart 2014
Kletskous Irak 16 Maart 2014
Return to top of page
Copyright © 2019 2013 Lynette Francis
Powered by: Digital Watermelon