af nl af af af af af af af af nl af en af af af nl af af af af af af af af
Wat is die rol van ‘n CEO (Hoof Uitvorende Beampte)?
Wanneer ‘n besigheidskaartjie die houer daarvan identifiseer as die CEO of MD (Besturende Direkteur) van die organisasie, aanvaar ons sonder meer dat hierdie persoon baie belangrik is!
As ons let op die rol van die hoof uitvoerende beampte dan is hierdie uitspraak korrek – die hoof uitvoerende beampte is ‘n baie belangrike persoon vir ‘n  organisasie.  Tipiese verantwoordelikhede sluit beide operasionele en finansiele aspekte in. ‘n Groot rol is ook om te verseker dat deur die implimentering, die organisasie sy doelwitte bereik.
Die probleem is dat in klein organisasies die sake-eienaars hulself dikwels die titel toe-eien sonder dat hulle hierdie rolle vervul.
Die hoof uitvoerende beampte verteenwoordig die maatskappy aan die publiek. Hy of sy is ook ‘n direkteur van die maatskappy en hoef nie ‘n voltydse werker by die maatskappy te wees nie.  Die hoof uitvoerende beampte is ten nouste betrokke by die ontwikkeling en implimentering van die bestuur en sakeplanne; asook om die begrotings van die sakeplanne te ondersteun.  Dit skep soms probleme, want die bykomende vereiste om ‘n objektiewe siening te alle tye te handhaaf, is nie so maklik nie.
In sommige gevalle kan die direkteure al hulle magte aan die hoof uitvoedende beampte delegeer. Hy kan dus soms groot verantwoordelikhede en magte hê.
In ‘n klein organisasie kan die eienaar die enigste direkteur wees, en dus ook terselfdertyd die hoof uitvoerende beampte en die voorsitter van die raad.
Die King-verslag wys op die verantwoordelikheid van die hoof verantwoordelike beampte om die beeld van die organisasie uit te dra:
“Die hoof uitvoerende beampte moet... ‘n positiewe en etiese werk klimaat handhaaf, wat bevorderlik is vir die aantrekking, behoud en motivering van diverse groepe van topgehalte werknemers op alle vlakke van die maatskappy”. – King II Verslag Artikel 1 Hoofstuk 3.
Die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, Wet 85 van 1993, se dat die hoof uitvoerende beampte wetlik vir ‘n veilige en gesonde werksomgewing verantwoordelik is. Daarbenewens moet die hoof uitvoerende beampte toesig hou en die dag-tot-dag-aktiwiteite van die bestuurspan beheer.
Wat beteken die Suid Afrikaanse wet?
Sedert Mei 2011 word all maatskappye in Suid Afrika geregeleer deur
Die Maatskappywet 71 van 2008.
Die Wysigingswet op Maatskappye 3 van 2011 en
Die Maatskappye Regulasies 2011.
Direkteure van ‘n maatskappy, wat ook die hoof uitvoerende beampte insluit, word deur die wet beskerm.
‘n Direkteur het twee tipes pligte:
1. Fidusiere: Dit is die wettige plig om in die beste belang van die maatskappy op te tree.
2. Sorg vaardigheid en ywer: Dit is die vereiste dat redelike stappe gedoen sal word oor die maatskappy sake, wat besluite aanbetref; asook om ‘n eerlike poging aan te wend in wat die beste vir die organisasie is.
Die direkteur moet nie finansiele belange in die besluitneming he nie - of hy/sy moet enige sulke belange verklaar.
Hierdie bepalings is baie interessant wanneer die “aktivisme” aspekte van die reg in oenskou geneem word.  Werknemers kan wettige eise teen direkteure, wat die maatskappy benadeel het, maak.  Voorheen kon net aandeelhouers hierdie eise ingedien het. ‘n Groot verandering in die wetgewing is om weg te beweeg daarvan om direkteure op kriminele gronde skuldig te bevind; dit word nou eerder ‘n siviele aanklag.  Dit beteken dat die direkteur op finansiele vlak persoonlik vir swak besluite oor die maatskappy aanspreeklik kan wees.
So daar is baie meer as net om die woorde CEO op ‘n besigheidskaartjie by te voeg.