en af en nl en ro en nl fr vi fr ne en de nb de et af nl sl nl nl af nl nl af nl da af nl nl nl af af af af sv nl pl en nl af en nl af en nl af en de nl da en en nl de nl en nl af af nl nds af nl af af sv nl nl nl nl fi nb de fy fr af en af af nl af nl nl af af nl en nl fr nl nl nl nl nl af af nl nl af ca af af nl nl nl sv sv fr ca nl nl nl af en nl af en nl af en en eo nl af eo en af nl da af en en nl af nl af vi af af af af af af af af af af nl af nl af af af af af af af af af nl af nl af nl af af af af nl nl af nl af af nl af nl en nl af af af nl nl af nl af nl af en nl nl fy nl af nl nl af nl nl af cs sv cs nl cs af cs nl cs af cs de cs af cs de cs af cs af nb af af nl nl af af nl nl af nl nl de af af nl en af af nl af af af af af af af af af af af af af af af en af af af nl af af af af nl af af af af af af af nl af af nl nl af af nl af af af af nl af af sl en af af af af en af nl nl af af vi af nl nl vi ja af nl nl it en af nl da hbs_lat es af nl nl ja ja af nl de ja en af nl nl uk ja af nl af nl
Is onsekerheid besig om normaal te word? | Netwerk24
SPESIALE AANBOD: Betaal slegs R25 vir die eerste maand. Spring gou!
Die Burger Oos Bloem Nuus Boland Gazette DistriksPos Eikestad Nuus Hermanus Times
Kalahari Bulletin Krit Kroon Nuus Kouga Express Noordkaap Paarl Post
PE Express TygerBurger UD Express Vista VrystaatNuus Weslander
Worcester Standard Weskus Nuus Mid-Karoo Express Stronk
Koffiefontein: Boer het pa se wapens gebruik
Hoewel die polisie in Koffiefontein geweet het van die dreigemente wat Coenraad Badenhorst voor die skietery teen boere gemaak het, is daar nie veel wat hulle kon doen nie.
Koop jou ‘matriek’ op Facebook
’n Johannesburgse man is in die moeilikheid nadat hy op Facebook geadverteer het dat hy matrieksertifikate, rybewyse en ingenieurswese-sertifikate op vlak N4 en N5 verkoop.
Korrupte landdros breek Shabir Shaik se rekord
’n Korrupte landdros van Limpopo wat tronk toe gestuur is vir sy misdade, is vrygelaat nadat hy in Oktober verlede jaar gevonnis is.
Kevin Anderson het Woensdag in die tweede ronde van die Australiese Ope ’n skoknederlaag teen die Amerikaner Frances Tiafoe gelei.
Rosko wil wys hy hoort op Supervlak
'Dit was nie ’n moeilike besluit om Bulle toe te kom nie.'
Varsitybeker: Só lyk kwotas vanjaar
Dit geld ook die Skild-, Young Guns- en Koshuisliga.
Ondersoek na OBK begin Maandag
Die regterlike kommissie van ondersoek wat die beweringe van onbehoorlike optrede by die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) moet ondersoek, begin Maandag met sy werksaamhede.
Sakpas-Sake: Petrol, pensioen en ’n Trump
Hier is wat jy misgeloop het as jy nie Dinsdag Sake gelees het nie en wat jy Woensdag kan verwag.
Davos: Ramaphosa verwag vrae oor Eskom, grond
Eskom is net soos ’n jaar gelede wéér ’n uitdaging waaroor die Suid-Afrikaanse afvaardiging na die Wêreld- Ekonomiese Forum se beraad in Davos vrae gaan moet beantwoord.
Grond: 'SA is nader aan 'n oorlog as wat ons dink'
Ek twyfel maar so ’n bietjie of 2019 ’n jaar van maanskyn en rose vir Suid-Afrika sal wees.
Te vroeg vir ANC se begrafnisbrief
Is die ANC al só erg op die afdraandepad dat sy begrafnisbrief sommer al voor vanjaar se verkiesing geskryf kan word? vra Pieter Labuschagne.
Verkiesing 2019: ’n Vroeë voorspelling
Baie mense wil weet hoe die vernaamste politieke partye in Suid-Afrika in vanjaar se algemene verkiesing gaan vaar. Pieter Labuschagne waag ’n mening deur na vorige verkiesings en onlangse politieke gebeure te kyk.
Liedmakersgilde vier 25 jaar met ’n terugblik
Die Liedmakersgilde, die enigste instansie in Suid-Afrika wat die kollig uitsluitlik op die kunslied laat val, vier vanjaar sy 25ste verjaardag met ’n program van nostalgiese hoogtepunte en verrassings.
Fortuin in ‘Wilde Weste-prent’ uit SA
’n Kontemporêre Wilde Weste-rolprent uit Suid-Afrika Flatland gaan op die 69ste Berlynse internasionale rolprentfees vertoon word. Die wêreldpremière is op 7 Februarie.
Dis ’n Beckham-lewe vir Olive
Enige lid van die Beckham-glanspaartjie se gesin word ongetwyfeld bederf, ook enige vierbeenlid.
Skaars bok floreer op Kaapse wynplaas
Een van die skaarsste boksoorte in Suider-Afrika floreer in die onverwagte omgewing van . . . ’n wynlandgoed.
Creation spog met pinot noir
Met ’n ligging in die Hemel-en-Aarde-vallei soos wat Creation het, is dit maklik te verstane waarom hul pinot noir so gewild is.
12 wynkelders vier vallei se pinot noir
Die Hemel-en-Aarde-streek is bekend vir die uitsonderlike pinot noir wat daar geproduseer word en vier jaarliks dié druifsoort met ’n naweek wat talle pinot noir-liefhebbers lok.
Is onsekerheid besig om normaal te word?
Deur Theo Venter 16 Augustus 2018 06:01
Kan die vlakke van onsekerheid vergelyk word met dié in 1993 toe Suid-Afrika op die rand van 'n afgrond gehuiwer het? Onsekerheid het deel van ons alledaagse lewe geword, skryf Theo Venter.
Sou ’n mens ’n peiling doen oor die positiewe en negatiewe nuus – en natuurlik fopnuus – sal dit blyk dat Suid-Afrika minstens sedert November 2017 ’n baie onstuimige en onsekere tydperk beleef.
Sommige waarnemers meen die vlakke van onsekerheid vergelyk met dié in 1993 net ná die sluipmoord op Chris Hani toe Suid-Afrika op die afgrond gehuiwer het.
’n Soortgelyke situasie het in die vroeë jare 90 in die militêre omgewing ontstaan toe die Amerikaners Irak – ná Saddam Hoesein se pogings om Koeweit te beset – die eerste keer ingeval het.
Die nuus het uiteraard nie net op Suid-Afrika betrekking nie, dit sluit ook gebeure in waaroor Suid-Afrikaners geen beheer het nie. ’n Mens dink hier byvoorbeeld aan pres. Donald Trump van die VSA se buitelandse beleid en dreigende handelsoorloë tussen van die grootste ekonomieë in die wêreld.
Bestaan daar ’n verklaring vir dié verwarrende omgewing, of die wasigheid van ’n klomp gelyktydige gebeure sonder ’n duidelike patroon?
Hierdie wolk van onsekerheid en gebrek aan stabiliteit skep ’n omgewing waarin as gevolg van ’n gebrek aan goeie en betroubare inligting van besluitneming weggeskram word.
’n Soortgelyke situasie het in die vroeë jare 90 in die militêre omgewing ontstaan toe die Amerikaners Irak – ná Saddam Hoesein se pogings om Koeweit te beset – die eerste keer ingeval het.
Ná die konflik het militêre bevelvoerders die situasie waarin hulle gedompel is, beskryf as oorlogvoering in ’n wolk van onsekerheid, met twyfelagtige strategieë, ontoereikende toerusting en gebrekkige politieke steun.
Hul grootste kwelvraag was dat die “vyand” ’n bewegende teiken was en elke dag anders gelyk het.
Hul konvensionele opvatting van wat oorlog was en nie was nie, is gedurig uitgedaag en dit was duidelik dat hulle ’n nuwe denkraamwerk moes ontwikkel om ’n dinamiese situasie met groot onsekerheid te kon hanteer.
Uit hierdie oefening het die afkorting “VUCA” ontstaan.
Onsekerheid oor grondhervorming en grondbesettings is besig om die spanning in Suid-Afrika te vererger. Foto: Edrea du Toit
Grondkwessie dra by tot onsekerheid
Die eerste deel van VUCA-afkorting beskryf die wisselvalligheid (volatility) van ’n onsekere situasie.
Dit beskryf die tempo, koers en omvang van verandering wat feitlik op ’n daaglikse grondslag plaasvind.
Die vertoning van die rand is op die oomblik ’n uitstekende voorbeeld van wisselvalligheid in terme van die geldeenheid se reaksie op binnelandse sowel as buitelandse gebeure.
Die gebrek aan betroubare inligting (watter 139 plase is dit dan?) en die onsekere uitkomste verlam besluitneming...
Die ineenstorting van die Turkse geldeenheid, wat geen verband met die Suid-Afrikaanse binnelandse situasie het nie, bepaal tans die sentiment van ander vergelykbare ekonomieë ook. Die uitweg uit wisselvalligheid lê veral in duidelike visie of rigting.
Die tweede letter in die VUCA-beeld is onsekerheid (uncertainty).
Dit is die afwesigheid van klarigheid of voorspelbaarheid en het te make met die groot aantal veranderlikes en die gebrek aan ’n liniêre verband tussen gebeure. Beleidsonsekerheid in Suid-Afrika is ’n goeie gevallestudie in dié verband.
Wisselende en botsende uitsprake oor grondhervorming asook opponerende en polariserende faksies binne die regerende ANC hieroor, dra tot die diepgang van onsekerheid by. Die gebrek aan betroubare inligting (watter 139 plase is dit dan?) en die onsekere uitkomste verlam besluitneming en lei tot ’n oormatige teruggryp na periodes en kennis in tye van groter sekerheid. Die roete uit onsekerheid lê in groter kundigheid en begrip.
Onrus oor swak dienslewering en gebrek aan grond lei tot onrus wat onsekerheid in Suid-Afrika vererger. Foto: Jaco Marais
Meer as een verklaring is deesdae normaal
Die derde deel van die VUCA-gedagte is kompleksiteit (complexity).
Dit het te doen met die oënskynlike gebrek aan beheer in ingewikkelde stelsels, veral maatskaplike stelsels.
Die invloed van meervoudige faktore op besluitneming en die dikwels nie-liniêre verband tussen dié faktore skep die beeld van ’n chaos. In sulke komplekse stelsels het ons dus meer met skakerings van grys as met wit-swart-situasies te doen.
Die konvensionele metodes om sin uit gebeure te maak werk dus eenvoudig nie meer nie. Om kompleksiteit beter te verstaan moet ons belê in duidelikheid en sistematies begin dink.
Die laaste komponent van die VUCA-gedagte is dubbelsinnigheid (ambiguity).
Dit beteken dat dit normaal word om meer as een verklaring vir ’n gebeurtenis te kan hê en daarom word konteks en sistematiese denke so noodsaaklik. Daar bestaan gewoon net nie meer eenvoudige en maklike verklarings vir gebeure in ’n VUCA-omgewing nie. Dubbelsinnigheid en ambivalensie skep twyfel en dit vertraag besluitneming, iets wat ’n normale situasie in ons plaaslike regerings en beleidsformulering geword het. Meervoudige perspektiewe word in hierdie situasie ’n noodsaaklike stukkie denkgereedskap.
In 2016 het die skrywers Rafael Ramirez en Angela Wilkinson die VUCA-gedagte aangepas en die TUNA-konsep geskep. Hulle het baie meer klem gelê op die noodsaak om sistematies te kan dink en probleme te herformuleer of te herkalibreer (reframing).
Hulle maak die baie interessante opmerking dat mense dikwels in komplekse en uitdagende situasies (Suid-Afrika 2018?) negatief of afwaarts herkalibreer (die Zimbabwe opsie); terwyl suksesvolle maatskappye in dieselfde omstandighede die veerkragtigheid het om opwaarts of positief te kan herkalibreer.
Volgens hulle bestee leiers en bestuurders heeltemal te min tyd om probleemsituasies en dilemmas (sogenaamde wicked problems) behoorlik te formuleer en in ons haas om oplossings te kry, los ons dikwels die verkeerde probleme op!
Hulle het wisselvalligheid met onstuimigheid (turbulence), en kompleksiteit met nuutheid of verwondering (novelty) vervang om van VUCA na TUNA te beweeg.
Pres. Donald Trump van die VSA vererger onsekerheid in die wêreld met sy optrede en het vrese vir ’n internasionale handelsoorlog laat ontstaan. Foto: Getty Images
Hoe maak ons sin van woelinge, onsekerheid?
In dié verband sê die skrywer Peter Drucker dat die groot bedreiging nie lê in onstuimigheid (turbulensie) nie, maar in ons hantering daarvan met logika en denkraamwerke van gister en eergister.
Hoe maak ’n mens dan sin uit die politieke, grondwetlike, maatskaplike, tegnologiese en ekonomiese woelinge en onsekerheid wat ons omgewing tans kenmerk?
Pres. Paul Kruger van die ZAR word, ten slotte, dikwels aangehaal as sou hy gesê het dat ons uit die verlede moet haal wat goed was en in die toekoms daarop moet voortbou.
Die eerste stap is om te aanvaar dat die VUCA-omgewing die nuwe normaal is en dat onsekerheid jou vriend, eerder as jou vyand, moet wees.
Die volgende stap is om jou intellektuele gereedskapskas met die volgende denkgereedskap uit te brei:
* Belê in innoverende denke eerder as konvensionele of geykte planne;
* Voer besluite uit met vaart en ratsheid, eerder as om op opvattings te broei;
* Stuur verby ideologieë en dogmas, soek na buigsame en pragmatiese oplossings en leer om gereeld jou denkraamwerke te herkalibreer. Wees veral op jou hoede vir samesweringsteorieë met hul maklike antwoorde;
* Kry duidelikheid oor die ankers in jou lewe;
* Soek na eenvoud eerder as om te versmoor in die groeiende kompleksiteit. Die mees standhoudende ontwerpe en planne was dié wat die eenvoud in die kompleksiteit raakgesien het;
* Moedig samewerking aan en bou jou netwerke uit, alleen gaan jy nêrens kom nie;
* Hou aan leer en doen jou navorsing. Lees. Om jou te isoleer met verouderde kennis is die verkeerde roete; en
* Belê in veerkragtigheid deur jou vermoë om jou denke te herkalibreer, dit help nie om terug te hunker na vergange se dae nie.
Pres. Paul Kruger van die ZAR word, ten slotte, dikwels aangehaal as sou hy gesê het dat ons uit die verlede moet haal wat goed was en in die toekoms daarop moet voortbou.
Maar 100 jaar later verklaar Gary Hamel en C.K. Prahalad (1996) meer dramaties dat dit in die snelveranderende wêreld waarin ons leef veel belangriker is om te bepaal waarheen ’n organisasie op pad is, as om te bepaal waar dit vandaan kom.
En, voeg hulle by, soos grense op ons ontwikkelingspad oorgesteek word, gaan geboortesertifikate nie veel werd wees nie.
* Venter is ’n politieke ontleder verbonde aa n die Noordwes-Universiteit se sakeskool.
Meer oor:  Theo Venter  |  Donald Trump  |  Chris Hani  |  Grondonteiening  |  Zimbabwe
NVG: ‘Cyril het nou kans om regte ding te doen’
Cyril moet ons ‘nuwe Mandela’ word
Die gevaar van identiteits-politiek
MyStem: Het jy meer op die hart?
Stuur jou mening van 300 woorde of minder na MyStem@netwerk24.com en ons sal dit vir publikasie oorweeg. Onthou om jou naam en van, ‘n kop-en-skouers foto en jou dorp of stad in te sluit.
Netwerk24 ondersteun ‘n intelligente, oop gesprek en waardeer sinvolle bydraes deur ons lesers. Lewer hier kommentaar wat relevant is tot die onderwerp van die artikel. Jou mening is vir ons belangrik en kan verdere menings of ondersoeke stimuleer. Geldige kritiek en meningsverskille is aanvaarbaar, maar hierdie is nie ‘n platform vir haatspraak of persoonlike aanvalle nie. Kommentaar wat irrelevant, onnodig aggressief of beledigend is, sal verwyder word. Lees ons volledige kommentaarbeleid hier
MELD AAN of REGISTREER om kommentaar te lewer. Dit neem net twee minute!
SA ‘vol vertroue’ Zim kan dodelike betogings oplos
Anderson uitgeboender; Federer floreer
Die weer in jou streek Woensdag
Nog skote klap in Nairobi ná aanval op hotel
Absa nie bang vir risiko in najaag van markaandeel
Lees Schweizer-juffrou se verklaring hier
OORSIG: Juffrou is 'geslagte lam op altaar'
Dorette Potgieter: Nuwe vryheid agter tralies
Vernederende nederlaag vir May se Brexit-planne
KYK: Schweizer-juffrou praat: 'My naam is geskop en verder geskop'
Hanlie Retief is 'n bekroonde skrywer en aanbieder van 'n Halfuur met Hanlie op Via.
Hanlie Retief gesels met Naka Drotské
Hanlie Retief gesels met Mevrou Y
Blouwillem is 'n voorheen bevoordeelde, tans geseënde middeljarige man.
Gekreukelde oues aard nie in nudiste-eetplek
Ou Naka is sterk en braaf en slim daarby
Waldimar Pelser is redakteur van Rapport en aanbieder van 'In Gesprek' op kykNET.
Waldimar Pelser: Watter wit mense het die grond gesteel?
Waldimar Pelser: Sien die DA nou keiser Maimane is kaal?
Murray La Vita Rubriekskrywer
Murray La Vita is 'n bekroonde rubriekskrywer en profielskrywer vir Netwerk24.
‘Ons moet by boere leer aanpas in SA’
KYK: ‘Zuma sal nes Winnie tronk vryspring’
Ivor Price is 'n bekende radiopersoonlikheid en rubriekskrywer vir Netwerk24.
Moenie te lank staar, haweloses het ook trots . . .
Kuns verbleek in hoofstroom se domein
Piet Matipa is 'n draaiboekskrywer vir 7de Laan. Hy was voorheen 'n joernalis by Beeld in Pretoria.
Piet Matipa: ’n Pad is vir ry, nie vir kruip nie
Waardeer dit waarvan jy genoeg het
Henry Jeffreys is 'n politieke kommentator en voormalige redakteur van Die Burger.
’n Groot taak lê vir Cyril voor
Omkeer begin by die ekonomie
Johann Maarman is eindredakteur by Die Burger en 'n bekroonde rubriekskrywer.
Juju ritsel soos ’n ratelslang
Mboweni, knip die SAL se vlerke
Max du Preez Rubriekskrywer
Max du Preez is 'n outeur en joernalis. Hy was die stigtersredakteur van Vrye Weekblad.
EFF: Wat is die media se rol?
Max du Preez: As skreeuers debat oorheers
Nathan Trantraal is 'n strokiesprentkunstenaar en digter van Kaapstad.
Nathan Trantraal: Niewe jaa se peanuts is op Krismis weggestiek
Nathan Trantraal: Soms is wat jy nie hettie die beste ding . . .
Annemarie van der Walt Rubriekskrywer
Annemarie van der Walt is 'n rubriekskrywer van Kaapsehoop in Mpumalanga.
’n Klankbaan vir Suid-Afrika se padreise
Waar lê die begin en einde van hebsug?
Leopold Scholtz is 'n vryskutjoernalis en politieke kommentator.
Trump speel ’n gevaarlike spel met Sirië
Jemen en Sirië nie ’n plek vir politieke sissies
Barnard Beukman is die redakteur van Beeld.
DA moet besin oor sy kiesplan
Woordfees buig in noorde se rigting met ‘energie’
Gert Coetzee is redakteur van Volksblad.
ANC-tjor rammel ná 107 jaar voort
Adv. Batohi sal haar draaie gewis moet ken
Herman Lategan is 'n skrywer wie se rubrieke in 'Binnekring van Spookasems' gebundel is.
Herman Lategan: Hou maar aan lawaai, môre is dit vergete . . .
Herman Lategan: Inderdaad Kersfees – ook vir die haweloses
Sonja Loots is 'n dosent aan die Universiteit van Kaapstad en bekroonde outeur.
Sonja Loots: Van varkjag tot skaapslag – ’n fascis weet hy kort ’n monster
Sonja Loots: Geniet tyd van fop en bedot – dis beter as rampspoed
Sarel van der Walt Rubriekskrywer
Sarel van der Walt is 'n joernalis vir Netwerk24 en 'n voormalige Londen-korrespondent vir Media24.
Solly se sukses laat ANC gryp na die Taiwan-stok
Thuli was as OB soos ’n goeie heelagter in rugby
Charles Smith is Netwerk24 se nuusredakteur in Bloemfontein.
Ons smaails ook gekaap in Guptastaat
’n Storie oor liefde en geluk op Geluksdam
OLX Property24 Careers24 Superbalist
Tuis Nuus Sport Sake Argiewe
Stemme Vermaak Video Leefstyl Subskripsie Kompetisies
Perskode Adverteer Gebruikersvoorwaardes Privaatheid Kontak Ons Terugvoer Werk vir Media24
|  Alle Regte Voorbehou © 2019 Media24
Stad/Dorp Alberton Aliwal-Noord Alldays Atteridgeville Badplaas Beaufort Wes Benoni Bethlehem Bhisho Bloemfontein Calvinia Clanwilliam Cradock De Aar Durban Ermelo Excelsior Fauresmith Fort Beaufort George Giants Castle Graaff-Reinet Grabouw Grahamstad Graskop Groblersdal Hermanus Ixopo Johannesburg Joubertina Kaappunt Kaapstad Kaapstad Internasionale Lughawe Kimberley King Shaka Internasionale Lughawe Klerksdorp Knysna Kokstad Komatidraai Kroonstad Kuruman Ladysmith Langebaan Lephalale Levubu Lichtenburg Lydenburg Mahikeng Malmesbury Margate Mokopane Mooiriver Mosselbaai Mthatha Musina Nelspruit Newcastle Ngqura Oos-London OR Tambo Internasionale Lughawe Oudtshoorn Paarl Piet Retief Pietermaritzburg Plettenbergbaai Polokwane Port Alfred Port Elizabeth Postmasburg Potchefstroom Pretoria Pretoria Queenstown Randburg Richardsbaai Riversdale Robertson Rustenburg Sandton Sasolburg Skukuza Slangkop Soweto Springbok Standerton Stilbaai Strand Sutherland Taung Thabazimbi Thohoyandou Tzaneen Uitenhage Ulundi Underberg Upington Vereeniging Vredendal Vryburg Vryheid Welkom Witbank Worcester
Hallo, jy moet ingeteken wees of registreer om artikels te lees.