en af en en af en nl nl nl nb nl af nl nl de en af af af en nl nl fr en nl nl nl nl af af af nl nl af nl nl nl en fi af en nl nl af af nl af nl fr nl af fr nl nl en nl fr nl nl af nl nl af nl nl nl nl nds en nl af nl af nl nl nl fr nl af af nl nl af af nl af af nl nl af af af nl af nl nl pt nl nl af nl nl nl nl de da af nl af af nl nl af af af nl af af nl af nl nl af nl nl nl en en da fy en en da nl nl nl nl af nl nl de en en af nl af af nl nl nl nb af nl fr nl af nl af nl nl nds af nl nl af nl en nl af fy af af fr nl nl nl af nl nl nl da af nl nl nl nl af af nl nl af en nl nl af fr nl nl af af af nl nl nl af af nl af af af nl af nl nl fr nl en en en nds af af af af af af af af af af af af af lv af lv af nl af nl nl af af af af af af af af af af af en af en en af en af en
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Kommando's
Stories en Staaltjies::Generale Kommandante::Vroeër geskiedenis.::Rebelle Leiers in hul stryd.::Veldkornette, Kommandante, Kommando's::Algemene Boere Foto's::Website Builder
1 - Smuts met sambok afgeransel
2 - Ooggetuie-verslag van luitenant Liebenberg
3 - Vrystater gee Kakie-offisier kopskoot
4 - "Te wit" brood laat Engelse op vlug slaan.
5 - Boervrou hou op sing toe sy hoor
6 - Kosie Boereoorlog se Dirkie Uys
7 - Seun met patroon geïntimideer.
8 - Thomas Dreyer se hartseer einde.....
9 - Briewe in gebroke Nederlands vertel
10 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
11 - Misdaad teen ons voorouers die Boere.
12 - Kinders in kamp hospitaal slaap op die vloer
13 - "Tommies" was gewone, tipiese Britse soldate
14 - Vrou beleef 'benoudheid' van Boereoorlog
15 - Soldate laat spoor van verwoesting na.
16 - Gulsige soldate los verrassing vir Boervroue.
17 - Dié hansperd was 'n turksvy vir die Kakies.
18 - Boerevroue in oorlog onthul wandade.
19 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
20 - Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede
21 - Weke in vuil perdetrok.
22 - Boervroue kon hulle nie sommer onderkry.
23 - Springfontein 'n depot Vrouemonument.
24 - Luistervink kom sy moses in kamp teë.
25 - Vlootbrigade neem nie deel aan besetting.
26 - Tommie skiet verpleegster in hospitaal.
27 - Boer geweerloos is, maak hy 'n plan.
28 - "Wildehond" wou Tommie-trein gaan vang.
29 - Maagkoors trek soldate plat in Bloemfontein.
30 - Boere vlug ondanks rivier wat sterk afkom.
31 - Cornelis is vergruis deur 114 koeëls.
32 - Hanskakies skrik groot vir stoute hanslam.
33 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
34 - Bushveld Carbineers was moordenaars.
35 - Adellikes sterf onder die Boere Kommando.
36 - Koningin het tot die einde omgegee.
37 - Vyf Vuurvreters in die ABO.
38 - Geskiet 4 dae ná hy gevang is.
39 - Vroue, kinders beleef vele ontberings.
40 - Mens , dier was slagoffers tydens die oorlog.
41 - Indiër-Moslem het genl. Koos de la Rey.
43 - Stemme uit die konsentrasie kamp.
44 - Kakies was maar bang vir die van Scheepers.
45 - Britte en Boere.
46 - Hansie-Veldkornet skiet eerste.
47 - Veldkornet en Slag van die Sprinkane.
48 - De Wet se sambok klap by burgers.
49 - Kakies moes toe sommer skottelgoed ook was.
50 - Die ridderlike De la Rey.
51 - Verbleikte bene het 'muur hoogte' gelê.
52 - Vrou hou dagboek van gebeure.
53 - Verhale van hartseer en humor oor oorlog.
54 - Strafmaatreël het vernietiging proses geword.
55 - Vroue buite kampe kry min aandag.
56 - Historici ont-mitologiseer.
57 - Onverskrokke Boer skiet 6 Kakies dood.
59 - Vyf grafte van verraaiers.
60 - Het u byvoorbeeld geweet dat.
61 -Die man wat Kitchener se dood veroorsaak het.
62 - Frederich Johannes (Fred) Kirstein.
63 - Rebel Hendrik Johan Veenstra.
64 - Die soet en suur van gevangeskap op Bermuda.
65 - Teregstellings van rebelle was doeltreffende.
66 - Tafel was gedek vir Boere wraak, volskaal.
68 - Skotse predikant veg aan Boerekant.
69 - Kom haal my om my dood te maak.
70 - Boereoorlog boeke in WW2 verban.
71 - "Die Leeu van Wes-Transvaal"
72 - Tannie in die kamp maar moeilik.
73 - Dapper Boere weier om inligting te verklap.
74 - Pa sterf kort nadat seuntjie gebore is.
75 - Ja-die Kakies was gaaf met vol verleiding.
76 - Brandfort lewer ook komiese voorval op.
77 - Brandfort se `moordkamp' eis sy tol.
78 - Rookgoed sal 'n penkop sy lewe waag
79 - Dapper 4-jarige gaan saam op kommando.
80 - Geskiet was soos einde van die wêreld.
81 - Pa en seun tronk toe oor hulp aan Boere.
82 - Richter het nooit geweifel om De Wet.
83 - Boer slaan goed munt uit honger Kakies.
84 - Drie dapper Boere uitoorlê die Engelse.
85 - Boervrou waarsku soldate en het die Britse.
86 - Drie vroue blaas stilletjies 'n ammunisie-wa.
87 - Boere spring met perde oor Tommies.
88 - 'n Koeël op dié dag `nie vir Boer bestem nie.
89 - Vaderlandsliefde het uit die seun se hele.
90 - Politieke gevangenes vrygelaat .
91 - My Gideonsbende het' Só lank wou M.T. S
92 - Penkoppe staan hul man.
93 - President van VSA het Boere bewonder.
94 - Dapper Franse generaal sterf vir die Boere.
95 - Kamp van smarte koue en honger, Norvalspont.
97 - Vrou deel herinneringe van oorlog.
98 - Brief van veroordeelde kryger.
99 - Burger Gotlieb Frederich van der Walt.
100 - Britte klap hande vir dapper Boer.
101 - Nog 'n Vryheidsoorlog-storie.
102 - Kmdt. GJ Scheepers, veldtelegrafis.
103 - De Wet genooi vir koffie ná oorname.
104 - Mafeking, Churchill se tante en 'n duif.
105 - Dié `bloed' ruik toe anders.
106 - Kinders buit lord Kitchener se gemakstoel.
107 - Huweliksliefde, wat oorlog nie kon blus nie.
108 - Ou burger maak plan om by sy jong vroutjie.
109 - Die Kakie ontmoet die `Antichris'.
110 - Boer bid dat God neutraal bly.
111 - Stroopblik vol goue ponde bly ongeskonde.
112 - Kaapse Rebel wat die verste suid gesterf.
113 - `Legende van die Blomme' en droster-Tommie.
114 - Boervrou gryp verraaier aan sy rooi baard.
115 - Met brandende rolbosse jaag Boere dwarsdeur.
116 - Ouma is weg kamp toe sonder haar Fransie.
117 - Engelse bitter oor turksvye.
118 - Lywige Boere-veldkornet rus op bulsak.
119 - Kakie val varkie dood toe Boeremeisie.
120 - Boerseun ontsnap waaghalsig.
121 - Sybrand se kaiings was toe eintlik torre.
122 - Speletjie was doring in vlees vir Kakies.
123 - Joodjie wou toe sommer Boer se klip koop.
124 - Staaltjie: Ou Wolf.
125 - Snaakse `swart room' vir Boere Nightingale'.
126 - Nie alle Boere was helde in oorlog.
127 - Long Tom ernstig beskadig.
128 - Boer ontsnap van St. Helena in krat.
129 - Krygsgevangenes op St. Helena.
130 - Teregstelling 'wreed en weersinwekkend'
131 - Bloedige geveg by Talana.
132 - Januarie 1900: Toekomstige wêreld leiers.
133 - Uit Henning Viljoen se dagboek.
134 - Chaos heers toe Boere Britte aanval.
135 - Lootjie bepaal lot.
136 - Jacob Louis van Deventer.
137 - John Daniel Kestell.
138 - Die padwoede van oom Paul.
139 - Nicolaas Christiaan (Klasie) Havenga.
140 - Ons doen dan soveel vir u en die Staat.
141 - “Hoe kan dit Boere wees wat dit gedoen het?
142 - Kwilt wys Boere was ‘g’n vertraag’.
143 - Boeremeisie se verstommende verhaal vertel.
144 - Ryswater ná kleilat-gooiery.
145 - Boervrou tem wrede assistent-kampkommandant.
146 - Seef die onstuitbare.
147 - Helde met hoewe.
148 - Vroue en kinders vlug in bittere koue.
149 - Lojaliteit teenoor koning nie deur hopies.
150 - Boere leiers Vrede van Vereeniging.
151 - Met Kapkar en Twee Koeie Dorp toe.
152 - Boere wou toe niks weet van sy x-strale.
153 - Generaal oor belediging van Australiërs.
154 - Vroue se wedervaringe in oorlog gryp aan.
155 - De La Rey: ’n Krygsheld.
156 - Amerikaner ewig spyt oor sy Boerenooi.
157 - Staaltjie uit die Tweede Boere Oorlog.
158 - Leed van gevangenskap.
159 - Van verruklike piekniekplek tot ’n haglike.
160 - Slaan hom Theron.
161 - Churchill by Dewetsdorp byna dood.
162 - Die verhoor van S.G. Vilonel.
163 - Vrouestryd in oorlogtyd.
164 - Waaghalsige Boer gefusilleer wat Roberts.
165 - Ontberinge in kampe eerstehands onthul.
166 - Britte `soos sardientjies in massagraf'.
167 - My ouma en die Kakie.
168 - Tibbie eerste krygsgevange presidentsvrou.
169 - Petrus Steyn ook eie generaal.
170 - Dr. White se pille het `kwale' gou genees.
171 - Volksdigter besoek sy siek vrou.
172 - Britse offisier opgespoor wat haar verkrag.
173 - Alleenvegter' was een van helde in oorlog.
174 - Broeklose oom Varkie verrig `heldedaad'.
175 - Bergh se kommando vermink seun.
176 - Vrouestryd in oorlogtyd.
177 - Waaghalsige Boer ontsnap.
178 - Vreugde en smart toe families ná oorlog.
179 - Wonderwerke het Boere ná oorlog weer.
180 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
181 - Harmansdrup toe enigste wat wegkom.
182 - Boervroue se agterdog, met kampdokters.
183 - Verbleikte bene het `muurhoogte' gelê.
184 - Dapper penkop veg ondanks liggaamsgebrek.
185 - Sarel Cilliers gryp nog ’n gelofte aan.
186 - Olof Bergh was 'n baie gehate man.
187 - Jag en gewere: Handwapens in die Oorlog.
188 - Engelsman deur tent gestamp.
189 - Smous-spioen se saal het 'n ver pad geloop.
190 - Sarie Marais se graf ontdek.
191 - Swaarste om alles te verloor.
192 - Rooi Bul hou Churchill formeel aan.
193 - Vat so, broers! Fransman ontnugter.
194 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
195 - Carel van Heerden in die fleur van sy lewe.
196 - Engelse sien pot seep aan as pap.
197 - Doodskismakers in die konsentrasiekamp.
198 - Helena Catharina du Plessis se verhaal.
199 - Breaker Morant 'n skurk tydens die ABO.
200 - Die rekords van 65.000 soldate wat gedood,
201 - Danie Theron skuldig bevind van aanranding.
202 - Generaal Manie Maritz sy ware motief.
203 - Susie Terblanche (geb. Weideman) skryf:
204 - Die laaste dae van Boere-regter Hendrik .
205 - ‘n Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
206 - Poskoetshalte aan die Karoo se Bloedrivier.
207 - Hoe het Duncan gesterf?
208 - Vuil skottelgoedwater red seuntjie se lewe.
209 - Vrou se oupa bring `redding'.
210 - Kotie en Lammie ná ABO herenig.
De La Rey: ’n Krygsheld.
JACOBUS HERCULES DE LA REY is op 22 Oktober 1847 op die plaas Doornfontein, Winburg, gebore. Hy was die sesde kind van Adrianus Johannes Gysbertus de la Rey en sy vrou, Adriana Wilhelmina, gebore van Rooyen. Kort ná die Slag van Boomplaas in 1848 verhuis sy ouers na die plaas Welverdiend in die huidige distrik Wolmaransstad.
As kind het De la Rey weinig formele onderwys ontvang, maar dit was nie ’n struikelblok later in sy lewe nie aangesien die harde natuurskool, sy ouers se toewyding asook sy besondere skranderheid en bekwaamheid ’n stewige fondament gelê het.
Ná die ontdekking van diamante het sy ouers na Kimberley verhuis, waar die jong De la Rey met een skotskar en vier osse as begin, later ’n suksesvolle transportryer geword het voordat hy homself op ’n plaas in die distrik Lichtenburg vestig.
In 1876 trou hy met Jacoba Elizabeth Greeff. Uit die huwelik is tien kinders gebore. Ná die huwelik vestig die egpaar hulle op Manana waar De la Rey só flink geboer het dat hy spoedig ook die plaas Elandsfontein net buite Lichtenburg koop, waar hy tot sy dood sou woon.
Vroeg in sy lewe openbaar hy al militêre leierseienskappe. Hy neem as 19-jarige deel aan die Basoetoe-oorlog in 1865 en ook as veldkornet in die Sekhukune-oorlog in 1876.
Hy is ook deur die regering as regeringsopmeter van plase en naturelle-kommissaris in die Wes-Transvaal gebruik. As transportryer, landmeter en naturelle-kommissaris doen hy mettertyd ’n intieme kennis van die Wes-Transvaalse veld op, wat baie sou bydra tot sy latere sukses as bevelvoerder in die Anglo-Boereoorlog (ABO).
Hy is van 1893 af ’n lid van die Volksraad waar sy kalm en regverdige geaardheid sterk invloed uitgeoefen het.
In die Eerste Vryheidsoorlog (1880-1881) neem De la Rey onder die bevel van genl. Piet Cronjé deel aan die beleg van die Britse fort op Potchefstroom. In 1885 word hy tot kommandant vir Lichtenburg verkies.
Aan die vooraand van die ABO het kmdt.genl. Piet Joubert vir De la Rey as adviseur van genl. P.A. Cronjé op die Westelike front aangestel. Vir De la Rey, wat gekant was teen die ABO, was dit ’n moeilike taak om vir die eerste skote van die oorlog verantwoordelik te wees toe hy opdrag gekry het om by Kraaipan ’n gepantserde trein te ontspoor. Op 12 Oktober 1899 neem hy 26 Britse soldate gevange en lê ook beslag op drie kanonne, ’n aantal gewere en ammunisie.
Cronjé en De la Rey het daarna ’n ernstige meningsverskil gehad oor die beleg van Mafeking ?aangesien De la Rey die idee van ’n ?beleg teengestaan het. Op 19 Oktober 1899 is De la Rey tot veggeneraal benoem met die opdrag om Kimberley te beleër. Met die Slag? van Graspan (Rooilaagte) op 25 November l899 het De la Rey die eerste keer teen lord Methuen te staan gekom.
In die Slag van Modderrivier, wat drie dae later plaasgevind het, is De la Rey self in die skouer gewond, terwyl sy oudste seun, Adriaan (19), deur ’n bomskerf gewond is. Hy is die volgende dag in ’n hospitaal op Jacobsdal oorlede.
In sy amptelike geskiedenis van die Anglo-Boereoorlog gee dr. Jan Breytenbach, staatshistorikus, die kort gesprek tussen De la Rey en sy seun weer, nadat ’n bomskerf laasgenoemde verwond het:
“Is dit seer, my seun?’’
“Dink jy jy sal daarvan sterwe?’’
Om Cronjé van sy sienswyse oor die taktiek wat by Magersfontein gevolg moes word, te oortuig, het De la Rey vir pres. M.T. Steyn oorreed om die Wesfront te besoek. Die gevolg van die besoek was dat Cronjé die plan goedgekeur het.
Die burgers het in versteekte loopgrawe tussen 150 en 200 m voor die koppies stelling ingeneem. De la Rey was nie self met die Slag van Magersfontein op 10 en 11 Desember 1899 teenwoordig nie, maar het ’n paar dae te vore na Riverton, noord van Kimberley, vertrek om van sy skouerwond te herstel.
Steyn het ná die oorwinning vir De la Rey gevra om na die Modderrivier op te ruk om Cronjé te help.
Na die oorgawe van Cronjé by Paardeberg op 27 Februarie 1900 het De la Rey op 10 Maart 1900 tevergeefs by Abrahamskraal (Driefontein) probeer om Roberts se opmars na Bloemfontein te stuit.
Van 28 tot 29 Mei 1900 het De la Rey en Roberts weer teen mekaar geveg in die Slag van Doornkop, net wes van Johannesburg . OP ’N KRYGSRAADVERGADERING op Balmoral in Junie 1900 het De la Rey opdrag gekry om Wes-Transvaal van die Britte te herwin.
Op 11 Julie 1900 het hy kol. H. Roberts by Silkaatsnek verslaan. Verskeie burgers wat reeds die wapen neergelê het, het hulle daarna weer by De la Rey aangesluit. DE LA REY het homself veral op geïsoleerde Britse eenhede toegespits. Dit was vir hom ook belangrik om weer die Boere se gesag in die hele Wes-Transvaal te laat geld en daarom het hy landdroste vir die gebied aangestel en ’n doeltreffende militêre re-organisasie begin.
Op 3 Desember 1900 het hy ’n waardevolle slag geslaan toe hy 126 waens met klere, stewels en Kerslekkernye van die Britte by Buffelspoort buit. Dié sukses is opgevolg deur ’n oorwinning saam met genl. Beyers se mag oor genl. Clements tien dae later by Nooitgedacht. Die amptelike Britse verliese was 638, terwyl 17 burgers dood en 61 gewond is.
De la Rey het die kommando’s op die westelike front in kleiner kommando’s verdeel en die Rustenburg- en Krugersdorpkommando onder sy toesig geplaas.
In 1901 is verskeie Engelse bevelvoerders, onder andere Methuen, Dixon, Cunningham en Kekewich gestuur om De la Rey vas te trek, dog sonder enige sukses. DIT WAS IN dié tyd dat De la Rey met sy beroemde stormjaagtaktiek begin het en die vyand groot verliese toegedien het. Die burgers het die kuns verfyn om in ’n stormloop uit die saal te skiet pleks van om af te klim. Een van die groot oorwinnings wat De la Rey by Ysterspruit (25 Februarie? 1902 ) behaal het , was ’n duidelike bewys van die sukses wat hy met dié taktiek verkry het en tereg aan hom die bynaam “Leeu van Wes-Transvaal”, besorg het.
Methuen word in die Slag van Tweebosch op 7 Maart 1902 gewond en deur De la Rey gevang. De la Rey het hom egter vrygelaat sodat hy beter mediese behandeling kon kry.
Die aanvanklike vredesvoorwaardes was vir De la Rey onaanvaarbaar, maar tog was dit hy wat met ’n kort rede op 29 Mei 1902 die burgers en onder andere ook vir genl. C.R. de Wet oorreed het om die wapen neer te lê.
Hy het gemeen dat sy kommando’s sou kon voortgaan, maar dat die res van die land se toestand te swak was. Die aand van 31 Mei 1902 was hy een van die medeondergetekendes van die Vrede van Vereeniging. GEDURENDE DIE OORLOG het De la Rey se vrou, Nonnie, hom op besondere wyse bygestaan. Tydens die eerste fase het sy hom dikwels op kommando besoek en van 1 Desember 1900 af het sy in noue kontak met hom gebly toe sy en die kinders 19 maande in die veld rondgeswerf het.
Ná die oorlog reis hy deur Europa saam met genls. Louis Botha en De Wet om geld in te samel en daarna onderhandel hy met andersdenkende Boerekrygsgevangenes in Indië.
Hy raak steeds meer betrokke in politiek, word ’n lid van die Transvaalse Parlement, Nasionale Konvensie, Unie-Senaat en Verdedigingsraad.
In 1914 is De la Rey in bevel van die regeringsmag tydens die staking in Johannesburg geplaas. Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog in dieselfde jaar kon De la Rey hom nie met die besluit van Louis Botha vereenselwig nie. Om vir Engeland ’n aanval op Duitswes-Afrika te doen, was te veel gevra en hy besluit om ’n vergadering van die rebelle in Potchefstroom by te woon.
Dieselfde dag dat genl. Beyers as kommandant-generaal van die aktiewe burgermag bedank het, het De la Rey saam met Beyers per motor van Pretoria na Potchefstroom vertrek. By ’n padversperring wat vir die voortvlugtige Foster-bende opgestel is, versuim die bestuurder egter om stil te hou en ’n opslagkoeël tref De la Rey in die rug. Só sterf hy tragies op 15 September 1914.
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Gedigte
Opgestel deur P.J. Visser.
This website was powered by Ewisoft Website Builder.