nl en en en en en es en en en en en en es fr en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en fr en en en en en en en en en en en de en en pl en en en pl en en en en ca en en en en ru en en es en en es en en pl en en sv en en es en en de en en en fr en fi fr en en fr it fr en en en en en en en ru nl de nl pl nl en en en en ca nl es nl pl nl sv nl es nl de nl en nl en nl en es en en en en es fr en fr en en es fr en fr en fr en en en es en it en en it en en en en en en es nl en en en en en en en en en en en en en en en fr af en en en af en en en fr fr fr fr en id nl nl nl nl nl nl nl nl nl nl de nl nl af af nl af af af af nl af af nl nl nl af af af af nl af nl nl nl af nl nl af af af nb nl af af sv en af af af en en pl en en en pl en en ru en it mk vi ca oc nb en ru en ja oc en en en vi en en nb uk en en it en vi en en en en ru hu ru en en en ru ru it en en en en ja de it en en en en en en ja en en ca ru en en it mk en en en en uk en hu pl ru ru en en en en it en it en ja ja mk en en it en en en en en en it en zh en en en it eu zh ja hbs_lat en en en it en vi en pl en en en vi en en en en en en it oc en it en en vi en en uk it it ru mk zh en zh en en en en uk en en ja en zh ar en it ar en en en it en en en en zh en en en hu ja en en en it en zh en en vi en fr ru en mk uk ja oc en en en en en zh ru uk en en ja en en en en it en ja en de de it en en ko en it en en en pl en en en oc en en en en en en hu en uk en en en mk en en en hbs_lat en nl en en en en mk mk en en en en en nb af af af sv af af en en pl en en mk ja bar ru zh en it kn zh nb uk ru en ru ru uk en zh oc nb vi en en ru en eu en gl en hu de en ja en zh vi en zh ca ja en oc fr zh ar en ca en zh ca en en pt en lv oc de zh en hu en en en zh th en fr el de ja ja zh en sl en en en de th it en ru es ja ms oc en zh en en hbs_lat en en ja en en en pt zh en en es zh eu en ca en ar en en en ca ca ar id de zh zh en en en en ja en zh ca en en es en en en en nn en ru ca zh fr hu de en en oc en zh it en zh fr zh en en lt en eu en ru en zh en en gl ru en zh cs pt en ja ca en ru zh en zh nb en ru en en en lv oc fa te de en vi hu en en en en ru en en es nl nl en zh ca en en ru en en ca af fr en en en en en en en en en en en nl sv en fr en af en en en en en en ca en en en en en en en en en en en en en en en en
Canolafokus 45: Oesverliese en olie-inhoud van canola
Facts & Snippets General Info Articles Pamphlets Photo Gallery Video Gallery Working Group Minutes
Facts & Snippets General Info Articles Pamphlets Diseases Radio Programs Photo Gallery Video Gallery Newsletters Working Group Minutes
Book index 25 Year videos
Continuing Research Projects Funding of Projects
Introduction Guidelines English Riglyne Afrikaans Application Forms
Soybeans Canola Lupins Fish Meal Other Protein Sources Utilisation of Protein Sunflower Groundnuts
Introduction Bursary Requirements Bursary Application Form Bursaries Awarded Achievement Awards
Provisional Dates 2019 Season 2018 Season
AFMA Statistics SAGIS Bulletins SASDE Report Price Averages
Price Disclaimer Soy Canola Expanded Graph
August 2010 March 2008 March 2007 February 2006
Disclaimer: Canola Disclaimer: Soybeans Income and Cost Budget Online Form and Software
Calculate online Download Software Combuds
User Info Dryland Irrigation Summary
User Info Soybean Maize Sunflower
Mpumalanga Free State North West Province KwaZulu-Natal Central Irrigation Regions Crop Summaries
Mpumalanga Free State North West Province KwaZulu-Natal Central Irrigation Regions Crop Summaries
Canola Barley Oats Wheat
Overberg Rûens Southern Cape Swartland Crop Summaries
Mpumalanga Free State North West Province KwaZulu-Natal Central Irrigation Regions Crop Summaries
Southern Cape Overberg Rûens Swartland Crop Summaries
Mpumalanga Free State North West Province KwaZulu-Natal Central Irrigation Regions Crop Summaries
Canola and wheat Soybean, maize and sunflower
Dryland Irrigation Crop summaries dryland Crop summaries irrigation
Canola and wheat Soybean, maize and sunflower
Dryland Irrigation Crop summaries
Canola and wheat Soybean, maize and sunflower
Dryland Irrigation Crop summaries
Canola, lupins and wheat Soybean, maize and sunflower
Canola, lupins and wheat Soybean, maize and sunflower
Canola, lupins and wheat Soybean and white maize
Canola, lupins and wheat Soybean and white maize
Introduction 2019 2018 2017 2016
2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 1999
2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000
2019 2018 2017 2016 2015 Subscribe
Introduction Disciplines Projects financed Study grants & bursaries Achievement awards Conclusion Annexures
Study and Business Tours
2018 2017 2016 2015
2019 2018 2017 2016
2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002
2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002
2008 2007 2006 2005 2004
Soybean Rust Task Team
2008 2007 2006 2004 2003 2002 2001
General Diseases Insects Awards
Soybeans Canola PRF 25 Years General
Canola Symposium 2016 WSRC IX 2013
Monday 18 February Tuesday 19 February Wednesday 20 February Thursday 21 February
Weeg & Wen National Yield Contest
Please enter word(s) to start your search
Cultivarevaluasie vir die Wes- en Suid-Kaap 2018
Read Vol 5 No 3 Now
Wenke vir konvensionele en bewaringsbewerking
Newsletters / Archives / Canolafokus Archives / 2010 Canolafokus No 45
2010 CANOLAFOKUS NO 45
2010 Canolafokus No 44
2010 Canolafokus No 43
2010 Canolafokus No 42
Canolafokus 45   September 2010
Canola oesverliese – hoeveel, waar en hoe kan ek dit beperk
Hoe kan ek my oes verliese beperk?
Olie-inhoud van canola: 2010
Figuur 1: Liniêre verband tussen opbrengs en olie-inhoud
Figuur 2 en 3: Reënval en temperature by Langgewens
Tabel 1: Olie-inhoud in cultivarproewe (2009)
Tabel 2: Olie produksie gedurende 2009 cultivarproewe
Canola oesverliese – hoeveel, waar en hoe kan ek dit beperk
Dr J Strauss, W Langenhoven, L Smorenburg, P Lombard en S Laubscher
Instituut vir Plantproduksie, Departement Landbou: Wes-Kaap, Privaatsak X1, Elsenburg 7607
Opbrengsverliese voor en tydens die oes van canola kan die winsgewendheid van hierdie gewas in die Wes-Kaap benadeel.
Verliese kan voorkom tydens verskillende stadia van die produksie proses van canola. Eerstens kan verliese reeds voor oestyd voorkom as gevolg van die natuurlike oopspring van peule tydens rypwording. Soos in die geval van verliese tydens die oesproses, sal warm, droë en winderige toestande tydens rypwording ook verliese laat toeneem. Verliese kan ook gedurende platsny voorkom indien die kamspoed en grondspoed van die platsnyer nie ooreenstem nie. Na die canola platgesny is kan verliese voorkom as gevolg van die versteuring van die windrye deur wind of reën, terwyl verliese tydens die optel-, stroop en dorsaksies binne die stroper kan plaasvind as gevolg van foutiewe stroper verstellings of lekkasies waardeur die saad kan uitloop. Dit is ook belangrik dat wanneer daar direk gestroop word, die kam- en grondspoed van die stroper ooreenstem sodat 'n egalige stroop aksie verkry kan word. Laastens kan oesverliese natuurlik ook voorkom tydens die vervoer van die canola graan na die stoor of silo indien vervoerbakke nie dig sluit nie.
Die Departement van Landbou: Wes-Kaap, met befonsing van die Proteïennavorsingstigting, het 'n navorsing projek in 2008 begin om oesverliese in canola te kwantifiseer. Uit die afgelope twee seisoene se data blyk dit dat die grootste verliese tydens die oesproses plaasvind, terwyl plaasopnames wat gedurende 2009 by verskeie canola produsente gedoen is, getoon het dat verliese meer 30% van die potensiële oes kan beloop.
Hoe kan ek my oes verliese beperk?
Sny plat as jy in 'n area produseer waar sterk winde tydens oestyd dikwels voorkom.
Egalige platsny waar die grondspoed van die platsnyer ooreenstem met die kamspoed is belangrik, aangesien daar reeds tydens hierdie proses groot verliese kan plaasvind. Dit geld ook vir die optelproses waar 'n egalige invoer van materiaal in die stoper belangrik is.
Sny op regte stadium plat. Die ideale stadium vir platsny is wanneer 40–70% van die saad verkleur het. Die voginhoud van die saad sal dan 30 tot 40% wees. Ondervinding het geleer dat 'n saadverkleuring van 50 tot 55% uit 'n praktiese oogpunt meer ideaal is om canola te begin platsny. Om die saadverkleuring te bepaal, moet monsters van minstens 100 peule wat verteenwoordigend van die hele land is, versamel word. Rypwording begin aan die onderkant van die plant en daarom moet peule aan die onderkant, middel en bokant van die hoofstam van die plant gepluk word om die rypheid te bepaal. Nadat die sade uitgevryf is, moet dit teen 'n wit agtergrond gehou word om die saadverkleuring te beoordeel. Sade wat van groen na geel, bruin of swart verkleur het, word getel. Die monsterneming behoort vanaf 15 dae na einde van die blom periode (dit wil sê wanneer daar nog 10% blomme sigbaar is en canola landerye 'n liggeel skynsel toon) 'n aanvang te neem om die ideale platsnydatum te bepaal. Monsters behoort daagliks geneem te word omdat klimaatstoestande 'n groot invloed op die tempo van verkleuring het wanneer die saad reeds ferm is. Vinnige verkleuring vind plaas tydens warm, droë weer, terwyl koel en vogtige toestande verkleuring vertraag. Platsny tydens die optimum stadium sal maksimum olie-inhoud en minimum oesverliese verseker. Wanneer te vroeg platgesny word, kan saadgrootte, olie-inhoud en opbrengs benadeel word. 'n Verdere nadeel van te vroeg platsny is dat sade nie volwassenheid bereik nie en groen pitte wat chlorofiel bevat, voorkom. Laasgenoemde beïnvloed die gradering van die canola aangesien sodanige sade wat platgerol word, die sade groen kleur. Om verliese as gevolg van te laat platsny te beperk, kan canola gedurende die nag of wanneer die humiditeit hoog is na die voorkoms van dou of reën, platgesny word. Die ideale periode vir die platsny van canola is egter dikwels nie meer as drie tot vier dae en afhangende van die klimaatstoestande is die ideale platsny periode meestal tussen 21 en 25 dae na die einde van die blom periode.
Regte snyhoogte (nie te hoog of te laag) – verkieslik 10cm bokant die eerste vertakking van die canola plante – die mik help om die windry vas te hou en die optel proses te vergemaklik.
Oes vanaf 12% vog in die saad (indien drogingsfasiteite beskikbaar is). Meer verliese kan voorkom hoe droër die plante en laer die voginhoud is. Stroop verkieslik vroeg oggend tot omtrent 11 uur en dan weer van 4 uur af tot 10 uur die aand (indien dit nie te klam is nie).
Indien daar besluit word om die gewas dood te spuit met 'n skroeimiddel, moet die saadverkleuring reeds tussen 70 en 80% wees. Dit is ongeveer 7 dae nadat jy sou platgesny het (afhangende van die klimaatstoestande). Indien te vroeg gespuit word met 'n skroeimiddel sal daar te veel sade wees wat nie fisiologies ryp is en sal beide opbrengs en olie-inhoud benadeel word.
Verlengde stroper tafels wat spesifiek vir canola ontwerp is, is wel duur, maar dit kan 'n wesentlike verskil maak om oesverliese te bekamp.
Olie-inhoud van canola: 2010
P Lombard, Dr J Strauss en L Smorenburg
Instituut vir Plantproduksie, Departement Landbou: Wes-Kaap, Privaatsak X1, Elsenburg 7607
Canola is 'n oliesaadgewas, waarvan beide die olie vir menslike gebruik en oliekoek as proteïenbron in dierevoeding, wêreldwyd in aanvraag is. Nogtans word die waarde van canola deur die olie-inhoud bepaal. Soos by ander oliesaadgewasse varieer die olie-inhoud van canola ook volgens produksietegnieke en omgewingstoestande.
Hierdie variasie kan beter begryp word as na die vorming van olie in die saad gekyk word.
Olie neerlegging kan so lank as 18 dae na bestuiwing in die ontwikkelende canola saad begin en die neerleggingstempo is aanvanklik stadig (Mendham & Scott, 1975). Dit neem toe met tyd en teen die einde van die saadvulperiode vind olie-neerlegging teen 'n maksimum tempo plaas. Die olie-neerlegging volg dus 'n S-kurwe (Walton et al., 1999).
In teenstelling hiermee is die proteïenvasleggingstempo van begin tot einde van die saadvulperiode konstant. Hoë temperature en water tekorte gedurende die saadvulperiode strem die metaboliese prosesse en benadeel die neerlegging van olie. Die tydstip waartydens die stremming voor kom en duurte van die stremmingsperiode sal dus bepaal wat die invloed op die uiteindelike olie-inhoud is. Sake word verder gekompliseer deurdat die ouderdomme van peule en saad oor 'n plant verskil. Indien een of ander stremming op 'n spesifieke stadium voorkom gaan die olie-inhoud van ouer peule en sade anders beïnvloed word as dié van jonger sade (Canola Council of Canada, 2003).
Lineêre verband tussen opbrengs en olie-inhoud (%) vir al die cultivars en oor alle lokaliteite in die (a) Swartland en (b) Suid-Kaap
Figuur 2 en 3
Reënval, maksimum en minimum temperature tydens blom en saadvul by Langgewens (2009)
Resultate van canola cultivarproewe toon gevolglik dat die olie-inhoud aansienlik kan varieer tussen jare, maar ook tussen lokaliteite in die Suid-Kaap en Swartland. Gedurende 2009 het die olie-inhoud in die Suid-Kaap tussen 40.8% en 41.9% gevarieer met 'n gemiddelde van 41.4% vir verskillende lokaliteite waar die cultivarproewe gedoen is (Tabel 1). Die olie-inhoud in die Swartland was laer en het gewissel tussen 37.5% en 44.2% vir 'n gemiddelde van 39.8% vir die verskillende lokaliteite waar cultivarproewe gedurende 2009 gedoen is (Tabel 1). Volgens Figuur 1 wat die verband tussen opbrengs en olie-inhoud (%) vir al die cultivars oor alle lokaliteite in die (a) Swartland en (b) Suid-Kaap aantoon, was dit vir beide produksie areas baie swak (R2 = 0.1749 en R2 = 0.1409). Nogtans toon die beste passingslyn dat olie-inhoud (%) neig om toe te neem as opbrengste styg.
Hierdie hoër olie-inhoud gemeet in die canola cultivarproewe in die Suid-Kaap gedurende 2009 asook verskille in graanopbrengs per hektaar het veroorsaak dat die gemiddelde olie produksie per hektaar in die Suid-Kaap 76.7kg ha-1 hoër was as in die Swartland (Tabel 2). Op beide Langgewens en Tygerhoek het die hoogste olie-inhoude (Tabel 1) voorgekom by die eerste aanplanting (Langgewens 1; Tygerhoek 1) wat onderskeidelik 13 dae en 27 dae vroeër as die tweede aanplanting (Langgewens 2; Tygerhoek 2) geplant is. Dit kan waarskynlik toegeskryf word aan meer gunstige groeitoestande waaraan die eerste aanplanting blootgestel is tydens blom en saadvulstadium (Figuur 2 en 3).
In die Swartland was die olie-inhoud van konvensionele en CL-cultivars (gemiddelde van 40.1% oor alle lokaliteite) 1.5% hoër as die olie-inhoud van die TT cultivars (gemiddelde van 38.6% oor alle lokaliteite) (Tabel 1). As gevolg van verskille in opbrengs, was die olie produksie per hektaar van die TT cultivars egter slegs 576.2kg ha-1 teenoor 778.9 en 652.3kg ha-1 van die konvensionele en CL cultivars onderskeidelik (Tabel 2), dit wil sê gemiddeld 26.0% en 11.7% minder as die konvensionele en CL cultivars.
Olie-inhoud (%) soos gemeet in canola cultivarproewe gedurende 2009
Olie produksie (kg ha-1) soos bereken vir canola cultivarproewe gedurende 2009
In die Suidkaap het die olie-inhoude (gemiddeld oor alle lokaliteite) van onderskeidelik 41.9% (konvensioneel), 41.7% (CL) en 40.8% (TT) nie veel verskil nie (Tabel 1). Nogtans was die olie produksie per hektaar (gemiddeld oor alle lokaliteite) van die TT cultivars slegs 596.8kg ha-1 teenoor 879.3 en 761.2kg ha-1 van die konvensionele en CL cultivars onderskeidelik (Tabel 2). Die olie produksie van die TT cultivars was dus 32.1% en 21.6% minder as die konvensionele en CL cultivars. Dit is duidelik dat TT cultivars in 'n onkruidvrye omgewing swakker presteer as konvensionele en CL cultivars. Dit is dus belangrik dat TT cultivars slegs geplant moet word waar die onkruidbesmetting sodanig is dat dit die gebruik van triasien-onkruiddoders vereis.
[Online]. Canola Council of Canada. 2003. Available: www.canolacouncil.org [8 May 2009]
Physiology, crop development, growth and yield.
Mendham NJ & Scott RH, 1975.
Brassica Oilseeds: production and utilization.
D Kimber and DI McGregor (eds.) CAB International, Wallingford.
Canola in Australia: The first thirty years: Phenology, physiology and agronomy.
Walton G, Mendham N, Robertson M & Potter T, 1999. Organising Committee of the 10th International Rapeseed Congress
Directorate Plant Sciences, Department of Agriculture Western Cape
Direktoraat Plant Wetenskappe, Wes-Kaapse Departement van Landbou
Private Bag/Privaatsak X1, Elsenburg 7607   T. 021 808 5321   E. pietl@elsenburg.com
PJA Lombard   J Bruwer   Izane Leygonie   Chris Cumming
Sponsored by the Protein Research Foundation
Geborg deur die Proteïennavorsingstigting
Subscribe to this newsletter
Income & Cost Budgets
PLEASE REPORT ANY ERRORS TO support@tigme.com