fr tr es en af ru de it en en hbs_lat de af nl af af fr af af af af es es nl en af en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en de en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en de en en en en en en en en en en en en en en en en ja en en en en en en en en en en en en en en en en en en en nl en af af af af id id af nl pl pl af eo nl af en nl nl en en en en en en en en en en en en en nl en en en nl en en en en nl en en en es en en nl fr en af nl es nl nl af af nl nl nl af fr en af fr en af nl af fr en af nl af af nb af fr hu de en en da af nl af nl af af nl af af af sk af nl nl af de tr fr hbs_lat af af af nb en en af nl en nl nl nl nl it nl lb nl nl nl nl nl de nl pl de nl de nl nl tk nl ro af nl tr de nl af en nl af af it af nl nl en fy fy tr es en af ru de it en en hbs_lat en en en en en nl
~ 'n Kollektiewe weblog vir die Afrikaanse digkuns ~
Wicus Luwes. Vier huise van Neruda (en Jung se droom)
Jung het een nag ‘n droom gehad. Die droom het afgespeel in ‘n huis wat onbekend was aan hom. Hy het egter besef dat die huis aan hom behoort. Jung was op die boonste verdieping van ‘n dubbelverdieping-huis. Die kamer waar hy was, was keurig gemeubileer in die Rococo-styl. Hy het goed gevoel oor die voorkoms van die gebou en het by homself gedink dat hy eintlik glad nie te sleg daar uitgesien het nie. Hy het verder besef dat hy nie weet hoe die onderste verdieping lyk nie. Hy is uit nuuskierigheid met die trappe af. Die grondvloer het uit die vyftiende of sestiende eeu gedateer. Die meubels en versierings het middeleeus gevoel en die vloere was van rooi bakstene gemaak. Hy het van die een kamer na die volgende kamer gegaan. Agter ‘n swaar deur was daar kliptrappe na ‘n keldervlak. Die keldervlak het ‘n Romeinse tema gehad. Die huis het selfs dieper afgewentel – tot in ‘n grot. In die grot het hy op potskerwe en twee skedels afgekom – amper asof hy op ‘n argeologiese uitgrawing afgekom het. Dit was op hierdie stadium dat hy wakker geword het. (Foto hierbo: Jung’s Dream House deur Marc Luscher)
Ek het ook al so ‘n droom gehad oor ‘n huis en dit is eintlik waarom Jung se huis my in die eerste plek geïnteresseer het. As ek my hoogs betroubare supermark tydskrifbronne moet glo, word die dromer deur die huis gesimboliseer. Jung en Freud het beide hierdie droom van Jung probeer uitlê – hul interpretasies het weliswaar verskil. Die huis word gereken as Jung se menslike psige. Drome word gesien as ‘n manier waarop die brein gebeure en emosies van die dag probeer liasseer. Die huis ontlok natuurlik verskillende emosies by verskillende mense. Die huis is ‘n veilige vesting vir die moeë werker; die huis is ‘n plek van trauma vir
iemand wat pas deur ‘n huisbraak geraak is.
Die vraag is wat die doel van so ‘n besoek aan Neruda se huise sou wees. Sou jy ‘n dieper insig in sy werk of omgewing wou verkry? Sou dit jou eie interpretasie van sy werk verdiep? Die een eienskap van ‘n suksesvolle digter, is die emosionele raakpunte wat hy jou laat ervaar. Anders gestel: Is die reis wat jy onderneem na buite of miskien na binne?
Die vier huise van Pablo Neruda se gedigte kan as volg gesien word:Sy liefdeshuis of liefdesverse, soos vervat in ‘Twenty Love Poems’ en ‘Los versos del Capitan’; sy
materialistiese huis of gedigte, soos in ‘Residentia en la tierra’; sy epiese digkuns met ‘Canto general’ as voorbeeld. Verder is daar sy algemene gedigte – ek sou dit moontlik koppel aan ‘n basispunt leefhuis of tuiste.
Foto: Casa de Isla Negra
, eyes of cold fire-
She came all of a sudden
out of her furious planet,
her cavern in the sky;
as if they were feathers,
from her quiver of fire,
in your hands, great storm,
put all your winds to work
set the whole night
galloping with its horses,
all the ice whistling,
in a single blow
the noise of grass
with sound, fury and fire,
and when the lightning flashes
from your shining forehead,
from your warrior’s belt
and when we were about to think
that the world was ending,
fell, bleeding to death
of time and sky:
except a broken branch,
of volcanoes at night,
at lifting a leaf,
gave strength to rivers,
the weak to fear,
the tender to cry,
you prepared to destroy us, when
fury fell from the sky,
when all the light
and the pines devoured
on the edge of the midnight sea,
wild as you were,
did us no wrong:
of dreams and seeds,
rain for us men
and for the seeds,
show me your path
so that the chosen voice,
the stormy voice of man
may join and sing your song with you.
Daar is ook heelwat van Neruda se gedigte al in Afrikaans beskikbaar: http://versindaba.co.za/2013/10/06/pablo-neruda-vertaling-in-afrikaans/
Alhoewel die huis slegs uit een vlak bestaan, het hy ‘n soort toring of koepel laat bou as herinnering aan die huis van sy jeug in Temuco. Die meeste mense speur suksesse of mislukking terug na hul jeug. Ek sou sê dat die Temuco-huis dalk die ‘basispunt’ huis van Neruda kan wees, aangesien dit die fondasie van al sy daaropvolgende huise sou wees. Sy vader het nie sy skryfwerk goedgekeur nie, maar Neruda het in Temuco sy eerste skryfwerk begin publiseer in nuusbriewe ens. (Ek het nie die adres van die Temuco-huis nie, maar gaan kyk gerus na die gebied in geheel: Google Earth)
Ek het ‘n interessante artikel deur Anja van Kralingen op die webwerf van Appliedjung.com gelees. Van Kralingen se artikel poog om Jung se droom te gebruik om die leser te begelei om sy/haar eie droom na aanleiding daarvan te interpreteer. Dit sou seker tot ‘n mindere of meerdere mate van toepassing kon wees op drome oor huise. Die boonste vlak van die huis verwys na jou eie verhaal of die manier hoe jy jou eie lewe opgebou het. Die grondvlak verwys na jou familie – daar behoort kamers op die vlak te wees wat beide die vader en moeder verteenwoordig. Broers, susters, oumas en oupas kan natuurlik ook in vader en moederskant ingedeel word. Die kelderverdieping verwys na die kultuur waar jy in lewe of waarmee jy jouself vereenselwig. Die grot verwys na die groter familie(s) of kultuurlyn(e) –
daar waar twee wortels of miskien twee pilare bymekaargekom het. Die doel met die interpretasie van die droom, is om jouself beter te verstaan. Die interpretasie sou help om jouself beter te verstaan of moontlik om te verstaan hoe jou psige geliasseer word. Die groter doel is dan om te besef wie jy is, of hoe jy jouself sien. Met
hierdie doel op die horison, sou elke vloer van jou droom natuurlik vanuit jou eie oogpunt beoordeel moet word. Dit gaan dus oor die manier hoe jy jou kultuurgroep en jouself sien en nie hoe ander mense dit sien nie – persepsies eerder as feite. Ek redeneer ook by myself dat die interpretasie van drome net so gevaarlik is as om ‘n tuisdiagnose te maak deur op die internet soekenjin in te tik: I have a fever.
Neruda se versoek was moeilik: Hy wou ‘n huis naby aan die handel en wandel van die stad hê, maar afgesonder genoeg om te kon skryf. Hy wou verkieslik onsigbare bure hê. Die huis moes nie te groot of te klein wees nie. Dit moes interessant wees, maar nie ongemaklik nie.  Die voorwaardes is grootliks beantwoord deur die ‘La Sebastiana’-huis. Die huis se naam verwys na die vorige eienaar, Sebastian Colloa. Dit het baie trappe gehad en was onvoltooid. (Die trappe het my laat dink aan die verskillende vlakke van Jung se droom.) Ek sou dit wou gebruik om as simbool van Neruda se materialistiese gedigte te staan. Daar is seker ‘n bietjie ironie verskuil daarin om ‘n materialistiese huis aan ‘n kommunistiese skrywer te gee.
Die huis het drie jaar geneem om voltooi te word. Neruda het die huis met kaarte en ander maritieme objekte versier. Daar was onder andere ook ‘n groot portret van Walt Whitman. Een van die bouers het Neruda op ‘n dag gevra of die man in die portret sy vader is. Neruda het geantwoord: “Ja, hy is my vader in digkuns.” (Ek wonder of Whitman in die grondvlak of keldervlak van Neruda se droom sou wees, indien Jung se droom daarop toegepas sou word?) Die adres van die ‘La Sebastiana’-huis is: Ricardo de Ferrari 692, Valparaíso, Región de Valparaíso, Chile .
Die naam ‘La Chascona’ verwys na verstrengelde hare. Die ‘verstrengelde hare’ het na Matilde Urrutia, sy derde vrou, verwys. Dit was ‘n soort liefdesnaam of bynaam vir haar en haar menigte rooi lokke. ‘n Ander inwonder (en kunstenaar) van die straat waarin ‘La Chascona’ gebou is, Diego Rivera, het ‘n portret van Matilde gemaak. Matilde het twee gesigte in die kunswerk gehad en Neruda se profiel was ook weggesteek tussen die lokke. Ek dink dit is veilig om te sê dat ‘La Chascona’ die liefdeshuis van Neruda is – aangesien dit die liefde van Neruda was wat tot en met sy dood by hom was. Tydens die huis se ontwerp het Neruda en Utteria die huis baie verander. Die argitek het op ‘n stadium te kenne gegee dat die planne vir die huis lankal nie meer sy ontwerp is nie. Neruda se begrafnis het ook by hierdie huis plaasgevind. Die klank van water het Neruda en Utteria die eerste keer na die oop erf aangetrek. Die water het egter die huis oorstroom en tydens die begrafnis het die gaste deur die modder en water heen die dood (en lewe) van Neruda gedenk.
Foto: Diego Rivero se ‘La Chascona’
Daar is mense wat Neruda se huise as deel van ‘n soort pelgrimstog besoek. Een van die reis-artikels het berig dat hulle ‘n Spaanse vrou by een van die huise teegekom het wat sit en huil. Die oomblik het haar oorweldig. Ek wonder hoe drome oor huise geïnterpreteer sou kon word as ons dit in ‘liefdes’, ‘materialisme’, ‘epiese’ en algemene/universele temas in sou deel. Neruda se gedigte gee aan baie mense pelgrimstogte na hul eie psige. Sy gedigte is al vir dekades deel van hoe ons liefde en daaglikse emosies ervaar. Ek vermoed dat daar iewers ‘n foto of portret van Neruda in iemand se strandhuis hang, want ek dink hy is baie mense se vader in digkuns. (Adres vir Google Maps / Street view: Fernando Márquez de La Plata 0192, Santiago, Providencia, Región Metropolitana, Chile)
Ek het een aand ‘n droom oor ‘n huis gehad en dit pla my steeds. Eintlik het ek dit al ‘n paar keer in my lewe gehad. Die huis se voorportaal en buitekant verander met elke droom, maar die binnekant bly dieselfde. Ek besef dat die huis heel waarskynlik my eie psige verteenwoordig. Ek besef dat Jung my reisagent en Neruda my reisgenoot op hierdie reis kan wees. Ek sou graag die veranderende voorportaal met hul wou bespreek, want die huis bly altyd dieselfde.
If You Forget Me
uit: Los versos del Capitán (The Captain’s Verses)
If you think it long and mad,
the wind of banners
that passes through my life,
to leave me at the shore
of the heart where I have roots,
that on that day,
I shall lift my arms
and my roots will set off
to seek another land.
Jung’s dream house and discovering your own archetypal home
Share this: Versindaba Vriende
Thursday, November 9th, 2017 | Binneblik, Wicus Luwes.
Both comments and pings are currently closed.
4 Kommentare op “Wicus Luwes. Vier huise van Neruda (en Jung se droom)”
De Waal Venter :
November 9th, 2017 at 7:48 am
‘n Knap en insiggewende essay, Wicus. Dankie hiervoor. Die volgende stelling wat jy maak is baie waar: “Neruda se gedigte gee aan baie mense pelgrimstogte na hul eie psige. Sy gedigte is al vir dekades deel van hoe ons liefde en daaglikse emosies ervaar.” Daar behoort baie meer van sy werk in Afrikaans beskikbaar te wees.
Hier is ‘n fragment uit een van sy gedigte wat ‘n idee gee van hoe hy oor huise gedinkhet:
Buenos días… ¿Puedo pasar?…
Môre … kan ek inloer?
Môre … kan ek inloer? My naam
is Pablo Neruda, ek’s ‘n digter. Kom nou net
uit die noorde, die suide, die middel, van die
see, daardie een van my wat ek in Copiapó besoek het.
Ek kom van my huis op Isla Negra en
ek vra toestemming om by jou huis in te stap, sodat
jy my gedigte kan lees, sodat ons kan gesels …
November 9th, 2017 at 5:44 pm
Dis lekker en interessant om ‘n skrywer uit een so ‘n perspektief te bekyk. Dankie ook vir die vertaling van Neruda se gedigte en die vele ander. Ek geniet dit baie om dit in my/ons moedertaal te lees. Doen asb so voort!
November 10th, 2017 at 7:38 am
Uitstekende stuk. Ek het die huise besoek in Chili.
Hou ook van jou verwysing na die droom.
November 13th, 2017 at 6:37 am
Sjoe, dit moes interessant gewees het. Ek hoop om ook eendag die huise self te besoek.
Onlangse bydraes op Versindaba
De Waal Venter. Het jy ‘n maan
Nuwe publikasie. Die Val (Johannes van Eeden)
Nini Bennett. Vermiste mense
Nuwe publikasie in vertaling: Mens dier ding, Alfred Schaffer
Clinton V du Plessis. With or without you
Hilda Smits. vir hj
Maria Snyman: ‘n Baie mooi, en ‘n baie lekker gedig – dit...
Annora Eksteen: My maan is stil vanaand
De Waal Venter: Vertel ‘n bietjie meer van jou maan, Annora.
Annora Eksteen: Cool! Ek het een!
Isabella Niehaus: Dankie Louis vir die wegvoer na jou wunderkamer. Ek hoor...
Petre Prins: Wat ‘n heerlike leeservaring. Baie waardeer. Jou wonderkamer...
carina: Dis wonderlik om weer iets van jou te mag lees, Hilda!Dankie.
Nicky Coetzee: Louis, ek lees jou Novembermaand en kyk weer jou kosbare...
De Waal Venter: Dankie Marlise en Hilda vir die foto. Dit verdiep beslis die...
Marlise: De Waal Venter, intussen is ek gevra deur die digter om hj se...
Toepaslike kommentare word verwelkom. Enige onwelvoeglike of beledigende kommentare & bydraes sal sonder kennisgewing verwyder word. Kommentare sal ook op versoek van die skrywer verwyder word.- Red.
Marlies Taljaard.Beeld en teks 2: Thomas Baines – Johann Lodewyk Marais
De Waal Venter. Het jy 'n maan
Yves T'Sjoen. Glacéhandschoenen & originele rupsen
Woknakwyf! Waansin en die digter
Gedigte: Afrikaans en Nederlandstalige
De Waal Venter. Het jy 'n maan
Clinton V du Plessis. With or without you
Hilda Smits. vir hj
De Waal Venter. Gedigte oor sterflikheid en verganklikheid
De Waal Venter. Riglyne tot gebed
Digstring: Yskas (Bibi Slippers)
Onderhoud met Cas Vos (Vert. Dante Alighieri, Il Paradiso)
Onderhoud met Corlia Fourie. (Die goeie vrou en ander mites)
Resensie: Il Paradiso - Dante Alighieri (Vertaal deur Cas Vos)
Resensie: Die goeie vrou en ander mites (Corlia Fourie)
Resensie: Asof geen berge ooit hier gewoon het nie (Pieter Odendaal)
Resensie: Doodmenslik (W.L. van der Merwe)
Recensie: Het leven deugt. Althans op onderdelen (Anton Korteweg)
Job Degenaar. Twee gedichten
Versindaba kennisgewings via e-pos
Geen FaceBook om aan te sluit by Versindba Vriende nie? Teken nou hier in met jou e-pos en ontvang gereeld kennisgewings van alle nuwe inhoud wat verskyn op hierdie webtuiste.
Carina van der Walt. Jeroen Bosch. Hel en Verderf
Carina van der Walt. Bootjies
BLOGLAAIE: Alle vorige bydraes, blogs en indekse hier
BLOGLAAIE: Alle vorige bydraes, blogs en indekse hier Select Category Amanda Lourens Andries Bezuidenhout Artikels, essays, e.a. Binneblik Blogs Brieweboks Buiteblik De Waal Venter Digstring Fotobeeld Gedigte Gisela Ullyatt Indekse Kompetisies Louis Esterhuizen Marlies Taljard Nini Bennett Nuuswekker Nuwe Stemme Onderhoude Philip de Vos René Bohnen Resensies Uncategorized Vertalings Wicus Luwes Wisselkaarten
Bronnelys: Afrikaanse poësie vanaf 1900-1978. (1)
Indeks: Lyste, bibliografieë, digbundels
Die beeldgedig in Afrikaans
Entries (RSS) and Comments (RSS) | M.Joubert, Webmeester, Stellenbosch & Whitetiger Network Solutions
Send to Email Address Your Name Your Email Address Cancel
Post was not sent - check your email addresses!
Email check failed, please try again
Sorry, your blog cannot share posts by email.
Hierdie webwerf gebruik koekies: Vind meer uitGoed so