en en en en en en en en en de en en en da en en pt en en en af af af af af af af af af af af af af af af en en en nl nl en nl nl en nl nl en en en en af af en af en en nl nl en af en en de nl en nl nl en af af en nl nl en en en en nl en en nl af en nl af en af af en nl nl en af af en nl nl en nl en en af af en af af en de en en af en en nl nl en en en en af af en af af en af af en nl en en nl af en nl nl en af af en nl nl en nl nl en nl nl en af af en af af en af en en af af en af af en af af en af af en af en en af af en nl en en nl nl en af af en af af en en fr en nl en en nl af en af en en nl af en af en en af en en en af en af af en nl nl en af af en nl nl en de af en af af en af en en af af en en en en en af en en af en af en en af af en af af en af nl en pl pl en af af en nl en en af en en nl af en nl af en nl af en nl nl en af af en en en en af nl en af af en en nl en nl af en nl af en af af en af en en nl nl en af af en af af en af nl en af af en af af en en en en en af en vi af en af af en en en
Scientia Militaria, South African Journal of Military Studies, Vol 29, - PDF
2 yourself: in a hundred battles you will never be defeated". Hierdie siening is vandag nog net so gel dig soos eeue gelede. Kennis van 'n opponent stel 'n moondheid, as aile ander faktore gelyk is, in staat om 'n beleid te formuleer wat die opponente sal ontmoedig om aggressief teenoor hom op te tree of, indien die opponent wei tot aggressie oorgaan, hom sal uitoorle. Die verkryging van hierdie kennis is egter nie so eenvoudig soos dit kjink nie en volledige kennis van 'n opponent is feitlik 'n onvervulde droom. Kennis van 'n opponent skep vir 'n moondheid die geleentheid om sy opponent voor te spring en te verras. Hierdie optrede vind nie in isolasie plaas nie, want 'n opponent poog ook om kennis van jou optrede te bekom. Die kuns is gevolglik daarin gelee om sovee! as moontlik kennis van die vyand te bekom, kennis van jou eie optrede van hom te weerhou of om hom van vals kennis te voorsien en dan die vyand met eie optrede voor te spring. Die konsepte van verrassing, rnisleiding en vertolking van informasie is onderliggend aan sodanige optrede. Die doel van hierdie artike! is om die vraagstuk van rnisleiding, verrassing en vertolking van informasie in oorlog te ontleed, ten einde te bepaal watter rol dit in Egipte se aanval op srael op 6 Oktober 1973 gespeel het. Die artikel word in twee dele verdeel. Die eerste dee! is 'n konseptuele opheldering van die konsepte verrassing, rnisleiding en vertolking van informasie, ten einde die belangrikste problematiek verbonde aan die gebruik van misleiding en verrassing en die vertolking van informasie in 'n oorlog, uit te lig. Die tweede deel van die artikel folcus op die manifistasie van hierdie probleme in die praktyk, deur Egipte se aanval op srael (6 Oktober 1973) onder die soekjig te plaas. Tegnologie spee!, veral in die modeme era, 'n sentrale rol in verrassing, misleiding en die vertolking van informasie. Dit word weens die omvang daarvan nie pertinent in hierdie artikel aangespreek nie. Verrassing as 'n magsvermenigvuldiger Verrassing en misleiding is twee konsepte wat algemeen met oorlog geassosieer word en die geskiedenis dui aan dat hierdie assosiasie nie erkeerd is nie. Dit is eenvoudig logies om te redeneer dat suksesvolle misleiding geleentheid skep om 'n opponent te verras. Alhoewel misleiding nie die enigste bron van verrassing is nie, is daar 'n definitiewe verband tussen die manifestasie van hierdie twee fenomene in oorlog. Volgens R.K. Betts (1982: 4) word strategiese verrassing verkry tot die mate wat die vyandelike moondheid nie waardeer dat hy wei aangeval gaan word nie, of dat hy nie weet wanneer, waar en hoe hy aangeval gaan word nie. Uit hierdie definisie van Betts moet twee aspekte beklemtoon word. Eerstens is dit duidelik dat verrassing die gevolg is van onverwagse of onverwagte optrede. Tweedens blyk dit dat onverwagte optrede die resultaat kan wees van drie moontlike handelswyses. Die vyand kan verras word deur die tyd van optrede (wanneer), deur die keuse van die plek van optrede (waar) en deur die wyse waarop daar teen hom opgetree word (hoe). Die siening dat verrassing die gevolg kan wees van onverwagse en onverwagte optrede is in ooreenstemming met J.F.C. Fuller (Simpkin 1994 : 182) se siening dat Sci entia Mi1itaria
3 verrassing verder verdeel word in morele en materiele verrassing. Morele verrassing word verkry indien die vyand nie weet dat hy aangeval gaan word nie (onverwagse optrede deur diegt;ne wat verrassing wil bewerkstellig). srael het morele verrassing verkry in hul lugaanval op Egipte tydens die aanvang van die Sesdaagse Oorlog (5 Junie 1967). Materiele verrassing word verkry indien die vyand wei weet dat hy aangeval gaan word, maar niks kan do en om dit te voorkom, te keer of te beeindig nie (onverwagte optrede deur diegene wat verrassing wil bewerkstellig). (Simpkin 1994: 182) Die Geallieerdes het tydens die D-dag landings by Normandie op 6 Junie 1944 materiele verrassing bewerkstellig. R.E. Simpkin onderskei tussen verrassing op die strategiese l, operasionele 2 en taktiese 3 vlak van oorlog, asook tussen die sielkundige en fisiese effek van verrassing. Die effek van verrassing is sielkundig tot die mate waartoe dit die moreel van die vyand (negatief) bei"nvloed. Die effek is fisies tot die mate wat verrassing 'n mag in staat stel om die vyand hoer personeel- en uitrustingverliese toe te dien. Morele verrassing kan gevolglik op elke vlak van oorlog verkry word en die sielkundig en fisies effek daarvan kan ook op elke vlak manifisteer. Dieselfde geld vir materiele verrassing. ndien die drie wyses van verrassing (tyd, plek en metode) hierby gevoeg word, bring dit 'n model na yore wat diagrammaties voorgestel kan word (Sien figuur ). Die rede vir die deurslaggewende be lang en aard van verrassing in oorlog moei in die effek van verrassing gesoek word. Vanuit 'n sielkundige oogpunt is dit duidelik dat verrassing die vyandelike moreel bei"nvloed deur die skokeffek wat dit op die vyandelike magte en bevelvoerders tot gevolg het. (Betts 1982 : 5) Carl von Clausewitz sien dit soos volg: "Surprise therefore becomes the means to gain superiority, but because of its psychological effect it should also be considered as an independent element. When it is achieved on a grand scale. it confuses the enemy and lower his morale. "(Clausewitz 1984 : 42) Die fisiese effek van verrassing is meestal 'n groot motivering vir 'n moondheid om van verrassing gebruik te maak. Verrassing is 'n groot magsvermenigvuldiger aangesien dit 'n geleentheid skep om 'n groot deel van die vyandelike mag (personeel en uitrusting) by die aanvang van 'n oorlog of operasie te vemietig (Betts 1982 : 5). Sodoende word 'n voordeel verkry wat 'n moondheid of mag nie sou gehad het indien verrassing nie verkry is nie. Dit is verstaanbaar dat 'n moondheid of mag wat 'n groot vyand in die gesig staar, hom tot verrassing sal wend om hierdie ongelykheid uit te wis. n die geval waar magte of moondhede van gelyke sterkte is, sal die een wat hom tot verrassing wend die voordeel behaal. Naveh sien die strategiese vlak van oorlog as die hoer of abstrakte vlak wat betrekking het op die "building of military forces and their preparation for war. as well as with the general planning of armed conflict and its conduct" (Naveh 1997: ). Die veldhandleiding van die Arnerikaanse leer (FM 100-5, 1976) definieer die operasionele vlak as "the employment of military forces to attain strategic goals in a theatre of war or theatre of operations. through the design, organization. and conduct of campaigns and major operations ". Naveh beskou dit as volg: "The essence of this level. as the intermediary field between strategy and tactics, is the preparation. planning, and conduct of military operations in order to attain operational objectives and strategic aims (Naveh 1997: 9-10). Die taktiese vlak van oorlog omsluit aj die aktiwiteit wat plaasvind binne die geveg in kontak met die vyand. Naveh omskryf dit as volg: "The lower, or mechanical level, centred on the actual operation of the military forces on the battlefield" (Naveh 1997: J). 20 Sci entia Militaria
4 MORELE VERRASSNG Tyd ~ STRAT EGESE Plek L V AK Melode MATERliiLE VERRASSNG OPERA SONELE V Tyd AK ~ ~ Plek r Melode TAKT,SE VLA K Figuur 1. Tyd L _ Plek ~ ~ Melode Sielkundige effek Fisiese effek Sielkundige effek: Fisiese effek n gevalle waar moondhede rue die vermoe het om hul doelwitte te bereik deur die overte gebruik van mag aileen rue, kan die besluit om tot oorlog oor te gaan of die vyand aan e val en die besluit om verrassing te gebruik, nie onafhanklik van mekaar oorweeg word rue (Hybel 1986: 26). n so 'n geval kan die besluit om tot oorlog oor te gaan, juis afhang van die vermoe om verrassing te bewerkstellig. n gevalle waar verrassing nie voldoende is om die ongelykhede in moondhede of magte se vermoens uit te wis rue, is daar, volgens A.R. Hybel (1986 : 26-27), verskeie faktore van belang. ervaar, evalueer en 'n Land se kultuur en waardestelsel het 'n invloed. Weens verskille in waardes reageer mense uit verskillende kulture, verskillend op bedreigings. Kulturele oorwegings kan gevolglik 'n invloed uitoefen op 'n moondheid of mag se besluit om van verrassing gebruik te maak. Die gevolge van 'n besluit om nie van 'n verrassingsaanval gebruik te maak nie, speel ook 'n rol. ndien die gevolge van 'n besluit om nie verrassing te gebruik nie, 'n groter negatiewe effek op 'n moondheid of mag sal he as in die geval waar hy wei verrassing gebruik, kan dit daartoe lei dat die gebruik van verrassing gunstig oorweeg sal word. Dit is een van die verklarings wat verskaf word vir Japan se aanval op die VSA in Desember Hybel (1986 : 31) stel dit soos volg: "Many of Japan 's decision makers were fully aware that engaging in a war with the United States was an endeavor of great uncertainty. Nevertheless. they also felt that losing status and failing in the traditional goal of establishing Japan as hegemonic force in the Far East was worse than risking the possibility of losing a war... Dit is naief om e aanvaar dal 'n moondheid of mag wal daarin slaag om sy opponent e verras, verseker sal wees van 'n oorwinning. Dil mag wees dal die vyand in sekere gevalle so oorweldig is deur die omvang van die verrassing. dal hy lolaal lamgele is en dal die Scientia 1\lililaria
5 verrasser verseker is van 'n oorwinning. n baie gevalle skep verrassing slegs 'n aanvanklike voordeel wat, indien dit nie uitgebuit word nie, nie tot sukses sal lei nie. verrassing is gevolglik 'n goeie metode om Die gebruik van 'n geleentheid vir verdere optrede te skep en inisiatief en handelingsvryheid vir verdere optrede te bekom. M.l. Handel (1984 : 230) merk tereg op: "Thus, accomplishment of the slllprise itself is only the first phase of planning; the second must consist of detailed preparations for the best possible exploitation of the projected surprise allack ". Die sukses van verrassing hang gevolglik af van die impak daarvan op die vyand en die suksesvolle uitbuiting van hierdie impak. Die fisiese effek van verrassing omvat meer as bloot die vemietiging of neutraliseering van die vyandelike vermoe (mannekrag en materiaal) voordat dit benut kan word. Dit ontneem die vyand ook die vermoe om sy eie planne in werking te stel. K. Brodin (1978 : 99) vertolk derhalwe verrassing as "an allack launched against an opponent who is insufficiently prepared in relation to his potential (mobilization) resources ". Die onvoorbereidheid van die vyand om sy eie planne in werking te stel, kan 'n deurslaggewende faklor in die suksesvolle uitvoering van verrassing wees. Wat veroorsaak dat 'n moondheid of mag onbewus is van 'n dreigende aanval en gevolglik onvoorbereid is? Eerstens kan dit wees dat 'n moondheid of mag nie bewus is van 'n bedreiging nie. Onvoorbereidheid kan dus die resultaat wees van 'n gebrek aan inligting. Tweedens kan dit wees dat 'n staat of mag we bewus is van 'n bedreiging. n so 'n geval beskik 'n staat we oor inligting wat daarop dui dat daar 'n bedreiging bestaan. Onvoorbereidheid kan dan eerstens die resultaat wees van die verkeerde vertolking van int~'rmasie wat ontvang word. Tweedens kan dit moontlik wees dat die informasie wat ontvang word, korrek vertolk word, maar dat daar 'n doelbewuste misleidingspoging deur die vyand geloods word wat daarop dui dat hy nie van voomeme is om aan te val nie. Misleiding en die vertolking van informasie staan gevolglik sentraal in die verkryging van verrassing al dan nie. Misleiding as 'n wyse om verrassing te verkry Verskillende denkers het verskillende sienings oor presies wat misleiding is. Volgens D.C Daniel en K.L Herbig (1982: 155) is misleiding 'n doelbewuste wanvoorstelling van die werklikheid "to gain a competitive advantage ". Simpkin (1994 : 195) beskou dit as maatreels "superimposed on a genuine capability to enhance the chance of success ". Beide hierdie twee sienings dui daarop dat misleiding te doen het met werklike vermoens. Hierdie feit laat die gebruiker van misleiding met twee basiese keuses. Eerstens kan misleiding gebruik word om 'n moondheid of mag se ware vermoens vir die vyand te verberg. Tweedens is dit moontlik dat die ware vermoens reeds aan die vyand bekend is of dat die moontlikheid groot is dat die vyand die ware vermoens kan bepaal. n so 'n geval sal misleiding slegs suksesvol wees indien die voomeme om die vermoens te gebruik vir die vyand verberg word. Die vyand word in so 'n geval mislei ten opsigte van die moontlikheid, tyd, plek en metode van 'n aanval. 22 Scientia Militaria
6 Simpkin (1994 : 189) wys daarop dat sekerheid 'n groot rol speel in die uitvoering van misleiding. Sekerheid word gesien as die passiewe komponent van misleiding en behels, volgens Simpkin, die passiewe verdediging van informasie. Sekerheid kan omskryf word as die toestand wat voortspruit uit die instelling van maatreels wat die informasie, personeel, stelsels, komponente en uitrusting van 'n mag beskerm teen vyandelike persone, handelinge of invloed 4 Die informasie waama Simpkin verwys, het betrekking op 'n staat se voomemens en vermoens. n die geval van misleiding het sekerheid 'n groter rol om te vervul. Deur sekerheid moet die feit dat misleiding op 'n land toegepas word, ook verberg word. Dit kan gedoen word deur die gebruik van 'n goeie dekstorie. 'n Dekstorie 5 kan omskryf word as 'n fiktiewe aanvaarbare verklaring wat gedoen word om die ware doelstellings en aktiwiteite van 'n operasie te verberg. Die benutting van sekerheid om 'n misleidingspoging vir die vyand te verberg deur die gebruik van 'n goeie dekstorie, kan selfs die aanwending van 'n moondheid se eie magte beinvloed. Dit mag vereis dat selfs eie magte mislei moet word om die misleidingspoging suksesvol uit te voer. Die gebruik van misleiding vereis gevolglik goeie beplanning en organisasie, terwyl die uitvoering goed gekoiirdineer moet word. Volgens Handel (1982 : 133) hang die uitvoering van die aktiewe komponent van mis1eiding af van die sukses van passiewe misleiding. Die aktiewe komponent van misleiding behels 'n openbaarmaking van halwe waarhede wat deur die vyandelike inligtingsisteme "ingesamel" moet word. Die vyand moet die "ontdekking" van die informasie self doen. Dit beteken dat enige informasie wat op hierdie wyse aan die vyand "voorsien" word, deur verskeie "bewyse" gesteun moet word om dit geloofwaardig vir die vyand te maak (Handel 1982 : 134). Om hierdie rede is dit makliker om misleiding suksesvol uit te voer indien 'n bestaande vyandelike wanpersepsie of vooroordeel versterk kan word deur die "voorsiening" van halwe waarhede wat hierdie wanpersepsie ofvooroordeel versterk. 'n Deeglike kennis van die vyand se denke, karakter, kultuur en omstandighede is gevolglik 'n voorvereiste vir suksesvolle misleiding. Die moondheid wat van misleiding gebruik maak, moet oor die vermoe beskik om die gegewe situasie vanuit die vyandelike oogpunt te ontleed. Daarbenewens moet die moondheid ook 'n deeglike kennis van die vyandelike insamelingsvermoe he. Dit is daardie element van die vyandelike inligtingsorganisasie wat die misleiding moet "ontdek" sodat die misleiding suksesvol kan wees. Volgens Handel word misleiding om drie redes uitgevoer. Eerstens word gepoog om die vyand se aandag te verplaas, sodat sy magte op die verkeerde plek gekonsentreer is. Tweedens kan dit ten doel he om die vyand te dwing om die beginsel van ekonomiese aanwending van mag te skend. Die vyand moet sy skaars hulpbronne aanwend en vermors op aspekte wat nie van deurslaggewende belang is nie. Laastens word misleiding uitgevoer~om Mililere Woordeboek van die SAW: pp 289 Mililere Woordeboek van die SAW: pp 71 Scienlia rvlilitaria
7 te verras en 'n situasie te skep waarin die vyand onvoorbereid is vir aksie (Handel 1982: 124 &125). Daar kan geargumenteer word dat die skrywer se siening nie suiwer is nie. Die eerste twee redes is niks anders as die skep van situasies waarin die vyand onvoorbereid is vir aksie nie. Sodanige situasies word vereis om verrassing suksesvol uit te voer. Die enigste rede waarom misleiding uitgevoer word, is om die onvoorbereidheid van die vyand te verseker ten einde hom te verras. B.H. Liddell Hart (1967: 323) argumenteer dat die menslike wil die grootste bron van weerstand in 'n ooriog is. Deur misleiding word gepoog om die vyand se denke te bei'nvloed. ndien die vyand se denke bei'nvloed kan word, kan sy besluite en optredes bei'nvloed word. Waar die vyand se denke en besluite so bei'nvloed kan word dat sy optredes situasies skep waarin hy onvoorbereid is vir aksie, het misleiding in sy doel geslaag. situasies bestaan, is die kanse goed dat verrassing suksesvol uitgevoer kan word. Waar sodanige Suksesvolle misleiding en verrassing beteken by implikasie dat die moondheid wat mislei en verras word, nie weet van die bedreiging of potensiele bedreiging wat bestaan nie, of indien hy bewus is van 'n bedreiging, dat hy nie weet waar, wanneer en hoe die vyand gaan optree nie. So 'n gebrek aan kennis kan die totale voortbestaan van 'n moondheid in gevaar ste. Daarteenoor benodig 'n staat wat van misleiding en verrassing gebruik wil maak kennis van sy potensiele slagoffer. Hierdie kennis, of gebrek, daaraan is bekend as inligting. Die Vertolking van informasie W.V. Kennedy definieer inligting as "the gathering of information that can enable a government to gain advantages over rivals or competitors, or at least to survive. ntelligence is the processing, or analysis, of information to' determine how much of it should be passed on as' useful and reliable" (Kennedy, 1983 : 15). n hierdie definisie kom twee belangrike aspekte na 'lore. inligtingsproses. Die een is die verskil tussen inligting en inforrnasie en die ander is die nligting is die produk van insameling, evaluering, ontleding, integrasie en vertolking van aile beskikbare inforrnasie wat vir gebruik versprei kan word (Militere Woordeboek SAW: 148). Dit is duidelik dat aile ongeevalueerde materiaal wat by ontleding inligting produseer as inforrnasie beskou kan word. nligting kan kortliks as vertolkte inforrnasie gesien word. Die inligtingsproses bestaan uit die insameling van inforrnasie, die verwerking van hierdie inforrnasie tot inligting en die beskikbaarstelling van hierdie inligting aan die verbruiker. Slegs in uitsonderlike gevalle word probleme ondervind met die insameling of verkryging van inforrnasie, sowel as die verspreiding van inligting. Probleme wat ontstaan op die gebied van inligting, hou gewoonlik verband met die verwerking, of soos dit algemeen bekend is, die vertolking, van inforrnasie. Volgens K. Knorr (1979: 70) is die doe! van inligting om te bepaal of 'n bedreiging bestaan en tweedens, wat die presiese aard van die bedreiging is. Daar is reeds aangedui dat 'n bedreiging uit twee komponente bestaan. Vir een moondheid om 'n bedreiging vir 'n ander in te hou, moet dit oor 'n bepaalde militere verrnoe beskik. Dit moet, tweedens, ook 'n 24 Scientia Militaria
8 voomeme he om sodanige vermoe aan te wend. Slegs deur te bepaal wat 'n opponent se vermoens en voomemens is, kan die bestaan en aard van 'n bedreiging bepaal word. Die vraag wat nou na yore kom, is hoekom lande wat oor voldoende informasie van 'n opponent se vermoens en voomemes beskik, nie 'n akkurate waardering van 'n werklike of potensiee bedreiging kan maak nie. Die eerste aspek wat Knorr in hierdie verband beklemtoon, is inligtingsgemeenskappe se onvermoe om te onderskei tussen "signals,,6 en "noise,,7 in hul vertolking van informasie. Wanneer 'n groot hoeveelheid informasie deur inligtingsagentskappe vertolking word, raak dit baie moeilik om te onderskei tussen "seine" en "geraas". n retrospek is dit gewoonlik maklik om te onderskei tussen korrekte en irrelevante of vas informasie (Knorr 1979 : 74). Die vertolking van informasie word verder gekompliseer deur die moontlikheid dat 'n opponent doelbewus vals informasie kan voorsien om sy misleidingsplan suksesvol uit te voer. Voorts kan besluitloosheid van 'n opponent, terwyl hy met dreigende optrede besig is, die vertolking bemoeilik (Knorr 1979: 74). 'n Moondheid se optrede is gewoonlik geskoei op verskillende moontlike optredes wat aan bepaalde senario's gekoppel is. 'n Moondheid mag. byvoorbeeld, besluit om sy opponent aan te val slegs indien spesifieke omstandighede geskep word, of 'n bepaalde senario ontstaan. Daar word dikwels na so 'n senario verwys as die 'offensiewe drumpel'. die aard van die vyandelike voomeme te bepaal. n so 'n geval het inligtingsorganisasies 'n baie uitdagende taak om Die vertolking van informasie word uitgevoer deur mense met verskillende sienings, ervarings en verwysingsraamwerke, sodat hul beskouing van spesifieke gebeurtenisse van mekaar verskil. Vooroordele ontstaan binne inligtingsorganisasies as gevolg van aannames wat gemaak word op grond van die opponent se optrede en gedrag in die verlede (Knorr 1979 : 75). Dit is verstaanbaar dat vooroordele en verwagtings van 'n opponent se optrede en gedrag sal ontstaan indien sodanige optrede en gedrag oor 'n verloop van tyd 'n bepaalde patroon openbaar. Vooroordele en sienings word ook deur aspekte soos emosies, ideologiee, burokrasie en wensdenkery belnvloed. A. Shlaim (1976 : 360) maak selfs melding van die rol wat groepsdinamika speel binne inligtingsorganisasies. Dit lei daartoe dat lede van 'n groep neig om gevare mis te kyk, konformerend op te tree en 'n optimistiese uitgangspunt te ondersteun, of andersom. nligtingspersoneel moet, as individue, voortdurend hierteen waak. Die aard van die situasie waarin die vertolkers van informasie hulself bevind, belnvloed die vertolking daarvan (Knorr 1979 : 79). Dit is veral in krisistye dat aspekte soos die k1em op die vinnige beskikbaarstelling van informasie en stress 'n invloed kan he op die vertolking van informasie. "Seine": Feiteof informasiewatbydratot 'n korrektewaarderingvandie bedreiging. "Geraas": nformasiewat nie bydratot 'n korrektewaarderingvandie bedreignie, of wat totaal irrelevantis metbetrekkingtot die betrokkesiluasie. Scientia Militaria
9 Volgens Knorr (1979 : 80) gee inligting van die vyand se verrnoens 'n goeie aanduiding van die presiese omvang van 'n bedreiging. Hierdie stelling is waar in die mate dat 'n kwantitatiewe analise 'n aanduiding is van 'n land se verrnoe. Dit is relatief maklik om te bepaal oor hoeveel tenks, divisies, vliegtuie, aanvalsvaartuie, ensovoorts, 'n land beskik. 'n Kwalitatiewe ontleding van 'n land se vegverrnoe is egter nie so maklik om uit te voer nie. Kwalitatiewe aspekte, soos moreel, opleiding, leierskap en die wil van die bevolking is moeiliker om presies te bepaal. 'n Kwalitatiewe ontleding van 'n opponent se verrnoens word gewoonlik uitgevoer in verhouding tot jou eie verrnoens, aangesien daar nie werklik 'n maatstaf is om hierdie aspekte te meet nie. Vooroordele van vertolkers kan die sienings van die vyandelike kwalitatiewe verrnoens bei"nvloed. Verskeie van hierdie faktore het bygerdra tot Egipte se suksesvolle verrassing van srael op 6 Oktober Egipte se aanval op srael, 6 Oktober 1973 Egpite en Sirie het om 14hOO op 6 Oktober 1973, 'n Joodse godsdienstige vakansiedag, 'n suksesvolle verrassingsaanval teen srael geloods. Die verrassing wat behaal is, het Egipte in staat gestel om die Suezkanaal op verskeie plekke sonder enige noemenswaardige sraeli teenstand oor te steek. srael is selfs verras deur die vemuftige wyse waarop Egiptiese ingenieurs waterpompe gebruik het, om die grondfortifikasies wat srael op die oostelike oewer van die kanaal opgerig het, te oorkom. Reeds op 7 Oktober het Egipte magte langs die totale lengte van die Suezkanaal ontplooi gehad, met die uitsondering van die gebied noord van die Groot Bitter Meer. Teen 10 Oktober was die Egiptiese Magte sowat 16km vanaf die kanaal in verdedigingstellings ontplooi. Die verrasing is verhoog deur die effektiewe wyse waarop die Egiptiese magte hul stellings met lug- en tenkafweer wapens beskerrn het. Dit het sraeli teenaanvalle suksesvol afgeweer, aangesien dit die swaartepunt van die sraeli magte, lugkrag en mobiele oorlogvoering met pantserrnagte, geneutraliseer het. (Dupuy 1982: 40-42) srael het we oor voldoende inforrnasie beskik wat daarop gedui het dat 'n aanval dreigend was. Die Arabiese magte het ten spyte hiervan, steeds daarin geslaag om srael suksesvol te verras. Wat het daartoe gelei dat dat srael onvoorbereid was op die vyandelike aanval en dat Egipte suksesvol was in die verkryging van verrassing? Egipte se beplanning vir die oorlog Die oorsprong van die Oktober-oorlog kan na die Arabiese neerlaag in die Sesdaagse Oorlog (1976) teruggevoer word. Ten einde verlore Arabiese grondgebied en aansien te herwin, het president A. Sadat van Egipte mi die Sesdaagse Oorlog 'n langterrnynstrategie, geskoei op politieke en militere aksies, in die vooruitsig gestel. Druk vanuit ander Arabiese state, sowel as ekonomiese en sosiale probleme in Egipte het Sadat egter gedwing om na 'n geweldadige oplossing vir probleme in die Midde Ooste te begin soek. Dit het hom voor die probleem te staan gebring dat srael militer magtiger as Egipte en Sirie was. Egipte het intussen die struikelblokke van die Sesdaagse Oorlog aangespreek. Ten einde srael se lugoorrnag die hoof te bi~d, sou 'n "muur" van lugafweerrnissiele langs die 26 Scientia Militaria
10 Suezkanaal opgeng word. Die sraeli-pantserbedreiging sou deur 'n groot konsentrasie van tenkafweerwapens in Egipte se gewapende magte teengestaan word. Die probleem wat vir Egipte geskep is deur srael se uitstekende vermoe om reserwes vinnig te mobiliseer, moes met die gebruik van verrassing geneutraliseer word (Herzog 1984 : 229). Sadat het die voordele van verrassing besef, maar was ook realisties genoeg om te besef dat srael te sterk was om deur 'n verrassingsaanval vemietig te word. Hy het gevolglik besluit om nie te poog om srael te verslaan nie, maar om deur sy militere optrede die Midde- Ooste te destabiliseer, ten einde 'n bedreiging vir Amerikaanse en Sowjet detente te skep (Hybel 1986 : 39). Die politieke invloed van die Sowjet Unie sou gebruik word om druk op die Verenigde Nasies toe te pas om 'n skietstilstand te bewerkstellig, indien die aanval sleg verloop Of om inmenging te verhoed indien alles voorspoedig verloop (Herzog 1984 : 229). Supermoondheidsinmenging in die konflik moes gebruik word om srael te dwing om die grondgebied wat met die Sesdaagse Oorlog beset is, aan Egipte terug te gee (Hybel 1986 : 39). Sadat het op 'n vroee staduim die samewerking van President Assad van Sine in die beplanning van die aanval verkry. n Augustus 1973 is daar met die finale beplanning van die aanval begin. Die 6de Oktober is om twee redes as D_dag 8 gekies. Eerstens was dit 'n Joodse godsdienstige vakansiedag (Yom Kippur) in srael. Tweedens sou dit saamval met gunstige getye en strome in die Suezkanaal 'n brugkruisingsoperasie oor die kanaal te vergemaklik (Herzog 1984 : 229). Die aanval sou egter deur 'n grootskaalse misleidingspoging voorafgegaan word. Egipte se uitbuiting van srael se vooroordee deur misleiding Egipte se misleidingsplan was suksesvol in die bevestiging van srael se wanpersepsies en vooroordele op 'n politieke en militere vlak. srael het nie die moontlikheid voorsien dat die Arabiere 'n oorlog om beperkte doelwitte sou veg rue. Soos Betts (1992 : 70) dit stel: "sraeli's and Americans did not consider that a military solution short of the defeat of srael could produce results worth the losses to the Arabs ". Die inligtingsgemeenskap in srael het hul evaluasie van informasie op twee aannames geskoei. Eerstens is aanvaar dat Egipte nie 'n aanval sou loods voordat sy lugmag in 'n posisie was om srael se lugmag te neutraliseer deur aanvalle sraeli lugmagbasisse nie. srael was tweedens van mening dat Sine nie 'n aanval sou loods sonder Egipte se steun rue (Cohen & Gooch 1990: 114). Die moontlikheid van 'n aanval deur Sine voordat 'n ooreenkoms tussen Egipte en Sine tot stand gekom het, was volgens srael baie klein. srael was van mening dat Egipte eers teen 1975 oar die militere vermoe sou beskik om hierdie aanvalle te kon loods. (Herzog 1984: ) Volgens Betts (1982 : 70) het srael, weens sy ervarings in die Sesdaagse Oorlog en vroeer, 'n persepsie van die Arabiese soldaat gehad as pnmitief, ongedissiplineerd en nie in staat om gesofistikeerde uitrusting te hanteer en gek06rdineerde, geintegreerde operasies te Militere term wat die dag waarop 'n operasie in aanvang neem, aandul. Scientia Militana
11 loods nie. n srael is daar geen poging aangewend om die verbeteringe in opleiding en uitrusting wat na 1967 gemaak is, te oorweeg nie. Egipte was bewus van hierdie vooroordele wat in sraeli-geledere bestaan het en het verskeie pogings aangewend om dit te versterk. Die samewerkingsooreenkoms tussen Egipte en Sirie is in die geheim gesluit, terwyl hulle in die openbaar verklaar het dat samewerking tussen hulle, weens onoorkomlike probleme, nie moontlik was nie. Beide Sirie en Egipte het hul beperkte doelwitte en die verbetering van hul militere vermoens vir srael verberg. srael was byvoorbeeld onbewus dat Egipte nuwe middele en metodes vir die oorsteek van die kanaal bekom he!. Egipte en Sirie het hul planne om srael se tenk- en lugkrag te neutraliseer deur van lug- en tenkafweerwapens gebruik te maak, geheim probeer hou (Hybel 1986 : 76-78). Egipte was suksesvol in die skepping van 'n patroon van optrede deur herhaaldelike mobilisasie van sy gewapende magte, sonder dat dit op oorlog uitgeloop het nie. Tussen Desember 1971 en April-Mei 1973 het Egipte drie keer gemobiliseer vir oor1og. Elke keer is die magte gedemobiliseer sonder dat gewapende konflik uitgebreek he!. Tydens die mobilisasie in April-Mei 1973 het srael in reaksie ook 'n dee van sy magte op bystand geplaas. srael is gevolglik nie ontstel deur Egipte se mobilisasie in September 1973 nie. Betts wys daarop dat daar selfs aanduidings was dat die mobilisasie met minder ems bejeen is. Egipte en Sirie se burgeriike beskerming is nie geaktiveer nie; daar was geen sigbare bewyse dat die Arabiese bevolkings hulself gereed gemaak het vir 'n oorlog nie; die mobilisasie-order het aangedui dat Egipte se burgermag teen 8 Oktober vrygestel sou word vir demobilisasie (Betts 1982 : 73). Die voorbereidings in Sirie is beskou as 'n reaksie op 'n luggeveg met die sraelilugmag op 13 September 1973 waartydens 13 Siriese vliegtuie afgeskiet is. srael het die hoe vlak van gereedheid van die Egiptiese magte verklaar as synde die normale stand van sake te wees by 'n oefening van die omvang waarmee Egipte se gewapende magte op daardie tydstip besig was. Voorts is die oefening gesien as 'n poging om srael af te skrik om nie militere optrede teen Sirie te loods nie. Di~ Direkteur van Militere nligting, genl. E. Zeira, het tot die gevolgtrekking gekom dat die mooirtlikheid van 'n aanval baie skraal was (Stein 1982 : 109). Egipte was egter nie net suksesvol in sy misleidingspoging deur die bevestiging van srael se vooroordele nie. Die inligtingsgemeenskappe in srael is oak verwar deur informasie en gebeure van 'n uiteenlopende aard, waardeur Egipte geslaag het in die skepping van "geraas ". Egipte se sukses in die skepping van "geraas" Behalwe die gebruik van die mobilisasie en demobilisasie van sy magte om srael te verwar, het verskeie Egiptiese optredes "geraas" in die sraeli-inligtingsgemeenskap geskep, sodat dit feitlik onmoontlik was om tussen korrekte en valse of misleidende informasie te onderskei. Met beide die Egiptiese en Siriese weermagte gemobiliseer, was die sraeliinligtingspoging gefokus op die bepaling VE.ndie voornemens van die Arabiese magte. 28 Scientia Militaria
12 Ten spyte van die mobilisasie, het Egipte die Verenigde State van Amerika se vredesinisiatiewe in September 1973 in die openbaar verwelkom. Voorts het Egipte die media by sy misleidingspogings betrek. Nuus oor die verwaarlosing en agteruitgang van die Russiese uitrusting wat deur Egipte in die Kanaalgebied gebruik is, het in die Libanese pers verskyn (Shlaim 1976: 355). Die media het verklarings van genl. M. Dayan met betrekking tot die onvoorbereidheid van Egipte, asook 'n analise van genl. Y. Rabin waarin die moontlikheid van oorlog gering geskat is, breedvoerig gedek. Selfs 'n Britse oorlogskorrespondent het die swak onderhoud en onvoorbereidheid van die Egiptiese leer beskryf (Herzog 1984 : 228). Sowat 95 persent van die Egiptiese offisiere wat srael tydens die rlog gevange geneem het, het die oggend van 6 Oktober 1973 vir die eerste keer gehoor dat die oefening 'n dekmantel vir'n aanval teen srael was (Herzog 1984 : 229). Dit is 'n aanduiding van die goeie sekerheid wat deur die Egiptiese magte, veral die bevelselement, gehandhaaf is. Dit is verder 'n aanduiding dat Egipte sy eie weermag by die misleidingspoging betrek het, ten einde die geloofwaardigheid van die poging te verseker. Dit spreek vanself dat rapporterings deur die sraeli-magte in Sinai van Egiptiese aktiwiteite sou toeneem nadat Egipte met hul oefening begin het. nformasie van artillerie, uitrusting en ammunisie wat by Port Fouad ontskeep is, asook van artillerie wat vorentoe gebring is en missielstellings wat beman word, is ontvang. Rapporte het beskryf hoe toegangswee na die kanaal verbeter is en voorbereidings getref is om die kanaal oor te steek. Soos Egiptiese magte myne op een plek in die kanaal opgelig het, het hulle dit by 'n ander punt gele. Die normale daaglikse roetine langs die kanaal het voortgegaan. Burgerlikes het met hul werk voortgegaan asof hul niks te wagte was me. Die Egiptiese soldate het in die kanaal visgevang en was op die oog af totaal ontspanne. (Herzog 1984 : 235) Volgens C. Herzog (1984: 237) was daar een element wat 'n duidelike aanduiding van 'n naderende oorlog vir die sraeli's moes gewees het: dit was die aktiwiteite van die Sowjet Unie in die Midde-Ooste kort voor die uitbreek van die oorlog. Drie dae voor die uitbreek van die oorlog is 'n Sowjet verkenningsateliet in 'n wentelbaan bo die Sinai geplaas. Op 4 Oktober het eenhede van die Sowjet vloot uit die hawens van Alexandria en Port Said begin beweeg. nformasie is ook ontvang van Sowjet vliegtuie wat begin het om burgerlikes van die Sowjet Unie uit Kairo en Damaskus te ontruim. Die tyd van die dag waarin die aanval uitgevoer is, het bygedra tot Egipte se verkrygying van verrassing. 'n Aanval soos die wat deur Egipte uitgevoer is, word gewoonik vroeg in die oggend van stapel gestuur. Deur die aanval om 14hOOdie middag van stapel te stuur, het gevolglik ook tot Egipte se verkryging van verrassing bygedra. Dit is nie duidelik of die skaking van 'n trein vol Russiese Jode in Oostenryk op 29 September deel uitgemaak het van die Egiptiese misleidingspoging nie. Dit het egter effektief daarin geslaag om die sraeli-regering se aandag af te lei. Beide die sraeli regering en bevolking het op hierdie probleem gefokus en hul aandag is van ontwikkelinge langs die Scientia Militaria
13 Suezkanaal af weggelei. Die vroegtydige staking van Egiptiese burgerlike lugvaart op 5 Oktober het ook 'n duidelik waarskuwing aan srael verskaf. (Betts 1982 : 76) n retrospeksie is dit feitlik onverstaanbaar hoekom ~rael nie ag geslaan het op hierdie herhaalde aanduidings nie. Dit is duidelik dat daar nie enige gebrek aan informasie was nie. Hoekom kon srael nie daarin slaag om 'n korrekte waardering van die situasie te maak nie? srael se wanvertolking van informasie srael se verdedigingskonsep was, weens sy onvermoe om 'n groot staande mag te bekostig, op drie konsepte geskoei: eerstens is op die inligtingsgemeenskap staatgemaak om voldoende waarskuwingstyd aan die gewapende magte te voorsien ten einde die reserwes te mobiliseer; tweedens moes die klein staandemagkomponent van die sraeli leer in staat wees om die vyandelike offensief te vertraag tot die reserwes gemobiliseer is; derdens het srael oor 'n groot permanente lugmag beskik wat van die begin van enige oorlog af, offensief kon optree. n die geval van 'n aanval teen srael moes hierdie drie elemente tyd wen en die front hou tot die reserwes gemobiliseer was en srael gereed was om offensief op te tree. n Oktober 1973 het die belangrikste element van hierdie strategie misluk. Die inligtingsgemeenskap kon nie akkurate inligting wat voldoende waarskuwingstyd sou verskaf, voorsien nie. (Herzog 1984 : 230) Tesame hiermee is die sraeli lugkrag en pantsermagte ook tot 'n groot mate geneutraliseer deur die Arabiese magte se gebruik van lug- en tenkafweerwapens wat vir die sraeli's verberg is. Dit is baie duidelik dat srael se inligtinggemeenskap 'n deurslaggewende rol in sy verdediging gespeel het. srael se inligtingsgemeenskap het deur die jare vir hulle 'n reputasie van effektiwiteit opgebou. Die gevolg hiervan was dat beide die politici en senior militere offisiere versigtig was om die inligtinggemeenskap te bevraagteken. Die toedrag van sake blyk duidelik uit die Siman Tov-voorval, waar 'n luitenant op en 3 Oktober rapporte aan die Suidelike Kommandement (in Sinai) voorgele het, waarin die aanduidings van 'n dreigend oorlog duidelik uiteengesit is. Hierdie rapport is egter nie verder versprei nie, omdat dit nie in ooreenstemming was met die hoer hoofkwartier se evaluasie van die situasie nie (Shlaim 1976 : 354). Luitenant Benjamin Siman Tov was die slagorde-offisier van die Suidelike Kommandement se inligtingsafdeling. n sy rapport van Oktober het hy 'n ontleding gemaak van die Egiptiese ontplooiings, as 'n aanduiding dat Egipte besig was met voorbereidings vir 'n oorlog. n sy verslag van 3 Oktober het t. Siman Tov verskeie faktore, wat daarop dui dat Egipte besig was om die oefening as 'n dekstorie vir 'n aanval te gebruik, uitgewys. (Herzog 1984: 236) Wat die politici se verhouding met die inligtinggemeenskap betref, was daar 'n wedersydse weerhouding van bevraagtekening. Die inligtingshoofde was nie onder politi eke druk nie, maar was in gereelde, noue kontak met die ministers wat die besluite met betrekking tot nasionale veiligheid gemaak het. Die inligtingshoofde het nie die dogmas en vaste oortuigings van hierdie politici uitgedaag nie. nformasie, analises en waarderings is bewustelik of onbewustelik so aangepas, dat oit by politici se sienings en beleide ingepas het 30 Scientia Militaria
14 (Shlaim 1976 : 366). Gens. Zeira en Shalev het, byvoorbeeld, in hul kontak met die sraeli politici in die dae voor die aanval, erken het dat Egipte oor 'n vermoe beskik om srael aan te val, sonder vooraf waarskuwing. Dit is egter beklemtoon dat die moontlikheid skraal was dat dit wei sou plaasvind. (Herzog 1984: 234) Die evaluasie van informasie is sterk bei"nvloed deur vooroordele en wanpersepsies wat binne die inligtinggemeenskap bestaan he!. Daar is reeds gewys op die feit dat srael oortuig was dat Egipte nie sou aanval voordat dit nie die sraeli lugmag kon neutraliseer nie. Veral Genl Zeira, die Direkteur van Militere nlil,,'ting, was sterk oortuig van hierdie siening. Hierdie oortuigings het daartoe gelei dat informasie en vyandelike ontplooiings gerasionaliseer is om by hierdie vooroordeel in te pas (Shlaim 1976 : 353). Hierdie oortuigings het verder daartoe bygedra dat slegs informasie wat by hul persepsies ingepas het, vertolk is. nformasie van Egipte se lug- en tenkafweerbedreiging is nie in 'n emstige lig beskou nie of is gei"gnoreer. Daar is, byvoorbeeld, geargumenteer dat die teenwoordigheid van Egiptiese leer langs die Seuz kanaal nie voldoende aanduiding was van 'n moontike aanval nie. Sedert 1971 is die Egiptiese leer ook reeds drie maal ten volle gemobiliseer, sonder dat daar 'n aanval uitgevoer is. (Herzog 1984: 234) Dit is juis hierdie herhaalde mobilisasies en demobilisasies wat die inligtingshoofde gekondisioneer he!. Dit het uitgeloop op 'n situasie, veral na die April-Mei 1973 mobilisasie, waar 'n mobilisasie nie meer as 'n bedreiging en 'n aanduiding van 'n moontlike aanval beskou is nie. Volgens Betts (1982 : 72) het "alert fatique" 'n groot rol gespeel in srael se besluit in September 1973 om nie te mobiliseer nie, ten spyte van groeiende bewys van Egipte se gereedheid vir aksie. Die inligtingsgemeenskap se nalating om 'n waarskuwing van 'n dreigende aanval te voorsien het ook daartoe gelei dat, veral die leer, onvoorbereid was. Gen Ariel Sharon wys byvoorbeeld in sy outobiografie daarop dat die verrassing aangehelp is deur die wyse waarop srael se pantsermagte met die uitbreek van die oorlog ontplooi is. n teenstelling met die reaksieplan, was die afstand wat hierdie magte vanaf die kanaal ontplooi is, baie groot. Gevolglik was 'n vinnige konsentrasie van pantsermagte om die kruising te stop nie moontlik nie (Sharon 1989: 294). Gevolgtrekkings Egipte se aanval op srael in Oktober 1973 is 'n goeie voorbeeld op die gebied van vertolking, misleiding en verrassing. Egipte kon daarin slaag om morele verrassing te behaal, deurdat srael totaal onverhoeds betrap is. Die verrassing is behaal in terme van tyd en metode. Die feit dat Egipte die aanval op 'n Joodse godsdienstige vakansiedag van stapel gestuur het, en die aanval om 14hOO die middag plaasgevind het, was sentraal in die verkryging van die verrassing. Selfs nadat srael oortuig is dat die aanval wei gaan plaasvind, was daar nog onsekerheid oor die presiese tyd daarvan. srael is ook verras deur Egipte se gebruik van water om die grondfortifikasies te oorkom, sowel as sy gebruik van tenk- en lugafweerwapens om die sraeli tenk- en lugbedreiging te neutraliseer. Scientia Militaria
15 Die suksesvolle verkryging van verrassing word verder toegeskryf aan die feit dat Egipte daarin kon slaag om te voorkom dat srael konsentrasie van mag bewerkstellig deur vroegtydig te mobiliseer. n retrospek is dit duidelik dat srael, weens Egipte se agterstand op militere gebied, moes voorsien dat Egipte van verrassing gebruik sou maak indien hy srael sou aanval. Die Egiptiese aanval is 'n goeie voorbeeld van suksesvolle misleiding deur die verberging van vermoens en voornemes vir die vyand. kwantitatiewe verbeteringe in die Egiptiese weermag. srael was wei bewus van die srael is steeds verras deur Egipte se besit en effektiewe gebruik van die nuutste lug- en tenkafweerwapens, asook Egipte se verberging van sy voorneme om aan te val. Die sukses van die verrassingsaanval kan aan srael se swak vertolking van informasie toegeskryf word. srael was nie in staat om Egipte se voorneme om aan te val, korrek te waardeer nie. Goeie sekerheid aan die kant van Egipte en die suksesvolle gebruik van die dekstorie van 'n oefening deur sy gewapende magte naby die kanaal, het bygedra tot die skep van verrassing. Daar was egter geen gebrek aan informasie wat op 'n aanval gedui het nie. Die vertolking van die informasie het die probleme geskep. Hierdie wanvertolking kan aan verskeie aspekte toegeskryf word. Die inligtingspersoneel se visie is beperk deur 'n aantal vooropgestelde idees. Voorts was dit moeilik om te onderskei tussen korrekte, vals en misleidende informasie. Politici het die inligtingspersoneel indirek belnvloed met hul idees. Dit is duidelik dat inligting en die bedryf daarvan, van deurslaggewende belang is in die verhoudinge tussen state. nligting kan vir enige staat, vera in krisistye, 'n saak van oorlewing wees. Verrassing, misleiding en die vertolking van informasie is weens hul sentrale rol in die bedryf van inligting, van deurslaggewende belang. Misleiding is 'n uiters goeie metode om verrassing te bewerkstellig. Dit blyk dat daar 'n direkte verband is tussen die sukses en omvang van misleiding en die sukses en omvang van verrassing wat daaruit voortvloei. Sonder goeie sekerheid, beplanning en ko6rdinering kan geen misleidingspoging suksesvol wees nie. Misleiding word makiker geskep deur bestaande vyandelike wanpersepsies en oortuigings te versterk as om te poog om nuwe wanopvattings te skep en te versterk. Die Egiptiese aanval op srael het bewys dat voortdurende optrede wat nie tot oorlog lei nie, neig om die vyand te kondisioneer sodat hy sy gereedheid en waaksaamheid verslap. Egipte het met sy aanval op srael vootgegaan, ten spyte van sy swakkere militere vermoens. Dit is belangriker vir state om hul politieke oogmerke te bereik, as om militere oorwinnings te behaal. Alhoewel dit belangrik is dat inligtingspersoneel 'n opponent se militere vermoens bepaal, wat relatief maklik is, is dit van groter belang om state se voornemens te bepaal. Veral militere inligtingsorganisasies moet hulself nie beperk in die vertolking van hul informasie nie. nformasie moet geplaas word teen die bree agtergrond van 'n opponent se politieke, ekonomiese, sosio-maatskaplike en sielkundige omstandighede. Dit is veral belangrik om 'n staat se koste om oorlog te maak op te weeg teen sy omstandighede, sou hy nie tot oorlog oorgaan nie. 32 Scientia Militaria
16 srael se wanvertolking van informasie beklemtoon die verhouding tussen die politieke oppergesag en inligtingsorganisasies van 'n land. Daar moet 'n balans wees tussen die verskaffing van politieke leiding deur politici en die onafhanklike funksionering van inligtingsorganisasies om die kreatiwiteit van personeel te verseker. Die uitdaging is dat politici die inligtingspersoneel moet rig in hul werksaamhede sonder dat die inligtingspersoneel se objektiwiteit in die vertolking van informasie deur politici beinvloed word. nligtingspersoneel moet weer op hulle beurt die inligting aan die besluitnemers oordra op s6 'n wyse dat hulle nie die besluitnemers se objektiwiteit in die neem van besluite, beinvloed nie. besluite namens hulle neem nie. nligtingspersoneel moet nie besluitnemers in 'n bepaalde rigting "druk" of Dit is duidelik dat menslike persepsies, vooroordele en opvattings 'n belangrike rol spee1 in die vertolking van informasie. nformasie is feite wat aileen geen waarde het nie. Hierdie feite moet deur vertolking teen die regte agtergrond geplaas word om interpretasie daarvan moontlik te maak. Solank as wat die mens met sy oortuigings betrokke is by die vertolking van feite, sal daar altyd 'n moontlikheid bestaan dat misleiding en verrassing kan plaasvind. Die uitdaging is nie net om tussen korrekte en vals informasie ("noise and signals ") te onderskei nie, maar om die feite teen die regte agtergrond tt: plaas, sodat die korrekte afleidings gemaak kan word. Scientia Militaria
st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste lus rd Rondte lb Langbeen alsalleen Agterste lus
Mandala Madness Kopiereg: Helen Shrimpton, 2015. Alle regte voorbehou. Deur: Helen at www.crystalsanlbrokset.com US terme word deurgaans gebruik. Deel 6 Afkortings st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen
Prosesse wat gevolg word om sake op te volg op distriksvlak. Processes used to follow up on cases at district level
In Groenewald v Van der Merwe (1) (1917 AD ), Innes CJ described delivery with the long hand as follows:
IN DIE ARBEIDSHOF VAN SUID AFRIKA (GEHOU TE KAAPSTAD)
Die netto waarde van die onderneming en die rekeningkundige vergelyking *
ks Kettingsteek dlb Dubbelslaglangbeen vhk Voorste hekkie gs Glipsteek drieslb Drieslaglangbeen ah Agterste hekkie
Kopiereg: Helen Shrimpton, 2015. Alle regte voorbehou. Deur: Helen at www.crystalsandcrochet.com US terme word deurgaans gebruik. Deel 16 Afkortings st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week DB Tracker USA (DBXUS) 17 Januarie 2014
BenguFarm Bestelvorm Advanced Livestock Management Software Voorletters & Van of Besigheidsnaam: Posadres: Poskode: BTW no: Taalkeuse: BenguFarm Kliënt Nommer (indien bestaande BenguFarm kliënt): BPU Stamboek
Laerskool Olifansvallei LSO Kwartaal 1 - ASSESSERINGSPROGRAM
REËLS VIR DIE BENOEMING, VERKIESING, AANWYSING EN AANSTELLING VAN RAADSLEDE
SHAREMAX GESINDIKEERDE MAATSKAPPYE OPGEDATEERDE KOMMUNIKASIE
SHAREMAX GESINDIKEERDE MAATSKAPPYE OPGEDATEERDE KOMMUNIKASIE 21 Julie 2011 Bykomend tot vorige kommunikasie, is die direksies van die Sharemax gesindikeerde maatskappye ( Maatskappye ) onder direktiewe
PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 23 APRIL LOCAL AUTHORITY NOTICE PLAASLIKE BESTUURSKENNISGEWING LOCAL AUTHORITY NOTICE 106 GREATER TZANEE
2 1354 PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 23 APRIL 2007 CONTENTS INHOUD Page Gazette LOCAL AUTHORITY NonCE PLAASLIKE BESTUURSKENNISGEWING 106 Town-planning and Townships Ordinance (15/1986): Greater Tzaneen
EXTRAORDINARY BUITENGEWOON PROVINCIAL GAZETTE PROVINSIALE KOERANT
North West Noordwes EXTRAORDINARY BUITENGEWOON PROVINCIAL GAZETTE PROVINSIALE KOERANT Vol. 258 MAHIKENG, 21 AUGUST 2015 AUGUSTUS No. 7522 We oil Irawm he power to pment kiidc Prevention is the cure AIDS
Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is
Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is Panamo Properties (Pty) Ltd v Nel die (regte) antwoord? Anneli Loubser Anneli Loubser,
LIDMAATSKAP AANSOEK MEMBERSHIP APPLICATION
Member Number Reg. 2103/02 LIDMAATSKAP AANSOEK MEMBERSHIP APPLICATION 1. Ons is 'n geregistreerde Brandbeskermingsvereniging (BBV) vir die Groter Overberg-streek (Overberg Distriksmunisipaliteit area).
GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 PUNTE: 150 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 9 bladsye. 2 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 (NOVEMBER 2013) INSTRUKSIES EN INLIGTING
HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS
HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS 5.1 INLEIDING Met die navorsing is daar ondersoek ingestel na die effek van Gestaltspelterapie op die selfbeeld van die leergestremde leerder. In Hoofstuk 1 is
33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en
2010 33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en waar hy geset het en koeldrank gedrink het, en gerook het. Ek sien. GEEN VERDERE VRAE DEUR PROF SMITH ADV HAASBRCEK ROEP:
DIE OPLEIDING VAN BEDRYFSIELKUNDIGES AAN DIE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE W. BOTHA DEPARTEMENT BEDRYFSIELKUNDE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE
DIE OPLEIDING VAN BEDRYFSIELKUNDIGES AAN DIE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE W. BOTHA DEPARTEMENT BEDRYFSIELKUNDE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE Die Departement Bedryfsielkunde aan die Universiteit van Fort Hare
Provincial Gazette Provinsiale Koerant
The Province of Gauteng UNITY IN DIVERSITY Die Provinsie Van Gauteng Provincial Gazette Provinsiale Koerant EXTRAORDINARY BUITENGEWOON Selling price Verkoopprys: R2.50 Other countries Buitelands: R3.25
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (TRAKSVAALSE PROVINSIALE AFDELING)
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (TRAKSVAALSE PROVINSIALE AFDELING) SAAKNOMMER: CC ^S2/S5 DELMAS 1987-06-18 DIE STAAT teen: PATRICK MABUYA BALEKA EN T 21 AXDER VOOR: SY EDELE REGTER VAN DIJKHORST ASSESSOR
HOOFSTUK 4 Bestuursmodelle, met spesifieke verwysing na die bedryf- en besigheidsaspekte van oop afstandsleer
HOOFSTUK 4 Bestuursmodelle, met spesifieke verwysing na die bedryf- en besigheidsaspekte van oop afstandsleer 4.1 Inleiding Die doel met hierdie hoofstuk is om vanuit die literatuur die aard van bestuursmodelle
Direkte en indirekte rede *
OpenStax-CNX module: m24032 1 Direkte en indirekte rede * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2
IN DIE NOORD GAUTENG HOë HOF, PRETORIA (REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA) REINETTE DEE SOUSA JARDIM...Eerste Applikant
SAFLII Note: Certain personal/private details of parties or witnesses have been redacted from this document in compliance with the law and SAFLII Policy IN DIE NOORD GAUTENG HOë HOF, PRETORIA (REPUBLIEK
OFFICIAL GAZETTE. AG.Goewermentskennisgewing. AG. Government Notice VAN SUIDWES-AFRIKA UITGAWE OP GESAG EXTRAORDINARY OF SOUTH WEST AFRICA
PUBLISHED BY AUTHORITY OFFICIAL GAZETTE EXTRAORDINARY OF SOUTH WEST AFRICA BUITENGEWONE OFFISIELE KOERANT VAN SUIDWES-AFRIKA UITGAWE OP GESAG R0,30 Wednesday I November 1989 WINDHOEK Woensdag I November
SIZA takes the sting out of auditing
SIZA takes the sting out of auditing INTRO: The fruit industry s ethical trade programme, the Sustainability Initiative of South Africa (SIZA), not only allows fruit growers to remedy weaknesses in their
HOOFSTUK3 DIE PROSES VAN AMALGAMERING VAN SKOLE EN DIE BESTUUR DAARVAN
HOOFSTUK3 DIE PROSES VAN AMALGAMERING VAN SKOLE EN DIE BESTUUR DAARVAN 3.1 INLEIDING By die besluitnemingsfunksie wat binne skoolverband plaasvind, besit die skoolhoofde die meeste gesag (Jacobson, 1987:54).
3024. hulle praat van n persoon wat so onlangs heengegaan het, meer klem te le op die goeie nie? -- Dit is inderdaad so
3024. --- Ek sou aanvaar dat dit n invloed het Edelagbare. Is daar nie *11 menslike geneigdheid by mense om wanneer hulle praat van n persoon wat so onlangs heengegaan het, meer klem te le op die goeie
'N ETIES-HISTORIESE BESKOUING VAN DIE ROL VAN GENL C.R. DE WET IN DIE ANGLO- BOEREOORLOG
University of Pretoria etd Rossouw, S H (2003) 1 'N ETIES-HISTORIESE BESKOUING VAN DIE ROL VAN GENL C.R. DE WET IN DIE ANGLO- BOEREOORLOG 1899-1902 deur SERVAAS HOFMEYR ROSSOUW Voorgelê ter gedeeltelike
Provincial Gazette Provinsiale Koerant
The Province of Gauteng UNITY IN DIVERSITY Die Provinsie Van Gauteng Provincial Gazette Provinsiale Koerant EXTRAORDINARY BUITENGEWOON Selling price Verkoopprys: R2.50 Other countries Buitelands: R3.25
Uit Moerdijk se pen Man en Media
MOERDIJK DIE MENS Agtergrond en familie geskiedenis Tweede Anglo Boere-oorlog Studiejare VROë LOOPBAAN Robertsons Deep Myn Johannesburg jare Kerkgeboue vir Suidafrika (1919) KERKGEBOUE VIR SUIDAFRIKA dit
Mandala Madness Deel 2
Mandala Madness Deel 2 Hierdie week gaan julle almal verander word in mooi sterretjies, so laat jou kreatiwiteit glinster en blink. Moenie vergeet om jou werk met ons te deel nie, sommer op facebook waar
Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid *
Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid * Linda Jansen van Rensburg Opsomming Artikel 27 van die Grondwet bepaal dat elkeen die reg het op toegang tot
Rut: n Liefdes Verhaal
Bybel vir Kinders bied aan Rut: n Liefdes Verhaal Geskryf deur: Edward Hughes Ge-illustreer: Janie Forest Aangepas deur: Lyn Doerksen Vertaal deur: Yvonne Kriel Vervaardig deur: Bible for Children www.m1914.org
INHOUDSOPGAWE. Inleiding... 7 DEEL EEN: SEISOENE IN ONS LEWE
INHOUDSOPGAWE Inleiding... 7 DEEL EEN: SEISOENE IN ONS LEWE Seisoene is belangrik vir groei... 15 Wat van die mens?... 17 Lente... 20 Somer... 23 Herfs... 28 Winter... 42 Gevolgtrekking... 68 DEEL TWEE:
HOOGSTE HOF VAN APPEL In die saak tussen: DIE KOMMISSARIS VAN BINNELANDSE INKOMSTE Appellant en W J VAN DER HEEVER Respondent Coram: Smalberger,
HOOGSTE HOF VAN APPEL In die saak tussen: DIE KOMMISSARIS VAN BINNELANDSE INKOMSTE Appellant en W J VAN DER HEEVER Respondent Coram: Smalberger, Grosskopf, Nienaber, Plewman ARR en Farlam Wnd AR Verhoordatum:
KANTOOR VAN DIE MUNISIPALE BESTUURDER BERGRIVIER MUNISIPALITEIT POSBUS 60 PIKETBERG 7320
KANTOOR VAN DIE MUNISIPALE BESTUURDER BERGRIVIER MUNISIPALITEIT POSBUS 60 7320 20 OKTOBER 2015 OM 11:00 IN DIE RAADSAAL, MUNISIPALE KANTORE, KERKSTRAAT, TEENWOORDIG RAADSLEDE Rdh J Raats [DA] Speaker Rdl
IN DIE Hoë HOF VAN SUID-AFRIKA (NOORD-KAAPSE AFDELING, KIMBERLEY)
Sekere persoonlike/private besonderhede van partye of getuies in die dokument is geredigeer in ooreenstemming met die wet en SAFLII se beleid. IN DIE Hoë HOF VAN SUID-AFRIKA (NOORD-KAAPSE AFDELING, KIMBERLEY)
DIE PROBLEMATIEK IN DIE NAVORSING VAN KONTEMPORERE KRYGSGESKIEDENIS IN SUID-AFRIKAI
DIE PROBLEMATIEK IN DIE NAVORSING VAN KONTEMPORERE KRYGSGESKIEDENIS IN SUID-AFRIKAI Kmdt C.l. lacobs* PROBLEMS RELATING TO CONTEMPORARY MILITARY HISTORICAL RESEARCH IN SOUTH AFRICA As isthe case after
deur BOB RONALD JANSSEN voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIUM in die vak INTERNASIONALE POLITIEK aan die
'n ONDERSOEK NA DIE GEBRUIK VAN KRYGSGESKIEDENIS IN DIE ONTWIKKELING VAN MILITERE DOKTRINE: DIE SUID-AFRIKAANSE ERV ARING deur BOB RONALD JANSSEN voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad
Militêre strategie tydens die Anglo-Boereoorlog ( ): n herwaardering na verloop van 100 jaar
Militêre strategie tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902): n herwaardering na verloop van 100 jaar ANDRÉ WESSELS * 1. Inleiding Die honderdjarige herdenking van die Anglo-Boereoorlog het tot hernieude
HOOFSTUK 2. 'n Struktuuranalise van die skool word getnaak aan die hand van die
HOOFSTUK 2 2. FUNDERING VAN DIE SKOOL AS ORGANISASIE 2. 1. IN LEIDING In hierdie hoofstuk word aangetoon dat die skool 'n organisasie is. Alhoewel die invalshoek dus die organisasiewees van die skool is,
HOOFSTUK 5 EMPIRIESE BEVINDINGE. So ver terug as 1984 is epilepsie deur die Wêreld- gesondheidsorganisasie
HOOFSTUK 5 EMPIRIESE BEVINDINGE 1. INLEIDING So ver terug as 1984 is epilepsie deur die Wêreld- gesondheidsorganisasie verklaar as n verskynsel wat kan manifesteer in n verskeidenheid aanvalle, wat grootliks
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Aspen Holdings. 9 Mei 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Aspen Holdings 9 Mei 2014 Disclaimer: The
Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf
Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf deur P C Payne BA, LLB Studentenommer: 20727755 Skripsie ingedien ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes
-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING
-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING To create a classroom where all learners will thrive is a challenging task, but there is an island of opportunity in the sea of every difficulty. (Kruger & Adams,
INHOUD: Die SIZA Program 1 Monitering en Evaluasie 3 SIZA / GRASP Nakoming 1 Koolstofvoetspoor Werkswinkels 5 Die SIZA Platvorm 2
Nuus Volume 4, Uitgawe 5 Augustus 2016 INHOUD: Die SIZA Program 1 Monitering en Evaluasie 3 SIZA / GRASP Nakoming 1 Koolstofvoetspoor Werkswinkels 5 Die SIZA Platvorm 2 SIZA PROGRAM VORDER GOED SIZA lidmaatskap
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (TRANSVAAL PROVINSIALE AFDELlNG) Saakno.: 21769/02 Datum gelewer: 13/6/05 UITSPRAAK
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (TRANSVAAL PROVINSIALE AFDELlNG) ONRAPORTEERBAAR In die saak van: CHRISTIAAN DIEDERICKS NO Saakno.: 21769/02 Datum gelewer: 13/6/05 EISER TEEN PADONGELUKKEFONDS VERWEERDER
Kolossense. die nuwe ou volkome onvolmaakte jy. leiersgids vir. inspirasie. Edi Bajema
inspirasie leiersgids vir Kolossense die nuwe ou volkome onvolmaakte jy Edi Bajema Oorspronklik uitgegee deur Faith Alive Christian Resources. Kopiereg 2010 Faith Alive Christian Resources. Kalamazolaan
P o s b u s 2 2, P O R T E R V I L L E, 6 8 1 0 T E L : 0 2 2 9 3 1 2 1 7 4 F A K S : 0 2 2 9 3 1 3 3 2 1 E P O S : s e k r e t a r e s s e @ p o r t e r h s. c o. z a HOëRSKOOL PORTERVILLE TROTS RESPEK
MODULE 2 ALLE RISIKO S. Toepaslike Eenheidstandaarde
MODULE ALLE RISIKO S Toepaslike Eenheidstandaarde 10011 Apply knowledge of personal all risk insurance 10118 Underwrite a standard risk in short term personal insurance 1011 Apply technical knowledge and
Bestuur van Verandering. Hoofstuk2 HOOFSTUK2 BESTUUR VAN VERANDERING 2.1 INLEIDING
2 HOOFSTUK2 BESTUUR VAN VERANDERING 2.1 INLEIDING Sedert die middel negentigerjare word die skoolhoof met toenemende verandering op verskeie gebiede gekonfronteer. Onverwagte veranderinge in onder meer
Week in oorsig Aandeel van die week Zeder Investments ltd. 19 April 2013
Week in oorsig Aandeel van die week Zeder Investments ltd. 19 April 2013 Disclaimer: The opinions expressed in this document are the opinions of the writer and not necessarily those of PSG and do not constitute
Eerste Respondent DIE RING VAN ROODEPOORT, Tweede Respondent DIE NEDERDUITSE GEREFORMEERDE KERK
IN DIE ARBEIDSHOF VAN SUID AFRIKA SAAKNOMMER:J 273/97 In die saak tussen DS NOËL SCHREUDER Applikant en DIE NEDERDUITSE GEREFORMEERDE KERK WILGESPRUIT Eerste Respondent DIE RING VAN ROODEPOORT, NEDERDUITSE
Die bydrae van n haalbare gasvryheids- en ontmoetingsetiek in die etiese versorging van gesondheidsorgwerkers
Stellenbosch Theological Journal 2015, Vol 1, No 1, 217 233 DOI: http://dx.doi.org/10.17570/stj.2015.v1n1.a11 Online ISSN 2413-9467 Print ISSN 2413-9459 2015 Pieter de Waal Neethling Trust Die bydrae van
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Steinhoff International Holdings Ltd. 11 Julie 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Steinhoff International Holdings Ltd 11
Be gees terde werknemers as boublok vir n gesonde samelewing Spirited employees as building block for a healthy society
Navorsings- en oorsigartikels / Research and review articles (1): Voorwaardes vir n gesonde samelewing (gemeenskap) 525 Be gees terde werknemers as boublok vir n gesonde samelewing Spirited employees as
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING)
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) Aansoek nr : 4761/1998 In die aansoek van: JACOMINA ELIZABETH SCHEEPERS Applikante en DIE VOORSITTER VAN DIE RAAD VAN TRUSTEES
OEFENVRAESTEL VRAESTEL 2 WISKUNDE GELETTERDHEID GRAAD 10
OEFENVRAESTEL VRAESTEL 2 WISKUNDE GELETTERDHEID GRAAD 10 75 PUNTE INSTRUKSIES 1. Hierdie is SLEGS n oefenvraestel met voorbeelde van die tipe vrae wat n n Gr 10- jaareindvraestel verwag kan word. Dus is
APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode. Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode
APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode www.scriptural-truth.com Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode Die gebed van Azariah {1:1} en hulle loop
My Tracer GPS Voertuig Volg Sisteem Geoutomatiseerde Elektroniese Logboek SAIAS ABSA, ATKV Cross Country Ons Leuse
SMS Fleet (Pty) Ltd Maatskappy in privaat besit gestig in 2006 Ons produk My Tracer is n lokaal ontwikkelde, briljante, internet gedrewe GPS Voertuig Volg Sisteem met n volledige Geoutomatiseerde Elektroniese
Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria,
April 2007 Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria, Ek is tans besig om n lys te maak van al die erfnommers in ou Pretoria. Dit is nou die deel wat vandag die middestad is. Wat
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA. (APPèLAFDELING)
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (APPèLAFDELING) In die saak tussen BLUE GRASS ESTATES (PTY) LIMITED EN 26 ANDER Appellante en DIE MINISTER VAN LANDBOU 1ste Respondent DIE SUIWELRAAD 2de Respondent
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (GAUTENG AFDELING, PRETORIA)
SAFLII Note: Certain personal/private details of parties or witnesses have been redacted from this document in compliance with the law and SAFLII Policy IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (GAUTENG AFDELING,
BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE
BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE deur PAUL1 RICHARDS BA (MW) (PU vir CHO) Manuskrip voorgele ter gedeeltelike nakoming van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIUM (MAATSKAPLIKE WERK)
ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT (EIA): 12/12/20/944 ESKOM: PROPOSED NUCLEAR POWER STATION AND ASSOCIATED INFRASTRUCTURE
150mm x 200mm ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT (EIA): 12/12/20/944 ESKOM: PROPOSED NUCLEAR POWER STATION AND ASSOCIATED INFRASTRUCTURE AVAILABILITY OF DRAFT ENVIRONMENTAL IMPACT REPORT AND ASSOCIATED SPECIALIST
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA IN THE HIGH COURT OF SOUTH AFRICA
Verslagwaardig: Sirkuleer Aan Regters: Sirkuleer Aan Landdroste: JA / NEE JA / NEE JA / NEE IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA IN THE HIGH COURT OF SOUTH AFRICA (Noord Kaapse Afdeling / Northern Cape
- Die DVD s: Our Created Solar System DVD en Our
Kyk ook: - Die DVD s: Our Created Solar System DVD en Our Created Stars and Galaxies DVD - Skepping & Evolusie Onversoenbaar!, Hennie Mouton, Hoofstuk 4, Die uniekheid van die aarde - Ons is in die middel
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd. 14 Februarie 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd 14 Februarie 2014 Disclaimer:
1. BEGRIPSOMSKRYWINGS EN ORIENTASIE
1. BEGRIPSOMSKRYWINGS EN ORIENTASIE Vroue het tot ongeveer 3000 v.c. aan die hoof van die huishouding gestaan. Hierdie matriargale sisteem is gekenmerk deur 'n egalit ~re sosiale stand waarbinne mans en
HOOFSTUK 5 DIE BELANG VAN GESKIEDENIS 5.1 PROBLEEMSTELLING Subprobleem 4
HOOFSTUK 5 DIE BELANG VAN GESKIEDENIS 5.1 PROBLEEMSTELLING 5.1.1 Subprobleem 4 Die vierde subprobleem is om die teone en metodiek van Geskiedenis te ondersoek wat aanleiding tot 'n kursusinhoud gee. 5.1.2
Die verantwoordelikheids-etiek van Max Weber: n Toepaslike etiek vir ons tyd? 1
De Villiers, Etienne Universiteit van Pretoria Die verantwoordelikheids-etiek van Max Weber: n Toepaslike etiek vir ons tyd? 1 INLEIDING ABSTRACT Max Weber s ethics with responsibility: a suitable ethics
Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8
Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8 http://socialwork.journals.ac.za/pub doi:http://dx.doi.org/10.15270/52-2-505 PRAKTYKOPLEIERS SE PERSEPSIES VAN MAATSKAPLIKEWERK-PRAKTYKOPLEIDING... Nadia
Eerste pogings tot definiering van klimaat en kultuur vanuit die algemene organisasieteorie het nie 'n onderskeid getref tussen die begrippe
HOOFSTUK 1 1. ORieNTERING 1. 1. INLEIDING In hierdie hoofstuk word gekyk na die probleem wat aanleiding tot die navorsing gegee het. Daarna word die doel met die navorsing en die metodes wat gebruik is
DIE SLAG VAN TALANA - IN KRYGSKUNDIGE EN KWANTITATIEWE EVALUERING
DIE SLAG VAN TALANA - IN KRYGSKUNDIGE EN KWANTITATIEWE EVALUERING Kmdt W.J. Wagner* Kol J.J.P. Erasmus "Now the elements of the art of war are first, measurement of space; second, estimation of quantities;
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Distell Groep Beperk. 13 September 2013
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Distell Groep Beperk 13 September 2013 Disclaimer:
Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings
2001 Tydskrif vir Regswetenskap 26(2): 52-66 Kronieke / Chronicles Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings 1. Inleiding en probleemstelling Die vierjarige
Hierdie is n aansoek om die volgende regshulp:
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) In die saak tussen: Saak Nr. 3714/2003 LAMBERT HENDRIK ROUX ERWEE N.O. CATHARINA MARIA SUSANNA ERWEE Eerste Applikant Tweede
Uittree-Annuïteitsplan Planbeskrywing 'n Persoon wat uittree-annuïteitsvoordele wil ontvang, moet 'n lid van 'n uittreeannuïteitsfonds wees. Die uittree-annuïteitsfonds het 'n plan vir die lid om die voordele
DIE BEOEFENING VAN n BEDRYF MET SPESIFIEKE VERWYSING NA DIE TOESTAAN VAN LENINGS DEUR HOUERMAATSKAPPYE AAN FILIALE OF GEASSOSIEERDES
DIE BEOEFENING VAN n BEDRYF MET SPESIFIEKE VERWYSING NA DIE TOESTAAN VAN LENINGS DEUR HOUERMAATSKAPPYE AAN FILIALE OF GEASSOSIEERDES deur Suzanne Marais Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan
MEMORANDUM BEROEPSPESIFIEKE BEDELING (BSB) VIR TERAPEUTE IN DIE ONDERWYS, BERADERS EN SIELKUNDIGES WAT IN DIE OPENBARE ONDERWYS IN DIENS IS
MEMORANDUM BEROEPSPESIFIEKE BEDELING (BSB) VIR TERAPEUTE IN DIE ONDERWYS, BERADERS EN SIELKUNDIGES WAT IN DIE OPENBARE ONDERWYS IN DIENS IS 1. DOEL VAN DIE MEMORANDUM Om (a) bepaalde aspekte van n konsep
SPLUMA QUESTIONS AND ANSWERS
Centre for Conveyancing Practice Page 1 SPLUMA QUESTIONS AND ANSWERS DISCLAIMER The answers provided are based on general principles and do not take into account the facts and circumstances of specific
DIE ROL VAN DIE EERSTE SUID- AFRIKAANSE INFANTERIEDIVISIE TYDENS DIE GEVEGTE BY EL ALAMEIN, JULIE TOT NOVEMBER 1942
DIE ROL VAN DIE EERSTE SUID- AFRIKAANSE INFANTERIEDIVISIE TYDENS DIE GEVEGTE BY EL ALAMEIN, JULIE TOT NOVEMBER 1942 Kmdt C. J. Jacobs* [ DEEL II: TWEEDE SLAG VAN EL ALAMEIN, 23 OKTOBER - 5 NOVEMBER 1942.
1. FUNKSIES EN STRUKTUUR VAN DIE KANTOOR VAN DIE PENSIOENFONDSBEREGTER
1. FUNKSIES EN STRUKTUUR VAN DIE KANTOOR VAN DIE PENSIOENFONDSBEREGTER Die Kantoor van die Beregter vir Pensioenfondse is gestig met ingang vanaf 1 Januarie 1998 om ondersoek in te stel na en besluite
Tariewe 2019 014 001 7014 marula.bookings@wisurf.co.za www.marulaoase.co.za INLIGTING 2019 Met aanvaarding van kwotasie is daar n 50% nie-terugbetaalbare deposito betaalbaar. Bewys van betaling moet groot
HOOFSTUK 4 NAVORSINGSONTWERP EN NAVORSINGSVERLOOP 4.1 INLEIDING
HOOFSTUK 4 NAVORSINGSONTWERP EN NAVORSINGSVERLOOP 4.1 INLEIDING In hierdie hoofstuk sal die navorsingsontwerp en navorsingsverloop in meer besonderhede bespreek word. Elke individu het n paradigma, n sekere
Saak nr 350/82 MC. - en - SANTAM VERSEKERINGSMAATSKAPPY BEPERK
Saak nr 350/82 MC JOHANNA COETZEE - en - SANTAM VERSEKERINGSMAATSKAPPY BEPERK JANSEN AR. Saak nr 350/82 MC IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (APPèLAFDELING) In die saak tussen JOHANNA COETZEE Appellante
Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys
South African Journal of Education Copyright 2002 EASA Vol 22(3) 162 169 Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys A.E.
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Nestlé. 11 Oktober 2013
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Nestlé 11 Oktober 2013 Disclaimer: The opinions
Vonnisbespreking: Sosiale regte en private pligte huisvesting op plase Daniels v Scribante BCLR 949 (KH)
Vonnisbespreking: Sosiale regte en private pligte huisvesting op plase Daniels v Scribante 2017 8 BCLR 949 (KH) I.M. Rautenbach I.M. Rautenbach, Fakulteit Regsgeleerdheid, Universiteit van Johannesburg
DIE OPVOEDER AS LEERMEDIATOR EN DIE HAALBAARHEID VAN DIE NODIGE KOMPETENSIES SOOS OMSKRYF IN DIE NORME EN STANDAARDE VIR OPVOEDERS
i DIE OPVOEDER AS LEERMEDIATOR EN DIE HAALBAARHEID VAN DIE NODIGE KOMPETENSIES SOOS OMSKRYF IN DIE NORME EN STANDAARDE VIR OPVOEDERS FRED FROLICKS Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes
AGTERGROND, PERSOONLIKHEID EN EKONOMIESE DENKE.
AGTERGROND, PERSOONLIKHEID EN EKONOMIESE DENKE. Dit is die bedoeling om hier, in n baie kort bestek en slegs in hooftrekke, aan te toon dat die ekonomiese denke onafskeidbaar verbonde is aan die persoonlikheid
n pamflet wat in Julie gepubliseer is, dat die ANC nie
29-1 841 - MARITZ was en dan maak by die volgende stelling "Dit blyk uit n pamflet wat in Julie gepubliseer is, dat die ANC nie die oproer op 16 Junie verwag bet nie" en dan gaan by verder aan. Nou kom
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) 1ste Verweerder. GA HATTINGH, R et CJ MUSI, R
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) Saak Nr. :A130/2006 In die saak tussen: MICHIEL JOSIAS DE KOCK Eiser en DIE RAAD VAN JERSEY SA JERSEY SA 1ste Verweerder 2de
n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika
n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika Mini-skripsie ter gedeeltelike voltooiing van die vereistes vir die graad Magister Legum
Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education
ambridge International Examinations ambridge International General ertificate of Secondary Education *2709373978* FRIKNS S SEOND LNGUGE 0548/02 Paper 2 Listening October/November 2016 pprox. 35 45 minutes
ROLLOMATIC ENGINEERING (EDMS) BPK Respondent. CORAM: BOTHA, HEFER, VIVIER, VAN DEN HEEVER ARR et HOWIE Wn AR.
1 Saak nr 435/90 /MC IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA (APPeLAFDELING) Tussen: ESKOM Appellant - en - ROLLOMATIC ENGINEERING (EDMS) BPK Respondent CORAM: BOTHA, HEFER, VIVIER, VAN DEN HEEVER ARR et
'"'?"/"" : " IK DIE HOOGGEREGSBOF VAX SUID-AFRIKA (TRASSVAALSE PRQVINSIALE ATDELIS'G) SAAKSOMMER: CC DELMAS 1987-04-29 DIE STAAT teen: PATRICK MABITA BALEKA EN 21 ANDER VOOR: SY EDELE REGTER VAN DIJKHORST
waai? Dr Japie Coetzee 'n Praktiserende Prokureur, Notaris en Aktevervaardiger Coetzees Ingelyf Parys
Die regte van trustbegunstigdes: waai? 'n Nuwe wind wat Dr Japie Coetzee 'n Praktiserende Prokureur, Notaris en Aktevervaardiger Coetzees Ingelyf Parys Inleiding Dit blyk steeds die algemene opvatting
2019 © estatedocbox.com Privacy Policy | Terms of Service | Feedback
To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.