en en en en en en en en en de en en en da en nl pt en en en af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af af en en nl nl en af af en af en en af en en nl nl en af af en af af en nl en en nl nl en af af en en en en sl af en af af en af af en en en en de nl en af af en nl nl en af af en nl en en nl en en nl af en de af en af af en nl nl en af af en nl af en nl en en af af en nl af en nl nl en nl nl en nl nl en nl af en af af en af nl en nl en en nl af en en af en af af en af af en af af en af af en nl en en nl nl en en en en af af en af af en en fr en af af en af af en en en en af en en af af en nl nl en af af en nl nl en af af en af af en af af en af af en nl af en nl en en af af en en en en af en en af af en af af en pl pl en nl af en af en en af af en af af en af af en da nl en af nl en af af en af af en af en en af af en af af en af af en nl en en nl af en af af en nl en en nl af en nl nl en af af en af en en nl nl en en af en nl af en nl af en nl nl en gom af en nl af en af af en nl en en en en
HOOFSTUK 1. A theory can be proved by experiment; but no path leads from experiment to the birth of a theory. Albert Einstein - PDF
2 HOOFSTUK EEN ALGEMENE INLEIDING 1.1 INLEIDING Die kompleksiteit en veranderlikheid van die gemeenskap word ook in die gesin as mikro-gemeenskap weerspieël. Die mens bestaan nie in isolasie nie en is van geboorte af deel van n gesinsisteem, ongeag die aard van die verbintenis. Allers (2002: 722) haal Ackerman in die volgende stelling ter beskrywing van die karakter van die lewe aan: life is a shared and sharing experience. Dit word verder beklemtoon dat die gesinsisteem die basiese eenheid is vir groei en ondervinding, vervulling of mislukking, gesondheid of siekte van die mens en veral van die jong kind (Allers, 2002: 722). Gesinne word egter voortdurend weens egskeiding verdeel en as gevolg daarvan volg radikale veranderinge vir elke lid van die gesin, maar veral vir die minderjarige kind. Egskeiding as fenomeen is n wêreldwye verskynsel. Dit is die lewensgebeurlikheid wat die tweede hoogste stresgradering uit 43 algemene lewensinsidente op die Holmes en Rahe Maatskaplike Heraanpassingskaal meet (Holden, 1992: 118; 120; Herbert, 1997b: 2). Slegs die dood van n huweliks- of saamleefmaat meet hoër in terme van die graad van stres en gevolglike gesondheidsrisiko wat dit vir die individu veroorsaak (Holden, 1992: ). Volgens statistiese gegewens het egskeidings in die VSA in 1980 n koers van 5,2 per van die bevolking beloop, teen 1990 was dit 4,7 en teen 2002 was die koers 4,0 per (Lauer, 1998: 461; Lauer & Lauer, 2006: 349). In reële terme beteken dit daar word jaarliks in die VSA bykans een miljoen huwelike deur egskeiding beëindig (National Center for Health Statistics, 2006: 6). In Brittanje word die hoogste risiko vir egskeiding in die vierde huweliksjaar bereken wat meebring dat die kinders wat beïnvloed word baie jonk is (Herbert, 1997b: 3). Teen 1981 was daar egskeidings in Brittanje, in 1991 was die getal en in 2001 het dit beloop (Statistics UK, 2006: tabel 4). In 2003 en 2004 was daar in Engeland n toename in egskeidings, onderskeidelik en , terwyl 2005 se statistiek van egskeidings n afname toon (Statistics UK, 2006: tabel 4). In Kanada wissel die heersende egskeidingsyfer rondom 40% (Special Joint Committee on Child Custody and Access, 1998: 3) wat in die jaar 2000 n totaal van beloop het (Pearce in The Globe & Mail, Oktober 2003). Die aantal minderjarige kinders wat deur egskeiding geraak word, is aansienlik. Gedurende 1996 was daar in Suid-Afrika alleen n totaal van kinders in egskeiding betrokke (Statistics South Africa, 1996: 1-4). Teen 1998 het die 2
4 Die navorser word voorts gekonfronteer met die scenario waar minderjarige kinders ná egskeiding probleme ondervind. Enersyds ontstaan die situasie waar die sorg(bewaring) ongunstig is vir die kind en n wysiging van die hofbevel ondersoek moet word. Andersyds ondervind die kind probleme om kontak met die nie-bewarende ouer te bekom en word n ondersoek na die wenslikheid en aard van die kontak(toegang) versoek. Ander betekenisvolle persone in die minderjarige kind se lewe mag ook betrokke raak as party in n dispuut aangaande die belange van die kind in egskeiding. Grootouers of stiefouers kan onder andere vanweë hulle besondere verbintenis met n gesinsisteem aanspraak maak op deelname aan beslissings met betrekking tot die kind se toekoms. Ondersoeke van hierdie aard behels aanbevelings aan die Hooggeregshof ten einde beslissings in die beste belang van die minderjarige kind te kan gee. Die navorser het n uitgebreide literatuurstudie onderneem in soeke na n antwoord om die leemtes aan te spreek wat in die praktyk geïdentifiseer is. Die nagraadse studies op meestersgraad- sowel as doktorale vlak wat in Suid-Afrika oor die onderwerp van egskeiding onderneem is asook verskeie internasionale bronne is bestudeer. Die literatuur het die stryd wat by egskeiding tussen ouers ontketen word, indien daar nie oor die toekoms van die kind(ers) ooreengekom kan word nie, bevestig (Rosen, 1977: 19; Potgieter, 1986: 42-43; Gardner, 1989: 2; Winner, 1996: 45; Woudstra, 1997: 133; Bosman-Swanepoel, Fick & Strydom, 1998: 105; Special Joint Committee on Child Custody and Access, 1998: 2; Coltrane & Collins, 2001: 533; Barratt, 2003: 145; Glasser, 2003: 108; Benokraitis, 2005: 429, 440; Brandt, Swartz & Dawes, 2005: 132). Uit informele gesprekke met maatskaplike werkers het dit duidelik geblyk dat maatskaplike werkers dikwels onseker en onbemagtig voel om as deskundige getuies tydens egskeidingsevaluering op te tree en wel vanweë n gebrek aan kennis sowel as professionele vaardighede. Die ontwikkeling van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering wat op die maatskaplike funksioneringspatrone van gesinsisteme gerig is, sal die kundigheid van die maatskaplikewerkprofessie in die veld van forensiese evaluering bevorder. Dit is die navorser se oortuiging dat die maatskaplikewerkprofessie n meer dinamiese rol in hierdie veld behoort in te neem. Die daarstel van n empiries getoetste praktykmodel vir egskeidingsevaluering sal voorsien in die behoefte aan n effektiewe betroubare evalueringsinstrument vir die professie. Uit eie professionele praktykervaring het die navorser n eiesoortige wyse van maatskaplike evaluering vir die doel van forensiese ondersoeke by egskeiding 4
7 egskeidingsproses deur wetgewing te beskerm is die Wet op Bemiddeling in Sekere Egskeidingsaangeleenthede (Wet 24 van 1987) ingestel wat voorsiening maak vir die aanstelling van gesinsadvokate om die hof in die bepaling van die belang van elke minderjarige en afhanklike kind betrokke in egskeiding by te staan (Visser & Potgieter, 1998: 166; Cronje & Heaton, 2004a: 165). Enige party in n egskeidingsdispuut of die hof kan die gesinsadvokaat versoek om n ondersoek te loods na die belange van n kind wat by n dispuut betrokke is. Die Kantoor van die Gesinsadvokaat voorsien dan aan die hof n verslag met aanbevelings aangaande die betrokke kind(ers) (Visser & Potgieter, 1998: ; Cronje & Heaton, 1999b: 178; Cronje & Heaton, 2004a: 166). Die gesinsadvokaat word in sodanige ondersoeke bygestaan deur n gesinsraadgewer wat in terme van bogenoemde wet ingestel is. Die Kantoor van die Gesinsadvokaat word voorts deur die wet bemagtig om gebruik te maak van enige hulp, hetsy professionele persone, familielede of ander gemeenskapsbronne wat tot uitklaring van die beste belang van die betrokke kind(ers) mag lei (Visser & Potgieter, 1998: 167; Cronje & Heaton, 1999a: 352). Gegrond op die navorser se waarneming asook eie betrokkenheid as gesinsraadgewer by ondersoeke deur die Kantoor van die Gesinsadvokaat, is die volgende probleme in die uitvoering van die egskeidingsevalueringsproses geïdentifiseer: Die voorkoms van ernstige konflik wat tydens sodanige evalueringsproses tussen die egskeidende ouers bestaan en wat dikwels in intensiteit toeneem. Hierdie konflikbelaaide omstandighede is soos n oorlog. Die wen-verloormotief vorm die doelwit van dié stryd, ongeag hoeveel slagoffers sneuwel. Die fokus wat te dikwels op die ouers se belange en behoeftes geplaas word terwyl die kind se beste belang slegs as motivering vir argumente gebruik word. Die minderjarige kind het amptelik geen verteenwoordiging in die egskeidingsproses nie en word die slagoffer van die volwassenes se stryd. Die oormatige aanwending van deskundige menings ten einde n ouer se argument en saak te versterk sodat daar dikwels tot ses of meer deskundiges by dieselfde gesinsisteem se evaluering betrokke is. Die uitgerekte tydsverloop wat met hierdie evalueringsproses gepaardgaan, gee dikwels daartoe aanleiding dat n finale bevel soms tot twee of drie jaar uitgestel word vanweë doelbewuste of subtiele vertragingstegnieke. Die aansienlike koste wat n uitgerekte evalueringsproses asook hofgeding soms beloop. Daar is dikwels sprake van aansienlike uitgawes wat tot hon- 7
8 derde duisende rande, na gelang van die partye se dryfveer en finansiële vermoë in die litigasieproses, kan beloop. Die belewing van frustrasie weens die gebrek aan n meganisme om beide ouers in die evalueringsproses deur dieselfde ondersoeker betrokke te kry. Hierdie leemte skep geleentheid tot onvolledige en onbevredigende evaluering wat die voorbereiding van aanbevelings aan die hof belemmer, aangesien feite en beskuldigings in afwesigheid van die ander ouer moeilik verifieerbaar is. In Suid-Afrika fokus evaluering van die partye betrokke in n egskeidingsdispuut tans hoofsaaklik op die onderskeie individue en word n holistiese sistemiese benadering nie primêr gevolg nie. Dit impliseer dat die onderskeie ouers asook die betrokke kind(ers) se individuele eienskappe onafhanklik van mekaar geëvalueer word. Die inligting wat vanuit hierdie benadering ingewin word, word as riglyn gebruik vir die aanbevelings in verband met die kind(ers) se sorg(bewaring) en kontak(toegang). Daar bestaan dus n gebrek aan fokus ten opsigte van die interverwantskap tussen die onderskeie lede van die gesinsisteem asook die verwantskap tussen die gesin- en gemeenskapsisteem. Die kind het in die huidige scenario geen wetlike verteenwoordiging of spreekbuis nie. Die Kantoor van die Gesinsadvokaat is ingestel om die belange van die kind te dien, maar in die praktyk realiseer dit nie dat hierdie sisteem werklik die stem van die kind in die egskeidingsproses word nie. Daar bestaan geen empiries getoetste model aan die hand waarvan professionele persone, wat as deskundige getuies in hierdie vorm van litigasie betrokke raak, die evaluering van die partye kan onderneem en vanuit dieselfde teoretiese verwysingsraamwerk aanbevelings aan die hof kan doen nie. Ten einde die beginsel van die beste belang van die kind tot sy reg te laat kom, is dit die navorser se mening dat die dispuut tussen egskeidende ouers aangaande hulle kind(ers) se sorg(bewaring) en kontak(toegang) vanuit n sisteemteoretiese perspektief behoort te geskied. Die aard en fokus van die sisteemteoretiese perspektief word volledig in hoofstuk twee bespreek. Hierdie siening en die toepaslikheid van die sisteemperspektief word soos volg deur Goldenberg en Goldenberg (1998: 21) ondersteun: The systems view, by comparison, is more holistic and better attuned to tangled interpersonal relationships and stresses the reciprocity of behaviors between people. 8
9 Dit kan algemeen aanvaar word dat geen gesinsisteem perfek is nie. Daarom is dit veral in egskeidingsevaluering noodsaaklik om in belang van die minderjarige kind se toekomstige sorg(bewaring) en kontak(toegang) die beskikbare alternatief te bepaal wat die minste skadelik en die mees opbouend vir die kind is. Deur middel van hierdie studie het die navorser dus beoog om bogenoemde probleme wat tans in die wyse van evaluering van gesinne-in-egskeiding bestaan, aan te spreek deur die ontwikkeling van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering wat vanuit die sisteemteoretiese perspektief die belange van die minderjarige kind se bewaring en toegang kan bevorder. 1.4 DOEL EN DOELWITTE VAN DIE STUDIE Die doel van die navorsing kan beskou word as die bewustelike voorgestelde eindpunt wat bereik wil word (Plug, C., Louw, D.A.P., Gouws, L.A. & Meyer, W.F. 1997: 72). Fouché en De Vos (2005: 104) beskryf die doel van navorsing as die droom wat bereik wil word. Plug et al. (1997: 72-73) beskryf n doelwit as die verklaring van wat binne n bepaalde tydsverloop gedoen en bereik wil word. Fouché en De Vos (2005: 104) beskou die doelwitte van navorsing as die bepaalde stappe wat gedoen moet word om die droom binne n bepaalde tydsduur te verwesenlik. Die doel van die navorsing verwys dus na die breër eindresultaat wat bereik wil word terwyl die doelwitte op die stappe dui wat gedoen moet word om die eindresultaat binne n bepaalde tydskedule te bereik. Die doel en doelwitte van hierdie studie kan dus soos volg geformuleer word: Doel Die doel van hierdie navorsing was om n praktykmodel vir egskeidingsevaluering te ontwikkel en empiries te evalueer ten einde die beste belang van die minderjarige kind te bevorder Doelwitte Die doelwitte van hierdie studie waardeur die doel, soos vooraf uiteengesit, bereik kon word, was die volgende: 9
10 1. Om vanuit n sisteemteoretiese perspektief egskeiding as maatskaplike verskynsel, die gesin as maatskaplike sisteem en die belange van die minderjarige kind teoreties te konseptualiseer. 2. Om die huidige egskeidingsevalueringsproses soos deur die Kantoor van die Gesinsadvokaat toegepas, te ondersoek en te beskryf. 3. Om n praktykmodel vir egskeidingsevaluering vanuit n sisteemteoretiese perspektief, wat die belange van die minderjarige kind bevorder, te ontwikkel. 4. Om die effektiwiteit van die nuut ontwikkelde praktykmodel vir egskeidingsevaluering empiries te evalueer. 5. Om aanbevelings te maak ten opsigte van die praktykbenutting van die nuut ontwikkelde praktykmodel om die belange van die minderjarige kind in egskeidingsevaluering te bevorder. 1.5 NAVORSINGSVRAAG EN HIPOTESEFORMULERING Die formulering van n navorsingsvraag en hipotese is deel van die fase waarin die navorser die onderwerp van die studie fokus (Neuman, 2000: 11). Volgens Fouché en De Vos (2005: 100) word die navorsingsvraag deur goed ontwikkelde kennis met betrekking tot vorige navorsing en teorie asook deur die navorser se eie idees en spekulasies gesteun. Padgett, soos aangehaal deur Fouché en De Vos (2005: 101), wys daarop dat kwantitatiewe navorsing op toetsbare operasionele hipoteses steun terwyl kwalitatiewe navorsing neig tot formulering van working hypotheses or research questions. In hierdie studie word daar op kwantitatiewe navorsing gefokus. Een gedeelte van die studie ondersoek en beskryf tot watter mate die huidige proses van egskeidingsevaluering in die praktyk, soos deur die Kantoor van die Gesinsadvokaat toegepas, die belange van die minderjarige kind bevorder. Die tweede gedeelte van die navorsing fokus op die ontwikkeling en evaluering van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering vanuit n sistemiese perspektief Navorsingsvraag 10
11 Die ondersoekende en beskrywende deel van hierdie studie is deur die volgende navorsingsvraag gerig: Wat is die aard en inhoud van die egskeidingsevalueringsproses wat in die praktyk deur die Kantoor van die Gesinsadvokaat toegepas word ten einde die belange van die minderjarige kind te bevorder? Gelei deur bogenoemde navorsingsvraag is die hipotese vir hierdie studie geformuleer Hipotese Die tweede gedeelte van hierdie studie, wat gefokus het op die ontwikkeling en evaluering van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering, is deur n hipotese gerig. Plug et al. (1997: 144) omskryf n hipotese as n tentatiewe aanname van die verhouding tussen twee of meer veranderlikes wat deur eksperimentering of waarneming getoets gaan word. Volgens Neuman (2000: 128) is hipoteses guesses about how the social world works; they are stated in a value-neutral form. Waar die navorsingsprobleem in werklikheid n vraag aangaande die verhouding tussen veranderlikes is, is die hipotese n tentatiewe, konkrete en toetsbare antwoord op die probleem (Bless & Higson-Smith, 1995: 37). Die skrywers beklemtoon verder dat die hipotese as voorgestelde antwoord empiries getoets moet word voordat dit in n teorie geïnkorporeer kan word. Die navorsingshipotese wat vir hierdie studie geformuleer is, was die volgende: Indien die sisteemteoretiese praktykmodel tydens egskeidingsdispute toegepas word, sal die beste belang van die minderjarige kind bevorder word. 1.6 NAVORSINGSBENADERING Die benadering of paradigma van n navorsingsprojek is die breedste raamwerk waarvolgens die navorsing uitgevoer word. Dit verteenwoordig dus die navorser se perspektief tot die projek. Neuman (2000: ) verwys na die 11
12 benadering as die oriëntering tot die navorsing en wat die navorser se logika tot die ondersoek verteenwoordig. Die twee algemeen aanvaarde en erkende benaderings tot navorsing is naamlik die kwantitatiewe en kwalitatiewe paradigmas (Neuman, 2000: 122; Fouché & Delport, 2005: 73). n Kombinasie van hierdie twee benaderings as paradigma word algemeen aanvaar en daarom is dit noodsaaklik dat die navorser n keuse tussen die drie opsies uitoefen (Fouché & Delport, 2005: 73). Volgens Neuman (2000: 122) asook Fouché en Delport (2005: 73-74) kan die volgende eienskappe van kwantitatiewe navorsing uitgelig word: dit is gebaseer op die positivistiese siening van wetenskap; dit is hoogs geformuleerd en gekontroleerd en volg n liniêre rigting; die strekking daarvan is duidelik gedefinieerd; die navorser se rol is dié van objektiewe waarnemer wat die data verkry soos benodig en versoek; die studie fokus op spesifieke vrae en hipoteses wat konstant bly; dataversamelingsprosedures word op n gestandaardiseerde wyse toegepas; dataversamelaars vermy toevoeging van eie persoonlike menings tot data; meting fokus gewoonlik op spesifieke veranderlikes wat onder andere deur graderingskale of frekwensietellings gekwantifiseer word; analise van data word deur statistiese ontleding van die verspreiding van veranderlikes gedoen. Creswell (1994), soos aangehaal deur Fouché en Delport (2005: 73), dui aan dat die kwantitatiewe benadering wetenskaplike verklaring as nomothetic beskou, wat beteken dat dit op universele wette gegrond is. Dit kan dus gestel word dat die navorser wat vanuit n kwantitatiewe paradigma werk, ingestel is op n objektiewe meting van die maatskaplike lewe, die toets van n hipotese en die voorspelling en beheer van menslike gedrag (Fouché & Delport, 2005: 73). Vir die doel van hierdie studie, waar twee evalueringsprosesse met mekaar vergelyk is ten einde die effektiwiteit van die nuut ontwikkelde praktykmodel aan te toon, was die kwantitatiewe navorsingsbenadering die aangewese keuse. By data-analise was dit noodsaaklik dat die data van die twee gedeeltes van die studie vergelykbaar is en dit kon bereik word deur die dataversamelingstegnieke wat hoofsaaklik deur die kwantitatiewe benadering aangewend word. 1.7 TIPE NAVORSING 12
13 Vir die doeleindes van hierdie studie is daar binne die konteks van toegepaste navorsing van intervensienavorsing gebruik gemaak. Intervensienavorsing is n resente tipe navorsing en word voorts aan die hand van die beskrywing deur De Vos (2005: ) bespreek. Dié tipe navorsing het uit die werk van Edwin Thomas en Jack Rothman (1994) op die gebied van ontwikkelingsnavorsing ontstaan. Intervensienavorsing het n spesifieke intervensie-missie wat op die ontwikkeling van innoverende intervensies gerig is. Ontwikkelingsnavorsing in hierdie sin verwys na die ontwikkeling van n tegnologiese item wat noodsaaklik is vir n professie soos maatskaplike werk. Die fokus is dus op die ontwerp, voorsiening en toetsing van alternatiewe oplossings vir praktykvraagstukke deur die ontwikkeling van n spesifieke intervensie (De Vos, 2005: ). Vir die doeleindes van hierdie studie was intervensienavorsing dus toepaslik aangesien die studie gefokus het op die ontwikkeling en toetsing van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering (intervensie) ten einde die belange van die minderjarige kind in die praktyk te bevorder. Die praktykmodel soos ontwikkel was in hierdie studie is gebaseer op Rothman en Thomas (1994) se ontwerp en ontwikkelingsmodel, voortaan na verwys as die O&O-model. Die O&O-model van intervensienavorsing bestaan uit die volgende ses fases soos weergegee deur De Vos (2005: 395): Probleemanalise en projekbeplanning Inligtingversameling en -sintese Ontwerp Vroeë ontwikkeling en voortoets Evaluasie en gevorderde ontwikkeling Verspreiding of disseminasie Dit word beklemtoon dat hierdie model, soos ander tipes navorsing, n prosesmatige verloop volgens bepaalde stappe het. Dit beteken egter nie dat stappe mekaar noodwendig op rigiede wyse volg nie. Oorvleueling van stappe kom voor en dikwels is dit in die proses nodig om na sekere stappe terug te beweeg. Die interaktiewe karakter van navorsing waarin stappe in mekaar vloei, word deur verskillende skrywers erken (Bless & Higson-Smith, 1995: 12-13; Neuman, 2000: 12; De Vos, 2005: 397). 13
14 Die onderskeie fases en stappe in elke fase van die O&O-model van intervensienavorsing word vervolgens beskryf aan die hand van n uiteensetting van die toepassing daarvan vir hierdie studie Toepassing van die O&O-model van intervensienavorsing Fase 1: Probleemanalise en projekbeplanning Hierdie eerste fase in die proses handel oor die ontleding van die maatskaplike probleem wat ondersoek word. n Maatskaplike probleem is n toestand wat n betekenisvolle aantal mense op n ongewenste wyse beïnvloed en waarvoor kollektief n oplossing gevind moet word (De Vos, 2005: 395). Soos voorheen genoem, beïnvloed egskeiding as maatskaplike probleem jaarliks n groot aantal gesinsisteme en minderjarige kinders in Suid-Afrika. In die Hooggeregshof in Pretoria alleen word daar volgens Van Zyl (2005) ongeveer 180 onbestrede egskeidings en twintig bestrede egskeidings per week hanteer. Die omvang van egskeiding asook die verreikende implikasie daarvan vir die minderjarige kind, die ouer sowel as die breër gemeenskapsisteem maak dit dus een van Suid-Afrika se mees beduidende maatskaplike probleme. Hierdie eerste fase behels die volgende stappe soos deur De Vos (2005: 398) beskryf: Identifiseer en betrek kliënte Verkry toegang tot en samewerking van belanghebbendes Identifisering van probleme ervaar deur teikenpopulasie Analise van geïdentifiseerde probleme Stel van doel en doelwitte # Stap 1: Identifiseer en betrek kliënte Hierdie stap verwys na die keuse van n teikenpopulasie met heersende of ontluikende probleme wat vir hulself, die gemeenskapsisteem en navorser relevant is. Indien die kritiese sterktes en probleme van n populasie deur die navorsing aangespreek word, verhoog dit die mate van ondersteuning daarvoor deur die 14
16 Die navorser het uit eie professionele praktykervaring n behoefte aan n instrument geïdentifiseer, waarvolgens n bepaalde standaard vir die bepaling van die beste belang van die minderjarige kind in egskeidingsevaluering in die praktyk daargestel kan word. Die doel van die intervensie, naamlik die ontwerp en ontwikkeling van n praktykmodel vir egskeidingsevaluering waardeur die belange van die minderjarige kind bevorder kan word, is sodoende geïnisieer. Die aanvanklike betrokkenheid deur die kliëntsisteem was indirek deur die weergee van misnoeë en ontevredenheid met die heersende sisteem van evaluering, soos deur die navorser vanaf bestaande kliënte verkry is. Bespreking van die probleem tydens professionele konsultasies met ander rolspelers, naamlik onder andere gesinsraadgewers, maatskaplike werkers, sielkundiges, onderwysers asook regsverteenwoordigers, het die geïdentifiseerde behoefte bevestig (Marais, 2005; Niewoudt, 2005; Van der Merwe, 2005). Die bestaande leemte is ook deur die literatuurstudie ondersteun (Burman, Matthias, Sloth- Nielsen & Zaal, 2003: 1; Barratt, 2003: ; Brandt et al., 2005: ). Die kliëntsisteem is tydens die tweede gedeelte van die studie direk by die toepassing van die nuut ontwikkelde praktykmodel vir egskeidingsevaluering betrek. Die direkte betrokkenheid van die kliëntsisteem by die navorsingsproses is in die bespreking van die tweede fase, naamlik inligtingversameling en sintese, hanteer. Hierdie wysiging bevestig die dinamika van die navorsingsproses en dat n rigiede patroon nie bestaan nie. # Stap 2: Verkry toegang tot en samewerking van belanghebbendes Kerninformante uit die gemeenskap kan waardevolle inligting aangaande werkwyses verskaf asook sleutelpersone identifiseer wat toegang tot n instansie beheer (De Vos, 2005: 396). Twee areas van die gemeenskap is geïdentifiseer waaruit samewerking verkry moes word ten einde die navorsing uit te voer, naamlik die Kantoor van die Gesinsadvokaat, wat as primêre beskermer van minderjarige kinders in egskeiding funksioneer, asook die professionele gemeenskap in die privaat praktyk en in die staatsdiens wat gesinne-in-egskeiding bedien. Binne die konteks van hierdie studie was die volgende aksies tydens hierdie stap uitgevoer: n Skriftelike versoek tot toestemming vir en deelname aan die studie is per brief gerig aan die hoof van die Kantoor van die Gesinsadvokaat in Pretoria (Aanhangsel A); 16
17 n Skriftelike versoek tot ondersteuning van en deelname aan die studie deur verwysing van gesinne is per brief aan 30 regsverteenwoordigers in die privaat praktyk, wat gesinne-in-egskeiding bedien, gerig en persoonlik oorhandig (Aanhangsel B); n Skriftelike versoek tot ondersteuning en deelname aan die studie is aan vier maatskaplike werkers in die privaat praktyk, wat gesinne-in-egskeiding bedien, gerig en persoonlik oorhandig (Aanhangsel B); n Skriftelike versoek tot ondersteuning en deelname aan die studie is aan die Regshulpkliniek van UNISA sowel as die Regshulpraad van die Departement van Justisie gerig en persoonlik oorhandig (Aanhangsel B). Deur samewerking met die kerninformante is goedkeuring tot deelname van die Kantoor van die Gesinsadvokaat verkry asook verwysings vanaf die sewentien staatsinstansies en UNISA vir regshulp aan gesinne-in-egskeiding. Samewerking is verder van een regsverteenwoordiger in die privaat praktyk verkry. # Stap 3: Identifisering van probleme ervaar deur teikenpopulasie Dit is noodsaaklik om die probleme te verstaan wat die teikenpopulasie ervaar. Die navorser het uit professionele praktykervaring onder die indruk gekom van die gemeenskap se ontevredenheid ten opsigte van die huidige wyse van egskeidingsevaluering waarin die belange van die minderjarige kind nie bevorder word nie. Sodanige ontevredenheid is onder andere deur ouers, kinders, grootouers, skole, maatskaplike werkers en regsverteenwoordigers uitgespreek. Die navorser het tydens die tweede stap van hierdie eerste fase, naamlik die verkryging van toegang tot en samewerking van belanghebbendes met betrekking tot die probleem, persoonlike gesprekke met die professionele gemeenskap gevoer waartydens die geïdentifiseerde probleme van die populasie deurgaans bevestig is. Daar is herhaaldelik beklemtoon dat n verandering in die situasie dringend noodsaaklik geword het. # Stap 4: Analise van geïdentifiseerde probleme Fawcett (in De Vos, 2005: 397) beskou analise van die probleme wat as gemeenskapsprobleme geïdentifiseer word as die kritieke stap in die navorsingsproses. 17
18 Die probleem wat in hierdie studie ter sprake was, is naamlik dat die beginsel van die beste belang van die minderjarige kind nie in die huidige evalueringsituasie tydens egskeidingsdispute bevorder word nie. Dit blyk uit hierdie studie dat die gesinsisteem in egskeiding die probleme wat tydens die evalueringsproses van die beste belang van die minderjarige kind voorkom, die moeilikste beleef. Die ouersisteem het egskeiding as oplossing vir die interne verhoudingsprobleme bepaal. Die toestaan van die egskeiding is egter totaal afhanklik van die regsisteem wat n proses van evaluering en besluitneming in hierdie verband moet inisieer. n Dispuut aangaande die belange van die minderjarige kind in egskeiding bring mee dat die gesinsisteem tans in Suid-Afrika die opponerende of akkusatoriese regsproses moet volg ten einde n oplossing vir die dispuut te vind (Cronje & Heaton, 2004a: 189). Sodanige proses bring mee dat die skeidende ouersisteem elk n regsverteenwoordiger moet aanstel om hulle eie belange te beskerm. Die minderjarige kind het geen direkte regsverteenwoordiger of enige ander vorm van verteenwoordiging in hierdie regsproses nie en word dikwels die middelpunt van die opponeringsproses in die egskeiding tussen die ouers. Die omvang en duur van die evalueringsproses in egskeiding word grootliks deur die mate van finansiële sterkte van die ouersisteem bepaal. Sterk finansiële vermoë kan die ouersisteem in staat stel om uitgebreide deskundige ondersoeke aan te vra ten einde die beste belang van die betrokke minderjarige kind te bepaal. Die belang van die kind kan deur ouers misbruik word ten einde hulle eie belange te bevorder. In hierdie verband het regter De Villiers in sy uitspraak in die Van Vuuren v Van Vuuren-egskeidingsgeding hom pertinent teen die aanvaarding van toegewings aangaande die minderjarige kind ter wille van finansiële skikkings uitgespreek (Cronje & Heaton, 1999a: 355; Cronje & Heaton, 2004a: 165). Binne die konteks van hierdie studie was die volgende probleme dus van belang: vertraging van die egskeidingsproses; konflik tussen die ouers as partye in die dispuut; oormatige aanwending van deskundiges; geen amptelike verteenwoordiging vir die minderjarige kind nie; hoë koste; negatiwiteit tussen ouers na egskeiding. Die afwesigheid van n bepaalde model waarvolgens egskeidingsevaluering die belange van die minderjarige kind kan bevorder, skep die scenario waar evalue- 18
19 ring in egskeidingsdispute volgens die individuele oordeel van elke deskundige beoefen word. Die beginsel dat die beste belang van die minderjarige kind in alle sake rakende die kind voorop gestel moet word, word algemeen aanvaar. Die toepassing van die beginsel is egter vaag en ongedefinieer. Daar bestaan dus by die professionele gemeenskap n behoefte aan n duidelike riglyn vir die toepassing van die genoemde beginsel. # Stap 5: Stel van doel en doelwitte Die finale stap in die eerste fase van die intervensie-navorsingsproses is naamlik die stel van doel en doelwitte. Fawcett (1994) soos aangehaal deur De Vos (2005: 398) stel dit dat n deeglike probleemanalise (vorige stap) moontlike teikenaspekte vir verandering en intervensie bied. Sodanige elemente moet in die doel en doelwitte ingesluit word. Die doel en doelwitte van hierdie studie is volledig in afdeling 1.4 weergegee Fase 2: Inligtingversameling en -sintese Die tweede fase van die O&O-model in intervensienavorsing is om te bepaal wat reeds deur ander gedoen is om die besondere probleem aan te spreek. By die voltooiing van hierdie fase behoort die navorser funksionele elemente te identifiseer wat by die ontwerp van die navorsing ingesluit kan word (De Vos, 2005: 399). Die stappe wat in hierdie fase voorkom, is die volgende: Aanwending van bestaande inligtingsbronne Bestudering van natuurlike voorbeelde Identifisering van funksionele elemente van suksesvolle modelle Hierdie stappe van die tweede fase van intervensienavorsing en die toepassing daarvan in hierdie studie word vervolgens kortliks bespreek. # Stap 1: Aanwending van bestaande inligtingsbronne In hierdie eerste stap is die fokus op literatuurnavorsing. Literatuur verwys na die gepubliseerde materiaal wat oor n bepaalde vakterrein of probleemarea handel (Plug et al., 1997: 209). 19
21 aangewend word, het die volgende dertien items gelys, maar nie in n bepaalde volgorde nie (Africa et al., 2003: 129): praktiese sorg; emosionele band tussen ouer en kind; fisieke kontak tussen ouer en kind: watter ouer se kontak word deur die kind opgesoek, na wie roep die kind, in wie spreek die kind vertroue uit; vermoë van ouer om met kind op sy vlak te kommunikeer; vermoë van ouer om individuele behoeftes van die kind aan te spreek en die ontwikkelingsbehoeftes van die kind te identifiseer; watter ouer is die psigologiese ouer; vermoë van ouer om konstante en volgehoue sorg aan die kind te bied; insig van kind: vermoë van kind om dinge realisties te sien, want wat n kind wil hê, is nie noodwendig wat n kind nodig het nie ; ouer se emosionele stabiliteit; ouer se vermoë om streng dissipline en roetine te handhaaf; ouer se fisieke en maatskaplike stand: behuising, werk, ens.; ouer se sigbare belangstelling in die sake van die kind: buitemuurse aktiwiteite ens.; huidige ouerlike plan: huidige omstandighede van kind se verblyf en sorg voor en tydens die egskeidingsproses; vlak van aanpassing en sorg. Uit bogenoemde studie in 2000 (Africa et al., 2003: 125) is vasgestel dat die gesinsraadgewers in sekere kantore van die gesinsadvokaat nie opleiding in mediasie ontvang het nie en slegs beperkte insette met betrekking tot die regsaspekte van egskeiding en bewaring kan lewer. Daar is wel sprake van indiensopleiding met betrekking tot die uitvoer van konsultasies. Die inligting wat tydens hierdie eerste stap van die tweede fase ingesamel is, bevestig die geïdentifiseerde probleme wat deur die teikenpopulasie ervaar word. Daarby bied dit nuwe inligting met betrekking tot die kriteria wat deur gesinsraadgewers en deskundiges by evaluering van die beste belang van die minderjarige kind in egskeiding aangewend word. Uit die nuwe inligting blyk dit dat die fokus van die studies gerig is op die kriteria en nie op die evalueringsproses wat gevolg word nie. Daar is geen inligting met betrekking tot die ontwikkeling van n bepaalde evalueringsmodel gevind nie. # Stap 2: Bestudering van natuurlike voorbeelde Onderhoude met persone wat kennis oor die betrokke probleem het of daarby betrokke is, kan waardevolle inligting aangaande intervensies verskaf (De Vos, 2005: 399). Volgens Fawcett, soos aangehaal deur De Vos (2005: 399), kan die 21
22 bestudering van onsuksesvolle programme in die gemeenskap ook bydra tot insig in metodes en aspekte wat krities is vir sukses. In hierdie ondersoek is persoonlike gesprekke gevoer met deskundiges uit die dissiplines van maatskaplike werk, psigologie asook die regswetenskap wat in die veld van egskeiding en egskeidingsevaluering betrokke is. Die Kantoor van die Gesinsadvokaat is as diensverskaffer op die gebied van egskeiding een van die belangrike rolspelers in die Suid-Afrikaanse konteks van hulpverlening aan die gesin-in-egskeiding. Africa et al. (2003: 124) beklemtoon die feit dat baie gesinsisteme vanweë hulle finansiële posisie nie in staat is om van privaat deskundiges se dienste in die egskeidingsevalueringsproses gebruik te maak nie. Sodanige gesinsisteme is dus slegs aangewese op die diens van die Kantoor van die Gesinsadvokaat. Gesien in die lig van die hoë egskeidingsyfer in Suid-Afrika, soos vroeër aangedui, is die aanspraak op die diens deur hierdie kantoor aansienlik. Die eis om steeds getrou te bly aan die beginsel dat die beste belang van die minderjarige kind in egskeidingsevaluerings voorop gestel moet word, word dus steeds groter. # Stap 3: Identifisering van funksionele elemente van suksesvolle modelle Die derde stap in die tweede fase van die intervensie-navorsingsproses is die identifisering van funksionele elemente van suksesvolle modelle. Hierdie derde stap behels volgens Fawcett (in De Vos, 2005: 400) die samevoeging van bestaande kennis en inligting waardeur die ontwerp van die navorsing en die ontwikkeling van aktiwiteite gerig kan word. Funksionele elemente is uit die navorser se eie professionele praktykervaring asook die bestudering van n suksesvolle internasionale model (Gardner, 1989: , ) en genoteerde hofuitsprake in sekere egskeidingsdispute (Cronje & Heaton, 1999a: 355, , , ) geïdentifiseer. Hierdie elemente het waardevolle inligting verskaf vir die ontleding van die huidige situasie in die praktyk asook die ontwerp van die intervensie. Die volgende funksionele elemente uit bogenoemde modelle en praktyke is in hierdie studie toepaslik: Gesinsterapie: Vanuit die navorser se addisionele opleiding in gesinsterapie asook sestien jaar ervaring in die professionele veld, waarvan ses jaar in n gespesialiseerde gesinseenheid uitgevoer is, het die navorser se sistemiese perspektief op maatskaplike problematiek ontwikkel en gevestig. 22
23 Kinderterapie: Vanuit die navorser se addisionele opleiding in assessering en terapie met kinders en uitgebreide ondervinding in dié veld, waarvan ses jaar in n gespesialiseerde gesinseenheid beoefen is, het die navorser deeglik bewus geword van die noodsaaklikheid van grondige kennis van en insig in die ontwikkeling en funksionering van die kind by kinderassessering. Die belangrike rol van die verhouding tussen kind en assessor tydens die evalueringsproses is uitgelig. Psigiatriemodel: Vanuit die navorser se addisionele opleiding in psigiatriese maatskaplike werk asook ses jaar professionele ervaring in hierdie gespesialiseerde mediese veld is die volgende funksionele elemente bevestig: die holistiese benadering tot die mens se funksionering; die noodsaaklikheid van deeglike kliniese waarneming; die belangrike rol van struktuur wat n bepaalde riglyn of model aan n ondersoek verleen; die belangrike rol van n wetenskaplike beskouing en interpretasie in n ondersoek; Internasionale model (Gardner, 1989: , ): Die bestudering van die model wat deur Gardner, n Amerikaanse psigiater wat in egskeidingsevaluering spesialiseer, ontwikkel is, het die volgende aspekte vanuit die praktyk vir die navorser bekragtig: die noodsaaklikheid van gesamentlike insette deur beide ouers in die evalueringsproses; die noodsaaklikheid van n bepaalde standaard in egskeidingsevaluering; die noodsaaklikheid om die opponerende element tussen ouers in egskeidingsevaluering sover moontlik uit te skakel. Kantoor van die Gesinsadvokaat: Vanuit die navorser se professionele ondervinding van twee jaar as gesinsraadgewer in die Kantoor van die Gesinsadvokaat is die volgende elemente uitgelig wat van toepassing is in hierdie studie: die noodsaaklike rol wat die gesinsadvokaat se kantoor as spreekbuis vir die minderjarige kind se belange kan en behoort te speel; 23
Prosesse wat gevolg word om sake op te volg op distriksvlak. Processes used to follow up on cases at district level
279 7.1 Inleiding HOOFSTUK 7 NAVORSINGSMETODOLOGIE Die ontwikkeling van ŒPRGHOYLUSULYDDWSUDNW\NEHVWXXULQPDDWVNDSOLNHZHUNLVŒRPYDWWHQGHWDDN soos uit die voorafgaande hoofstukke blyk. Ten spyte van die feit
Die netto waarde van die onderneming en die rekeningkundige vergelyking *
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week DB Tracker USA (DBXUS) 17 Januarie 2014
st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste lus rd Rondte lb Langbeen alsalleen Agterste lus
Mandala Madness Kopiereg: Helen Shrimpton, 2015. Alle regte voorbehou. Deur: Helen at www.crystalsanlbrokset.com US terme word deurgaans gebruik. Deel 6 Afkortings st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen
IN DIE ARBEIDSHOF VAN SUID AFRIKA (GEHOU TE KAAPSTAD)
Eerste pogings tot definiering van klimaat en kultuur vanuit die algemene organisasieteorie het nie 'n onderskeid getref tussen die begrippe
HOOFSTUK 1 1. ORieNTERING 1. 1. INLEIDING In hierdie hoofstuk word gekyk na die probleem wat aanleiding tot die navorsing gegee het. Daarna word die doel met die navorsing en die metodes wat gebruik is
The Province of Gauteng UNITY IN DIVERSITY Die Provinsie Van Gauteng Provincial Gazette Provinsiale Koerant EXTRAORDINARY BUITENGEWOON Selling price Verkoopprys: R2.50 Other countries Buitelands: R3.25
HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS
HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS 5.1 INLEIDING Met die navorsing is daar ondersoek ingestel na die effek van Gestaltspelterapie op die selfbeeld van die leergestremde leerder. In Hoofstuk 1 is
REËLS VIR DIE BENOEMING, VERKIESING, AANWYSING EN AANSTELLING VAN RAADSLEDE
REËLS VIR DIE BENOEMING, VERKIESING, AANWYSING EN AANSTELLING VAN RAADSLEDE Verwysingsnommer Verantwoordelike uitvoerende bestuurder Eienaar van beleid Verantwoordelike afdeling Status Goedgekeur deur
In Groenewald v Van der Merwe (1) (1917 AD ), Innes CJ described delivery with the long hand as follows:
ANSWERS ANTWOORDE: STUDY UNIT / STUDIE EENHEID 5 Question 4 pg 136 / Vraag 4 bl 137 S can only succeed with the rei vindicatio if he can prove that X and Y in fact transferred ownership to him by means
Spraakoudiometrie in Suid-Afrika: Ideale Kriteria teenoor Kliniese Praktyk
Spraakoudiometrie in Suid-Afrika: Ideale Kriteria teenoor Kliniese Praktyk Rozelle Roets Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad M.Kommunikasiepatologie in die Fakulteit Geesteswetenskappe,
HOOFSTUK 1 INLEIDING TOT DIE NAVORSINGSPROSES. Epilepsie is een van die verskynsels wat oor die eeue saam met die mens
HOOFSTUK 1 INLEIDING TOT DIE NAVORSINGSPROSES 1. INLEIDING Epilepsie is een van die verskynsels wat oor die eeue saam met die mens gekom het. Navorsing in die laat sewentiger- en vroeë tagtigerjare het
BEWUSWORDING BY DIE ADOLESSENTE DWELMAFHANKLIKE TYDENS DIE TERAPEUTIESE PROSES: N GESTALTBENADERING
BEWUSWORDING BY DIE ADOLESSENTE DWELMAFHANKLIKE TYDENS DIE TERAPEUTIESE PROSES: N GESTALTBENADERING deur CAREL PETRUS JOOSTE MOUTON Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad
PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 23 APRIL LOCAL AUTHORITY NOTICE PLAASLIKE BESTUURSKENNISGEWING LOCAL AUTHORITY NOTICE 106 GREATER TZANEE
2 1354 PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 23 APRIL 2007 CONTENTS INHOUD Page Gazette LOCAL AUTHORITY NonCE PLAASLIKE BESTUURSKENNISGEWING 106 Town-planning and Townships Ordinance (15/1986): Greater Tzaneen
BenguFarm Bestelvorm Advanced Livestock Management Software Voorletters & Van of Besigheidsnaam: Posadres: Poskode: BTW no: Taalkeuse: BenguFarm Kliënt Nommer (indien bestaande BenguFarm kliënt): BPU Stamboek
HOOFSTUK ALGEMENE INLEIDING EN UITEENSETTING VAN DIE STUDIE INLEIDING MOTIVERING VIR KEUSE VAN ONDERWERP...8
HOOFSTUK 1...7 ALGEMENE INLEIDING EN UITEENSETTING VAN DIE STUDIE...7 1.1 INLEIDING...7 1.2 MOTIVERING VIR KEUSE VAN ONDERWERP...8 1.3 FORMULERING VAN DIE NAVORSINGSPROBLEEM...9 1.4 DOEL VAN DIE STUDIE...10
SHAREMAX GESINDIKEERDE MAATSKAPPYE OPGEDATEERDE KOMMUNIKASIE
SHAREMAX GESINDIKEERDE MAATSKAPPYE OPGEDATEERDE KOMMUNIKASIE 21 Julie 2011 Bykomend tot vorige kommunikasie, is die direksies van die Sharemax gesindikeerde maatskappye ( Maatskappye ) onder direktiewe
Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys
South African Journal of Education Copyright 2002 EASA Vol 22(3) 162 169 Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys A.E.
MODULE 2 ALLE RISIKO S. Toepaslike Eenheidstandaarde
MODULE ALLE RISIKO S Toepaslike Eenheidstandaarde 10011 Apply knowledge of personal all risk insurance 10118 Underwrite a standard risk in short term personal insurance 1011 Apply technical knowledge and
Provincial Gazette Provinsiale Koerant
The Province of Gauteng UNITY IN DIVERSITY Die Provinsie Van Gauteng Provincial Gazette Provinsiale Koerant EXTRAORDINARY BUITENGEWOON Selling price Verkoopprys: R2.50 Other countries Buitelands: R3.25
Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings
2001 Tydskrif vir Regswetenskap 26(2): 52-66 Kronieke / Chronicles Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings 1. Inleiding en probleemstelling Die vierjarige
MARIANNE VAN DER HOVEN
N HANTERINGSRIGLYN VIR BERADERS WAT MET ADOLESSENTE IN N MULTIKULTURELE OMGEWING WERK: N GESTALT TERAPEUTIESEBENADERING deur MARIANNE VAN DER HOVEN Voorgelê ter vervulling van n deel van die vereistes
GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 PUNTE: 150 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 9 bladsye. 2 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 (NOVEMBER 2013) INSTRUKSIES EN INLIGTING
DIE OPLEIDING VAN BEDRYFSIELKUNDIGES AAN DIE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE W. BOTHA DEPARTEMENT BEDRYFSIELKUNDE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE
DIE OPLEIDING VAN BEDRYFSIELKUNDIGES AAN DIE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE W. BOTHA DEPARTEMENT BEDRYFSIELKUNDE UNIVERSITEIT VAN FORT HARE Die Departement Bedryfsielkunde aan die Universiteit van Fort Hare
HOOFSTUK 5 EMPIRIESE BEVINDINGE. So ver terug as 1984 is epilepsie deur die Wêreld- gesondheidsorganisasie
HOOFSTUK 5 EMPIRIESE BEVINDINGE 1. INLEIDING So ver terug as 1984 is epilepsie deur die Wêreld- gesondheidsorganisasie verklaar as n verskynsel wat kan manifesteer in n verskeidenheid aanvalle, wat grootliks
N GEÏNTEGREERDE GESINSTERAPEUTIESE WERKWYSE MET HERSAAMGESTELDE GESINNE
270 KappT & Jacobs LJ N GEÏNTEGREERDE GESINSTERAPEUTIESE WERKWYSE MET HERSAAMGESTELDE GESINNE T Kapp BEd, Opvoedkundige Voorligting en Berading; LJ Jacobs BA(MW), Direkteur van die Sentrum vir Kinder-
-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING
-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING To create a classroom where all learners will thrive is a challenging task, but there is an island of opportunity in the sea of every difficulty. (Kruger & Adams,
KANTOOR VAN DIE MUNISIPALE BESTUURDER BERGRIVIER MUNISIPALITEIT POSBUS 60 PIKETBERG 7320
KANTOOR VAN DIE MUNISIPALE BESTUURDER BERGRIVIER MUNISIPALITEIT POSBUS 60 7320 20 OKTOBER 2015 OM 11:00 IN DIE RAADSAAL, MUNISIPALE KANTORE, KERKSTRAAT, TEENWOORDIG RAADSLEDE Rdh J Raats [DA] Speaker Rdl
DIADIESE GESTALTSPELTERAPIE TEN EINDE N I-THOU VERHOUDING TUSSEN DIE OUER EN ADOLESSENT TE BEVORDER. deur CATHARINA ELIZABETH RABBETS
DIADIESE GESTALTSPELTERAPIE TEN EINDE N I-THOU VERHOUDING TUSSEN DIE OUER EN ADOLESSENT TE BEVORDER deur CATHARINA ELIZABETH RABBETS Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad
DIE BEOEFENING VAN n BEDRYF MET SPESIFIEKE VERWYSING NA DIE TOESTAAN VAN LENINGS DEUR HOUERMAATSKAPPYE AAN FILIALE OF GEASSOSIEERDES
DIE BEOEFENING VAN n BEDRYF MET SPESIFIEKE VERWYSING NA DIE TOESTAAN VAN LENINGS DEUR HOUERMAATSKAPPYE AAN FILIALE OF GEASSOSIEERDES deur Suzanne Marais Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan
st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste lus alleenlik
Kopiereg: Helen Shrimpton, 2015. Alle regte voorbehou. Deur: Helen at www.crystalsandcrochet.com US terme word deurgaans gebruik. Deel 11 Afkortings st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste
DIE BENUTTING VAN ONDERRIGTEGNIEKE IN MAATSKAPLIKEWERKSUPERVISIE AAN VOORGRAADSE STUDENTE
DIE BENUTTING VAN ONDERRIGTEGNIEKE IN MAATSKAPLIKEWERKSUPERVISIE AAN VOORGRAADSE STUDENTE GRANDA D.J. FELL DIE BENUTTING VAN ONDERRIGTEGNIEKE IN MAATSKAPLIKEWERKSUPERVISIE AAN VOORGRAADSE STUDENTE deur
LIDMAATSKAP AANSOEK MEMBERSHIP APPLICATION
Member Number Reg. 2103/02 LIDMAATSKAP AANSOEK MEMBERSHIP APPLICATION 1. Ons is 'n geregistreerde Brandbeskermingsvereniging (BBV) vir die Groter Overberg-streek (Overberg Distriksmunisipaliteit area).
DIE ONTWIKKELING VAN ALTERN A TIEWE KONSTRUIKSIES IN 'N TERAPEUTIESE GESPREK: 'N GEVALLESTUDIE. deur ALETTA MARIA VOGES
DIE ONTWIKKELING VAN ALTERN A TIEWE KONSTRUIKSIES IN 'N TERAPEUTIESE GESPREK: 'N GEVALLESTUDIE deur ALETTA MARIA VOGES voorgele ter gedeeltelike vervuuing van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIDM
Departement Bos- en Houtkunde. Akademiese programme vir Magisterprogramme
Departement Bos- en Houtkunde Akademiese programme vir 2018 Magisterprogramme Navrae: Kontakbesonderhede: Departementshoof Departement Bos- en Houtkunde Universiteit van Stellenbosch Privaatsak X1 Matieland
HOOFSTUK 1: INLEIDENDE ORIËNTASIE
HOOFSTUK 1: INLEIDENDE ORIËNTASIE You embark on your career because you want to help your students realize their potential academically, personally and socially. Above all you want to make a difference
HOOFSTUK 4 NAVORSINGSONTWERP EN NAVORSINGSVERLOOP 4.1 INLEIDING
HOOFSTUK 4 NAVORSINGSONTWERP EN NAVORSINGSVERLOOP 4.1 INLEIDING In hierdie hoofstuk sal die navorsingsontwerp en navorsingsverloop in meer besonderhede bespreek word. Elke individu het n paradigma, n sekere
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA IN THE HIGH COURT OF SOUTH AFRICA
Verslagwaardig: Sirkuleer Aan Regters: Sirkuleer Aan Landdroste: JA / NEE JA / NEE JA / NEE IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA IN THE HIGH COURT OF SOUTH AFRICA (Noord Kaapse Afdeling / Northern Cape
Die leerondersteuningonderwyser se persepsie rakende die benutting van spelterapie vir grondslagfase-leerders met besondere onderwysbehoeftes
Die leerondersteuningonderwyser se persepsie rakende die benutting van spelterapie vir grondslagfase-leerders met besondere onderwysbehoeftes Deur Liezel Toerien Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van
HOOFSTUK 4 Bestuursmodelle, met spesifieke verwysing na die bedryf- en besigheidsaspekte van oop afstandsleer
HOOFSTUK 4 Bestuursmodelle, met spesifieke verwysing na die bedryf- en besigheidsaspekte van oop afstandsleer 4.1 Inleiding Die doel met hierdie hoofstuk is om vanuit die literatuur die aard van bestuursmodelle
DIE FUNKSIONELE BEMAGTIGING VAN DIE OPVOEDER VAN VOLWASSENES IN DIE WES-KAAP
DIE FUNKSIONELE BEMAGTIGING VAN DIE OPVOEDER VAN VOLWASSENES IN DIE WES-KAAP deur EDWARD HENRY JANSEN B.A. B.ED. Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes vir die graad van MAGISTER
MENSLlKE HULPBRONBESTUUR BINNE DIE VERANDERDE SUID AFRIKAANSE PLAASLlKE OWERHEIDSBESTEL. deur. Hugo Brand
MENSLlKE HULPBRONBESTUUR BINNE DIE VERANDERDE SUID AFRIKAANSE PLAASLlKE OWERHEIDSBESTEL deur Hugo Brand Voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad Doctor Technologiae in die dissipline Menslike
EXTRAORDINARY BUITENGEWOON PROVINCIAL GAZETTE PROVINSIALE KOERANT
North West Noordwes EXTRAORDINARY BUITENGEWOON PROVINCIAL GAZETTE PROVINSIALE KOERANT Vol. 258 MAHIKENG, 21 AUGUST 2015 AUGUSTUS No. 7522 We oil Irawm he power to pment kiidc Prevention is the cure AIDS
Laerskool Olifansvallei LSO Kwartaal 1 - ASSESSERINGSPROGRAM
Laerskool Olifansvallei LSO Kwartaal 1 - ASSESSERINGSPROGRAM Privaatsak X2, Citrusdal, 7340 E-pos: citrushs@mweb.co.za Tel: (022) 921 2100 Faks: (022) 921 3931 Liewe Ouer of Voog Sien asseblief onderaan
ALTERATION, SUSPENSION, REMOVAL OF RESTRICTIONS
TOWN PLANNING AND ENVIRONMENT DEPARTMENT ALTERATION, SUSPENSION, REMOVAL OF RESTRICTIONS Application for Alteration, Removal or Suspension of Restrictions in terms of Removal of Restrictions Act (No. 84
FORENSIESE MAATSKAPLIKE WERK AS 'N SPESIALITEITSRIGTING: 'N VERKENNENDE STUDIE MAGISTER ARTIUM (MAATSKAPLIKE WERK) FORENSIES
FORENSIESE MAATSKAPLIKE WERK AS 'N SPESIALITEITSRIGTING: 'N VERKENNENDE STUDIE C.J. JACOBS MA(MW) FORENSIES MANUSKRIP VOORGELE TER GEDEELTELIKE NAKOMING VAN DIE VEREISTES VIR DIE GRAAD MAGISTER ARTIUM
Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf
Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf deur P C Payne BA, LLB Studentenommer: 20727755 Skripsie ingedien ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes
P o s b u s 2 2, P O R T E R V I L L E, 6 8 1 0 T E L : 0 2 2 9 3 1 2 1 7 4 F A K S : 0 2 2 9 3 1 3 3 2 1 E P O S : s e k r e t a r e s s e @ p o r t e r h s. c o. z a HOëRSKOOL PORTERVILLE TROTS RESPEK
DIE ROL VAN DIE GESTALTPROSES IN LOOPBAANBESLUITNEMING TYDENS LAAT ADOLESSENSIE. deur. J. L. Adriaanse
DIE ROL VAN DIE GESTALTPROSES IN LOOPBAANBESLUITNEMING TYDENS LAAT ADOLESSENSIE deur J. L. Adriaanse voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE (SPELTERAPIE-RIGTING)
N GESTALTPERSPEKTIEF OP DIE BELEWING VAN WELSTAND BY LAERSKOOLONDERWYSERS: VERKENNENDE STUDIE. deur ILZE DU PLESSIS
N GESTALTPERSPEKTIEF OP DIE BELEWING VAN WELSTAND BY LAERSKOOLONDERWYSERS: VERKENNENDE STUDIE deur ILZE DU PLESSIS Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE
ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT (EIA): 12/12/20/944 ESKOM: PROPOSED NUCLEAR POWER STATION AND ASSOCIATED INFRASTRUCTURE
150mm x 200mm ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT (EIA): 12/12/20/944 ESKOM: PROPOSED NUCLEAR POWER STATION AND ASSOCIATED INFRASTRUCTURE AVAILABILITY OF DRAFT ENVIRONMENTAL IMPACT REPORT AND ASSOCIATED SPECIALIST
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Distell Groep Beperk. 13 September 2013
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Distell Groep Beperk 13 September 2013 Disclaimer:
BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE
BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE deur PAUL1 RICHARDS BA (MW) (PU vir CHO) Manuskrip voorgele ter gedeeltelike nakoming van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIUM (MAATSKAPLIKE WERK)
GRAAD 12-PUNTE AS VOORSPELLER VAN SUKSES IN WISKUNDE BY N UNIVERSITEIT VAN TEGNOLOGIE
GRAAD 12-PUNTE AS VOORSPELLER VAN SUKSES IN WISKUNDE BY N UNIVERSITEIT VAN TEGNOLOGIE ID MULDER BSc Hons (Wiskunde), BEd Studentenommer: 10996699 Verhandeling voorgelê vir die graad MAGISTER EDUCATIONIS
HOOFSTUK 2. 'n Struktuuranalise van die skool word getnaak aan die hand van die
HOOFSTUK 2 2. FUNDERING VAN DIE SKOOL AS ORGANISASIE 2. 1. IN LEIDING In hierdie hoofstuk word aangetoon dat die skool 'n organisasie is. Alhoewel die invalshoek dus die organisasiewees van die skool is,
ks Kettingsteek dlb Dubbelslaglangbeen vhk Voorste hekkie gs Glipsteek drieslb Drieslaglangbeen ah Agterste hekkie
Kopiereg: Helen Shrimpton, 2015. Alle regte voorbehou. Deur: Helen at www.crystalsandcrochet.com US terme word deurgaans gebruik. Deel 16 Afkortings st, sts Steek, Steke hlb Halwe Langbeen vslalleen Voorste
MEMORANDUM BEROEPSPESIFIEKE BEDELING (BSB) VIR TERAPEUTE IN DIE ONDERWYS, BERADERS EN SIELKUNDIGES WAT IN DIE OPENBARE ONDERWYS IN DIENS IS
MEMORANDUM BEROEPSPESIFIEKE BEDELING (BSB) VIR TERAPEUTE IN DIE ONDERWYS, BERADERS EN SIELKUNDIGES WAT IN DIE OPENBARE ONDERWYS IN DIENS IS 1. DOEL VAN DIE MEMORANDUM Om (a) bepaalde aspekte van n konsep
BENUTTING VAN SANDSPEL IN DIE EKSPLORERING VAN DIE LEEFWÊRELD VAN ADOLESSENTE VOLGENS DIE GESTALTBENADERING IN MAATSKAPLIKE WERK
BENUTTING VAN SANDSPEL IN DIE EKSPLORERING VAN DIE LEEFWÊRELD VAN ADOLESSENTE VOLGENS DIE GESTALTBENADERING IN MAATSKAPLIKE WERK Deur MARTHA FRANCINA ROTTIER November 2008 Benutting van Sandspel in die
1. FUNKSIES EN STRUKTUUR VAN DIE KANTOOR VAN DIE PENSIOENFONDSBEREGTER
1. FUNKSIES EN STRUKTUUR VAN DIE KANTOOR VAN DIE PENSIOENFONDSBEREGTER Die Kantoor van die Beregter vir Pensioenfondse is gestig met ingang vanaf 1 Januarie 1998 om ondersoek in te stel na en besluite
ONDERSOEK NA DIE DAARSTELLING VAN BELEID VIR DIE ORGANISERING VAN SPORT~ EN REKREASIEDIENSTE VAN DIE SUIDELIKE PRETORIA METROPOLITAANSE SUBSTRUKTUUR
ONDERSOEK NA DIE DAARSTELLING VAN BELEID VIR DIE ORGANISERING VAN SPORT~ EN REKREASIEDIENSTE VAN DIE SUIDELIKE PRETORIA METROPOLITAANSE SUBSTRUKTUUR deur Marie-Jane Odendaal voorgele luidens die vereistes
Uit Moerdijk se pen Man en Media
MOERDIJK DIE MENS Agtergrond en familie geskiedenis Tweede Anglo Boere-oorlog Studiejare VROë LOOPBAAN Robertsons Deep Myn Johannesburg jare Kerkgeboue vir Suidafrika (1919) KERKGEBOUE VIR SUIDAFRIKA dit
PROPERTY VALUATION ACT WET OP EIENDOMSWAARDASIE
REPUBLIC OF SOUTH AFRICA PROPERTY VALUATION ACT REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA WET OP EIENDOMSWAARDASIE No 17, 14 ACT To provide for the establishment, functions and powers of the Office of the Valuer-General;
ŉ Model vir die gebruik van Bybelse narratiewe in die pastoraat aan kinders tussen die ouderdom van 6 en 13 jaar
ŉ Model vir die gebruik van Bybelse narratiewe in die pastoraat aan kinders tussen die ouderdom van 6 en 13 jaar Schalk W. Basson Proefskrif voorgelê vir die graad Philosophiae Doctor in Praktiese Teologie
SIZA takes the sting out of auditing
SIZA takes the sting out of auditing INTRO: The fruit industry s ethical trade programme, the Sustainability Initiative of South Africa (SIZA), not only allows fruit growers to remedy weaknesses in their
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Steinhoff International Holdings Ltd. 11 Julie 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Steinhoff International Holdings Ltd 11
DIE BYDRAE VAN PSIGODINAMIESE GROEPINTERVENSIES TOT ORGANISASIE- ONTWIKKELING. deur DIEDERIK JOACHIM GELDENHUYS. voorgelê luidens die vereistes
DIE BYDRAE VAN PSIGODINAMIESE GROEPINTERVENSIES TOT ORGANISASIE- ONTWIKKELING deur DIEDERIK JOACHIM GELDENHUYS voorgelê luidens die vereistes vir die graad DOCTOR ADMINISTRATIONIS in die vak BEDRYF- EN
33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en
2010 33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en waar hy geset het en koeldrank gedrink het, en gerook het. Ek sien. GEEN VERDERE VRAE DEUR PROF SMITH ADV HAASBRCEK ROEP:
Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8
Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8 http://socialwork.journals.ac.za/pub doi:http://dx.doi.org/10.15270/52-2-505 PRAKTYKOPLEIERS SE PERSEPSIES VAN MAATSKAPLIKEWERK-PRAKTYKOPLEIDING... Nadia
Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is
Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is Panamo Properties (Pty) Ltd v Nel die (regte) antwoord? Anneli Loubser Anneli Loubser,
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Combined Motor Holdings Ltd. 4 April 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Combined Motor Holdings Ltd 4 April 2014
GESTALT-GROEPTERAPIE MET VROËE ADOLESSENTE NA DIE DOOD VAN N OUER EN DIE BENUTTINGSWAARDE VAN SCRAPBOOKING AS HULPMIDDEL. deur TARIEN HAMMAN
GESTALT-GROEPTERAPIE MET VROËE ADOLESSENTE NA DIE DOOD VAN N OUER EN DIE BENUTTINGSWAARDE VAN SCRAPBOOKING AS HULPMIDDEL deur TARIEN HAMMAN Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die
waai? Dr Japie Coetzee 'n Praktiserende Prokureur, Notaris en Aktevervaardiger Coetzees Ingelyf Parys
Die regte van trustbegunstigdes: waai? 'n Nuwe wind wat Dr Japie Coetzee 'n Praktiserende Prokureur, Notaris en Aktevervaardiger Coetzees Ingelyf Parys Inleiding Dit blyk steeds die algemene opvatting
IN DIE Hoë HOF VAN SUID-AFRIKA (NOORD-KAAPSE AFDELING, KIMBERLEY)
Sekere persoonlike/private besonderhede van partye of getuies in die dokument is geredigeer in ooreenstemming met die wet en SAFLII se beleid. IN DIE Hoë HOF VAN SUID-AFRIKA (NOORD-KAAPSE AFDELING, KIMBERLEY)
NOTULE: RAADSVERGADERING / COUNCIL MEETING - 25 APRIL 2017 1 NOTULE VAN N ALGEMENE RAADSVERGADERING GEHOU OM 09:00 OP DINSDAG 25 APRIL 2017 IN DIE MUNISIPALE RAADSAAL TE BREDASDORP MINUTES OF A GENERAL
Die verantwoordelikheids-etiek van Max Weber: n Toepaslike etiek vir ons tyd? 1
De Villiers, Etienne Universiteit van Pretoria Die verantwoordelikheids-etiek van Max Weber: n Toepaslike etiek vir ons tyd? 1 INLEIDING ABSTRACT Max Weber s ethics with responsibility: a suitable ethics
n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika
n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika Mini-skripsie ter gedeeltelike voltooiing van die vereistes vir die graad Magister Legum
HOOFSTUK3 DIE PROSES VAN AMALGAMERING VAN SKOLE EN DIE BESTUUR DAARVAN
HOOFSTUK3 DIE PROSES VAN AMALGAMERING VAN SKOLE EN DIE BESTUUR DAARVAN 3.1 INLEIDING By die besluitnemingsfunksie wat binne skoolverband plaasvind, besit die skoolhoofde die meeste gesag (Jacobson, 1987:54).
Die bydrae van n haalbare gasvryheids- en ontmoetingsetiek in die etiese versorging van gesondheidsorgwerkers
Stellenbosch Theological Journal 2015, Vol 1, No 1, 217 233 DOI: http://dx.doi.org/10.17570/stj.2015.v1n1.a11 Online ISSN 2413-9467 Print ISSN 2413-9459 2015 Pieter de Waal Neethling Trust Die bydrae van
Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid *
Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid * Linda Jansen van Rensburg Opsomming Artikel 27 van die Grondwet bepaal dat elkeen die reg het op toegang tot
DIE EFFEK VAN LEIERSKAP OP VERANDERING IN 'N NIE WINSGEWENDE ORGANISASIE ALETTA MAGRIETHA VILJOEN MAGISTER DIACONIOLOGIAE (MAATSKAPLIKE WERK-RIGTING)
DIE EFFEK VAN LEIERSKAP OP VERANDERING IN 'N NIE WINSGEWENDE ORGANISASIE deur ALETTA MAGRIETHA VILJOEN voorgeh~ ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE (MAATSKAPLIKE
EGOSTERKTE EN LOKUS VAN KONTROLE: 'N SISTEEMTEORETIESE STUDIE VIR DIE ONTWIKKELING VAN 'N OPVOEDKUNDIGE SENSITISERINGSHULPMIDDEL
EGOSTERKTE EN LOKUS VAN KONTROLE: 'N SISTEEMTEORETIESE STUDIE VIR DIE ONTWIKKELING VAN 'N OPVOEDKUNDIGE SENSITISERINGSHULPMIDDEL Voorgele ter gedeeltelike vervulling van die graad FAKULTEIT LETTERE EN
BROODBOOMVERENIGING VAN SUID-AFRIKA CYCAD SOCIETY OF SOUTH AFRICA 1. NAAM 1. NAME
CYCAD SOCIETY OF SOUTH AFRICA www.cycadsociety.org BROODBOOMVERENIGING VAN SUID-AFRIKA www.cycadsociety.org 1. NAME The Society shall be known as the CYCAD SOCIETY OF SOUTH AFRICA, hereafter referred to
Hierdie is n aansoek om die volgende regshulp:
IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) In die saak tussen: Saak Nr. 3714/2003 LAMBERT HENDRIK ROUX ERWEE N.O. CATHARINA MARIA SUSANNA ERWEE Eerste Applikant Tweede
'N LEERDER MET FETALE ALKOHOL SINDROOM IN HOOFSTROOMONDERWYS: DIE ROL VAN DIE OPVOEDKUNDIGE SIELKUNDIGE
'N LEERDER MET FETALE ALKOHOL SINDROOM IN HOOFSTROOMONDERWYS: DIE ROL VAN DIE OPVOEDKUNDIGE SIELKUNDIGE GERT VISAGIE Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes van die graad van MAGISTER
Departement Christen Spiritualiteit, Kerkgeskiedenis en Sendingwetenskap, Universiteit van Suid-Afrika (Unisa), Pretoria
646 n Skoolgebaseerde sosiaal-emosionele program as strategie teen misdaad en geweld (2) 1 A school-based socio-emotional programme as strategy against crime and violence (2) Petro van der Merwe Departement
N ONDERSOEK NA DIE GEBRUIK VAN GESELEKTEERDE INISIATIEFAKTIWITEITE IN DIVERSE JEUGGROEPE. deur CHARL YATES
N ONDERSOEK NA DIE GEBRUIK VAN GESELEKTEERDE INISIATIEFAKTIWITEITE IN DIVERSE JEUGGROEPE deur CHARL YATES voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE (JEUGWERK-RIGTING)
INHOUDSOPGAWE. Inleiding... 7 DEEL EEN: SEISOENE IN ONS LEWE
INHOUDSOPGAWE Inleiding... 7 DEEL EEN: SEISOENE IN ONS LEWE Seisoene is belangrik vir groei... 15 Wat van die mens?... 17 Lente... 20 Somer... 23 Herfs... 28 Winter... 42 Gevolgtrekking... 68 DEEL TWEE:
deur voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad aan die
TOEGANG TOT GETUIEVERKLARINGS IN STRAFSAKE deur PETRUS JOHANNES DIRKSE STRUWIG voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER LEGUM aan die UNIVERSITEIT VAN SUID-AFRIKA STUDIELEIER:
MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd. 14 Februarie 2014
PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd 14 Februarie 2014 Disclaimer:
HOOGSTE HOF VAN APPEL In die saak tussen: DIE KOMMISSARIS VAN BINNELANDSE INKOMSTE Appellant en W J VAN DER HEEVER Respondent Coram: Smalberger,
HOOGSTE HOF VAN APPEL In die saak tussen: DIE KOMMISSARIS VAN BINNELANDSE INKOMSTE Appellant en W J VAN DER HEEVER Respondent Coram: Smalberger, Grosskopf, Nienaber, Plewman ARR en Farlam Wnd AR Verhoordatum:
Be gees terde werknemers as boublok vir n gesonde samelewing Spirited employees as building block for a healthy society
Navorsings- en oorsigartikels / Research and review articles (1): Voorwaardes vir n gesonde samelewing (gemeenskap) 525 Be gees terde werknemers as boublok vir n gesonde samelewing Spirited employees as
Prof Kobus Mentz Noordwes-Universiteit (Potchefstroomkampus)
Die bevordering van adjunkhoofde: Is indiensopleiding nodig? SAOU Hoofdesimposium 2012 Prof Kobus Mentz Noordwes-Universiteit (Potchefstroomkampus) Agtergrond In SA geen formele voorbereiding vir die hoofskap
Eerste Respondent DIE RING VAN ROODEPOORT, Tweede Respondent DIE NEDERDUITSE GEREFORMEERDE KERK
IN DIE ARBEIDSHOF VAN SUID AFRIKA SAAKNOMMER:J 273/97 In die saak tussen DS NOËL SCHREUDER Applikant en DIE NEDERDUITSE GEREFORMEERDE KERK WILGESPRUIT Eerste Respondent DIE RING VAN ROODEPOORT, NEDERDUITSE
INHOUDSOPGAWE VERKLARING...5 DANKBETUIGING...6 OPSOMMING...7 SUMMARY...8 HOOFSTUK INLEIDING EN AGTERGROND VAN MY VERHAAL...9
INHOUDSOPGAWE VERKLARING...5 DANKBETUIGING...6 OPSOMMING...7 SUMMARY...8 HOOFSTUK 1...9 INLEIDING EN AGTERGROND VAN MY VERHAAL...9 1.1 INLEIDING...9 1.2 MY VERBINTENIS MET MEERVOUDIG- GESTREMDE MENSE...
C"k)o.-,t/1'l I /4-/ 1Cf17
DIE GESINDHEID VAN ONDERWYSERS IN GEWONE SKOLE TEENOOR LEERDERS MET SPESIALE ONDERWYSBEHOEFTES deur DA IEL WESSELS voorgele ter v rvulling van die vereistes vir die graad MAGISTER EDUCATIONIS in die vak
HOOFSTUK 5: BEVINDINGS EN BESPREKING
HOOFSTUK 5: BEVINDINGS EN BESPREKING 5. 1 INLEIDING In hierdie hoofstuk word die toepassing bespreek van die Ericksoniaanse benadering tot sandspelterapie vir deelnemers wat depressie as ontwikkelingsteurnis
n GESTALTSPELTERAPIE PROGRAM VIR BEWUSTE MULTISENSORIESE WAARNEMING
n GESTALTSPELTERAPIE PROGRAM VIR BEWUSTE MULTISENSORIESE WAARNEMING Deur FREDRIK HENDRIK VAN DER MERWE Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE (SPELTERAPIE
Nabye aftrede: Predikante se belewing van hul gemeente, persoonlike welstand en finansies
Stellenbosch Theological Journal 2016, Vol 2, No 2, 93 110 DOI: http://dx.doi.org/10.17570/stj.2016.v2n2.a05 Online ISSN 2413-9467 Print ISSN 2413-9459 2016 Pieter de Waal Neethling Trust Nabye aftrede:
2019 © estatedocbox.com Privacy Policy | Terms of Service | Feedback
To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.