en nl af tr nl af nl nl sk af nl nl en af af af cs en af af en en fr fr en en en en en en en en en
Medewerkers aan Literêre terme en teorieë
Aanbod om te help bywerk
Die 18e eeu is die tydperk van die klassieke briefromans wat gegroei het uit 'n gevestigde briefkultuur (bv. Mme De Sévigne): Samuel Richardson, Pamela: or Virtue Rewarded (1740) en Claris­sa: or, the History of a Young Lady (1748); Jean-Jacques Rousseau, Julie, ou la nouvelle Héloïse (1761); Goethe, Die Leiden des jungen Werthers (1774); Choderlos de Laclos, Les liaisons dangereuses (1782); Wolff en Deken, De historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782); Hölderlin, Hyperion (1797). Dit maak egter deel uit van die opbloei van die roman self as nuwe literêre soort, en die briefroman kan beskou word as een van die belangrikste vroeë vorms van die roman. Diskursiewe kenmerke van die briefroman wat die moderne roman prefigureer, is o.a. iteratiewe vertelling van een en dieselfde gebeurtenis met stilistiese variasies en vanuit verskillende gesigspunte; veelvuldige interne FOKALISASIE; geïnterpoleerde vertelling (tussen die oomblikke van handeling); meervoudige vertelvlakke; die "afwesige aanwesigheid" van die ontvanger as dominante element van die diskoers (vgl. Genette, 1980: 115, 190, 217, 230, 256). In teenstelling met vroeëre 20e-eeuse opvattings dat die briefroman 'n histories-beperkte, argaïese vorm is, het literêr-wetenskaplike belangstelling daarin sterk herleef gedurende die sestigerjare (Rousset, 1962; Jost, 1966), en naas die 18e-eeuse werke word latere verskyningsvorme van die briefroman raakgesien en ondersoek (Saul Bellow, Herzog, 1964; Etienne Leroux, 18-44, 1967; Hella S. Haasse, Een gevaarlijke verhouding of Daal- en Bergse brieven, 1976; Marlise Joubert, Klipkus, 1978). Ook Altman (1982: 195) dui die eksperimente van briefromanskrywers aan wat eintlik as domein van die moderne roman beskou word: elliptiese vertelling, subjektiwiteit, meerstemmigheid, INNERLIKE MONOLOOG, gesuperponeerde tydsvlakke en aanbieding van gelyktydige gebeure. (Vgl. VERTELLER en ANACHRONIE.) Altman (1982) en Duyfhuizen (1985) verstrek omvangryke bibliografiese besonderhede m.b.t. die briefroman.
Altman, J.G. 1982. Epistolarity: Approaches to a Form. Colum­bus: Ohio State University Press.
Botha, E. 1982. Die briefroman in Afrikaans. In: SAVAL-kongresreferate II: vertalingsteorie en die briefroman. Potchefstroom, 1983. (Ook oorgedruk in Botha, E. 1987. Prosakroniek. Kaapstad: Tafelberg.)
Brink, A.P. 1988. Die Postmodernistiese Roman: 'n Skakel met die 18e eeu? In: SAVAL-kongresreferate VIII. Potchefstroom, 1988.
Duyfhuizen, B. 1985. Epistolary narratives of transmission and transgression. Comparative Literature, 37(1).
Genette, G. 1980. Narrative Discourse (transl. Jane E. Lewin). Oxford: Blackwell.
Jost, F. 1966. Le roman épistolaire et la technique narrative au XVIIIe siècle. Comparative Literature Studies, 3.
Rousset, J. 1962. Une forme littéraire: le roman par lettres. Forme et signification: essais sur les structures littéraires de Corneille à Claudel. Paris: Corti.
Copyright © 2013. All Rights Reserved.
Joomla template created with Artisteer.