fr en en fr nl nl nl en de en en de nl nl nl en it fr nl nb es nds nl nl es it nb nl fr en nl pl fr en nl af en en nl en en af nl sl af en en af nl nl nl en nl af nl nl af nl nl nl nl af nl nb af nl tr af af nl nl nl nl nl en nl nb af nl nl af af af nl nl nl nl af af af nl af nl nl nl af af af af de af af af af nl nl af af af af af nl af af af nl nl fr nl nl af nl af af af nl nl af nl af af nl af nl af nl af af af nl nl af nl af af nl af af nl af nb de nl af nl en nl en en en es scn af nl af nl nl nl nl af af nl nl af af en en en it nl en en en it en en es af nl nl af nl af af en en en nl en nl nl af af af en nl af af af en en en en af en nl af af nl af af nl af af af af af af af af en en it nl en nl af af af af af nl af af af af en nl af af af af en en it af en en en nl af af nl nl af nl af af nl nl nl pt en en en nl af nl af nl af af nl en pl af af af af af nl af af af fr en en da nl nl af nl nl nl af nl af af af af af af en en nl af af af nl af af nl af af af af af af af af nl af af af af af af nl it af en en es af af af nl af af it nl en nl af af af af af nl af af af af af af nl af nl af nl nl af af af nl nl af nl af nl af af af en en en en af en en af
Kerke  |   Skole  |  Sport  | Kuns en Kultuur  | Pretoria FM  | Skaak  | Geskiedenis en Legendes |
Algemene Nuus | Advertensies | Gesondheid  | Uitgewers, Boeke en Skrywers |Kontak Ons
Gee haar wat haar toekom, vir alles wat sy doen; laat
haar werk haar roem wees in die stadspoorte.
Lana van Biljon is een van Orania se vele hardwerkende, nederige en sterk vroue wat die kommer en verantwoordelikheid dra met vrymoedigheid. Lana is betrokke by haar familie se boerdery waar sy van Maandae tot Donderdae haar oom help boer op sy plaas. Vrydae en Saterdae werk Lana by die Orania Rivier Spa as 'n terapeut.
Amptelike webwerf van die Afrikaanse Protestantse Kerk
Uitsettings en remedies by grondgrype
Gepubliseer: Donderdag, 16 Augustus 2018 10:25
Hierdie is nie regsadvies nie en moet NIE as sodanig gebruik word nie. Dit is ŉ inligtingstuk wat bloot ŉ oorsig oor uitsetting gee.
• Kan persone nog uitgesit word?
• Hoe gemaak om iemand uit te sit?
• Die gemene reg, grondeise, huurarbeidereise, verblyfregte, plakkers en betreders – wat is die verskil?
• Wat het hierdie wette met uitsetting en grondgrype te make?
• Hoe gemaak met “grondgrype”?
Daar is ŉ hele reeks wette wat op een of ander wyse handel met grondhervorming, grondherverdeling en uitsettings. Heelwat hiervan het betrekking op die werking van staatsdepartemente en is nie van direkte toepassing op grondeienaars nie. Daar is egter wel enkele wette wat in ŉ mindere of meerdere mate, direk of indirek, op die eienaars en grondgebruikers (bv. huurders, vruggebruikers, ens.) van grond betrekking het.
Kan persone nog uitgesit word?
Ja, persone kan uitgesit word, maar net onder spesifieke omstandighede soos deur wetgewing bepaal. Uitsetting sonder ŉ hofbevel is onwettig en is selfs ŉ kriminele oortreding waarvoor tronkstraf opgelê kan word. Dit is noodsaaklik om die regte wet(te) te gebruik aan die hand waarvan uitsettings gedoen word, anders gaan die eiser sy saak verloor.
Stel soveel inligting as moontlik oor die persoon wat uitgesit staan te word, op skrif: sy persoonlike omstandighede, gesondheid, familiebande, ouderdom, werksomstandighede, ander moontlike blyplek, kinders, skole, ensovoorts. Dit is belangrik, want die hof neem alle omstandighede in ag voordat uitsetting beveel word.
Maak ook volledige notas van insidente en gebeure; verkieslik chronologies aangesien die chronologie ook ŉ storie vertel. Hoe meer inligting en hoe meer betroubaar die inligting, hoe groter is die kanse op sukses. Hou ŉ dagboek.
Vergelyk die verkreë inligting met die definisies van die onderskeie wette. Daar is raakpunte en soms oorvleueling tussen die wette. Die indiwiduele wette moet gelees word met inagneming van mekaar. Die doel en uitkoms van hierdie proses is om die persoon se status te bepaal, sowel as watter wet van toepassing is.
Ingevolge die onderskeie wette kan ŉ persoon bv. die status hê van:
1. ŉ betreder (oortreder) – Wet op Oortreding
2. ŉ plakker (onregmatige okkupeerder) – Wet op Voorkoming van Onwettige Uitsetting en Besetting van Grond (ook bekend as “PIE”-wet of die “plakkerwet”)
3. okkupeerder – Wet op Uitbreiding van Sekerheid van Verblyfreg
5. ŉ huurarbeider – Huurarbeiderwet
6. ŉ restitusie-eiser – Restitusiewet
7. ŉ Gemene reg okkupeerder – Gemene reg
As die status en wet van toepassing bekend is, moet daardie wet se prosesse en vereistes nagekom word om ŉ geldige uitsetting te bewerkstellig. Die onderskeie wette word kortliks hieronder behandel.
Grondeise, oftewel Restitusie-eise, word deur die Restitusiewet (wet 22 van 1994) gereël. Hierdie restitusie-eise moes voor Desember 1998 by die Kommissie op Herstel van Grondregte (“die kommissie”) ingedien gewees het. Hierdie kommissie hanteer slegs restitusie-eise. Dikwels het die kommissie kantore in dieselfde gebou as die Departement Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, maar dit is twee aparte instansies
Die vereistes vir ŉ geldige restitusie-eis is kortliks die volgende:
1. Die eiser moes ŉ reg op grond gehad het;
2. die eiser moes van die reg op grond ontneem gewees het;
3. die ontneming moes plaasgevind het tussen 19 Junie 1913 en 31 Desember 1998;
4. die ontneming moes plaasgevind het as gevolg van rasgebaseerde wetgewing of praktyke;
5. die eiser moes geen of nie genoegsame vergoeding nie ontvang het weens die ontneming van regte;
6. die eiser moes ŉ geldige eis ingedien het voor 31 Desember 1998 by die Kommissie op Herstel van Grondregte.
Bogemelde moet deur die grondeisers bewys word op ŉ oorwig van waarskynlikheid. Indien enige-een van die elemente nie bewys word nie, slaag die eis nie.
Die belangrikste van bg. elemente is “reg in grond” en “ontneming”
“Reg in grond” beteken nie noodwendig eiendomsreg ingevolge ŉ titelakte soos wat algemeen in ’n Westerse opset verstaan word nie. Ingevolge die restitusiewet beteken dit onder meer “voordelige okkupasie vir 10 jaar of langer”, “deelsaaier”, “die regte van ŉ huurarbeider” en ongeregistreerde swart “eienaarskap”.
ŉ Tweede rondte eise is ingedien in die periode Julie 2014 tot Julie 2016. Dit is gestaak toe die Konstitusionele hof die wysigingswet ongrondwetlik verklaar het. ŉ Derde rondte eise word beoog en wetgewing is in wording om die indien van verdere eise moontlik te maak. Blanke grondeienaars wat hul grond in die proses van bv. tuislandvorming moes verkoop of afstaan kan en behoort ook restitusie-eise in te dien.
ŉ Huurarbeider word gedefinieer as:
1. ŉ Persoon wat op die grond woon of die reg het om op die grond te woon;
2. wat arbeid verskaf het in ruil vir regte (woon, wei & plantregte of enige kombinasie daarvan);
3. wie se ouers of voorouers op dieselfde basis op die grond gewoon het, naamlik om arbeid te verskaf in ruil vir regte.
Daar moes natuurlik ŉ huurarbeiderooreenkoms gewees het wat spesifiek bepaal dat die persoon ŉ huurarbeider is (en nie ŉ gewone plaaswerker nie). Die belangrikste element van huurarbeiderskap is dat die persoon arbeid verskaf in ruil vir die regte. Dit beteken nie dat die persoon geen kontantvergoeding ontvang het of kon ontvang het nie. Die waarde van die regte is egter meer as die kontantvergoeding wat die persoon ontvang het.
Die effek van ŉ huurarbeidereis is dat die persoon:
• Formeel as huurarbeider verklaar word en dan kan voortgaan om arbeid te verskaf in ruil vir regte.
• Alternatiewelik kan die grond wat deur die huurarbeider gebruik word, aan die huurarbeider gegee word. Gewoonlik koop die staat dit vir die huurarbeider.
Verblyfregte word gereël deur die Wet Op Uitbreiding Van Sekerheid Van Verblyfreg. Die Verblyfregte-wet het sy oorsprong in die Freedom Charter en het ten doel om persone regte te gee op iemand anders se grond, welke regte die eienaar se regte inperk (gewoonlik sonder vergoeding), sodat daardie persone (genoem “okkupeerders”) kan deel in die grond – “share in the land” (aldus die Freedom Charter).
In teenstelling met restitusie- en huurarbeidereise is daar geeneise of eisvorms wat ten opsigte van verblyfregte by enige instansie ingedien moet word of ingedien moes gewees het nie. Verblyfregte is ŉ kontrak tussen die okkupeerder en grondeienaar (of persoon in beheer) en is gewone kontraktuele regsbeginsels van toepassing op hierdie verblyfkontrakte (met enkele uitsonderings).
Wat is die verskil tussen ŉ huurarbeider en ŉ plaasarbeider?
• Die verskil is dat ŉ plaasarbeider ooreenkomstig ŉ diensooreenkoms diens verskaf en nie ooreenkomstig ŉ huurarbeiderooreenkoms diens verskaf nie.
• Die plaaswerker moet sy diens persoonlik verrig terwyl die huurarbeider nie sy diens persoonlik hoef te verrig nie. Die huurarbeider kan iemand van sy familie of iemand anders stuur om diens in sy plek te verrig.
• Indien die plaasarbeider se dienskontrak eindig, is dit die einde van die verbintenis tussen die plaaswerker en die werkgewer. As die huurarbeider se huurarbeidersooreenkoms deur ooreenkoms of hofbevel beëindig word, is dit ook die einde van die huurarbeidersooreenkoms.
• Die “status” van huurarbeider is “oordraagbaar”, terwyl die status van werknemer nie oordraagbaar is nie. As die huurarbeider sou sterf of onbevoeg raak, kan sy familie binne 90 dae ŉ opvolger vir die huurarbeider aanwys en duur die huurarbeiderkontrak/-verhouding voort, m.a.w. selfs ná die dood van die aanvanklike huurarbeider.
• Die feit dat die plaaswerker ook vee mag aanhou en mag plant, maak die plaaswerker nog nie ŉ huurarbeider nie, want daar is nie ŉ huurarbeidersooreenkoms nie.
• Weiding en plant is nie noodwendig deel van ŉ plaasarbeider se vergoeding nie – dit is byvoordele en eintlik deel van sy verblyfvoorwaardes. By ŉ huurarbeidersooreenkoms is weiding en plant deel van die huurarbeider se vergoeding.
• ŉ Huurarbeider kan behalwe sy wei- en plantvergoeding ook kontant kry, maar die kontant is gewoonlik minder as die waarde van die wei- en plantregte.
Hoe kom verblyfregte tot stand?
Die wetlike definisie van ŉ okkupeerder is:
1. ŉ Persoon (m.a.w. dit kan bv. nie ŉ maatskappy wees nie)
2. wat op iemand anders se grond (landbougrond en nie dorpsgrond nie)
3. woon (primêre woning)
4. met toestemming (mondeliks of skriftelik, uitdruklik of stilswyend).
Uit bogenoemde blyk dit dat ook ŉ huurder, of vruggebruiker, synde die persoon in beheer van die grond, regmatig toestemming tot verblyf kan gee wat dan ook verblyfreg (vir so okkupeerder) skep. Verhuurders behoort hiervan kennis te neem!
Die verskil tussen ŉ okkupeerder en ŉ plakker
ŉ Plakker is ŉ persoon wat op iemand anders se grond woon sonder toestemming terwyl ŉ okkupeerder met toestemming woon of gewoon het.
Die verskil tussen ŉ “betreder” en ŉ plakker
ŉ Plakker is ook ŉ betreder, maar ŉ betreder is nie noodwendig ŉ plakker nie.
Die betreder is net (ook) ŉ plakker as hy ook op die grond woon. Iemand wat m.a.w. net onregmatig oor die grond beweeg (maar nie daar woon nie) is nie ŉ plakker nie, slegs ŉ betreder. As ŉ persoon sonder toestemming op iemand anders se grond woon, is hy ŉ plakker, EN ook ŉ betreder. Plakkers word hanteer (en uitgesit) ingevolge die Wet op Voorkoming van Onwettige Uitsetting en Besetting van Grond (wet 19 / 1998 – die plakkerswet).
Die effek van “bindend op opvolgers in titel”
Indien die aanvanklike verblyfooreenkoms bepaal het dat die okkupeerder vee mag aanhou of mag plant, beteken dit dat die opvolgende eienaars gebonde is aan die ooreenkoms en moet die opvolgende eienaars die okkupeerder toelaat om daardie regte waarop aanvanklik (met vorige eienaars of persone in beheer) ooreengekom is, uit te oefen.
Dieselfde geld natuurlik vir die okkupeerder. Die okkupeerder mag nie sy regte oorskry nie en op die grondeienaar se regte inbreuk maak nie.Daarom is dit belangrik dat indien ŉ plaas gekoop of gehuur word, die koper(s)/huurder daarop aandring dat die verkoper(s)/verhuurder ŉ presiese uiteensetting (in die koop- of huurkontrak) gee van wat die aard en omvang van al die okkupeerders op die plaas se regte is, synde dit tot gevolg het dat die koper(s)/huurder ŉ deel van die plaas nie kan gebruik nie as gevolg daarvan dat die okkupeerder die reg het om daardie deel te gebruik.
Dit is dan ook aan te beveel dat alle verblyfooreenkomste (of minstens kopieë daarvan) aan opvolgende huurders en eienaars verskaf word. Ondervinding het al geleer dat okkupeerders met wisseling van huurders of eienaars hul regte eensydig uitbrei en oorskry wetende dat die nuwe huurder(s) / eienaar(s) waarskynlik nie gaan optree nie, of gaan sukkel om teen die okkupeerders op te tree omdat hulle nie volledig ingelig is oor die aard en omvang van die okkupeerders se regte en verpligtinge nie.
Mag die verblyfooreenkoms gewysig word?
Ja, maar die grondeienaar(s) of okkupeerder(s) mag nie die ooreenkoms eensydig wysig nie. Die ooreenkoms kan slegs deur verdere ooreenkoms of hofbevel gewysig word. Enige wysiging moet verkieslik op skrif gestel en deur die partye onderteken word.
Onderskeid tussen “dienskontrakte” en “verblyfkontrakte”.
Dit is twee verskillende soorte kontrakte wat deur twee verskillende wette gereguleer word. Die verblyfooreenkoms moet verkieslik (maar nie noodwendig nie) in ŉ afsonderlike dokument (as die dienskontrak) vervat wees.
Wat het hierdie wette met uitsetting en grondgrype te make?
Die verskillende wette se prosesse en vereistes is nie dieselfde nie. Gebruik die regte wet of verloor die saak.
Grondgrype is ŉ monster met vele dimensies en moet op minstens die volgende vlakke hanteer word:
• Juridies – u prokureur is u eerste stop (nie die SAPS, die media of stadsraadslede nie).
• Mediagewys – iemand wat die media hanteer moet die grondeienaar bystaan. Die grondeienaar moet nie die media self hanteer nie, minstens nie aanvanklik nie. Moenie radikaal of rassisties raak nie.
• Tree so gou moontlik op. Begin deur ŉ klagte van oortreding ingevolge die Wet op Oortreding by die SAPS te lê al weet ons die SAPS waarskynlik niks daaraan gaan doen nie.
• Fisiese sekuriteit – hopelik is die grondeienaar lid van ŉ buurt- of plaaswag. Indien nie, kontrakteer ŉ sekuriteitsmaatskappy so gou doenlik.
• Versameling van bewyse – kry ŉ afsonderlike persoon (een of meer) wat ŉ videokamera het en opnames van die gebeure maak. Dit kan van onskatbare waarde wees in enige latere hofsaak.
• Stel vas of die grondgrypers alreeds woon of nog net in die proses is om woonstrukture op te rig. Hierdie is belangrik! As die grondgrypers reeds woon, mag hul slegs met ŉ hofbevel uitgesit word.
U prokureur behoort u te kan help met ŉ dringende interdik om verdere grondgrypers te verbied om in te trek. Omdat grondgrypers baie waarskynlik nie aan die grondeienaar bekend is nie, kan hul net op die hofstukke siteer word as “onbekende persone”. Daarmee saam kan onmiddellik met uitsettingstappe ingevolge die plakkerwet begin word. Onthou grondgrypers is persone wat sonder toestemming op die grond kom woon het.
As die grondgrypers egter nog NIE woon nie, mag die grondeienaar “reg in eie hande neem” deur gebruik te maak van die remedies in die strafproseswet en die remedie van kontra spolie. Die strafproseswet magtig ŉ grondeienaar om ŉ siviele arrestasie uit te voer as dit blyk dat daar ŉ skedule 1 misdaad op sy eiendom begaan word. Betreding is so ’n misdaad. Die eienaar mag ook ander persone versoek en magtig om so ’n siviele arrestasie namens hom uit te voer of om hom by te staan om die arrestasie uit te voer. Win regsadvies hieroor in voordat opgetree word.
Die tweede remedie is kontra spolie. Die algemene regsbeginsel is dat geen persoon reg in eie hande mag neem nie. Daar is egter ŉ uitsondering op hierdie reël, nl. dat indien ŉ eienaar die gebruik, of gedeeltelike gebruik, van sy eiendom ontneem word deur bv. grondgrypers (m.a.w. gespolieer word), die grondeienaar kontra spolie onder sekere omstandighede mag pleeg. In ŉ grondgrypsituasie beteken dit dat die grondgrypers se strukture deur die eienaar (of sy gemagtigdes) afgebreek mag word sonder dat ŉ hofbevel bekom is.
Voordat dit gedoen word, moet die eienaar egter eers seker maak dat die grondgrypers nog nie woon nie. As die grondgrypers reeds woon, mag kontra spolie nie toegepas word nie en moet ŉ hofbevel bekom word. ŉ Verdere vereiste om kontra spolie regmatig uit te voer, is dat dit so spoedig moontlik gedoen moet word.
Die strukture moet so min as moontlik beskadig word aangesien die grondeienaar dalk skadevergoeding sal moet betaal. Die afbreekproses moet behoorlik afgeneem en die materiaal verkieslik geïnventariseer en veilig bewaar word. Deur kontra spolie toe te pas, kan die eienaar homself baie regskoste vir uitsetting spaar. Die omstandighede sal bepaal of dit gewens is om kontra spolie te pleeg, of eerder ŉ hofbevel te bekom.
Is uitsetting die enigste remedie vir grondeienaars?
Nee, die volgende remedies is ook beskikbaar:
5. Bevele i.t.v. die Wet op teistering
[1]Tiaan van Dyk is prokureur by Van Dyk en Theron Prokureurs. Kontak hom by tiaan@vdtreg.
Oorsig oor TLU SA
Die Transvaalse Landbou-unie is gestig op 29 September 1897. Sedert die stigting het daar verskeie dinge in die landbou-omgewing tot stand gekom agv TLU en is daar reeds op die negende kongres die volgende hoogtepunte uitgelig:
• Versameling van betroubare landboustatistiek;
• Stigting van ‘n landbouskool;
• Stigting van proefplase;
• Versameling van weerkundige statistiek;
• Aanstelling van regeringswetenskaplike;
• Stigting van departement van boskultuur;
• Stigting van ‘n bakteriologiese departement;
• Publikasie van landboutydskrif;
• Stigting van veeartsenykundige departement;
• Invoer van stamboekvee;
• Totstandkoming van die Suid-Afrikaanse Landbou-unie
Deur die jare is daar aan feitlik enige aspek wat landbou raak aandag gegee. Sedert 2000 is TLU SA ‘n nasionale organisasie met lede regdeur die land versprei. TLU SA se doel is om homself te beywer dat die kommersiële boere veilig en volhoubaar op hul grond sal kan boer.
Met erkenning aan :
Meer as 2 000 skape vrek in koue weer
‎18 ‎November ‎2017, ‏‎09:50:41 AM | Cyril Blackburn
Meer as 2 000 skape het vandeesweek in die suidelike gedeeltes van die Vrystaat gevrek weens ongewone koue weerstoestande.
Herman Archer, ondervoorsitter van die Nasionale Wolkwekersvereniging (NWKV) in die Vrystaat, het Saterdag aan Maroela Media vertel minstens 1 250 van dié skape het aan ŉ enkele boer, DG Snyman van Philippolis, behoort. Jaco du Toit, Snyman se buurman, het in dieselfde tydperk 450 skape verloor.
“Dit is maar die gevalle in een distrik. Die res van die skape wat gevrek het, is aangemeld uit enkele gevalle vanuit die Suid-Vrystaat,” het hy gesê.
Volgens hom is die boere weerloos gelaat nadat hulle skape geskeer is. “Ek het ook dié week my skape geskeer, maar ons het gelukkig net 5 mm reën gehad. Die ander boere wat erge verliese gely het, het 50 mm reën, hael en yskoue wind gehad – ŉ doodsvonnis vir skape. Ons sê altyd die boere kan een van die verskynsels hanteer omdat die diere se lewe dan nie in gevaar is nie, maar al die verskynsels saam is ŉ doodsvonnis.”
ŉ Verlies van 1 250 kom neer op ŉ geraamde skade van R2,5 miljoen. Een ooi sal ongeveer R1 800 kos om weer aan te koop.
“Ek praat met een van die boere oor wat dié week in die Vrystaat gebeur het, en die vraag wat ons albei vra, is hóé herstel jy van só iets – finansieel en emosioneel? Dis maar hoe dit is. Dis nie ŉ menslike fout nie, dis maar die natuur wat sy rug reguit gemaak het. Daar is niks wat ons daaraan kan doen nie, maar dit is ongelooflik slegte nuus vir die boere.”
Die Suid-Afrikaanse Weerdiens het nie nóg reën en ongewone weer vir die distrik voorspel nie.
Minki glo nou aan ‘TV-liefde’
‎27 ‎September ‎2017, ‏‎09:52:15 AM | Cyril Blackburn
Minki van der Westhuizen (Foto: Facebook)
As jy haar verlede jaar gevra het, het sy dalk ŉ oomblik of twee gehuiwer of dit wérklik moontlik is om op die kassie as deelnemer aan ŉ werklikheidsprogram halsoorkop verlief te raak – maar nóú glo die model en televisieaanbieder Minki van der Westhuizen aan “TV-liefde”.
Van der Westhuizen, wat vroeër vandeesmaand bekend gemaak het dat sy met haar derde kind swanger is, gaan vir die tweede keer die aanbieder van die gewilde kykNET-werklikheidsprogram Boer soek ŉ vrou wees. Dié reeks se tiende seisoen begin in Oktober op die kassie wys.
Die skoonheid het in ŉ onderhoud met Maroela Media vertel sy is nog altyd maar ŉ voorstander vir die liefde, maar dié reeks het haar oortuig dat liefde op enige wyse sy ontstaan kan hê. “Ek was ook maar soos ander mense skepties oor mense wat lief en verlief raak op die kassie,” terg sy. “Maar nou het ek eersterangse ervaring om te sien dat dit werklik werk. Ek staan verstom oor die nuwe reeks. Sonder om te veel te verklap, wil ek noem dat kykers duidelik die verliefdheid in dié reeks gaan opmerk. En dis real, daar is niks aangeplak daaraan nie.”
Talle kykers van dié reeks het in Januarie vanjaar hul misnoeë oor sommige van die deelnemers aan die program uitgespreek. Dié manne se besluite, wat oënskynlik onverwags was, het talle kykers warm onder die kraag gehad, en kykers het die boere onder meer daarvan beskuldig dat hulle nie “werklik liefde soek nie”.
Minki van der Westhuizen (Foto: Facebook)
Van der Westhuizen lag hieroor. Sy sê dit is jammer dat die sukses van die program gemeet word aan die hoeveelheid verhoudings wat “uitwerk”. “Dit is inderdaad so dat ons en die kykers hoop dat die verhoudings uitwerk en die boere gelukkig is – almal hou van ŉ goeie einde. Maar die reeks gaan veral ook oor die reis. Die boere leer ken hulself beter as ooit vantevore. Aan die einde van die reeks sê die boere dikwels hulle is gemakliker met hulself en om meisies te benader en hulle is ontvanklik vir liefde. Maar dit is so dat ons almal hoop vir ŉ sprokiesverhaal ná die reeks.”
Sy sê kykers kan egter in dié reeks uitsien na meer liefdesverhale as voorheen. Daar is boonop ook intieme oomblikke tussen die boere en die meisies soos ŉ “skelm soen hier en daar”. “Die jongste reeks het baie interessante kinkels en dit verloop baie lekker. Daar is weer oomblikke wat niemand gaan verwag nie. Dan is daar natuurlik ook die indrukwekkende landskappe. In die vorige seisoen het die pragtige Oos-Kaap my beïndruk en in dié reeks is dit Loeriesfontein in die Noord-Kaap. Dit gaan ŉ treffer wees; almal moet gereed sit.”
Lees meer oor die finaliste wat in Mei vanjaar bekend gemaak is en ook die opsommings van die episodes in die jongste reeks.
TLU SA eis duidelikheid oor privaat besitreg en vrye mark
‎14 ‎September ‎2017, ‏‎01:19:56 PM | Esté Meyer Jansen
Louis Meintjes, president van die TLU SA, het ŉ stampvol saal by die WNNR se konferensiesentrum in Pretoria toegespreek. Foto: Agri Limpopo/Twitter.com
Suid-Afrika is tans op ŉ glybaan in die verkeerde rigting en die dilemma is dat diegene wat hiervoor verantwoordelik is eerder die skuld op kolonialisme en rassisme pak as om die waarheid daaroor te praat.
So het Louis Meintjes, president van die TLU SA, in sy toespraak Woensdag by die landbou-organisasie se jaarlikse kongres gesê. Hy het ŉ stampvol saal by die WNNR se konferensiesentrum in Pretoria toegespreek.
Dié landbou-organisasie, wat op 29 September 1897 net voor die aanvang van die Anglo-Boereoorlog gestig is, vier ook vanjaar sy 120ste bestaansjaar.
“Die ontstaanjare van die TLU was in ŉ moeilike tyd, maar vandag staan dít wat die unie oor 120 jaar bereik het as monument in die landbou-omgewing. Die kritieke vraag is: Wat nóú? Hoe vorentoe?” het Meintjies gesê.
Hy meen die prys wat Suid-Afrika tans vir die omvang van korrupsie, staatskaping, misdaad, die ineenstorting van stelsels, swak bestuur en swak en verwarrende beleidsomgewing betaal, het eenvoudig te duur geword.
“Volgens Statistieke SA se mees onlangse sensus leef 55% van ons land se inwoners nou in armoede. Die grootste gedeelte van hierdie mense is tussen 17 en 25 jaar oud en woon in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. Dit is ook die twee provinsies met die meeste hoëpotensiaal-landbougrond en waar die meeste grond aan tradisionele leiers behoort.”
Hy het ook gesê daar sal moet duidelikheid kom oor of daar in die toekoms steeds ŉ stelsel van privaat besitreg en ŉ vrye mark in Suid-Afrika sal wees.
“Grondhervorming en transformasie soos deur die regering voortgedryf, het mislukking daarby ingebou. Dit het dalk tyd geword om duidelike inhoud te gee aan begrippe soos grondhervorming en radikale ekonomiese transformasie wat deesdae so maklik gebruik word.”
Meintjes het gesê die TLU SA se definisie van grondhervorming is die proses om onbenutte grond in voormalige tuislande, staatsgrond asook grond wat deur die grondeiseproses en oordrag aan begunstigdes onproduktief geraak het weer in produksie te kry. “Ons organisasies ondersteun die beginsel van privaat besitreg. Ons het nie ons grond gesteel nie.”
Die organisasie beskou radikale ekonomiese transformasie as die ontwikkeling van die ekonomie deur die uitskakeling van korrupsie, staatskaping en ander misdrywe, sowel as die daarstel van beleidsekerheid wat ekonomiese groei sal stimuleer en lei tot beleggings en landbou-ontwikkeling. “Ons ondersteun die vryemarkbeginsel, want kommunisme en sosialisme het elders klaaglik misluk.”
Meintjies het benadruk dat dit die verantwoordelikheid van die regerende party is om ŉ gesonde beleidsomgewing te skep waarin vertroue aangewakker word.
“Die toekoms van landbou is in ons hande. Dit is duidelik dat die tweespalt in die regering en die verskillende sieninge wat daar geld ŉ verlammende uitwerking het sodat instansies nie sinvol hul rol kan speel om die regte omgewing te skep waarbinne landbou gedy nie.
“Die hele waardeketting moet saamwerk om duidelik rigting te gee oor hoe landbou vorentoe ontsluit moet word. Geeneen van die onderskeie strukture sal dit op hul eie alleen regkry nie,” het Meintjes bygevoeg.
Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, het in sy toespraak gefokus op die pad vorentoe vir dié landbou-organisasie. Hy het gesê die organisasie sal hom in die toekoms toespits op kwessies rakende eiendomsreg, boere se veiligheid op plase en water-aangeleenthede om die volhoubaarheid van landbou te verseker.
Waarskuwing aan grondeienaars uitgereik
‎24 ‎June ‎2017, ‏‎09:32:33 AM | Cyril Blackburn
Die sakeregtewaghond AfriSake het Vrydag ŉ dringende waarskuwing aan grondeienaars uitgereik teen nuwe grondbesettingstrategieë wat eienaars moontlik onkant mag tref.
Die organisasie het vandeesweek verskeie grondeienaars in Kameelfontein in die noorde van Pretoria bygestaan om ’n dringende uitsettingsbevel teen onwettige grondbesetters te bekom. AfriSake het dié finale hofbevel Vrydag bekom, wat verseker dat dié grondbesetters van verskeie eiendomme wat hulle onwettig gedurende die week beset het, verwyder kan word.
Honderde hoopvolle grondgrypers het die week opgedaag en begin om stukke grond, wat aan die privaat besighede behoort, af te baken waar hulle strukture wou oprig. Individue wat maak of hulle stukke grond wat aan hierdie besighede behoort aan niksvermoedende mense verkoop, is ook geïdentifiseer.
Die nuutste tendens is dat ’n klein groep individue ’n stuk grond identifiseer en daarna massas mense organiseer om dié grond te beset. Die groep, wat die grond kastig regmatig vir tussen R500 en R5 000 aan die onwettige besetters “verkoop”, verdwyn weldra met die geld.
Besetters wat die grond “koop”, verloor al hul geld en boumateriaal wanneer hulle van die eiendom verwyder word. Die grootste verloorders in dié tipe besettings is uiteindelik die grondeienaar en die besetters wat in só ’n lokval trap. Dit kan ’n eienaar tot R250 000 uit die sak jaag om grondbesetters te laat verwyder, met weinig kans om dié onkostes van die staat of Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) te verhaal.
Armand Greyling, regs- en beleidsanalis van AfriSake, sê grondeienaars moet waaksaam wees oor wat op hul eiendom aangaan en vinnig optree om te keer dat besetting plaasvind.
“’n Saak van betreding moet so gou as moontlik by die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) gemaak word. Sou die polisie versuim om op te tree, moet die howe genader word vir ’n dringende bevel om die betreders te laat verwyder vóórdat besetting plaasvind,” sê Greyling.
Tydens die hofverrigtinge het die polisie se regsverteenwoordiger die opmerking gemaak dat die saak “nie veel met die SAPD te doen het nie”. Die hof het die SAPD egter vinnig berispe en ingelig dat die verrigtinge alles met hulle te doen het, omdat hulle na regte moet ingryp en keer dat sulke skendings van mense se grondwetlike eiendomsregte in die eerste plek plaasvind. Dit is in elk geval die SAPD se plig om die oppergesag van die reg te bevorder en uit te voer.
Charles Castle, bestuurder by AfriSake se arbeidsregadvieseenheid, sê AfriSake sal aanhou om te verseker dat Suid-Afrika nie ’n verwoeste staat soos Zimbabwe word nie.
“In Zimbabwe is die voorbeeld en gevolge van onwettige grondgrype duidelik. Ons sal voortgaan om vir die regte van gewone Suid-Afrikaners op te staan en grondeienaars by te staan waar moontlik om hul eiendomsregte soos vervat in die Grondwet te beskerm,” sê Castle
Eiendomseienaars moet verseker dat hulle die volgende voorsorgmaatreëls in plek het om proaktief teen die besetting van eiendom op te tree:
1. Maak seker dat jy jou eiendom behoorlik beveilig deur heinings en mure aan te bring.
2. Wees te alle tye waaksaam en maak seker dat geen ongemagtigde persone jou eiendom betree nie. Indien wel, nader jou naaste polisiestasie en lê ’n strafregtelike klag van betreding in terme van die Wet op Betreding, 1959 (wetno. 6 van 1959). Die SAPD het in Maart vanjaar riglyne aan alle stasies uitgereik wat aan SAPD-lede presies verduidelik hoe om in sulke gevalle op te tree. Dié riglyne kan op AfriSake se webwerf bekom word.
3. Grondeienaars het die reg om onmiddellik teenoor onwettige betreders op te tree, mits dié optrede binne die wet geskied. Eienaars mag ook privaat sekuriteit versoek om die eiendom te patrolleer en/of te beveilig sodra betreding plaasvind.
4. Sluit by organisasies soos AfriSake aan wat lede daadwerklik in die beskerming van hul eiendomsreg bystaan.
‎01 ‎June ‎2017, ‏‎07:03:10 PM | Maroela-redaksie
Agri SA het Donderdag gesê beweerde onreëlmatige, verkwistende en korrupte praktyke in verband met nasionale droogtehulpfondse wat toegeken is aan droogte-geteisterde provinsies gedurende 2016, word ondersoek.
Johannes Möller, president van Agri SA, het gesê in 2016 het Suid-Afrika die gevolge van die ergste droogte in dekades in die gesig gestaar. Ses provinsies is as rampgebiede verklaar, naamlik KwaZulu-Natal, Vrystaat, Mpumalanga, Limpopo, Noordwes en die Noord-Kaap, terwyl slegs sekere distriksmunisipaliteite in twee provinsies (Wes-Kaap en Oos-Kaap) as rampgebiede verklaar is. Die droogte het aanleiding gegee tot ernstige graantekorte, geforseerde veeverkope en veevrektes, met ŉ negatiewe impak op die finansiële stabiliteit van boere oor die geaffekteerde gebiede heen.
“Gedurende die 2016-droogte het Agri SA, as ŉ verantwoordelike lede-gebaseerde organisasie, pro-aktief opgetree en ŉ taakspan aangestel om te kyk na die erge gevolge van die droogte en, tesame met die bedryfsrolspelers, vorendag gekom met oplossings en versagtende maatreëls,” het Möller verduidelik.
ŉ Droogtetaakspan (DTT) is gestig bestaande uit Agri SA, die Land Bank, Agbiz, African Farmers’ Association of SA (Afasa), Transvaalse Landbou-unie SA (TLU SA); die departement van landbou, bosbou en visserye (DAFF), nasionale rampbestuursentrum (NDMC), SA Grain Milling, Nywerheidontwikkelingskorporasie (IDC); Bankevereniging SA (BASA), Graan SA en ander kommersiële banke.
“Die DTT het verskeie kere vergader, onder andere tussen November 2015 en Maart 2016. Die DTT het ook die SA Droogte-mediakonferensie op 22 Februarie 2016 in Kaapstad aangebied en ŉ verdere mediakonferensie tesame met die Suid-Afrikaanse Konfederasie van Landbou-unies (SACAU) op 1 Maart 2016 waar daar gefokus is op die droogtesituasie binne SADC.
“Lede van die DTT het verskeie privaat vergaderings gehou met die Direkteur-Generaal van DAFF asook die minister van landbou, bosbou en visserye om die dringendheid van finansiële hulp te bespreek. DTT-lede was ook teenwoordig by minister Zokwana se mediavergadering in Januarie 2016 waar hy belanghebbendes ingelig het oor die droogtemaatreëls.”
Möller het bygevoeg Agri SA het ook deelgeneem aan DAFF se Nasionale Droogte-indaba in September 2016 waar die erns van die droogte en die behoefte aan finansiële hulp weer beklemtoon is.
“Agri SA, in sy eie hoedanigheid, het verskeie formele en informele versoeke aan die minister van landbou, bosbou en visserye, die minister van finansies, asook die DG van DAFF gerig, sonder sukses.
“Ten spyte van dringende versoeke wat die DTT gerig het aan die regering om ŉ vennootskap aan te gaan ten einde droogteverligting-voorrade en humanitêre hulp op die mees doeltreffende wyse by geaffekteerde landbougemeenskappe oor die land heen te kry, het die regering hierdie versoeke ignoreer.
“Dit het gelei tot vele uitdagings soos gelys in die konsep 2016/17 Droogteskema-verslag wat onlangs deur DAFF vrygestel is. Dit sluit in die aanstelling van diensverskaffers sonder rekords van vorige dienslewering; diensverskaffers wat geskors is weens swak prestasie; diensverskaffers wat hul diensleweringsplan verander sonder vooraf konsultasie met DAFF of PDA; beperkte praktiese hulpverlening deur provinsies; baie stadige vordering weens gebrek aan gereedheid deur diensverskaffers, onbeskikbaarheid en veranderende bergingsfasiliteite, grootskaalse diefstal van sakke voerpille, ondoeltreffende en foutiewe afleweringsvoertuie, oor- of onderlewering van veevoer in sekere distrikte, geen hulp aan kommersiële en kleinskaalse boere in sommige provinsies nie, aflewering van die verkeerde voer, gebrek aan toereikende kommunikasie gedurende implementering, asook onopgedateerde boereregisters.
“Agri SA het ondersoek ingestel na hoe droogtehulpfondse op provinsiale vlak bestee word. ŉ Skokkende prentjie is geskilder van blatante gebrek aan goeie beheer- en bestuursbeginsels wat enige regeringsprojek behoort te rig.
“Die openbare beskermer, ouditeur-generaal en SCOPA is gevra om die droogtehulpproses as geheel te ondersoek ten einde onreëlmatige, verkwistende en korrupte praktyke te identifiseer,” het Möller bygevoeg.
Kennis, kundigheid in boerdery as grondslag vir groei
‎25 ‎May ‎2017, ‏‎06:00:35 AM | Bennie Van Zyl
Bennie van Zyl van TLU SA. Foto: Facebook.
Veel gewag word gemaak dat landbougrond gegee moet word vir swart mense sodat daar gedeel kan word in die rykdom van die land.
Dit is nodig om sodanige stelling in perspektief te plaas.
• Grond alleen beteken nie rykdom nie, tensy dit korrek benut word en as een van die produksiefaktore aangewend word in ŉ winsgewende produksieproses wat, indien dit reg gedoen word, die moontlikheid skep van rykdom. Dit beteken dat daar met groot kundigheid deurlopend volhard moet word met die proses. Rykdom is dus nie iets wat daar is en net benut kan word nie – dit moet geskep word en dan ook deurlopend geskep word.
• Grond is slegs een van die produksiefaktore. Die ander naamlik ondernemerskap, arbeid en finansiering is ook nodig om gesamentlik in ŉ bepaalde verhouding tot mekaar sukses in die produksieproses te bereik. Tegnologie word deesdae as ŉ vyfde produksiefaktor gereken en moet daarby gevoeg word.
• Dit verg ŉ besonderse kundigheid om hierdie produksiefaktore te kan bestuur tot by winsgewendheid. Nie elkeen beskik oor die belangstelling, die toegewydheid, die sin vir dringendheid en die kennis (wat baie dinge behels) nie. Om die produksiekoste te kan diens is daar weinig boere wat uit eie vermoë dit kan finansier. Dit moet verkry word van ŉ finansiële instelling of insetverskaffer wat deeglik kyk na die terugbetaalvermoë alvorens finansiering enigsins oorweeg sal word.
• ŉ Baie belangrike aspek wat ook in ag geneem moet word, is die beginsel van ekonomie van skaal. Die veranderlikes waarmee boere te doen het wat buite hul beheer is (byvoorbeeld droogtes en ander rampe, stygende insetkoste, fluktuerende pryse, politieke onsekerheid, onsekere veiligheidstoestande) verg dat ŉ boer in baie gevalle self verskansing daarteen moet doen. Indien daar te min kapasiteit is om van hierdie veranderlikes self te oorbrug sal iemand vinnig onder groot druk geplaas word. Die wêreldwye ervaring is dat plase al hoe groter word om seker te maak die kapasiteit daar is om volhoubaarheid te kan waarborg.
Suid-Afrika se armoede- en werkloosheidsvraagstuk is gewis ŉ uitdaging wat aandag moet kry. Dit kan nie genoeg benadruk word nie dat dit slegs volhoubaar gedoen kan word indien die ekonomie groei. Daar is sekere voorwaardes en vereistes waaraan voldoen moet word om dit reg te kry. Die volgende tabel illustreer dit.
Hierdie proses is ongenaakbaar met persone/regerings wat dit nie reg doen nie. Eerlik moet daar erken word dat Suid-Afrika tans nie baie suksesvol is om die genoemde voorvereistes en voorwaardes te bereik nie. Wat ook gesê moet word, is dat alvorens daar enigsins ŉ kans is dat dit bereik kan word die fondament waarop dit gebou moet word vertroue is wat verkry word deur ŉ gesonde beleidsomgewing waaroor daar baie gesê kan word.
ŉ Groot faktor in die onsekerheid en afbreek van vertroue is natuurlik die onaanvaarbare hoë vlakke van misdaad waarmee Suid-Afrika gebombardeer word. Die plundery van daardie middele deur korrupsie wat juis aangewend moes word deur die staat om sy stabiliserende en stimulerende rol te speel se prys is reeds te hoog vir ons land.
Dit bring ons terug na die stelling dat landbougrond (al is dit klein stukkies) oorgedra moet word aan swart persone. Wat is die verwagte uitkoms, hoe volhoubaar is dit en is daar enigsins ŉ kans dat daar suksesvol daarop geboer kan word? Indien die regering eerlik is dat die grond oorgedra moet word aan swart boere moet daar dan gewys word dit is ŉ eerlike agenda. Begin by die staatsgrond en oorhandig ekonomiese eenhede aan gekeurde swart boere en gee vir hulle titelaktes en help hulle om ten minste in ŉ posisie te wees waar die produksiefaktore sinvol bestuur kan word.
Om egter geleenthede daar te stel wat deurlopend deur middel van herkapitalisasie kunsmatig aan die gang gehou moet word, maak nie sin nie. Ons land het net te min landbougrond en ook water dat daarop politieke speletjies gespeel kan word. ŉ Gesonde uitgangspunt behoort te wees dat alle landbougrond ekonomiese eenhede behoort te wees. In dié verband het TLU SA reeds in 2005 konstruktiewe voorstelle aan die regering gedoen waarin ŉ proses daargestel kon word om wel nuwe swart toetreders in die landbou-omgewing te betrek, maar dan op só ŉ wyse dat hulle wel ŉ kans op sukses sou gehad het, nie soos die regeringsprojekte nou gedoen word met amper ŉ waarborg tot mislukking nie. Ongelukkig het die regering besluit om dit nie te aanvaar nie.
Die strategiese waarde van kommersiële boere wat voldoende voedsel produseer gegewe die meer as 66% inwoners in Suid-Afrika wat verstedelik is, kan nie genoeg beklemtoon word nie. Indien die regering ongeag die produksie-onvermoë van sy huidige oordragte gaan voortstu op sy huidige weg, moet hulle solank hul self gereed kry om die tekort aan voedsel in Suid-Afrika te bestuur. Dit is daarom nodig om seker te maak dat die beste en kundigste boere die geleentheid moet kry om te mag boer. Om dit te bepaal is daar net een meganisme wat dit kan doen naamlik die markkragbeginsel wat geld vir swart en wit boere.
Volgens die 2005-voorstel sou selfs die politieke teikens bereik kon word, maar dan wel volgens ekonomies volhoubare kriteria. Die belangrikste van daardie voorstel was dat die landbou-omgewing gestabiliseer sou wees, geen bestaande boer sou enigsins bedreig gewees het nie, persone sou graag daarin wou belê en die regte meganismes sou in werking gewees het om optimum produksie te kon handhaaf.
ŉ Boer se taak is om winsgewend te boer. Dit is die staat se verantwoordelikheid om na voedselsekerheid te kyk. Dit bly ŉ uitdagende beroep om steeds mededingend te wees. Die feit dat elke plaas ŉ sake-entiteit in eie reg is en nie met die buurplaas vergelyk kan word nie en soos elke ander plaas ŉ prysnemer is wat in eie reg winsgewend moet boer met geen hulp van die staat nie, maak dié uitdaging net nog groter veral met ons nuutverworwe rommelstatus. Besef verder dat ŉ boer “nie op pensioen” gaan nie en dat sy belegging in sy grond inderwaarheid sy sekuriteit vir sy oudag is.
Op ŉ internasionale landboukongres in Europa is gesê dat Suid-Afrika se kommersiële boere van die beste in die wêreld is. Op navraag oor die rede vir só ŉ standpunt is daar deur ŉ baie hooggeplaaste gesê hy kan vinnig aan drie redes dink: 1) Ons land word as ŉ marginale landbouland beskou en steeds is ons ŉ netto uitvoerder van voedsel; 2) ons ding mee op internasionale markte teen gesubsidieerde voedsel; en 3) in enige ander land beleef hulle dat die boer se grootste vriend die regering van die dag is terwyl in Suid-Afrika dit net mooi andersom is.
Daardie status oor die kwaliteit van ons boere is nie uit die lug gegryp nie, dit is gevestig deur die jare in harde omstandighede ondersteun met puik navorsing en voorligtingsdienste wat pasmaak kennis vir die Suid-Afrikaanse boere plase toe gebring het. Mag Suid-Afrika se landbouers steeds voortbou op die pad van kennis en kundigheid as grondslag om ŉ bydrae te maak tot ekonomiese groei – dit is al hoe ons land se ernstige knelpunte sinvol hanteer kan word.
Red landbou deur besluite op grond van feite, sê VF Plus
‎24 ‎May ‎2017, ‏‎06:09:45 PM | Maroela-redaksie
Dr. Pieter Mulder. Foto: DoC
Neem landboubesluite op grond van feite. Meeste van ons huidige probleme is omdat landboubesluite op grond van politieke propaganda-stellings en mites geneem word.
Só het dr. Pieter Mulder, VF Plus-LP, Woensdag in die begrotingsposdebat van landbou gesê.
“Onlangs het ŉ prominente leier gesê dat die strategiese noodsaaklikhede om ŉ revolusie en konflik in Suid-Afrika te vermy, goeie verdediging, polisie en intelligensie is. Hy is verkeerd. Die strategiese noodsaaklikhede is nie verdediging, polisie en intelligensie nie. Dit is water, energie en voedselsekerheid deur landbou. Sny water, sny energie en sny kos en jy het ŉ revolusie.
“Wat moet ons doen om dit te voorkom? Die antwoord is eenvoudig: neem landboubesluite op grond van feite en nie op grond van politieke propaganda-stellings en mites nie,” het Mulder gesê.
Hy het gesê besluite word geneem op grond van politiek geskepte persepsies en op grond van eensydige stereotipes, bv. “alle swart boere is onbekwaam en misluk”. “Dit is nie korrek nie, met al hoe meer suksesvolle swart kommersiële boere. Nog ŉ mite: ‘Alle wit boere is rassiste wat hulle werkers sleg behandel.’ Dit is ŉ totale leuen, soos navorsing en feite bevestig.”
Mulder het verwys na die vorige sensus wat daarop gewys het dat daar 4,2 miljoen wit mense is uit ŉ bevolking van 55 miljoen. “Dit is minder as 9%. In 1980 was daar ongeveer 128 000 kommersiële boere, wat tot 58 000 gedaal het in 1997 en tot ongeveer 35 000 vandag. As jy verkeerdelik aanvaar dat alle kommersiële boere wit is, is dit dus 35 000 uit 4,2 miljoen wit mense, of 0,8%. Daar is ŉ voorspelling dat dit binne die volgende 15 jaar tot 15 000 sal daal.
“Ons is nie almal boere nie, ons woon in stede. Verstedeliking in Afrika is 58% van die bevolking en in Suid-Afrika reeds 62%. In die stede het ons almal kos nodig, wat deur hierdie klein getal wit en swart kommersiële boere vervaardig word.
“ŉ Voetnota. Die meerderheid van Vryheidsfront Plus se ondersteuners is nie boere nie. Die meerderheid van ons ondersteuning kom uit stede in Gauteng en die Wes-Kaap. Jy benodig tussen 45 000 en 50 000 stemme om een lid tot die parlement verkies te kry. Indien elkeen van die 35 000 kommersiële boere vir ons sou stem, is dit nie eers genoeg om een lid van die parlement verkies te kry nie.
“Nog ŉ mite. Grond gaan jou ryk maak. Sonder kundigheid en jare se ervaring gaan grond jou arm maak.
“Natuurlik het ons nog meer suksesvolle swart kommersiële boere nodig, maar ŉ staatsdepartement van landbou is nie gestruktureer om te boer nie. In hierdie stadium het die regering meer mislukkings as suksesse waar hulle probeer om swart kommersiële boere te vestig. Die belangrikste rede is omdat hierdie swart boere nie die grond besit nie. Dit behoort nog aan die regering.
“Die nie-regeringsorganisasie Graan SA behaal sukses. Laat hulle jou na die meer as 24 000 swart boere neem wat hulle al gehelp het.
“Die wolbedryf in Suid-Afrika het 7 000 swart boere suksesvol gehelp. Ons hoor net altyd die negatiewe propaganda maar nooit hierdie suksesse nie.
“Oor grondhervorming glo ek ons mors waardevolle geld en energie om mense te probeer herstel tot boere. Syfers toon aan dat die meerderheid Suid-Afrikaners nie plaasgrond wil hê nie. Hulle wil na stede toe gaan, ŉ selfoon besit en met ŉ BMW ry en in ŉ moderne ekonomie werk. Kom ons help hulle om eienaarskap van hul huise te kry en ŉ stuk grond in die stad, aangesien dit in alle moderne ekonomieë gebeur, terwyl die wit en die swart kommersiële boere vir ons kos vervaardig.”
Nuwe ‘Boer soek ŉ vrou’: Minki beantwoord jou vrae
‎24 ‎May ‎2017, ‏‎09:07:21 AM | Cyril Blackburn
Minki van der Westhuizen (Foto: Facebook)
Die gewilde kykNET-werklikheidsreeks Boer soek ŉ vrou is vanaf Oktober vanjaar weer op die kassie te sien.
Die tien finaliste vir die nuwe seisoen is vroeër vandeesmaand amptelik deur kykNET bekendgemaak. Dié boere, wat vanjaar weer ŉ vrou insluit, se ouderdom wissel tussen 23 en 60 jaar.
Die tiende seisoen van dié gewilde reeks hou talle verrassings in. “Die reeks gaan onder meer drie episodes bykry wat ’n terugblik gaan gee oor die vorige nege seisoene. Ons gaan byvoorbeeld kyk waar sommige van die deelnemers hulle bevind,” sê Wilmer Muller, kykNET-mediabestuurder.
Maroela Media het met Minki van der Westhuizen, wat weer as aanbieder te sien gaan wees, oor vanjaar se reeks gesels.
Wat onderskei dié seisoen van vorige seisoene?
Die boere is super opreg en ek glo regtig hulle het ingeskryf om liefde te vind.
Waarna kan kykers veral uitsien?
Die plase is pragtig, die boere baie oulik en het warm persoonlikhede. Die plase is ook lekker uiteenlopend en op verskillende plekke oor die hele land.
Wat is die belangrikste ding wat diegene wat inskryf, moet onthou?
Dat jy net jouself moet wees!
Wat moet jong vroue/mans wat inskryf nié doen nie?
Foto’s stuur wat nie soos jy lyk nie. Less is more.
Vertel ons meer van die boere van die reeks.
Hulle is almal baie opreg en weet wat hulle in die lewe en in ’n vrou wil hê. Hulle is deel van die reeks omdat hulle liefde wil vind en almal het baie respek vir vroue.
Wat hoop jy vir die tiende seisoen van dié gewilde reeks?
Dat die meeste boere nog liefde sal vind. Ek bid daarvoor, en hoop dit met my hele hart.
Wat sê jy vir deelnemers wat nié liefde vind nie?
Daar is iemand daar buite vir jou. Moet nooit moed opgee wat die liefde betref nie, daar is ’n deksel vir elke pot. Onthou net: ŉ Mens moet bereid wees om aan te pas by mekaar.
Sou jy dit oorweeg om ŉ deelnemer te wees as jy nié ŉ getroude vrou was nie?
Ek dink dis ’n wonderlike platform om liefde te vind.
Wat is jou beskrywing van liefde?
Die tiende seisoen van Boer soek ŉ vrou in een sin.
Beloning As Gronddiefstal Kan Bewys
‎10 ‎May ‎2017, ‏‎10:22:08 AM | Maroela-Redaksie
TLU SA Het ŉ Beloning Uitgeloof Vir Enigiemand Wat Kan Bewys Dat Enige Boer Sy Of Haar Grond Gesteel Of Wederregtelik Bekom Het.
Louis Meintjes, President Van TLU SA, Het Gesê Hulle Is Moeg Vir Beskuldigings Dat Boere Die Land Se Grond Gesteel Het En Dat Dit Die Rede Is Waarom Al Meer Stemme Opgaan Vir Die Onteiening Van Grond Sonder Vergoeding.
“Daar Word Alewig Allerhande Vae Beskuldigings Gemaak In Dié Verband, Maar Nog Niemand Kon Met Enige Konkrete Bewyse Van Gronddiefstal Vorendag Kom Nie.
“Daarom Het TLU SA Besluit Om ŉ Beloning Van R100 000 Aan Te Bied Aan Enigiemand Wat Bo Redelike Twyfel Kan Bewys Dat Enige Kommersiële Boer Of Lid Van TLU SA Sy Grond Wederregtelik Bekom Het, Wat Diefstal Sou Kon Uitmaak.”
Meintjes Het Bygevoeg Dat Eiendomsreg Stabiliteit Verskaf En Die Basis Is Vir Ekonomiese Groei.
“Sonder Gesonde Eiendomsreg Sal Alle Ander Regte Ook Bloot Verval. Tog Word Ons Eiendomsreg Met ’N Leuen Van ‘Diefstal’ Ernstig Bedreig, Terwyl Daar Geen Bewyse Bestaan Dat Enige Grond ‘Gesteel’ Is Nie. Almal Wat Glo In Ekonomiese Groei, Werkskepping En Armoedeverligting, Moet Nou Daadwerklik Saamstaan En Die Ernstige Bedreiging Van Populêre Leuens Weerstaan. Moenie Toelaat Dat Die Leuen Aanhou Om Die Rigting Te Bepaal Nie.”
SA kruispad: Politieke of ekonomiese transformasie?
‎04 ‎May ‎2017, ‏‎05:30:10 AM | Bennie Van Zyl
Bennie van Zyl van TLU SA. Foto: Facebook.
Suid-Afrika word tans daagliks gebombardeer met die begrip radikale ekonomiese transformasie en dat dit nodig is om gelyke beregtiging vir almal te bewerkstellig. Die feit dat Suid-Afrika ŉ wesenlike armoede- en werkloosheidsvraagstuk het, is ŉ gegewe. Die vraag wat dus ontleed moet word, is of die sogenaamde radikale ekonomiese transformasie wat pres. Zuma predik enigsins by die broodnodige bemagtiging vir almal kan uitkom.
Ekonomiese bemagtiging moet ŉ volhoubaarheid vir die bemagtigdes daarstel. Om te neem by die een wat gewerk het vir middele en dit dan vir ŉ ander te gee, het gewis geen volhoubaarheid nie. Wat tans gebeur, is dat die ANC-regering die welvaart wat geskep is deur entrepreneurs wil verdeel tussen ander mense. Die klimaat word deurlopend geskep deur uitsprake, optredes en selfs deur die sing van opruiende liedjies dat rykdom gedeel moet word.
Die gevaar wat hierdeur geskep word, is tweërlei van aard. Enersyds word onrealistiese verwagtinge geskep dat rykdom bestaan – en maar net opgetel en gedeel moet word. Almal moet daarin kan deel, ongeag watter bydrae of inset gelewer is om dit te verkry. Dit is by uitstek ŉ sosialistiese model en daar word gereeld uitsprake in daardie rigting gemaak.
Geen begrip word getoon dat rykdom deur harde werk geskep word waar die produksiefaktore deur ŉ kundige entrepreneur bestuur word om by winsgewendheid uit te kom nie. Dit is ŉ voortdurende proses en indien dit nie voortgesit word nie, sal alle reserwes wat moontlik oor tyd heen opgebou is weldra opgebruik raak. Die groot gevaar van hierdie benadering is die probleem wat opduik wanneer die ander mense se welvaart (wat verdeel word) opraak, want geen regdenkende mens sal onbepaald sy hardverdiende geld net goedsmoeds afstaan nie.
Daarteenoor word broodnodige beleggers afgeskrik om wel te belê wat die vertrekpunt is om by ekonomiese groei uit te kom. Die wêreld het vandag so klein geword dat ŉ entrepreneur sy energie en middele sal aanwend waar dit die veiligste is. Die hoeveelheid geld wat die land verlaat, is van die hoogste nog ooit en die hoofrede is heel waarskynlik die onsekerheid oor wat met bates gedoen gaan word.
Verantwoordelike transformasie behoort slegs plaas te vind op so ŉ wyse dat dit ekonomiese groei teweeg sal bring. Daar is geen ander wyse hoe armoede en werkloosheid volhoubaar positief aangepak kan word nie.
Die onderskeid tussen die radikale “politieke” transformasie wat met ŉ ekonomiese suikerlagie bedek word en werklike ekonomiese transformasie wat eintlik net ekonomiese groei genoem behoort te word, lê opgesluit in die eindresultate.
ŉ Verantwoordelike regering sal besef dat elke uitspraak en wetgewing (vooraf) getoets moet word wat die uitkoms daarvan vir ekonomiese groei betref. Indien dit nie die toets slaag nie, moet daar herbesin word.
Wat gaan die noodwendige gevolge wees van die radikale ekonomiese (politieke) transformasie wat nou na vore gedruk word? ŉ Sneeubal-effek is moontlik die uitkoms.
• ŉ Onseker beleidsomgewing oor veral besitreg sal veroorsaak dat vaste beleggings opdroog.
• Dit veroorsaak dat minder projekte aangepak word wat al minder werksgeleenthede sal
• Die ekonomie sal nie na die broodnodige groeivlak geneem word nie en verdere negatiwiteit oor vaste beleggings sal daaruit voortspruit.
• Die staat sal al minder belasting ontvang en dan, om seker te maak dat die kasregister voldoende gevul is om te kan skep, net nog verdere belastingverhogings aankondig.
• Entrepreneurs sal verhuis na veilige omgewings waar hulle met vertroue besigheid kan doen en waar billike belasting betaal moet word. Kundigheid sal op ŉ nog groter skaal die land verlaat.
• Armoede en werkloosheid sal net verder styg.
• Landbouproduksie sal agteruitgaan weens die wyse waarop daar te werk gegaan word met grondoordragte. Die departement erken self dat sodanige oordragte grootliks produksie verloor.
• Voedsel sal skaarser en duurder raak met massas wat dit nie kan bekostig nie of selfs dalk nie kan kry nie.
• MIsdaad sal ŉ nog meer vooruitstrewende bedryf word.
• Korrupsie en selfverryking deur die “reg” geplaaste deel van die kaders sal die spiraal net nog verder afwaarts dwing.
• Die een ding lei tot die ander wat Suid-Afrika in ŉ negatiewe spiraal kan plaas en dan is dinge soos rommelstatus op die ou einde dalk van die makliker knelpunte om te hanteer.
Daarteenoor, indien die korrekte ekonomiese transformasie toegepas word waar die regering sy verantwoordelikheid nakom om te regeer deur sy twee grootste verantwoordelikhede wel na te kom, kan Suid-Afrika na groot hoogtes gevoer word. Eerstens moet die klimaat geskep word waarbinne privaat inisiatief met vertroue belê sal word, asook die veiligheid van al Suid-Afrika se inwoners bevorder word. Ongelukkig word daar klaaglik in albei kwessies gefaal. Indien daar egter wel gefokus word op die regte ekonomiese beginsels deur privaat besitreg en vryemarkbeginsels doeltreffend te handhaaf en onsekere veiligheidsomstandighede te stabiliseer, kan sekere gunstige resultate bereik word.
• Die politieke wil moet geopenbaar word om die misdaadvlaag te stuit en dan moet die staat die swaardmag waaroor hulle beheer het verantwoordelik aanwend om midadigers hok te slaan.
• Groter beleggings sal in stabiele toestande waar suiwer ekonomiese beginsels van toepassing is, gemaak word.
• Entrepreneurs sal met meer vertroue besigheid doen wat onmiddellik werkskeppend sal wees.
• Ekonomiese groei sal daaruit voortspruit en dit sal meehelp om die nodige middele daar te stel waardeur die kritieke armoede- en werkloosheidvraagstukke aangepak kan word.
• Deur privaat besitreg te vestig by HOP-huise sowel as by staatsbeheerde landbougrond sal groter stabiliteit daargestel word. Die eiendomme sal dan vir die eienaars as werkskapitaal van waarde kan wees terwyl dit tans as dooie kapitaal geen doel dien nie behalwe dat die regering dit gebruik om die massas te manipuleer.
• Korrupsie moet met wortel en tak uitgeroei word. Dit is ŉ voorvereiste vir enige vorm van ekonomiese stabiliteit en groei.
Suid-Afrika staan voor ŉ knyptang-dilemma: Gaan die ekonomiese keuse van privaat besitreg en die vrye mark geld, of die politieke keuse van sosialisme en kommunisme? Die keuse gaan bepaalde uitkomste hê wat óf ŉ toekoms van moontlike welvaart kan skep óf armoede vir almal meebring. Die radikale “ekonomiese” (politieke) transformasie wat tans subtiel en geleidelik daargestel word, blyk of dit eerder prosesse daarstel wat Suid-Afrika op ŉ nievolhoubare ekonomiese pad gaan plaas.
Indien die regering ernstig is om Suid-Afrika se mense te bemagtig en verantwoordelik wil optree, sal hulle besef die enigste volhoubare pad begin by die regte ekonomiese keuse. Dit gaan dalk ŉ rukkie langer duur, maar dan is daar ŉ kans op sukses. Dit gaan uiteraard ook verg dat hulle met groter verantwoordelikheid omgaan met hul emosionele uitsprake en aanhitsing. Die indruk word daardeur gewek dat hulle graag die massas arm en sonder werk wil los, want dan kan hulle makliker gemanipuleer word om as stemvee misbruik te word.
Mag Suid-Afrika se mense wel die insig ontvang om in al hul uitsprake en optredes reg te kies.
Die nuwe webtuiste word met trots ontwikkel en onderhou deur GSD Potch  - www.gsdpotch.com