en af en en af en nl nl nl nb nl af nl nl de en af af af en nl nl fr en nl nl nl nl af af af nl nl af nl nl nl af fi af en nl nl af af nl af nl fr nl af fr nl nl en nl fr nl nl af nl nl af nl nl nl nl nds en nl af nl af nl nl nl fr nl af af nl nl af af nl af af nl nl nl af af nl af nl nl da nl nl af nl nl nl nl de da af nl af af nl nl af af af nl af af nl af nl nl af nl nl nl en en da fy en en da nl nl nl nl nl nl nl de en en af nl af af nl nl nl nb af nl fr nl af nl af af nl es af nl nl nl nl en nl af fy af af fr nl nl nl af nl nl nl da af nl nl nl nl af af nl nl nl en nl nl af fr nl nl af af af nl nl nl af af nl af af af nl af nl nl fr fi en en en nl nl af en nl af af af af af af af af af nl af af af af af af en af en en af en af en
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Kommando's
Stories en Staaltjies::Generale Kommandante::VroeŽr geskiedenis.::Rebelle Leiers in hul stryd.::Veldkornette, Kommandante, Kommando's::Algemene Boere Foto's::Website Builder
1 - Smuts met sambok afgeransel
2 - Ooggetuie-verslag van luitenant Liebenberg
3 - Vrystater gee Kakie-offisier kopskoot
4 - "Te wit" brood laat Engelse op vlug slaan.
5 - Boervrou hou op sing toe sy hoor
6 - Kosie Boereoorlog se Dirkie Uys
7 - Seun met patroon geÔntimideer.
8 - Thomas Dreyer se hartseer einde.....
9 - Briewe in gebroke Nederlands vertel
10 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
11 - Misdaad teen ons voorouers die Boere.
12 - Kinders in kamp hospitaal slaap op die vloer
13 - "Tommies" was gewone, tipiese Britse soldate
14 - Vrou beleef 'benoudheid' van Boereoorlog
15 - Soldate laat spoor van verwoesting na.
16 - Gulsige soldate los verrassing vir Boervroue.
17 - Dit' hansperd was 'n turksvy vir die Kakies.
18 - Boerevroue in oorlog onthul wandade.
19 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
20 - Guerrilla-aanvoerder se heldedaad eeu gelede
21 - Weke in vuil perdetrok.
22 - Boervroue kon hulle nie sommer onderkry.
23 - Springfontein 'n depot Vrouemonument.
24 - Luistervink kom sy moses in kamp teŽ.
25 - Vlootbrigade neem nie deel aan besetting.
26 - Tommie skiet verpleegster in hospitaal.
27 - Boer geweerloos is, maak hy 'n plan.
28 - "Wildehond" wou Tommie-trein gaan vang.
29 - Maagkoors trek soldate plat in Bloemfontein.
30 - Boere vlug ondanks rivier wat sterk afkom.
31 - Cornelis is vergruis deur 114 koeŽls.
32 - Hanskakies skrik groot vir stoute hanslam.
33 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
34 - Bushveld Carbineers was moordenaars.
35 - Adellikes sterf onder die Boere Kommando.
36 - Koningin het tot die einde omgegee.
37 - Vyf Vuurvreters in die ABO.
38 - Geskiet 4 dae nŠ hy gevang is.
39 - Vroue, kinders beleef vele ontberings.
40 - Mens , dier was slagoffers tydens die oorlog.
41 - IndiŽr-Moslem het genl. Koos de la Rey.
43 - Stemme uit die konsentrasie kamp.
44 - Kakies was maar bang vir die van Scheepers.
45 - Britte en Boere.
46 - Hansie-Veldkornet skiet eerste.
47 - Veldkornet en Slag van die Sprinkane.
48 - De Wet se sambok klap by burgers.
49 - Kakies moes toe sommer skottelgoed ook was.
50 - Die ridderlike De la Rey.
51 - Verbleikte bene het 'muur hoogte' gelÍ.
52 - Vrou hou dagboek van gebeure.
53 - Verhale van hartseer en humor oor oorlog.
54 - StrafmaatreŽl het vernietiging proses geword.
55 - Vroue buite kampe kry min aandag.
56 - Historici ont-mitologiseer.
57 - Onverskrokke Boer skiet 6 Kakies dood.
59 - Vyf grafte van verraaiers.
60 - Het u byvoorbeeld geweet dat.
61 -Die man wat Kitchener se dood veroorsaak het.
62 - Frederich Johannes (Fred) Kirstein.
63 - Rebel Hendrik Johan Veenstra.
64 - Die soet en suur van gevangeskap op Bermuda.
65 - Teregstellings van rebelle was doeltreffende.
66 - Tafel was gedek vir Boere wraak, volskaal.
68 - Skotse predikant veg aan Boerekant.
69 - Kom haal my om my dood te maak.
70 - Boereoorlog boeke in WW2 verban.
71 - "Die Leeu van Wes-Transvaal"
72 - Tannie in die kamp maar moeilik.
73 - Dapper Boere weier om inligting te verklap.
74 - Pa sterf kort nadat seuntjie gebore is.
75 - Ja-die Kakies was gaaf met vol verleiding.
76 - Brandfort lewer ook komiese voorval op.
77 - Brandfort se `moordkamp' eis sy tol.
78 - Rookgoed sal 'n penkop sy lewe waag
79 - Dapper 4-jarige gaan saam op kommando.
80 - Geskiet was soos einde van die wÍreld.
81 - Pa en seun tronk toe oor hulp aan Boere.
82 - Richter het nooit geweifel om De Wet.
83 - Boer slaan goed munt uit honger Kakies.
84 - Drie dapper Boere uitoorlÍ die Engelse.
85 - Boervrou waarsku soldate en het die Britse.
86 - Drie vroue blaas stilletjies 'n ammunisie-wa.
87 - Boere spring met perde oor Tommies.
88 - 'n KoeŽl op dit' dag `nie vir Boer bestem nie.
89 - Vaderlandsliefde het uit die seun se hele.
90 - Politieke gevangenes vrygelaat .
91 - My Gideonsbende het' Sů lank wou M.T. S
92 - Penkoppe staan hul man.
93 - President van VSA het Boere bewonder.
94 - Dapper Franse generaal sterf vir die Boere.
95 - Kamp van smarte koue en honger, Norvalspont.
97 - Vrou deel herinneringe van oorlog.
98 - Brief van veroordeelde kryger.
99 - Burger Gotlieb Frederich van der Walt.
100 - Britte klap hande vir dapper Boer.
101 - Nog 'n Vryheidsoorlog-storie.
102 - Kmdt. GJ Scheepers, veldtelegrafis.
103 - De Wet genooi vir koffie nŠ oorname.
104 - Mafeking, Churchill se tante en 'n duif.
105 - Dit' `bloed' ruik toe anders.
106 - Kinders buit lord Kitchener se gemakstoel.
107 - Huweliksliefde, wat oorlog nie kon blus nie.
108 - Ou burger maak plan om by sy jong vroutjie.
109 - Die Kakie ontmoet die `Antichris'.
110 - Boer bid dat God neutraal bly.
111 - Stroopblik vol goue ponde bly ongeskonde.
112 - Kaapse Rebel wat die verste suid gesterf.
113 - `Legende van die Blomme' en droster-Tommie.
114 - Boervrou gryp verraaier aan sy rooi baard.
115 - Met brandende rolbosse jaag Boere dwarsdeur.
116 - Ouma is weg kamp toe sonder haar Fransie.
117 - Engelse bitter oor turksvye.
118 - Lywige Boere-veldkornet rus op bulsak.
119 - Kakie val varkie dood toe Boeremeisie.
120 - Boerseun ontsnap waaghalsig.
121 - Sybrand se kaiings was toe eintlik torre.
122 - Speletjie was doring in vlees vir Kakies.
123 - Joodjie wou toe sommer Boer se klip koop.
124 - Staaltjie: Ou Wolf.
125 - Snaakse `swart room' vir Boere Nightingale'.
126 - Nie alle Boere was helde in oorlog.
127 - Long Tom ernstig beskadig.
128 - Boer ontsnap van St. Helena in krat.
129 - Krygsgevangenes op St. Helena.
130 - Teregstelling 'wreed en weersinwekkend'
131 - Bloedige geveg by Talana.
132 - Januarie 1900: Toekomstige wÍreld leiers.
133 - Uit Henning Viljoen se dagboek.
134 - Chaos heers toe Boere Britte aanval.
135 - Lootjie bepaal lot.
136 - Jacob Louis van Deventer.
137 - John Daniel Kestell.
138 - Die padwoede van oom Paul.
139 - Nicolaas Christiaan (Klasie) Havenga.
140 - Ons doen dan soveel vir u en die Staat.
141 - ďHoe kan dit Boere wees wat dit gedoen het?
142 - Kwilt wys Boere was Ďgín vertraagí.
143 - Boeremeisie se verstommende verhaal vertel.
144 - Ryswater nŠ kleilat-gooiery.
145 - Boervrou tem wrede assistent-kampkommandant.
146 - Seef die onstuitbare.
147 - Helde met hoewe.
148 - Vroue en kinders vlug in bittere koue.
149 - Lojaliteit teenoor koning nie deur hopies.
150 - Boere leiers Vrede van Vereeniging.
151 - Met Kapkar en Twee Koeie Dorp toe.
152 - Boere wou toe niks weet van sy x-strale.
153 - Generaal oor belediging van AustraliŽrs.
154 - Vroue se wedervaringe in oorlog gryp aan.
155 - De La Rey: ín Krygsheld.
156 - Amerikaner ewig spyt oor sy Boerenooi.
157 - Staaltjie uit die Tweede Boere Oorlog.
158 - Leed van gevangenskap.
159 - Van verruklike piekniekplek tot ín haglike.
160 - Slaan hom Theron.
161 - Churchill by Dewetsdorp byna dood.
162 - Die verhoor van S.G. Vilonel.
163 - Vrouestryd in oorlogtyd.
164 - Waaghalsige Boer gefusilleer wat Roberts.
165 - Ontberinge in kampe eerstehands onthul.
166 - Britte `soos sardientjies in massagraf'.
167 - My ouma en die Kakie.
168 - Tibbie eerste krygsgevange presidentsvrou.
169 - Petrus Steyn ook eie generaal.
170 - Dr. White se pille het `kwale' gou genees.
171 - Volksdigter besoek sy siek vrou.
172 - Britse offisier opgespoor wat haar verkrag.
173 - Alleenvegter' was een van helde in oorlog.
174 - Broeklose oom Varkie verrig `heldedaad'.
175 - Bergh se kommando vermink seun.
176 - Vrouestryd in oorlogtyd.
177 - Waaghalsige Boer ontsnap.
178 - Vreugde en smart toe families nŠ oorlog.
179 - Wonderwerke het Boere nŠ oorlog weer.
180 - Ma en dogter hartroerend herenig op vlugtog.
181 - Harmansdrup toe enigste wat wegkom.
182 - Boervroue se agterdog, met kampdokters.
183 - Verbleikte bene het `muurhoogte' gelÍ.
184 - Dapper penkop veg ondanks liggaamsgebrek.
185 - Sarel Cilliers gryp nog ín gelofte aan.
186 - Olof Bergh was 'n baie gehate man.
187 - Jag en gewere: Handwapens in die Oorlog.
188 - Engelsman deur tent gestamp.
189 - Smous-spioen se saal het 'n ver pad geloop.
190 - Sarie Marais se graf ontdek.
191 - Swaarste om alles te verloor.
192 - Rooi Bul hou Churchill formeel aan.
193 - Vat so, broers! Fransman ontnugter.
194 - Seun van 12 sneuwel vir volk en vaderland.
195 - Carel van Heerden in die fleur van sy lewe.
196 - Engelse sien pot seep aan as pap.
197 - Doodskismakers in die konsentrasiekamp.
198 - Helena Catharina du Plessis se verhaal.
199 - Breaker Morant 'n skurk tydens die ABO.
200 - Die rekords van 65.000 soldate wat gedood,
201 - Danie Theron skuldig bevind van aanranding.
202 - Generaal Manie Maritz sy ware motief.
203 - Susie Terblanche (geb. Weideman) skryf:
204 - Die laaste dae van Boere-regter Hendrik .
205 - Ďn Klomp decent Boere en verbaasde kakies...
206 - Poskoetshalte aan die Karoo se Bloedrivier.
207 - Hoe het Duncan gesterf?
208 - Vuil skottelgoedwater red seuntjie se lewe.
209 - Vrou se oupa bring `redding'.
210 - Kotie en Lammie nŠ ABO herenig.
Weke in vuil perdetrok laat onuitwisbare indruk.
Gesinne heen en weer gery om Boere se planne te fnuik.
Die bekende historikus en opvoedkundige M.A. Gronum het as jong seun die siel skokkende ervaring van die Boereoorlog eerstehands ervaar. Hy en sy ma, broertjie en ses susters was weke lank in 'n vuil perde treintrok opgesluit en maande lank in twee konsentrasiekampe.
Mev. Erna Kirstein vertel.
VroeŽr het ek die sonderlinge verhaal van die penkop Fred Kirstein van Lemoenfontein in die distrik Klerksdorp vertel. Hy het op 15-jarige leeftyd besluit dat die Boere aan die wesfront by Kimberley hom nodig gehad het en het homself toe opgeroep. Later was hy lid van die Danie Theron-verkenningskorps. Hy is kort voor die einde van die oorlog gevang en byna gefusilleer.
Dit' dapper jong man het nŠ die oorlog met Hester Margaretha Gronum, gebore op 24 Augustus 1887, getrou. Sy was die vierde dogter van Antonie en Sannie Gronum van die plaas Zendelingspost eintlik Mosega, die vesting naby Zeerust van die opperhoof Mosele kaats en sy Matabele-impi's.
Omdat Hester se pa, Antonie, nŠ die uitbreek van die oorlog as verkenner, of spioen, soos hulle indertyd genoem is, 'n patrollie Britse soldate voorgelÍ en almal doodgeskiet het, is 'n losprys van 500p (in goue ponde) deur die Britse militÍre owerheid op sy kop geplaas. Uit wraak is sy plaasopstal een SondagmŰre aan die brand gesteek. Daar was toe nog nie konsentrasiekampe nie. Die Tommies het kaf van 'n koringmied die huis ingedra en dit aan die brand gesteek. Toe die huis goed brand, het hulle aan Sannie en haar kinders gesÍ hulle kan hul besittings maar gaan red. Die kinders, ses dogters en twee seuns, was nog baie jonk en hulle kon min red.
Hulle het onder meer 'n koffie-meuletjie gegryp waarmee hulle later mieliepitte kon maal om pap van te maak. Die droŽ mielies was nog onafgeoes op die land.
Die een kind, Christina, was siek met rumatiekkoors. Deurdat die huis afgebrand was, moes sy op 'n stuk sinkplaat in die ope lug lÍ. Toe lord Roberts, opperbevelhebber van die Britse leŽr, van die siek kind verneem, het hy 'n Tommie beveel om die gesin se enigste koei wat nie doodgemaak of weggevoer is nie, elke dag te melk en dit vir Christina te bring. Die soldate het al die pluimvee en varke toe reeds geslag.
NŠ 'n paar dae in die ope is Sannie en haar kinders op 'n oop ossewa gelaai en deur swartes, wat vir die Britte gewerk het, die sowat 50 myl na Mafeking (nou Mafikeng) gebring. Daar was 'n Britse leŽrafdeling gestasioneer en die Boere-gesin is daar tussen die Tommies en die ``hÍnsoppers'' afgelaai. 'n Tent is as huisvesting aan die Gronums verskaf.
So het die gesin daar gewoon totdat konsentrasiekampe oral opgerig was. Op 'n dag is Sannie en haar kinders saam met ander vroue en kinders na die stasie gebring waar hulle in 'n perdetrok gedwing is. Die oorlog was toe al geruime tyd aan die gang en die Boere-kommando's was oor die Transvaal en die Vrystaat heen versprei. Die Boere het van die treinspore en treine met dinamiet opgeblaas.
Die Britse militÍre het toe met die treintrokke vol Boere-vroue en kinders heen en weer gery om die Boere te ontmoedig om die treine, spore en brŻe te saboteer.
Vir die vroue en kinders was die lewe in die vuil, bedompige trokke byna ondraaglik. Daar was geen toilet of selfs drinkwater nie. Van die kinders was boonop ernstig siek. By tye is die trokke dae lank op Germiston laat staan en dan is hulle weer op De Aar gelaat met die vroue en kinders binne-in toegesluit.
Uiteindelik is die gevangenes na Natal gestuur. Dit was warm en bedompig in die veetrokke en die vroue en kinders het dit erg vermoeiend gevind.
Twee vroue in die perdetrok waar Sannie en haar kinders opgesluit was, besluit toe hulle gaan die skuifdeure oopgedwing. Twee van die meisies het toe aan weerskante van die deure gaan sit om dit vas te hou sodat dit nie toeskuif nie. Hester Gronum, 12 jaar oud, het die een deur vasgehou en haar bene na buite laat hang. Die ander kind, haar van was Louw, het net so aan die anderkant gesit.
Sy het skielik geskree: ``Ruk op jou bene!'' En toe stoom die trein 'n stasie binne en die twee kinders se voete hop op en af soos hulle die perron net-net raak. Toe die trein stilhou, het 'n aantal soldate en offisiere aangedraf gekom, hoogs ontstoke oor die oop deur.
Hulle het op die vroue geskel en gesÍ die kinders gaan gestraf word, want hul bene kon afgeruk gewees het. Die ma's het gehuil en gesÍ dit is hulle skuld, maar nee, daar stap die Tommies met die twee meisies na die voorkant van die trein. By die lokomotief het die Tommies hulle opgetel en bo-op die steenkoolwa laat sit. En daar trek die trein toe met die twee kinders nog op die wa!
'n Ent vorentoe was daar 'n tonnel, maar die trein ry! Toe hulle aan die anderkant uitkom, was die twee meisies nog bo-op die kolewa. Hulle was egter van kop tot tone pikswart van die roet. By die eerste stasie het die Tommies die kinders afgehaal en aangesÍ om hulle te gaan was. Die ma's was woedend, maar vir die twee meisies was dit 'n onvergeetlike avontuur. NŠ 'n lang treinreis het hulle in Howick, Natal, aangekom waar 'n groot tentdorp teen 'n rand verrys het.
Die gevangenes is soontoe gebring en hulle moes daar in wind en weer in tente woon totdat vrede gesluit is. Vir die Gronums het die gevangenskap 18 maande geduur sedert hul plaasopstal afgebrand was. In die kamp is die vroue en kinders opgepas deur die ``joiners'' Afrikaners wat vir die Britte gewerk het. Hulle was voortdurend met 'n sweep in die hand te sien. Elke mŰre moes die vroue en kinders in rye inval om hul rantsoen te kry vir die dag ook in reŽnweer of bittere koue.
Die rantsoen het vernaamlik uit klipharde, gebakte, ronde broodjies bestaan. Die kinders het dit ``katkoppe'' genoem. Hulle moes dit stukkend stamp en in water week om dit te kon eet. Hester moes elke dag die gesin se rantsoen gaan haal, want sy was die grootste en die sterkste. Omdat sy nie so lank wou wag nie, het sy tussen die vroue deurgekruip. Die kampkommandant het op 'n keer gesien dat sy dit doen. Hy het haar met sy sweep bygedam en oor die blaaie geslaan.
Tot die dag van haar dood was die hale op haar rug sigbaar 'n aaklige herinnering aan die Britte se konsentrasiekampe vir vroue en kinders. Christina, wat steeds siek was, het al die maande op haar sinkplaat-bed, gesteun deur twee seepkissies, in die tent gelÍ. Sy het die kamp oorleef, maar het nooit volkome van die nagevolge van haar mishandeling herstel nie. Ongeag al haar smarte het sy 72 jaar oud geword en niemand het haar ooit gehoor kla nie, want sy was waarlik 'n diep gelowige Christin wat almal om haar bemoedig het. Die Britte kon Hester se vader nooit vang nie. Hy was 'n bittereinder. Haar tweede oudste broer, Antonie, het egter gesneuwel.
Ons Boere Se Trotse Geskiedenis
Boere Stories, Staaltjies en Gedigte
Opgestel deur P.J. Visser.
This website was powered by Ewisoft Website Builder.