af en en en af en en en en en en af da en fr pt en en en af af af af af af af af af af af af af af af af af af de en nl en en tr en en az en en nl en en nl en en nl af en af af en nl af en af nl en en en en af af en nl af en en en en en en en nl af en nl nl en nl nl en nl en en af en en nl af en af af en nl nl en en en en nl nl en nl af en en en en fr nl en en en en nl nl en nl en en nl fr en af en en en en en nl nl en nl fr en de af en nl nl en af af en af nl en nl nl en af nl en pt af en nl nl en nl nl en en en en af af en nl nl en af af en af en en en en en en en en nl en en nl nl en nl af en af nl en en en en en en en nl nl en en en en en en en nl nl en nl nl en en en en af af en af af en nl nl en en en en en en en en nl en af af en af af en en en en en en en nl nl en en en en af af en nl af en en en en af af en en nl en en en en nl nl en nl nl en en af en en en en nl af en en en en nl nl en fy af en af af en en nl en en nl en nl nl en af af en en en en af af en af af en af af en nl nl en af af en en en
Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere - PDF Free Download
3 Heinrich van der Mescht Der Seufzer Das aesthetische Wiesel Zäzilie Die Franse lied is Chant d amour uit die Hooglied van Salomo. Dit kom, soos Wiegenlied, in Du Plessis se siklus Die vrou voor (vgl. Du Plessis, 1969). Die doel van hierdie artikel is om die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van hierdie twaalf Du Plessis-liedere na te gaan. Vrae soos die volgende verg naamlik verduideliking: Wie het hom aan die spesifieke tekste en digters bekend gestel? Hoekom het die tekste hom aangetrek? En hoe interpreteer hy die tekste? Met hierdie mikpunte voor oë het die skrywer n lys vrae aan Du Plessis gestuur en daarna n onderhoud met hom in sy huis op Stellenbosch gevoer. Die onderhoud is op kasset opgeneem en later getranskribeer. Aanhalings wat in die artikel gebruik word, kom uit hierdie onderhoud, tensy anders gemeld Onderrig in die Duitse taal en letterkunde Du Plessis het in 1939 matriek op Porterville geslaag en het van 1940 tot September 1943 aan die Universiteit van Stellenbosch studeer. Aan die einde van 1942 behaal hy die graad B.A. met Musiek en Engels as hoofvakke. Sy opleiding in die Duitse taal en letterkunde was, om dit sag te stel, nie inspirerend nie: As ek nou vir jou die geskiedenis van Duits en Hubert du Plessis vertel, dan is dit n droewige geskiedenis. Want ek het die vrotste Duitse onderwyser gehad op skool. [ ]. [Hy] het vir ons net die basiese grammatikareëls geleer en hy was totaal humorloos. En vreeslik gevoelig as enigiemand iets doen wat hom krenk. Daar was nie n swéém van inspirasie nie. Die ou voorgeskrewe boeke wat ons gehad het ons het elkeen n paragraaf gekry, so 12, 13, 14 reëls, om te lees, sodat n mens al vooraf kon afmerk wanneer jou beurt kom. Dit was my Duits op skool En toe, omdat ek dit op skool gehad het, wou ek dinge vir my makliker maak op Stellenbosch met die B.A.-talekursus (Musiek het ek mos ekstra geneem in die eerste jaar), toe t ek Duits 1 en 2 ge- 1 Dit is nie die doel van hierdie artikel om n musiekanalise van die liedere te verskaf nie. Vir n ontleding van die Du Plessis-liedere, vergelyk Van der Mescht (1987). Vir artikels oor die agtergrond van ander stelle of groepe liedere, vergelyk Van der Mescht (2002a en 2002b). Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
5 Heinrich van der Mescht een in Duits. 2 Oor die toonsetting van Herbst in 1946 vertel Du Plessis die volgende: Kyk, deur middel van Barnie Toerien het ek [op Stellenbosch] bekend geraak met sommige van Rilke se gedigte. 3 Onthou, Rilke was vir ons n moderne digter toe, al is hy (ek dink) in 1926 dood. En Barnie het n bietjie gedweep met Rilke. En die Herbst was vir my n besóndere gedig. [ ] As daar een ding is wat Herbst my geleer het, is dit die noodsaaklikheid dat jy die spasies tussen stanzas moet weergee in jou begeleiding. Ek dink, met alle respek, dit is waar Fauré so dikwels faal, want hy karring mos maar aan; hy gaan mos net aan. Hy t mos feitlik nooit interludes nie. VdM Maar Wolf kom dit baie goed na. O ja. Maar Wolf was my leermeester. 4 Maar kyk, in Rilke is dit n totaal ander atmosfeer wat jy betree: Und in den Nächten fällt die schwere Erde aus allen Sternen in die Einsamkeit. Daar het jy te make met die uitspansel, [ ] die wydheid [ ], en dan kom dit terug na die mense: Diese Hand da fällt. Wanneer die lied Herbst nagegaan word, word gevind dat Du Plessis die versreëlindeling van die digter getrou nakom. Aan die einde van vers- 2 Die Nederlandse liedere is die Vijf liedekens (Van Ostaijen) (kyk Du Plessis, s.j.(k)) en die sewe liedere van die Marsman-siklus, In den ronde (Du Plessis, s.j.(c)). Onder die Afrikaanse liedere is daar Bevestiging (die laaste lied van die Vier Herfsliedere op Du Plessis se eie gedigte, wat hy in Grahamstad voltooi), en die agt toonsettings van die siklus Vreemde liefde (I.D. du Plessis) (Du Plessis, s.j.(i)). Die Engelse liedere is die anonieme Two Elizabethan Lyrics (Lady, when I behold the roses sprouting en My love in her attire) en twee liedere van die Three diatonic settings for Twelfth Night (Shakespeare): Come away, death en O Mistress mine (Du Plessis, s.j.(i)). Du Plessis toonset ook die anonieme Middelnederlandse gedig Egidius, waer bestu bleven? wat later deel sou vorm van die Twee Middelnederlandse liedere (Du Plessis, s.j.(h). Vir inligting oor die ontstaan van die siklus Vreemde liefde, vergelyk Van der Mescht (2002a). Vir inligting oor die Nederlandse liedere, vergelyk Van der Mescht (2002b). 3 Die digter, Barend J. Toerien, Hubert du Plessis se kleinneef, is n jaar ouer as hy. Hulle was saam op skool op Porterville, alhoewel hulle toe nie vriende was nie. Op Stellenbosch was hulle saam in die koshuis Dagbreek. Hier het hulle goeie vriende geword en Toerien het n groot invloed op Du Plessis se ervaring van poësie uitgeoefen. Toerien se Houtjies van die galg: Vertaal uit Galgenlieder verskyn in Volgens Du Plessis (telefoononderhoud, 19 September 2002) het hy nie met Toerien oor Morgenstern gepraat nie. 4 Du Plessis verwys na die feit dat hy vir sy B.Mus. op Grahamstad n spesiale studie van die liedere van Hugo Wolf ( ) gemaak het (Aitchison, 1987:36). Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
7 Heinrich van der Mescht vakansies. En toe stuur sy vir my n boekie van Morgenstern, dis nie baie gedigte [nie]; so n dun, slender volume. 9 Toe t ek so gehou van baie van die gedigte, want ek het gedink: veral vir n Duitser is hulle vreeslik snaaks. Ein Knie geht einsam durch das Welt, dis nogal snaaks. VdM Durch dié Welt. Die bleddie geslagte is so onnodig. En Der Hecht byvoorbeeld, waar die visse vrek in die dam, oorlat die Hecht en sy familie besluit [het] om vegetaries te word. In September 1951 vertrek Du Plessis na Londen nadat n beurs van die Performing Right Society aan hom toegeken is. Hy het tot 1954 onder Alan Bush ( ) aan die Royal Academy of Music studeer. Volgens Du Plessis (telefoononderhoud, 19 September 2002) het Bush nie n direkte invloed op sy liedere gehad nie. Bush het wel hier en daar suggesties gemaak. In Londen het Du Plessis sommige van sy werke vir die komponis en musiekwetenskaplike Howard Ferguson ( ) gewys. Du Plessis se kopie van Morgenstern se Alle Galgenlieder (1951) bevat geen aantekeninge nie, maar wel n kaartjie van Ferguson met die adres 106 Wildwood Road. N.W. 11. in Londen: For Hubert Christmas 1951 with love from Howard Die stel van Sechs Galgenlieder is in Mei en Junie 1952 in Londen gekomponeer, nou 50 jaar gelede, en is aan Howard Ferguson opgedra. Dit is geskryf net na die siklus Vreemde liefde op. 7 (kyk Du Plessis, s.j.(k)) en die Eerste Klaviersonate op. 8. (Hierdie siklus is byna volledig in Grahamstad voltooi en in Londen gefinaliseer.) Du Plessis verduidelik dat die liedere tussen 1951 en 1954 nooit in die openbaar gesing is nie, maar wel privaat deur hom met die Suid-Afrikaanse bariton Jacob de Vries, wat in Londen gewoon het, ingestudeer is. En my landlady was Duits. Sy het dit so waardeer [om die gedigte te lees]. 9 Du Plessis besit nog die boekie (Morgenstern, 1945) wat hy van Susanne Stark- Schwietering ontvang het. Voorin het sy geskryf: To my sweetest piano teacher (Du Plessis in n telefoononderhoud, 19 September 2002). Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
8 Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere VdM Het u met haar Duits gepraat, of hoe? Seker nie, nè? Seker Engels? Nee, ek is te bang om Duits te praat, want ek maak te veel foute. Dis vir my n onmoontlike taal; ook nie n aantreklike taal nie. Maar as sangtaal hou ek baie daarvan, ek dink omdat ek grootgeword het met das deutsche Lied. Dis vir my n wonderlike sangklank en daar s so n warmte in party woorde; as jy vat die u -klank: glühen, fühlen, en so aan. Dit is vir my báie meer aantreklik as Italiaans byvoorbeeld. Oor Das Knie ( Die knie ), wat handel oor n eensame knie wat alleen deur die wêreld stap, sê Du Plessis: Wel, ek het dit in n soort van n marsritme geskryf. Du Plessis gebruik n gepunteerde noot aan die begin van die maatlange marsritme in die klavierparty. Hierdeur word die hinkepinkende stap van die knie uitgebeeld. In die tweede lied, Mondendinge ( Maandinge ), n beskrywing van die vreemde dinge wat op die maan gebeur, gebruik Du Plessis spesiaal n twaalftoonreeks wat in die inleiding in al twee hande aangebied word. Hy spot met die twaalftoonstelsel, en sê: Vir my moet sulke dinge [soos twaalftoonkomposisie] net op die maan gebeur. Dinge gehen vor im Mond. Oor Der Walfafisch ( Die walvis ) verklaar Du Plessis: Dit het een van die móéilikste begeleidings wat ek ooit geskryf het. O hel, ek het dit al as n tegniese studie geoefen, stadig, maar ek kon dit speel in daai dae toe ek met Jacob gerepeteer het, want ons het definitief deur al die Morgenstern-toonsettings gegaan, die Galgenlieder. Hoe kan n mens n simpel begeleiding, of n onmoeilike (om daai woord te maak) begeleiding skrywe as dit gaan oor n vloed, vloedwater? Das Wasser rinnt, das Wasser spinnt, bis es die ganze Welt gewinnt. Dis mos onmoontlik! En die kind wat in die boom sit en huil, en die walvis wat alles opvreet. Der Hecht is die verhaal van die snoek wat deur die heilige Antonius bekeer is. Die snoek asook sy vrou en seun besluit toe om die vegetariese ideaal uit te leef. Hulle eet dus voortaan slegs seegras, seeroos en seegriesmeel. Maar die griesmeel, gras en roos het n verskriklike diarree veroorsaak. Die hele dam is besmet en vyfhonderd visse het gevrek, maar die heilige Antonius wat dringend geroep is, het net gesê: Heilig! Heilig! Heilig! Du Plessis sit sy keuse van hierdie gedig soos volg uiteen: Ek het n saak gevoel daarvoor, want dis nou regtigwaar dit was vir my heerlik om te toonset, met die ironie, die spot wat uitkom in die begeleiding. Die begeleiding is baie belangrik, Heinrich. Ek het jou mos gesê: as ek n halfdosyn verandering[s] gemaak het aan die 132 ISSN Literator 24(2) Aug. 2003:
9 Heinrich van der Mescht vokale lyn van my liedere, dan is dit baie, dit is nie soveel nie. Die begeleiding het altyd die moeilikheid gegee; dit was altyd die struikelblok. Der Schaukelstuhl auf der verlassenen Terrasse ( Die skommelstoel op die verlate terras ) is die voorlaaste lied van dié liederstel. Du Plessis verwys in hierdie lied na Debussy se klavierwerk La terrasse des audience du claire de lune (Die luisteraarsterras in die maanlig; kyk Debussy, s.j.) uit die tweede prelude-boek (Du Plessis, 1984:8). O, dit is baie lieflik, dis heeltemal impressionisties, en Renée [Rakin] en ek het dit met ons laaste konsert uitgevoer. Ons het so n Duitse groep [liedere] gehad. Sy het Herbst gesing, [en] Der Schaukelstuhl. 10 Ek het gedink ek kan dit neem uit die liederstel. En dit is so atmosferies; dis baie, baie lieflik. Die liederstel word afgesluit met Der Nachtschelm und das Siebenschwein ( Die nagskelm en die sewevark ). Die gedig gaan oor die twee vreemde diere wat n gelukkige huwelik aangegaan het. Uit dié verbintenis is dertien vreemde kinders gebore, waaronder n kloofhond, twee wilde bokke, n rawemuis en n slak. Hieroor sê Du Plessis: Ja, dis eintlik absolute twak. Ja, daar gaan Morgenstern se verbeelding darem bietjie berserk, maar ek het dit getoonset. By die woorde neun starb sofort nach der Geburt ( nege is net na geboorte dood ) maak Du Plessis n vlugtige verwysing na Chopin se dodemars (Du Plessis, 1984: 8; Chopin, 1950: 64-66). Die dikwels komiese Sechs Galgenlieder vorm tematies n goeie kontras met die meeste van Du Plessis se ander liedere. Tot by die toonsetting van hierdie liederstel het die temas van die woordtekste van Du Plessis se 31 voltooide liedere meesal die gebruiklike onderwerpe van die romantiese kunslied vertoon: sestien is liefdesliedere, vyf is filosofiese liedere, drie is liedere met n doodsgedagte, twee is gebou op gedigte oor die natuur, en twee is toonsettings van komiese gedigte. Verder is daar n speelse gedig, een met klankspel, en een waarin die natuur en lewensfilosofie vermeng word. 10 Hierdie konsert, op 29 Junie 1990 in die Endlersaal op Stellenbosch, was terselfdertyd Du Plessis se laaste openbare uitvoering. Volgens Du Plessis (telefoononderhoud, 19 September 2002) het hulle in die eerste deel van die program, afgesien van Der Schaukelstuhl auf der verlassen Terrasse en Herbst, ook die Drei komische Lieder en die Polderwyk-blues (uit Drie kabaretliedere, op n gedig van Hennie Aucamp) uitgevoer (kyk Du Plessis, s.j.(b)). Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
10 Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere Die Sechs Galgenlieder is die eerste keer op 31 Desember 1956 in die Wigmore-saal in Londen deur Gregorio Fiasconaro en Christie Feros uitgevoer (telefoononderhoud met Christie Feros, 6 Oktober 2002). 11 Hierdie uitvoering het ook Du Plessis se Five Invocations, wat in 1953 in Londen voltooi is, ingesluit (vgl. Du Plessis, 1954). Daar was gemengde reaksie in die pers. Musical Opinion (C.G.-F, 1957:265) skryf: Hubert du Plessis s settings of six poems by Christian Morgenstern proved to be more interesting in their piano parts than in the vocal lines and for the most part seemed too portentous to reflect the fanciful nature of the texts, though it must be added that these new songs were obviously not heard to best advantage in Gregorio Fiasconaro s share of the performance which was studied rather than persuasive; Christie Feros, however, made the most of the effective piano writing. [ ] Tenors, too, should be pleased with du Plessis s Five Invocations which are apt, pleasing and eminently singable settings of texts by Fletcher and Webster. In n telefoongesprek het Christie Feros laat blyk dat die werke goed voorberei was, maar dat die kunstenaars die liedere as moeilike werke beskou het. Volgens die resensente was die voordrag nie so spontaan (en dus komies ) as wat die gedigte van die uitvoerders vereis nie. Dit skyn of Fiasconaro se voordrag nie die gewenste komiese impak gehad het nie. Dit is ook opvallend dat die liedere op Engelse tekste, wat vir die sanger en resensent heelwaarskynlik makliker toeganklik was, n beter indruk gemaak het. In Music and Musicians het Malcolm Rayment (1957:25) soortgelyke menings in sy resensie gehuldig: Hubert du Plessis would appear to be a most uneven composer. His six Galgenlieder on poems by Christian Morgenstern proved a perfect example of how not to set words to music. The poems are humorous, but the music never so much as smiles. On the other hand, du Plessis s Five Invocations for tenor and piano are remarkably fine, and show a sensitivity that is completely lacking in the other work. Dit is onwaarskynlik dat n komponis een stel liedere so suksesvol kan toonset en n ander stel heeltemal onsuksesvol. Daar moet dus afgelei word dat die omstandighede van die uitvoering n bepalende rol gespeel het by hierdie oordeel. 11 Aitchison (1987:39) noem verkeerdelik dat die première op 31 Desember 1957 was. 134 ISSN Literator 24(2) Aug. 2003:
13 Heinrich van der Mescht [Hy s hier. Hy kom, springend oor die berge, huppelend oor die heuwels. My geliefde is soos n gasel, soos n hert. Hy s hier. Hy staan agter ons muur. Hy kyk deur die venster. Hy loer deur die latwerk.] Die res van die lied bestaan uit die tien reëls waarin die natuur beskryf word en die meisie opgeroep word om saam te kom. Vir die reël Et la voix de la tourterelle ( En die stem van die tortel ) het Du Plessis die duiwe in die bos by Voëltjiesdorp in Stellenbosch waar hy woon, afgeluister om die regte klanknabootsing te verkry (Aitchison, 1987:44). Hy voel dat die gekoer van die tortel, in perfekte drie-tyd, heelwaarskynlik nie verander het vanaf Salomo se tyd nie. Die lied sluit af met: Lève-toi, mon amie, ma belle, et viens! [Staan op, my vriendin, my skone, en kom!] Du Plessis het die siklus Die vrou ingewikkeld saamgestel deur die gebruikmaking van vier samebindende motiewe. Hulle is die volgende (Aitchison, 1987:43-45): die tetrachord-motief (vier naasmekaarliggende, opeenvolgende note): universaliteit, die dalende-vyfde-motief: biologiese vervulling, die sprong-motief: triomfantlike ekstase, en die reeks drieklanke: droefheid. Die gebruik van motiewe is vir Du Plessis n belangrike komposisiebeginsel. Hy (Du Plessis, 1968:4) skryf hieroor die volgende: Soos in my vroeëre siklusse (bv. In den ronde en Vreemde Liefde) speel die aanwending van Leitmotive n belangrike rol, nie alleen om die verkryging van eenheid, samehorigheid nie, maar as poging tot die verklanking van die ideë-assosiasie wat spreek uit die verskillende Tekste. Schumann het die trefkrag van die Leitmotive reeds meer as n eeu-en- n-kwart gelede triomfantlik bewys in sy Dichterliebe! En ek weier om dit as n uitgewerkte, passé konstruksionele truc te beskou inteendeel: die subtiele aanwending van Leitmotive bly vir my n musikale uitdaging, en n aanduiding van n werklike begrip van gekose siklus-tekste. Ek is terdeë bewus van die feit dat my persoonlike verklarings van die emosionele betekenis van my Leitmotive vir sommige mense as verspot, romanties, ens. sal voorkom Sulkes kan ánder interpretasies, simboliese betekenisse uitdink maar by hulle sal dit waarskynlik méér n geval wees van Hineininterpretierung as by my. Van één aspek is ek absoluut seker: uitvoerende kunstenaars van Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
14 Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere DIE VROU (veral pianiste) sal nooit n bevredigende vertolking van die inhoud van die basies-eenvoudige en tóg komplekse werk kan lewer nie, sonder n begrip van die onderlinge inwerking van die vier hoofmotiewe. Chant d amour is die enigste van die vyf liedere wat nie uitgebreid van die simboliese motiewe gebruik maak nie. Motief 1 (universaliteit) kom wel in die lied voor. Schumann se Frauenliebe und -Leben bevat n opwindende sewende lied oor die baba ( An meinem Herzen, an meiner Brust vgl. Schumann, s.j.). Du Plessis het op hierdie stadium van sy komposieloopbaan (1966) reeds drie tradisioneel-rustige wiegeliedere getoonset: die Van Ostaijen-gedigte Berceuse, Berceuse presque nègre en Berceuse voor volwassenen uit die Vijf liedekens op. 2 (1946) (kyk Du Plessis, s.j.(j)). In 1974 sou Wiegeliedjie (sic) voor de geliefde (weer Van Ostaijen) volg. 13 Du Plessis besluit in 1966 om n tradisionele wiegelied in die siklus Die vrou in te sluit. Hiervoor gryp hy terug na sy vorige gunsteling Duitse digter, Morgenstern, van wie hy 14 jaar vroeër laas n gedig getoonset het. Du Plessis kies Galgenkindes Wiegenlied. Hierdie titel sou te skerp vertoon binne die opset van die siklus en Du Plessis noem dit slegs Wiegenlied. Soos met die ander Morgenstern-toonsettings voel Du Plessis baie entoesiasties oor die gedig: Dis n lieflike, lieflike gediggie van Morgenstern [ ]. En dit is n intermezzo in Die vrou, net soos Chant d amour n intermezzo is, op n baie groter skaal. Die gedig word strofies getoonset en Du Plessis gebruik weer slegs die eerste motief (universaliteit). Hierdeur verkry die lied die noodsaaklike eentonigheid wat gepas is by n wiegelied. 7. Drei komische Lieder (Morgenstern) Du Plessis se laaste liedere is die Drei komische Lieder van 1983 (kyk Du Plessis, s.j.(a)). Met hierdie toonsettings keer hy weer eens terug na Morgenstern Die lied vorm deel van die liederstel Drie liefdesliedere op. 37 (kyk Du Plessis, s.j.(c)). 14 Twee van die drie gedigte is later deur Barend J. Toerien vertaal (Morgenstern, 1997): "Der Seufzer ("Die sug") op p en "Zäzilie II" ("Cecilia II") op p ISSN Literator 24(2) Aug. 2003:
16 Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere 2002) stel die melodie die kinderlike onskuld van Zäzilie voor. Die naspel bestaan slegs uit twee beslissende akkoorde: Diese Magd muss gehn en dit is finaal. Du Plessis gee in sy laaste lied n uitsonderlike voorskrif: Hy verwag van die sanger om voorafgaande woorde deur middel van mimiek na te boots. Die huisvrou sê aan Zäzilie: Merk dir das. ( Maak seker hiervan. ) Daarna skryf Du Plessis drie akkoorde vir die klavier waarop die sanger (in die rol van Zäzilie) die drie woorde wat so pas deur die huisvrou gesê is, sonder klank moet na-aap. Die Drei komische Lieder is aanvanklik in November en Desember 1983 voltooi. Die volgende aanhalings openbaar Du Plessis se nougesette soektog na die beste moontlike toonsetting van die gedigtekste. Op 22 Julie 1985 skryf hy aan die skrywer van hierdie artikel: Ek stuur, soos belowe, die hopelik finale kopie van die Drei komische Lieder. Die slot van 1 is effens gewysig; die metronoomaanduiding van 2 is nou bevredigend, en die herhaalde akkoord op Tier [in Das aesthetische Wiesel] is noodsaaklik vir stem- en woordondersteuning. Ek dink n mens kan net m.b.t. 3 praat van hersiening. [ ] Zäzilie se na-aping van Merk dir das bly tot dusver nog n klein probleempie. Renée [Rakin] is n uitstekende aktrise: ons sal wél n oplossing vind. Dalk is bloot m m m met die gepaste honende trek van die bek die beste lewering van Z. se opstandigheid. Op 4 Mei 1986 skryf die komponis weer: Die Drei komische Lieder kry jy nou in hul finale weergawe. D.m.v. ons repetisies het Renée en ek by die uiteindelike metronoomaanduidings uitgekom. [ ] Ek had kort voor die eerste uitvoering die gelukkige ingewing dat die klavierparty meer doenig behoort te wees voordat Z. haar breekpunt bereik. Du Plessis het Duitsland net een keer besoek. Soos sy ervaring met sy opleiding in die Duitse taal en letterkunde, was sy ervaring van Duitsland ook nie positief nie. VdM Voel u aangetrokke tot Duitsland, byvoorbeeld dat u Duitsland wou besoek? Nee, my ondervinding in Berlyn was oor die geheel onaangenaam, mense onbeskof. Dit was in [1972]. 15 Maar die mense van wie ek verreweg die meeste gehou het, was die 15 Du Plessis het Duitsland van 18 tot 22 Julie 1972 besoek en was in Berlyn, Keulen, Nürnberg en Bayreuth (telefoononderhoud, 2 Oktober 2002). 140 ISSN Literator 24(2) Aug. 2003:
17 Heinrich van der Mescht Beierse Duitsers, en daai wonderlike stad [ ] Nürnberg. Ek het spesiaal Nürnberg toe gegaan om Dürer-skilderye te sien, toe s daar wragtag nie een nie. Hulle was almal, almal, almal uitverkoop [uitgeleen?] aan museums in die wêreld. [ ] Die doel was eintlik n besoek aan Bayreuth. Daar het ek n ellendige Lohengrin gesien. Die voorspel is baie wonderlik, maar van die res is ek nie so seker nie. En al die twák wat Wagner darem geskryf het, wragtag! Ek meen: die versinsel. Hoe kan n swaan nou n ridder trek? Ensovoorts. Die gesprek met Du Plessis oor die Duitse taal is met die volgende afgesluit: VdM Maar u voel nog steeds dat Duits nie u gunstelingtoonsettingstaal is nie, daar is Afrikaans en Engels Nee, dit kan ek nie sê nie, nee. Ek sal hulle op dieselfde kerf stel. Morgenstern is uiters toonsetbaar, omdat hy absoluut metries skryf. 8. Morgenstern en Du Plessis: vorm en humorsin Dit is duidelik dat Morgenstern vir Du Plessis n gunstelingdigter was en bly. Hierdie bewondering is waarskynlik in twee aspekte geleë: Morgenstern se uitstekende vormbeheer en sy buitengewone talent vir die komiese. Du Plessis het jare lank die vak Vormleer aan die Universiteit van Stellenbosch doseer. Sy liedere blink uit weens hulle buitengewoon ferm vormbeheer. Dit is moontlik dat hierdie aspek van Morgenstern se kuns n groot indruk op Du Plessis gemaak het. Die komponis het in etlike onderhoude beklemtoon dat hy nie beïndruk word deur digters wat in n vrye versvorm skryf nie. Vir hom is die rym deel van die vormdissipline. Hy toonset die rymwoorde dikwels op ooreenstemmende maniere om sodoende erkenning aan die digter se vormskema te verleen. Du Plessis verwys in gesprekke dikwels na persone se gebrek aan n sin vir humor. Hy verwag dat persone met wie hy te doen kry, maklik snaaksighede moet kan raaksien, veral in sy eie uitsprake. Daarby verwag hy dat persone dieselfde tipe lawwighede as hyself sal waardeer. Anders beskryf hy sulke persone as humorloos. As n woordmens stel hy spesifiek belang in woordspel. Daar kan afgelei word dat Du Plessis in Morgenstern se gedigte daardie tipe humor gevind het wat tot hom spreek. Morgenstern se vernuftige woordspel (wat soms tipografies uitgebeeld word) verskaf Du Plessis groot genot. Daar is reeds genoem dat die oorgrote meerderheid kunsliedere nie komiese tekste gebruik nie, Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
18 Die agtergrond en ontstaansgeskiedenis van Hubert du Plessis se Duitse en Franse liedere maar eerder op natuur-, liefdes- of filosofiese gedigte konsentreer. Du Plessis volg hierdie tradisie. Vir sy komiese liedere gebruik hy byna uitsluitlik Morgenstern-tekste. n Verdere manier waarop Du Plessis die speelsheid van die Morgenstern-gedigte interpreteer, is die gebruik van speelse verwysings na bekende werke van beroemde komponiste in die klavierparty. In sy Morgenstern-toonsettings verwys Du Plessis (soos voorheen aangetoon) na werke van Chopin, Debussy en Mendelssohn. 9. Samevatting Hubert du Plessis se een Franse en elf Duitse liedere is versprei oor sy lang komposisieloopbaan; hulle het ontstaan in 1946 in Grahamstad, in 1952 in Londen, en in 1966 en 1983 in Stellenbosch. Die tekste van sy Duitse en Franse liedere het deur die toedoen van ander persone na hom toe gekom: Du Plessis se kleinneef, die Afrikaanse digter, Barend J. Toerien, het tydens Du Plessis se studiejare op Stellenbosch ( ) n groot invloed op Du Plessis se blootstelling aan gedigte gehad. Toerien het Du Plessis onder andere aan Rilke voorgestel. Du Plessis het uiteindelik Rilke se Herbst in 1946 in Grahamstad getoonset. Die tien Morgenstern-toonsettings is aanvanklik aangespoor deur die Morgenstern-bundel wat Du Plessis ontvang het van Susanne Stark, een van sy studente in Grahamstad. Tydens sy studie in Londen ( ) het Du Plessis met Kersfees 1951 van Howard Ferguson nog n Morgenstern-bundel present gekry. Die keuse van verse uit Salomo se Hooglied uit die Franse Bybel is in 1966 aangemoedig deur Hilda de Wet, n dosent in Engels op Stellenbosch. Dit is opvallend dat Du Plessis se drie komposisie-onderwysers, William Bell (Gordonsbaai), Friedrich Hartmann (Grahamstad) en Alan Bush (Londen), weinig direkte invloed op die keuse van tekste vir sy Duitse en Franse liedere gehad het. Dit kan baie duidelik uit n gesprek met Du Plessis afgelei word dat hy groot bewondering het vir die digters wie se tekste hy getoonset het. Dit was sy ideaal om die woordteks na die beste van sy vermoë te laat spreek. Hy verklaar onomwonde dat sy mikpunt was dat sy liedere perfekte interpretasies van die gedigte moet wees. Sy toonsettings staan dus in diens van die digter. Hierdie beskouing het Du Plessis moontlik oorgeneem van die groot liedkomponis, Hugo Wolf, wat hy as sy groot leermeester beskou. Wolf het daarop aangedring dat die digter se naam die prominentste op die titelblad van sy liedere aangebring word, en nie sy eie naam as komponis nie. In Wolf se styl word die stemparty 142 ISSN Literator 24(2) Aug. 2003:
19 Heinrich van der Mescht vrygestel daarvan om n melodie te verskaf; die klavier neem hierdie taak oor. Die stemparty is dus in die gunstige posisie om die gedig in n praatstyl voor te dra: die sangparty boots die natuurlike ritme en intonasie van die gewone praatstyl na. Alhoewel Du Plessis hierdie werkwyse, waarin daar weinig melodie in die stemparty voorkom, nie gewoonlik navolg nie, is hy tog grootliks deur Wolf beïnvloed om die stemparty as n medium vir die noukeurige uitdrukking van die betekenis van die woordteks te gebruik. n Voorbeeld van Du Plessis se lang en volhardende soeke na n oplossing vir die toonsetting van n woordteks kan nagegaan word in die ontstaansgeskiedenis van Zäzilie, getoonset op die gedig van Morgenstern. Du Plessis dink ook lank na om die mees gepaste effek in die klavierparty te verkry om sodoende die woordteks ten beste te illustreer. n Voorbeeld is die wilde akkoorde in die klavierparty van dieselfde lied wanneer Zäzilie besluit dat sy genoeg gesukkel het met die vuil vensters, en dat sy hulle nou op verlossende wyse gaan stukkend slaan. n Gesprek met Du Plessis toon baie duidelik dat hy n uitgebreide agtergrond in die letterkunde het en daarom in staat is om die woordtekste deur musiek te laat spreek. Sy Duitse en Franse liedere is n skat wat nog nie behoorlik deur sangers en pianiste ontgin is nie. Bibliografie Aitchison, Edward Hubert du Plessis. In: Klatzow, P. (ed.) Composers in South Africa today. Cape Town : Oxford University Press. p C.G.-F Festival of music and musicians from South Africa. Musical Opinion, 80(953): , Feb. Chopin, Fryderyk Sonate 2. In: Paderewski, I.J. (ed.) Fryderyk Chopin Complete Works VI. Sonatas for Piano. Sixth edition. Warsaw : Instytut Fryderyka Chopina. p Debussy, Claude. s.j. La terrasse des audience du claire de lune. In: 2ème livre de préludes. London : United Music Publishers. p Du Plessis, Hubert. s.j.(a). Drei komische Lieder. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Du Plessis, Hubert. s.j.(b). Drie kabaretliedere. Johannesburg : DALRO. Du Plessis, Hubert. s.j.(c). Drie liefdesliedere. Johannesburg : DALRO. Du Plessis, Hubert. s.j.(d). Herbst. Johannesburg : DALRO. Du Plessis, Hubert. s.j.(e). In den ronde. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Du Plessis, Hubert. s.j.(f). Sechs Galgenlieder. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Du Plessis, Hubert. s.j.(g). Three diatonic settings for Twelfth Night. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Du Plessis, Hubert. s.j.(h). Twee Middelnederlandse liedere. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Du Plessis, Hubert. s.j.(i). Two Elizabethan Lyrics. In holograaf. Verskaf deur die komponis. Literator 24(2) Aug. 2003: ISSN
Van hier tot daar - 05 *
OpenStax-CNX module: m Lees en Woordorde * Siyavula Uploaders
OpenStax-CNX module: m25753 1 Lees en Woordorde * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 AFRIKAANS HUISTAAL Graad 4 Module
OpenStax-CNX module: m Gedigte * Siyavula Uploaders
OpenStax-CNX module: m26270 1 Gedigte * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL Graad
Van hier tot daar - 02 *
Afstand * Siyavula Uploaders. 1 WISKUNDE 2 Bonnie en Tommie gaan see toe 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
OpenStax-CNX module: m32005 1 Afstand * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 WISKUNDE 2 Bonnie en Tommie gaan see toe
VENUE CHECKLIST. Venue pas in by julle tema (bv rustic- plaas, city-chic en modern, natuurlik, klassiek, medieval of iets heeltemal uniek ens)
VENUE CHECKLIST VENUE CHECKLIST *print en neem saam na venues ALGEMENE OORWEGINGS & PRYSE: *Van hierdie dinge kan jy dalk reeds uitvind en invul voordat jy enige venues besoek sodoende elimineer jy alreeds
2 Ligte gedigte en dinge Luister en praat: n Gedig Luister en praat Pre-luister: Probeer voorspel waaroor die gedig gaan deur na die titel te kyk. Tydens luister: Luister na die gedig waarin die spreker
Spreek pizza so uit: pietsa. bak: to bake; om iets in n oond gaar te maak
6 Mm-Mm, dis lekker Woordpret: Ontdek die woorde Jy gaan n storie oor n pizza lees: Die grootste pizza Wil jy weet wat n pizza is? Wil jy ook weet watter ander woorde in die storie is? Kyk na die foto
SUMMARY. diseases on mango plants and fruit and cause major economic losses to this industry.
SUMMARY In Chapter one of this thesis, the literature on Botryosphaeria spp. associated with mango is reviewed. From this review, it is clear that Botryosphaeria spp. are responsible for diseases on mango
Kos en advertensies. Luister- en praattyd: Wat sal jy koop? Voorbeeld: Ek sal koeldrank, brood,... koop. appels. tee. aartappels.
11 Kos en advertensies Luister- en praattyd: Wat sal jy koop? Voorbeeld: Ek sal koeldrank, brood,... koop. brood koeldrank aartappels tee appels pampoen suiker sjokolade pasta lekkers kaas piesang boontjies
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS INDIEN JUL NIE HIERDIE BRIEWE WIL ONTVANG NIE, LAAT WEET MY DAN STUUR EK NIE VERDER VIR JULLE NUUS NIE. Dankie vir Lorraine 1971 inname wat gehelp het
Verslag oor die droëbone strookproewe: 2016/17 Report on the dry bean strip trials: 2016/17. September 2017
77 Verslag oor die droëbone strookproewe: 2016/17 Report on the dry bean strip trials: 2016/17 September 2017 D Fourie LNR-Instituut vir Graangewasse / ARC-Grain Crops Institute Inleiding/Introduction
FACULTY OF ECONOMIC AND MANAGEMENT SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMICS ECONOMICS 110 Semester test 1 14 March 2008 Total: 50 marks Time: 60 minutes
FACULTY OF ECONOMIC AND MANAGEMENT SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMICS ECONOMICS 110 Semester test 1 14 March 2008 Total: 50 marks Time: 60 minutes Internal examiners: Mr CJ Lotter Mr R de Lange Mr FJ Scholtz
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS
DAAR IS NOG 15 WEKE OOR VOOR DIE GROOT GEBEURTENIS INDIEN JUL NIE HIERDIE BRIEWE WIL ONTVANG NIE, LAAT WEET MY DAN STUUR EK NIE VERDER VIR JULLE NUUS NIE. DAMES EN DIE HANDJIE VOL MANS ASSEBLIEF INDIEN
GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 RELIGIESTUDIES V1
Province of the EASTERN CAPE EDUCATION NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 RELIGIESTUDIES V1 PUNTE: 150 TYD: 2 uur *RLSDM1* Hierdie vraestel bestaan uit 7 bladsye. 2 RELIGIESTUDIES V1
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1
STUDIEVELD B LETTERKUNDE 1: FABELS EN MITES LES 1 Fokus: Tradisionele literatuur. Nota: Luister en praat is die middelpunt van leer in alle vakke. Luister- en praatvaardighede word deur middel van letterkunde
Hoe het Coke ontstaan? *
OpenStax-CNX module: m23728 1 Hoe het Coke ontstaan? * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE
Marieta van Bladeren Nigella se aartappel blini. Maar ek dress hom soos die foto
Potato blini Marieta van Bladeren Nigella se aartappel blini. Maar ek dress hom soos die foto Potato blini Ingredients 3 eggs 1/2 cup full fat milk 2 spring onions/scallions finely sliced 2 tablespoons
Stap 3 : Sorg dat die laaste periode van Augustus 2016 gedoen en gepos is.
ORANJE LONE IRP5 PROSEDURE VIR AUGUSTUS 2016 Stap 1 : Werk altyd op die heel nuutste Oranje Lone opdatering. Daar mag gereelde opdaterings verskyn om u werk makliker te maak of om indien nog bestaan, program
Skool Vakansie Sorg Bring die kinders om te kom SPEEL. Ons pas u kind op terwyl u werk.
Skool Vakansie Sorg Bring die kinders om te kom SPEEL. Ons pas u kind op terwyl u werk. Skool Vakansie Sorg Datums (slegs weeksdae Maandae tot Vrydae): Publieke Vakansie is ons gesluit. Besprekings is
SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE
SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE SLAAI UITDAGING SALAD CHALLENGE Ek het n lekker uitdaging vir julle, almal begin slaaie maak en ons soek altyd na iets nuuts, hier is 25 heerlike resepte, maar sonder foto
Cheesy Bacon Ranch Pull Apart Bread
Cheesy Bacon Ranch Pull Apart Bread Ingredients adapted from How Sweet Eats 1 3/4 cups all-purpose flour 1 cup whole wheat flour 1 tablespoon sugar 2 1/4 teaspoons instant yeast 1 teaspoon salt 1 packet
Witblaarvlek (ook bekend as Grysstam) PJA Lombard en L Nowers Wes-Kaapse Departement van Landbou, Direktoraat Plantwetenskappe
Junie 2016 No. 64 Witblaarvlek (ook bekend as Grysstam) PJA Lombard en L Nowers Wes-Kaapse Departement van Landbou, Direktoraat Plantwetenskappe Witblaarvlek word veroorsaak deur die swam Pseudocercosporella
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V1 MODEL 2014 PUNTE: 180 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 17 bladsye en 'n aparte inligtingsblad. Rekenaartoepassingstegnologie/V1
Potential of the 'Hall s Avoscan' as a Tool to Identify Soft Fruit during Packing for Export
South African Avocado Growers Association Yearbook 1998. 21:97-99 Potential of the 'Hall s Avoscan' as a Tool to Identify Soft Fruit during Packing for Export F.J. Kruger 1 & A.W. Rowell 2 1 ARC-lnstitute
MONIQUE SE LEKKER PEANUT BUTTER FUDGE
DIAMANT-KRISPIES DIAMANT-KRISPIES 200 g malva lekkers 1 385 g blik kondensmelk 30 ml botter 5 X 250 ml rysvlokkies ( rice Krispies ) 50 g donker sjokolade Smelt die malva lekkers, kondensmelk en botter
Per Serving: 310 Calories; 16g Fat; 36g Protein; Carbohydrate; 1g Dietary Fiber; 2g Net Carbs
PIZZA CHICKEN 1 boneless chicken breast, pounded flat if thick Salt, pepper, garlic powder and Italian seasoning, to taste 1 tablespoon pizza sauce 4 1 2 2 1 slices pepperoni teaspoon butter or oil fresh
Leseenheid 10. Aktiwiteit 1: Kom ons luister. Aktiwiteit 2: Ons skryf. Opdrag. Prettige Pizza Plek. Groepopdrag. Doughie moet invul:
Leseenheid 10 Aktiwiteit 1: Kom ons luister Opdrag Luister met aandag na die voorlesing (Luistertoets 1). Doughie moet invul: Voltooi daarna die vormpie wat Prettige Pizza Plek Klant se naam en van: Klant
Seisoene - 03 * Siyavula Uploaders. 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2 Seisoene 3 OPVOEDERS AFDELING 4 Memorandum
OpenStax-CNX module: m29878 1 Seisoene - 03 * Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 AFRIKAANS HUISTAAL 2 Seisoene 3
DE VETTE MOSSEL STRAND GROOTBRAKRIVIER
English version below - with more photos. 05/2018 DE VETTE MOSSEL STRAND SEEKOSRESTAURANT @ GROOTBRAKRIVIER ALGEMENE VRAE EN ANTWOORDE VIR TROUES EN ONTHALE TE DE VETTE MOSSEL STRAND-SEEKOSRESTAURANT Baie
RIGLYNE VIR DIE KEUSE EN GEBRUIK VAN SPRINKELAARS
RIGLYNE VIR DIE KEUSE EN GEBRUIK VAN SPRINKELAARS In brief Sprinkler irrigation is suitable for most crops, soils and topography of a field. The Christiansen Uniformity Coefficient (CU) value of an irrigation
Happiness is a cup of coffee. July 2016 Newsletter
Happiness is a cup of coffee July 2016 Newsletter 1 CONTENTS Editor s Note 3 Eldoglen Office / Kantoor: Eldoglen Welcomes Magda Cloete 4 A Double Knot In The Ear 5 Shed Light on It / Werp Lig daarop Building
GRONDBOONBOTTER FIX KOEKIE Voorverhit oond @ 180 2k fyn grondboonbotter 1½k strooisuiker 2,5ml sout 3 eiers geklits *Meng alles *Maak bolletjies *Druk platter met n garetolletjie *Bak 15min Lewer 5dosyn
Karamel Brownies. Karamel: 32 cream caramels (daardie caramel toffies wat in die lang boksies is) ½ k. botter 1 blik kondensmelk.
Karamel Brownies 1 kop botter 2 kop suiker 3 eiers 2 teelepel. vanielje ½ kop kakao ½ tl sout 2 kop meel 1 kop melk 1 kop gekapte pekanneute (opsioneel) Karamel: 32 cream caramels (daardie caramel toffies
DIE QUINTUS PORK BELLY
DIE QUINTUS PORK BELLY DIE QUINTUS PORK BELLY Verhit oond op die hoogste rooster stelling. Sny die vet in klein blokkies sonder om die vleis raak te sny. (gebruik maar n lekker skerp mes) Sprinkel bietjie
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Grondslagfase Graad R-3
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Afrikaans HUISTaal Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Grondslagfase Graad R-3 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING graad R-3 afrikaans HUIStaal KABV
WAT DIE BYBEL LEER OOR SONDE Dr Arnold Fruchtenbaum
Dr Arnold Fruchtenbaum INHOUD I. HEBREEUSE, GRIEKSE, EN AFRIKAANSE WOORDE...3 A. Die Hebreeuse Woorde...3 B. Die Griekse Woorde...4 C. Die Afrikaanse Woorde...4 II. DIE DEFINISIE VAN SONDE...5 A. Die Komponente...6
Gmail - Fw: BOLAND REELS VIR LIGA WEDSTRYDE
1 of 6 2011/04/09 05:39 PM Karen Müller Fw: BOLAND REELS VIR LIGA WEDSTRYDE Kalie van Heerden To: Sekretaris.uspluimbal@gmail.com, Voorsitter.uspluimbal@gmail.com
Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad 10-12
Afrikaans EERSTE Addisionele Taal Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Verdere onderwys- en opleidingsfase Graad 10-12 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING
Bruin gesinne se belewenisse van die negatiewe uitwerking van ouerlike alkoholmisbruik
Bruin gesinne se belewenisse van die negatiewe uitwerking van ouerlike alkoholmisbruik Estelle van den Berg en Abraham P. Greeff Estelle van den Berg, Departement Sielkunde, Universiteit Stellenbosch Abraham
JERSEY SA Nuusbrief Januarie - 2014 Jersey SA Kontak besonderhede: Tel: 051 430 8020 Faks: 051 430 7719 Epos: info@jerseysa.co.za ABS Nasionale Jersey Jeugskou 2014 Die jaar merk die 10de Nasionale ABS
Welkom by Koekela Huiskafee
Welkom by Koekela Huiskafee Ek vertel graag die Koekela storie Koekela se deure het geopen in Junie 2010, Carol-Anne het n droom laat waar word, die wonderlike juweel blink gevryf en ander mooi krale bygevoeg.
AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL
AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Intermediêre fase Graad 4-6 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING GRAAD 4-6 AFRIKAANS
Indicate client(s) to whom this final report is submitted. Replace any of these with other relevant clients if required. FINAL REPORT FOR 2001/2002
CFPA Canning Fruit Producers' Assoc. Submit to: Wiehahn Victor PO Box 426 Paarl, 7620 Tel:+27(0)21 872 1501 DFPT Deciduous Fruit Producers' Tmst Submit to: Louise Kotzé Suite 275, Postnet X5061 Stellenbosch,
VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA. In die saak tussen:- ANNA SUSANNA ELIZABETH VAN DER MERWE
VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA Saaknommer: 7475/2008 In die saak tussen:- ANNA SUSANNA ELIZABETH VAN DER MERWE Eiser en PADONGELUKKEFONDS Verweerder UITSPRAAK DEUR: KRUGER,
Johanna J.E. Messerschmidt Departement Kurrikulumstudie, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein
Voorwaardelike konstruksies met indien soos gebruik in wetenskaplike tydskrifte (deel 2: gemerkte konstruksies) Conditional constructions using indien in scientific journals (Part 2: Marked constructions)
Die geskiedenis van onderstokke in Suid-Afrika (Deel 1)
Die geskiedenis van onderstokke in Suid-Afrika (Deel 1) Sleutelwoorde: Filloksera, onderstokke, geskiedenis, Jacquez. andrew teubes Voor-Groenberg Kwekerye Hierdie is die eerste van agt artikels in n reeks
Spieëltjie, Spieëltjie aan die wand -
OpenStax-CNX module: m29769 1 Spieëltjie, Spieëltjie aan die wand - * 01 Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 AFRIKAANS
WINE INDUSTRY STRATEGIC EXERCISE (WISE) Survey Feedback
WINE INDUSTRY STRATEGIC EXERCISE (WISE) Survey Feedback Contents Introduction Analysis of response Economic Empowerment and development Social development and upliftment HR development and training Market
INTERACTIVITY GUIDE. Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed
FEBRUARY '17 INTERACTIVITY GUIDE Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed Hover over the icons to learn more about their functions. with interactive content designed
DE KRANS. 16 tot 28 Desember perskepluk, Sarel-taaipitperskes by De Krans, teen R8/kg. 4 tot 28 Februarie 2017, Hanepootpluk by De Krans
Newsletter 15 December 2016 Tel: (044) 213-3775 E-mail: tourism@calitzdorp.org.za Website: www.calitzdorp.org.za Facebook: https://www.facebook.com/calitzdorptourism/ Gebeurtenisse in en om Calitzdorp:
SEKTORALE VASSTELLING 13 VIR PLAASWERKER SEKTOR GEPUBLISEER IN STAATSKOERANT VAN 17 FEBRUARY 2006
SEKTORALE VASSTELLING 13 VIR PLAASWERKER SEKTOR GEPUBLISEER IN STAATSKOERANT 289518 VAN 17 FEBRUARY 2006 MIMIMUM LONE RSA 1.3.2010 28.2.2011 UURLIKS WEEKLIKS DAAGLIKS R11,66 R 525,00 R 150,00 PLAASWERKERS
SUID-AFRIKAANSE WYNOESVERSLAG 2004 Inligting verskaf deur VinPro en SAWIS Saamgestel en geskryf deur Romi Boom I. ALGEMENE OORSIG Herfs 2003: Goeie reën na die parsseisoen, gevolg deur warm droë weerstoestande,
Heide-Mari Dissel Tamatie en uie slaai gebottel heerlik oor en in ENIGE gereg.
MARKDAG IDEES MARKDAG IDEES Rina Kleinhans Ek het een tyd so mooi materiaal sakkie met so paar mooi velletjies skryfpapier en 5 klein kaartjie met koeverte in gekoop, en op die materiaal sakkie was n pragtige
Before using this product read the label carefully MAXIBOOST. Reg. No. B3815, Act No. 36 of 1947 Namibian Reg. No. N-F 237 Botswana Reg. No.
MAXIBOOST Reg. No. B3815, Act No. 36 of 1947 Namibian Reg. No. N-F 237 Botswana Reg. No. LIQUID MICRO NUTRIENT MIXTURE FERTILIZER GROUP 2 ACTIVE INGREDIENTS: Magnesium (Mg)... 9,9 g/kg (11.3 g/l) Iron*
FERTIFLO (19) 96 g/kg 63 g/kg 32 g/kg 10 g/kg mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 500 mg/kg 200 mg/kg 5 mg/kg
FERTIFLO 3-2-1 (19) Reg. No. K4473 Act No. 36 of 1947 Micronutrient solution FERTILIZER GROUP 1 A liquid fertilizer for foliar feeding and fertigation. FERTIFLO 3-2-1 (19) is a liquid fertilizer containing
VOORWOORD VOORWOORD. Kos en samesyn gaan hand aan hand. Gesellige. Together. Die reuk van moerkoffie op die stoof, saam met die van eiers, spek en
COFFEE SHOP VOORWOORD VOORWOORD Hitios nis doluptat illuption rest, ut vendist que volupta sum est, corrovit volum haria vent voluptate porpori taesciis millorp orerum et volorecust, odis aditatem utem
MADELEINES MADELEINES Sponge cake cookie in shell shaped molds. Ingredients 2 eggs 3/4 teaspoon vanilla extract 1/8 teaspoon salt 1/3 cup white sugar 1/2 cup all-purpose flour 1 tablespoon lemon zest 1/4
Droëboonkultivaraanbevelings Dry Bean Cultivar Recommendations
Excellence in Research and Development 2014 / 2015 Droëboonkultivaraanbevelings Dry Bean Cultivar Recommendations D. Fourie / Privaatsak / Private Bag X1251, Potchefstroom, 2520 Tel.: (018) 299 6312, Faks/Fax:
VOORWOORD. Dr F. Peters Director: Curriculum ECD & GET Programmes. Vir verdere insette tot hierdie dokument kan u die volgende persone kontak:
VOORWOORD Die Direktoraat: Kurrikulum van die Oos Kaapse Departement van Onderwys, in samewerking met kurrikulumpersoneel van distrikte en onderwysers, het die LEERDER BEMEESTERINGSVLAK (LBV) DOKUMENT
2016 VERITAS CLASSES / KLASSE
2016 VERITAS CLASSES / KLASSE A DRY WHITE WINE DROë WITWYN 1 Cultivar blend - Non-Muscat Kultivarversnit - Nie-muskaat Max RS 5g/l 2 Cultivar blend Non-muscat (wooded) Kultivarversnit - Nie-muskaat (met
1. PROPOSED DEMARCATION OF CAPE COASTAL AND AMENDMENT OF COASTAL REGION AND OLIFANTS RIVER 2. MANDATORY CALCULATION OF CARBON EMISSIONS
WINE LAW INFORMATION 5 June 2017 2 of 2017 Subscribe Unsubscribe Contact 1. PROPOSED DEMARCATION OF CAPE COASTAL AND AMENDMENT OF COASTAL REGION AND OLIFANTS RIVER 2. MANDATORY CALCULATION OF CARBON EMISSIONS
DIE PASTORALE BENADERING VAN DIE ALKOHOLIS
36 In die Skriflig DIE PASTORALE BENADERING VAN DIE ALKOHOLIS I. Wie is die alkoholis? Wie presies die alkoholis is, is glad nie duidelik as n mens m et die eerste oogopslag kennis maak m et die magdom
MEDIAVRYSTELLING (English below) 24 Maart 2018 Vir onmiddellike vrystelling. Woolworths se kaas maak geskiedenis met twee in n ry
MEDIAVRYSTELLING (English below) 24 Maart 2018 Vir onmiddellike vrystelling Woolworths se kaas maak geskiedenis met twee in n ry Parmalat se 10-maande Mature Gouda, wat uitsluitlik vir Woolworths vervaardig
DEPARTEMENT VAN LANDBOU No. R. WET OP LANDBOUPRODUKSTANDAARDE, 1990 (WET No. 119 VAN 1990) REGULASIES MET BETREKKING TOT DIE GRADERING, VERPAKKING EN MERK VAN SORGHUM BESTEM VIR VERKOOP IN DIE REPUBLIEK
Hussar Grill - Going from strength to strength
4th Year - Our Birthday Edition! SEPTEMBER 2015 GRAHAM S Tel:021-872 1418/9 Fax:021-872 9489 38 WESTHOVEN STR. PAARL Email:info@grahamsautobody.co.za www.grahamsautobody.co.za 24hr BREAKDOWN SERVICE TEL:
Republiek van Suid Afrika Published online: 29 Oct 2010.
This article was downloaded by: [University of the Free State] On: 02 October 2014, At: 01:38 Publisher: Taylor & Francis Informa Ltd Registered in England and Wales Registered Number: 1072954 Registered
Makadamia bemesting beginsels Elsje Joubert, SUBTROP Inleiding Die basiese voedingstowwe wat makadamia bome nodig het om te groei is Stikstof (N), Fosfaat (P), Kalium (K), Swael (S), Kalsium (Ca), Magnesium
SCHOEMANSDAL: 'N VOORTREKKERGRENSDORP, JOCHEMUS JOHANNES DE WAAL DOCTOR LITTERARUM ET PHILOSOPHIAE GESKIEDENIS
SCHOEMANSDAL: 'N VOORTREKKERGRENSDORP, 1848-1868 Deur JOCHEMUS JOHANNES DE WAAL V oorgele luidens die vereistes vir die graad DOCTOR LITTERARUM ET PHILOSOPHIAE in die vak GESKIEDENIS aan die UNIVERSITEIT
IDEES VIR FONDANT IN VORMS
IDEES VIR FONDANT IN VORMS IDEES VIR FONDANT IN VORMS Janine Stander: Hi ek wil graag weet ek wil fondant in n mould gebruik. Watter fondant werk die beste: die fondant wat klaar gekleur is of die poeier
Celtis Africana May The environmental awareness publication of Sterkfontein Country Estates
Celtis africana Sterkfontein Country Estates May/Mei 2016 Good day Celtis friends! Early mornings and late afternoons have become rather nippy, but the clear blue skies - so typical of the Highveld at
VETKOEK OR BREAD DOUGH
VETKOEK OR BREAD DOUGH VETKOEK OR BREAD DOUGH Hi everyone. Just want to share my husbands baking skills. 3 cups white cake flour 3 cups brown bread flour 4 tsp sugar 3 tsp salt 1 pkt yeast (purple) 700
Market comment Markkommentaar. May/Mei 2018
Market comment Markkommentaar May/Mei 2018 Inleiding Vanaf Januarie tot Desember 2017 is 18,6 miljoen 10kg sakkies meer (19%) op die nasionale varsproduktemarkte verkoop as die ooreenstemmende tydperk
Celtis Africana June The environmental awareness publication of Sterkfontein Country Estates
Good day all! Celtis africana Sterkfontein Country Estates July 2016/Julie 2016 Time certainly flies, here we are in the middle of winter and yet, just the other day I read in the newspaper that 2016 will
DIE INVLOED VAN BESIGHEIDSRISIKO OP DIE OMV ANG VAN 'noudit
DIE INVLOED VAN BESIGHEIDSRISIKO OP DIE OMV ANG VAN 'noudit deur ELIZABETH MARGARETHA ODENDAAL voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER COMMERCII in die vak OUDITKUNDE aan die UNIVERSITEIT
PAASWEEK 05 tot 12 April 2009
PAASWEEK 05 tot 12 April 2009 Paasfees is die grootste jaarlikse fees van die christelike godsdiens - aangesien dit sentreer rondom die primêre van ons geloof, naamlik Jesus se kruisdood en Sy opstanding.
Pork belly roast. Ingredients. Method
Pork belly roast Ingredients 1.3 kg higher-welfare pork belly 15 g fennel seeds 5 g sea salt 100 ml olive oil carrots celery onions garlic cloves, skin on fresh thyme 1 bottle white wine 75 g plain flour
Beleid oor die aanmelding van wanbestuur en ongerymdhede en die beskerming van bekendmaking daarvan
Beleid oor die aanmelding van wanbestuur en ongerymdhede en die beskerming van bekendmaking daarvan Verwysingsnommer Verantwoordbare uitvoerende bestuurder Beleideienaar Verantwoordelike afdeling Status
sweetcorn tert 4 eetlepels botter 4 eetlepels suiker 4 eiers 3 eetlepels mazena 2 teelepels bakpoeier 1 teelepel aromat 375 ml melk 2 blikkies sweet corn Metode: 1.Klits die botter, suiker en eiers tot
AFLEWERING VAN DG/G WYNE DELIVERY OF DG/GOLD WINES BEOORDELING - JUDGING. 8 Aug Inskrywings sluit/entries close Oct
2017 BEOORDELING - JUDGING 8 Aug Inskrywings sluit/entries close 17 Aug Laat inskrywings sluit/closing date for late entries 14-30 Aug Afhaal van monsters/samples to be collected 4-8 Sept Beoordeling/Judging:
Die wynmakerfamilie van Zonnebloem, Simondium,
Historia 57. 2. November Venter - Die 2012, wynmakerfamilie pp 222-262 van Zonnebloem Die wynmakerfamilie van Zonnebloem, Simondium, 1915-1963 Inleiding Chris Venter* Die Suid-Afrikaanse wingerd- en wynbedryf
2015/2016 VKB LANDBOU-ONTWIKKELING NAVORSINGSVERSLAG
i 215/216 VKB LANDBOU-ONTWIKKELING NAVORSINGSVERSLAG Deur: Robert Steynberg & Pieter de Wet Dept. Landbou-Ontwikkeling 215/216 i VOORWOORD VKB se boere- en personeelsamestelling het sedert die vorige soortgelyke
NATIONAL STUDENT FINANCIAL AID SCHEME
NATIONAL STUDENT FINANCIAL AID SCHEME FINANSIËLE STEUNDIENSTE BELANGRIKE INLIGTING TEN OPSIGTE VAN n NSFAS LENING Die National Student Financial Aid Scheme (NSFAS) is n leningskema wat daar gestel is om
INTERACTIVITY GUIDE. Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed
APRIL '17 INTERACTIVITY GUIDE Kalahari Water is an interactive electronic magazine. Every article is packed Hover over the icons to learn more about their functions. with interactive content designed to
BOER. want boere is die beste. GRATIS Uitgawe Januarie
BOER want boere is die beste GRATIS Uitgawe 39 21 Januarie 2019 www.boerhier.co.za is Inhoud 2 Volhard en pluk die vrugte 4 Sien die kleure van die lewe raak 7 CLAAS: Never look back ever again! 11 Statistiek:
No. R November MARKETING OF AGRICULTURAL PRODUCTS ACT, 1996 (ACT No. 47 OF 1996)
22 No. 38189 GOVERNMENT GAZETTE, 14 NOVEMBER 2014 No. R. 884 14 November 2014 MARKETING OF AGRICULTURAL PRODUCTS ACT, 1996 (ACT No. 47 OF 1996) ESTABLISHMENT OF STATUTORY MEASURE - RECORDS AND RETURNS
AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL
AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL Nasionale Kurrikulumverklaring (NKV) Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring Intermediêre fase Graad 4-6 KURRIKULUM- EN ASSESSERINGSBELEIDSVERKLARING GRAAD 4-6 AFRIKAANS
Ken jou wynterme. Brut Droë vonkelwyn.
Ken jou wynterme Wynterme kan intimiderend wees. Gebruik dié gids sodat jy nie verstrengel raak in die doolhof van terme, temperature en proe-notas nie. die tradisionele sjampanjemetode met n tweede gisting
DIE INVLOED VAN MELKSUURVORMENDE BAKTERIE~ OP DIE KWALITEIT EN SAMESTELLING VAN. DROe ROOIWYN
=:::; DIE INVLOED VAN MELKSUURVORMENDE BAKTERIE~ OP DIE KWALITEIT EN SAMESTELLING VAN DROe ROOIWYN J.P. SNYMAN Skripsie ingelewer vir die graad van MAGISTER IN DIE NATUURWETENSKAPPE IN DIE LANDBOU aan
Vark wors VARKWORS METODE: Nota
Vark wors VARKWORS 3kg Varkvleis 30g fyn sout (25ml) 5ml varsgemaalde witpeper 2ml fyn naeltjies 15ml heel koljander 2ml gerasperde Neutmuskaat 150ml asyn 90g derms METODE: Skroei eers die koljander, maal
8. If the cookies still seem a little soft don t worry it will set more as they cool. 9. Enjoy!!! 10. PS Very delicious with coffee and tea!
MALT COOKIES MALT COOKIES Hey julle ek het op die lekker koekie resep afgekom! As julle nie dalk weet wat is malt nie dit kom voor in Whispers en malt extract kan gekry word by DisChem! Hoop julle geniet
KEURINGSHANDLEIDING 1 INLEIDING INTRODUCTION 2 KEURDERS INSPECTORS 3 TIPES KEURING TYPES OF INSPECTION 4 ADMINISTRATIEWE VOORBEREIDING VIR KEURING
INHOUD INDEX 1 INLEIDING INTRODUCTION 2 KEURDERS INSPECTORS 3 TIPES KEURING TYPES OF INSPECTION 4 ADMINISTRATIEWE VOORBEREIDING VIR KEURING ADMINISTRATIVE PREPARATION FOR INSPECTION 5 AANSOEK OM KEURING
GRAAD R OOREENKOMSVORM 2018
GRAAD R OOREENKOMSVORM 2018 VOLTOOI MET 'N SWART PEN ASSEBLIEF HET U ENIGE LEERDERS TANS IN HIERDIE SKOOL? Ja Nee LEERDERINLIGTING LEERDER Geboortedatum: Naam van ander leerder(s) : SLEGS VIR KANTOORGEBRUIK
Muffins Steak & Ale Tin Pies
Muffins Steak & Ale Tin Pies 1.7 pounds stewing beef, diced 3 tbsp plain flour 1 tbsp salt 1 bottle pale ale 1 tin chopped tomatoes Small bunch of thyme 2 carrots 3 sticks of celery 1 onion, halved How
Wêreld en Plaaslike nuus
Wêreld en Plaaslike nuus 212 Redaksie Die wêreld se wynproduksie het in 212 met 6% vanaf 24 82 miljoen liter teenoor 26 42 miljoen liter in 211 gedaal, volgens die OIV. Europa het in 212 n beduidende afname
'N STOCHASTIESE BESLUITNEMINGSMODEL VIR TAFELDRUIFPRODUKSIE TOEGEPAS IN DIE WES- KAAP
'N STOCHASTIESE BESLUITNEMINGSMODEL VIR TAFELDRUIFPRODUKSIE TOEGEPAS IN DIE WES- KAAP deur Barend Gerhardus Jansen van Vuuren Tesis ingelewer vir die graad magister in die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe
'N BEDRYFSIELKUNDIGE ONDERSOEK NA DIE VERBAND TUSSEN GEHALTE VAN WERKLEWE EN PERSOONLIKHEID BY 'N GROEP ALKOHOLISTE. ANDRe JOHAN SWANEPOEL
'N BEDRYFSIELKUNDIGE ONDERSOEK NA DIE VERBAND TUSSEN GEHALTE VAN WERKLEWE EN PERSOONLIKHEID BY 'N GROEP ALKOHOLISTE deur ANDRe JOHAN SWANEPOEL voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir
GEBAKTE KAASKOEK MET GEMENGDE BERRIES
GEBAKTE KAASKOEK MET GEMENGDE BERRIES GEBAKTE KAASKOEK MET GEMENGDE BERRIES Kors: 200 gr digestive beskuitjies fyngemaal en met gesmelte botter gemeng. Druk met agterkant van houtlepel vas op die boom
KOMPAS. N.G. Kerk Kraggakamma. Wat almal van ons nou in ons lewenslêer moet reg hê. 'n Handleiding vir wanneer 'n geliefde sterf.
KOMPAS N.G. Kerk Kraggakamma Wat almal van ons nou in ons lewenslêer moet reg hê. 'n Handleiding vir wanneer 'n geliefde sterf. Die grootste deel van hierdie dokument is opgestel deur die N.G. Kerk Elarduspark.
2019 © cuisinedocbox.com Privacy Policy | Terms of Service | Feedback
To make this website work, we log user data and share it with processors. To use this website, you must agree to our Privacy Policy, including cookie policy. I agree.