is en en en en en tr en en en da en de en de en de en de en de en en en tr en it en es en es en fr en fr en fr en it en it en hu en nl en nl en is en pl en pt en pt en sq en hbs_lat en fi en sv en tr en is en cs en ru en fy en en is pt is is is en es nl sk it nl sv nl pl is is is es en hbs_lat en ceb is en en en en en is en en en is is is is is is is is is is en is nb nb en is is is is de is cs is es ru es nb is en es es en en is de is en cs la es is is es is is id de is eo et ceb is is nn is is is nb is is is en en en fr fr fr fr en fr en fr fr is en en is nb nb is de is pt cs la tr is is es is is is is id de eo et ceb is nn is is is is en en en is is en en en en fr fr fr fr en en fr en fr fr fr fr fr en en fr de de fr en it fr fr en it en en en en en en en en en is en en en fr fr fr fr en fr en es is hbs_lat is is is hbs_lat et en de hbs_lat is en hbs_lat gl is is is is da en en sv is en de is is en en is es hbs_lat en is et is is hbs_lat fi fi is is fi is is is en en da en ca it it hbs_lat en en en en en es fr fr en en pt de en it it en hbs_lat es en en en ceb hu cs et en jv is nb it es en en sv is tt da la sv en vi en hu ro en ca it sv is en en hbs_lat nl de sv en en ja nl kn en en en en ca es eo nl it it en en en fr en en hbs_lat en ca en en en en en fr hbs_lat hbs_lat en en nl en hbs_lat en en en hbs_lat en en is fr is hbs_lat en hbs_lat cs en en hbs_lat en en en fr hbs_lat is de it pt en en la fr eo en war nb pl en fr en bn fr it sl cy cs ceb cs nb en es is cs is is en is is en en it en en eo es en is is is en nb en en is hu is en en ja de is en is en en en en pt en en en en is en en en en en en en en en en en fr is is is sv es tr en is is is en is is is is en en is is is is en is en en en en en en de de en is is war en es et is en lt fr fr en en en fr en en nb is cs is is en en en en en is ceb en en en en en en en en en en en en is is en en fr en en en gl is is ca en is is en is en fi is cs is sv is is is en en en en is ceb hbs_lat is is en en es en en cs uz en en sv en en is en en fi is en en fr en en gl is is is is en de is is et en es is en en en en is en en en en en is en en hu en en hbs_lat is is en en en is is is is es is is is is is en en fr en hbs_lat en en en en en en is is is is is is is is is is is is is is is is is is id is en is id et is is qu is da is fr cs hu nl en en ca hu it en en ca pt nl en pl pt ast en en de ca ca pt en is en en pt is ast gn nl is en en en it ko is cs en is is en is is is en is is en is is en is is en is is en is is en is is is is is en en is
VLT sjónauki ESO sér ‘Oumuamua flýta sér út úr sólkerfinu | ESO Ísland
By continuing to use this website, you are giving consent to our use of cookies.
For more information on how ESO uses data and how you can disable cookies, please view our privacy policy.
ESO, Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli
Prof. H. van der Laan
Public Visits to the ALMA OSF
Large JPG Zip File (1.9 GB)
Original TIF Zip File (32.9 GB)
Notkun á myndum og myndskeiðum ESO
Subtitles and translations for ESO videos
Usage of ESO Videos and Images
Fríar pantanir fyrir kennara og fjölmiðla
Swiss 1.2-metre Leonhard Euler Telescope
TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope–South
Télescope à Action Rapide pour les Objets Transitoires
ESO 1 metra Schmidt-sjónaukinn
ESO 1,52 metra sjónaukinn
Boller and Chivens Spectrograph
ESO 1 metra sjónaukinn
ESO 0,5 metra sjónaukinn
MarLy 1 metra sjónaukinn
Hollenski 0,9 metra sjónaukinn
Bochum 0,61 metra sjónaukinn
Danski 0,5 metra sjónaukinn
Grand Prisme Objectif sjónaukinn
Svissneski 0,4 metra sjónaukinn
Merseille 0,36 metra sjónaukinn
Gluggi út í alheiminn
Tíu helstu uppgötvanir ESO
Black Hole at the Centre of our Galaxy
Open House Day 2018
Open House Day 2017
Open House Day 2016
Long Night of Science 2015
Open House Day 2014
Café & Kosmos í München
Open House Day 2013
Registration, Fees and Payment
ESO í 50 ár
Hápunktar í 50 ár
Europe to the Stars
50 years of ESO in Chile
Alþjóðlegt ár stjörnufræðinnar 2009
IMAX® Þrívíddarmyndin Hidden Universe
Open House Day 2011
Open House Day 2009 (German)
Long Night of Science 2007
Open House Day 2006
List of Prize Winners
ESO í 40 ár (1962 - 2002)
EuroScience Open Forum (ESOF)
Total Solar Eclipse 2019
The Comet McNaught 2007
Deep Impact - 04.07.2005
The Venus Transit - 08.11.2004
The Leonids - 17.11.1999
Solar Eclipse at ESO HQ - 11.08.1999
The Leonids - 11.1998
Mars Pathfinder - 1997
Comet Hyakutake - 1997
SL-9 and Jupiter - 1994
Comet Hale Bopp - 1994
Málstofur um miðlun stjarnvísinda
ESO Astronomy Camp 2017
ESO Astronomy Camp 2016
ESO Astronomy Camp 2015
ESO Astronomy Camp 2014
Catch a Star 2013
Catch a Star 2011
Catch a Star 2008
Catch a Star 2007
Catch a Star 2005
Catch a Star 2004
Catch a Star 2003
Catch a Star 2002
Life in the Universe
ESO Science Outreach Network
ESO Outreach Partner Organization
Skráningaform fyrir Outreach Newsletter
Taking the First Picture of a Black Hole
Upplýsingar um miðlun stjarnvísinda
European Astronomy Journalism Prize
Technology Developed by Industries
Novel technologies by ESO
Umferð og bílastæði hjá ESO
Local Staff Members (Spanish / English)
How to use this site
VLT sjónauki ESO sér ‘Oumuamua flýta sér út úr sólkerfinu
Nýjar mælingar benda til að millistjörnufyrirbærið ‘Oumuamua sé halastjarna
27. júní 2018, Hafnarfjordur
‘Oumuamua, fyrsta millistjörnufyrirbærið sem fundist hefur í sólkerfinu okkar, er á leið burt frá sólinni hraðar en búist var við. Þessar óvæntu niðurstöður eru afrakastur samvinnu stjörnuathugunarstöðva um allan heim, meðal annars Very Large Telescope ESO í hile. Niðurstöðurnar benda til þess að ‘Oumuamua sé líklega halastjarna úr öðru sólkerfi en ekki smástirni. Greint er frá uppgötvuninni í tímaritinu Nature.
’Oumuamua — fyrsta millistjörnufyrirbærið sem finnst í sólkerfinu okkar — hefur mikið verið rannsakað frá því að það uppgötvaðist í október árið 2017 [1]. Alþjóðlegt teymi stjörnufræðinga sem notaði meðal annars gögn frá Very Large Telescope ESO og öðrum sjónaukum hefur nú komist að því að fyrirbærið ferðast hraðar en spáð var. Hraðaaukningin er sáralítil og ‘Oumuamua er enn að hægja á sér vegna þyngdartogs frá sólinni — bara ekki jafn hratt og aflfræðin spáir fyrir um.
Hópurinn, undir forystu Marco Micheli (Geimvísindastofnun Evrópu), skoðaði nokkrar sviðsmyndir til að útskýra hvers vegna burthraði fyrirbærisins var meiri en spáð var fyrir um. Líklegasta skýringin er sú að efni sé að losna af yfirborði ‘Oumuamua út í geiminn vegna hitunar frá sólinni — ferli sem kallast útgösun [2]. Þrýstingurinn frá efninu er talinn gefa lítinn en stöðugan kraft sem ýtir ‘Oumuamua hraðar út úr sólkerfinu en búast mætti við. Hinn 1. júní 2018 þaut fyrirbærið á leið út úr sólkerfinu okkar á 114.000 km hraða á klukkustund.
Útgösun er dæmigerð í tilviki halastjarna og passar þar af leiðandi ekki við flokkun ‘Oumuamua sem millistjörnusmástirni. „Við teljum að þetta sé lítil og skrítin halastjarna,“ sagði Marco Micheli. „Við sjáum það í gögnunum að þessi kraftur minnkar með aukinni fjarlægð frá sólinni, sem er dæmigert þegar um er að ræða halastjörnur.“
Þegar halastjörnur þjóta framhjá sólinni gefa þær venjulega frá sér ryk og gas sem myndar hjúp eða ský í kringum þær, sem og einkennandi hala. Stjörnufræðingarnir fundu aftur á móti engin merki um útgösun þá.
„Við sáum engin merki um ryk, hjúp eða hala, sem er óvenjulegt,“ sagði Karen Meech, meðhöfundur greinarinnar, við Hawaiiháskóla í Bandaríkjunum. Meech hafði umsjón með fyrstu rannsóknunum á ‘Oumuamua árið 2017. „Við teljum að ‘Oumuamua gæti varpað frá sér óvenju stórum og grófum rykögnum.“
Stjörnufræðingarnir veltu fyrir sér hvort litlu rykagnirnar sem þekja yfirborð flestra halastjarna hafi veðrast burt á ferðalagi ‘Oumuamua um geiminn svo aðeins stærri agnir héldust á yfirborðinu. Þótt ský úr þessum stærri ögnum sé ekki nógu bjart til að koma fram í mælingum, gæti það útskýrt hvers vegna burthraði ‘Oumuamua breytist.
Útgösun frá ‘Oumuamua er ekki eina óráðna gátan, heldur líka uppruni fyrirbærisins. Hópurinn gerði nýju mælingarnar á ‘Oumuamua til draga nákvæmlega upp feril þess til að finna út hvaðan það kom. Niðurstöðurnar þýða að erfiðara verður að komast að því.
„Raunverulegt eðli þessa dularfulla gests er ráðgáta enn um sinn,“ sagði Oliver Hainaut, meðlimur í teyminu og stjörnufræðingur hjá ESO. „Burthraðaaukning ’Oumuamua veldur því að enn erfiðara er að rekja uppruna þess til móðurstjörnunnar.“
[1] `Oumuamua, borið fram hú-múa-múa, fannst fyrst með Pan-STARRS sjónaukanum í Haleakala stjörnustöðinni á Hawaii. Nafnið merkir „útsendari“ á hawaiísku og endurspeglar eðli þess sem fyrsta fyrirbærisins sem finnst og á rætur að relja í annað sólkerfi. Upphaflegu mælingarnar bentu til þess að fyrirbærið væri ílangt og lítið, svipað á litinn og halastjarna.
[2] Stjörnufræðingarnir prófuðu ýmsar tilgátur til að útskýra þessa óvæntu hraðabreytingu. Þau skoðuðu hvort sólgeislunarþrýstingur, svokölluð Yarkovsky-áhrifi, eða núningskraftar gætu útskýrt mælingarnar. Einnig var kannað hvort hraðaaukningin gæti hafa verið af völdum áreksturs, að ‘Oumuamua væri tvöfalt fyrirbæri eða hvort segulsvið gæti hafa haft áhrif. Sú ósennilega hugmynd að ‘Oumuamua væri geimskip var einnig skoðuð og hafnað: Sú samfellda og stöðuga hraðabreyting er ekki dæmigerð fyrir þrýstiflaugar og einnig sú staðreynd að fyrirbærið snarsnýst á alla kanta mæla gegn því að um sé að ræða geimfar.
[1] `Oumuamua, borið fram hú-múa-múa, fannst fyrst með Pan-STARRS sjónaukanum í Haleakala stjörnustöðinni á Hawaii. Nafnið merkir „útsendari“ á hawaiísku og endurspeglar eðli þess sem fyrsta fyrirbærisins sem finnst og á rætur að relja í annað sólkerfi. Upphaflegu mælingarnar bentu til þess að fyrirbærið væri ílangt og lítið, svipað á litinn og halastjarna.
[2] Stjörnufræðingarnir prófuðu ýmsar tilgátur til að útskýra þessa óvæntu hraðabreytingu. Þau skoðuðu hvort sólgeislunarþrýstingur, svokölluð Yarkovsky-áhrifi, eða núningskraftar gætu útskýrt mælingarnar. Einnig var kannað hvort hraðaaukningin gæti hafa verið af völdum áreksturs, að ‘Oumuamua væri tvöfalt fyrirbæri eða hvort segulsvið gæti hafa haft áhrif. Sú ósennilega hugmynd að ‘Oumuamua væri geimskip var einnig skoðuð og hafnað: Sú samfellda og stöðuga hraðabreyting er ekki dæmigerð fyrir þrýstiflaugar og einnig sú staðreynd að fyrirbærið snarsnýst á alla kanta mæla gegn því að um sé að ræða geimfar.
Greint er frá rannsókninni í greininni „Non-gravitational acceleration in the trajectory of 1I/2017 U1 (`Oumuamua)“, sem verður birt í Nature hinn 27. júní 2018.
Í rannsóknarteyminu eru Marco Micheli (European Space Agency & INAF, Italy), Davide Farnocchia (NASA Jet Propulsion Laboratory, USA), Karen J. Meech (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Marc W. Buie (Southwest Research Institute, USA), Olivier R. Hainaut (European Southern Observatory, Germany), Dina Prialnik (Tel Aviv University School of Geosciences, Israel), Harold A. Weaver (Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory, USA), Paul W. Chodas (NASA Jet Propulsion Laboratory, USA), Jan T. Kleyna (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Robert Weryk (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Richard J. Wainscoat (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Harald Ebeling (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Jacqueline V. Keane (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Kenneth C. Chambers (University of Hawaii Institute for Astronomy, USA), Detlef Koschny (European Space Agency, European Space Research and Technology Centre, & Technical University of Munich, Germany), and Anastassios E. Petropoulos (NASA Jet Propulsion Laboratory, USA).
ESO er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og lang öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 16 landa: Austurríkis, Belgíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Póllands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands, auk gestaþjóðarinnar Chile. ESO heldur úti metnaðarfullum verkefnum sem miða að hönnun, smíði og starfsemi öflugra stjörnustöðva á jörðinni sem gera stjörnufræðingum kleift að gera mikilvægar uppgötvanir. ESO leikur líka lykilhlutverk í að efla og skipuleggja samstarf í stjarnvísindarannsóknum. ESO starfrækir þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og tvo kortlagningarsjónauka. VISTA er stærsti kortlagningarsjónauki veraldar fyrir innrautt ljós og VLT Survey Telescope er stærsti sjónauki heims sem eingöngu er ætlað að kortleggja himinn í sýnilegu ljósi. ESO er stór þátttakandi í ALMA, stærsta stjarnvísindaverkefni heims. Á Cerro Armazones, skammt frá Paranal, er ESO að smíða 39 metra risasjónauka, Extremely Large Telescope eða ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.
Fréttatilkynning um uppgötvun `Oumuamua
Sími: +49 89 3200 6752
Space Situational Awareness Near-Earth Object Coordination Centre, European Space Agency
Sími: +39 06 941 80365
Institute for Astronomy, University of Hawaii
Farsími: +1 720 231 7048
ESO Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Sími: +49 89 3200 6655
Farsími: +49 151 1537 3591
Connect with ESO on social media
Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso1820.
Usage of ESO Images, Videos, Web texts and Music
Are you a journalist? Subscribe to the ESO Media Newsletter in your language.
Milky Way : Interplanetary Body : Asteroid
Artist’s impression of the interstellar asteroid `Oumuamua
texti aðeins á ensku
Predicted position of `Oumuamua versus observed position
texti aðeins á ensku
ESOcast 167: VLT sees `Oumuamua getting a boost
texti aðeins á ensku
Animation of `Oumuamua outgassing
texti aðeins á ensku
Animation of `Oumuamua outgassing and rotating
texti aðeins á ensku
Animation of `Oumuamua passing through the Solar System
texti aðeins á ensku
Animation of `Oumuamua passing through the Solar System (annotated)
texti aðeins á ensku
Animation showing the expected and measured trajectory of `Oumuamua
texti aðeins á ensku
Segðu okkur þitt álit!
Subscribe to receive news from ESO in your language