is is is is is en es hbs_lat it is is is is id is is de is is is is id is is de is is is is is is is is is is is is is is cs is is is is is is is is pt is is is ceb sl en hbs_lat is is is is is cs is is is da is is is is is is is is en ceb is is is id is is is is nn is sk is is en is is is is is is en tr is id es is is is ceb is is is is is is fi is is is is is is is is pl is sl is ast is gl et is en de is is cs is hbs_lat sl is is is is id is is de is is pl is is hu is is is ceb is is is is is is nb is is vi is is cs pl is is is is kw is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is is is is sk cs is is is is hu is nb is is is is is lt is is is pt de en is hbs_lat cs en is is ceb is is is is is is is is is is is is is is is is is is is fi is is hu en is de is vi ceb is is en is is is is is is is is lt is en is sv pl fr nn hbs_lat is is is is is vi vi is is is is is is is is is pt hu is is hbs_lat is is is is is is is is is is hbs_lat is is fi is is lt is fr is en is is ceb fr is cs ca eu de en en en sl sl lt is fr lv is de de lv en is fr eo is is fr eo sv pl fr eo pl is fr eo hbs_lat et fr eo is is en de nb is es ceb pt nb gv lt
Framleiðsla vöru og neysla hennar leiða af sér úrgang. Magn úrgangs hefur aukist jafnt og þétt á síðustu árum, en eftir efnahagshrunið 2008 virðist sú þróun hafa stöðvast eða snúist við, alla vega í bili. Almennt endurspeglast þó fólksfjölgun og hagvöxtur með beinum hætti í aukningu úrgangs. Þannig jókst heildarmagn úrgangs á hvern Íslending úr tæpum 1,5 tonnum árið 1995 í rúm 1,8 tonn árið 2007.
Í raun er úrgangur ekkert annað en hráefni á villigötum, þe.a.s. hráefni sem ekki tekst að nýta frekar. Sé þessu hráefni fargað þarf að vinna nýtt hráefni í staðinn, með tilheyrandi álagi á umhverfið, m.a. í formi óþarfrar orku- og efnanotkunar. Á síðustu árum hefur fólk vaknað til vitundar um þetta, og því hafa endurnotkun og endurnýting sótt í sig veðrið. Breytingar í löggjöf og gjaldtöku fyrir meðhöndlun úrgangs hafa stutt við þessa þróun.
Meðhöndlun úrgangs er eitt af helstu viðfangsefnum Umhverfisstofnunar. Stofnunin fylgir eftir lögum og reglugerðum í þessum málaflokki og gefur reglulega út endurskoðaða landsáætlun um meðhöndlun úrgangs. Markvisst er stefnt að því að draga úr magni þess úrgangs sem mynast, en sá úrgangur sem myndast engu að síður og ekki tekst að endurnota eða endurnýta fer að lokum til endanlegrar förgunar, þ.e. í urðun eða brennslu. Þessi förgun þarf að eiga sér stað á ábyrgan hátt, þannig að óæskileg áhrif á umhverfið séu sem minnst. Tiltölulega auðvelt er að fylgjast með því hvernig miðar í úrgangsmálum, en tölur um heildarmagnið sem fellur til eru þó ekki alltaf eins aðgengilegar og ætla mætti. Gildir það jafnt um Ísland sem nágrannalöndin.
Gera upplýsingar um umhverfismál aðgengilegar almenningi og hagsmunaaðilum og gera þeim þannig kleift að hafa áhrif á umhverfi sitt
Draga úr myndun úrgangs og auka endurvinnslu hans
Heildarmagn úrgangs gefur mikilvæga vísbendingu um hvert stefnir í neysluvenjum landsmanna. Glöggar upplýsingar um heildarmagnið eru líka afar mikilvægar til að hægt sé að móta og fylgja eftir stefnu sem miðar að því að draga úr úrgangsmyndun og auka endurnýtingu þess úrgangs sem til fellur, í samræmi við stefnumótun stjórnvalda. Það er nefnilega til lítils að setja sér markmið um að minnka eitthvað, án þess að vita hversu stórt það var upphaflega.
Heimild: Umhverfisstofnun og Hagstofa Íslands, Landshagir.
Heildarmagn úrgangs gefur vissulega mikilvæga vísbendingu um hvert stefnir í neysluvenjum landsmanna, en segir þó engan veginn alla söguna. Miklu máli skiptir að hve miklu leyti úrgangur er endurnýttur og hvernig hann er meðhöndlaður.
Enn er talsverður hluti úrgangs á Íslandi urðaður, en hlutfall endurnýtingar hefur þó aukist verulega. Förgun úrgangs með urðun eða brennslu án orkunýtingar er neyðarúrræði í umhverfislegu tilliti, enda felur förgunin í sér ákveðna uppgjöf við að nýta hráefnin og orkuna sem fólgin eru í úrganginum.
Heimild: Umhverfisstofnun og Hagstofa Íslands, Landshagir.
Veita þarf ákveðnum friðlýstum svæðum á Íslandi sérstaka athygli og aðhlynningu.
Hvað get ég gert?
Ágangur álfta og gæsa
Hvað get ég gert?
Flug á friðlýstum svæðum
Leyfi á friðlýstum svæðum
Losun mengandi efna á Íslandi
Mengun hafs og stranda
Góð ráð um efnavörur
Skýrslur um meðhöndlaðan úrgang
Græn skref í ríkisrekstri
Svið náttúru, hafs og vatns
Svið friðlýsinga og starfsleyfa
Svið efna, eftirlits og veiðistjórnunar
Svið þjónustu og fjármála
Svið loftslagsmaála og græns samfélags
Þjónustugáttin - Mínar síður
Opið virka daga 8:30-16:00
Símatími virka daga 9:00-15:30
Byggir á LiSA CMS. Advania - LiSA, Sharepoint, Veflausnir og Vefumsjónarkerfi