en en et is is en de sl lt et de nn pt sk de da pt da de da pt et de is pt hbs_lat de da pt da de is pt nn de is pt da de is pt da de da pt nn de is pt da de en pt nn de is pt nn de nn pt nn de is pt is de is pt da de da pt en de da pt en de is pt nb de da pt da de da pt nb de nb pt nn de da pt is de is pt da de is pt is de da pt en de en pt da de da pt is es pt en is ast nn fi et en az is de is en da en da sq is id nb en hbs_lat is is fi fi sq en tk nb de it sl is fr nb de it is sl hbs_lat nb de it sl is tk nb de it sl is is nb de it sl is zh nb de it is hbs_lat nl nb pl nb nn nn de is nb nb de lt cs ro hbs_lat hbs_lat hbs_lat is is is hbs_lat fi vi hu is pt is nb nb de lt cs ro hbs_lat hbs_lat hbs_lat is is is hbs_lat fi vi hu is is et en cs sk en pt nb en en hbs_lat hbs_lat cs yi it cs en
äMamma, Úg vildi a­ mamma mÝn og pabbi ß Indlandi gŠtu komi­ Ý afmŠli­ mittô : hversu mikilvŠg er ■ekking Šttleiddra barna ß upprunamenningu sinni. H÷fundur Lena Gunnlaugsdˇttir
N˙ ß d÷gum heyra Šttlei­ingar innanlands ß ═slandi nßnast s÷gunni til og eru Šttlei­ingar ß milli landa sÝfellt algengari. ŮvÝ fylgir mikill munur upprunamenningar Šttleiddra barna og foreldra ■eirra en ■ekking ß henni getur skipt sk÷pum ■egar kemur a­ sjßlfsmynd barna. ═ ritger­ minni leita Úg svara vi­ ■vÝ hversu mikilvŠg ■ekking Šttleiddra barna er ß upprunamenningu sinni. ═ henni er fjalla­ um s÷gulega sřn og hugmyndafrŠ­i Šttlei­inga almennt ß Vesturl÷ndum sem og ß ═slandi og tengslamyndun Šttleiddra barna vi­ foreldra og a­ra sem ■eim tengjast. A­alkaflinn er um sjßlfsmynd Šttleiddra barna, hlutverk foreldra og leikskˇla Ý a­ frŠ­a Šttleidd b÷rn um uppruna sinn, mismunandi vi­horf foreldra til frŠ­slunnar og loks hvert fˇlk getur leita­ sÚr upplřsinga um mßlefni­. Rannsˇknir hafa sřnt fram ß a­ opin umrŠ­a heima fyrir sem og annars sta­ar efli sjßlfstraust Šttleiddra barna sem gerir ■eim kleift a­ takast betur ß vi­ ■ß fordˇma og misrÚtti sem ■au kunna a­ mŠta.
ä...Šttleidd b÷rn hafa me­ sÚr auka fer­at÷sku Ý gegnum lÝfi­" : ■jˇnustu■÷rf Šttleiddra barna vi­ upphaf grunnskˇla. H÷fundur Ingibj÷rg MargrÚt Magn˙sdˇttir
Markmi­ rannsˇknarinnar var a­ kanna ■jˇnustu■÷rf barna sem Šttleidd eru erlendis frß til ═slands ■egar ■au hefja grunnskˇla og hverjar hugsanlegar sÚrtŠkar ■arfir ■eirra eru. Rannsˇknin var unnin me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka almenna ■ekkingu ß mßlefnum Šttleiddra barna Ý grunnskˇlum ß ═slandi. Rannsˇknin fˇr fram ß tÝmabilinu j˙nÝ 2012 til oktˇber 2012 og fylgir eigindlegum rannsˇknarhef­um: Vi­t÷l voru tekin vi­ sex foreldrap÷r sem samtals eiga tˇlf Šttleidd b÷rn. Jafnframt voru tekin vi­t÷l vi­ sex kennara sem allir h÷f­u reynslu af mˇtt÷ku Šttleiddra barna erlendis frß Ý bekkinn sinn ß fyrstu ßrum grunnskˇlans. Ni­urst÷­urnar leiddu Ý ljˇs a­ reynsla og upplifun fyrir Šttlei­ingu geta haft ßhrif ß lÝf Šttleiddra barna Ý langan tÝma eftir Šttlei­ingu.
Bi­in og ■rßin eftir barninu : reynsla fˇlks af ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingu. H÷fundur Gu­nř Birna Gu­mundsdˇttir
Bakgrunnur rannsˇknar: Ëfrjˇsemi hefur ßhrif ß milljˇnir manna um heim allan. Ůa­ teljast mannrÚttindi fyrir barn a­ alast upp hjß fj÷lskyldu en ß sama tÝma eru ■a­ ekki talin mannrÚttindi a­ ver­a foreldri. Einungis eitt Šttlei­ingarfÚlag er til ß ═slandi og hefur ■a­ Ý tÝmans rßs fengi­ takm÷rku­ fjßrframl÷g frß hinu opinbera mi­a­ vi­ umfang starfseminnar. Tilgangur rannsˇknar: Tilgangur rannsˇknarinnar var a­ kanna reynslu fˇlks af ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingu. Rannsˇknara­fer­: Stu­st var vi­ fyrirbŠrafrŠ­ilega rannsˇknara­fer­. Vi­t÷lin voru 13 Ý heildina, en ■ßtttakendur voru 10 hjˇn e­a einstaklingar, samtals 13 manns, ß aldrinum 29-53 ßra. Allir ■ßtttakendur ßttu ■a­ sameiginlegt a­ hafa upplifa­ ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingu e­a vera Ý ferli a­ bÝ­a eftir barni til Šttlei­ingar. Rannsˇknarspurningin var: Hver er reynsla fˇlks af ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingu? Helstu ni­urst÷­ur: Helstu ni­urst÷­ur rannsˇknar voru a­ ˇfrjˇsemi er ßtakanlegt og erfitt ßstand andlega, lÝkamlega og fjßrhagslega. Ëfrjˇsemisme­fer­ir reyndust ■ßtttakendum mj÷g erfi­ar og jafnvel erfi­ari en Šttlei­ingin og bi­in eftir barninu. Depur­ var ■ekkt hjß m÷rgum ■ßtttakendum bŠ­i vegna ˇfrjˇsemi og barnleysis. Forsam■ykkisferli­ ß ═slandi er of langt, of dřrt og oft ß tÝ­um ˇsanngjarnt. Bi­tÝmi eftir barni til Šttlei­ingar erlendis frß er mj÷g langur og stˇru Šttlei­ingarl÷ndin eru a­ draga ˙r Šttlei­ingum ˙r landi. Flestir ■ßtttakendur treystu sÚr ekki til a­ Šttlei­a Ýslenskt barn ■ar sem a­ ■Šr Šttlei­ingar eru opnar. Ůßtttakendum fannst stu­ning vanta eftir a­ heim var komi­ bŠ­i frß FÚlagi ═slenskrar Šttlei­ingar og frß heilbrig­is■jˇnustunni. ┴lyktun: Rannsˇknin sřnir a­ reynsla af ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingu getur teki­ mj÷g ß ■ß sem vi­ ß. Mikill kostna­ur og margra ßra bi­ einkennir ■a­ ferli sem bÝ­ur ■eirra sem Šttlei­a barn Ý dag. VŠntanlegir kj÷rforeldrar ■urfa aukinn stu­ning og efla ■arf ■ekkingu Ý samfÚlaginu var­andi ˇfrjˇsemi og Šttlei­ingar. Styrkja ■arf ■ßtt heilbrig­is■jˇnustunnar var­andi ■jˇnustu vi­ Šttleidd b÷rn. Lykilhugt÷k: Ëfrjˇsemi, Šttlei­ingar, bi­tÝmi, kj÷rforeldrar, kj÷rbarn.
Hver er Úg, hva­an kem Úg? Um rÚtt barna til a­ ■ekkja uppruna sinn. H÷fundur Snjˇlaug A­algeirsdˇttir
Fj÷lskylduformi­ hefur breyst Ý gegnum tÝ­ina og Ý kj÷lfari­ hafa barneignir og hvernig ■eim er hßtta­ breyst a­ sama skapi. B÷rn geta eignast stj˙pforeldra, kj÷rforeldra, eru tekin Ý fˇstur og veri­ getin me­ tŠknifrjˇvgun. Lagaleg ßhrif skipta meira mßli ■egar um nřja tŠkni og Šttlei­ingar er a­ rŠ­a og oft ■arf a­ skera ˙r um hver er fa­ir og mˇ­ir barnsins. Me­ tilkomu Samnings sameinu­u ■jˇ­anna um rÚttindi barnsins, Barnasßttmßlans, hefur veri­ einblÝnt ß a­ b÷rn njˇti ■eirra rÚttindi a­ ■ekkja uppruna sinn, geti fengi­ um÷nnun beggja foreldra og a­ ßvallt sÚ hugsa­ um hva­ barninu er fyrir bestu. ═slensk barnal÷g sty­jast vi­ Samning sameinu­u ■jˇ­anna um rÚttindi barnsins og kemur ■ar fram a­ b÷rn eigi a­ ■ekkja bß­a foreldra sÝna en ■ˇ eru ÷nnur ßkvŠ­i Ý l÷gum um tŠknifrjˇvgun sem segja a­ gjafi geti noti­ nafnleyndar ef hann ˇskar ■ess, sem gerir ■a­ a­ verkum a­ barn getur ekki alltaf leita­ uppruna sÝns. SvÝ■jˇ­, Bretland, AusturrÝki, Sviss, Ůřskaland, Holland, Nřja Sjßland og ┴stralÝa eru dŠmi um l÷nd sem hafa aflÚtt nafnleynd ß gj÷fum og ■vÝ geta b÷rn alltaf leita­ uppruna sÝns ef ■au ˇska ■ess. Rannsˇknir sřna a­ b÷rn vilja ■ekkja uppruna sinn ■vÝ ■au telja mikilvŠgt a­ ■ekkja hvar rŠturnar liggja, vita hvort ■au eigi systkini, og hver heilsufarssaga gjafa er til a­ ■au ■ekki sig betur og geti skilgreint sig ß rÚttan hßtt. Ůetta telja ■au stu­la a­ betra lÝfi en fara ekki endilega fram ß a­ umgangast lÝffrŠ­ilega foreldra. Ůetta ß einnig vi­ b÷rn sem Šttleidd eru.
ŮvÝ Štti ■a­ ekki a­ gerast aftur? Sorgarferli Šttleiddra einstaklinga. H÷fundur KristÝn Skjaldardˇttir
Sorgarferli Šttleiddra einstaklinga hefur lÝtt veri­ rannsaka­ og fßtt er um rannsˇknarrit ß akademÝskum vettvangi ■ar sem skřrar vÝsbendingar er a­ finna um ■a­ hva­ valdi slÝku sorgarferli. Til dŠmis er ekki ljˇst hve hßtt hlutfall Šttleiddra einstaklinga gengur Ý gegnum sorgarferli e­a hva­ skilur ß milli ■eirra sem glÝma vi­ ■a­ og ■eirra sem gera ■a­ ekki. ═ ■essari ritger­ er fjalla­ um ■etta ferli og hvernig foreldrar og fÚlagsrß­gjafar geti lagt ■eim li­ sem finna sig kn˙na til a­ vinna ˙r ■vÝ. Fjalla­ er um hugt÷kin ßfall, sorg, sorgarferli og tengslarof Ý tengslum vi­ Šttlei­ingu barna og hva­a ßhrif h˙n hefur ß lÝf ■essara einstaklinga. ŮvÝ nŠst er lřst ■eim a­fer­um sem henta til a­ a­sto­a Šttleidda einstaklinga, b÷rn og fullor­na, Ý gegnum sorgarferli sitt, og eru ß fŠri foreldra og fÚlagsrß­gjafa a­ vinna me­. Ni­urst÷­ur lei­a Ý ljˇs a­ ekki ganga allir Šttleiddir einstaklingar Ý gegnum sorgarferli vegna Šttlei­ingar sinnar heldur lÝta ■eir jßkvŠ­um augum ß hana og telja hana af hinu gˇ­a. Ůeir einstaklingar sem berjast vi­ sorg vegna Šttlei­ingar velta ■vÝ einkum fyrir sÚr af hverju lÝffrŠ­ilegir foreldrar gßtu ekki ßtt ■ß og hvernig ■eir foreldrar sÚu a­ upplagi og uppruna. Ni­urst÷­ur sřna einnig mikilvŠgi ■ess a­ kj÷rforeldrar tjßi sig opinskßtt um Šttlei­inguna, a­ ■eir sÚu tilb˙nir til a­ rŠ­a hana vi­ b÷rn sÝn og a­ b÷rnin skynji vilja kj÷rforeldra sinna til a­ rŠ­a ■essi mßl vi­ ■au. Loks kemur fram a­ fÚlagsrß­gjafar, sem hafa tileinka­ sÚr ■ekkingu ß sorg og sorgarferli Ý fj÷lskyldurß­gj÷f, eru vel til ■ess fallnir a­ veita Šttleiddum einstaklingum, b÷rnum og fullor­num, a­sto­ leiti ■au eftir henni.
ä... Úg er fŠdd Ý KÝna en ß heima ß ═slandi og Úg er Šttleidd og Úg er stolt af ■vÝ ...ô TvÝmenningarlegur heimur Šttleiddra barna. H÷fundur Jˇrunn ElÝdˇttir
Í ■essari grein og rannsókn sem hún segir frá er athygli beint a­ tvímenningarlegri félags- mótun Šttleiddra barna og tengslum ■eirra vi­ upprunalandi­ en um ■a­ efni hefur líti­ veri­ fjalla­ hér á landi. Höfundur á telpu Šttleidda frá Kína og áhugi á ■essu málefni vakna­i í kjölfar Šttlei­ingar, ■egar takast ■urfti á vi­ margvíslegar spurningar, sjónarmi­ og uppeldislega ■Štti í daglegu lífi, en Štla má a­ umfjöllun um tvímenningarlega félagsmótun eigi erindi vi­ alla sem standa í svipu­um sporum. FrŠ­ileg umrŠ­a greinarinnar tekur mi­ af ■ví og snertir nokkra af ■eim ■áttum sem hafa veri­ rannsaka­ir undanfarin ár og var­a ■ennan málaflokk. Jafnframt eru kynntar ni­urstö­ur rannsóknar ■ar sem raf- rŠn spurningakönnun var send til tíu telpna á Íslandi sem allar voru Šttleiddar frá Kína. Markmi­ rannsóknarinnar var a­ fá innsýn í vi­horf telpnanna til tengsla vi­ Kína og upp- runans ■ar og reynslu ■eirra af ■ví a­ vera Šttleiddar ■a­an. Í rannsókninni er sjónum beint a­ litlum hópi telpna en telja ver­ur líklegt a­ margt af ■ví sem hún lei­ir í ljós um telpurnar tíu geti einnig átt vi­ um önnur Šttleidd börn og fjölskyldur ■eirra. Ăttlei­ingar milli landa hafa aukist miki­ sí­astli­inn áratug og hópur Šttleiddra barna er nokku­ fjölmennur í mörgum löndum (Tessler, Tuan og Shiao, 2011). Til Íslands hafa veri­ Štt- leidd yfir 600 börn. Byrja­ var a­ Šttlei­a börn frá Kína ári­ 2002 og í nóvember 2013 haf­i 171 barn veri­ Šttleitt ■a­an. Árlega hafa a­ jafna­i veri­ Šttleidd til landsins um fimmtán börn af erlendum uppruna en Šttlei­ingum hefur fŠkka­ sí­ustu ár. Í nóvember 2013 höf­u átta börn veri­ Šttleidd á ■ví ári me­ milligöngu Íslenskrar Šttlei­ingar; fjögur frá Tékklandi, eitt frá Tógo og ■rjú frá Kína (Hagstofa Íslands 2008; Íslensk Šttlei­ing, vefpóstur, 22.11. 2013).
Kj÷rfj÷lskyldan - Ăttleidd b÷rn og foreldrar ■eirra. H÷fundur Ester Gunnarsdˇttir
Lokaverkefni til BA-grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f Umsjˇnarma­ur: Anni G. Haugen FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands J˙nÝ 2013 ┌tdrßttur Heimildaritger­ ■essi byggir umfj÷llun sÝna ß ■eim p÷rum sem glÝma vi­ ˇfrjˇsemi og ßkv÷r­un ■eirra um a­ Šttlei­a barn. Hugtaki­ Šttlei­ing er sko­a­ ˙t frß sjˇnarhorni fj÷lskyldunnar ■ar sem ßhersla er l÷g­ ß kj÷rbarni­. ═ okkar samfÚlagi er liti­ ß barneignir sem ßkve­i­ samfÚlagslegt vi­mi­. ┴ ═slandi er vi­horf til barneigna jßkvŠtt en ■vÝ mi­ur eiga ekki ÷ll p÷r kost ß a­ eignast barn ßn a­sto­ar vegna ˇfrjˇsemis. S˙ sta­reynd getur veri­ miki­ ßfall fyrir p÷r Ý fj÷lskyldu huglei­ingum. Sum p÷r leggja miki­ ß sig til a­ stofna til fj÷lskyldu og ganga oft Ý gegnum mikla erfi­leika til ■ess a­ ver­a foreldrar en ■au ˙rrŠ­i sem almennt eru Ý bo­i vegna ˇfrjˇsemis eru glasafrjˇvgun, sta­g÷ngumŠ­run e­a Šttlei­ing. ═ ■vÝ sambandi er yfirleitt liti­ ß Šttlei­ingu sem loka˙rrŠ­i eftir a­ a­rar lei­ir hafa veri­ reyndar ßn ßrangurs. Rannsˇknir hafa sřnt a­ Šttlei­ingarferli­ er langt, andlega erfitt og kostna­arsamt fyrir vŠntanlega kj÷rforeldra, Šttlei­ing er ■vÝ ekki ß fŠri allra. P÷r sem taka ■ß ßkv÷r­un a­ Šttlei­a sjß Ý flestum tilfellum ekki eftir ■vÝ ■egar barni­ er komi­ heim, en ■rßtt fyrir a­ Šttlei­ingarferli­ sjßlft sÚ yfirsta­i­ er ekki ■ar me­ sagt a­ allri vinnu sÚ loki­. Vi­ tekur a­l÷gun bŠ­i foreldra og barns ßsamt uppeldinu sjßlfu. Ůeir foreldrar sem taka ßkv÷r­un um a­ Šttlei­a ■urfa a­ undirb˙a sig andlega fyrir komu barnsins og vŠntra ■arfa ■ess. ŮvÝ er mj÷g mikilvŠgt a­ p÷r sem Štla sÚr Ý barneignir sama eftir hva­a formi sem ■a­ er taki ßkv÷r­unina Ý sameiningu. Helstu ni­urst÷­ur ritger­arinnar sřndu a­ ferli­ sem fylgir Šttlei­ingu reynir Ý flestum tilfellum miki­ ß andlega lÝ­an vŠntanlegra kj÷rforeldra en rannsˇknir sřna a­ tÝminn, orkan og allt erfi­i­ sem fylgir Šttlei­ingarferlinu hafi veri­ vel ■ess vir­i ■egar upp er sta­i­. Rannsˇknir sřndu einnig a­ flest ■eirra barna sem Šttleidd eru milli landa nß a­ ■roskast vel bŠ­i fÚlagslega og andlega. StŠrsti ßhrifa■ßtturinn er aldur barns vi­ Šttlei­ingu, en ■vÝ yngra sem barni­ er vi­ Šttlei­ingu ■ess minni lÝkur eru ß vandamßlum. Fßar rannsˇknir hafa veri­ framkvŠmdar hÚr ß landi Ý tengslum vi­ Šttlei­ingar og ■vÝ eru ni­urst÷­ur ritger­arinnar a­ mestu bygg­ar ß erlendum rannsˇknum.
Leikskˇlinn og Šttleidd b÷rn. H÷fundur Diljß Agnarsdˇttir
Lokaverkefni til B.Ed.-prˇfs Ý leikskˇlakennarafrŠ­i Lei­s÷gukennari: Hanna Ragnarsdˇttir Kennaradeild MenntavÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands J˙nÝ 2013 ┌tdrßttur ═ ■essari ritger­ er fjalla­ um leikskˇladv÷l barna sem Šttleidd hafa veri­ til ═slands erlendis frß og hva­a ■Štti Ý a­l÷gun og starfi leikskˇla beri a­ leggja ßherslu ß. Ůß er sko­a­ hva­a gildi barnabˇkmennir geta haft Ý leikskˇlastarfinu fyrir ■ennan fj÷lbreytta hˇp barna. Margar rannsˇknir hafa veri­ ger­ar um hagi og ■roska Šttleiddra barna og hÚr er reynt a­ draga saman einhverja af ■eim fj÷lm÷rgu ■ßttum er l˙ta a­ fyrstu kynnum barnanna a­ skˇlakerfinu eftir Šttlei­ingu. Fari­ er yfir hva­ felst Ý Šttlei­ingu barna ß milli landa og hva­a stu­ningur er Ý bo­i fyrir kj÷rforeldra fyrir og eftir Šttlei­inguna. Gˇ­ tengslamyndun barnsins vi­ kj÷rforeldra og samstarf foreldra og leikskˇlakennara er mikilvŠgur grunnur a­ farsŠlli a­l÷gun barnsins og foreldra ■ess a­ leikskˇlanum. B÷rnin eru misjafnlega st÷dd Ý ■roska vi­ Šttlei­inguna en b˙a yfir mikilli a­l÷gunarhŠfni og eru fljˇt a­ nß jafn÷ldrum sÝnum Ý mßl■roska sem og almennum ■roska. BarnabŠkur eru gˇ­ lei­ til a­ sty­ja vi­ ■roska barnanna og Šttu leikskˇlar a­ hafa bˇkaskost sinn fj÷lbreyttan og gera Šttlei­ingarferlinu skil me­ v÷ndu­um bˇkum um mßlefni­. Leikskˇlar ß ═slandi mŠttu vera betur Ý stakk b˙nir til a­ huga sÚrstaklega a­ mßlefnum Šttleiddra barna t.d. me­ ˙tgßfu ß frŠ­sluefni fyrir kennara.
Hvernig vegnar Šttleiddum b÷rnum af erlendum uppruna ß mi­- og efsta stigi Ý grunnskˇla? H÷fundur SigrÝ­ur Ingvarsdˇttir
Markmi­ rannsˇknarinnar er a­ auka skilning ß hvernig b÷rnum sem Šttleidd hafa veri­ erlendis frß og dvali­ hafa ■ar ß stofnun, vegnar nßmslega og fÚlagslega ß mi­stigi og efsta stigi grunnskˇlans. Rannsˇknin var eigindleg vi­talsrannsˇkn sem bygg­i ß ellefu hßlfopnum vi­t÷lum vi­ sj÷ umsjˇnarkennara og ■rjß sÚrkennara ß mi­stigi og efsta stigi Ý grunnskˇlum ß h÷fu­borgarsvŠ­inu. Vi­t÷lin voru tekin Ý aprÝlľj˙nÝ 2012. Ni­urst÷­ur rannsˇknarinnar benda til ■ess a­ ßkve­inn hˇpur Šttleiddra barna af erlendum uppruna sem dvali­ hafa ß stofnun, er Ý aukinni hŠttu a­ eiga vi­ nßmserfi­leika, athyglisbrest me­ e­a ßn ofvirkni og/e­a mßl■roskavanda a­ strÝ­a. Munurinn ß mßl■roska Šttleiddu barnanna Ý rannsˇkninni var mikill og spanna­i allt frß gˇ­um mßl■roska til alvarlegs mßl■roskavanda. ═ ni­urst÷­um kemur fram a­ meirihluti nemenda er Ý gˇ­um tengslum vi­ foreldra, kennara og bekkjarfÚlaga a­ mati vi­mŠlenda en ■a­ stangast ß vi­ fj÷lmargar erlendar rannsˇknir sem benda til hins gagnstŠ­a. ١tt ßkve­inn hˇpur Šttleiddra barna sem dvali­ hafa ß stofnun, sÚ Ý aukinni ßhŠttu var­andi nßms- og heg­unarerfi­leika sem og frßvika Ý mßl■roska ■ß eiga ■essi b÷rn, a­ mati vi­mŠlenda Ý rannsˇkninni, oft sterkara tilfinningalegt bakland Ý foreldrum en m÷rg ÷nnur b÷rn. Miklar lÝkur eru ß ■vÝ a­ ■essi ÷flugi stu­ningur foreldra vinni gegn ßhŠttu■ßttum og getur or­i­ hornsteinn a­ velgengni barnanna bŠ­i fÚlagslega og tilfinningalega. Ni­urst÷­ur sřna jafnframt a­ efla ■arf verulega ■ekkingu og skilning skˇlafˇlks ß ■eim erfi­leikum sem m÷rg b÷rn, Šttleidd erlendis frß, kunna a­ glÝma vi­.
Al■jˇ­legar Šttlei­ingar og si­fer­ileg ßlitamßl. H÷fundur Telma HlÝn Helgadˇttir
Lokaverkefni til BA-grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f Umsjˇnarma­ur: Anni G. Haugen FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands Febr˙ar 2013 ┌tdrßttur ═ ■essari heimildarritger­ ver­ur fjalla­ um al■jˇ­legar Šttlei­ingar og ßstŠ­ur ■ess a­ b÷rnum eru fundin heimili Ý ÷­ru landi en ■au fŠ­ast Ý og hva­a skřringar liggja ■ar a­ baki. Einnig ver­ur ger­ grein fyrir si­fer­ilegum ßlitamßlum sem tengjast al■jˇ­legum Šttlei­ingum. Ni­ursta­a ritger­arinnar er s˙ a­ meginßstŠ­ur fyrir al■jˇ­legri Šttlei­ingu barna eru fj÷l■Šttar en ■Šr helstu eru fßtŠkt, rÝkjandi ˇskir og vi­horf Ý upprunarÝkjum um a­ eignast sveinb÷rn, ˇj÷fnu­ur ß milli uppruna- og vi­t÷kurÝkja og mismunun einstaklinga vegna kyns e­a st÷­u. B÷rn eru einnig gefin til Šttlei­inga af kynforeldrum sem vilja tryggja b÷rnum sÝnum m÷guleika ß betri framtÝ­ en ■au sjß fram ß a­ geta bo­i­ ■eim sjßlf. Helstu si­fer­ilegu ßlitamßl er tengjast al■jˇ­legum Šttlei­ingum er a­ stˇr hluti ■eirra barna sem eru al■jˇ­lega Šttleidd eiga foreldra ß lÝfi og hefur veri­ hafna­ vi­ fŠ­ingu vegna kynfer­is e­a st÷­u. Upp hafa komi­ mßl ■ar sem vi­skiptalegir hagsmunir vir­ast hafa veri­ lßtnir rß­a f÷r og ekki fari­ a­ l÷gum og al■jˇ­asamningum. Al■jˇ­legar Šttlei­ingar hafa einnig veri­ bitbein ß vettvangi al■jˇ­astjˇrnmßla. Ůau si­fer­ilegu ßlitamßl sem upp hafa komi­ sřna fram ß mikilvŠgi ■ess a­ vel og faglega sÚ sta­i­ a­ al■jˇ­legum Šttlei­ingum og a­ hagsmunir barna skulu haf­ir Ý forgrunni. Lykilor­: Al■jˇ­legar Šttlei­ingar, b÷rn, si­fer­i, fßtŠkt, mismunun, fÚlagslegt rÚttlŠti
Kj÷rfj÷lskyldur Šttleiddra barna af erlendum uppruna ß ═slandi : undirb˙ningur, frŠ­sla og stu­ningur. H÷fundur Snjˇlaug ElÝn Sigur­ardˇttir
═ ■essari ritger­ er sagt frß rannsˇkn sem fjallar um kj÷rfj÷lskyldur Šttleiddra barna af erlendum uppruna ß ═slandi. Tilgangur rannsˇknarinnar var a­ afla ■ekkingar ß reynslu og a­stŠ­um ■essara fj÷lskyldna til a­ auka skilning ß st÷­u hˇpsins Ý Ýslensku samfÚlagi. ┴hersla var l÷g­ ß a­ kanna reynslu kj÷rforeldra af ■vÝ a­ Šttlei­a barn af erlendum uppruna og a­ sko­a sambandi­ milli undirb˙nings, frŠ­slu og stu­nings a­ Šttlei­ingu lokinni og lÝ­an fj÷lskyldna. Stefnumˇtun Ýslenskra stjˇrnvalda var­andi Šttlei­ingar var sko­u­, sem og fyrirkomulag undirb˙ningsfrŠ­slu fyrir ver­andi kj÷rforeldra og eftirfylgd og stu­ningur a­ Šttlei­ingu lokinni. Gagna var afla­ me­ vi­t÷lum vi­ kj÷rforeldra og faga­ila. FrŠ­ilegur grundv÷llur var sˇttur Ý rannsˇknir og rit um kj÷rfj÷lskyldur, kj÷rforeldra og kj÷rb÷rn, undirb˙ningsfrŠ­slu fyrir vŠntanlega kj÷rforeldra og ■÷rf kj÷rfj÷lskyldna fyrir eftirfylgd, rß­gj÷f og stu­ningi, svo kalla­a PAS-■÷rf. Helstu ni­urst÷­ur eru a­ kj÷rfj÷lskyldur ß ═slandi hafa, lÝkt og kj÷rfj÷lskyldur Ý ÷­rum l÷ndum, ßkve­na sÚrst÷­u me­al fj÷lskyldna og lřtur sÚrsta­an a­ tilur­ fj÷lskyldnanna, reynslu og fortÝ­ kj÷rforeldra og kj÷rbarna sem og hi­ mikilvŠga en jafnframt krefjandi uppeldis- og um÷nnunarverkefni kj÷rforeldranna. SÚrsta­an hefur Ý f÷r me­ sÚr ■÷rf fyrir sÚrtŠk ˙rrŠ­i af hßlfu samfÚlagsins Ý formi sÚrtŠkrar undirb˙nings- og uppeldisfrŠ­slu og stu­nings■jˇnustu. Undirb˙ningsfrŠ­sla fyrir vŠntanlega kj÷rforeldra uppfyllir ekki frŠ­slu■÷rf allra foreldra og ■÷rf er ß ßframhaldandi ■rˇun og ˙tfŠrslu hennar og annarrar frŠ­slu. Skipul÷g­ eftirfylgd eftir Šttlei­ingu sambŠrileg ■eirri eftirfylgd sem a­rir Ýb˙ar landsins hafa a­gang a­ eftir fŠ­ingu barns er ekki til og annar stu­ningur er ˇfullnŠgjandi Ý n˙verandi mynd og uppfyllir ekki vŠntingar og ■arfir foreldranna sem ■ßtt tˇku Ý ■essari rannsˇkn. Sumir ■eirra lřstu ■vÝ a­ erfitt vŠri a­ finna ˙rrŠ­i vi­ hŠfi fyrir b÷rnin og a­ ■eir hafi mŠtt skilningsleysi fagfˇlks ß sÚr■÷rfum fj÷lskyldunnar sem tengdust Šttlei­ingarreynslunni. SÚrhŠf­ frŠ­sla um kj÷rfj÷lskyldur er lÝtil Ý grunn- og sÝmenntun ■eirra faghˇpa sem sinna ■eim Ý starfi, til dŠmis leikskˇlakennara, grunnskˇlakennara og faghˇpa innan fÚlags- og heilbrig­iskerfis. Rannsˇknir sřna skřrt fram ß mikilvŠgi a­gengilegra stu­nings˙rrŠ­a fyrir velfer­ kj÷rfj÷lskyldna bŠ­i Ý Šttlei­ingarferlinu sjßlfu sem og eftir Šttlei­ingu. L÷g og regluger­ir kve­a ß um a­ rÝki­ beri ßbyrg­ ß a­ undirb˙a vŠntanlega Šttlei­endur ß fullnŠgjandi hßtt fyrir Šttlei­ingu og a­ sty­ja vi­ fj÷lskyldurnar a­ Šttlei­ingu lokinni me­ vi­eigandi eftirfylgd og ■jˇnustu. HÚr vir­ast ■vÝ vera um fj÷lskyldur a­ rŠ­a sem fara ß mis vi­ ■jˇnustu og stu­ning sem samfÚlagi­ ber ßbyrg­ ß a­ veita ■eim. Lykilhugt÷k: Ăttlei­ing, kj÷rfj÷lskylda, kj÷rforeldrar, kj÷rbarn, Šttleidd b÷rn, uppeldi Šttleiddra barna, undirb˙ningur vŠntanlegra kj÷rforeldra, Šttlei­ingarfrŠ­sla, eftirfylgd, rß­gj÷f og stu­ningur eftir Šttlei­ingu, ■jˇnusta eftir Šttlei­ingu. en This thesis describes a study about adoptive families of internationally adopted children in Iceland. The purpose of the study was to gather information about the experiences and cirumstances of these families in order to understand the groupĹs status in Icelandic society. The main focus was on investigating the adoption experience of adoptive parents and the relationship between preparedness before adoption, adoption education, post-adoption support and the well-being of these families. Various important aspects were investigated: Icelandic adoption legislation, the mandatory adoption preparation course for prospective adopters and available post-adoption support. Data was gathered through interviews with adoptive parents and professionals. The theoretical basis of the study was founded on research and writings about adoptive families, adoptive parents, adopted children, preparational education for prospective adopters and about adoptive families' need for follow-up, counseling and post-adoption support. The main findings were that adoptive families in Iceland have, like adoptive families in other countries, a uniqueness pertaining to the way the families are created, the past experiences of both the adoptive parents and the adopted child and the parent's important but challenging task of raising and caring for the adopted child. This uniqueness leads to a need for specific resources in the form of specific adoptive parental education and adoption support services. The current adoptive parent preparational education does not fulfill all parents' educational needs and there is a need for continued development and further customization of the current adoptive educational curriculum and other educational resources. There is no organized follow-up after adoption comparable with the health-service provided to other families in the country after child-birth. Other support service is unsatisfactory and did not satisfy the expectations and needs of those parents participating in this study. Some parents described difficulties in finding appropriate resources for their child and reported a lack of understanding among professionals regarding the family's specific needs pertaining to the adoption experience. Specialized adoption education is scarse in undergraduate- and continuing education of professionals serving adoptive families, e.g. kindergarten teachers, elementary school teachers and professionals within social- and healthcare. Research clearly shows the importance of readily available resources of support for the well-being of adoptive families both through the adoption process as well as post-adoption. Legislation and regulation stipulate that the state is responsible for preparing prospective adopters in a satisfactory manner prior to adoption and to support the adoptive families after adoption with appropriate follow-up and post-adoption support-service. These families therefore, seem to be missing out on service and support that society is responsible for providing them. Key words: Adoption, adoptive family, adoptive parents, adopted children, adoptive parenting, preparation for prospective adoptive parents, adoption education, follow-up, counseling, post-adoption support, post-adoption services (PAS).
Kj÷rforeldrar ß ═slandi - einkenni ■unglyndis og stu­ningur Ý kj÷lfar al■jˇ­legra Šttlei­inga. H÷fundur Hei­a Hraunberg Ůorleifsdˇttir
Lokaverkefni til MA-grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f til starfsrÚttinda Lei­beinandi: Hrefna Ëlafsdˇttir FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands Desember 2012 Markmi­ rannsˇknarinnar var a­ kanna hvort einkenni ■unglyndis vŠru merkjanleg me­al kj÷rforeldra sem Šttleitt hafa b÷rn milli landa og tÝ­ni ■eirra einkenna. ═ erlendum rannsˇknum hafa slÝk einkenni veri­ skilgreind sem Šttlei­ingar■unglyndi. Anna­ markmi­ rannsˇknarinnar var a­ kanna hvernig ■ßtttakendur skilgreindu ■÷rf sÝna fyrir ■jˇnustu faga­ila e­a annarra um stu­ning og rß­gj÷f Ý kj÷lfar Šttlei­inga. Rannsˇknani­urst÷­ur voru settar Ý samhengi vi­ ni­urst÷­ur sambŠrilegra erlendra rannsˇkna. Rannsˇknin var framkvŠmd ß haustmßnu­um 2012 og var notu­ megindleg a­fer­afrŠ­i. Gagna÷flun fˇr fram me­ rafrŠnum spurningalista sem lag­ur var fyrir ■ß kj÷rforeldra sem Šttleitt hafa barn milli landa me­ millig÷ngu fÚlagsins ═slensk Šttlei­ing ß ßrunum 2007-2012 (n=144). Alls sv÷ru­u 79 ■ßtttakendur, 20 karlar og 59 konur og var svarhlutfall 54,9%. Spurningar um bakgrunn og Šttlei­inguna voru lag­ar fyrir ■ßtttakendur ßsamt sjßlfsmatskvar­a, Patient Health Questionnaire (PHQ-9) sem metur einkenni ■unglyndis samkvŠmt greiningarvi­mi­um DSM-IV-TR. Ni­urst÷­ur leiddu Ý ljˇs a­ einkenni ■unglyndis voru ekki merkjanleg hjß 81,4% ■ßtttakenda, vŠg einkenni voru merkjanleg hjß 17,1% ■eirra og mi­lungs einkenni mŠldust hjß 1,4% ■ßtttakenda. Enginn ■ßtttakandi mŠldist me­ alvarleg e­a mj÷g alvarleg einkenni ■unglyndis. Ekki reyndist vera t÷lfrŠ­ilega marktŠkur munur milli kynjanna. TÝ­ni einkennanna var sambŠrileg tÝ­ni Ý erlendum rannsˇknum. Ůßtttakendur leitu­u eftir a­sto­ til maka og annarra kj÷rforeldra Ý mun meira mŠli en til faga­ila. ┴stŠ­ur ■ess a­ ■ßtttakendur leitu­u til faga­ila var vanlÝ­an kj÷rbarns, tengslamyndun e­a vanlÝ­an annarra fj÷lskyldume­lima. Ni­urst÷­ur sřndu jafnframt a­ ■ßtttakendur hef­u kosi­ ■jˇnustu faga­ila Ý mun meira mŠli en ■eir fengu.
A­gengi a­ og upplifun hreyfihamla­s fˇlks af foreldrahlutverkinu. H÷fundur A­albj÷rg Gunnarsdˇttir
═ ■essari meistararitger­ er ger­ grein fyrir upplifun hreyfihamla­ra foreldra af foreldrahlutverkinu og a­gengi hreyfihamla­s fˇlks a­ foreldrahlutverkinu Ý ■eim tilfellum ■ar sem hreyfihamla­ar konur geta ekki gengi­ Ý gegnum me­g÷ngu og fŠ­ingu vegna sker­ingar sinnar. SÚrst÷k ßhersla er ß a­gengi a­ foreldrahlutverkinu Ý gegnum Šttlei­ingakerfi­ og l÷ggj÷f sem snřr a­ Šttlei­ingu barna erlendis frß. Um eigindlega rannsˇkn er a­ rŠ­a sem byggir ß greiningu opinberra gagna og opinna vi­tala vi­ 11 hreyfihamla­a einstaklinga, ßtta foreldra og ■rjß barnlausa einstaklinga. Ůß var teki­ vi­tal vi­ starfsmann sem vinnur Ý Šttlei­ingakerfinu. Helstu ni­urst÷­ur sřna a­ a­gengi hreyfihamla­s fˇlks sem ekki getur ßtt b÷rn a­ foreldrahlutverkinu Ý gegnum Šttlei­ingar er takmarka­. Til a­ m÷guleiki ■eirra ver­i meiri, ■a­ er a­ draumur ■eirra um barn rŠtist og a­ ■eir fßi tŠkifŠri til a­ upplifa foreldrahlutverki­ ■arf a­ eiga sÚr sta­ vi­horfsbreyting Ý gar­ hreyfihamla­s fˇlks var­andi
A­ snÝ­a sÚr fj÷lskyldu eftir vi­mi­um samfÚlagsins - Ăttlei­ingar ß ═slandi. H÷fundar Elsa Rˇs Smßradˇttir og Sigr˙n Alda Sigf˙sdˇttir
Lokaverkefni til BA-grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f Umsjˇnarkennari: Hrefna Ëlafsdˇttir Lei­beinandi: MargrÚt GrÝmsdˇttir FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands Febr˙ar 2012 ┌tdrßttur ═ ■essari heimildaritger­, sem er lokaverkefni til BA-grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f vi­ Hßskˇla ═slands, ver­ur tekin til umfj÷llunar fj÷lskyldan Ý n˙tÝmasamfÚlagi og s˙ ßhersla sem l÷g­ er ß barneignir Ý Ýslensku samfÚlagi. Ăttlei­ingar eru oft sÝ­asta ˙rrŠ­i­ ef barneignir ganga ekki vandrŠ­alaust fyrir sig og ver­ur fjalla­ um ■Šr sÚrstaklega. Ůa­ er ˇskrß­ vi­mi­ ß ═slandi a­ parsamb÷ndum fylgi barneignir og ßherslan ß barneignir Ý samfÚlaginu er Ý samrŠmi vi­ ■a­. Ůa­ sÚst me­al annars ß ■vÝ a­ ß ═slandi hefur fŠ­ingartÝ­ni veri­ r˙mlega tv÷ b÷rn a­ me­altali ß Švi hverrar konu en ■a­ er hŠrra hlutfall en gengur og gerist Ý Evrˇpu. ┴ ═slandi er ■a­ yfirleitt liti­ hornauga ■egar par velur sÚr barnleysi ■vÝ ■a­ fer Ý bßga vi­ vi­mi­ samfÚlagsins. Ůa­ er ■ˇ ekki ÷llum Štla­ a­ eignast b÷rn ß nßtt˙rulegan hßtt og samfÚlagi­ lÝtur Ý flestum tilvikum ß ˇfrjˇsemi sem vandamßl sem ■urfi a­ leysa. ŮvÝ getur myndast ßlag ß par e­a einstaklinga sem standa frammi fyrir ■vÝ vali a­ anna­hvort sŠtta sig vi­ ˇfrjˇsemi e­a leita annarra lei­a til a­ eignast barn. Ef s˙ lei­ er valin a­ leita annarra lei­a eru nokkrar ˙rlausnir Ý bo­i fyrir pari­ e­a einstaklinginn. Ăttlei­ingar eru oft sÝ­asti kosturinn sem er nřttur. Ůegar ■ar er komi­ vi­ s÷gu hefur vi­komandi oft gengi­ Ý gegnum řmislegt, svo sem tŠknifrjˇvganir og ■ß streitu sem ■eim fylgir, til a­ uppfylla ˇskina eftir barni. Ăttlei­ingar eru langt ferli sem reynt getur ß einstaklinginn og kostna­ur er mikill. Ăttlei­ingar eiga a­ vera verndar˙rrŠ­i fyrir barn, sumir vilja ■ˇ meina a­ ■Šr ■jˇni fremur hagsmunum pars sem ■rßir a­ eignast barn. FÚlagsrß­gjafar geta nřtt menntun sÝna til a­ veita p÷rum og einstaklingum rß­gj÷f vegna erfi­leika tengdum ˇfrjˇsemi. Ůeir gegna einnig mikilvŠgu hlutverki vi­ a­ meta hŠfni ver­andi kj÷rforeldra til a­ sinna uppeldishlutverkinu.
Undirb˙ningur fyrir kj÷rforeldra - Fyrir og eftir Šttlei­ingu ß erlendu barni. H÷fundur Thelma Rˇs Ëlafsdˇttir
Lokaverkefni til BA grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f Umsjˇnarkennari: Anni G. Haugen FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands Febr˙ar 2012 ┌tdrßttur Heimildaritger­ ■essi fjallar um undirb˙ning fyrir ■ß sem ˇska eftir a­ sŠkja um Šttlei­ingu ß erlendu barni og hvort a­ stu­ningur sÚ til sta­ar fyrir kj÷rforeldra eftir a­ kj÷rbarni­ kemur til ■eirra. Rannsˇknarspurning ritger­arinnar snřr a­ ■vÝ a­ bera Ýslensku undirb˙ningsnßmskei­in sem Ý bo­i eru fyrir Ýslenska kj÷rforeldra saman vi­ undirb˙ningsnßmskei­ sem eru haldin ß Nor­url÷ndunum. Fjalla­ ver­ur um Šttlei­ingarferli­ frß ■vÝ a­ ßkv÷r­un um Šttlei­ingu ß erlendu barni er tekin og hlutverk fÚlagsrß­gjafa Ý ■vÝ ferli. Vi­ gagna÷flun fyrir ritger­ ■essa var notast vi­ veraldarvefinn, samansafn greina og bŠkur er tengdust mßlefninu. Ni­urst÷­ur ritger­arinnar sřndu fram ß a­ undirb˙ningsnßmskei­in sem Ý bo­i eru fyrir ■ß sem sŠkja um Šttlei­ingu ß barni erlendis frß eru sambŠrileg ■eim nßmskei­um sem haldin eru ß Nor­url÷ndunum en aftur ß mˇti er lÝti­ um stu­ing vi­ kj÷rforeldra sem hafa fengi­ kj÷rbarni­ til sÝn eftir a­ Šttlei­ing hefur gengi­ Ý gegn. Ůß kom einnig fram a­ b÷rn sem hafa veri­ Šttleidd fß ekki markvissan stu­ning og ekki heldur vŠntanlegir kj÷rforeldrar sem eru a­ bÝ­a eftir barni nema Ý formi ■ess a­ ■eir halda sambandi vi­ a­ra umsŠkjendur sem eru einnig a­ bÝ­a eftir kj÷rbarni.
Ăttlei­ingar og ■jˇnustu■÷rf kj÷rfj÷lskyldna eftir Šttlei­ingu. H÷fundur Birna Bl÷ndal
Eftirfarandi ritger­ fjallar um kj÷rfj÷lskylduna og ■jˇnustu■÷rf hennar eftir Šttlei­ingu. ═ ■vÝ samhengi ■arf a­ sko­a ■au mßlefni sem helst tengjast kj÷rfj÷lskyldum og ■vÝ a­ hva­a leiti ■jˇnustu■÷rf hennar er frßbrug­in ■÷rfinni hjß ÷­rum fj÷lskyldum. SÚrsta­a kj÷rfj÷lskyldunnar er mikil og ˙rrŠ­i sem h˙n ■arfnast a­ sama skapi sÚrtŠk. Ge­tengsl spila stˇran ■ßtt Ý a­l÷gun kj÷rbarna og m÷rg ■eirra ■urfa sÚrstaka a­sto­ til ■ess a­ ■au nßi a­ mynda ge­tengsl vi­ nřja fj÷lskyldu og ■vÝ ekki hŠgt a­ sko­a ■essi mßl ßn ■ess a­ fara Ý gegnum ge­tengslamyndun og hva­ getur fari­ ˙rskei­is. Mßlefni tveggja kj÷rfj÷lskyldna eru sko­u­, tekin vi­t÷l vi­ ■Šr og borin saman s˙ ■jˇnusta sem ■Šr fengu og framtÝ­arsřn ■eirra og ˇskir hva­ ■a­ var­ar eftir Šttlei­ingu. ═ Danm÷rku var hrundi­ af sta­ tilraunverkefni Ý tengslum vi­ rß­gj÷f og stu­ning vi­ kj÷rfj÷lskyldur eftir heimkomu. Sko­a­ ver­ur hvernig sta­i­ var a­ ■vÝ og hvernig ■ˇtti til takast. HÚr ß ═slandi er nřb˙i­ a­ vinna stˇra og Ýtarlega skřrslu fyrir dˇmsmßla-og mannrÚttindarß­uneyti­ ■ar sem fari­ er ofan Ý saumana ß ■vÝ hvernig sta­i­ er a­ Šttlei­ingum ß ═slandi. HÚr ver­ur a­eins tŠpt ß ■essari skřrslu og ■ß hva­a ■Štti er mikilvŠgt a­ bŠta og breyta. H÷fundur tekur saman Ý lokin, eftir a­ hafa sko­a­ alla ■essa ■Štti, hva­a breytingar ß ■jˇnustu hann telur a­ sÚu nau­synlegar svo vel sÚ a­ ■essum mßlum sta­i­ og kj÷rfj÷lskyldan fßi tŠkifŠri til ■ess a­ njˇta ■ess stu­nings og frŠ­slu sem h˙n hefur ■÷rf fyrir.
Ăttlei­ingar■unglyndi - vanlÝ­an kj÷rforeldra Ý kj÷lfar Šttlei­ingar. H÷fundur: Hei­a Hraunberg Ůorleifsdˇttir
Lokaverkefni til BA grß­u Ý fÚlagsrß­gj÷f Umsjˇnarkennari: Anni G. Haugen Lei­beinandi: Dˇra S. Juliussen FÚlagsrß­gjafardeild FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands J˙nÝ 2011 ┌tdrßttur Efni ■essarar heimildaritger­ar er Šttlei­ingar■unglyndi og vanlÝ­an kj÷rforeldra Ý kj÷lfar Šttlei­ingar ß barni erlendis frß. Markmi­i­ me­ ritger­inni er a­ auka vitund um ■essa tegund ■unglyndis, einkenni, ßhŠttu■Štti og aflei­ingar ßsamt ■vÝ a­ sko­a hva­ er til rß­a. Fjalla­ er almennt um Šttlei­ingar, ßstŠ­ur ■eirra og ■a­ undirb˙ningsferli sem ß sÚr sta­ hÚr ß landi Ý sambanbur­i vi­ hin Nor­url÷ndin ß­ur en barn er Šttleitt. A­l÷gun kj÷rbarns a­ nřju lÝfi er mikilvŠg og ■ar skipta hlutir eins og tengslamyndun og lÝ­an kj÷rforeldra mßli. Rannsˇknir hafa Ý gegnum tÝ­ina a­allega beinst a­ a­l÷gun kj÷rbarna Ý kj÷rfj÷lskyldum og lÝ­an kj÷rbarnsins en fßar rannsˇknir beina sjˇnum sÝnum a­ lÝ­an kj÷rforeldra Ý kj÷lfar Šttlei­ingar. HÚr ß landi hefur engin slÝk rannsˇkn veri­ framkvŠmd. Ăttlei­ingar■unglyndi lÝkist fŠ­ingar■unglyndi og hefur a­ einhverju leyti s÷mu ors÷k og einkenni. Ăttlei­ingar■unglyndi getur haft slŠmar aflei­ingar fyrir kj÷rbarni­ ■ar sem ■a­ hefur brotna fortÝ­ a­ baki. Erlendar rannsˇknir sřna a­ til a­ minnka lÝkur og draga ˙r Šttlei­ingar■unglyndi skiptir stu­ningur, frŠ­sla og rß­gj÷f h÷fu­mßli. FÚlagsrß­gjafar og anna­ heilbrig­isstarfsfˇlk getur komi­ kj÷rfj÷lskyldum til a­sto­ar me­ ■vÝ a­ fylgja ■eim eftir a­ Šttlei­ingu lokinni.
Ăttlei­ingar ß ═slandi Ý ■ßgu hagsmuna barns. H÷fundur Hrefna Fri­riksdˇttir
Dˇmsmßla- og mannrÚttindarß­uneyti­ samdi vi­ Rannsˇknastofnun ┴rmanns SnŠvarr um fj÷lskyldumßlefni um a­ gera ˙ttekt ß l÷ggj÷f um Šttlei­ingar og framkvŠmd Šttlei­ingarmßla ß ═slandi og skila rß­herra skřrslu ■ar a­ l˙tandi. Stofnuninni var fali­ a­ fjalla sÚrstaklega um Ýslenskar reglur me­ hli­sjˇn af Haagsamningnum frß 1993 og framkvŠmd Ý Šttlei­ingarmßlum ß ÷­rum Nor­url÷ndum.
Ăttlei­ing erlendra barna ß ═slandi A­l÷gun og samskipti Ý fj÷lskyldum og leikskˇlum. H÷fundar Hanna Ragnarsdˇttir og Elsa SigrÝ­ur Jˇnsdˇttir
Greinin fjallar um fyrstu ni­urst÷­ur ˙r eigindlegri langtÝmarannsˇkn ß h÷gum, a­b˙na­i og a­l÷gun Šttleiddra barna og fj÷lskyldna ■eirra ß ═slandi. Tuttugu fj÷l- skyldur, sem hafa Šttleidd b÷rn frß ˙tl÷ndum, taka ■ßtt Ý rannsˇkninni sem hˇfst ßri­ 2005. TÝu barnanna Ý rannsˇkninni voru Šttleidd ßri­ 2002 og ÷nnur tÝu ßri­ 2004. ┴ um ■a­ bil tveggja ßra fresti eru tekin vi­t÷l vi­ foreldra og kennara Ý leik- og grunn- skˇlum barnanna. Einnig er fyrirhuga­ a­ taka vi­t÷l vi­ b÷rnin sjßlf. ┴Štla­ er a­ rannsˇknin standi fram ß unglingsßr barnanna. Rannsˇkninni er m.a. Štla­ a­ skilja reynslu foreldra af ■vÝ a­ Šttlei­a barn frß ˙tl÷ndum, varpa ljˇsi ß hvernig mˇtt÷ku barnanna var hßtta­ og hvernig b÷rnunum gengur a­ a­lagast nřju samfÚlagi. ═ greininni ver­ur sÚrstakri athygli beint a­ a­l÷gun og tengslum barnanna Ý fj÷lskyldum og leikskˇlum ßsamt vŠntingum foreldra og leikskˇlakennara til grunnskˇlag÷ngu ■eirra.
ô...fyrst og fremst venjuleg b÷rn me­ ˇvenjulegan bakgrunn...ä B÷rn Šttleidd frß KÝna; tengsl vi­ upprunalandi­ og ■ekking foreldra. H÷fundur Jˇrunn ElÝdˇttir
Ůegar barn er Šttleitt breytist ver÷ldin ß margvÝslegan hßtt. Kj÷rforeldrar kynnast nřju landi og menningu og eftir ■vÝ sem tÝminn lÝ­ur ver­ur ■a­ hluti af tilverunni ■ˇ misjafnt sÚ hversu miki­ hver og einn tengist upprunalandinu. Me­ Šttlei­ingunni opnast foreldrum lÝka nřr heimur af frˇ­leik og upplřsingum um landi­ sem barni­ kemur frß, fˇlki­ ■ar, ßstŠ­ur ■ess a­ b÷rn eru Šttleidd og fleira. Segja mß a­ ßkve­in smßver÷ld skapist Ý kringum Šttlei­inguna ■ar sem margt er sagt, řmislegt lesi­, anna­ frÚttist en oft vir­ist vera um a­ rŠ­a umrŠ­ur, fullyr­ingar og jafnvel ˇr÷kstuddan frˇ­leik. ┴ veraldarvefnum er a­ finna mj÷g margt er var­ar ßhrif Šttlei­ingar ß b÷rn og hva­ lei­ir sÚu bestar a­ fara ■egar barn er Šttleitt og heim er komi­. Ůetta eitt og sÚr er eins og frumskˇgur a­ feta sig Ý gegnum fyrir fˇlk sem oft er leitandi a­ lei­um og ßherslum Ý um÷nnun og uppeldi barna sinna. Oft eru ■etta misvÝsandi rß­leggingar, jafnvel mřtur, s÷gur Ý bland vi­ ßgŠtis hugmyndir, en fyrir margan mß Štla a­ erfitt sÚ a­ meta hva­ er rÚtt t.d. hvers mß vŠnta er var­ar ßhrifa Šttlei­ingarinnar ß barni­ (Narad og Mason, 2004). Fyrstu b÷rnin voru Šttleidd frß KÝna til ═slands ßri­ 2002 en fyrstu b÷rnin Šttleidd frß KÝna voru til BandarÝkjanna 1992 ■egar nř l÷g tˇku gildi Ý KÝna er var­ar al■jˇ­legar Šttlei­ingar (CCAA, 2005). ┴ seinni ßrum hafa veri­ ger­ar margar rannsˇknir er var­a Šttleidd b÷rn frß KÝna sem og ÷nnur b÷rn Šttleidd frß ÷­rum l÷ndum. Ătla mß a­ ■a­ sÚ a­ ver­a til gˇ­ur grunnur til a­ byggja ß ■egar veri­ er a­ rŠ­a ßhrif Šttlei­ingar ß b÷rn almennt og ■ß einnig b÷rn Šttleidd frß KÝna (Christoffersen, Hammen, Andersern og Jeldtoft, 2008. S˙ rannsˇkn sem er hÚr til umfj÷llunar var framkvŠmd ß vormßnu­um 2009 me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka ■ekkingu um Šttleidd b÷rn og mßlefni er snertir ■ennan hˇp barna. Rannsˇknin tˇk til margra ˇlÝkra ■ßtta er var­ar upplifanir og sko­anir foreldra barnanna sem tˇku ■ßtt Ý rannsˇkninni. Ůeir ■Šttir sem dregnir ver­a fram hÚr sn˙a m.a. a­ tengslum vi­ upprunalandi­ og bakgrunni barna sem Šttleidd eru frß KÝna.
äHva­ gerir gott foreldri?ô Hreyfihamla­ar konur og barneignir. H÷fundur A­albj÷rg Gunnarsdˇttir
Ritger­in fjallar um vi­horf hreyfihamla­ra kvenna ß barneignaaldri til fj÷lskyldulÝfs og barneigna og byggir ß ni­urst÷­um eigindlegrar rannsˇknar sem unnin var frß hausti 2008 til vors 2009. Tilgangur verkefnisins var a­ sko­a hva­a hugmyndir barnlausar hreyfihamla­ar konur hef­u til barneigna, l÷ngun ■eirra til a­ eignast barn Ý framtÝ­inni og vŠntingar til fj÷lskyldulÝfs. Sjˇnum var beint a­ styrkleikum ■eirra og hva­ m÷gulega hindra­i ■Šr Ý a­ ver­a mŠ­ur. Ůßtttakendur rannsˇknarinnar voru sex barnlausar hreyfihamla­ar konur fŠddar ß ßrunum 1970-1987. Ni­urst÷­ur rannsˇknarinnar benda til ■ess a­ hreyfihamla­ar konur ■rß a­ fß a­ upplifa mˇ­urhlutverki­ lÝkt og ˇfatla­ar konur. Einnig benda ni­urst÷­urnar til ■ess a­ miklir fordˇmar rÝki gagnvart hreyfih÷mlu­um konum Ý barneignahuglei­ingum. Ůannig fundu konurnar fyrir fordˇmum frß samfÚlaginu, fj÷lskyldu og vinum, heilbrig­iskerfinu og gildandi l÷gum og regluger­ um Šttlei­ingar. NeikvŠ­ vi­horf og fordˇmar h÷f­u ßhrif ß sumar konurnar sem tˇku ■ßtt Ý rannsˇkninni sem birtist Ý vantr˙ ■eirra ß eigin hŠfni en a­rar konur brug­ust vi­ ■essum fordˇmum me­ ■vÝ a­ leggja ßherslu ß styrkleika sÝna og lausnami­a­a hugsun. Ni­urst÷­ur rannsˇknarinnar benda einnig til ■ess a­ endursko­a ■urfi ßkve­na ■Štti Ý l÷ggj÷f um mßlefni fatla­ra og l÷gum og regluger­ um Šttlei­ingu me­ tilliti til mannrÚttindasamnings um rÚttindi fatla­s fˇlks ■ar sem l÷g­ er ßhersla ß jafnan rÚtt og bann vi­ mismunun.
Mßltaka Šttleiddra barna - Samanbur­ur ß hef­bundinni mßlt÷ku barna og mßlt÷ku Šttleiddra barna. H÷fundur Ger­ur Gu­jˇnsdˇttir
Ritger­ til B.A.-prˇfs vi­ ═slensku-og menningardeild Almenn mßlvÝsindi Hßskˇli ═slands Lei­beinendur: SigrÝ­ur Sigur­ardˇttir og Ingibj÷rg SÝmonardˇttir ┴grip ═ ■essari ritger­ ver­ur fjalla­ um mßlt÷ku Šttleiddra barna af erlendum uppruna og h˙n borin saman vi­ mßlt÷ku barna fŠddra Ý landinu. ═ hef­bundinni mßlt÷ku ganga b÷rn Ý gegnum svipu­ stig vi­ tileinkun mˇ­urmßls sÝns. Ůa­ sem skilur a­ mßlt÷ku Šttleiddra barna og hef­bundna mßlt÷ku er ■a­ rof sem ver­ur ß mßlt÷ku Šttleiddra barna vi­ Šttlei­ingu. Settar eru upp tvŠr rannsˇknarspurningar. Hver er munurinn ß e­lilegri mßlt÷ku og mßlt÷ku Šttleiddra barna af erlendum uppruna og hefur aldur Šttlei­ingar ßhrif ß mßlt÷ku Šttleiddra barna. ═ ljˇs kom a­ lÝtill munur er ß hef­bundinni mßlt÷ku barna og mßlt÷ku Šttleiddra barna. Ůa­ sem skilur a­ er a­ erlend Šttleidd b÷rn lŠra nřtt mßl vi­ komu til nřs lands. Klippt er ■ß ß mßlt÷ku sem ßtti sÚr sta­ Ý heimalandi ■eirra og nř mßltaka hefst. M÷rg b÷rn ■egja fyrstu vikurnar vi­ komu til nřs lands en nokkrum vikum e­a mßnu­um seinna eru ■au flest farin a­ mynda or­ og setningar. Me­ markvissri mßl÷rvun frß foreldrum gengur flestum Šttleiddum b÷rnum vel vi­ nřja mßlt÷ku. ┴kve­in atri­i ver­ur ■ˇ a­ hafa Ý huga ■egar kemur a­ mßlt÷ku ■eirra, en ■au skilja t.d. ■a­ sem sagt er vi­ ■au mun bˇkstaflegra en b÷rn sem alast upp vi­ hef­bundna mßlt÷ku. Aldur Šttlei­ingar getur haft ßhrif ß mßlt÷ku barna en ■vÝ fyrr sem ■au eru Šttleidd ■vÝ betur gengur mßltakan. ═ ritger­inni er einnig fjalla­ um ßhrif stofnanavistar ß mßl■roska barna en oftast er ■a­ vegna lÝtillar ÷rvunar sem mßlt÷ku ■eirra seinkar. Ger­ var samanbur­arrannsˇkn ß mßl■roska ■riggja kÝnverskra Šttleiddra st˙lkna og mßl■roska ■riggja Ýslenskra st˙lkna ß sama aldri og fŠddra ß ═slandi. ═ ljˇs kom a­ lÝtill sem enginn munur var ß mßl■roska ■essara tveggja hˇpa en mŠlingar ßttu sÚr sta­ ■egar st˙lkurnar voru 3;6 ßrs gamlar.
Ófrjósemi: Ůróun og áhrif úrrŠ­a til barneigna. H÷fundur SŠdís Arnardóttir
Félagsrá­gjafardeild BA-ritger­ Ófrjósemi: Ůróun og áhrif úrrŠ­a til barneigna SŠdís Arnardóttir Febrúar 2010 Umsjónarma­ur: Gu­ný Björk Eydal Lei­beinandi: Helga Sól Ólafsdóttir Nemandi: SŠdís Arnardóttir Kennitala: 120784-2429 Útdráttur Ůessi ritger­ fjallar um ófrjósemi, ■au úrrŠ­i sem í bo­i eru fyrir ófrjósama einstaklinga ásamt ■eim sálrŠnu, félagslegu og fjárhagslegu áhrifum sem ■essi úrrŠ­i hafa á einstaklingana. Ófrjósemi er líkamlegt ástand ■ar sem líkamlegar ástŠ­ur eru fyrir ■ví a­ einstaklingar geta ekki eignast börn. En ófrjósemi hefur á sama tíma ví­tŠk áhrif á sálarlíf og félagslíf vi­komandi. Markmi­ rannsóknarinnar er tví■Štt. Í fyrsta lagi a­ rannsaka hvernig ■au úrrŠ­i sem standa ófrjósömum einstaklingum til bo­a hafa ■róast í gegnum tí­ina og í ö­ru lagi a­ varpa ljósi á ■au áhrif sem ■essi úrrŠ­i geta haft á ■á einstaklinga sem til ■eirra grípa. Ritger­in er heimildaritger­ ■ar sem heimildir eru sóttar ví­svegar a­, en áhersla er lög­ á frŠ­ilegar rannsóknir og greinar. Ni­urstö­ur ritger­arinnar sýna a­ ■róunin á frjósemisme­fer­um hefur veri­ mjög hrö­ og eru möguleikarnir til barneigna margir. Ăttlei­ingum hefur fŠkka­ ■ar sem erfi­ara er a­ Šttlei­a en á­ur fyrr, af sökum hertra reglna og fŠrri barna til Šttlei­inga, en á móti hefur tŠknifrjóvgunum fjölga­ til muna. Frjósemisme­fer­ir taka ■ó sinn toll af einstaklingunum en streita í kjölfar me­fer­a er algeng, ásamt félagslegri einangrun, samviskubiti, kví­a og ■unglyndi. Félagsrá­gjafar geta hjálpa­ einstaklingum a­ takast á vi­ ■á erfi­leika sem fylgja ófrjósemi, en til ■ess a­ geta sett sig í spor ■eirra og veitt ■eim faglega rá­gjöf ■urfa ■eir a­ ■ekkja ■au úrrŠ­i sem í bo­i eru ásamt ■eim áhrifum sem ■essi úrrŠ­i geta haft á einstaklingana.
,,Ůa­ vŠri gott a­ vera ekki alltaf sÚrfrŠ­ingurinn" : eigindleg rannsˇkn ß ■jˇnustu vi­ Šttleidd b÷rn af erlendum uppruna Ý ung- og smßbarnavernd : upplifun foreldra. H÷fundar ┴sger­ur Magn˙sdˇttir og ŮurÝ­ur KatrÝn Vilmundardˇttir
Ăttlei­ing barns getur veri­ gˇ­ lausn ß barnleysi fyrir marga. ┴ undanf÷rnum ■rjßtÝu ßrum hafa veri­ Šttleidd um 550 b÷rn af erlendum uppruna til ═slands. B÷rnin hafa b˙i­ vi­ misjafnan a­b˙na­ Ý heimalandi sÝnu fyrir Šttlei­ingu og hafa ˇlÝkar ■arfir Ý ung- og smßbarnavernd.
Mamma, Úg er s˙kkula­iÝs og ■˙ ert vanilluÝs - A­l÷gun Šttleiddra barna ß leikskˇla og hlutverk tengslamyndunar vi­ kj÷rforeldra. H÷fundur Sigurlaug H. Traustadˇttir
Lokaverkefni til BA prˇfs Ý fÚlagsrß­gj÷f Lei­beinandi: Anni G. Haugen Sigurlaug H. Traustadˇttir Kt. 260282-4689 FÚlagsvÝsindadeild Hßskˇla ═slands 2008 ┌tdrßttur ═ ■essari ritger­ fjalla Úg um Šttlei­ingu barna hinga­ til lands. Hva­a skilyr­um skal fullnŠgt vi­ Šttlei­ingu, regluger­ir sem gilda, hlutverk leikskˇlanna sem taka vi­ ■essum einstaklingum ß ■eirra fyrstu Švißrum. ╔g rŠddi vi­ foreldra nokkurra Šttleidda barna um ■eirra sameiginlegu reynslu, sigra og vonbrig­i og ver­ur hÚr fjalla­ um helstu ni­urst÷­ur ■essara eigindlegu vi­tala. Voru foreldrarnir sammßla um a­ ■÷rf vŠri ß a­ auka skilning ß sÚr■÷rfum Šttleiddra barna og řmislegt mŠtti lagfŠra Ý sjßlfu Šttlei­ingarferlinu. Tengslamyndun hefur ßhrif ß řmislegt Ý lÝfi barna og einnig sÝ­ar ß Švinni, ■vÝ vildi Úg kanna hvort og me­ hva­a hŠtti mŠtti finna orsakasamband milli tengslamyndunar vi­ foreldra og ■ess hvernig barni­ a­lagast leikskˇlanum. ═ ljˇs komu vÝsbendingar um a­ slÝkt samband gŠti veri­ til sta­ar, auk ■ess sem ■÷rf ß sveigjanleika, var­andi a­l÷gunartÝma, kom skřrt fram. Einnig er fjalla­ um hlutverk fÚlagsrß­gjafa Ý Šttlei­ingarferlinu og hvernig hann getur veitt foreldrunum stu­ning eftir a­ Šttlei­ingarferlinu er loki­ og barni­ komi­ heim.
The Relationship between Attachment and Development in Internationally Adopted Children: Is Love a Necessary Ingredient for a Healthy Development? H÷fundur ١ra Huld Magn˙sdˇttir
The purpose of this thesis was to investigate whether the lack of selective attachment - the lack of a relationship with a responsive caregiver - could be considered to be the primary cause of disturbances of attachment in internationally adopted children. Studies along with literature on the subject were examined and the findings from that examination indicated that this variable can indeed be considered to be the primary cause of disturbances of attachment. Internationally adopted children that have been lacking a consistent and responsive caregiver, appear to be in danger of having to deal with disturbances in attachment and related difficulties. That conclusion is furthermore in accordance with the ecological attachment theory of John Bowlby and his emphasis on selective attachments and the consequences of the failure to develop selective attachment relationships. Finally, intervention to help adopted children and their families was discussed and revealed that methods that focus on improving the child-caregiver relationship seem to be most effective. Interestingly, using those kinds of methods is also in accordance with ecological attachment theory.
Hvernig farnast Šttleiddum b÷rnum erlendis frß ß ═slandi? H÷fundar Bj÷rg SigrÝ­ur Hermannsdˇttir og Linda Bj÷rk Oddsdˇttir
BA-ritger­ Ý sßlfrŠ­i, FÚlagsvÝsindadeild Hßskˇla ═slands Oktˇber 2006 Lei­beinendur: Dagbj÷rg E. Sigur­ardˇttir, Jakob Smßri, KristÝn Kristmundsdˇttir og MßlfrÝ­ur Lorange. Markmi­ rannsˇknarinnar var fyrst og fremst a­ auka skilning ß almennri lÝ­an Šttleiddra barna ß ═slandi og a­stŠ­um ■eirra. Auk ■ess var vonast til ■ess a­ h˙n gŠti gefi­ upplřsingar um hvort ■au og kj÷rforeldrar ■eirra fengju vi­eigandi ■jˇnustu. Foreldrar 33 drengja og 76 st˙lkna sv÷ru­u spurningalista sem ■eir fengu sendan og voru ■a­ um 40% af ˙rtakinu. Ni­urst÷­urnar voru a­ mestu Ý samrŠmi vi­ ni­urst÷­ur erlendra rannsˇkna ß Šttleiddum b÷rnum og sřndu a­ ß heildina liti­ farnast ■eim vel. Eins og b˙ist var vi­ var tÝ­ni einhverfueinkenna og einkenna athyglisbrests og ofvirkni hŠrri en hjß Ýslenskum b÷rnum almennt. Ůa­ sem helst kom ß ˇvart var a­ erfi­leikar vi­ tengslamyndun virtust vera sjaldgŠfir og a­ kyn■roski virtist hefjast ß sama tÝma og hjß Ýslenskum b÷rnum ˇlÝkt ■vÝ sem erlendar rannsˇknir hafa bent til. Ůar sem innan vi­ helmingur foreldra haf­i svara­ ■egar unni­ var ˙r ni­urst÷­um rannsˇknarinnar vŠri ßhugavert a­ kanna hvort breyting ver­ur ß ■eim ef fleiri sv÷r berast.
Er Šttlei­ing fyrir mig?
B÷rn me­ skilgreindar ■arfir
B÷rn me­ skilgreindar ■arfir
B÷rn me­ skilgreindar ■arfir
B÷rn me­ skilgreindar ■arfir
B÷rn me­ skilgreindar ■arfir
Hvernig styrkja mß sjßlfsmynd og sjßlfstraust barna og unglinga
Hvernig styrkja mß sjßlfsmynd og sjßlfstraust barna og unglinga - ß netinu
Fß bˇk a­ lßni
Hvernig styrkja mß sjßlfsmynd og sjßlfstraust barna og unglinga
Hvernig styrkja mß sjßlfsmynd og sjßlfstraust barna og unglinga - ß netinu
Fß bˇk a­ lßni
═slensk Šttlei­ing er eina fÚlagi­ ß ═slandi sem hefur l÷ggildingu stjˇrnvalda til a­ annast millig÷ngu um Šttlei­ingar erlendis frß. FÚlagi­ var stofna­ af ßhugafˇlki um mßlefni­ ßri­ 1978 og hefur reksturinn lengst af veri­ borinn uppi af sjßlfsaflafÚ og miklu sjßlfbo­astarfi fÚlagsmanna. Fyrir tilstu­lan fÚlagsins hafa rÝflegaá600 muna­arlaus b÷rn eignast fj÷lskyldu ß ═slandi.
┴rgjald ═slenskrar Šttlei­ingar er 2.900 krˇnur fyrir einstakling.á
Jß takk, Úg vil gerast fÚlagi
Skipholt 50b, 105 ReykjavÝk
SÝmi: +354 588 1480
Fß­u frÚttir og tilkynningar frß ═Ă ß netfangi­ ■itt.
Please enter a valid email address