is en en en en en tr en en en da en de en de en de en de en de en en en tr en it en es en es en fr en fr en fr en it en it en hu en nl en nl en is en pl en pt en pt en sq en hbs_lat en fi en sv en tr en is en cs en ru en fy en en is pt is is is en es nl sk it nl sv nl pl is is is es en hbs_lat en ceb is en en en en en is en en en is is is is is is is is is is en is nb nb en is is is de is cs is es ru es nb is en es es en en is de is en cs la es is is es is is id de is eo et ceb is is nn is is is nb is is is en en en en fr fr fr fr en fr en fr fr is en en is nb nb is de is pt cs la tr is is es is is is is id de eo et ceb is nn is is is is en en en is is en en en en en fr fr fr fr en en fr en fr fr fr fr fr en en fr de de fr en it fr fr en it en en en en en en en en en is en en en en fr fr fr fr en fr en es is hbs_lat is is is hbs_lat et en de hbs_lat is en hbs_lat gl is is is is da en en sv is en de is is en en is es hbs_lat en is et is is hbs_lat fi fi is is fi is is is en en da en ca it it hbs_lat en en en en en es fr fr en en pt de en it it en hbs_lat es en en en ceb hu cs et en jv is nb it es en en sv is tt da la sv en vi en en hu ro en ca it sv is en en hbs_lat nl de sv en en ja nl kn en en en en ca es eo nl it it en en en fr en en hbs_lat en ca en en en en en fr hbs_lat hbs_lat en en nl en hbs_lat en en en hbs_lat en en is fr is hbs_lat en hbs_lat cs en en hbs_lat en en en fr hbs_lat is de it pt en en la fr eo en war nb pl en fr en bn fr it sl cy cs ceb cs nb en es is en en it en en eo es en nb en en en is is is en nb en en is hu is en en ja de is en is en en en en pt en en en en is en en en en en en en en en en en fr is is is sv es tr en is is is en is is is is en en is is is is en is en en en en en en de de en is is war en es et is en lt fr fr en en en fr en en nb is cs is is en en en en en is ceb en en en en en en en en en en en en is is en en fr en en en gl is is ca en is is en is en fi is cs is sv is is is en en en en is ceb hbs_lat is en en es en en cs uz en en sv en en is en en fi is en en fr en en gl is is is is en de is is et en es is en en en en is en en en en en is en en hu en en hbs_lat is is en en en is en is is is es is is is is is en en fr en hbs_lat en en en en en en gn is is fr is is is is is is is is is is is is is is is id is de is id is et is da is is cs hu de en en hu es en en hu en en de ca ca hu en is en en pt is es gn el is fr en en en it it hu is pms en is pms en is is is en is is is is is en en is
Besta myndin til þessa af rykskýi á hraðferð framhjá svartholinu í miðju Vetrarbrautarinnar | ESO Ísland
By continuing to use this website, you are giving consent to our use of cookies.
For more information on how ESO uses data and how you can disable cookies, please view our privacy policy.
ESO, Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli
Prof. H. van der Laan
Public Visits to the ALMA OSF
Large JPG Zip File (1.9 GB)
Original TIF Zip File (32.9 GB)
Notkun á myndum og myndskeiðum ESO
Subtitles and translations for ESO videos
Usage of ESO Videos and Images
Fríar pantanir fyrir kennara og fjölmiðla
Swiss 1.2-metre Leonhard Euler Telescope
TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope–South
Danski 1,54 metra sjónaukinn
Télescope à Action Rapide pour les Objets Transitoires
ESO 1 metra Schmidt-sjónaukinn
ESO 1,52 metra sjónaukinn
Boller and Chivens Spectrograph
ESO 1 metra sjónaukinn
ESO 0,5 metra sjónaukinn
MarLy 1 metra sjónaukinn
Hollenski 0,9 metra sjónaukinn
Bochum 0,61 metra sjónaukinn
Danski 0,5 metra sjónaukinn
Grand Prisme Objectif sjónaukinn
Svissneski 0,4 metra sjónaukinn
Merseille 0,36 metra sjónaukinn
HIRES (Phase A completed)
MOSAIC (Phase A completed)
Companies working on the ELT
Tíu helstu uppgötvanir ESO
Black Hole at the Centre of our Galaxy
Open House Day 2018
Open House Day 2017
Open House Day 2016
Long Night of Science 2015
Open House Day 2014
Café & Kosmos í München
Open House Day 2013
Registration, Fees and Payment
ESO í 50 ár
Hápunktar í 50 ár
Europe to the Stars
50 years of ESO in Chile
Alþjóðlegt ár stjörnufræðinnar 2009
IMAX® Þrívíddarmyndin Hidden Universe
Open House Day 2011
Open House Day 2009 (German)
Long Night of Science 2007
Open House Day 2006
List of Prize Winners
ESO í 40 ár (1962 - 2002)
EuroScience Open Forum (ESOF)
Total Solar Eclipse 2019
The Comet McNaught 2007
Deep Impact - 04.07.2005
The Venus Transit - 08.11.2004
The Leonids - 17.11.1999
Solar Eclipse at ESO HQ - 11.08.1999
The Leonids - 11.1998
Mars Pathfinder - 1997
Comet Hyakutake - 1997
SL-9 and Jupiter - 1994
Comet Hale Bopp - 1994
Málstofur um miðlun stjarnvísinda
ESO Astronomy Camp 2017
ESO Astronomy Camp 2016
ESO Astronomy Camp 2015
ESO Astronomy Camp 2014
Catch a Star 2013
Catch a Star 2011
Catch a Star 2008
Catch a Star 2007
Catch a Star 2005
Catch a Star 2004
Catch a Star 2003
Catch a Star 2002
Life in the Universe
ESO Science Outreach Network
ESO Outreach Partner Organization
Skráningaform fyrir Outreach Newsletter
Taking the First Picture of a Black Hole
Upplýsingar um miðlun stjarnvísinda
European Astronomy Journalism Prize
Technology Developed by Industries
Novel technologies by ESO
Working with the ELT
Umferð og bílastæði hjá ESO
Local Staff Members (Spanish / English)
How to use this site
Besta myndin til þessa af rykskýi á hraðferð framhjá svartholinu í miðju Vetrarbrautarinnar
Mælingar VLT staðfesta að G2 slapp með skrekkinn og er þétt fyrirbæri
Bestu mælingarnar sem gerðar hafa verið til þessa af rykskýinu G2 staðfesta að það komst næst risasvartholinu í miðju Vetrarbrautarinnar í maí 2014 og slapp með skrekkinn. Nýjar niðurstöður frá Very Large Telescope ESO sýna að ekki hefur teygst verulega á fyrirbærinu og að það er mjög þétt. Líklega er um að ræða unga stjörnu með efnismikinn kjarna sem enn er að draga til sín efni. Svartholið sjálft ber engin merki aukinnar virkni.
Í miðju Vetrarbrautarinnar er risasvarthol sem er um fjórum milljón sinnum efnismeira en sólin. Í kringum það sveimir lítill hópur bjartra stjarna, auk dularfulls rykskýs, kallað G2, sem menn hafa fylgst með falla í átt að svartholinu á síðastliðnum árum. Spáð var að skýið yrði næst svartholinu í maí 2014.
Búist var við því að öflugir flóðkraftar, sem eru komnir til af völdum gríðarsterkum þyngdarkrafti svartholsins, myndu tæta skýið í sundur og dreifa leifunum eftir braut skýsins. Hluti efnisins félli ofan í svartholið og leiddi til aukinnar virkni sem væri sönnun fyrir því að skrímslið stóra fengi að gæða sér á sjaldgæfri máltíð. Til þess að fylgjast vel með þessum sjaldæfa atburði í miðju Vetrarbrautarinnar hafa nokkrir rannsóknarhópar vaktað svæðið á síðustu árum með hjálp stórra sjónauka um heim allan.
Hópur undir forystu Andreas Eckart (Kölnarháskóla í Þýskalandi) hefur rannsakað svæðið með Very Large Telescope (VLT) ESO [1] um árabil og gerði mælingar á mjög mikilvægu tímabili frá febrúar til september 2014, skömmu fyrir og eftir að skýið komst næst svartholinu í maí 2014. Mælingarnar koma heim og saman við eldri mælingar sem gerðar voru með Keck sjónaukunum á Hawaii [2].
Innrauðar ljósmyndir sem teknar voru af glóandi vetni sýna að skýið var þétt bæði fyrir og eftir að það komst næst svartholinu, er það þeyttist í kringum það.
Mælingarnar voru gerðar með SINFONI mælitækinu á VLT sem tekur ekki aðeins hnífskarpar myndir, heldur getur einnig gert litrófsmælingar sem gera mönnum kleift að áætla hraða skýsins [3]. Skömmu áður en skýið var næst svartholinu stefndi það burt frá Jörðinni á um tíu milljón km hraða á klukkustund, en eftir að það hafði farið í kringum svartholið stefndi það í átt að Jörðinni á um tólf milljón km hraða á klukkustund.
„Að sitja við sjónaukann og fylgjast með gögnunum berast í rauntíma var ansi eftirminnilegt,“ sagði Florian Peisskert, doktorsnemi við Kölnarháskóla í Þýskalandi, sem sá að mestu um mælingarnar. „Það var magnað að sjá að bjarminn frá rykskýinu hélst þéttur fyrir og eftir að komst næst svartholinu,“ sagði Monia Valencia-S, vísindamaður við Kölnarháskóla sem vann að gagnaúrvinnslunni.
Þótt eldri mælingar hefðu bent til þess að tognað hefði á G2 fyrirbærinu, sjást engin merki þess í nýju mælingum.
Auk mælinga SINFONI gerðu stjarnvísindamennirnir röð af mælingum á skautun ljóssins frá risasvartholasvæðinu með NACO mælitækinu á VLT. Það eru besti mælingarnar sem gerðar hafa verið hingað til og sýna efnisstreymi ofan í svartholið er mjög stöðugt og hefur hingað til ekki aukist neitt vegna efnis frá G2 skýinu.
Skýið virðist mjög harðgert þrátt fyrir að hafa komist í návígi við hina gríðarsterku flóðkrafta svartholsins. Það bendir til þess að ekki sé um að ræða hefðbundið ský, heldur þétt fyrirbæri með massamikinn kjarna. Skortur á merkjum þess að svartholið sé að gleypa efni frá skýinu, sem myndi leiða til aukinnar virkni í svartholinu, rennir einnig stoðum undir þetta.
„Við skoðuðum allar nýjustu mælingarnar, sér í lagi tímabiliði árið 2014 þegar skýið komst næst svartholinu, en getum ekki sýnt fram á að tognun hafi orðið. Það virðist svo sannarlega ekki hegða sér eins og kjarnalaust rykský. Því teljum við að hér hljóti að vera um að ræða unga, rykuga stjörnu,“ sagði Andreas Eckart að lokum.
[1] Svæðið er hulið þykkum rykskýjum svo mjög erfitt er að gera mælingar á því nema í innrauðu ljósi. Auk þess á atburðurinn sér stað mjög nálægt svartholinu, svo nota þarf aðlögunarsjóntækni til að ná skýrum myndum. Stjörnufræðingarnir notuðu SINFONI mælitækið á Very Large Telescope ESO og fylgdust sömuleiðis með svæðinu í skautu ljósi með NACO mælitækinu.
[2] Mælingar VLT eru bæði skarpari (vegna þess að þær eru gerðar á styttri bylgjulengdum) og hafa auk þess mælingar á hraðanum frá SINFONI og skautun með NACO mælitækinu.
[3] Þar sem rykskýið er á hreyfingu miðað við Jörðina — burt frá Jörðinni fyrir svartholanánd og í átt að Jörðinni eftir á — breytist bylgjulengd ljóssins vegna Dopplerhrifa. Hægt er að mæla þessa breytingu á bylgjulengdinni með litrófsritum eins og SINFONI tækinu á VLT. Einnig er hægt að nota hana til að mæla hraða efnisins, sem búast mætti við ef teygst hefði verulega á skýinu, eins og áður hafði verið tilkynnt.
Greint er frá rannsókninni í greininni „Monitoring the Dusty S-Cluster Object (DSO/G2) on its Orbit towards the Galactic Center Black Hole“ eftir M. Valencia-S. o.fl. í tímaritinu Astrphysical Journal Letters.
Í rannsóknarteyminu eru M. Valencia-S. (Physikalisches Institut der Universität zu Köln, Þýskalandi), A. Eckart (Universität zu Köln; Max-Planck-Institut für Radioastronomie, Bonn, Þýskalandi [MPIfR]), M. Zajacek (Universität zu Köln; MPIfR; Astronomical Institute of the Academy of Sciences Prague, Tékklandi), F. Peissker (Universität zu Köln), M. Parsa (Universität zu Köln), N. Grosso (Observatoire Astronomique de Strasbourg, Frakklandi), E. Mossoux (Observatoire Astronomique de Strasbourg), D. Porquet (Observatoire Astronomique de Strasbourg), B. Jalali (Universität zu Köln), V. Karas (Astronomical Institute of the Academy of Sciences Prague), S. Yazici (Universität zu Köln), B. Shahzamanian (Universität zu Köln), N. Sabha (Universität zu Köln), R. Saalfeld (Universität zu Köln), S. Smajic (Universität zu Köln), R. Grellmann (Universität zu Köln), L. Moser (Universität zu Köln), M. Horrobin (Universität zu Köln), A. Borkar (Universität zu Köln), M. García-Marín (Universität zu Köln), M. Dovciak (Astronomical Institute of the Academy of Sciences Prague), D. Kunneriath (Astronomical Institute of the Academy of Sciences Prague), G. D. Karssen (Universität zu Köln), M. Bursa (Astronomical Institute of the Academy of Sciences Prague), C. Straubmeier (Universität zu Köln) og H. Bushouse (Space Telescope Science Institute, Baltimore, Maryland, Bandaríkjunum).
ESO er fremsta fjölþjóðlega stjörnustöð Evrópu og lang öflugasta stjörnustöð heims. Hún nýtur stuðnings 16 landa: Austurríkis, Belgíu, Brasilíu, Tékklands, Danmörku, Finnlands, Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Hollands, Póllands, Portúgals, Spánar, Svíþjóðar, Sviss og Bretlands, auk gestaþjóðarinnar Chile. ESO heldur úti metnaðarfullum verkefnum sem miða að hönnun, smíði og starfsemi öflugra stjörnustöðva á jörðinni sem gera stjörnufræðingum kleift að gera mikilvægar uppgötvanir. ESO leikur líka lykilhlutverk í að efla og skipuleggja samstarf í stjarnvísindarannsóknum. ESO starfrækir þrjár stjörnuathugunarstöðvar í heimsflokki: La Silla, Paranal og Chajnantor. Á Paranalfjalli starfrækir ESO Very Large Telescope, fullkomnustu stjörnusjónauka heims sem notaðir eru til athugana á sýnilegu ljósi og tvo kortlagningarsjónauka. VISTA er stærsti kortlagningarsjónauki veraldar fyrir innrautt ljós og VLT Survey Telescope er stærsti sjónauki heims sem eingöngu er ætlað að kortleggja himinn í sýnilegu ljósi. ESO er stór þátttakandi í ALMA, stærsta stjarnvísindaverkefni heims. Á Cerro Armazones, skammt frá Paranal, er ESO að smíða 39 metra risasjónauka, European Extremely Large Telescope eða E-ELT sem verður „stærsta auga jarðar“.
ESO, Public Information Officer
Garching bei München, Germany
Sími: +49 89 3200 6655
Farsími: +49 151 1537 3591
Connect with ESO on social media
Þetta er þýðing á fréttatilkynningu ESO eso1512.
Usage of ESO Images, Videos, Web texts and Music
Are you a journalist? Subscribe to the ESO Media Newsletter in your language.
Milky Way : Galaxy : Component : Central Black Hole
The dusty cloud G2 passes the supermassive black hole at the centre of the Milky Way
texti aðeins á ensku
The dusty cloud G2 passes the supermassive black hole at the centre of the Milky Way (annotated)
texti aðeins á ensku
The dusty cloud G2 passes the supermassive black hole at the centre of the Milky Way
texti aðeins á ensku
Segðu okkur þitt álit!
Subscribe to receive news from ESO in your language