is is vi is is en es hbs_lat it is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is fr en is en is is is is is is is is da is da is da is en is da is da is da is is is da is is is is da da is is is cs is is is is is is en is is cs is is is is is is is is is en ast en en is en en is en en is en is hu fa eu is is fa zh nn war nb en en da en is is mk en en is id is is is is is hbs_lat is de is is is is is pt is is is ceb sl en hbs_lat is is is is is cs is is is da is is is is is is is is en ceb is is is id is is is is nn is sk is is en is is is is is is en tr is id es is is is ceb is is is is is is fi is is is is is is is is pl is sl is ast is gl et is en de is is cs is hbs_lat sl is is is is id is is de is is pl is is hu is is is ceb is is is is is is nb is is vi is is cs pl is is is is kw is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is is is is sk cs is is is is hu is nb is is is is is lt is is is pt de en is hbs_lat cs en is is ceb is is is is is is is is is is is is is is is is is is is fi is is hu en is de is vi ceb is is en is is is is is is is is lt is en is sv pl fr nn hbs_lat is is is is is vi vi is is is is is is is is is pt hu is is hbs_lat is is is is is is is is is is hbs_lat is is fi is is lt is fr is en is is ceb fr is cs ca eu de en en en sl sl lt is fr lv is de de lv en is fr eo is is fr eo sv pl fr eo pl is fr eo hbs_lat et fr eo is is en de nb is es ceb pt nb gv lt
Bráðamengun á sjó ber að tilkynna til Landhelgisgæslunnar í síma 511-3333
Bráðamengun á landi ber að tilkynna til lögreglu í síma 112
Hér má finna samantektir Umhverfisstofnunar um bráðamengun
Hér má finna samantekt Landhelgissgæslu Íslands um CleanSeaNet og eftirlit í íslenskri mengunarlögsögu
Við óhapp sem leiðir til eða getur leitt til bráðamengunar hafs og stranda utan hafnarsvæða skal Umhverfisstofnun gera viðeigandi ráðstafanir í samræmi við viðbragðsáætlanir. Umhverfisstofnun ber ábyrgð á að aðgerðir gegn bráðamengun hefjist og annast stjórn á vettvangi. Umhverfisstofnun getur farið fram á að heilbrigðisnefnd fari á vettvang og meti umfang bráðamengunar og nauðsynlegar aðgerðir og tilkynni Umhverfisstofnun. Stofnuninni er jafnframt heimilt að fela heilbrigðisnefnd eða öðrum aðilum í umboði stofnunarinnar umsjón með aðgerðum á kostnað stofnunarinnar.
Umhverfisstofnun, Samgöngustofa og Landhelgisgæsla Íslands hafa undirritað skriflega aðgerðaáætlun um viðbrögð við bráðamengun utan hafnarsvæða . Áætlunin fjallar um hvernig eigi að bregðast á við þegar óhöpp verða á sjó er varða skip í efnahagslögsögu Íslands sem ógna siglingaöryggi eða hætta er á að valdi umhverfisstjóni og verkaskiptingu  á milli stofnananna. Áætlunin var undirrituð af Georg Kr. Lárussyni, forstjóra Landhelgisgæslu Íslands, Þórólfi Árnasyni, forstjóra Samgöngustofu og Kristínu Lindu Árnadóttur, forstjóra Umhverfisstofnunar. Áætlunin er sameiginlegt stjórntæki Umhverfisstofnunar, Landhelgisgæslu Íslands  og Samgöngustofu  og er ætlað að tryggja fumlaust verklag og framkvæmd viðbragða vegna bráðamengunar, þegar hætta er talin á bráðamengun sem og rétta framkvæmd við notkun skipaafdrepa. Skipaafdrep, sem Samgöngustofa útnefnir, eru annars vegar innan hafna (neyðarhöfn) og hins vegar skjólgóð svæði sem eru tilgreind utan hafna. Aðgerðaáætlunina er hægt að virkja á fjórum stigum, þ.e. 1) þegar atvik verður á sjó þar sem engin mengun er sjáanleg og engin hætta er talin á mengun, 2) þegar hætta er talin á mengun, 3) mengun er sýnileg og 4) þegar skip þurfa að leita í skipaafdrep.
Aðgerða áætlun um viðbrögð við bráðamengun utan hafna og notkun skipaafdrepa.
Hafnarstjóri ber ábyrgð á og annast aðgerðir vegna mengunar innan hafnarsvæðis og ber honum að grípa til hreinsunar og annarra viðeigandi ráðstafana til að koma í veg fyrir frekara tjón vegna bráðamengunar. Hafnarstjóra ber að tilkynna Umhverfisstofnun og heilbrigðisnefnd um bráðamengun strax og vart verður við hana. Heilbrigðisfulltrúi, í umboði heilbrigðisnefndar, hefur eftirlit með hreinsunaraðgerðum og ákveður í samráði við Umhverfisstofnun hvenær árangur af hreinsun er nægur. Hafnarstjóri getur kallað eftir aðstoð Umhverfisstofnunar telji hann ástæðu til. Telji Umhverfisstofnun nauðsyn á frekari aðgerðum er stofnunni heimilt að hlutast til um þær.
Hver höfn skal eiga og reka mengunarvarnabúnað og ber viðkomandi höfn ábyrgð á viðhaldi búnaðarins og endurnýjun hans. Þó er heimilt að hafnir á tilteknu svæði eigi og reki saman mengunarvarnabúnað. Heimilt er að fela slökkviliðsstjóra umsjón með mengunarvarnabúnaði og stjórn á vett­vangi í samræmi við ákvæði laga um varnir gegn mengun hafs og stranda.
Meðalstórar fiskihafnir og vöruflutningahafnir þar sem skip allt að 5.000 brúttótonn eða allt að 100 m löng koma alla jafna að bryggju.
Smábáta- og skemmtibátahafnir þar sem bátar styttri en 25 m leggjast yfir­leitt að bryggju.
Hver höfn skal að lágmarki eiga og reka mengunarvarnabúnað í samræmi við flokkun hafnar og áhættumat hennar. Lág­marks­mengunarvarnabúnaður innan hafna eftir flokkum hafna, skv. 5. gr. reglugerðar nr. 1010/2012, skal vera eftir­farandi:
150-300 m af flotgirðingu, 1 olíuupptökutæki, ísogsefni, dreifiefni.
100-200 m af flotgirðingu, ísogsefni, dreifiefni.
Kortið sýnir þá staði þar sem mengunarvarnarbúnaður er til taks.
Flokkur 1 (rauðir staðir á korti)
2 stk. rafstöðvar 4,5 KW
Háþrýstitæki með 20 metra þrýstislöngu framlengingu
3 stk. 500W ljóskastarar á fótum
Olíuupptökutæki (skimmer) og fylgihlutir
Færanlegur geymir (tankur) 10 m³
10 sett tvískiptur hlífðarfatnaður
2 stk. 20 feta gámar
Útbúnaður til að verja flotgirðingarnar fyrir skemmdum þegar verið er að sjósetja þær og/eða taka þær á land
Flokkur 2 (bláir staðir á korti)
1stk. rafstöð 4,5 KW
Háþrýstitæki með 20 metra þrýstislöngu framlengingu
1stk. 500W ljóskastari á fótum
5 sett tvískiptur hlífðarfatnaður
1 stk. 20 feta gámur
Útbúnaður til að verja flotgirðingarnar fyrir skemmdum þegar verið er að sjósetja þær og/eða taka þær á land
Umhverfisstofnun undir yfirstjórn umhverfisráðherra hefur eftirlit með framkvæmd laga nr. 33/2004 um varnir gegn mengun hafs og stranda að svo miklu leyti sem ekki er mælt fyrir um annað í lögunum. Umhverfisstofnun er heimilt að fela tiltekna þætti eftirlitsins, sem undir stofnunina heyra, heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna eða faggiltum skoðunaraðilum. Skal í slíkum tilvikum gerður sérstakur samningur við hinn faggilta skoðunaraðila eða við hlutaðeigandi heilbrigðiseftirlit eftir því sem við á. Umhverfisstofnun er heimilt að fela heilbrigðisnefnd framkvæmd þvingunarúrræða samhliða eftirliti.
Umhverfisstofnun skal sjá um að mengun hafs og stranda sé vöktuð.
Umhverfisstofnun skal sjá um gerð fræðsluefnis og fræða þá sem starfa að þessum málum og gefa út leiðbeiningar og viðmiðunarreglur.
Nánari upplýsingar er að finna í lögum og reglum er varða málefni hafs og stranda.
Landhelgisgæsla Íslands, undir yfirstjórn innanríkisráðherra annast eftirlit með hafsvæðum umhverfis Ísland, jafnt úr lofti sem af sjó. Landhelgisgæsla Íslands tilkynnir Umhverfisstofnun og lögregluyfirvöldum um svæði þar sem mengun getur borist á land ef hún verður vör við mengun eða grunur leikur á mengun hafs og stranda.
Sé um olíumengun að ræða er stuðst er við ákveðna litaflokkun til þess að átta sig á magninu, en út frá lit olíuflekksins er hægt að áætla hvert rúmmál olíunnar er. Taflan hér að neðan sýnir flokkunina
Samband á milli útlits, þykktar og rúmmáls olíubrákar
Að afloknum hverjum sveitarstjórnarkosningum skal umhverfis- og auðlindaráðherra skipa átta fulltrúa í mengunarvarnaráð hafna til fjögurra ára í senn. Umhverfisstofnun tilnefnir tvo fulltrúa og er annar þeirra formaður ráðsins. Hafnasamband Íslands tilnefnir þrjá fulltrúa, Samband íslenskra sveitarfélaga einn fulltrúa, og skal hann vera starfandi heilbrigðisfulltrúi, og Samgöngustofa og Vegagerðin einn fulltrúa hvor. Hlutverk mengunarvarnaráðs hafna er:
a. að vera formlegur samstarfsvettvangur Umhverfisstofnunar og hafna um málefni sem varða viðbúnað og viðbrögð við bráðamengun innan hafnarsvæða,
b. að stuðla að samstarfi og samhæfingu milli hafna um viðbúnað, samræmingu viðbragðsáætlana og viðbragða við bráðamengun,
c. að gera tillögu til Umhverfisstofnunar um uppbyggingu og endurnýjun á mengunarvarnabúnaði í höfnum landsins og
d. að koma með ábendingar og tillögur um innihald viðbragðsáætlana.
Samgöngustofa, undir yfirstjórn samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, annast meðal annars eftirlit með búnaði skipa vegna mengunarvarna, sbr. lög um eftirlit með skipum.
Kaupmannahafnarsamkomulagið er samstarf Norðurlandanna um viðbrögð við mengunaróhöppum á sjó.
EMSA, Siglingaöryggisstofnun Evrópu, heldur utan um samstarf Evrópuríkja um viðbúnað og viðbrögð við megnun frá skipum.
Ísland er aðili að samningi Norðurskautsríkjanna um samstarf um viðbúnað og viðbrögð gegn olíumengun sjávar á Norðurslóðum (MOSPA).
Veita þarf ákveðnum friðlýstum svæðum á Íslandi sérstaka athygli og aðhlynningu.
Hvað get ég gert?
Ágangur álfta og gæsa
Hvað get ég gert?
Flug á friðlýstum svæðum
Leyfi á friðlýstum svæðum
Losun mengandi efna á Íslandi
Mengun hafs og stranda
Góð ráð um efnavörur
Skýrslur um meðhöndlaðan úrgang
Græn skref í ríkisrekstri
Svið náttúru, hafs og vatns
Svið friðlýsinga og starfsleyfa
Svið efna, eftirlits og veiðistjórnunar
Svið þjónustu og fjármála
Svið loftslagsmaála og græns samfélags
Þjónustugáttin - Mínar síður
Opið virka daga 8:30-16:00
Símatími virka daga 9:00-15:30
Byggir á LiSA CMS. Advania - LiSA, Sharepoint, Veflausnir og Vefumsjónarkerfi