is is vi is is en es hbs_lat it is is cs pl is is is is is is is is is is is is is is is is is fi ceb is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is en fr fr ru hy en is cs fr oc ms en en en en en ca en en is it fr ca nb nb en nn en en ru en en is is is is is is is pt is is is ceb sl en hbs_lat is is is is is cs is is is da is is is is is is is is en ceb is is is id is is is is nn is sk is is en is is is is is is en tr is id es is is is ceb is is is is is is fi is is is is is is is is pl is sl is ast is gl et is en de is is cs is hbs_lat sl is is is is id is is de is is pl is is hu is is is ceb is is is is is is nb is is vi is is cs pl is is is is kw is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is is is is sk cs is is is is hu is nb is is is is is lt is is is pt de en is hbs_lat cs en is is ceb is is is is is is is is is is is is is is is is is is is fi is is hu en is de is vi ceb is is en is is is is is is is is lt is en is sv pl fr nn hbs_lat is is is is is vi vi is is is is is is is is is pt hu is is hbs_lat is is is is is is is is is is hbs_lat is is fi is is lt is fr is en is is ceb fr is cs ca eu de en en en sl sl lt is fr lv is de de lv en is fr eo is is fr eo sv pl fr eo pl is fr eo hbs_lat et fr eo is is en de nb is es ceb pt nb gv lt
Þriðja viðskiptatímabilið hefst í ársbyrjun 2013 og stendur fram til ársins 2020. Á tímabilinu mun fyrirtækjum í olíuefna-, ammoníaks- og málmiðnaði (þ.m.t. álverum og járnblendiverksmiðjum) verða bætt við, sem og fleiri gróðurhúsalofttegundum (PFC og N2O). Þessi breyting á gildissviði kerfisins er mjög þýðingarmikil fyrir Ísland.
Fyritæki innan viðskiptakerfisins fá ákveðnum fjölda losunarheimilda úthlutað án endurgjalds á viðskiptatímabilinu 2013 – 2020. Heildarfjöldi úthlutaðra losunarheimilda dregst saman með tímanum sem þ.a.l. stuðlar að samdrætti í losun. Árið 2020 er áætlað að losun fyrirtækja innan viðskiptakerfisins verði 21% minni en árið 2005. Eftir því sem dregið er úr endurgjaldslausri úthlutun þurfa fyrirtæki að leita annarra leiða til að eiga heimildir fyrir losun sinni. Þetta geta þau annaðhvort gert með því að þróa leiðir til að draga úr losun ellegar kaupa viðbótarheimildir á markaði eða opinberu uppboði. Með þessu fæst hagrænn hvati fyrir fyrirtæki til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Árlega er fyrirtækjum svo gert skylt að framvísa losunarheimildum sem samsvara heildarmagni raunlosunar. Í flestum tilvikum fá fyrirtæki úthlutað heimildum sem duga einungis fyrir ákveðnum hluta af væntanlegri losun. Sökum þess standa fyrirtæki frammi fyrir þeirri ákvörðun að kaupa viðbótarlosunarheimildir, koma fyrir búnaði eða breyta aðferðum til að draga úr losun eða, ef nauðsyn þykir, draga úr framleiðslu. Ef fyrirtæki afhendir ekki tilskilinn fjölda losunarheimilda ber viðkomandi ríki að knýja fram efndir með viðurlagaákvæðum, m.a. með álagningu sekta.
Umhverfisstofnun hefur veitt 9 starfandi fyrirtækjum losunarleyfi. Þau eru: Alcan á Íslandi, Alcoa Fjarðaál, Elkem Ísland, HB Grandi Akranesi, Ísfélag Vestmannaeyja í Vestmannaeyjum, Ísfélag Vestmannaeyja Þórshöfn, Loðnuvinnslan Fáskrúðsfirði, Norðurál Grundartanga og Steinull hf. Einnig hafa bæði Norðurál í Helguvík og Íslenska Kísilfélagið í Helguvík losunarleyfi.
Fimm starfandi fyrirtæki falla undir viðskiptakerfið hérlendis frá 1. janúar 2013. Þau eru: Alcan á Íslandi, Alcoa Fjarðaál, Elkem Ísland, Loðnuvinnslan Fáskrúðsfirði og Norðurál Grundartanga. Losun þessara fyrirtækja árið 2010 nam um 38% af heildarlosun Íslands. Öll fyrirtækin hafa sótt um úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda til Umhverfisstofnunar.
Útreikningur á úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda fer þannig fram að fyrirtæki í kerfinu skila upplýsingum um starfsemi sína á tímabilinu 1. janúar 2005 til 31. desember 2008 eða 1. janúar 2009 til 31. desember 2010, eftir því hvort tímabilið gefur hærri tölur. Út frá þessum upplýsingum er reiknuð út sögulega starfsemi hverrar starfsstöðvar á viðkomandi tímabili í samræmi við aðferðafræði sem fram kemur í ákvörðuninni. Þegar söguleg starfsemi hverrar starfsstöðvar hefur verið fundin út er hún margfölduð með viðeigandi árangursviðmiði og að teknu tilliti til kolefnisleka fæst bráðabirgðafjöldi losunarheimilda sem úthluta ber viðkomandi starfsstöð.
Ríkjum bar fyrir 30. september 2011 að senda framkvæmdastjórninni niðurstöður sínar um bráðabirgðafjölda losunarheimilda í formi lista sem kallast á ensku „national implementation measures (NIMs)“. Nokkrar tafir urðu á gerð listans í flestum ríkjum ESB. Framkvæmdastjórninni ber í kjölfarið að reikna út leiðréttingarstuðul sem liggur þvert á geira (e. cross-sectoral correction factor), en hann hefur verið nefndur almennur leiðréttingarstuðull. Búist var við að stuðullinn yrði reiknaður út á haustmánuðum 2012, en það hefur dregist. Almenna leiðréttingarstuðlinum er ætlað að tryggja að heildarfjöldi losunarheimilda samkvæmt útreikningum ríkjanna fari ekki fram úr hámarksfjölda losunarheimilda sem úthlutað verður endurgjaldslaust til staðbundinnar starfsemi í kerfinu árlega frá árinu 2013. Ef framkvæmdastjórnin hafnar ekki útreikningum ríkis tekur ríkið í kjölfarið endanlega ákvörðun um úthlutun til hverrar starfsstöðvar, reiknaða í samræmi við almennan leiðréttingarstuðul ef þarf.
Umhverfisstofnun hefur safnað upplýsingum frá öllum viðkomandi rekstraraðilum og sent listann um bráðabirgðafjölda losunarheimilda (NIMs) til Eftirlitsstofnunar EFTA til undirbúnings fyrir þátttöku þessara rekstraraðila í viðskiptakerfinu, en sú stofnun fer með hlutverk framkvæmdastjórnarinnar í tilviki EFTA-ríkjanna. Búist er við að framkvæmdastjórnin geti lokið sinni vinnu við lista aðildarríkjanna á næstu vikum og gefið út almenna leiðréttingarstuðulinn. Þegar hann hefur verið gefinn út, getur Umhverfisstofnun tekið ákvörðun um úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda til þeirra fyrirtækja sem taka þátt í kerfinu hérlendis. Þess má geta að skv. lögum nr. 70/2012 um loftslagsmál, bar Umhverfisstofnun að taka þessa ákvörðun 15. nóvember síðastliðinn, en af því gat ekki orðið vegna fyrrnefndra tafa við ákvörðun almenna leiðréttingarstuðulsins.
Úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda til nýrra þátttakenda
Samkvæmt viðskiptatilskipuninni (2003/87/ESB) skulu 5% af heildarfjölda losunarheimilda í kerfinu sett í sérstakan sjóð fyrir svokallaða nýja þátttakendur. Rekstraraðilar sem teljast nýir þátttakendur í staðbundinni starfsemi geti sótt um losunarheimildir úr þessum sjóði til Umhverfisstofnunar. Með nýjum þátttakanda er átt við starfsstöð sem stundar eina eða fleiri tegundir starfsemi sem heyrir undir viðskiptakerfið og hefur fengið losunarleyfi eftir 30. júní 2011 eða starfsstöð sem stækkar umtalsvert eftir 30. júní 2011, þó eingöngu að því er varðar viðkomandi stækkun. Skilyrði úthlutunar eru að starfsemi eða framleiðsluaukning teljist raunverulega hafin og er í því samhengi miðað við svokallaðan upphafsdag nýrrar starfsemi eða upphafsdag framleiðsluaukningar. Það er einnig skilyrði að svokölluð upphafsframleiðslugeta hafi verið skilgreind. Þessi viðmið eru útfærð og skilgreind nánar í ákvörðun 2011/278/ESB. Almennt má segja að upphafsdagur nýrrar starfsemi eða framleiðsluaukningar sé fyrsti dagur 90 daga tímabils þar sem framleiðslustig eða viðbætt framleiðslustig er að minnsta kosti 40% af hönnunarframleiðslustigi eða viðbættu hönnunarframleiðslustigi. Sótt er um á sérstöku eyðublaði sem hægt er að nálgast hjá Umhverfisstofnun. Útreikningur á úthlutun úr þessum sjóði skal sendur framkvæmdastjórninni (eða ESA) og ef hún hafnar honum ekki skal ríkið ákveða endanlega úthlutun, þá með hliðsjón af stuðli fyrir línulegan samdrátt. Úthlutun úr sjóði fyrir nýja þátttakendur er háð því að losunarheimildir séu eftir í sjóðnum. Fram kemur í 4. mgr. 19. gr. ákvörðunar 2011/278/ESB að úthlutunin byggist á reglunni „fyrstur kemur, fyrstur fær“. Þegar helmingi losunarheimilda í sjóðnum hefur verið úthlutað skal framkvæmdastjórnin meta hvort æskilegt sé að ákveða viðmið til að raða umsækjendum í röð til að tryggja sanngjarnan aðgang að sjóðnum.
Enn hefur ESB ekki ákveðið endanlega hvenær fyrst verður hægt að sækja um úthlutun úr sjóði fyrir nýja þátttakendur í staðbundinni starfsemi, en gert er ráð fyrir að það verði á árinu 2013.
Samkvæmt lögum nr. 70/2012 um loftslagsmál ber rekstraraðilum að vakta losun gróðurhúsalofttegunda frá starfsemi sinni í samræmi við vöktunaráætlun og skila árlega skýrslu um losunina til Umhverfisstofnunar. Slík skýrslugjöf er forsenda þess að unnt sé að ákvarða fjölda losunarheimilda sem rekstraraðili skal standa skil á vegna viðkomandi árs. Skýrslan skal vottuð af óháðum vottunaraðila.
Á viðskiptatímabilinu 2013 – 2020 ber rekstraraðilum að vakta losun í samræmi við vöktunaráætlanir sem uppfylla kröfur reglugerðar 601/2012/ESB. Slíkum vöktunaráætlunum skal skila til Umhverfisstofnunar fyrir 5. desember 2012. Umhverfisstofnun skal samþykkja áætlunina fyrir 31. desember 2012, þannig að vöktun í samræmi við áætlunina geti hafist 1. janúar 2013. Vöktunaráætlunum skal skilað á eyðublöðum sem Umhverfisstofnun hefur látið viðkomandi aðilum í té.
Framkvæmdastjórn ESB hefur látið útbúa leiðbeinandi skjöl, til að auka skilning á reglugerð 601/2012/ESB og samræmingu á útfærslu hennar innan aðildarríkja.
Skýrsla rekstraraðila um losun gróðurhúsalofttegunda skal vottuð af aðila sem hefur hlotið til þess viðeigandi faggildingu innan Evrópska efnahagssvæðisins. Hlutverk vottunaðila er að tryggja að skýrsla rekstraraðila uppfylli þær kröfur sem um hana gilda og skal hann vera óháður rekstraraðila og gæta hlutleysis í störfum sínum. Sjá nánar reglugerð nr. 131/2013 um vottun og viðurkenningu vottunaraðila í viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir.
Enn sem komið er hefur enginn vottunaraðili hlotið faggildingu hér á landi til að votta skýrslur rekstraraðila í viðskiptakerfinu. Fyrirtækjum sem hafa áhuga á slíkri faggildingu er bent á að hafa samband við faggildingarsvið Einkaleyfastofunnar (ISAC).
Rekstraraðilum sem heyra undir kerfið er heimilt að leita til erlendra vottunaðila, að því gefnu að þeir hafi hlotið faggildingu í samræmi við reglur kerfisins. Á listanum hér fyrir neðan er að finna nöfn vottunaraðila sem Umhverfisstofnun hefur staðfest að uppfylli sett skilyrði. Ef vottunaraðila sem rekstraraðili vill leita til er ekki getið á listanum skal senda Umhverfisstofnun faggildingarskjal (accreditation certificate) vottunaraðilans á ensku eða Norðurlandamáli (öðru en finnsku) og óska eftir því að honum verði bætt á listann.
Ernst & Young Associés (France)
92200 Neuilly Sur Seine cedex
Umboðsaðili á Íslandi: Ernst & Young ehf.
Tel: +354 595 2500
Tel: +44 (0)845 080 9000
Fax: +44 (0)1908 228060
Umboðsaðili á Íslandi: BSI á Íslandi
Sími: +354 414 4444
Contact: Mr Thomas Haug
Losunarstuðlar kolefnis og nettóvarmagildi úr losunarbókhaldi Íslands til stuðnings rekstaraðila starfsstöðva í ETS
Upplýsingarnar í tenglinum hér að neðan eru settar fram til að styðja við rekstraraðila í viðskiptakerfi Evrópusambandsins sem nota losunarstuðla fyrir aðferðaþrep 2a og 2b til að reikna út losun á koltvísýringi (sbr. rg. 72/2013 um vöktun og skýrslugjöf í viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir).
Losunarstuðlarnir eru að mestu fengnir úr bókhaldi Íslands yfir losun gróðurhúsalofttegunda og bindingu kolefnis úr andrúmslofti (NIR skýrslu ársins 2015/2016) sem skilað er árlega til rammasamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar.
Stuðlana í þessu skjali skal nota í samræmi við kröfur í vöktunaráætlun og losunarleyfi starfstöðvarinnar í samræmi við reglugerð 72/2013 um vöktun og skýrslugjöf.
Veita þarf ákveðnum friðlýstum svæðum á Íslandi sérstaka athygli og aðhlynningu.
Hvað get ég gert?
Ágangur álfta og gæsa
Hvað get ég gert?
Flug á friðlýstum svæðum
Leyfi á friðlýstum svæðum
Losun mengandi efna á Íslandi
Mengun hafs og stranda
Góð ráð um efnavörur
Skýrslur um meðhöndlaðan úrgang
Græn skref í ríkisrekstri
Svið náttúru, hafs og vatns
Svið friðlýsinga og starfsleyfa
Svið efna, eftirlits og veiðistjórnunar
Svið þjónustu og fjármála
Svið loftslagsmaála og græns samfélags
Þjónustugáttin - Mínar síður
Opið virka daga 8:30-16:00
Símatími virka daga 9:00-15:30
Byggir á LiSA CMS. Advania - LiSA, Sharepoint, Veflausnir og Vefumsjónarkerfi