is is en en is is it is is war is is da is is is en en en en en en en en es es en en en en en en en en et en fi en en en fr en bg en hbs_lat da nl el de et fi fr de da is it lv lt en nn pl pt ro sv sl es sv tr es en en en en en kn en en en is is is is en en en is is is is is cs en hbs_lat pt en en is is is is da is en en it en en de en sv en en en en en en en en en en en en ro da en en en is is en is en is is is is is is is is is is is is is is is is de is id is en en is en en is en en en ru en nl en en is is gl vi gl en en en en is id is en is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is en en en en en et cs fi hbs_lat ca is is en is tr is en en en
Loftmengun: það þarf þekkingu til að takast á við hana — Umhverfisstofnun Evrópu
Gerðu eitthvað fyrir plánetuna okkar, prentaðu einungis þessa síðu ef þú þarft þess. Jafnvel lítil aðgerð getur haft gríðarleg áhrif ef milljónir manna gera hið sama!
Sameiginlegt upplýsingakerfi vegna umhverfismála (SEIS)
Áhrif loftslagsbreytinga, veikleikar og aðlögun
Urban, Land and Soil systems (ULS)
Waste and Materials in a Green Economy (WMGE)
EEA homepage in your language
Cookies are not enabled. You must enable cookies before you can log in.
The EEA Web CMS works best with following browsers:
Internet Explorer is not recommended for the CMS area.
If you have forgotten your password, we can send you a new one.
Fara beint í efni. | Fara beint í leiðsögu.
Sound and independent information
Search the catalogue Orðaskrá frá A-Z
The EEA is an agency of the European Union
Loftmengun: það þarf þekkingu ...
Loftmengun: það þarf þekkingu til að takast á við hana
Þessi vefsíða er með takmarkaða virkni með slökkt á javascript. Vinsamlegast gakktu úr skugga um að javascript sé virk í vafranum þínum.
Article Útgefið 26 Nov 2013 Síðast breytt 03 Jun 2016
„Góðu fréttirnar eru að á síðustu áratugum hefur ástandið batnað verulega hvað varðar snertingu almennings við nokkur loftmengandi efni. En þessi mengunarefni, sem við náðum að minnka mest, eru ekki þau sem eru heilsu manna og umhverfi skaðlegust“ segir Valentin Foltescu sem vinnur við loftgæðamat og skýrslugerð hjá USE. Við spurðum Valentin hvað Umhverfisstofnun Evrópu gerir fyrir loftgæði og hvað nýjustu tölur segja.
Image © EEA/ImaginAIR; Andrzej Bochenski
Umhverfisstofnun Evrópu vinnur að fjölbreytilegum umhverfismálum. Hvað gerir USE raunverulega í þeim málefnum sem tengjast lofti?
Í stuttu máli sagt skoðum við loftgæði utanhúss þaðan sem loftmengunarefni koma, í hve miklum mæli við komumst í snertingu við þau og hvernig þau hafa áhrif á okkur og umhverfið. Með tæknilegra orðalagi greinum við gögn um styrkleika í andrúmslofti og gögn um losun - það magn sem sleppt er út í andrúmsloftið. Við áætlum einnig áhrif mismunandi mengunarefna á íbúa.
Í þúsundum stöðva um alla Evrópu er haft eftirlit með loftgæðum í álfunni og fylgst með styrk mismunandi mengunarefna. Flestar stöðvanna senda gögn í AirBase, evrópska loftgæðagagnagrunninn sem USE rekur. AirBase inniheldur eftirlitsupplýsingar og gögn fyrir 38 þátttökulönd og geymir upplýsingar um meira en 100 loftmengandi efni. Ellefu þeirra lúta ákvæðum loftgæðalöggjafar Evrópusambandsins.
Þegar gögnin hafa verið tekin saman í löndunum athugum við hvort þau eru samhæfð og í samræmi við ákvæði laga ESB. Gögnin eru einnig yfirfarin frekar á ýmsum stigum þar sem gæði þeirra eru athuguð og tryggð, sem þýðir að náið samstarf er haft við löndin sem láta gögnin í té. Þá búum við til yfirlit og matsgerðir á borð við loftgæðaskýrsluna sem við munum birta um miðjan október.
Hvað segja nýjustu tölur um loftgæði í Evrópu?
Það eru jákvæð og neikvæð skilaboð. Góðu fréttirnar eru að á síðustu áratugum hefur ástandið batnað verulega hvað varðar snertingu almennings við nokkur loftmengandi efni. T.d. komast nú mun færri í snertingu við brennisteinstvísýring, koleinsýring, blý og bensen. Í löndum ESB komast innan við 2% borgarbúa í snertingu við þessi mengunarefni í styrk sem fer yfir lögleyfð mörk loftgæðastaðla sambandsins.
Á hinn bóginn, þó við höfum náð fram mestri lækkun á þessum mengunarefnum eru það ekki þau sem eru heilsu manna og umhverfi skaðlegust. Sérstaklega svifryk og óson við jörð, sem valda hlutfallslega miklu heilsutjóni og ótímabærum dauðsföllum, eru enn til staðar í andrúmsloftinu í miklu magni. Allt að þriðjungur borgarbúa í ESB kemst enn í snertingu við þessi efni í styrk sem er fyrir ofan þau mörk eða markgildi sem ESB hefur sett.
Allt í allt tökum við eftir hægri minnkun á styrk skaðlegustu mengunarefnanna, sem þýðir lítilsháttar framför í loftgæðum hvað snertir þessi efni. Hins vegar höfum við einnig veitt því athygli að á sumum stöðum hefur styrkur þessara efna aukist síðasta áratuginn. Það er sannarlega áhyggjuefni.
Hvaðan koma þessi loftmengunarefni?
Mikið af þeim verður til við brennslu jarðefnaeldsneytis. Eldsneyti er brennt í mörgum atvinnugreinum, t.d. flutningum, orkuframleiðslu, iðnaði og húshitun. Landbúnaður er enn ein mikilvægt uppspretta.
Loftmengunarefni má losa beint út í andrúmsloftið (aðallosun) en þau myndast einnig við efnahvörf með þátttöku undanfaraefna.
Þar eru niðurstöðurnar einnig blandaðar. T.d. minnkaði losun aðal-svifryks í ESB um 14% síðastliðinn áratug. Verulega hefur dregið úr losun sumra undanfaraefna svifryks, t.d. brennisteinstvísýrings, sem hefur minnkað um helming. Lítið hefur dregið úr losun annarra undanfara. T.d. minnkaði ammoníakslosun sem aðallega kemur frá landbúnaði aðeins um 7%.
Við verðum einnig að hafa í huga að samdráttur í losun hefur ekki sjálfkrafa í för með sér svipaðan samdrátt í styrk. Samhengið milli losunar loftmengandi efna og loftgæða er flókið. Þar koma m.a. við sögu losunartoppar, umbreyting efna, viðbrögð við sólarljósi, frekari áhrif af völdum náttúrunnar og hvelaskiptingar jarðar sem og af veðri og landslagi. Minnka þarf losun verulega ef á að takast að auka loftgæði.
Hvernig stuðlar starf þitt að því að auka loftgæði í Evrópu?
Við deilum þessari þekkingu með almenningi og stefnumótendum bæði í Evrópu og alþjóðlega. Við kynnum staðreyndir og upplýsingar um ástand og þróun gæða andrúmsloftsins, losun loftmengunarefna og algengi snertingar. Þessi þekking er síðan notuð til að bæta stefnumótun í málefnum lofts, sem miðar að því aðallega að vernda almenning og umhverfið gegn mikilli loftmengun. Ekki er hægt að móta árangursríka stefnu án þess að fylgjast með og skilja núverandi ástand og orsakir þess.
Við skoðum líka hvernig loftgæðalöggjöfinni er framfylgt á hverjum stað. Við höfum nýlokið verkefni í samstarfi við ýmsar borgir í Evrópu. Verkefnið auðveldaði okkur að greina ráðstafanir sem stjórnir borganna hafa talið árangursríkar, svo sem að tryggja að farið sé að nýjum lág-brennisteinsstöðlum fyrir flutning eldsneytis á hafnarsvæðum; banni við markaðssetningu, sölu og dreifingu á tjörukenndum kolum; eldsneytisummyndun í húshitun og uppbyggingu hitaveitna. Þetta verkefni sýndi að það er til gríðarlega mikil þekking og reynsla sem við getum lært af og deilt frekar.
Viðtal sem birtist í tölublaði nr. 2013/1  Fréttabréfs USE
Raða eftir: Útgáfudagur Heiti
AirBase - The European air quality database AirBase is the European air quality database maintained by the EEA through its European topic centre on Air pollution and Climate Change mitigation. It contains air quality monitoring data and information submitted by participating countries throughout Europe. The air quality database consists of a multi-annual time series of air quality measurement data and statistics for a number of air pollutants. It also contains meta-information on those monitoring networks involved, their stations and their measurements. The database covers geographically all EU Member States, the EEA member countries and some EEA collaborating countries. The EU Member States are bound under Decision 97/101/EC to engage in a reciprocal exchange of information (EoI) on ambient air quality. The EEA engages with its member and collaborating countries to collect the information foreseen by the EoI Decision because air pollution is a pan European issue and the EEA is the European body which produces assessments of air quality, covering the whole geographical area of Europe.
AirBase - The European air quality database AirBase is the air quality information system maintained by the EEA through the European topic centre on Air and Climate Change
Permalink to this version
Permalink to latest version
EEA Member Countries (EEA32)
For references, please go to https://www.eea.europa.eu/is/articles/loftmengun-thad-tharf-thekkingu-til or scan the QR code.
PDF generated on 17 Jul 2017, 08:52 PM
Filed under: air pollutant emissions, particulate matter, air pollution costs, air quality, ground-level ozone
Jarðvegur — Auðlindin sem oft vill gleymast
Norðurskautssvæðið — Hvað varðar mig um norðurskautssvæðið?
Úr breytingum í umskipti
Loftmengun: það þarf þekkingu til að takast á við hana
Umhverfis-, heilbrigðis- og efnahagsmál tengd saman
Landbúnaður Evrópu: hvernig á að gera matvæli ódýr, heilbrigð og „græn“
Stefnt að sjálfbærni á heimsvísu
Grænir innviðir: Betra líf með náttúrulegum lausnum
Athafnir manna raska landi og jarðvegi
Úr úrgangsstjórnun yfir í grænt hagkerfi
Sjálfbær stjórnun er lykillinn að heilbrigði skóga í Evrópu
Endurnýjanleg orka: lykill að framtíð Evrópu þar sem kolefnisnotkun verður lítil
Eftir París: að koma á fót hagkerfi sem einkennist af lítilli koltvísýringslosun
Rafbílar: færumst í áttina að sjálfbæru samgöngukerfi
Loftslagsfjármálageirinn: úrræði fyrir loftslagsbreytingaþolna Evrópu með lítilli koltvísýringslosun
Loftgæði er mikilvægt málefni fyrir marga Evrópubúa
Nýskráning til þess að fá skýrslur frá okkur (á prentuðu og/eða rafrænu formi) og ársfjórðungslegt e-fréttabréf.
Sími +45 3336 7100
Evrópska Umhverfistofnunin er stofnun innan Evrópusambandsins.
CMS innskráning Saga hugbúnaðaruppfærslna Kóði fyrir forritara Endurhlaða síðuna
This site uses cookies
We use cookies to record some preference settings and to analyse how visitors use our web site. Cookies do not contain any personal information about you. If you wish, see how to delete/disable cookies in your web browser but then our site may not work correctly. See also our privacy policy.