is is en en is is it is is war is is da is is is en en en en en en en en es es en en en en en en en en et en fi en en en fr en en bg en en hbs_lat da nl el de et fi fr de da is it lv lt en en nn pl pt ro sv sl es sv tr es en en en en en kn en en en is is is is en en en is is is is en is cs en hbs_lat pt en en is nb nb is nb da is en en it en en de en sv en en en en en en en en tr en en en en ro da en en en is is en is is is is is is is is is is is en vi is is is is is is en is is is is is is pt pt is is is en is is is is is is is is en is is is is is is et tr is is is en pt pt is is id is is en is en en en en en en en is is is is is is is is ru en en en de en hu en en is is gl vi gl en en en nb id nb en is en is is is is is en en en en en et cs fi hbs_lat ca is is en is tr is en en en
Vatns- og hafssvæði — Umhverfisstofnun Evrópu
Gerðu eitthvað fyrir plánetuna okkar, prentaðu einungis þessa síðu ef þú þarft þess. Jafnvel lítil aðgerð getur haft gríðarleg áhrif ef milljónir manna gera hið sama!
Sameiginlegt upplýsingakerfi vegna umhverfismála (SEIS)
Áhrif loftslagsbreytinga, veikleikar og aðlögun
Urban, Land and Soil systems (ULS)
Waste and Materials in a Green Economy (WMGE)
EEA homepage in your language
Cookies are not enabled. You must enable cookies before you can log in.
The EEA Web CMS works best with following browsers:
Internet Explorer is not recommended for the CMS area.
If you have forgotten your password, we can send you a new one.
Fara beint í efni. | Fara beint í leiðsögu.
Sound and independent information
Search the catalogue Orðaskrá frá A-Z
The EEA is an agency of the European Union
Þessi vefsíða er með takmarkaða virkni með slökkt á javascript. Vinsamlegast gakktu úr skugga um að javascript sé virk í vafranum þínum.
Page Síðast breytt 19 Dec 2017
Allt líf á plánetunni okkar — þ.m.t. vistkerfi okkar, samfélag og hagkerfi — er háð vatni. Sjávar- og ferskvatnsvistkerfi gegna mörgum lífsnauðsynlegum hlutverkum:
sía, þynna og geyma vatn
koma í veg fyrir flóð
viðhald loftlagsjafnvægi, staðbundið og hnattrænt
Bæði vistkerfin bjóða upp á ýmiskonar vörur, þjónustu og náttúruauðlindir, möguleika á verslun og flutningi og tækifæri til afþreyingar. Til þess að vernda þessi gæði þarf breiðan sjónarhól. Stefnumörkun fyrir vatns- og hafsvæði þarf að samþætta við stefnumörkun fyrir aðlögun að loftslagsbreytingum og líffræðilegan fjölbreytileika. Einnig þarf að samþætta hana við stefnumörkun hinna ýmsu tengdu atvinnugeira, svo sem landbúnaðar, ferðaþjónustu, orku og flutninga.
Ferskvatnsauðlindir Evrópu eru undir síauknu álagi og strand- og hafsvæði hennar hafa breyst verulega af áralangri athafnasemi mannkynsins. Þetta hefur valdið umhverfisbreytingum á strand- og haf-vistkerfum, svo sem vatnsmengun og ofauðgun, tap á líffræðilegum fjölbreytileika, rýrnun landslagsins og eyðingu strandsvæða.
Álag eins og landnotkun, vatnstaka og loftslagsbreytingar geta breytt náttúrulegu flæði vatnasviða. Þar að auki, er vatnsnotkun á sumum svæðum meiri en tiltækileiki vatns, sem leiðir til álags á grunnvatnsstöðu. Við verðum að bæta hvernig við notum og stjórnum sjávar og ferskvatnsauðlindum okkar ef við ætlum að halda áfram að njóta lífsnauðsynlegs ávinnings af vatnsvistkerfunum.
Verndun vatns- og hafsauðlinda — og að tryggja vistfræðileg  gæði þeirra — er einn af hornsteinum umhverfismálastefnu ESB. Rammatilskipun um vatn, sem var innleidd 2000, og Haftilskipunin frá 2008 eru rammi utan um stjórnun heilla vatnsvistkerfa. Markmið þeirra er að ná góðri stöðu í umhverfismálum fyrir ferskvatns- og sjávarauðlindir með vistkerfisgrundaðri, eða heildarkerfis, nálgun.
Vötn Evrópu eru mun hreinni en þau voru fyrir 25 árum síðan, þökk sé fjárfestingu í skólphreinsunarkerfum til að draga úr mengun frá skólphreinsibúnaði í þéttbýli. Engu að síður, var markmiði Rammatilskipunar um vatn fyrir 2015 aðeins mætt í 53% af vatnasviðum  Evrópu. Afgangurinn er enn í slæmu vistfræðilegu ástandi (Grunnstjórnun áa og fljóta skýrsla fyrir 2012).
Þrátt fyrir gríðarlegar framfarir í skólphreinsun, minni ofveiði, og auknu umfangi verndaðra hafsvæði verður erfitt að ná markmiðum Rammatilskipunar um vatn fyrir 2020 um góða stöðu í umhverfismálum strand- og hafsvæða.
Verndun evrópskra vatns- og hafssvæða, auðlinda og vistkerfa frá mengun, of mikilli vatnstöku og byggingarlegum breytingum þarfnast samræmda aðgerða á vettvangi ESB.
Rammatilskipun um vatn setur ramma utan um vatnsvernd og -stjórnun í ESB. Árið 2010 gáfu aðildarríki ESB út 160 stjórnunaráætlanir fyrir vatnasvið fyrir tímabilið 2009-2015, sem miðuðu að því að vernda og bæta vatnsumhverfið. Önnur samstæða stjórnunaráætlana sem ná yfir tímabilið 2016-2021 er nú í gildi.
2012 gaf Framkvæmdastjórn ESB út Áætlun fyrir verndun evrópskra vatnsauðlinda (COM(2012)673). Hún einblínir á stefnumótandi aðgerðir sem munu lagfæra hvernig núverandi vatnslöggjöf er notuð í reynd og á samþættingu vatnsstefnumótunarmarkmiða við aðra stefnumótun. Áætlunin byggir á vatnsstefnumörkun sem tengist skilvirkni vatnsauðlinda og sjálfbærri vatnsstjórnun í sama tímaramma og 2020 áætlun ESB fram til 2050.
Auk Rammatilskipunarinnar um vatn, eru fjórar vatnstilskipanir, til að tryggja góða stöðu vatna í Evrópu:
Tilskipun um skólp í þéttbýli (91/271/EEC)
Tilskipun um vatn til baða (2006/7/EEC)
Tilskipun um neysluvatn (98/83/EEC)
Flóðatilskipunin (2007/60/EC), sem hvetur til þróunar stjórnunaráætlana vegna flóðahættu, styður einnig markmið Rammatilskipunar um vatn.
Haftilskipunin, sem studd er af Rammatilskipun um vatn, og tilskipunin um kjörlenda og fugla eru samþætt, vistkerfisgrundvalluð viðbrögð sem miðaa að því að ná góðri stöðu í umhverfismálum fyrir marga tilgreinda umhverfisþætti.
Eins og sett er fram í Haftilskipuninni, voru þrjú mikilvæg skref tekin í innleiðingu hennar árið 2012: (1) Aðildarríki sendu inn skýrslur um upphafsmat á núverandi stöðu í umhverfismálum hafsvæða sinna (Grein 8 MSFD); (2) Aðildarríki ákvörðuðu hvað góð staða í umhverfismálum þýðir fyrir hafið á viðkomandi hafsvæðum og undirsvæðum (Grein 9 MSFD); og (3) Aðildarríki einangruðu umhverfismálamarkmið og tengda vísa til að leiðbeina framvindu þeirra í átt að því að ná góðri umhverfisstöðu fyrir 2020 (Grein 10 MSFD).
Aðrar mikilvægar stefnur ESB sem mynda heildstæða nálgun við málefni hafsvæða með bætta samræmingu á milli mismunandi stefnusvæða eru Samþætt stefna í málefnum hafsins,Áætlun um samþætta stjórnun hafsins, Sjávarskipulagstilskipunin (2014/89/EU) og Sameiginleg sjávarútvegsstefna.
Evrópsk vatns- og hafsvæði eru ekki aðeins málefni ESB. Áratugum saman hefur verið sterkt svæðisbundið og alþjóðlegt samstarfs á vegum eftirfarandi samtaka og sáttmála:
HELCOM-samningurinn um verndum Eystrasaltsins
OSPAR-samningurinn um verndun Norðaustur-Atlantshafsins
Barselónasamningurinn um verndum Miðjarðarhafsins gegn mengun
Net Umhverfisstofnunar Evrópu(Eionet) er einnig góður grunnur fyrir að koma á samstilltri stefnu og framkvæmdaramma á meðal aðildarríkja umhverfisstofnarinnar sem standa utan ESB og nágrannaríkja.
Verkefni umhverfiststofnunarinnar er að gefa tímanlegar, miðaðar, viðeigandi og áreiðanlegar upplýsingar um vatns- og hafsmálefni. Þetta er stutt af Evrópu miðstöð innsævis-, strand- og hafsvæða (ETC/ICM).
Umhvervisstofnunin styður innleiðingu og mat á núverandi og komandi vatns- og hafsstefnum ESB. Það stuðlar að yfirgripsmiklum þekkingargrunni sem tekur á verndun, þanþoli og endurheimtum evrópskra vatns- og sjávarvistkerfa. Þetta gefur traustan grunn fyrir stefnumörkun og tekur á sig mynd skýrslna, gagna, vísa og mata, sem allt er tiltækt á vefsíðu og netupplýsingaveitu EES (WISE-Freshwater, WISE-Marine).
Vatnsupplýsingakerfi fyrir Evrópu (WISE) er samstarf á milli Framkvæmdastjórnar ESB (Stjórnarsvið umhverfismála, Sameiginleg rannsóknarmiðstöð og Hagstofa Evrópusambandsins) og EES. WISE er yfirgripsmikil gátt að þekkingu um ferskvatn. Vatnsupplýsingamiðstöðin, mikilvægur hluti af WISE, gefur hagsmunaaðilum gögn og aðrar upplýsingar sem safnað er af ESB-stofnunum. WISE skoðarar og gagnvirk kort gefur aðgang að víðu sviði upplýsinga sem eru sýndar í landfræðilegu samhengi.
WISE-Marine er í þróun sem veflæg gátt fyrir deilingu upplýsinga um sjávarumhverfi á ESB vettvangi. Áhersla hennar á stöðu sjávarumhverfisins á evrópskum skala bætir upp svipaða umfjöllun á svæðis- og landsbundnu stigi, svo sem svæðisbundnar sjávarráðstefnur og sjávarupplýsingakerfi aðildarríkjanna. WISE-Marine mun gefa gögn og upplýsingar í samræmi við venjulega staðla og hún mun stuðla að betri ákvarðanatöku um verndun og sjálfbæra notkun sjávarumhverfisins.
Til viðbótar við skýrslur umhverfisstofnunarinnar um stöðu umhverfisins sem eru gefnar út á fimm ára fresti, gefur hún líka út röð skýrslna til að leggja mat á stöðu vatns- og hafssvæða Evrópu: Staða evrópskra hafsvæða (2015), Gæði evrópsks vatns til baða (2016, 2017), Fiskmeti í Evrópu (2016), Ár og vötn í evrópskum borgum (2016), Evrópskar vatnsstefnur og lýðheilsa (2016), Umhverfi norðurslóða (2017) og samantekt um verðlagningu vatns (2017).
Skýrslur umhverfisstofnunarinnar taka á mikilvægum hliðum vatnamála við stefnumörkun svo sem auðlindaskilvirkni og efnahagslegum þáttum, vist- og efnafræðilegri stöðu, vatnaformfræði (eða efnisleg einkenni vatnshlota), varnarleysi og líffræðilegan fjölbreytileika.
Evrópumiðstöð innsævis-, strand- og hafsvæða gefur líka út opinberar skýrslur sem hægt er að fá aðgang að á vefsíðu hennar.
EES mun halda áfram að gefa upplýsingar og möt, með aukinni áherslu á vistkerfisgrundaða nálgun og sjálfbæra vatnsstjórnun og notkun á hafsvæðum Evrópu. WISE mun halda áfram að hýsa þekkingargrunninn sem er nauðsynlegur til að vakta framvindu Evrópu á leið sinni til góðrar stöðu í umhverfismálum fyrir ferskvatns- og sjávarumhverfi.
Framkvæmdastjórn ESB - Vatnsstefna
Vatnsupplýsingakerfið fyrir Evrópu (WISE)
Evrópu miðstöð innsævis-, strand- og hafsvæða (ETC/ICM).
Gagnagrunnur rammatilskipunar um vatn
ESB tilskipun um kjörlendi og fugla
Rammasamningur Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar, Parísarsamkomulagið
OSPAR-samningurinn um verndun Norðaustur-Atlantshafsins
HELCOM-samningurinn um verndum Eystrasaltsins
Barselónasamningurinn um verndum Miðjarðarhafsins gegn mengun
Raða eftir: Útgáfudagur Heiti
WISE WFD Database The WISE-WFD database contains data from River Basin Management Plans reported by EU Members States according to article 13 of the Water Framework Directive. The full database is quite complex and not yet made available for public download. However, a number of aggregation queries have been made, these aggregation queries extract data from the database and present it as data tables that can be downloaded in Excel format. Most of the reported data are considered final, however, in some cases they are considered provisional by Member States. The aggregation tables are updated when the underlying WFD Database is updated with new or corrected data. It is therefore important to associate the use of any information in the tables with the date in which data was retrieved. The tables are organised for an access at various levels of overviews versus details - aggregated at country, river basin district (RBD) or in some cases even RBD-subunit level.
The Arctic Environment This European Environment Agency (EEA) report contributes to the growing international discourse on the Arctic region. It is both timely and important, since it examines the increasingly rapid changes that are taking place in the Arctic from a European perspective. It considers the national, regional and global challenges and opportunities that are emerging as a result
European bathing water quality in 2016 Every summer, European holiday resorts fill up with tourists eager to enjoy the warmer weather and the beautiful natural surroundings of this diverse continent. For many, the summer vacation is synonymous with swimming in the sea or in a lake, so it is natural that water quality is an important factor in choosing a destination. To help citizens make informed choices, the European Environment Agency (EEA) and the European Commission publish the annual European bathing water quality report. The information contained in this edition - which covers bathing water quality in 2016 in the EU Member States, Albania and Switzerland - indicates where good quality bathing water is likely to be found in 2017.
European water policies and human health — Combining reported environmental information Society depends on the satisfactory and sustainable management of water. This report considers three pieces of EU water legislation targeted at particular sectors: the Bathing Water Directive, the Drinking Water Directive and the Urban Waste Water Treatment Directive, and looks at common issues in the context of the Water Framework Directive. A review of the implementation of each of the sectoral directives is provided.
Rivers and lakes in European cities Most European cities have at least one river or lake crossing their urban landscape. Urbanisation has come at a cost to rivers and lakes, as they have been heavily degraded to enable development, carry waste, supply drinking water and facilitate transport and industry.
Seafood in Europe — A food system approach for sustainability This report builds on a food system approach to explore the knowledge base, and the mesh of actors and activities that enable the EU to produce, trade and consume seafood. It then further assesses the implications of such a food system analysis for EU policy and knowledge development as a means to transform Europe's food system in line with sustainability goals. The report identifies three complementary pathways in the current EU food and seafood related policy framework, and the related knowledge base that can help support a more functional system.
State of Europe's seas The main aim of this report is to assess whether Europe's seas can be considered healthy, clean and undisturbed, and productive. These are three core aspects of the EU's main marine policy instrument — the Marine Strategy Framework Directive — and relate to the condition of marine ecosystems and the human drivers of ecosystem change. This assessment also involves identifying the main sustainability challenges affecting our seas, and how the EU is responding to these challenges. Ultimately, the report argues that EU is not on the path to fulfil its ambition of achieving sustainable use of its seas; although it is fully empowered to do so through the current array of policies and knowledge. This report also discusses how a long-term transition to sustainability could then be secured using the available policies and knowledge.
European waters - assessment of status and pressures This report's results present good and robust European overviews of the data reported by the first RBMPs, and of the ecological status and pressures affecting Europe's waters. Europe's waters are affected by several pressures, including water pollution, water scarcity and floods. Major modifications to water bodies also affect morphology and water flow. To maintain and improve the essential functions of our water ecosystems, we need to manage them well.
Landnotkun Evrópa er ein ákafast nýtta heimsálfa heims þar sem hæst hlutfall lands er nýtt undir byggð, framleiðslukerfi (þ.m.t. landbúnað og skógrækt) og grunnvirki. Land er endanleg auðlind: hvernig það er notað er ein af helstu ástæðum umhverfisbreytinga og það hefur veruleg áhrif á lífsgæði og vistkerfi sem og stjórnun grunnvirkja.
Aðlögun að loftslagsbreytingum Loftslagsbreytingar eiga sér stað núna og gert er ráð fyrir því að þær haldi áfram: hitastig fer vaxandi, regnmynstur er að breytast, ís og snjór bráðnar og staða sjávar fer hækkandi. Öfgafullt veður og loftslagstengdir atburðir sem leiða til hættuástands eins og flóð og þurrkar munu eiga sér oftar stað og með öflugri hætti á mörgum svæðum. Áhrif og veikleikar á vistkerfi, atvinnugreinar og heilbrigði og vellíðan manna er mismunandi í Evrópu. Jafnvel þó að alþjóðlegar aðgerðir til að draga úr útstreymi gróðurhúsalofttegunda reynist skilvirkar eru einhverjar breytingar á loftslagi óhjákvæmilegar og því er þörf á aukalegum aðgerðum til aðlögunar á áhrifum þeirra.
Orkumál Orka er nauðsynleg fyrir myndun auðlegðar iðnaðar, verslunar og samfélags, orkan veitir einnig persónuleg þægindi og knýr samgöngur. En framleiðsla orku og neysla hennar veldur umtalsverðum þrýstingi á umhverfið: losun á gróðurhúsalofttegundum og loftmengandi efnum, landnotkun, myndun úrgangs og olíulekar. Þetta álag stuðlar að loftslagsbreytingum, skaðar náttúruleg vistkerfi og hið manngerða umhverfi, og hefur neikvæð áhrif á heilsu manna.
Landbúnaður Þar sem bændur stjórna næstum helminginum af landsvæði ESB, er landbúnaðargeirinn stórt þáttur í þrýstingi á evrópskt umhverfi. Á síðastliðnum fimm áratugum, hefur Almenna landabúnaðarstefna Evrópusambandsins (CAP) — borið ábyrgð á helmingi fjárlögum ESB — hefur hvatt geirann til verða ákafari, eins hefur vaxandi hnattvæðing efnahag heimsins.
Stefnur um fíffræðilegan fjölbreytileika Leiðtogar Evrópu hafa samþykkt að markmið um að draga úr tjóni á líffræðilegum fjölbreytileika fyrir 2010. Fjöldi stefna á þjóðar, ESB og samevrópsku stigi stuðla að þessu markmiði. Margar stefnur einblína á sérstakar varnaðaraðgerðir fyrir lykiltegundir og búsvæði. To manage biodiversity sustainably, it is however of paramount importance to integrate biodiversity needs into the development and implementation of sectoral policies. Evrópubandalags aðgerðin um líffræðilegan fjölbreytileika stefnir að gera þetta.
Líffræðilegur fjölbreytileiki Líffræðilegur fjölbreytileiki styður fjölbreytni gena, tegunda og vistkerfa sem mynda líf á jörðinni. Við erum núna stöðugt að verða vitni af tjóni á líffræðilegum fjölbreytileika, sem hefur djúpstæð áhrif á náttúru heimsins og velferð manna. Megin örsökin eru breytingar á náttúrulegum búsvæðum. Þetta er sökum öflugs landbúnaðarkerfis, bygginga, vinnsla hráefna úr jörðu, ofnýting á skógum, höfum, fljótum, stöðuvötnum og jarðvegum, innrás framandi tegunda, mengun og- í sívaxandi mæli- hnattrænar loftlagsbreytingar. Evrópa hefur sett sér markmið um að draga úr missi á líffræðilegum fjölbreytileika fyrir 2010. Nýlegar EEA möt sýna að án tölvuverðar auka stefnuaðgerða, er ólíklegt að þetta markmið muni nást.
Samgöngur Flutningar standa fyrir nálega þriðjungi allrar endanlegrar orkunotkunar í aðildarlöndum Umhverfisstofnunar Evrópu og meira en fimmtungi losunar gróðurhúsalofttegunda. Þeir valda einnig stórum hluta loftmengunar í þéttbýli auk óþæginda af hávaða. Ennfremur hafa flutningar veruleg áhrif á landslag því þeir skipta náttúrulegum svæði í litla reiti með alvarlegum afleiðingum fyrir dýr og plöntur.
Okpyжaющaя cpeдa пaHъeBpoпeйckoro perиoHa B цeляx coдeйcTBия пpoцeccy EBpoпeйckoй эkoHoMичeckoй koMиccии OOH «Okpyжaющaя cpeдa для EBpoпы» EBpoпeйckoe areHTcTBo пo okpyжaющeй cpeдe (EAOC) BыпyckaeT peryляpHыe дokлaды o cocToяHии okpyжaющeй cpeды пaHъeBpoпeйckoro perиoHa.
The pan-European environment The EEA regularly reports on the state of the pan-European environment as a support to the UNECE 'Environment for Europe' process.
Permalink to this version
Permalink to latest version
For references, please go to https://www.eea.europa.eu/is/themes/water/intro or scan the QR code.
PDF generated on 30 Dec 2017, 01:38 PM
Nýskráning til þess að fá skýrslur frá okkur (á prentuðu og/eða rafrænu formi) og ársfjórðungslegt e-fréttabréf.
Sími +45 3336 7100
Evrópska Umhverfistofnunin er stofnun innan Evrópusambandsins.
CMS innskráning Saga hugbúnaðaruppfærslna Kóði fyrir forritara Endurhlaða síðuna
This site uses cookies
We use cookies to record some preference settings and to analyse how visitors use our web site. Cookies do not contain any personal information about you. If you wish, see how to delete/disable cookies in your web browser but then our site may not work correctly. See also our privacy policy.