is en is en sl en pt is is is is is cs is is is is is is is is is ast is is et pt ceb ceb nn is is is is is is is is is is is is is is is hu it en nb is en is is pt is ca is sv is is is is is cs sv hbs_lat is en is is is is is is en fr en en cs is is is is is is en is is is is is is lt is is is is is is is is is is is is is war nb id is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is de en nds en is en en en is en es es en en en en it is is is is pt en is is is it en it en it en it en en en is is is is is sv is pt
Hættuleg efni - Öryggi og heilbrigði á vinnustöðum – EU-OSHA
Ör- og smáfyrirtæki & vinnuvernd
Kannanir ESB um öryggi & heilbrigði
Herferðirnar Vinnuvernd er allra hagur
Gagnabirting – öldrun og vinnuvernd
Rafrænn leiðarvísir um öryggi ökutækja
Hvernig á að hafa samband
Verkefni um vinnuvernd eldri launþega
Samþætting vinnuverndar og skólastarfs
Ör- og smáfyrirtæki & vinnuvernd
Streita & sálfélagslegar áhættur
Ungt fólk & vinnuvernd
Hættuleg efni — vökvar, gös eða föst efni sem valda áhættum gegn heilbrigði og öryggi starfsmanna — má finna á nánast öllum vinnustöðum. Um Evrópu komast milljónir starfsmanna í snertingu við kemísk og líffræðileg efni sem geta valdið þeim skaða.
Staðreyndin er sú að 15 % launþega í Evrópusambandinu þurfa að meðhöndla hættuleg efni í vinnu sinni og önnur 15 % skýra frá því að þau andi að sér reyk, gufum, púðri eða ryk á vinnustaðnum.
Nokkur mjög hættuleg efni — eins og asbest, sem veldur lungnakrabbameini og öðrum banvænum öndunarfærasjúkdómum — eru nú bönnuð eða undir ströngu eftirliti. Hins vegar eru önnur skaðleg efni enn víða notuð og er löggjöf til staðar til þess að tryggja að áhættum í tengslum við þau sé stjórnað með viðeigandi hætti.
Heilsufarsvandamál, sem geta komið upp vegna vinnu með hættuleg efni, eru allt frá mildri ertingu í augum og húð yfir í alvarleg áhrif eins og fæðingargalla og krabbamein. Áhrifin geta verið bráð eða komið fram á löngum tíma og sum efni geta haft uppsöfnuð áhrif. Nokkrar af algengustu hættunum eru:
Bakteríur, veirur, sveppir og sníkjudýr finnast í mörgum geirum. Þau eru venjulega ósýnileg sem þýðir að fólk veltir jafnvel ekki fyrir sér áhættunum samfara þeim.
Launþegar í sumum geirum eru í sérstakri hættu á að verða fyrir útsetningu á skaðlegum líffræðilegum áhrifavöldum:
Staðreyndablað EU-OSHA Kynning á líffræðilegum áhrifavöldum
löggjöf um líffræðilega áhrifavalda og um nálastunguslys og viðmiðunarreglur fyrir heilbrigðisgeirann
Annað útgefið efni í tengslum við líffræðilega áhrifavalda:
E-staðreyndir 53 - Áhættumat fyrir líffræðilega áhrifavalda
Skýrsla - Spá sérfræðinga um aðsteðjandi líffræðilegar áhættur í tengslum við vinnuvernd
Líffræðilegir áhrifavaldar og heimsfaraldrar: rýni á ritum og innlendum stefnum
Staðreyndablað 39 - Öndunarfæraofnæmar
Staðreyndablað 40 - Húðofnæmar
Staðreyndablað 100 - Legíónellusýking- og hermannaveiki: Evrópustefnur og góðar starfsvenjur
Ný tækni, vaxandi atvinnugeirar og breytingar á vinnuskipulagi geta leitt til aukinnar áhættu á skaða af völdum líffræðilegra eða kemískra áhrifavalda. Í umhverfisgeiranum, til dæmis, getur nýstárleg tækni haft í för með sér áhættur sem lítill skilningur er á. Til þess að veita annað dæmi að þá verða sí fleiri launþegar fyrir útsetningu á hættulegum efnum í þjónustugreinum eins og umönnun á heimilum og úrgangsstjórnun, þar sem útsetningin er breytileg en meðvitund um hætturnar er lítil. Það er mikilvægara en áður að atvinnurekendur og launþegar átti sig á hugsanlegum áhættum og grípi til fyrirbyggjandi ráðstafana.
Fræðast meira um aðsteðjandi áhættur, græn störf og nanóefni.
Frekari upplýsingar í tengslum við aðsteðjandi áhættur:
Forgangsmál við vinnuverndarrannsóknir í Evrópu: 2013-2020
Skýrsla - Spá sérfræðinga um aðsteðjandi líffræðilegar áhættur í tengslum við vinnuvernd
Staðreyndablað 68 - Spá sérfræðinga um aðsteðjandi líffræðilegar áhættur í tengslum við vinnuvernd
Skýrsla - Spá sérfræðinga um aðsteðjandi kemískar áhættur í tengslum við vinnuvernd
Staðreyndablað 84 - Spá sérfræðinga um aðsteðjandi kemískar áhættur í tengslum við vinnuvernd
Skýrsla - Græn störf og vinnuvernd: Fyrirhyggja er varðar nýjar og aðsteðjandi áhættur sem tengjast nýrri tækni fyrir árið 2020 og samantekt
E-staðreyndir 72 - Tól til stjórnunar á nanóefnum á vinnustöðum og fyrirbyggjandi ráðstafanir
E-staðreyndir 74 - Nanóefni í viðhaldsvinnu: vinnuverndaráhættur og forvarnir
E-staðreyndir 66 - Viðhald og hættuleg efni
Til þess að verja launþega gegn hættulegum efnum að þá er fyrsta skrefið að framkvæma áhættumat. Síðan ætti að grípa til ráðstafana til þess að útrýma eða draga úr áhættum eins og unnt er. Að lokum ætti að fylgjast reglulega með stöðunni og fara yfir áhrif þeirra ráðstafana sem gripið var til.
Aðildarríkin hafa búið til fjölda líkana til þess að hjálpa smáum og meðalstórum fyrirtækjum við að framkvæma áhættumat. Lesa meira á OSHwiki síðunni um áhættustjórnun hættulegra efna.
Atvinnurekendur þurfa einnig að hafa berskjaldaða hópa til hliðsjónar eins og launþega sem eru ungir, þungaðir eða með barn á brjósti en samkvæmt lögum er þörf á sérstakri vernd fyrir þá.
Evrópulöggjöf kveður á um stigveldi ráðstafana sem atvinnurekendur þurfa að grípa til við að stjórna áhættum gegn launþegum af völdum hættulegra efna. Útrýming og staðgengd eru efst í stigveldi stjórnunarráðstafananna.
Þar sem það er hægt ætti að útrýma notkun hættulegra efna með því að breyta ferlum eða vörum þar sem efnið er notað.
Ef útrýming er ekki möguleg ætti að skipta út hættulega efninu fyrir hættulaust eða hættuminna efni.
Þar sem ekki er komið í veg fyrir áhættur gegn starfsmönnum skal beita sameiginlegum stjórnunarráðstöfunum til þess að fjarlægja eða draga úr þeim. Lögum samkvæmt er notkun á persónulegum hlífðarbúnaði síðasta úrræðið ef ekki er hægt að stjórna útsetningunni með viðeigandi hætti eftir öðrum leiðum.
Váhrifsmörk eru til staðar fyrir fjölda hættulegra efna sem fara skal eftir.
PPT hættuleg efni og áhættumat (á 22 tungumálum)
Lesa Staðreyndablað EU-OSHA um útrýmingu og staðgengd hættulegra efna.
Til þess að tryggja öryggi launþega ættu þeir að fá upplýsingar um:
Hætturnar sem þeir standa frammi fyrir og hvernig þær kunni að hafa áhrif á þá
Hvað þeir þurfi að gera til þess að halda sér og öðrum öruggum
Hvernig eigi að kanna og koma auga á þegar hlutirnir eru ekki í lagi
Hvern eigi að láta vita af vandamálum
Niðurstöður váhrifseftirlits eða heilbrigðiseftirlits
Nauðsynlegar fyrirbyggjandi ráðstafanir við viðhaldsvinnu
Lesa E-staðreyndir EU-OSHA um hættuleg efni og árangursrík samskipti á vinnustöðum.
Lögum samkvæmt skulu atvinnurekendur í Evrópusambandinu vernda launþega sína gegn skaða hættulegra efna á vinnustaðnum. Atvinnurekendur þurfa að framkvæma áhættumat og bregðast við því. Þeim ber einnig skylda til þess að sjá launþegum fyrir upplýsingum og þjálfun á hættulegum efnum og hættulegum aukaafurðum. Finna samantekt á viðeigandi löggjöf Evrópusambandsins.
Reglugerðir ESB um öryggi og heilbrigði á vinnustöðum eru innleiddar í landslög en aðildarríkin mega einnig bæta við öðrum eða strangari ákvæðum til verndar starfsfólki. Því er mikilvægt að fyrirtæki kanni viðeigandi löggjöf í viðkomandi landi.
Skráningu, mat, leyfisveitingu og takmörkun á kemískum efnum (REACH), reglugerð Evrópusambandsins um framleiðslu og notkun kemískra efna. Hún inniheldur ströngustu lagaákvæði fram að þessu um efnið og er gerð til þess að vernda bæði heilsu manna og umhverfið.
Reglugerðin um flokkun, merkingu og umbúðir (CLP). Reglugerðin kveður á um flokkunar- og merkingarstaðla svo að notendur megi átta sig á þeim efnum sem þeir vinna með. Hún kveður á um staðlað kerfi merkingar til að auðkenna hættuleg efni.
Dangerous substances and vulnerable groups
This article examines the reasons why certain groups of workers may be at greater risk of exposure to dangerous substances in the workplace. The article covers new workers, young workers, migrant workers and workers with certain medical conditions. The article gives information on the additional precautions that are necessary to ensure that adequate exposure control is achieved for these groups. Some information on relevant EU legislation is also included. There is also information on the additional risks associated with maintenance activity, reproductive risks and on the potential for secondary exposure of people outside the workplace, including a discussion on how this may be prevented.
Lesið OSHwiki greinina í heild
Occupational exposure limit values
Jolanta Skowroń, Central Institute for Labour Protection - National Research Institute, Poland
Occupational exposure limit values (OELs) are set to prevent occupational diseases or other adverse effects in workers exposed to hazardous chemicals in the workplace. OELs assume that exposed persons are healthy adult workers, although in some cases the OELs should also protect vulnerable groups – e.g. :Category:Expectant mothers or other more susceptible people. They are tools to help employers protect the health of workers who may be exposed to chemicals in the working environment. OELs are usually set for single substances, but sometimes they are also produced for common mixtures in the workplace, for example solvent mixes, oil mists, fumes from welding or diesel exhaust fume.
Lesið OSHwiki greinina í heild
Finna greinar á OSHwiki um þetta efni
REACH 2018 - Call to action!
Samantekt - Berskjöldun gagnvart krabbameinsvöldum og starfstengdu krabbameini. Farið yfir matsaðgerðir.
EU: ECHA Enforcement forum inspection campaign on substances subject to authorisation
DE - BAuA factsheet on dust exposures at work
Roadmap on Carcinogens: get the latest news and join the community of friends
CAN: Composting plants – measurements to support risk assessment demonstrate presence of Legionella and Mycobacterium
EU: ECHA adopted Community rolling action plan for evaluation of 22 dangerous substances
© 2017 EU-OSHA | stofnun Evrópusambandsins