is is is is is is sv sk is is cs is is en is is is is is is is is ceb is is is is is is is gl is is is is is is sv is is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is pl is is lt is is sk is is is is vi is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is hbs_lat is en is is is is sk is de is is en is is is is is es is is is is is sv sk is is cs is is en is is is is is is is is ceb is is is is is is is gl is is is is is is sv is is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is pl is is lt is is sk is is is is vi is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is hbs_lat is en is is is is sk is de is is en is is is is is es is is is en is is is is is is is is is is is is en pt is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is kw is is is id is is is is is is pt en is is is en is is is en is fr ceb is is az is sv is sv de is is is is is is is is sv sk is is cs is is en is is is is is is is is ceb is is is is is is is gl is is is is is is sv is is is is is is is is is is is is is is is is is is nb is is is pl is is lt is is sk is is is is vi is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is hbs_lat is en is is is is sk is de is is en is is is is is es
Miðlæg stýring umferðarljósa | Reykjavíkurborg
Tunnur - hirða við heimili
Þjónusta frá A til Ö
Fundir borgarstjórnar - fundargögn og upptökur
Aðrar nefndir ráð og stjórnir
Lög, reglugerðir, samþykktir og stefnumörkun
Tunnur - hirða við heimili
Þjónusta frá A til Ö
Fundir borgarstjórnar - fundargögn og upptökur
Fundir borgarráðs ásamt fundagögnum
Aðrar nefndir ráð og stjórnir
Svið, skrifstofur og stofnanir
Innkaup / Regluverk / Skipurit
Lög, reglugerðir, samþykktir og stefnumörkun
Á undanförnum árum hefur verið unnið að undirbúningi samtengingu umferðarljósa á höfuðborgarsvæðinu og miðlægri stýringu þeirra, en verkefnið er samstarfsverkefni Reykjavíkurborgar og Vegagerðarinnar. Í árslok 2008 verða umferðarljós á 56 fjölförnustu gatnamótum í Reykjavík og nágrenni tengd við miðlæga stjórntölvu í húsnæði framkvæmda- og eignasviðs Reykjavíkurborgar. Áætlanir gera ráð fyrir að á árinu 2010 nái kerfið til stýringar allra umferðarljósa í Reykjavík, en alls eru 115 gatnamót með ljósastýringu á umferð.
Miklar vonir eru bundnar við miðlæga stýringu umferðarljósa í Reykjavík og nokkuð ljóst að ávinningur er töluverður. Einkum í styttri ferðatíma sem skilar sér fljótt í pyngju ökumanna og í minna álagi á umhverfið. Umferð á höfuðborgarsvæðinu heldur væntanlega áfram að vaxa og óraunhæft er að gera ráð fyrir að tafir á álagstímum heyri sögunni til. Þetta nýja kerfi hefur hins vegar mikla vaxtarmöguleika og verður áhugavert fyrir almenning og fagaðila að fylgjast með þróun þess á næstu árum.
Að það safni umferðarupplýsingum til að lágmarka umferðartafir við mismunandi aðstæður.
Að stýring umferðarljósa samræmist umferðinni hverju sinni.
Að kerfið sé vaktað og geri sjálfkrafa viðvart ef bilanir koma upp.
Að mögulegt sé að veita Strætó forgang.
Langt er síðan að farið var að ræða um miðlæga umferðarstýringu í Reykjavík, en segja má að upphaf verkefnisins megi rekja til ársins 2002 þegar gerð var úttekt á vegum Embættis borgarverkfræðings á „ávinningi af því að besta stillingu umferðarljósa.“ Úttektin var unnin af breska ráðgjafafyrirtækinu TMS Consultancy og leiddi meðal annars í ljós töluverðan sparnað í ferðatíma, ef stilling umferðarljósanna væri sveigjanlegri en hún er í dag.
Samstarfsnefnd Vegagerðarinnar og Reykjavíkurborgar var skipuð á vormánuðum 2003. Árið 2004 réði nefndin ráðgjafa frá dönsku verkfræðistofunni Hansen & Henneberg A/S til að vinna forskrift að kerfislýsingu og gerð útboðsgagna, en nefndin naut einnig ráðgjafar Vinnustofunnar Þverá. Í júní 2005 var útboð auglýst á Evrópska efnahagssvæðinu og óskað eftir tilboðum í stjórntölvu ásamt 3 útstöðvum og 30 stjórnkössum umferðarljósa, sem stjórna umferðarljósum á 36 gatnamótum í Reykjavík. Tvö tilboð bárust og var tilboði Siemens AG tekið, en það hljóðaði upp á tæpar 900 þúsund evrur sem skiptist milli Vegagerðar og Reykjavíkurborgar. Þann 18. janúar 2006 var verksamningur undirritaður og gert ráð fyrir afhendingu búnaðar fyrir árslok 2006. Gerður var viðbótarsamningur um uppfærslu á fjórum stjórnkössum á vegum Vegagerðarinnar við Hafnarfjarðarveg og Breiðholtsbraut. Stjórnkassar við Hafnarfjarðarveg munu tengjast stjórntölvunni í þessum áfanga.
Mikil þörf hefur verið fyrir sveigjanlegt kerfi sem bíður upp á skjót viðbrögð við síbreytilegum aðstæðum, en núverandi kerfi er mjög óþjált í rekstri og allar breytingar á stýringum mjög tímafrekar. Hluti stjórnkassanna var kominn til ára sinna og því nauðsynlegt að uppfæra þá. Núverandi kerfi sendir heldur ekki tilkynningar um bilanir, en það hefur þrenns konar afleiðingar í för með sér:
1) Ávallt líður nokkur tími frá því að bilun verður og þar til umsjónaraðilar vita um hana. Reglubundið eftirlit hefur vissulega minnkað þessa töf, en getur ekki komið í veg fyrir hana.
2) Tafsamt getur verið að staðsetja bilun, til dæmis ef samstilling innan grænnar bylgju hættir að virka.
3) Endurstilling ljósanna er tímafrek og ekki framkvæmanleg nema með því að aftengja ljósin, sem skapar hættu og umferðartafir.
Í árslok 2008 er 115 gatnamótum í Reykjavík stýrt með umferðarljósum, en þeim er stjórnað af 110 stjórnkössum. Auk þess eru í Reykjavík 31 gangbrautarljós. Í hverjum stjórnkassa eru eitt til sex mismunandi stýriforrit (programs), sem hvert um sig er í gangi á ákveðnum tímum sólarhrings.
Öll umferðarljós í Reykjavík eru tímastillt, en auk þess er stór hluti þeirra (um 70%) samhæfður í „grænar bylgjur“ til þess að auðvelda umferðarflæðið. Til að ná „grænum bylgjum“ eru umferðarljósin innan hverrar bylgju tengd saman og einn stjórnkassi (master) sér um samhæfingu ljósanna innan svæðisins. Hver bylgja er sjálfstæð eining og ekki tenging á milli þeirra. Stillingar eru mismunandi eftir tímum dagsins, til dæmis er græn bylgja á Suðurlandsbrautinni frá austri til vesturs að morgni, úr úthverfum í miðbæinn, en í öfuga átt síðdegis.
Í nýja kerfinu er gengið út frá sömu skiptingu í bylgjur, en í stað fastákveðinnar tímastillingar í stjórnkössunum tekur við miðlæg stýring sem tekur tillit til umferðar og velur þau stýriforrit sem ná bestum árangri fyrir svæðið í heild.
Tíu grænar bylgjur: Það er kölluð „græn bylgja“ þegar keðja umferðarljósa eru stillt saman þannig að aka má á jöfnum hraða á grænu ljósi innan viðkomandi ljósahóps. Kortið sýnir hvaða ljós eru samhæfð og æskilegan viðmiðunarhraða til að ná grænu ljósi án þess að stoppa. Þau umferðarljós sem verða hluti af fyrsta áfanga eru auðkennd með rauðum punkti.
Miðlæg stýring umferðarljósa byggir á umfangsmikilli söfnun umferðarupplýsinga og samskiptaneti milli stjórnkassa og stjórntölvu. Út frá þessum upplýsingum reiknar stjórntölvan út flæði umferðarinnar á öllu svæðinu hverju sinni, ákvarðar hvaða stýriforrit er við hæfi og sendir boð í stjórnkassana í gegnum samskiptanetið. Þessi gerð stýringar nefnist TASS, en kerfið bíður einnig upp á möguleikann á staðbundinni rauntímastýringu við sérstakar aðstæður (MOTION).
Söfnun umferðarupplýsinga er grundvallaratriði í miðlægri stýringu umferðar. Til að skynja þá umferð sem berst um svæðið hafa verið settir niður umferðarskynjarar við 23 gatnamót. Þeir kallast „TASS - skynjarar“, en þetta eru „spólur“ sem settar eru ofan í malbikið í 120 m fjarlægð frá gatnamótum. Við venjulegar aðstæður nær bílaröðin við rautt ljós því ekki yfir þá. Skynjarar eru tengdir við stjórnkassa og þaðan berast boðin eftir samskiptanetinu til stjórntölvunnar. Auk þess er stuðst við upplýsingar frá eldri skynjurum sem víða eru staðsettir við umferðarljós.
Samskiptin milli stjórnstöðvar og umferðarljósa eru IP samskipti í gegnum ljósleiðarakerfi og er það nýjung á heimsvísu, því þetta er fyrsta kerfið frá Siemens sem tengt verður með þessum hætti. Þessi aðferð sameinar kosti öryggis og mikillar flutningsgetu og má telja líklegt að þessi tækni verði notuð í fleiri borgum í framtíðinni.
Talsverður sparnaður næst fram með því að hagnýta burðarnet Reykjavíkurborgar sem tengir allar stofnanir borgarinnar saman, en lagning ljósleiðaranna er samt sem áður umfangsmikið verkefni.
Ljósleiðarar eru lagðir í ídráttarrörum á milli umferðarljósa og síðan áfram í tengipunkta inn á burðarnetið. Víða var unnt að nýta ídráttarrör þar sem umferðarljós í grænum bylgjum voru áður tengd með jarðsímastrengjum.
Burðarnetið er með nokkrum tengipunktum og stjórnast staðsetning þeirra einfaldlega af stystu fjarlægð frá viðkomandi ljósahópi. Stjórntölvan er staðsett í húsnæði framkvæmdasviðs Reykjavíkurborgar í Borgartúni 12 - 14 og tengist þar beint inn á burðarnetið.
Veruleg umfram flutningsgeta er í þessu nýja kerfi sem bíður meðal annars upp á flutning gagna frá myndavélum.
Stjórntölva og þrjár útstöðvar
Sá hugbúnaður sem Siemens afhendir með stjórntölvunni nefnist Sitraffic Scala sem er nýjasta útgáfa forritsins. Í Skúlatúni 2, þar sem stjórntölvan verður staðsett, verður einnig útstöð með virkum aðgangi að stjórntölvunni. Þar verður hægt að fylgjast með virkni kerfisins, hanna ný stýririt og setja í kerfið.
Í þjónustumiðstöð framkvæmda- og eignasviðs Reykjavíkur, Stórhöfða 7 - 9, er útstöð með aðgangi að rekstrarupplýsingum frá kerfinu. Þaðan er sinnt viðgerðum og viðhaldi á umferðarljósum, stjórnkössum og umferðarskynjurum í Reykjavík.
Í þjónustustöð Vegagerðarinnar í Hafnarfirði við Hringhellu 4, er einnig útstöð með aðgangi að rekstrarupplýsingum frá kerfinu. Þaðan er sinnt viðgerðum og viðhaldi á umferðarljósum, stjórnkössum og umferðarskynjurum utan Reykjavíkur.
Mynd 2 – Uppbygging kerfisins: Miðlæg stýring umferðarljósa byggir á umfangsmikilli söfnun umferðarupplýsinga og samskiptaneti milli stjórnkassa, stjórntölvu og útstöðva.
Stýritækni: Hver er munurinn á TASS og MOTION?
TASS – Umferðin ræður vali stýriforrita.
Í þessum fyrsta áfanga verður kerfið keyrt á TASS-stýringu, (Traffic-Actuated Selection of Signal Programs) sem er miðlæg stýring sem tekur tillit til umferðar og velur þau stýriforrit sem ná bestum árangri fyrir svæðið í heild.
Fyrst um sinn verður notast við sömu stýriforrit og keyrð eru nú, en út frá þeim umferðarupplýsingum sem kerfið safnar verða síðan hönnuð ný stýriforrit sem falla enn betur að umferðinni á svæðinu.
MOTION - Staðbundin rauntímastýring umferðar.
Sitraffic hugbúnaðurinn bíður einnig upp á að bæta við svokallaðri MOTION-stýringu (Method for the Optimization of Traffic Signals In Online Controlled Networks), sem er staðbundin rauntímastýring. Umferðin hefur bein áhrif á stýringu á ákveðnum stað, einum gatnamótum eða einni grænni bylgju. TASS er þá kúplað út á þeim hluta kerfisins og keyrt tímabundið á MOTION. Rauntímastýring hentar vel til stýringar á óhefðbundnu umferðarflæði til dæmis í tengslum við fjölsótta viðburði eða á álagstíma þar sem umferð er komin yfir mettunarmörk gatnakerfisins.
Mikill ávinningur af miðlægri stýringu
Umferð hefur þyngst á höfuðborgarsvæðinu á undanförnum árum og mikilvægt að leita allra leiða til að draga úr umferðartöfum. Miðlæg stýring umferðarljósa gerir kleift að hafa stillingu umferðarljósa í bestu (optimal) stöðu hvenær sem er sólarhringsins, sem skilar sér í umtalsverðri styttingu aksturstíma. Auk fjárhagslegs ávinnings dregur þetta úr mengun vegna útblásturs bifreiða. Kerfið bíður einnig upp á þann möguleika að veita stætisvögnum forgang á umferðarljósum.
Samkvæmt reiknilíkani umferðar fyrir höfuðborgarsvæðið eru eknir 1.260 milljón kílómetrar innan höfuðborgarsvæðisins á ári. Á því svæði sem fyrsti áfangi nær til, er reiknað með 150 milljónum ekinna kílómetra á ári og það taki ökumenn fjórar til sex milljón klukkustundir að aka þessa leið. Miðað við reynsluna erlendis (til dæmis Prag 2005: 8%) má gera ráð fyrir að innleiðing miðlægrar stýringar í Reykjavík skili sér í 2 - 10% styttingu aksturstímans. Miðað við þessar forsendur má ætla að sparnaður bíleigenda verði í krónum talið 125 - 900 milljónir á ári. Hér er vitaskuld um áætlun að ræða, en af henni má þó ráða að arðsemi verkefnisins er mikil.
Í blaði umhverfis- og byggingarverkfræðinema, Upp í vindinn - 26.árgangi 2007, birtist grein eftir þrjá starfsmenn framkvæmdasviðs: Baldvin E. Baldvinsson, verkfræðing; Höskuld Tryggvason, byggingartæknifræðing og Kristján Helgason, upplýsingafulltrúa.
Sjá í tengdu efni hér til hliðar.
Miðlæg stýring umferðarljósa - grein
Þarfnast þessi síða lagfæringar?
Ef þú vilt koma einhverju á framfæri sem varðar innihald síðunnar: *
Reikningsdæmi * 14 + 5 =
Láttu vita um það sem þarf að lagfæra.
Þjónustuverið er opið frá 8:20-16:15 alla virka daga
Þjónustuverið er opið frá 8:20-16:15 alla virka daga
Borgartún 12-14, 105 Reykjavik Opið alla daga frá kl. 08:20-16:15
Teikningaafgreiðsla: mánudag – föstudag 08:20 – 16:00
Tjarnargata 11, 101 Reykjavík Opið mánudag - föstudag 08:00-20:00
Tunnur - hirða við heimili
Garðar og græn svæði
Þjónusta frá A til Ö
Skrifstofa borgarstjóra og borgarritara
Fundir borgarstjórnar - fundargögn og upptökur
Fundir borgarráðs ásamt fundagögnum
Aðrar nefndir ráð og stjórnir
Svið, skrifstofur og stofnanir
Innkaup / Regluverk / Skipurit
Lög, reglugerðir, samþykktir og stefnumörkun