la la la en it ceb la sv nl la la de la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la de la nl la de la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la en la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la nl la la la la la la la en nl en nl la nl en nl nl la la la la la la la la la la la la la la la la en nl nl la la la la la la la la la la en en
Quaestio 17 - Summa Theologiae
Over de gepastheid der Menswording
Over de wijze van vereniging van het Vleesgeworden Woord, wat de vereniging zelf betreft
Over de Vereniging, bezien van de kant van de Persoon, die aannam
Over de Vereniging, bezien van de kant van wat aangenomen werd
Over het aannemen der delen van de menselijke natuur
Over de volgorde bij het aannemen
Over de genade, die Christus als op zichzelf staand mens had
Over de genade, die Christus als Hoofd der Kerk bezit
Over Christus' wetenschap in het algemeen
Over de zalige wetenschap van Christus’ ziel
Over de Christus’ ziel ingegeven of ingestorte kennis
Over de door ondervinding verworven wetenschap van Christus’ ziel
Over de macht van Christus’ ziel
Over de lichaamsgebreken, die Christus in de menselijke natuur op zich heeft genomen
Over de tot de ziel behorende gebreken, die Christus in de menselijke natuur op Zich nam
Over wat Christus naar Zijn Bestaan en Worden toekomt
Over de éénheid van Christus wat het zijn betreft
Over Christus’ eenheid wat de wil betreft
Over de eenheid van handelen bij Christus
Over Christus’ onderworpenheid aan de Vader
Over het gebed van Christus
Over het Priesterschap van Christus
Of het Christus toekomt als kind aangenomen te worden
Over de voorbestemming van Christus
Over het aanbidden van Christus
Over het feit, dat Christus Middelaar tussen God en de mensen wordt genoemd
Over de heiliging der H. Maagd
Over de maagdelijkheid der Moeder Gods
Over de verloving der Moeder Gods
Over de boodschap des engels aan de H. Maagd
Over de stof, waaruit Christus’ Lichaam ontvangen werd
Over het actieve beginsel, dat Christus ontvangenis bewerkte
Over de wijze en volgorde van Christus’ ontvangenis
Over de volmaaktheid van het ontvangen kind
Over de bekendmaking van Christus’ geboorte
Over de besnijdenis van Christus en over de andere wettelijke voorschriften, die men het kind Christus liet nakomen
Over het doopsel van Joannes
Over den doop van Christus
Over de bekoring van Christus
Over de wonderen die door Christus verricht zijn in het algemeen
Over de verschillende soorten van wonderen in het bijzonder
Over de gedaanteverandering van Christus
Over het lijden van Christus
Over de uitwerkende oorzaak van Christus’ lijden
Over de wijze van Christus’ lijden, wat zijn uitwerking betreft
Over de gevolgen van Christus’ lijden
Over de dood van Christus
Over Christus’ nederdaling ter helle
Over de hoedanigheid van de verrijzende Christus
Over de bekendmaking der verrijzenis
Over de oorzakelijkheid van Christus’ Verrijzenis
Over de Hemelvaart van Christus
Over het zitten van Christus aan de rechterhand des Vaders
Over de oordeelsmacht van Christus
Over de noodzakelijkheid der Sacramenten
Over het voornaamste uitwerksel der Sacramenten, nl. de genade
Over het merkteken der Sacramenten dat ook een van hun uitwerkselen is
Over de oorzaak der Sacramenten
Over het aantal Sacramenten
Over de bedienaars door wie het doopsel wordt toegediend
Over degenen die het doopsel ontvangen
Over de uitwerkselen van het doopsel
De Besnijdenis die in het Oude Testament het doopsel voorafging
Over de voorbereidselen die tot het doopsel vereist worden
Over het Sacrament der Eucharistie op zich genomen
Over de stof van dit Sacrament
Over de verandering van het brood en de wijn in het Lichaam en Bloed van Christus
Over de wijze, waarop Christus in dit Sacrament tegenwoordig is
Over de bijkomstigheden die in dit Sacrament overblijven
Over de vorm van dit Sacrament
Over de uitwerkselen van het Sacrament der Eucharistie
Over het gebruik of de nuttiging van dit Sacrament in het algemeen
Over de wijze, waarop Christus dit Sacrament heeft gebruikt
Over de bedienaar van dit Sacrament
Over de Ritus van dit Sacrament
Is Christus een of twee zijnden?
Is er in Christus maar een zijn?
Tertia Pars. Quaestio 17.
Over de éénheid van Christus wat het zijn betreft .
Is Christus een of twee zijnden?
Dit artikel is beschikbaar in Nederlandse vertaling, maar die kan slechts gepubliceerd worden na correctie van de tekstherkenning van de ingescande PDF. Wil je deze website helpen vervolledigen, neem dan contact op met info@gelovenleren.net!
Ad primum sic proceditur. Videtur quod Christus non sit unum, sed duo. Dicit enim Augustinus, in I de Trin., quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, propter accipientem Deum, utrumque homo, propter acceptum hominem. Sed utrumque dici non potest ubi non sunt duo. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 1)
Praeterea, ubicumque est aliud et aliud, ibi sunt duo. Sed Christus est aliud et aliud, dicit enim Augustinus, in Enchirid., cum in forma Dei esset, formam servi accepit, utrumque unus, sed aliud propter verbum, aliud propter hominem. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 2)
Praeterea, Christus non est tantum homo, quia, si purus homo esset, non esset Deus. Ergo est aliquid aliud quam homo. Et ita in Christo est aliud et aliud. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 3)
Praeterea, Christus est aliquid quod est pater, et est aliquid quod non est pater. Ergo Christus est aliquid et aliquid. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 4)
Praeterea, sicut in mysterio Trinitatis sunt tres personae in una natura, ita in mysterio incarnationis sunt duae naturae in una persona. Sed propter unitatem naturae, non obstante distinctione personae, pater et filius sunt unum, secundum illud Ioan. X, ego et pater unum sumus. Ergo, non obstante unitate personae, propter dualitatem naturarum Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 5)
Praeterea, philosophus dicit, in III Physic., quod unum et duo denominative dicuntur. Sed Christus habet dualitatem naturarum. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 6)
Praeterea, sicut forma accidentalis facit alterum, ita forma substantialis aliud, ut Porphyrius dicit. Sed in Christo sunt duae naturae substantiales, humana scilicet et divina. Ergo Christus est aliud et aliud. Ergo Christus est duo. (IIIa q. 17 a. 1 arg. 7)
Sed contra est quod Boetius dicit, in libro de duabus naturis, omne quod est, inquantum est, unum est. Sed Christum esse confitemur. Ergo Christus est unum. (IIIa q. 17 a. 1 s. c.)
Respondeo dicendum quod natura, secundum se considerata, prout in abstracto significatur, non vere potest praedicari de supposito seu persona nisi in Deo, in quo non differt quod est et quo est, ut in prima parte habitum est. In Christo autem cum sint duae naturae, divina scilicet et humana, altera earum, scilicet divina, potest de eo praedicari et in abstracto et in concreto, dicimus enim quod filius Dei, qui supponitur in hoc nomine Christus, est divina natura, et est Deus. Sed humana natura non potest praedicari de Christo secundum se in abstracto, sed solum in concreto, prout scilicet significatur in supposito. Non enim vere potest dici quod Christus sit humana natura, quia natura humana non est nata praedicari de suo supposito, dicitur autem quod Christus est homo, sicut et quod Christus est Deus. Deus autem significat habentem deitatem, et homo significat habentem humanitatem. Aliter tamen habens humanitatem significatur per hoc nomen homo, et aliter per hoc nomen Iesus, vel Petrus. Nam hoc nomen homo importat habentem humanitatem indistincte, sicut et hoc nomen Deus indistincte importat habentem deitatem. Hoc tamen nomen Petrus, vel Iesus, importat distincte habentem humanitatem, scilicet sub determinatis individualibus proprietatibus, sicut et hoc nomen filius Dei importat habentem deitatem sub determinata proprietate personali. Numerus autem dualitatis in Christo ponitur circa ipsas naturas. Et ideo, si ambae naturae in abstracto praedicarentur de Christo, sequeretur quod Christus esset duo. Sed quia duae naturae non praedicantur de Christo nisi prout significantur in supposito, oportet secundum rationem suppositi praedicari de Christo unum vel duo. Quidam autem posuerunt in Christo duo supposita, sed unam personam, quae quidem videtur se habere, secundum eorum opinionem, tanquam suppositum completum ultima completione. Et ideo, quia ponebant in Christo duo supposita, dicebant Christum esse duo neutraliter; sed quia ponebant unam personam, dicebant Christum esse unum masculine, nam neutrum genus designat quiddam informe et imperfectum; genus autem masculinum designat quiddam formatum et perfectum. Nestoriani autem, ponentes in Christo duas personas, dicebant Christum non solum esse duo neutraliter, sed etiam duos masculine. Quia vero nos ponimus in Christo unam personam et unum suppositum, ut ex praedictis patet, sequitur quod dicamus quod non solum Christus est unus masculine, sed etiam est unum neutraliter. (IIIa q. 17 a. 1 co.)
Ad primum ergo dicendum quod verbum illud Augustini non est sic intelligendum quod ly utrumque teneatur ex parte praedicati, quasi dicat quod Christus sit utrumque, sed tenetur ex parte subiecti. Et tunc ly utrumque ponitur, non quasi pro duobus suppositis, sed pro duobus nominibus significantibus duas naturas in concreto. Possum enim dicere quod utrumque, scilicet Deus et homo, est Deus, propter accipientem Deum, et utrumque scilicet Deus et homo, est homo, propter acceptum hominem. (IIIa q. 17 a. 1 ad 1)
Ad secundum dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliud et aliud locutio est exponenda ut sit sensus, habens aliam et aliam naturam. Et hoc modo exponit Augustinus in libro contra Felicianum, ubi, cum dixisset, in mediatore Dei et hominum aliud Dei filius, aliud hominis filius subdit, aliud, inquam, pro discretione substantiae, non alius, pro unitate personae. Et Gregorius Nazianzenus, in epistola ad Chelidonium, si oportet compendiose dicere, aliud quidem et aliud ea ex quibus salvator est, siquidem non idem est invisibile visibili, et quod absque tempore ei quod sub tempore. Non autem alius et alius absit. Haec enim ambo unum. (IIIa q. 17 a. 1 ad 2)
Ad tertium dicendum quod haec est falsa, Christus est tantum homo, quia non excludit aliud suppositum, sed aliam naturam, eo quod termini in praedicato positi tenentur formaliter. Si vero adderetur aliquid per quod traheretur ad suppositum, esset vera locutio, puta, Christus est tantum id quod est homo. Non tamen sequeretur quod sit aliquid aliud quam homo, quia ly aliud, cum sit relativum diversitatis substantiae, proprie refertur ad suppositum, sicut et omnia relativa facientia personalem relationem. Sequitur autem, ergo habet aliam naturam. (IIIa q. 17 a. 1 ad 3)
Ad quartum dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliquid quod est pater, ly aliquid tenetur pro natura divina, quae etiam in abstracto praedicatur de patre et filio. Sed cum dicitur, Christus est aliquid quod non est pater, ly aliquid tenetur non pro ipsa natura humana secundum quod significatur in abstracto, sed secundum quod significatur in concreto; non quidem secundum suppositum distinctum, sed secundum suppositum indistinctum; prout scilicet substat naturae, non autem proprietatibus individuantibus. Et ideo non sequitur quod Christus sit aliud et aliud, vel quod sit duo, quia suppositum humanae naturae in Christo quod est persona filii Dei, non ponit in numerum cum natura divina, quae praedicatur de patre et filio. (IIIa q. 17 a. 1 ad 4)
Ad quintum dicendum quod in mysterio divinae Trinitatis natura divina praedicatur in abstracto de tribus personis, et ideo simpliciter potest dici quod tres personae sint unum. Sed in mysterio incarnationis non praedicantur ambae naturae in abstracto de Christo, et ideo non potest simpliciter dici quod Christus sit duo. (IIIa q. 17 a. 1 ad 5)
Ad sextum dicendum quod duo dicitur quasi habens dualitatem, non quidem in aliquo alio, sed in ipso de quo duo praedicantur. Fit autem praedicatio de supposito, quod importatur per hoc nomen Christus. Quamvis igitur Christus habeat dualitatem naturarum, quia tamen non habet dualitatem suppositorum, non potest dici esse duo. (IIIa q. 17 a. 1 ad 6)
Ad septimum dicendum quod alterum importat diversitatem accidentis, et ideo diversitas accidentis sufficit ad hoc quod aliquid simpliciter dicatur alterum. Sed aliud importat diversitatem substantiae. Substantia autem dicitur non solum natura, sed etiam suppositum, ut dicitur in V Metaphys. Et ideo diversitas naturae non sufficit ad hoc quod aliquid simpliciter dicatur aliud, nisi adsit diversitas secundum suppositum. Sed diversitas naturae facit aliud secundum quid, scilicet secundum naturam, si non adsit diversitas suppositi. (IIIa q. 17 a. 1 ad 7)
Is er in Christus maar een zijn?
Dit artikel is beschikbaar in Nederlandse vertaling, maar die kan slechts gepubliceerd worden na correctie van de tekstherkenning van de ingescande PDF. Wil je deze website helpen vervolledigen, neem dan contact op met info@gelovenleren.net!
Ad secundum sic proceditur. Videtur quod in Christo non sit tantum unum esse, sed duo. Dicit enim Damascenus, in III libro, quod ea quae consequuntur naturam in Christo duplicantur. Sed esse consequitur naturam, esse enim est a forma. Ergo in Christo sunt duo esse. (IIIa q. 17 a. 2 arg. 1)
Praeterea, esse filii Dei est ipsa divina natura, et est aeternum. Esse autem hominis Christi non est divina natura, sed est esse temporale. Ergo in Christo non est tantum unum esse. (IIIa q. 17 a. 2 arg. 2)
Praeterea, in Trinitate, quamvis sint tres personae, est tamen unum esse, propter unitatem naturae. Sed in Christo sunt duae naturae, quamvis sit una persona. Ergo in Christo non est unum esse tantum, sed duo. (IIIa q. 17 a. 2 arg. 3)
Praeterea, in Christo anima dat aliquod esse corpori, cum sit forma eius. Sed non dat sibi esse divinum, cum sit increatum. Ergo in Christo est aliud esse praeter esse divinum. Et sic in Christo non est tantum unum esse. (IIIa q. 17 a. 2 arg. 4)
Sed contra, unumquodque, secundum quod dicitur ens, dicitur unum, quia unum et ens convertuntur. Si ergo in Christo duo essent esse, et non tantum unum, Christus esset duo, et non unum. (IIIa q. 17 a. 2 s. c.)
Respondeo dicendum quod, quia in Christo sunt duae naturae et una hypostasis, necesse est quod ea quae ad naturam pertinent in Christo sint duo, quae autem pertinent ad hypostasim in Christo sint unum tantum. Esse autem pertinet ad hypostasim et ad naturam, ad hypostasim quidem sicut ad id quod habet esse; ad naturam autem sicut ad id quo aliquid habet esse; natura enim significatur per modum formae, quae dicitur ens ex eo quod ea aliquid est, sicut albedine est aliquid album, et humanitate est aliquis homo. Est autem considerandum quod, si aliqua forma vel natura est quae non pertineat ad esse personale hypostasis subsistentis, illud esse non dicitur esse illius personae simpliciter, sed secundum quid, sicut esse album est esse Socratis, non inquantum est Socrates, sed inquantum est albus. Et huiusmodi esse nihil prohibet multiplicari in una hypostasi vel persona, aliud enim est esse quo Socrates est albus, et quo Socrates est musicus. Sed illud esse quod pertinet ad ipsam hypostasim vel personam secundum se impossibile est in una hypostasi vel persona multiplicari, quia impossibile est quod unius rei non sit unum esse. Si igitur humana natura adveniret filio Dei, non hypostatice vel personaliter, sed accidentaliter, sicut quidam posuerunt, oporteret ponere in Christo duo esse, unum quidem secundum quod est Deus; aliud autem secundum quod est homo. Sicut in Socrate ponitur aliud esse secundum quod est albus, aliud secundum quod est homo, quia esse album non pertinet ad ipsum esse personale Socratis. Esse autem capitatum, et esse corporeum, et esse animatum, totum pertinet ad unam personam Socratis, et ideo ex omnibus his non fit nisi unum esse in Socrate. Et si contingeret quod, post constitutionem personae Socratis, advenirent Socrati manus vel pedes vel oculi, sicut accidit in caeco nato, ex his non accresceret Socrati aliud esse, sed solum relatio quaedam ad huiusmodi, quia scilicet diceretur esse non solum secundum ea quae prius habebat, sed etiam secundum ea quae postmodum sibi adveniunt. Sic igitur, cum humana natura coniungatur filio Dei hypostatice vel personaliter, ut supra dictum est, et non accidentaliter, consequens est quod secundum humanam naturam non adveniat sibi novum esse personale, sed solum nova habitudo esse personalis praeexistentis ad naturam humanam, ut scilicet persona illa iam dicatur subsistere, non solum secundum naturam divinam, sed etiam humanam. (IIIa q. 17 a. 2 co.)
Ad primum ergo dicendum quod esse consequitur naturam, non sicut habentem esse, sed sicut qua aliquid est, personam autem, sive hypostasim, consequitur sicut habentem esse. Et ideo magis retinet unitatem secundum unitatem hypostasis, quam habeat dualitatem secundum dualitatem naturae. (IIIa q. 17 a. 2 ad 1)
Ad secundum dicendum quod illud esse aeternum filii Dei quod est divina natura, fit esse hominis, inquantum humana natura assumitur a filio Dei in unitate personae. (IIIa q. 17 a. 2 ad 2)
Ad tertium dicendum quod, sicut in prima parte dictum est, quia persona divina est idem cum natura, in personis divinis non est aliud esse personae praeter esse naturae, et ideo tres personae non habent nisi unum esse. Haberent autem triplex esse, si in eis esset aliud esse personae, et aliud esse naturae. (IIIa q. 17 a. 2 ad 3)
Ad quartum dicendum quod anima in Christo dat esse corpori inquantum facit ipsum actu animatum, quod est dare ei complementum naturae et speciei. Sed si intelligatur corpus perfectum per animam absque hypostasi habente utrumque, hoc totum compositum ex anima et corpore, prout significatur nomine humanitatis, non significatur ut quod est, sed ut quo aliquid est. Et ideo ipsum esse est personae subsistentis, secundum quod habet habitudinem ad talem naturam, cuius habitudinis causa est anima inquantum perficit humanam naturam informando corpus. (IIIa q. 17 a. 2 ad 4)
Website design based on a project from Nicholas Rougeux     bluntly adapted by Geloven Leren