en de ca sv en it fi en war en la de la it pt la it fr fr fr la la de de de de de la la de de it es la la la la la de de pt la de de la it la de de gl it la la cs da cs cs cs cs cs cs en cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs cs la de de fr la de la la hbs_lat cs la cs it cs en cs el cs bg cs eo da ru cs en cs fr cs en cs sv cs it cs en cs hu en cs en cs it cs it cs en cs nl en en en en la de la la hbs_lat cs it da it cs en cs nl cs tl cs es cs it cs it cs de cs en cs it cs it cs pt cs fr cs sv cs it cs en cs hu cs en la la la la en en en es it en en de en en it fr en en en en es en it en de en it en fr en en en en it fr en la war la de de cs fr cs en cs sv cs it cs en cs hu cs ru cs it cs it cs en cs el cs la cs it cs en en cs el cs bg da eo cs it cs en en en en en war la de de cs nl cs tl cs la cs it cs it cs de da en cs it cs it cs zh cs fr cs el cs la cs it cs en cs el cs da cs eo cs ru la la la la la la fr en en en en it fr en en es it en en de en en it fr en en es en it en de en it en la la en it fr en en en de en en es en en it en fr en en de de en en en es en it en fr en en en de en es en en en en en es en en en it fr en en it en fr en de en en en es en la la hbs_lat en es en en it en fr en en de en en es en en en fr en en en de en en es en en it en fr en de en it fr en en de en en en es en it en en en es en en it fr en en en de en la de de it la de la cs cs cs cs en cs cs cs cs cs cs cs cs da cs cs la de de es la la la la la la la la la la de de la su nl en de hu hu fr it en en de es ro en en it en en en ceb fr en en en ms de nb de la la en en de en de fr nb de en fr en en fr en en en es it fr de sv ms fr en fr fr ja en ca en de fr de sv en sv fr en sv en en es en fr de fr ja de fr sv en en ru en en fr fr de fr de fr fr en en ru de sv sv en de de fr en en en en hu en de en fr fr fr en en fr nb en ru fr de fr it fr es fr en it fr en es it fr en fr fr nb it en fr en en en en en ja de sv fr fr en en de en de es fr fr de en de de en sv de en en en it de sv fr en sl en fr en en en de fr fr fr en en sv fr en en en en en de es de ja sv fr fr fr en en de fr de nb de fr de de fr it en en fr it sv fr fr de de de fr fr sv en eo en fr de fr fr fr fr fr en en en cs es de en fr es en fr fr sv es en de en de en sv nb fr fr fr fr fr en en de fr sv en fr it sv de en en en en en fr de fr de fr en de fr fr en sv fr fr de en en de fr de it fr en el it sv fr ja en sl en de fr en en nl en en en fr sv sv ja de en fr en de es fr fr de de fr fr de sv en en de en en tr fr de de de de fr fr de de de ja sv es fr de fr de en fr de de en fr fr nb en fr es de fr en en en fr de de fr fr fr nb de it en en en it fr de de it fr fr de fr en es fr en fr sv de de en es nb fr en de en en de sv en fr fr sv sl fr en de fr de de sv de sv en sv sv en en en en de fr ja de sv fr de de la hu hu en sv fr it en en de es tr ro en en it en en en ceb fr sv ms ca en de en ms fr ru fr ms ca en ms ms ms en it fr pl ca de ms de sl fr it fr ca ca de ms ms sl de it fr pl en de ms sl sl de it it nb ms ca en ms ms ms fr de de fr ca en hbs_lat ms ms en fr sv pl es de de en sl fr fr fr ca es de ms sl sl de fr fr ca en de de sl sl de fr en en nds ca en ms ms ms fr en de ms es en ms ms ms en en sv ca ca de ms ms sl fr en fr ca ca de ms sl sl de en fr pl en de ms sl sl de en es en ms ca en ms ms de fr en fr ms pl de en de ms en sv fr ca ca de ms ms sl fr sv fr ca es de de sl sl de sv de ca en de ms sl sl de sv en en ms ca en ms ms en fr en fr ms pl de en ms sl en fr fr ca ca de ms ms sl fr fr fr ca en de en sl sl de fr de es en de sl sl sl de fr de fr ms ca en ms de ms en eu fr hu ca de ms ms sl fr en fr ca ca de ms ms sl de en fr es en de ms sl sl de en de ca en de sl sl sl sv en en fr de ca tr ms ms ms en uk fr ms pl de ms ms sl fr fr fr ca ca de de ms sl de fr fr pl en de ms sl sl de fr de pl en de sl sl de sv fr de de de de de ca sv en it fi en de
De Cyclo Decennovennali Aurei Numeri
De anno et ejus partibus.
Annus menses habet duodecim, hebdomadas duas et quinquaginta, et diem unum; die vero trecentos sexaginta quinque, et fere sex horas; tanto enim temporis intervallo Sol Zodiacum perlustrat. Quater autem sex horae singulis quaternis annis diem constituunt; hinc annus ille intercalaris Bissextus, vel Bissextilis dicitur.
ejusque necessitate, ac Kalendario Gregoriano.
Quod dictum est, annum continere trecentos et sexagintaquinque dies, et fere sex horas, intelligendum est, sex horas non esse integras, cum ad earum complementum aliqua minuta deficiant.
Ex quorum minutorum neglectu progressum est, ac si annus ultra dies 356. contineret integras sex horas; et factum est, ut minuta, quae ultra debitam quantitatem annis singulis tribuebantur, tractu temporis ita excreverint, ut invicem juncta constituerint dies decem: qui causam dederunt, ut Aequinoctium vernum sedem suam mutaverit.
Cui malo occurrens Gregorius XIII. non solum Aequinoctium vernum restituit in pristinam sedem, a quo jam a concilio Nicaeno, decem circiter diebus in anno correctionis 1582. praecedendo recesserat, quod a Concilio ad xii. Kalendas Aprilis fuerat constitutum, et xiv Lunam Paschalem suo in loco reposuit: sed viam quoque tradidit, et rationem, qua cavetur ut in posterum et Aequinoctium vernum, et xiv. Luna Paschalis a propriis sedibus numquam removatur.
Ut enim Aequinoctium vernum ad xii. Kalendas Aprilis restitueretur, statuit, ut dicti decem dies in mense Octobris ipsius anni 1582. eximerentur, ut post quartam diem Octobris sancto Francisco sacram, sequens dies non esset quinta Octobris, sed decima quinta Octobris. Et ita error, qui in praeteritum tot annorum circulis irrepserat, in momento temporis fuit correctus.
Ut autem in posterum idem error vitaretur, ne a xii. Kalendas Aprilis Aequinoctium vernum recederet, statuit idem Gregorius, Bissextum quarto quoque anno (uti mos est) continuari debere, praeterquam in centesimis annis: qui quamvis Bissextiles antea semper fuerint, qualem etiam esse voluit annum 1600, anno correctionis proximum, post eum tamen, qui deinceps consequentur centesimi, non omnes Bissextiles essent, sed in quadringentis quibus annis primi quique tres centesimi sine Bissexto transigerentur; quartus vero quisque centesimus esset Bissextilis, ita ut annus 1700. 1800. 1900. Bissextiles non sint, anno vero 2000. more consueto dies Bissextus intercaletur, Februario dies 29 continente; idemque ordo intermittendi intercalandique Bissextum diem in quadringentis quibus annis perpetuo conservaretur.
Quartuor Tempora celebrantur quarta et sexta Feria ac Sabbato post tertiam Domenicam Adventus, post primam Domenicam Quadragesimae, post Domenicam Pentecostes, post festum Exaltationis sanctae Crucis.
quando celebrari non possint juxta Decretum Concilii Tridentini.
A Domenica prima Adventus usque in diem Epiphaniae, et a feria iv. Cinerum usque in Octavam Paschatis inclusive, sancta Synodus solemnitates Nuptiarum prohibet; in aliis vero temporibus Nuptias solemniter celebrari permittit.
Cyclus decennovennalis Aurei numeri est revolutio numeri 19. annorum ab 1. usque ad 19., qua revolutione peracta, iterum ad unitatem reditur. Verbi gratia: anno 1577. numerus cycli decennovennalis, qui dicitur Aureus, est 1., anno sequenti 1578. est 2., et ita deinceps in sequentibus annis, uno semper amplius, usque ad 19., qui Aureus numerus cadet in annum 1595., post quem iterum ad unitatem redeundum est, ita ut anno 1596. Aureus numerus sit rursus 1., et anno 1597. sit 2. etc.
Igitur ut Aureus numerus quolibet anno proposito inveniatur, composita est sequens tabella Aureorum numerorum, cujus usus incipit ab anno correctionis 1582 inclusive, duratque in perpetuum. Ex ea enim Aureus numerus cujuslibet anni post annmum 1582. reperietur hoc modo:
Anno 1582. tribuatur primus numerus tabellae, qui est 6., secundus autem, qui est 7., sequenti anno 1583. et ita deinceps in infinitum, donec ad annum cujus Aureum numerum quaeris, perveniatur, redeundo ad principium tabellae, quotiescumque eam percurreris. Nam numerus, in quam annus propositus cadit, dabit Aureum numerum quaesitum.
De Epactis et Noviluniis.
Epacta nihil aliud est, quam numerus dierum quibus annus Solaris communis dierum 365. annum communem Lunarem dierum 354. supera:; ita ut Epacta primi anni sit 11., cum hoc numero annus Solaris communis Lunarem annum communem excedat; atque adeo sequenti anno Novilunia contingant 11. diebus prius, quam anno primo. Ex quo fit, Epactam secundi anni esse 22.; cum eo anno rursum annus Solaris Lunarem annum superet 11. diebus, qui additi ad 11. dies primi anni efficiunt 22.; ac proinde, finito hoc anno, Novilunia contingere 22. diebus prius, quam primo anno: Epactam autem tertii anni esse 3., quia si rursus 11. dies ad 22. adjiciantur, efficietur numerus 33.; a quo si rejiciantur 30. dies, qui unam Lunationem Embolis malem constituunt, relinquentur 3., atque ita deinceps. Progrediuntur enim Epactae omnes per continuum augmentum 11. dierum, abjectis tamen 30., quando rejici possunt. Solum quando perventum erit ad ultimam Epactam Aureo numero 19. respondentem, quae est 29., adduntur 12., ut abjectis 30. ex composito numero 41., habeatur rursus Epacta 11. ut in principio. Quod ideo fit, ut ultima Lunatio Embolismica, currente Aureo numero 19., sit tantum 29. dierum. Si enim 30. dies contineret, ut aliae sex Lunationes Embolismicae, non redirent Novilunia post 19. annos Solares ad eosdem dies, sed versus calcem mensium prolaberentur, contingerentque uno die tardius, quam ante 19. annos. De qua re plura invenies in libro novae rationis restituendi Kalendarii Romani. Sunt autem novemdecim Epactae, quot et Aurei numeri, respondebantque ipsis Aureis numeris ante Kalendarii correctionem eo modo, quo in hac tabella dispositae sunt.
respondentium Aureis Numeris ante Kalendarii correctionem.
Quia vero cyclus decennovennalis Aurei numeri imperfectus est, cum Novilunia post 19. annos Solares non praecise ad eadem loca redeant, ut dictum est, imperfectus etiam erit hic cyclus 19. Epactarum. Quamobrem ita emendatus est, ut in posterum loco Aurei numeri, et dictarum 19. Epactarum, utamur 30. numeris Epactalibus ab 1. usque ad 30. ordine progredientibus, quamvis ultima Epacta, sive quae ordine est trigesima, notata numero non sit, sed signo hoc *, propterea quod nulla Epacta esse possit 30. Variis autem temporibus ex his 30. Epactis respondent decem et novem Aureis numeris variae decem et novem Epactae, prout Solaris anni, ac Lunaris aequatio exposcit; quae quidem decem et novem Epactae progrediuntur, ut olim, per eumdem numerum 11. addunturque semper 12. illi Epactae quae respondet Aureo numero 19., ut habeatur sequens Epacta respondens Aureo numero 1. ob rationem paulo ante dictam. Id quod sequens tabella perspicuum faciet, quae continet Aureos numeros, et Epactas inter se respondentes ab anno correctionis 1582. post detractionem 10 dierum, usque ad annum 1700. exclusive. Quamvis autem vulgares Epactae mutentur in Martio, re ipsa tamen in principio anni mutandae sunt, una cum Aureo numero, in cujus locum hae nostrae Epactae succedunt.
respondentium Aureis numeris ab Idibus Octobris anni correctionis 1582. (detractis prius decem diebus) usque ad annum 1700. excl.
Itaque si Epacta quocumque anno proposito invenienda sit, quaerendus est Aureus numerus illius anni in superiori ordine illius tabellae quae illi tempori, in quo propositus annus continetur, congruit. Mox enim sub Aureo numero in inferiori ordine tabellae reperietur Epacta anni propositi, vel certe hoc signum *. Ubi ergo illa Epacta, vel signum * in Kalendario inventum fuerit, eo die Novilunium fiet. Invenietur autem Aureus numerus vel ex antecedente canone, vel ex tabella Epactarum proposito tempori congruente, tribuendo primum Aureum numerum illius tabellae illi anno, a quo usus tabellae incipit, et secundum Aureum numerum sequenti anno etc. Eodem modo reperietur Epacta sine Aureo numero, si prima Epacta tabellae tribuatur illi anno, a quo ejus usus incipit, et secunda Epacta sequenti anno etc.
Exemplum: Anno correctionis 1582, Aureus numerus est 6., nempe primus primae tabellae, cujus usus incipit ab Idibus Octobris dicti anni 1582., detractis prius decem diebus. Erit ergo tunc Epacta xxvi, quae sub Aureo numero 6. collocatur, fietque Novilunium die 27. Octobris, et 26. Novembris, et 25. Decembris. Item anno 1583. jam correcto Aureus numerus est 7., cui in eadem tabella supposita est Epacta vii. quae toto eo anno in Kalendario Novilunia indicabit: ut in Januario die 24., in Februario die 22., in Martio die 24.etc.
ab Idibus Octobris anni correctionis 1582. (detractis prius decem diebus) usque ad annum 1700. exclusive.
Usus hujus tabellae hic est. Anno correctionis 1582. post Idus Octobris (detractis prius decem diebus) tribuatur littera c primae cellulae, et sequenti anno 1583. littera b secundae, et anno 1584. dentur litterae A g tertiae cellulae, et sic deinceps aliis annis ordine aliae cellulae tribuantur, donec ad annum propositum perventum sit, redeundo ad principium tabellae quotiescumque eam percurreris. Nam cellula in quam annus propositus cadit, dummodo minor sit quam annus 1700., dabit litteram Dominicalem propositi anni. Quae si unica occurrerit, annus erit communis: si vero duplex, Bissextilis: et tunc superior littera Dominicam diem ostendet in Kalendario a principio anni usque ad festum S. Matthiae Apostoli: inferior autem ab hoc Festo usque ad finem anni. Exempli gratia: Sit invenienda littera Dominicalis anno 1587. Numera ab anno 1582. quem tribue primae litterae c, usque ad annum 1587., tribuendo singulis cellulis singulos annos (computando geminas litteras quascumque, superiorem et inferiorem, pro una cellula), cadetque annus 1587. in litteram d, quae sextum locum in tabella occupat. Est ergo toto eo anno littera Dominicalis d, annusque communis est, cum littera simplex occurrat. Rursus sit investiganda littera Dominicalis anno 1616. Numera ab anno 1582. ut dictum est, usque ad annum 1616., redeundo ad principium tabellae, postquam eam percurreris, perveniesque ad duas hasce litteras c b, septimo loco positas. Est ergo annus ille Bissextilis, cum duplex littera occurrat, superiorque littera c Dominicam diem indicabit a principio anni illius usque ad festum S. Matthiae, inferior autem b in reliqua parte anni.
respondentium Aureis numeris ab anno 1700. inclusive usque ad annum 1900. exclusive.
respondentium Aureis numeris ab anno 1900. inclusive usque ad annum 2200. exclusive.
Ad tollendam dubitationem de usu hujus novae Tabulae Epactarum, ostendemus rem exemplis. Anno 1700. tribuatur Epacta ix., quae sub Aureo numero 10. collocatur; fietque Novilunium 22. Januarii, 20. Februarii et 22. Martii. Item anno 1701. tribuatur Epakta xx. sub Aureo numero 11. collocata, quae toto eo anno in Kalendario Novilunia monstrabit: ut in Januario die 11., in Februario die 9., in Martio die 11. Et sic deinceps per ordinem annis progredientibus, redeundo ad principuum Tabellae, quotiescumque eam percurris. Rursus anno 1710. Epacta non signatur numero, sed hoc signo *.,et in Kalendario toto eo anno Novilunia indicabit, nimirum in Januario die 1. et 31., in Martio (nam in Februario nullum tunc Novilunium, cum in eo signum * non reperiatur) die 1. et 31., in Aprili die 29. etc.
Postremo: anno 1916. Aureus numerus est 17., sub quo in ordine Epactarum tertiae tabellae, quae proposito anno congruit, reperitur Epacta 25. non antiquo numero, ut aliae Epactae, sed vulgari numero scripta. Ubicumque ergo anno 1916. in Kalendario Epacta 25 vulgari numero scripta reperitur, ibi Novilunium fit, ut in Januario die 6., in Februario die 4., in Martio die 6., in Aprili die 4 etc. Quotiescumque enim Epacta 25. respondet aureis numeris majoribus, quam 11., quales sunt posteriores octo a 12. usque ad 19., sumenda est in Kalendario Epacta 25. vulgari numero scripta; quando vero eadem Epacta respondet minoribus Aureis numeris quam 12., quales sunt priores undecim ab 1. usque ad 11. inclusive, accipienda est in Kalendario Epacta xxv. antiquo numero scripta: atque hoc solum contingit in Epacta 25., in aliis numquam: quod ideo fit, ut anni lunares solaribus annis perfectius respondeant. Ob quam etiam causam in sex locis Kalendarii duae Epactae scilicet xxv. et xxiv. sunt ascriptae,
ab anno 1700. inclusive usque ad annum 1800. exclusive.
ab anno 1700. inclusive usque ad annum 1800. exclusive.
Alia Tabella litterarum Dominicalium
ab anno 1800. inclusive usque ad annum 1900. exclus.
Alia Tabella litterarum Dominicalium
ab anno 1900. inclusive usque ad annum 2100. exclusive.
(annus 2000. erit Bissextilis.)
Usus hujus tabellae talis est. Anno 1700. tribuatur unica littera inferior c primae cellulae, relicta littera d superiori, quia annus ille 1700. non est Bissextilis, sed communis, et littera d fuit Dominicalis praecedenti anno 1699. Anno sequenti 1701, tribuatur littera b secundae cellulae etc. Item anno 1704. tribuantur geminae litterae f e quintae cellulae, et sic deinceps aliis annis per ordinem aliae cellulae tribuantur, donec ad annum propositum pervenias: redeundo ad principuum Tabellae, quotiescumque eam percurreris: nam cellula, in quam annus propositus cadet, dummodo minor sit, quam annus 1800., dabit litteram Dominicalem propositi anni: quae si unica occurrerit, annus erit communis; si vero duplex, Bissextilis: et tunc superior littera Dominicalem diem indicabit in Kalendario a principio anni, usque ad festum S. Mathiae Apostoli, inferior autem ab hoc festo, usque ad finem anni.
Indictio est revolutio 15. annorum ab 1. usque ad 15., qua revolutione peracta, iterum reditur ad unitatem, initiumque sumit quilibet annus hujus cycli a Januario in Bullis Pontificiis. Et quoniam indictionis frequens usus est in Diplomatibus et scripturis publicis, facile annum Indictionis currentem quolibet anno proposito inveniemus ex sequenti tabella, cujus usus perpetuus est: initium tamen sumit ab anno correctionis 1582.
ab Anno Correctionis 1582.
Nam si anno 1582. tribuas primum numerum, qui est 10., et sequenti anno 1583. secundum numerum, qui est 11., et sic deinceps usque ad annum propositum, redeundo ad principium tabellae, quotiescumque eam percurreris, cadet annus propositus in Indictionem quae quaeritur.
Quoniam ex decreto sacri Concilii Nicaeni Pascha, ex quo reliqua Festa mobilia pendent, celebrari debet die Dominico, qui proxime succedit xiv. Lunae primi mensis (is vero apud Hebraeos vocatur primus mensis, cujus xiv. Luna vel cadit in diem verni Aequinoctii, quod die 21. mensis Martii contingit, vel propius ipsum sequitur), efficitur, ut si Epacta cujusvis anni inveniatur, et ab ea in Kalendario notata inter diem octavum Martii inclusive, et quintum Aprilis inclusive (hujus enim Epactae xiv. Luna cadit vel in diem Aequinoctii verni, id est, in diem 21. Martii, vel eum propius sequitur), numerentur inclusive deorsum versus dies quatuordecim; proximus dies Dominicus diem hunc xiv. sequens (ne cum Iudaeis conveniamus, si forte dies xiv. Lunae caderet in diem Dominicam) sit dies Paschae.
Exemplum: Anno 1605. Epacta est x. et littera Dominicalis b. Et quoniam invenimus Epactam x. inter diem 8. Martii, et 5. Aprilis inclusive positam esse e regione diei 21. Martii, a quo inclusive si deorsum versus numerentur 14. dies, invenienmus xiv. Lunam die 3. Aprilis, quae est Domenica, cum e regione illius sit littera Dominicalis b. Ne igitur cum Judaeis conveniamus, qui Pascha celebrant die xiv. Lunae, sumenda est littera Dominicalis b, quae sequitur xiv. Lunam, nempe ea, quae e regione diei 10. Aprilis collocatur: atque eo anno Pascha celebrandum erit die 10. Aprilis. Item anno 1604. Epacta est xxix, et duplex littera Dominicalis d c, cum annus ille sit Bissextilis. Si igitur ab Epacta xxix. quae e regione diei 1. Aprilis ponitur inter diem 8. Martii, et 5. Aprilis inclusive, numerentur dies 14., cadet xiv. Luna in diem 14. Aprilis. Et quia tunc currit posterior littera Dominicalis, nempe c, quae post diem 14. Aprilis, id est, post xiv. Lunam collocate est e regione diei 18. Aprilis celebrabitur eo anno Pascha die 18. Aprilis.
Caeterum ut facilius omnia Festa mobilia inveniantur, compositae sunt duae sequentes tabulae Paschales, una antiqua, et nova altera. Ex antiqua ita Festa mobilia reperientur. In latere sinistro tabulae accipiatur Epacta currens, et in linea litterarum Dominicalium sumatur littera Dominicalis currens, infra tamen Epactam currentem, ita ut si littera Dominicalis currens reperiatur e regione Epactae currentis, assumenda sit eadem littera Dominicalis proxime inferior. Nam e regione hujus, litterae Dominicalis omnia Festa mobilia continentur.
Exemplum: Anno 1606. Epacta est xxi. et littera Dominicalis A. Si igitur in tabula antiqua sumatur littera Dominicalis A, quae primo infra Epactam xxi. occurrit, reperietur e regione hujus litterae Dominica Septuagesimae die 22. Januarii, dies Cinerum 8. Februarii, Pascha 26. Martii, Ascensio Domini 4. Maji, Pentecostes 14 Maji, et festum Corporis Christi 25. Maji. Dominicae autem inter Pentecosten, et Adventum eo anno erunt 28., et Adventus celebrabitur die 3. Decembris: et sic de caeteris. Item anno 1605. Epacta est x. et littera Dominicalis b, quae in tabula reperitur e regione Epactae x. Quare sumenda est alia littera b, quae proxime infra Epactam invenitur, e regione cujus invenies Septuagesimam die 6. Februarii, et Pascha die 10. Aprilis, etc.
Notandum autem est, quod quemadmodum in anno communi, cadente littera Dominicali e regione Epactae in tabula antiqua, sumitur eadem littera proxima infra Epactam, ut diximus: ita quoque in anno Bissextili, si alterutra duarum litterarum Dominicalium tunc currentium e regione Epactae reperiatur, assumendae sunt aliae duae similes litterae proxime inferiores, ut Festa mobilia inveniantur.
Ex tabula vero Paschali nova ita eadem Festa mobilia reperientur. In cellula litterae Dominicalis currentis quaeratur Epacta currens. Nam e directo omnia Festa mobilia deprehendentur. Ut anno 1609. in cellula litterae Dominicalis d, tunc currentis, e regione Epactae xxiv., quae eodem anno currit, habetur Septuagesima die 15. Februarii, dies Cinerum 4. Martii Pascha 19.Aprilis, etc.
Sed sive antiqua, sive nova tabula Paschali utamur, invenienda sunt omnia Festa mobilia in annis Bissextilibus per litteram Dominicalem posteriorem, quae nimirum currit post festum sancti Matthiae Apostoli, ne scilicet ambigamus, utra duarum litterarum pro hoc, aut illo Festo indagando accipienda sit: ita tamen, ut Septuagesimae et diei Cinerum inventae in Januario aut Februario addatur unus dies. Quod ideo fit, quia ante diem S. Matthiae currit prior littera Dominicalis, quae in Kalendario posteriorem semper sequitur: post festum autem S. Matthiae, in Februario, licet posterior littera currat, additur tamen tunc dies intercalaris, ita ut dies 24. Februarii dicatur 25., et dies 25. dicatur 26. etc. Quod si dies Cinerum cadat in Martium, nihil addendum est, quia tunc et littera posterior currit et dies mensis propriis numeris respondent, cum dies intercalaris Februario sit additus. Imo nisi per posteriorem litteram investigarentur, non inveniretur recte Septuagesima in anno Bissextili currente Epacta xxiv. vel xxv., et littera Dominicali d, c, ut in secundo ac tertio exemplo perspicuum fiet pro annis 4088. et 3784. Exempli gratia. Anno 2096 bissextili, Epacta erit v. et litterae Dominicales A g. Si igitur per posteriorem litteram, quae est g, Festa mobilia investigentur, reperietur Septuagesima die 11. Februarii et dies Cinerum 28. Februarii. Si autem addatur unus dies, cadet Septuagesima in diem 12. Februarii quae est Dominica, et dies Cinerum in diem 29. Februarii quae est feria iv. Pascha autem, et reliqua Festa in eos dies cadent qui in tabula expressi sunt. Item anno 4088. Bissextili Epacta erit xxiv. et litterae dominicales d, c. Si igitur per litteram c, quae posterior est, inquirantur Festa mobilia, invenietur Septuagesima die 21. Februarii, et si addatur unus dies, cadet in diem 22. Februarii quae est Dominica. Dies autem Cinerum cadet in diem 10. Martii: quare nihil additur, etc. Rursus anno 3784. Bissextili, Epacta erit xxv. et litterae dominicales d, c. Ergo iterum per posteriorem c, reperietur Septuagesima die 21. Februarii, hoc est, addita 1. die 22. Quod si per priorem litteram d, in utroque horum duorum annorum agendum esset, nihil efficeretur, cum infra Epactas xxiv. et xxv. littera d indicet Septuagesimam die 15. Februarii quod falsum est, cum eo anno posterior littera c Pascha offerat die 25. Aprilis, ac proinde Septuagesima die 22. Februarii celebranda sit, ut liquido constat, si a die Paschae Dominicae retro numerentur usque ad Septuagesimam.
In priori porro tabula Paschali antiqua reformata, Epactis ad sinistram praeposuimus Aureos numeros eodem ordine, quo ante emendationem Kalendarii collocari solebant, ut ex iis Festa mobilia invenirentur. Hoc autem idcirco a nobis factum est, ut Pascha, ceteraque Festa mobilia a Concilio Nicaeno usque ad annum 1582 quilibet indagare possit. Eodem autem prorsus artificio ex Aureis numeris ita distributis Festa mobilia eruuntur, quo ex Epactis. Sit enim explorandum, exempli causa, quando Festa haec celebrata fuerint anno 1450. Quoniam eo anno Aureus numerus fuit 7. et littera Dopminicalis d, si Aureus numerus 7. in sinistro latere accipiatur, et prima littera d infra eum occurrens, reperietur e regione hujus litterae d Septuagesima die 1. Februarii. diesd Cinerum 18. Februarii, Pascha die 5. Aprilis etc.
Adventus Domini celebratur semper die Dominico, qui propinquior est festo S. Andreae Apostoli, nempe a die 27. Novembris inclusive usque ad diem 3. Decembris inclusive, ita ut littera Dominicalis currens, quae reperietur in Kalendario a die 27. Novembris inclusive, usque ad diem 3. Decembris, indicet Dominicam Adventus. Ut verbi gratia, si littera dominicalis est g, Dominica Adventus cadet in diem 2. Decembris: quia ibi est littera g in Kalendario, etc.
Ad finem tandem tabellarum Paschalium apposita est tabula temporaria multorum annorum, e regione quorum amnia Fest mobilia inveniuntur, quae quidem tabula ex tabulis Paschalis excerpta est, ex quibus infinitae aliae erui possunt pro quibuscumque annis.
Tabula Paschalis antiqua reformata
Tabula Paschalis nova reformata
22 21 20 19 18 17 16
15 14 13 12 11 10 9
8 7 6 5 4 3 2
1 * 29 28 27 26 25 25 24
21 20 19 18 17 16 15
14 13 12 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1
* 29 28 27 26 25 25 24
20 19 18 17 16 15 14
13 12 11 10 9 8 7
6 5 4 3 2 1 *
29 28 27 26 25 25 24
23 22 21 20
19 18 17 16 15 14 13
12 11 10 9 8 7 6
5 4 3 2 1 * 29
28 27 26 25 25 24
23 22 21 20 19
18 17 16 15 14 13 12
11 10 9 8 7 6 5
4 3 2 1 * 29 28
27 26 25 25 24
23 22 21 20 19 18
17 16 15 14 13 12 11
10 9 8 7 6 5 4
3 2 1 * 29 28 27
26 25 25 24
23 22 21 20 19 18 17
16 15 14 13 12 11 10
9 8 7 6 5 4 3
2 1 * 29 28 27 26 25
Zur Übersetzung in Deutsche
© 2001 - 2006 Nikolaus A. Bär    zur E-mail Adresse