ga en en en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en es es en en en en en en en en de en fi en en en fr en bg en hbs_lat da nl el de et fi fr de hu is it lv lt en nb pl pt ro sv sl es sv tr es en en en en en kn en en en en en en en en en en en en en en it en en en en en en ga en tl fr ga de en en en it en en de en sv en en en en en en en en tr en en en en ro da en en en en en ga ga en ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga gd ga ga en en en en sv en en en en en en en en en en en en id es cs ga ga ga nl ga tl ga ga ga ga ga la ga ga ga ga ga ga ga en en en en en en en en en nn en en fr en en en en cs en en en en
Uisce le haghaidh na Talmhaíochta — European Environment Agency
Do something for our planet, print this page only if needed. Even a small action can make an enormous difference when millions of people do it!
Network of the Heads of Environment Protection Agencies (EPA network)
Shared Environmental Information System (SEIS)
Air pollution and Climate Change mitigation (ACM)
Climate Change Impacts, Vulnerability and Adaptation (CCA)
Inland, Coastal and Marine waters (ICM)
Urban, Land and Soil systems (ULS)
Waste and Materials in a Green Economy (WMGE)
EEA homepage in your language
Fax: (+45) 33 36 71 99
Cookies are not enabled. You must enable cookies before you can log in.
The EEA Web CMS works best with following browsers:
Internet Explorer is not recommended for the CMS area.
If you have forgotten your password, we can send you a new one.
Skip to content. | Skip to navigation
Sound and independent information
Search the catalogue A-Z Glossary
The EEA is an agency of the European Union
Uisce le haghaidh na ...
Uisce le haghaidh na Talmhaíochta
This website has limited functionality with javascript off. Please make sure javascript is enabled in your browser.
Article Published 13 Dec 2012 Last modified 31 Aug 2016
Topics: Agriculture , Water , Éifeachtúlacht acmhainne agus dramhaíl ,
Teastaíonn bia uainn agus teastaíonn fionnuisce glan uainn lenár mbia a tháirgeadh. Le tuilleadh éilimh ó ghníomhaíochtaí an duine ar an gcéad dul síos agus an t-athrú aeráide anuas air sin, bíonn deacracht ag mórán réigiún, go háirithe ó dheas, a ndóthain fionnuisce a fháil chun freastal ar a n-éilimh. Cén chaoi ar féidir linn leanúint le bia a fhás gan an dúlra a fhágáil ar an ngannchuid maidir le huisce glan? Is léir go mbeadh úsáid níos éifeachtúla d’uisce sa talmhaíocht ina chuidiú.
Image © agrilifetoday | flickr.com
Is in earnáil na talmhaíochta a úsáidtear an tríú cuid den uisce san Eoraip.  Tá tionchar ag an talmhaíocht ar chainníocht agus ar cháilíocht an uisce a bhíonn ar fáil le húsáid in áiteanna eile. In áiteanna áirithe san Eoraip, is cúis mhór fós leis an droch-cháilíocht uisce an truailliú ó lotnaicídí agus ó leasacháin a úsáidtear sa talmhaíocht.
Bíonn ár dtionscail, ár slite maireachtála agus riachtanais phearsanta ár ndaonraí atá ag dul i méid, san iomaíocht leis an dúlra le haghaidh uisce ghlain.  Is gné eile den neamhchinnteacht, maidir le teacht ar acmhainní uisce, an t-athrú aeráide.  Beidh athraithe ar na patrúin fhrasaíochta, de réir cosúlachta, agus táthar ag súil go mbeidh níos mó fionnuisce ar fáil i bpáirteanna den Eoraip agus níos lú fionnuisce i bpáirteanna eile sa todhchaí. Le méadú ar an éileamh agus athrú ar an aeráid, beidh deacracht ag mórán úsáideoirí, an dúlra san áireamh, a riachtanais uisce a shásamh.  I gcás de ghanntanas uisce, d’fhéadfadh tionscail agus teaghlaigh bealaí a fhorbairt chun níos lú uisce a úsáid, ach tá baol ann go ndéanfar damáiste dochúlaithe dár n-éiceachórais atá ag brath ar uisce. Bheadh tionchar ar níos mó ná ar an mbeathra thart timpeall ar dhobharlach ar leith amháin. Bheadh tionchar aige orainne freisin.
Má chuirtear na cleachtais talmhaíochta cearta agus na bearta réitigh tacúla i bhfeidhm, is féidir linn gnóthachain shuntasacha in úsáid éifeachtúil uisce sa talmhaíocht a bhaint amach, rud a fhágfadh go mbeadh tuilleadh uisce ar fáil le haghaidh úsáidí eile, sa dúlra go háirithe.
Tús a chur le huisciúchán éifeachtúil
Is réimse amháin inar féidir difear suntasach a dhéanamh, i ngnóthachain éifeachtúlachta maidir le huisce, an t-uisciúchán barr. I dtíortha dheisceart na hEorpa, amhail an Ghréig, an Iodáil, an Chipir, an Spáinn agus deisceart na Fraince, bíonn gá le huisciúchán de bharr na ndálaí tura nó breacthura. Sna limistéir sin, is le haghaidh an uisciúcháin 80% den uisce a úsáidtear sa talmhaíocht faoi láthair.
Ach ní gá go mbeadh an oiread sin uisce i gceist leis an uisciúchán. Tá gnóthachain éifeachtúlachta maidir le huisce á ndéanamh cheana ar fud na hEorpa trí éifeachtúlacht  iompair (comhréir an uisce a thógtar a sheachadtar go dtí an pháirc) agus trí éifeachtúlacht riartha sa pháirc (an méid uisce a úsáideann barr i gcoibhneas leis an méid iomlán a seachadadh chuig an mbarr sin). Sa Ghréig, mar shampla, rinneadh gnóthachan éifeachtúlachta maidir le huisce de 95% measta, i gcomparáid le modhanna uisciúcháin a úsáideadh roimhe seo, de bharr feabhas a chur ar an iompar agus úsáid a bhaint as gréasáin dáilte éifeachtúla.
Tá ról tábhachtach ag an mbeartas i spreagadh na hearnála talmhaíochta le cleachtais uisciúcháin níos éifeachtúla a thógáil i gcúram.  San am atá caite, mar shampla, níor ghá go mbeadh dualgas ar fheirmeoirí i dtíortha áirithe Eorpacha uisce a úsáid go héifeachtúil, mar gheall ar an mbeartas praghsála uisce a bhí i réim. Is annamh go mbíodh ar fheirmeoirí fíorphraghas an uisce, a léireodh na costais timpeallachta agus acmhainne, a íoc.  Chomh maith leis sin, bhíodh na fóirdheontais talmhaíochta, a fuarthas trí Chomhbheartas Talmhaíochta an AE (an CBT), agus beartais eile, ag spreagadh feirmeoirí go hindíreach chun barra ar theastaigh go leor uisce uathu a tháirgeadh agus teicnící neamhéifeachtúla á n-úsáid acu.   I gCúige Chordoba, mar shampla, mhéadaigh éifeachtúlacht uisciúcháin maidir le fás an chadáis tuairim is 40% tar éis do na fóirdheontais a bheith díchúpláilte go páirteach ó tháirgeadh an chadáis i 2004. Is dócha go mbeidh laghduithe suntasacha i méid an uisciúcháin a úsáidtear sa talmhaíocht de thoradh ar struchtúr praghsála a thaobhaíonn le húsáideoirí éifeachtúla agus ar dheireadh a chur le fóirdheontais chontráilte talmhaíochta.
An chaoi a ndéanaimid rudaí a athrú
I dteannta teicnící uisciúcháin modhnaithe, is féidir uisce agus costais a shábháil trí thraenáil agus trí chláir a thugann oiliúint d’fheirmeoirí ina roinntear eolas maidir le cleachtais níos éifeachtúla in úsáid uisce. Sa Chréit, mar shampla, rinneadh sábháil de 9-10% ar an uisce trí úsáid a bhaint as seirbhís chomhairleach uisciúcháin. Tugann an tseirbhís eolas d’fheirmeoirí ar an bhfón faoin uair agus faoin mbealach le huisce a chur ar na barra, bunaithe ar mheastacháin laethúla ar na dálaí a bhfuil tionchar acu ar na barra.
Is féidir cáilíocht an uisce atá ar fáil d’úsáideoirí eile a fheabhsú ar bhealach éifeachtúil ó thaobh costais de trí chleachtais talmhaíochta a athrú. Is féidir díriú ar chuid mhaith de na fadhbanna truaillithe uisce ón talmhaíocht ach, mar shampla, leasacháin agus lotnaicídí neamhorgánacha agus orgánacha a úsáid. Ina theannta sin, is féidir cáilíocht an uisce a fheabhsú go suntasach ar fud na hEorpa gan aon tionchar diúltach nó fíorbheagán de ar bhrabúsacht nó ar tháirgeadh, mar shampla, trí úsáid lotnaicídí a laghdú, uainíocht na mbarr a mhodhnú, agus stráicí maolánacha a dhearadh taobh le sruthchúrsaí.
Fuíolluisce a úsáid sa talmhaíocht
Trí fhuíolluisce a úsáid sa talmhaíocht, d’fhéadfaí tuilleadh acmhainní fionnuisce a chur ar fáil le haghaidh riachtanas eile, an dúlra agus teaghlaigh san áireamh. Má dhéantar bainistiú i gceart ar uisce athshlánaithe, is féidir le fuíolluisce cóireáilte malairt soláthair éifeachtúil a chur ar fáil chun éileamh na talmhaíochta ar uisce a shásamh.
Tá úsáid fhuíolluisce chóireáilte le haghaidh na talmhaíochta ag soláthar buntáistí bainistíochta suntasacha i dtíortha áirithe san Eoraip cheana féin. Sa Chipir, mar shampla, is ionann na spriocanna d’uisce athchúrsáilte do 2014 agus tuairim is 24% den éileamh talmhaíochta sa bhliain 2008. In Gran Canaria, is ó fhuíolluisce cóireáilte a chuirtear soláthar ar fáil de 20% den uisce a úsáidtear sna hearnálacha go léir, uisciúchán 5,000 heicteár de phlandáil trátaí agus 2,500 de phlandáil bhananaí san áireamh.
Na beartais a bheith ceart
Sa todhchaí, ionas go mbeidh dóthain uisce ar fáil le riachtanais an éiceachórais a shásamh agus go mbeidh dóthain acmhainní fágtha le haghaidh ár riachtanas tomhaltais, ní mór dúinn na beartais chearta a chur ar fáil chun tacú le bearta éifeachtúlachta. Tá Creat-Treoir Uisce an AE (CTU) tar éis cuidiú len é sin a bhaint amach trí athruithe a spreagadh i gcleachtais talmhaíochta, ar féidir leo cáilíocht agus cainníocht an uisce araon a fheabhsú san Eoraip, ach tá tuilleadh forbartha ar an CBT agus struchtúir phraghsála uisce náisiúnta ag teastáil lena chinntiú go dtacaíonn siad freisin le cuspóirí an CTU.   Díreoidh an treoirphlean le hacmhainní uisce na hEorpa a chosaint, atá le foilsiú ag an gCoimisiún roimh dheireadh na bliana seo, ar na féidearthachtaí a bhaineann le héifeachtúlacht na hacmhainne uisce a mhéadú agus ar na roghanna beartais comhfhreagracha. Bheadh tairbhe ann, gan dabht, don bhainistiú uisce sa talmhaíocht ach fócas níos láidre a bheith sa CBT ar éifeachtúlacht acmhainne agus ar sheirbhísí éiceachórais.
Níl in úsáid níos éifeachtúla ár n-acmhainní uisce sa talmhaíocht ach ceann de na céimeanna nar mhór dúinn a ghlacadh chun ár n-iarmhairt ar an timpeallacht a mhaolú. Gan an chéim sin a ghlacadh, ní féidir linn geilleagar atá éifeachtúil maidir le hacmhainní a bhaint amach ná todhchaí inbhuanaithe a thógáil.
Permalink to this version
Permalink to latest version
For references, please go to https://www.eea.europa.eu/ga/articles/uisce-le-haghaidh-na-talmhaiochta or scan the QR code.
PDF generated on 18 Jul 2017, 09:33 PM
Filed under: agriculture policy, Water Framework Directive, freshwater pollution, water pollution from agriculture, freshwater abstraction
Ithir — An acmhainn dearmadta
Artach — Cén fáth ar chóir dom a bheith buartha faoin Artach?
Uisce le haghaidh na Talmhaíochta
I dtreo na hinbhuanaitheachta domhanda
Bonneagar glas: saol níos fearr trí réitigh atá bunaithe ar an dúlra
An ghníomhaíocht dhaonna ag creimeadh na talún agus na hithreach
Ag dul ó bhainistíocht dramhaíola i dtreo geilleagar glas
Is í an bhainistíocht inbhuanaithe an tslí le foraoisí sláintiúla a bheith againn san Eoraip
Eolas ar an gcomhshaol don todhchaí
Fuinneamh in-athnuaite: an réiteach i ndáil le todhchaí íseal-charbóin san Eoraip
Tar éis Pháras: feidhmiú an gheilleagair ísealcharbóin
Feithiclí leictreacha: ag dul i dtreo córas soghluaisteachta inbhuanaithe
Maoiniú don troid i gcoinne an athraithe aeráide: acmhainní d’Eoraip ísealcharbóin atá seasmhach ó thaobh na haeráide de
Ábhar mór cainte i measc an-chuid daoine san Eoraip is ea cáilíocht an aeir
Ceimiceáin san Eoraip: an tionchar ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol a thuiscint
Geilleagar ciorclach san Eoraip: tá ról le himirt againne go léir
Sign up to receive our reports (print and/or electronic) and quarterly e-newsletter.
European Environment Agency (EEA)
Phone: +45 3336 7100
The European Environment Agency (EEA) is an agency of the European Union.
CMS login Software updates history Code for developers Refresh this page
This site uses cookies
We use cookies to record some preference settings and to analyse how visitors use our web site. Cookies do not contain any personal information about you. If you wish, see how to delete/disable cookies in your web browser but then our site may not work correctly. See also our privacy policy.