ga de uk ga ga ga ca fr ga es ga ca cs ga ga ga fr ga hu ga ga ga fr ga fr ga ga ga fr ga fr ga en ga ga ga ga ga fr ga fr ga fr ga ga ga en ga fr ga ga ga ga ga ga ga hu ga hu cs fr ga en en pam ga fr ga fr ca fr ga fr ga fr ga fr ga fr ga hu ga fr ga ga ga sk ga hu ga fr ga gd ga fr ga fr cs en en ga ga fr ga fr ga fr ga fr ga pam ga ga ga fr ga fr ga gd ga ga
Cuardaigh focal Gaeilge nó Béarla.
Focail chosúla: déanach · dealamh · déanfam · adamh · déan amach
Foclóir Gaeilge–Béarla Ó Dónaill, 1977 An Foclóir Beag Ó Dónaill & Ua Maoileoin, 1991 English–Irish Dictionary de Bhaldraithe, 1959 Gramadach Foghraíocht
Tosach A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
deamhan deamhas dea-mhéin dea-mhúineadh déan déanach déanaí déanamh deann deannach deannachtach déanta déantóir déantús déantúsaíocht déantúsán deara dearadh dearbh dearbh- dearbháil dearbhán dearbhú
Gaeilge ► Béarla GA ► EN   Béarla ► Gaeilge (cuardach droim ar ais) EN ► GA
déanamh fir1 cur i gcrích nó ar fáil (obair a dhéanamh); comhlíonadh (an carghas, do dhualgas, a dhéanamh); cleachtadh (léann nó eolas a dhéanamh); cur le chéile (rinne Dia an domhan, bád a dhéanamh); ullmhú, cóiriú (an dinnéar a dhéanamh); cruthú (déanfaidh sé lá maith fós); sroicheadh (talamh a dhéanamh, na ceithre scór a dhéanamh); tarraingt (achrann a dhéanamh); bheith páirteach i (comhrá, greann, a dhéanamh); tabhairt (seanmóir a dhéanamh); (le haidiacht) (rinne sé tuirseach mé); ceapadh (tá mé ag déanamh go bhfuil an ceart agat; déanaim amach go bhfuil); cruth (rud ar dhéanamh uibhe); bheith sásta le (caithfidh tú déanamh leis, as)
TORTHAÍ GAOLMHARA SAN FHOCLÓIR BEAG
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ SAN FHOCLÓIR BEAG
láidir nó cliste nó oilte go leor chun rud a dhéanamh
(le cneá) bheith ag déanamh ábhair
ceann den dá rud chrua cosúil le cnámh a fhásann ar cheann ainmhithe áirithe (ar nós eallach, fianna etc.); cuach óil; gob (diallaite, ancaire, etc.); gléas ceoil gaoithe (a bhíodh déanta as adharc uair amháin, ach gur gléas miotail atá inniu ann); gléas rabhaidh (i bhfeithicil)
a rá amach go hoscailte; bheith sásta a rá gur mar sin atá; nóta á rá go bhfuair tú nó gur íoc tú as rud éigin; faoistin a dhéanamh i gcoir
lot a dhéanamh ar rud
teacht aibí nó a dhéanamh aibí
trialacha ceimiceacha sa seansaol ag iarraidh ór a dhéanamh de mhiotail eile
cleasaí, duine a bhíonn ag déanamh cros
dochar, díobháil (d'aimhleas a dhéanamh)
a dhéanamh aimrid nó seasc; steiriliú
miotal geal luachmhar ar féidir snas breá a chur air chun earraí agus ornáidí luachmhara a dhéanamh; boinn mhiotail nó nótaí bainc chun íoc as rudaí; saibhreas (fear airgid)
díol, tuillteanas (is maith an airí air é); duine ar fiú nó ar cóir rud a dhéanamh dó
buairt faoi rud éigin a rinne tú nár cheart duit a dhéanamh; brón (tá aithreachas orm)
insint arís mar a tharla (eachtra a aithris); a rá de ghlanmheabhair (dán a aithris); déanamh mar a dhéanann duine eile (dá ndéanfá aithris ar d'athair); labhairt, siúl, etc. cosúil le duine eile le greann (maith ag aithris)
áitiú déanta ar; críochnaithe, corónta (rógaire áitithe)
cónaí a dhéanamh in áit
duine nach airí air rud a dhéanamh dó
duine, rud, áit, ar drochmharc é le rud a fháil nó a dhéanamh
tráth míchuí (rud a dhéanamh in antráth); tráth an déanach (in antráth na hoíche)
aoir a dhéanamh ar dhuine
ó áit nó ionad (bain as do phóca é, léigh mé as leabhar é, lig as an rang é, d'íoc sí as a tuarastal é, as measc na ndaoine, as gach aird); ó ábhar nó meán nó staid nó foinse (déanta as adhmad, nite as uisce, rinne sí as a stuaim féin é; baisteadh as a athair é); ó raon (as amharc, as éisteacht); i ndíth (as obair, as seilbh, tá sé as a mheabhair); de bharr (labhairt as fearg); dealú (a haon as a dó)
neartú le hábhar eile chun rud a dhéanamh níos láidre
tabhairt ar ais as an nua; athchóiriú; a dhéanamh óg arís
obair le déanamh arís
cosc nó moill ar dhéanamh ruda; balla íseal i dtaobh teallaigh; bacainn
bachall bheag; baictéar ar dhéanamh slaite a shíolraíonn san fheoil
tar éis bailiú a bheith déanta air; bruite, dóite (de rud)
árthach cruinn domhain déanta de chláir adhmaid agus fonsaí timpeall orthu, nó de mhiotal; tiúb mhiotail gunna
fágáil gan chaint; a dhéanamh balbh
éirí bán nó a dhéanamh bán; liathadh; folmhú, creachadh
údarás dleathach i scríbhinn le rud a dhéanamh (barántas cuardaigh, barántas gabhála)
naomhú; beannacht a chur ar dhuine nó ar rud; a dhéanamh naofa nó beannaithe (ag beannú na habhlainne); focal nó geáitse muintearais a chur le duine (ní bheannódh sé dom)
briseadh nó oscailt a dhéanamh i rud
cuimilt nó cíoradh ruda lena dhéanamh deas mín
duine a dhéanamh bodhar; duine a chrá le caint nó le torann; fuaim a mhaolú
éirí bog; a dhéanamh bog; a chorraí nó a scaoileadh beagán (cloch a bhogadh, snaidhm a bhogadh)
píosa airgid déanta de mhiotal; píosa ornáideach miotail a bhronntar ar dhuine as éacht éigin
rud atá déanta go mícheart, tuaiplis
leann déanta as braich
fios a fháil le teagmháil méar (cuisle a bhrath); fios ruda a fháil trí na céadfaí (bhraith sé ag teacht iad); féachaint (ag brath na tíre); spiaireacht a dhéanamh ar (duine a bhrath); cuimhneamh, smaoineamh (bhí mé ag brath imeacht); súil a bheith agat le rud (ag brath leis, ag brath ar a fháil); do sheasamh a bheith ar dhuine nó ar rud (ag brath ar an déirc; ná bí ag brath ormsa)
álainn (bean bhreá; aimsir bhreá); an-sásúil (béile breá); déanta go maith (obair bhreá); ar staid mhaith (tá mé go breá anois); maith (d'éirigh go breá liom); aoibhinn (is breá an saol atá agaibh); maith mór (suim bhreá airgid); pléisiúrtha (duine breá le labhairt leis); taitneamhach (ba bhreá liom a bheith ann); (ag neartú le haidiacht eile)(breá mór, breá fairsing, breá bog anois!)(le híoróin)(rógaire breá; tá go breá agat!)
bronntanas rúnda do dhuine chun rud éigin mímhacánta nó neamhdhleathach a dhéanamh
ráiteas éithigh (bréag a dhéanamh, bréag a rá; bréag a chur ar dhuine); rud falsa (ainm bréige, moladh bréige, dia bréige)
éirí bréan nó a dhéanamh bréan; lobhadh, truailliú
a dhéanamh breá nó éirí breá
lasadh, téamh; seargadh; a dhéanamh breoite nó tinn
aithris ar shíniú duine eile le haghaidh calaoise; airgead bréige a dhéanamh
Maidir leis an suíomh seo | Conas an suíomh seo a úsáid | Aiseolas | Inrochtaineacht | Breiseáin agus giuirléidí | Aip an tsuímh | An Draoi Gramadaí | Nuacht
© Foras na Gaeilge 2013. Suíomh cóirithe ag MBM.