ga en en en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en es es en en en en en en en en de en fi en en en fr en en bg en en hbs_lat da nl el de et fi fr de hu is it lv lt en en nb pl pt ro sv sl es sv tr es en en en en en kn en en en en en en en en en en en en en en en it en en en en en en ga en en en ga fr ga de en en en it en en de en sv en en en en en en en en tr en en en en ro da en en en en en ga ga en ga ga ga ga ga ga ga ga ga lb ga en en en en en en en en en pt en en en en en en en en en en en id en en en en ga ga ga hu ga gd ga ga ga ga ga en en en en en en en en en en nn en en fr en en en en cs en en en en
Dúshláin chasta i ndomhan idirnasctha — European Environment Agency
Do something for our planet, print this page only if needed. Even a small action can make an enormous difference when millions of people do it!
Network of the Heads of Environment Protection Agencies (EPA network)
Shared Environmental Information System (SEIS)
Air pollution and Climate Change mitigation (ACM)
Climate Change Impacts, Vulnerability and Adaptation (CCA)
Inland, Coastal and Marine waters (ICM)
Urban, Land and Soil systems (ULS)
Waste and Materials in a Green Economy (WMGE)
EEA homepage in your language
For media and journalists:
Contact the web team
Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99
Cookies are not enabled. You must enable cookies before you can log in.
The EEA Web CMS works best with following browsers:
Internet Explorer is not recommended for the CMS area.
If you have forgotten your password, we can send you a new one.
Skip to content. | Skip to navigation
Sound and independent information
Search the catalogue A-Z Glossary
The EEA is an agency of the European Union
Signals - Gach anáil a thógaimid
Dúshláin chasta i ndomhan ...
Dúshláin chasta i ndomhan idirnasctha
This website has limited functionality with javascript off. Please make sure javascript is enabled in your browser.
Article Published 27 Jul 2011 Last modified 31 Aug 2016
Topics: Athrú i dtreo na hinbhuanaitheachta , Éifeachtúlacht acmhainne agus dramhaíl ,
Is cosúil go bhfuil ceann de na príomhchonclúidí i dtuarascáil shuaitheanta de chuid an EEA, SOER 2010, réasúnta soiléir: ’tá dúshláin chomhshaoil casta agus ní féidir iad a thuiscint ar leithligh’.
Image © EEA/John McConnico
Go simplí, ciallaíonn sé seo go bhfuil saincheisteanna comhshaoil nasctha lena chéile agus is minic nach ionann iad ach cuid de na dúshláin níos mó atá os ár gcomhair agus os comhair ár ndomhain. Is í an fhírinne ná go bhfuilimid inár gcónaí i agus go mbraithimid ar domhan idirnasctha atá comhdhéanta de mhórán córas leithleach ach gaolmhar – córais chomhshaoil, shóisialta, gheilleagracha, theicniúla, pholaitíochta, chultúrtha agus araile.
Is é atá i gceist leis an idirnascacht domhanda seo ná go bhféadfadh damáiste d’eilimint amháin iarmhairtí nach bhfuil coinne leo a chruthú in áiteanna eile. Léiríonn an cor chun donais airgeadais domhanda a tharla ar fud an domhain le déanaí agus an t-anord eitlíochta a tharla de thoradh an bholcáin Íoslannaigh an chaoi ar féidir le clistí tobanna a tharlaíonn i gceantar amháin cur isteach ar chórais iomláin.
Tagraítear don idirnascacht seo go minic mar ‘dhomhandú’ agus ní feiniméan nua é. San Eoraip, ceadaíodh dúinn a bheith rathúil mar ilchríoch agus príomhról a ghlacadh ó thaobh cúrsaí geilleagracha de ar feadh tamaill fhada mar gheall ar dhomhandú. Ar an mbealach, tá cuid mhór dár n-acmhainní nádúrtha mar aon le cuid mhór d’acmhainní de chuid náisiún eile úsáidte againn. Tá ár ‘lorg’ nó ár dtionchar leathan agus téann sé i bhfad níos faide ná ár dteorainneacha.
Go deimhin, is cosúil go rachaidh fórsaí tiomána atá i gcroílár an domhandaithe go mór i bhfeidhm ar an Eoraip agus ar an gcomhshaol as seo amach. Is iomaí acu nach féidir a smachtú. Mar shampla, d’fhéadfadh daonra an domhain dul thar naoi mbilliún faoi 2050 agus d’fhéadfadh móriarmhairtí comhshaoil a bheith ag baint leis seo. Is dócha go dtarlóidh an fás is mó sa daonra san Áise agus san Afraic, fad is nach dtarlóidh ach tuairim is 3% den fhás sna tíortha is mó forbartha (an Eoraip, an tSeapáin, na Stáit Aontaithe, Ceanada, an Astráil agus an Nua‑Shéalainn).
Dúshláin chomhshaoil bainteach le tiománaithe domhanda athraithe
Tá réimse treochtaí éiritheacha ag múnlú na hEorpa agus an domhain. Tugtar ‘mór-threochtaí domhanda’ ar roinnt de na treochtaí seo toisc go mbaineann siad le réimsí sóisialta, teicneolaíochta, geilleagracha, polaitíochta agus comhshaoil fiú. I measc na bpríomhfhorbairtí tá pátrúin dhéimeagrafacha athraitheacha nó rátaí luathaithe uirbithe, athruithe teicneolaíochta níos tapúla fós, cuimsiú méadaithe margaidh, aistrithe cumhachta eacnamaíche atá ag athrú nó an aeráid athraitheach.
Tá impleachtaí ollmhóra ag baint le treochtaí dá leithéid maidir leis an éileamh domhanda ar acmhainní. Tá cathracha ag scaipeadh. Tá tomhaltas ag dul i méad. Tá súil le fás geilleagrach leanúnach sa domhan. Tá táirgeadh ag aistriú i dtreo geilleagar nua atá ag teacht chun cinn, a fhásfaidh ó thaobh tábhachta geilleagraí de. D’fhéadfadh go mbainfidh níos mó ábharthachta le gníomhaithe neamhstáit i bpróisis pholaitíochta. Agus tá athrú teicneolaíochta luathaithe réamh-mheasta. Cruthaítear rioscaí nua leis an ‘rás seo i dtreo an na neamhaithnide’ – ach cuirtear deiseanna iontacha ar fáil freisin.
Is ábhar i gcuid amháin de SOER é tionchair na ‘mór-threochtaí domhanda’ ar chomhshaol na hEorpa amach anseo agus cuireann sé taca faoi Signals 2011. Tá impleachtaí móra ag baint leis na príomhthreochtaí seo maidir lenár gcomhshaol domhanda agus ár maoirseacht ar na hacmhainní atá ann. Tá codanna i Signals 2011 dar teideal ‘Mór-threocht domhanda Earth 2050’ ina mbreathnaímid ar aghaidh ar mhór-threocht agus ina ndéanaimid measúnú ar a tionchar ar chomhshaol na hEorpa sa todhchaí.
Ní féidir linn an cuma a bheidh ar an domhan ná an chaoi ina mbeidh sé sa bhliain 2050 a thuar go beacht. Ach tá mórán treochtaí sainithe go maith cheana féin. Braitheann an chaoi ina leanann na treochtaí ar aghaidh ar na roghanna a dhéanaimidne anois. Sa tslí sin, táimid féin freagrach as an todhchaí. Roghnaímis go cúramach. Gabhfaidh ár ngarchlann agus gach duine eile i bportráid teaghlaigh na bliana 2050 buíochas linn as seo.
Sort by: Publishing date Title
The European environment — state and outlook 2015 Welcome to the European State of the Environment website
Permalink to this version
Permalink to latest version
Albania , Armenia , Austria , Azerbaijan , Belarus , Belgium , Bosnia and Herzegovina , Bulgaria , Croatia , Cyprus , Czech Republic , Denmark , Estonia , Finland , Former Yugoslav Republic of Macedonia, the , France , Georgia , Germany , Greece , Hungary , Iceland , Ireland , Italy , Kazakhstan , Kosovo (UNSCR 1244/99) , Kyrgyzstan , Latvia , Liechtenstein , Lithuania , Luxembourg , Malta , Moldova , Monaco , Montenegro , Netherlands , Norway , Poland , Portugal , Romania , Russia , San Marino , Serbia , Slovakia , Slovenia , Spain , Sweden , Switzerland , Tajikistan , Turkey , Turkmenistan , Ukraine , United Kingdom , Uzbekistan
For references, please go to https://www.eea.europa.eu/ga/signals/eea-2011/ailt/dushlain-chasta-i-ndomhan-idirnasctha or scan the QR code.
PDF generated on 30 Dec 2017, 10:40 PM
Signals - Gach anáil a thógaimid
Dúshláin chasta i ndomhan idirnasctha
Bliain na Foraoise: ag ceiliúradh na bhforaoisí do dhaoine
Ag maireachtáil i ndomhan idirnasctha
Finné súl: an buachaill Chance
Sláinte in aeráid atá ag athrú
Ag roinnt shaibhreas an dúlra
Mór-threocht domhanda Earth 2050
Sign up to receive our reports (print and/or electronic) and quarterly e-newsletter.
European Environment Agency (EEA)
Phone: +45 3336 7100
The European Environment Agency (EEA) is an agency of the European Union.
CMS login Software updates history Code for developers Refresh this page
This site uses cookies
We use cookies to record some preference settings and to analyse how visitors use our web site. Cookies do not contain any personal information about you. If you wish, see how to delete/disable cookies in your web browser but then our site may not work correctly. See also our privacy policy.