ga en en en en en it en en en en en en en en en en en en en en en en en es es en en en en en en en en de en fi en en en fr en bg en hbs_lat da nl el de et fi fr de hu is it lv lt en nb pl pt ro sv sl es sv tr es en en en en en kn en en en en en en en en en en en en en en it en en en en en en en en ga fr ga de en en en it en en de en sv en en en en en en en en tr en en en en ro da en en en en en en ga en ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga gd ga ga ga ga en en en en en en en en en fi en en en en en en en en en en en en id cy en ga en en en en en en en en en en fi en en en en en en en en en ga ga en en nn en en fr en en en en cs en en en en
Truailliú ó thrácht díobhálach don tsláinte fós i mórán áiteanna san Eoraip — European Environment Agency
Do something for our planet, print this page only if needed. Even a small action can make an enormous difference when millions of people do it!
Network of the Heads of Environment Protection Agencies (EPA network)
Shared Environmental Information System (SEIS)
Air pollution and Climate Change mitigation (ACM)
Climate Change Impacts, Vulnerability and Adaptation (CCA)
Inland, Coastal and Marine waters (ICM)
Urban, Land and Soil systems (ULS)
Waste and Materials in a Green Economy (WMGE)
EEA homepage in your language
Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99
Cookies are not enabled. You must enable cookies before you can log in.
The EEA Web CMS works best with following browsers:
Internet Explorer is not recommended for the CMS area.
If you have forgotten your password, we can send you a new one.
Skip to content. | Skip to navigation
Sound and independent information
Search the catalogue A-Z Glossary
The EEA is an agency of the European Union
Truailliú ó thrácht ...
Truailliú ó thrácht díobhálach don tsláinte fós i mórán áiteanna san Eoraip
This website has limited functionality with javascript off. Please make sure javascript is enabled in your browser.
Press Release Published 26 Nov 2012 Last modified 03 Jun 2016
Topics: Air pollution , Maolú Athraithe Aeráide , Transport ,
Is é an t-iompar san Eoraip is cúis le leibhéil dhamáisteacha de thruailleáin aeir agus le ceathrú cuid d’astuithe gás ceaptha teasa an AE. D’fhéadfaí díriú ar chuid mhaith de na fadhbanna comhshaoil a bhíonn mar thoradh air sin trí iarrachtaí a threisiú chun spriocanna nua an AE a bhaint amach, de réir na tuarascála is deireanaí ón nGníomhaireacht Eorpach Comshaoil (GEC).
Image © Seb Piedoux
Is é ceann de na dúshláin mhóra atá romhainn san 21ú haois tionchair dhiúltacha an iompair a mhaolú – gáis cheaptha teasa, truailliú aeir agus torann –  agus ag an am céanna gnéithe dearfacha an réthaistil a chinntiú.
Jacqueline McGlade, Stiúrthóir Feidhmiúcháin an GEC
Déanann  tuarascáil bhliantúil an GEC faoin Meicníocht Tuairiscithe ar an gComhshaol agus ar an Iompar (MTCI) measúnú ar thionchar timpeallachta an iompair ar fud na hEorpa. Rinneadh roinnt feabhsuithe, cé gurbh í an ghníomhaíocht gheilleagrach laghdaithe le linn an chúlaithe is cúis le cuid acu siúd.  De réir mar a fheabhsaíonn an timpeallacht eacnamaíoch, ba cheart go mbeadh spriocanna nua iompair an AE dírithe ar thionchair chomhshaoil a laghdú a thuilleadh, de réir na tuarascála.
Cé gur tháinig laghdú ar thruailliú an aeir le fiche bliain anuas, is fadhb an-mhór fós é i mórán áiteanna. Níor éirigh leis na ‘caighdeáin Eorpacha’ maidir le feithiclí, astuithe fíora NO2  a laghdú go dtí na leibhéil atá leagtha síos sa reachtaíocht, cé gur rinneadh feabhas suntasach ar cháilíocht an aeir san iomlán.
Tá an méadú ar iompar earraí ag cur le droch-cháilíocht aeir chomh maith. Bhí an lasta ar cheann de na príomhchúiseanna leis na leibhéil arda NO2 . Ba é an méadú ar an loingeas le fiche bliain anuas an chúis nach bhfuil ach laghdú de 14% tagtha ó 1990 ar astuithe ocsaídí sulfair, arb údair báistí aigéadaí iad, in ainneoin feabhsuithe móra éifeachtúlachta.
Dúirt Jacqueline McGlade, Stiúrthóir Feidhmiúcháin an GEC: “Is é ceann de na dúshláin mhóra atá romhainn san 21ú haois tionchair dhiúltacha an iompair a mhaolú – gáis cheaptha teasa, truailliú aeir agus torann –  agus ag an am céanna gnéithe dearfacha an réthaistil a chinntiú. D’fhéadfadh an Eoraip a bheith chun tosaigh trína cuid oibre a threisiú i réimse na nuálaíochta teicneolaíochta sa tsoghluaisteacht leictreach. D’fhéadfadh a leithéid d’athrú an saol lárchathrach a bhunathrú chun feabhais.”
Treochtaí agus torthaí eile
Tá daoine atá ina gcónaí gar do bhóithre fuadracha ar fud na hEorpa fós go háirithe nochta ag leibhéil iomarcacha truaillithe aeir. Taifeadadh leibhéil dhíobhálacha dé-ocsaíde nítrigine (NO2) os cionn na dteorainneacha dlíthiúla ag 44% de na stáisiúin mhonatóireachta ar thaobh an bhóthair i 2010. Bhí leibhéil an ábhair cháithnínigh (PM10) os cionn na dteorainneacha ag 33% de na suíomhanna sin. D’fhéadfadh na truailleáin sin cur isteach ar an gcóras cardashoithíoch, ar na scamhóga, ar an ae, ar an liathán agus ar an bhfuil.
Ní mór don Eoraip an méid fuinnimh a úsáidtear ag an iompar a laghdú a thuilleadh, mar nach raibh sé ach 4.3% níos ísle i 2011 ná an buaicphointe i 2007. Bhí tionchar mór ag luaineachtaí geilleagair le blianta beaga anuas ar úsáid fuinnimh ag modhanna áirithe iompair. Bíonn iompar lastais, go háirithe, íogair maidir le luaineachtaí geilleagair. Tar éis na titime géire idir 2008 agus 2009, d’fhás sé le 5.4 % i 2010.
Thit an t-éileamh ar iompar paisinéirí beagnach  1% idir 2009 agus 2010. Tá an chosúlacht air sin go bhfuil sé in aghaidh na treochta fadtéarmaí, mar gur méadaíodh an t-éileamh ar iompar paisinéirí go réidh trasna an AE ón am ar thosaigh na taifid i lár na 1990í. D’fhan úsáid charranna príobháideacha seasta, a bheag nó a mhór, de réir na tuarascála, in ainneoin chor chun donais an gheilleagair agus luaineachtaí leathana i bpraghas an bhreosla le deich mbliana anuas.
I gcásanna áirithe, d’fhéadfadh praghsanna a bheith ag dul i gcion ar dhaoine roghanna a dhéanamh atá díobhálach don timpeallacht. Tá sé éirithe níos saoire de réir a chéile, i dtéarmaí réadacha, carr a cheannach ó lár na 1990í, de réir na tuarascála, agus tá iompar i dtraenacha agus iompar paisinéirí ar an uisce éirithe níos daoire. Mar sin féin, tá carranna nua ag éirí níos éifeachtúla. Bhí an meáncharr a díoladh i 2011 3.3% níos éifeachtúla ná an meán a díoladh an bhliain roimhe.
Ní mór don earnáil iompair astuithe dé-ocsaíde carbóin a laghdú 68% idir 2010 agus lár an chéid chun sprioc an AE a bhaint amach. Thit astuithe gás ceaptha teasa ón iompar 0.4% idir 2009 agus 2010, agus taispeánann meastacháin luatha titim den chineál céanna idir 2010 agus 2011.
Is tionchar eile ón iompar an torann, a d’fhéadfadh a bheith ina chionsiocair le fadhbanna troma sláinte. Fuarthas sa tuarascáil go mbíonn triúr as gach cúigear áitritheoirí, sna cathracha is mó san Eoraip, nochta ag leibhéil díobhálacha torainn tráchta. Fiú faoin tuath, bíonn 24 milliún Eorpach nochta ag torann tráchta damáisteach san oíche. D’fhéadfadh fadhbanna fisiceacha agus síceolaíocha a bheith mar thoradh air sin.
I Nollaig 2012, foilseoidh an GEC sonraí nua ar astuithe gás ceaptha teasa ó charranna nua paisinéirí. Réamhshonraí.
Foilseacháin iompair ón GEC
Tuarascáil Bhliantúil Eorpach ar Cháilíocht an Aeir 2012
Tuarascálacha le déanaí ar astuithe gás ceaptha teasa
Sort by: Publishing date Title
The contribution of transport to air quality - TERM 2012: Transport indicators tracking progress towards environmental targets in Europe TERM 2012 presents the most relevant and up to date information on the main issues regarding transport and environment in Europe, particularly in areas with specific policy targets such as greenhouse gas emissions and energy consumption, transport demand levels, noise and other issues. It also offers an overview of the transport sector's impact on air pollutant emissions and air quality. It discusses the contributions made by all modes of transport to direct air pollutant emissions and also to 'secondary' air pollutants formed in the atmosphere. Alongside the recently published Air quality in Europe - 2012 report, TERM 2012 aims to inform the European Commission’s review of the Thematic Strategy on Air Pollution.
Permalink to this version
Permalink to latest version
For references, please go to https://www.eea.europa.eu/media/newsreleases/truailliu-o-thracht-diobhalach-don or scan the QR code.
PDF generated on 17 Sep 2017, 07:39 PM
Filed under: greenhouse gas emissions, air pollution, public transport, cars, road transport, transport demand, shipping, traffic, freight, aviation, electric cars
Truailliú ó thrácht díobhálach don tsláinte fós i mórán áiteanna san Eoraip
Sign up to receive our reports (print and/or electronic) and quarterly e-newsletter.
Antti Kaartinen Press officer
Mobile: +45 2336 1381
Constant Brand Press officer
Mobile: +45 2174 1872
Katja Rosenbohm Head of Communications
Mobile: +45 2364 6454
For public enquiries: EEA Forum
Ask a question via the EEA Forum
Geilleagar ciorclach san Eoraip: tá ról le himirt againne go léir
Is mar choincheap teibí nó mar choincheap neamhréalaíoch, fiú, a fhéachann formhór na ndaoine ar an ngeilleagar ciorclach go fóill. Cé go bhfuil téama na ‘maireachtála glaise’ ag éirí níos coitianta ...
European Environment Agency (EEA)
Phone: +45 3336 7100
The European Environment Agency (EEA) is an agency of the European Union.
CMS login Software updates history Code for developers Refresh this page
This site uses cookies
We use cookies to record some preference settings and to analyse how visitors use our web site. Cookies do not contain any personal information about you. If you wish, see how to delete/disable cookies in your web browser but then our site may not work correctly. See also our privacy policy.