nl en en fr br fi en en en en en sl en en en en en es en fr nl en en en en en en en en en ca en pt en en tr en en en en en en en en en en sv en en en en en en en en en en en en en en en en en en ga ga en en en es en pt es fr es es fr en pl en lv en hu it nl pl ca de de ja jbo fr en cy en en en en en ga en ga ga en en en de en ga en et ga ga ga ga ca ga ca pt ga ga ga ga ga ga ga tr ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga qu ga ga ga ca ga ga ga es ga ga ga ga ga ga ga ga kn ga ga ga ga ga es gd ga ga ga mwl ga ga ga de ru en en en en en en tr en en en en en en en en fi en en sv en en en en en en en en ru
EUR-Lex - xy0023 - EN - EUR-Lex
This site uses cookies to improve your browsing experience. Would you like to keep them?
Languageбълrapckи (bg)Español (es)Čeština (cs)Dansk (da)Deutsch (de)Eesti keel (et)eλλnvιkά (el)English (en)Français (fr)Gaeilge (ga)Hrvatski (hr)Italiano (it)Latviešu valoda (lv)Lietuvių kalba (lt)Magyar (hu)Malti (mt)Nederlands (nl)Polski (pl)Português (pt)Română (ro)Slovenčina (sk)Slovenščina (sl)Suomi (fi)Svenska (sv)
Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
EUR-Lex - xy0023 - EN
Direct access to the Official Journal
EU law and related documents
We'd like to hear from you
Save to My itemsPermanent linkBookmark this item Download notice
Collapse all | Expand all
Conradh na Róimhe (CEE)
Conradh na Róimhe (CEE)
Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Language 1 Bulgarian (bg) Spanish (es) Czech (cs) Danish (da) German (de) Estonian (et) Greek (el) English (en) French (fr) Irish (ga) Croatian (hr) Italian (it) Latvian (lv) Lithuanian (lt) Hungarian (hu) Maltese (mt) Dutch (nl) Polish (pl) Portuguese (pt) Romanian (ro) Slovak (sk) Slovenian (sl) Finnish (fi) Swedish (sv) Language 2 Please choose Bulgarian (bg) Spanish (es) Czech (cs) Danish (da) German (de) Estonian (et) Greek (el) English (en) French (fr) Irish (ga) Croatian (hr) Italian (it) Latvian (lv) Lithuanian (lt) Hungarian (hu) Maltese (mt) Dutch (nl) Polish (pl) Portuguese (pt) Romanian (ro) Slovak (sk) Slovenian (sl) Finnish (fi) Swedish (sv) Language 3 Please choose Bulgarian (bg) Spanish (es) Czech (cs) Danish (da) German (de) Estonian (et) Greek (el) English (en) French (fr) Irish (ga) Croatian (hr) Italian (it) Latvian (lv) Lithuanian (lt) Hungarian (hu) Maltese (mt) Dutch (nl) Polish (pl) Portuguese (pt) Romanian (ro) Slovak (sk) Slovenian (sl) Finnish (fi) Swedish (sv)
Date of last review: 14/03/2017
01.01.03.00 Gnóthaí institiúideacha / An Eoraip a thógáil trí mheán na gconarthaí / Ó na Comhphobail Eorpacha go dtí an tAontas Eorpach
Author: Oifig na bhFoilseachán
Form: Achoimrí ar reachtaíocht an Aontais Eorpaigh
Conradh na Róimhe (CEE)
An Conradh lena mbunaítear Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (Conradh CEE)
CÉN AIDHM A BHÍ LEIS AN GCONRADH?
Cuireadh ar bun faoin gconradh Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE) lenar tugadh le chéile sé thír (an Bheilg, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, an Ísiltír agus Lucsamburg) chun oibriú i dtreo comhtháthú agus fás eacnamaíoch, trí bhíthin na trádála.
Cruthaíodh leis cómhargadh ar bhonn shaorghluaiseacht na nithe seo a leanas:
Síníodh é an tráth céanna le conradh eile faoinar bunaíodh an Comhphobal Eorpach d’Fhuinneamh Adamhach (Euratom).
Rinneadh Conradh na Róimhe a leasú roinnt uaireanta, agus anois tugtar an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh air.
Ba é aidhm CEE agus an chómhargaidh:
na dálaí trádála agus táirgthe a athrú ó bhonn ar chríoch a shé bhall, agus
a bheith ina chéim i dtreo aontú polaitiúil níos dlúithe a dhéanamh ar an Eoraip.
Chomhaontaigh na sínitheoirí an méid seo a leanas a dhéanamh:
na fothaí a leagan síos d’aontas buandlúite idir pobail na hEorpa
ascnamh eacnamaíoch agus sóisialta a dtíortha a áirithiú le comhghníomhaíocht chun na bacainní trádála agus na bacainní eile eatarthu a dhíchur;
feabhas a chur ar dhálaí maireachtála agus oibre a gcuid saoránach;
trádáil chothromúil agus iomaíocht chóir a áirithiú;
na difríochtaí eacnamaíocha agus sóisialta idir réigiúin éagsúla CEE a laghdú;
srianta ar an trádáil idirnáisiúnta a dhíothú de réir a chéile trí chomhbheartas trádála;
cloí le prionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe;
a n-acmhainní a chomhthiomsú d’fhonn an tsíocháin agus an tsaoirse a chaomhnú agus a neartú agus a ghairm ar na pobail eile san Eoraip a pháirtíonn a mbarrshamhail luí isteach leis na hiarrachtaí sin.
Déantar an méid seo a leanas sa chonradh:
bunaítear cómhargadh, ina gcomhaontaíonn na tíortha a shínigh é a mbeartais eacnamaíocha a ailíniú de réir a chéile;
cruthaítear limistéar eacnamaíoch aonair ina bhfuil saor-iomaíocht idir cuideachtaí. Leagtar síos ann an bunús le haghaidh comhchuibhiú a dhéanamh ar na coinníollacha lena rialaítear an trádáil i dtáirgí agus seirbhísí de bhreis orthu siúd atá clúdaithe cheana féin ag na conarthaí eile (an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Chruach (ECSC) agus Euratom);
cuirtear cosc ginearálta ar chomhaontuithe sriantacha agus ar fhóirdheontais rialtais a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do thrádáil idir na sé thír;
áirítear tíortha agus críocha thar lear na sé bhall sna socruithe sin agus san aontas custaim, d’fhonn a bhforbairt eacnamaíoch agus shóisialta a chur chun cinn.
Faoin gconradh, rinneadh cuótaí (i.e. uasteorainneacha ar allmhairí) agus dleachtanna custaim idir na sé shínitheoir a dhíothú.
Bunaíodh faoi comhtharaif eachtrach ar allmhairí ó áit lasmuigh de CEE, a cuireadh in ionad na dtaraifí a bhí ag na stáit éagsúla roimhe sin.
Bhí comhbheartas trádála ag gabháil leis an aontas custaim. Leis an mbeartas sin, atá á bhainistiú ar leibhéal CEE agus nach mbainistítear a thuilleadh ar an leibhéal náisiúnta, déantar idirdhealú idir an t-aontas custaim agus rud nach bhfuil ann ach comhlachas saorthrádála.
Sa chonradh, bunaíodh beartais áirithe ón tús mar chomhbheartais i measc na mballstát, lena n-áirítear:
comhbheartas talmhaíochta (Airteagal 38 go hAirteagal 47)
comhbheartas trádála (Airteagal 110 go hAirteagal 116)
beartas iompair (Airteagal 74 go hAirteagal 84).
Ceadaíodh faoi go gcruthófaí comhbheartais eile, dá mba ghá. Tar éis 1972, bhunaigh CEE gníomhaíocht chomhpháirteach i réimsí an bheartais comhshaoil, an bheartais réigiúnaigh, an bheartais shóisialta agus an bheartais thionsclaíoch.
Ag gabháil leis na beartais sin, bunaíodh iad seo a leanas:
Ciste Sóisialta na hEorpa, chun feabhas a chur ar dheiseanna fostaíochta d’oibrithe agus chun feabhas a chur ar a gcaighdeán maireachtála
Banc Eorpach Infheistíochta (BEI), chun forleathnú eacnamaíoch CEE a éascú trí chistiú infheistíochta a chur ar bun.
Faoin gconradh, bunaíodh institiúidí agus sásraí cinnteoireachta a fhágann gur féidir leasanna náisiúnta agus comhfhís araon a chur in iúl.
Ba iad seo a leanas na príomhinstitiúidí:
an Tionól Parlaiminteach (a tháinig chun bheith ina Pharlaimint na hEorpa ní ba dhéanaí),
Cuireann an Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta comhairle ar na chéad trí institiúid sin le linn an phróisis cinnteoireachta.
CÉN UAIR A BHÍ TOSACH FEIDHME AN CHONARTHA?
Síníodh an conradh an 25 Márta 1957 agus bhí feidhm aige ón 1 Eanáir 1958.
Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:
Na Chéad Chonarthaí (Parlaimint na hEorpa)
Stair AE (An Chomhairle Eorpach)
Conarthaí AE (An Coimisiún Eorpach)
Forléargas ar na Conarthaí (EURLex).
An Conradh lena mbunaítear Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (nár foilsíodh san Iris Oifigiúil)
Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar an gconradh a chorprú isteach sa bhuntéacs. Is chun críche tagartha amháin atá an leagan comhdhlúite seo.
Other sites managed by the Publications Office
EU Open Data Portal
EU law and publications
EU law and related documents