ga en en es ga ga ga ga en en en en en en en en en en en en en en en pt en en en en en en en en sw es fr ca en fi ga sv sw ca la ga ga ga en ga ga ga ga ga en ga ga ca ga ga ga ga es ga fr ga ga ga ga hu ga ga ga en es ga ga ga nl ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga es es pl ga ga ga ga ga ca ga en ga ga ga eo cs ga ga hbs_lat ga ga ga ga de fr ga ga ga ga ga ga ga fi ga ga pl id ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga es ga ga ga ga gd gd ga ga ga ga ga ga ga ga ga la ga ga ga ga ga ga ga ga en ga ga ga ga en ga de ga ga ga tl ga vep tl ga ga ga ga ga ga ga ga vep ga ga ga ga ga ga cs ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga de ga tl pt ga ga ga hu vep ga ast ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga de de ga ga ca ga ga en ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga yo yo kw kw lez ga tl ga ga ga vep ga en ga ga ga ca ga ga ca en es ga ga ga ga
EUROPA - Réimsí beartais an Aontais Eorpaigh - Gnóthaí institiúideacha
Ag obair don AE agus leis
Institiúidí an AE - Conarthaí poiblí
Oideachas, oiliúint agus an óige
Cabhair Dhaonnúil & Cosaint Shibhialta
An comhrac i gcoinne na calaoise
Gníomhú ar son na haeráide
Ceartas agus cearta na saoránach
Na réigiúin agus forbairt áitiúil
An geilleagar digiteach agus an tsochaí
An tslí a ndéantar cinntí san Aontas
Rialacháin, Treoracha agus ionstraimí eile
Dlí AE a fheidhmiú
Bí gafa le beartais Eorpacha a dhéanamh
An saol agus gnó san AE
Cúrsaí saoil, oibre agus taistil san Aontas Eorpach
Oideachas agus an óige
Teaghlach – dlíthe i dtíortha eile AE
I mbun gnó san AE
Cáin bhreisluacha agus Custaim
Earcaíocht agus leas foirne
Soláthar poiblí AE – rialacha agus treoirlínte
Ceist agat faoin Aontas Eorpach?
Pointí teagmhála i do thír féin
Institiúidí, comhlachtaí & gníomhaireachtaí – sonraí teagmhála & maidir le cuairteanna
Institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí
Ionadaíochtaí san Aontas Eorpach
An AE sa domhan
Oifigí faisnéise Pharlaimint na hEorpa
Líonraí sóisialta agus an tAontas Eorpach
Aiseolas ar an suíomh gréasáin seo
Déan teagmháil le foireann an tsuímh gréasáin
Doiciméid, tuarascálacha agus sonraí
Tuarascálacha, staidéir agus leabhráin
EU LoginCreate an EU Login account
Eintiteas polaitiúil ar leith is ea an tAontas Eorpach. Stáit cheannasacha iad a chuid ball, a bhfuil comhúdarás acu i réimsí tábhachtacha rialtais le comhspriocanna a bhaint amach. Tá gach náisiúnach de Bhallstát ina shaoránach den Aontas, dá bharr sin tá de cheart aige páirt a ghlacadh i ndaonlathas an Aontais.
Ar nós stáit, tá córas reachtach (an Pharlaimint+ an Chomhairle), feidhmeannas (an Coimisiún) agus córas neamhspleách breithiúnais (an Chúirt Bhreithiúnais) ag an Aontas Eorpach.
Is sna conarthaí bunaitheacha a chaibidligh agus a dhaingnigh na Ballstáit atá cumhachtaí institiúidí an Aontais leagtha síos. I réimsí beartais lasmuigh de na conarthaí, tá saorchead ag na rialtais náisiúnta a gcuid ceannasachta féin a fheidhmiú.
Is iad an dá chonradh is tábhachtaí:
Conradh na Róimhe (1958), lenar cruthaíodh an t-eintiteas ar a dtugtar Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE)
Conradh Maastricht (1993), ar a dtugtar an Conradh ar an Aontas Eorpach freisin.
Conarthaí tábhachtacha eile is ea an Ionstraim Eorpach Aonair (1987), lenar cruthaíodh an margadh aonair Eorpach, Conradh Amstardam (1999) agus Conradh Nice (2003). Is é Conradh Liospóin (2009) an conradh is déanaí. Léasaíodh cuid de na conarthaí a tháinig roimhe leis.
Tá trí cinn d'institiúidí atá freagrach as beartais a cheapadh agus cinntí a dhéanamh:
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Bunaíodh Parlaimint na hEorpa le hionadaíocht dhíreach a dhéanamh ar shaoránaigh an Aontais. Cuireadh le cumhachtaí na Parlaiminte diaidh ar ndiaidh trí athruithe a dhéanamh ar bhunchonarthaí an Aontais. Is i 1979 a chaith saoránaigh an Aontais vóta den chéad uair leis an bParlaimint a thoghadh. I mBealtaine 2014 a toghadh an Pharlaimint reatha. Tréimhse cúig bliana a bheidh aici, agus tá 751 Fheisire as na 28 mBallstát inti.
Is é príomhról na Parlaiminte dréachtaí den reachtaíocht a chuireann an Coimisiún Eorpach chuici a ghlacadh in éineacht leis an gComhairle. Ról eile atá aici is ea buiséad an Aontais a rialú agus a fhormheas. Déanann an Pharlaimint maoirseacht ar an gCoimisiún freisin, agus tá de chumhacht aici na Coimisinéirí uile a chur as oifig san am céanna trí vóta cáinte.
Tagann ceannairí stáit nó rialtais Bhallstáit an Aontais le chéile sa Chomhairle Eorpach ceithre huaire sa bhliain ar a laghad. Is féidir le hUachtarán na Comhairle cruinnithe breise a ghairm de réir mar is gá. Bíonn na cruinnithe ceaptha spreagadh a thabhairt agus tosaíochtaí polaitiúla a shainiú. Is trí chomhthoilíocht a dhéantar cinntí de ghnáth.
Cruinniú mullaigh is ea an Chomhairle go bunúsach, ach faoi Chonradh Liospóin tugadh stádas institiúide di, maille le huachtarán tofa.
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Glór rialtais náisiúnta an Aontais í an Chomhairle, áit a dtagann airí ó gach tír le chéile cúpla uair gach mí. Tá feidhm reachtach aici, i bpáirt le Parlaimint na hEorpa, agus ról feidhmiúcháin, i bpáirt leis an gCoimisiún Eorpach. Tagann na hairí ábhartha le chéile chun beartais ar leith faoi chaidreamh seachtrach (nó eachtrach), gnóthaí airgeadais agus geilleagair, iompar, fuinneamh, talmhaíocht, srl. a phlé agus a chinneadh. Comhairle na nAirí, nó an Chomhairle, a thugtar uirthi de ghnáth.
Is trí thromlach cáilithe a ghlactar formhór na gcinntí, ach is gá aontoilíocht i réimsí áirithe, m.sh. cánachas, tearmann agus imirce nó beartas eachtrach agus slándála.
Tá an Coimisiún neamhspleách ar na rialtais náisiúnta, agus déanann sé ionadaíocht ar leasanna an Aontais trí chéile. Tá ceithre ról thábhachtacha aige:
tograí a mholadh i dtaobh bheartais agus reachtaíocht an Aontais
féachaint chuige go gcloítear le téarmaí chonarthaí agus dhlíthe an Aontais (‘cosantóir na gconarthaí’)
beartais an Aontais, agus an buiséad do na beartais sin, a bhainistiú agus a chur chun feidhme
ionadaíocht a dhéanamh ar an Aontas ar fud an domhain maidir le cúrsaí atá faoi chúram an Choimisiúin.
Ceaptar foireann nua Coimisinéirí gach cúig bliana, tar éis na dtoghchán Eorpach. Déanann an Pharlaimint Uachtarán an Choimisiúin a thoghadh bunaithe ar mholadh ón gComhairle Eorpach. Is í Parlaimint na hEorpa a dhéanann na Coimisinéirí – duine as gach tír, faoi láthair – agus Uachtarán agus Leas-Uachtaráin an Choimisiúin a phromhadh sula dtagann siad in oifig.
An dlí a chosaint
Cinntíonn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh gurb ionann an tslí a ndéantar reachtaíocht an Aontais a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i ngach tír san Aontas.
Is féidir leis an gCúirt rialú in aighnis dlí ina bhfuil Ballstáit den Aontas, institiúidí den Aontas, gnólachtaí nó daoine aonair páirteach. Breithiúna ó na Ballstáit uile a shuíonn sa chúirt, atá i Lucsamburg.
Institiúidí agus comhlachtaí an Aontais
Tá 8 bpríomhchomhlacht eile ag an Aontas a bhfuil cúraimí sonracha orthu:
an Banc Ceannais Eorpach – tá sé suite in Frankfurt agus déanann sé bainistiú ar bheartas airgeadaíochta an limistéir euro.
an Chúirt Iniúchóirí – seiceálann sí go bhfuil buiséad an Aontais, a mhaoinítear trí cháin agus trí dhleachtanna custaim, á chaitheamh mar is ceart.
an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí – seirbhís eachtrach agus slándála an Aontais, a bhfuil an tArdionadaí i gceannas uirthi.
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún – comhlachtaí comhairliúcháin sa Bhruiséil a ionadaíonn fostaitheoirí, ceardchumainn, an tsochaí shibhialta agus an rialtas áitiúil agus réigiúnach.
an Banc Eorpach Infheistíochta – tá sé suite i Lucsamburg, agus maoiníonn sé tionscadail sna réigiúin is boichte san Aontas agus cabhraíonn sé le gnólachtaí beaga agus meánmhéide.
Ombudsman Eorpach – imscrúdaíonn sé gearáin faoi mhíriarachán in institiúidí an Aontais. Saoránaigh, gnólachtaí nó comhlachtaí eile a chuireann na gearáin sin isteach.
an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí – cinntíonn sé go ndéanann gach institiúid nó comhlacht de chuid an Aontais a phróiseálann sonraí pearsanta saoránach ceart príobháideachais na saoránach sin a urramú.
Chun reachtaíocht an Aontais a chur chun feidhme go mion sna réimsí éagsúla ar fad, tá 40 gníomhaireacht ag an Aontas de chineálacha agus de mhéideanna éagsúla agus tá siad suite ar fud an Aontais.
Institiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eorpaigh
An Coiste um Ghnóthaí Bunreachtúla
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Measúnú tionchair agus tionscnaimh nua
Clár coisteolaíochta an Choimisiúin
Clár na ngrúpaí saineolaithe
Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
An Coimisiún um shaoránacht, rialachas, gnóthaí institiúideacha agus caidreamh eachtrach (CIVEX)
Foilseacháin, nuachtlitreacha agus staitisticí
Achoimrí ar reachtaíocht an Aontais i réimse gnóthaí institiúideacha
An Conradh ar an Aontas Eorpach - Airteagail 13-19 (creat institiúideach)
An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh - Airteagail 15-16 (trédhearcacht agus cosaint sonraí), Airteagail 223-309 (forálacha institiúideacha), Airteagal 336 (rialacháin foirne)
Fadhb a thuairisciú nó aiseolas a thabhairt faoin leathanach seo
An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?
Cad a bhí uait?
An bhfuil aon mholtaí agat?
Déan teagmháil leis an Aontas Eorpach
Déan teagmháil leis an Aontas Eorpach
Uimhir shaorghlao 00 800 6 7 8 9 10 11   Féach mionsonraí na seirbhíse
Seol ríomhphost ina bhfuil do cheisteanna faoin Aontas Eorpach
An tAontas Eorpach i do thír
Ionaid faisnéise áitiúla san Aontas Eorpach
Institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí
Déan teagmháil le foireann an tsuímh gréasáin
Cuntas sna meáin shóisialta a aimsiú
Cuntas sna meáin shóisialta a aimsiú
Institiúidí an Aontais Eorpaigh
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Uachtaránacht Chomhairle an AE
Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
an Banc Ceannais Eorpach (BCE)
Cúirt Iniúchóirí na hEorpa
An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS)
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE)
Coiste Eorpach na Réigiún (CoR)
An Banc Eorpach Infheistíochta (BEI)
An Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí (MECS)
Nuashonrú is déanaí: 12/06/2017 | Barr an leathanaigh |