ca en en es ga ga ga ga en en en en en en en en en en en en en en en pt en en en en en en en en sw es fr ca en fi ga sv sw ca la ga ga ga en ga ga ga ga ga en ga ga ca ga ga ga ga es ga fr ga ga ga ga hu ga ga ga en es ga ga ga nl ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga es es pl ga ga ga ga ga ca ga en ga ga ga eo cs ga ga hbs_lat ga ga ga ga de fr ga ga ga ga ga ga ga fi ga ga pl id ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga es ga ga ga ga gd gd ga ga ga ga ga ga ga ga ga la ga ga ga ga ga ga ga mg en mg ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga su ga ga ga ga ga ga ga ga es ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga eo en pl cs en de ga tl ga ga ga vep ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga fr ga en ga pt ga ga ga ca cs ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga ga yo yo kw kw lez ga tl ga ga ga vep ga en ga ga ga ca ga ga ga en es ga ga ga ga
EUROPA - Réimsí beartais an Aontais Eorpaigh - Beartas iompair an Aontais
Ag obair don AE agus leis
Institiúidí an AE - Conarthaí poiblí
Oideachas, oiliúint agus an óige
Cabhair Dhaonnúil & Cosaint Shibhialta
An comhrac i gcoinne na calaoise
Gníomhú ar son na haeráide
Ceartas agus cearta na saoránach
Na réigiúin agus forbairt áitiúil
An geilleagar digiteach agus an tsochaí
An tslí a ndéantar cinntí san Aontas
Rialacháin, Treoracha agus ionstraimí eile
Dlí AE a fheidhmiú
Bí gafa le beartais Eorpacha a dhéanamh
An saol agus gnó san AE
Cúrsaí saoil, oibre agus taistil san Aontas Eorpach
Oideachas agus an óige
Teaghlach – dlíthe i dtíortha eile AE
I mbun gnó san AE
Cáin bhreisluacha agus Custaim
Earcaíocht agus leas foirne
Soláthar poiblí AE – rialacha agus treoirlínte
Ceist agat faoin Aontas Eorpach?
Pointí teagmhála i do thír féin
Institiúidí, comhlachtaí & gníomhaireachtaí – sonraí teagmhála & maidir le cuairteanna
Institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí
Ionadaíochtaí san Aontas Eorpach
An AE sa domhan
Oifigí faisnéise Pharlaimint na hEorpa
Líonraí sóisialta agus an tAontas Eorpach
Aiseolas ar an suíomh gréasáin seo
Déan teagmháil le foireann an tsuímh gréasáin
Doiciméid, tuarascálacha agus sonraí
Tuarascálacha, staidéir agus leabhráin
Beartas iompair an Aontais
EU LoginCreate an EU Login account
Beartas iompair an Aontais
Earnáil an-tábhachtach d'fheidhmiú an gheilleagair is ea an t-iompar, agus sciar mór den gheilleagar féin is ea é freisin (4.8% – is é sin €548 billiún d'oll-bhreisluach i gcás 28 mBallstát an Aontais le chéile). Tá breis is 11 mhilliún post san earnáil seo san Eoraip.
Tá sé d'aidhm ag an gCoimisiún Eorpach beartais iompair a fhorbairt agus a chur chun cinn, atá éifeachtúil, sábháilte, slán agus inbhuanaithe, sa dóigh go bhféadfaidh na tionscail bheith iomaíoch agus poist agus rachmas a chruthú.
Na mórdhúshláin atá roimh earnáil an iompair san Eoraip
Bíonn daoine ag bogadh agus ag taisteal níos minice anois ná riamh. Dá réir sin, is é beartas an Aontais é féachaint chuige go mbeidh ár gcórais iompair in ann dul i ngleic leis na dúshláin mhóra seo a leanas:
plódú – cuireann sé isteach ar thrácht ar bhóithre agus san aer araon. Cosnaíonn sé tuairim is 1% dá holltáirgeacht intíre bhliantúil ar an Eoraip – agus beidh iompar lastais agus paisinéirí ag méadú amach anseo.
spleáchas ar ola – in ainneoin an feabhas atá curtha ar thíosacht ar fhuinneamh, is ag brath ar ola atá earnáil an iompair i gcónaí i gcomhair 96% dá riachtanais fuinnimh. Éireoidh ola níos teirce san am atá le teacht, agus is ó limistéir ina bhfuil éagobhsaíocht pholaitiúil a bheidh orainn cuid mhór di a fháil. Faoi 2050, meastar go mbeidh sí a dhá oiread níos costasaí ná mar a bhí sí in 2005.
astaíochtaí gás ceaptha teasa – faoi 2050, ní mór don Aontas Eorpach astaíochtaí ó earnáil an iompair a laghdú 60% i gcomparáid leis na leibhéil a bhí ann i 1990, má táimid chun an t-ardú ar an téamh domhanda a choinneáil faoi bhun 2ºC.
bonneagar – tá sé an-éagothrom idir Ballstáit éagsúla an Aontais.
iomaíocht – tá earnáil iompair an Aontais san iomaíocht le margaí iompair i réigiúin eile atá ag forbairt go mear.
Is féidir léargas a fháil ar na staitisticí iompair anseo: An scórchlár iompair, Grafaic faisnéise faoin iompar, agus EU transport in figures – statistical pocketbook.
Mórghníomhartha an Aontais in earnáil an iompair
A bhuí le beartais an Aontais Eorpaigh, tá dul chun cinn nach beag déanta le fiche bliain anuas in earnáil iompair na hEorpa, agus dá thoradh sin tá:
breis sábháilteachta san aer, ar muir, agus ar bhóithre
uaireanta oibre córa ag daoine a oibríonn i dtionscal an iompair
breis roghanna iompair ag taistealaithe agus ag gnóthais
níos lú truaillithe ann
dul chun cinn teicniúil á dhéanamh ar mhaithe le hiompar níos glaine.
Ar bhóithre – Is féidir leoraithe a oibriú feasta i dtíortha eile (is cuma má tá siad cláraithe sna tíortha sin nó nach bhfuil). Ní bhíonn orthu filleadh abhaile folamh dá bharr sin. Spreagann an tsolúbthacht nua seo iomaíocht, ardaíonn sí cáilíocht na seirbhísí lastais agus paisinéirí, laghdaíonn sí costais agus laghdaíonn sí truailliú toisc go mbíonn na haistir a dhéantar níos éifeachtúla. Tá feabhas tagtha ar shábháilteacht freisin a bhuí le caighdeáin theicniúla aonfhoirmeacha.
San aer – Tá sé ag éirí níos éasca agus níos saoire eitilt ó áit go háit; tá aerlínte nua, tuilleadh aerbhealaí agus na céadta seirbhísí ag cruthú nasc idir an iliomad aerfort ar fud na hEorpa. Leis an mbeartas atá ag an Aontas maidir le hAerspás Eorpach Aonair leanfar den dul chun cinn sin. Fágann comhaontuithe "aerspás oscailte" gur féidir le gach aerlíne san Aontas eitilt ó aon aerfort san Aontas chuig cathair i mBallstát eile. Tugadh comhaontuithe den chineál sin i gcrích freisin le SAM, le Ceanada, le hIosrael, le tíortha na mBalcán, le Maracó, leis an Iordáin, leis an tSeoirsia agus leis an Moldóiv agus tá tuilleadh comhaontuithe ar na bacáin. Is féidir an caidreamh eitlíochta de réir tíre a cheadú.
Ar iarnród – Is féidir le haon chuideachta iarnróid a bhfuil ceadúnas aici a seirbhísí a chur ar fáil áit ar bith san Aontas anois. Tá méadú as cuimse tagtha ar an ngréasán iarnróid ardluais le blianta beaga anuas; spárálann sin am agus airgead na bpaisinéirí. Tá tuilleadh feabhsuithe ar an mbealach.
Ar muir – Is ar muir a aistrítear 75% de na hearraí a thrádálann an Eoraip le tíortha eile agus 40% den lastas laistigh den Eoraip féin. Chomh maith leis sin, baineann tuairim is 400 milliún paisinéir in aghaidh na bliana leas as uiscebhealaí na hEorpa. A bhuí le hoscailt an mhargaidh mhuirí, féadann cuideachtaí loingseoireachta oibriú agus gluaiseacht gan bhac i dtíortha eile nach iad tíortha a dtionscnaimh iad. In 2014, chomhaontaigh Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Parlaimint na hEorpa go ndéanfaí, faoin mbliain 2025, croíghréasán de phointí athbhreoslaithe gáis nádúrtha leachtaithe a chur chun cinn agus a fhorbairt ag na príomhchalafoirt mhuirí atá sa ghréasán tras-Eorpach, agus soláthar leictreachais cois cladaigh a chur chun cinn freisin.
Is ag paisnéirí san Aontas Eorpach atá na cearta paisinéirí is fearr ar domhan, gan beann ar an modh iompair: eitleán, traein, long, bus nó cóiste
Aip faoi chearta paisinéirí
Tháinig laghdú faoina leath ar líon na mbásanna ar bhóithre na hEorpa idir 1992 agus 2010 (laghdú ó 70 000 go 31 000). Idir 2010 agus 2013, tháinig laghdú eile 17% ar an bhfigiúr sin. Rud a léiríonn go bhfuil ag éirí leis an Aontas Eorpach a sprioc straitéiseach a bhaint amach maidir le líon na mbásanna ar bhóithre a laghdú faoina leath faoi 2020.
Tá cosc ar aerlínte nach bhfuil sábháilte eitilt san Eoraip.
Tá rialacha níos déine ann maidir le sábháilteacht mhuirí, mar shampla déantar cigireacht níos déine ar longa, gearrtar pionóis i leith truailliú de dheasca mórfhaillí, agus tá dlús curtha leis deireadh a chur de réir a chéile le tancaeir nach bhfuil ach cabhail amháin iontu.
Leagann an tAontas Eorpach caighdeáin sábháilteachta agus slándála síos agus ní mhaoiníonn sé ach na tionscadail bonneagair a shásaíonn na caighdeáin sin.
Oibríonn an tAontas le heagraíochtaí amhail an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta agus an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta chun caighdeáin sábháilteachta agus slándála sa chuid eile den domhan a chur chun cinn.
Tacaíonn an tAontas le taighde agus nuálaíocht, agus le húsáid éifeachtach teicneolaíochtaí glasa nua in earnáil an iompair.
Mar shampla, tá rialacha nua ann lena gceanglaítear ar thíortha an Aontais teicneolaíochtaí glana a chur chun cinn (carranna a ritheann ar leictreachas/hidrigin, leoraithe/báirsí/longa atá cumhachtaithe le gás) trí líon áirithe stáisiún athluchtaithe agus athbhreoslaithe a thógáil.
Ó mhí Eanáir 2014, tá beartas nua maidir le bonneagar iompair ag an Aontas Eorpach lena gceanglófar cúig hairde na hEorpa le chéile. Is é aidhm an bheartais seo na bearnaí idir na gréasáin iompair náisiúnta a dhúnadh, deireadh a chur leis na deacrachtaí ar dris chosáin i gcónaí iad roimh dhea-fheidhmiú an mhargaidh aonair, agus constaicí teicniúla a shárú amhail caighdeáin éagsúla ar na hiarnróid.
Is tríd an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, a bhfuil buiséad €26 billiún aici go dtí 2020, atá an beartas á mhaoiniú, agus rachaidh an plean trí bliana infheistíochta atá ag an gCoimisiún – plean atá ceaptha infheistíocht phoiblí agus phríobháideach de €315 billiún ar a laghad a chur ar fáil faoi 2017 – chun tairbhe dó freisin.
Arna thabhairt cothrom le dáta mí Tachwedd 2014
Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo
Institiúidí agus comhlachtaí an AE
An Coiste um Iompar agus um Thurasóireacht
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Iompar, Teileachumarsáid agus Fuinneamh
Gnóthaí muirí agus iascach
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
Iompar, Bonneagar Fuinnimh agus an tSochaí Faisnéise
Coimisiún an Bheartais um Chomhtháthú Críochach (COTER)
An Banc Eorpach Infheistíochta
An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA)
An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí (EMSA)
An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide (EASME)
An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Nuálaíocht agus Gréasáin (INEA)
An Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA)
An tÚdarás Maoirseoireachta Eorpach GNSS (GSA)
Comhghnóthas Spéire Glaine 2
Glaonna ar thairiscintí (soláthar poiblí)
Foilseacháin, nuachtlitreacha agus staitisticí
Achoimrí ar reachtaíocht an AE i réimse an iompair
An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh - Airteagail 90-100 (comhbheartas iompair)
Fadhb a thuairisciú nó aiseolas a thabhairt faoin leathanach seo
An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?
Cad a bhí uait?
An bhfuil aon mholtaí agat?
Déan teagmháil leis an Aontas Eorpach
Déan teagmháil leis an Aontas Eorpach
Uimhir shaorghlao 00 800 6 7 8 9 10 11   Féach mionsonraí na seirbhíse
Seol ríomhphost ina bhfuil do cheisteanna faoin Aontas Eorpach
An tAontas Eorpach i do thír
Ionaid faisnéise áitiúla san Aontas Eorpach
Institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí
Déan teagmháil le foireann an tsuímh gréasáin
Cuntas sna meáin shóisialta a aimsiú
Cuntas sna meáin shóisialta a aimsiú
Institiúidí an Aontais Eorpaigh
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Uachtaránacht Chomhairle an AE
Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
an Banc Ceannais Eorpach (BCE)
Cúirt Iniúchóirí na hEorpa
An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS)
Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE)
Coiste Eorpach na Réigiún (CoR)
An Banc Eorpach Infheistíochta (BEI)
An Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí (MECS)
Nuashonrú is déanaí: 16/07/2017 | Barr an leathanaigh |