my en my my my my my my my en en my my my my my my my my my en my my my my my my my my en my ru my my my en en ru my ru my br my en en en en en en sv fr de de fr my en en my my my my my my my my my my my my my my en my my my my en my my my my my my my my my my en my nl en my my my my my en en en en en en es en en en en en my my my my my my my my my en my my my my my my en my my my my my my my my en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
အာဆီယံနှင့်ကုလသမဂ္ဂတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု[--Advertorial--]
နည်းပညာသတင်းတိုများ
ဓာတ်ပုံသတင်းများ
Advertisement
နိုင်ငံတကာအထူးဆောင်းပါး
အာဆီယံနှင့်ကုလသမဂ္ဂတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု[--Advertorial--]
အာဆီယံနှင့်ကုလသမဂ္ဂတို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု[--Advertorial--]
Written by  Super User
Monday, November 16 2015 00:00
Rate this item
အာဆီယံနှင့်ကုလသမဂ္ဂတို့   ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်   ၎င်းတို့၏   အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Advertorial
အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း( အာဆီယံ)တည်ထောင်ချိန်မှ စ၍ အာဆီယံနိုင်ငံများ၏စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း တိုးတက်ရေးကို အဓိကထားလုပ်ဆောင်နေပြီး ကုလသမဂ္ဂ၊ ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အ စည်းများ၊ တခြားသောဒေသနှင့် နိုင်ငံများ၏ အားပေးမှုကိုရရှိထားသည်။
ကုလသမဂ္ဂတည်ထောင်ပြီး နှစ်ရ၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂမှအာဆီယံနိုင်ငံ များ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်မှု အပေါ် အရေးပါမှု လေ့လာပြီး ၎င်းမှတဆင့် အနာဂတ်တွင် ပိုမိုကြီးမားသောပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုများ ကို မျှော်မှန်း နိုင်ပေ သည်။
ကုလသမဂ္ဂသည်အာဆီယံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင်အရေးပါမှု ၃ ချက် ပထမဦးစွာ အာဆီယံဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးသည် ငြိမ်းချမ်းငြိမ် သက် သော နိုင်ငံတကာပတ်ဝန်းကျင် လိုအပ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် ကုလသမဂ္ဂကို တည်ထောင်ပြီး အထူးသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ သည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍ မှ ပါဝင်သည်။
အာဆီယံသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ အထူး သဖြင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ အကူအညီဖြင့် အရှေ့ တောင်အာရှနိုင်ငံများဒေသကို ကမ္ဘာပေါ်၌ အလုံခြုံဆုံးနှင့် အငြိမ်းချမ်းဆုံး ဒေသများထဲတွင်တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်အောင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
လူ့အဖွဲ့ အစည်းငြိမ်သက်ပြီး စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်။ ထို့ပြင် ကုလသမဂ္ဂ ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့၏ တိုက်ရိုက်အားပေးမှုဖြင့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၃ ခုနှစ်အထိ နှစ်ပိုင်းခွဲကာ ကမ္ဘော ဒီးယား ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးစဉ်ကို တွန်း အားပေးနိုင်ခဲ့သည်။ အရှေ့တီမော၏ငြိမ်းချမ်းရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ၂၀၀၂ ခုနစ်၊ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်များတွင် သုံးကြိမ်အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီိး အရှေ့တီမော၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းငြိမ်သက်မှုကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။
ဒုတိယအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂသည် အာဆီယံဒေသတွင်းဖြစ်ပွားသော ကြီးမားသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကယ် ဆယ်ရေးလှုပ် ရှားမှုများတွင် ညှိ နှိုင်းပေးခြင်းနှင့် ဦးဆောင်ညွှန် ကြားပေးခြင်းအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ တွင် ဖြစ်ပွားသော ဆူနာမီမုန်တိုင်းကြောင့် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံ အချို့ကို ကြီးမားသောဆုံးရှုံးမှုများဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကုလသမဂ္ဂ သည် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းမှ လှူဒါန်းသော ငွေကြေး ကို ထိန်းချုပ်ကာ လှူဒါန်းငွေများ အကူအညီလိုအပ်နေသော နိုင်ငံများသို့ လျင်မြန်စွာနှင့် ပွင့်လင်းမြင် သာစွာ ရောက်ရှိစေရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ တွင် အားတက်သရောပါဝင်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ကမ္ဘာ့အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ၏ နိုင်ငံတကာငွေ ကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့၊ ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊ အာရှဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေး ဘဏ်၊ ကမ္ဘာ့ ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်း၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာ ရေးအဖွဲ့ အစည်းကို ကုလသမဂ္ဂ နှင့် အတူတကွ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အာဆီယံနိုင်ငံများ ၁၉၉၇  ခုနှစ်တွင် ရင် ဆိုင်ရသောငွေကြေး ကပ်ဆိုက်မှုကိုကူညီခြင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ မဲခေါင်မြစ် ဝှမ်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုကူညီခြင်း၊ ဆင်း ရဲသော နိုင်ငံများတွင် ဆင်းရဲမှုပပျောက်ရေး၊ အခြေခံဖွဲ့စည်း တည်ဆောက် ပုံတိုးတက်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး အခွန်လျှော့ ချခြင်းနှင့် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဆားစ်ကူးစက်ရောဂါအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ခြင်းစသည်တို့တွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
အာဆီယံနှင့် ကုလသမဂ္ဂပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း တိုးတက်စေရန် နှင့် အာဆီယံနိုင်ငံများဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အာဆီယံနှင့် ကုလ သမဂ္ဂသည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ကုလသမဂ္ဂဌာန ချုပ်နှင့် အာဆီယံ ဒေသများတွင် ထိပ်သီးစည်းဝေး ပွဲ ခြောက်ကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပြီး အာဆီယံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပြဿ      နာကို ဆွေးနွေးကာအာဆီယံနှင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ ပူးပေါင်း ဆောင် ရွက်ရေး ကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ပထမ အကြိမ် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို ထိုင်းနိုင်ငံဘန်ကောက် မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အာဆီယံသည် ဒေသတွင်းအင်အားအဖြစ် နိုင်ငံ တကာကိစ္စများ တွင် ပါဝင်ရန် ကုလသမဂ္ဂမျှော်လင့်ပြီး အာဆီယံနှင့် ကုလ သမဂ္ဂသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစနစ်ကိုတည်ထောင်ရန် စီစဉ်နေကြ သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂထိပ်သီး စည်းဝေးပွဲကို နယူးယောက်မြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။အာဆီယံနှင့် ကုလသမဂ္ဂသည် နှစ်တစ်ထောင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်း ချက်   (MDGs) ကို သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး ရည်မှန်းချက်အောင်မြင်ရန် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်အတူတကွ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟနွိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂသည် အာဆီယံ ကို လုံခြုံရေးအကျိုးတူအဖွဲ့၊ စီးပွားရေး အကျိုးတူအဖွဲ့၊ အဖွဲ့အစည်းယဉ် ကျေးမှု အကျိုးတူအဖွဲ့များကို အာဆီယံတည်ထောင်ရေးကိုအကူအညီပေး သောအဖွဲ့များအနေဖြင့်အားပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အာဆီယံနှင့် ကုလသမဂ္ဂ သည် နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးကပ်ဆိုက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် လူ့အဖွဲ့အစည်း အာမခံစီမံကိန်းကို အတူတကွကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင် ကြသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် တွင် စတုတ္ထအကြိမ် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို အင်ဒိုနီး ရှားနိုင်ငံ ဘာလီမြို့တွင် ကျင်းပပြီး စည်းဝေးပွဲတွင် တစ်ကြိမ် အာဆီယံကုလ သမဂ္ဂဘက်စုံ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှု ပူးတွဲပြန်တမ်းကို ထုတ်ဖော်ကြေညာစဉ်က တစ်ကြိမ် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ခုကို စိုက်ထူနိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ပဥ္စမအကြိမ် အာ ဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ဒါစရီဘဂဝမ် မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂသည် အာဆီယံအကျိုးတူအဖွဲ့တည်ထောင် ရေးလမ်း စဉ်မြေပုံကို ထောက်ခံကြောင်းဖော်ပြပြီး အာဆီယံ အကျိုးတူ အဖွဲ့ ၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အကူအညီပေးမည်။ ကုလသမဂ္ဂသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်မတိုင် ခင် နိုင်ငံတကာပြဿ နာများ တွင် အာ ဆီယံကို အကူအညီပေးရာ၌ အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ခြောက်ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-ကုလသမဂ္ဂ ထိပ်သီးစည်းဝေးပွဲကို မြန်မာနိုင်ငံနေပြည်တော်တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်းပြဿ     နာတွင် သဘောတူညီ မှုရရှိခဲ့ ကာ ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေးနှင့် နှစ်တစ်ထောင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်မှန်းချက် ( MDG) အတွက် ဆက်လက်လှုပ်ရှားကြမည်ဖြစ်သည်။
အာဆီယံသည် ကုလသမဂ္ဂ၊တခြားအဖွဲ့အစည်း၊ နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုသည်  အာဆီယံ၏တည်ငြိမ်သော  ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်စေ
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
အာဆီယံသည် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေစဉ် အတွင်း မှာပင် အာရှပစိဖိတ်တခြားသော နိုင်ငံနှင့်ဒေသများနှင့် ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အာ ဆီယံသည် တရုတ်နှင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် စကားပြောကြပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံ-တရုတ် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးဒေသကို တရားဝင် တည် ထောင် ခဲ့သည်။
၁၉၉၇  ခုနှစ်၏ အရှေ့အာရှငွေကြေးကပ်ဆိုက်မှု နောက် ခံအရ အာဆီယံနှင့် တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက် မှုကိုစတင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးနှင့် နိုင်ငံခေါင်း ဆောင်များပါဝင်သော အစည်းအဝေးကို နှစ်စဉ် ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံ ၁၀ နိုင်ငံနှင့် တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ နယူးဇီလန်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများပါဝင်သော စီးပွားရေး ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးတွင် ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေးလုပ်ဖော်ကိုင် ဖက်ဆက်ဆံရေး ( RECP)တည်ထောင်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ အကောက်ခွန်လျှော့ချခြင်းနှင့် အကောက်ခွန်မဟုတ်သော စည်းကြောင်း များချမှတ်ပြီး လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို ရယူခဲ့ သည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှ ယနေ့အထိ ဘရူနိုင်း၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ် စသော ၁၂ နိုင်ငံသည်  ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကိုကျော်၍ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဆက်ဆံရေး သဘောတူညီချက် (TTP) ဆွေးနွေးပွဲကို ပါဝင်လုပ်ဆောင် ခဲ့သည်။ ၎င်းသဘောတူညီချက်သည် အစဉ်အ လာဖြစ်သော လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ပုံစံကို ထိုးဖောက်ကာကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန် ဆောင်မှုအားလုံး၏ အထွေထွေ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူ ညီချက်ကိုတည်ဆောက်ကာ နိုင်ငံတိုင်း၏ ကုန်သွယ်ရေးအုပ်ချုပ်မှု တစ်ပြေး ညီဖြစ်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတိုင်း ၏ ကုန်သွယ်ရေး၊ အသေး စားလုပ်ငန်းနှင့် အလယ်အလတ်လုပ်ငန်းများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ၊ တခြားသော နိုင်ငံဒေသများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင် စဉ်အတွင်း အာဆီယံသည်ကြာရှည်တည်ငြိမ်သော စီးပွားရေးတိုးတက်မှု ကိုရရှိခဲ့သည်။၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အာဆီယံ၏ နိုင်ငံတွင်း ထုတ်လုပ်မှုစုစုပေါင်းတန်ဖိုး (Real GDP) တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းတွင် တည်ငြိမ်နေပြီးထိုအချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ တခြား အဓိကစီးပွားရေးအဖွဲ့များ၏ GDP သည် သိသိသာသာ ကျဆင်း နေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာဆီယံ၏ GDP per capita  သည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာပြီး တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် ရှရှား တို့နောက်တွင် ရှိသည်။
စီးပွားရေးသိသိသာသာတိုးတက်မှုအပြင် အာဆီယံဒေသသည် နှစ် တစ်ထောင်တိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်   (MDGs) တွင်လည်း ကြီးမားသော တိုးတက်မှုရရှိခဲ့သည်။ အာဆီယံ ဒေသများ၏ အလုပ်ခန့်အပ်နှုန်းသည် ဆက်လက်တိုးတက်နေပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် အထိ အာဆီယံဒေသများအလုပ် ခန့်အပ်နှုန်းသည် ၆၀ ဒသမ ၈ရာခိုင်နှုန်း အထိမြင့်တက် လာသည်။ အာဆီ ယံဒေသများ၏ အခြေခံပညာရေးကျောင်းအပ်နှုန်းသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ၈၆ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၉ဝဒသမ၆ရာခိုင်နှုန်း အထိ မြင့်တက်လာသည်။
ယင်းတို့တွင် မြန်မာနှင့်ထိုင်းတို့၏ မြင့်တက်မှုနှုန်းသည် အာဆီယံတခြားနိုင်ငံများ၏ ကွာဟမှုကိုနည်းသွားစေသည်။ ကျား၊ မတန်း တူညီတူရှိရေးဘက်တွင် အခြေခံနှင့် အလယ်တန်း ပညာရေးကျောင်းဝင် ခွင့်တွင် ကျား၊ မတန်းတူညီတူရှိပြီး ချုံပြောရလျှင် အမျိုးသား ဘက်မှအ နည်းငယ်သာသည်။ ထိုင်းနှင့်မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံတွင်မူ အမျိုးသမီးများတွင် ကျောင်းဝင်ခွင့် အခွင့်အရေး ပိုရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် နိုင်ငံအစည်း အဝေးပွဲများတွင်ပါဝင်နှုန်းသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အလွန်နည်းနေ သည် (၁၅ ရာခိုင်နှုန်း)။ သို့သော် ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှစ၍ အမျိုးသမီးများသည် နိုင် ငံအစည်းအဝေးပွဲများတွင် ပါဝင်နှုန်းသည် သိသိသာ သာမြင့်တက်လာသည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အထိအာဆီယံဒေသများတွင် မွေးကင်းစ ကလေးသေဆုံးမှုနှုန်းသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်း မှ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းသို့ကျဆင်း ခဲ့ပြီး ကျွမ်းကျင်သောကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းနှင့် မွေးဖွားမှုများသောကြောင့် မိခင်သေဆုံးမှုနှုန်း သည်လည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကျန်းမာရေး ကုသမှုဘက်တွင် ငှက်ဖျားနှင့်တီဘီဖြစ်ပွား မှုနှုန်းသည် သိသိသာသာလျော့ နည်းလာသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးမြောက်မည့် ကျန်းမာရေးအဆောက် အအုံရည်မှန်းချက်သည်လည်း၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၆၅ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်း ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ အာဆီယံတစ်ခုလုံးအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ၏ နှစ်တစ် ထောင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးရည်မှန်းချက်   (MDGs)ကို အနည်းငယ် ကောင်းမွန်စွာပြီးမြောက်သော်လည်း အာဆီယံဒေသတွင်းနိုင်ငံများတွင် ပြီးမြောက်မှုအခြေအနေသည် ကွာဟနေသည်။ ထိုင်းနှင့် မလေးရှားသည် MDGs ၏ ရည်မှန်းချက်များစွာကို ပြီးမြောက်ပြီးတခြားရည်မှန်းချက် များတွင် တိုးတက်နေသောအနေအထားတွင် ရှိသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ လာအို နှင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် ရည်မှန်းချက်မပြီးမြောက်ရုံမက တခြားအများစုရည်မှန်းချက်တွင်လည်း ဆုတ်ယုတ်နေသော အနေအထားတွင်ရှိသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်မြန်မာ သည်လည်းဆင်း ရဲခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်း ကျင်စသည်တို့ဘက်တွင် ဆုတ်ယုတ်နေသောအနေအထားတွင်ရှိသည်။
အာဆီယံ၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် မတည်ငြိမ်သေးပေ။ အာဆီယံ ၏ လူလတ်တန်းစားဦးရေ အဆက်မပြတ်တိုးပွား လာသည်နှင့် အမျှ တချို့ အာဆီယံနိုင်ငံများတွင် ဆင်းရဲသားလူဦးရေသည် မြင့်တက်နေဆဲဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ဘဏ်မှ နေ့စဉ်စီမံခန့်ခွဲသောဝင်ငွေ ၁ ဒသမ၂၅ ကန်ဒေါ်လာအောက် နိမ့်သောဆင်းရဲသောလမ်းကြောင်းအရ ၂၀၁၂ ခုနစ်တွင် လာအို၏ဆင်းရဲ သားလူဦးရေ အချိုးသည် ၃၀ ဒသမ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာပြီး ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အင်ဒိုနီးရှား တို့သည် ၁၈ ဒသမ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၁၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းတို့ အသီးသီးရှိကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာဆီယံနိုင်ငံ များတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သောလူဦးရေသည် မြင့်တက်နေဆဲ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယား ၏ တောင်သူလယ် သမားဦးရေသည် စုစုပေါင်း လူဦးရေ၏ ၅ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိကာ ဗီယက်နမ်၏တောင်သူလယ် သမားဦးရေသည် ၄ရ ဒသမ ၄ရာခိုင်နှုန်းထိမြင့်တက်၍ တခြားအာဆီ ယံနိုင်ငံများသည် ၃ဝရာခိုင်နှုန်းအထက်တွင် ရှိသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ဆင်းရဲသားလူဦးရေအများစုတွင် တောင်သူလယ်သမားဦးရေ ပါဝင်ပြီး တချို့အာဆီယံနိုင်ငံ များတွင် တောင်သူလယ်သမားဦးရေများပြားနေခြင်းသည် ဆင်းရဲသားလူဦးရေလျှော့ချရန်ခက်ခဲနေခြင်း၏ အဓိကအကြောင်း ရင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အတွင်း အာဆီယံဒေသတွင် စုစုပေါင်း GDP per capita သည် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက် လာသည်။ သို့သော် အာဆီယံအတွင်းနိုင်ငံတိုင်း၏  GDP per capita  သည် ကွာဟမှုများရှိနေသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် စင်ကာပူ၏  GDP per capita  သည် ၅၅၁၈၂ ကန်ဒေါ်လာရှိပြီး ဒုတိယအနေဖြင့် ဘရူနိုင်းမှ ၃၉၆၇၉ ကန်ဒေါ်လာရှိသည်။ တတိယဖြစ်သော မလေးရှားသည် ၁၀၄၂၀ ကန်ဒေါ်လာရှိပြီး အာဆီယံဒေသတွင်  GDP per capita အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံသည် ၉၁၆ ကန်ဒေါ်လာသာရှိသည်။
အာဆီယံ၏အနာဂတ်တွင်ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် ကုလသမဂ္ဂ နှင့် ကမ္ဘာမှ တစ်ဆင့်တိုးအားပေးရန်လိုအပ်
ပထမအချက် အနေဖြင့် အာဆီယံ၏ဆင်းရဲသားလူဦးရေနှင့် ကျေး လက်နေလူဦးရေများပြားမှုနှင့် နိုင်ငံအသီးသီး၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် မှုအဆင့် အတန်းကွာဟမှုစသောပြဿ       နာများကို အမြန်ဆုံးပြောင်းလဲရန်အတွက် အာဆီယံသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ၂၀၁၅-၂၀၃၀ ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးရည်မှန်းချက် ( SDGs)အောက်တွင် ကုလသမဂ္ဂနှင့် ဆက်လက် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန်မျှော်လင့်သည်။ ပြည်သူလူထု၏စားဝတ်နေရေး ဘက်တွင် အာဆီယံသည်ဒေသတွင် ဆင်းရဲမှုပပျောက်ရေး၊ အစားအစာ အန္တရာယ်ကင်းရေး၊ ဆာလောင်မှုပပျောက်ရေးနှင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းဆက် လက်တိုးတက်ရေးကိုကျယ်ပြန့်စွာလုပ်ဆောင်ကြသည်။ စီးပွားရေးဘက် တွင် အာဆီယံသည် စီးပွားရေးဆက်လက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုဆောင် ရွက်ကာအလုပ်ရနှုန်းကို အာမခံသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အခြေခံအ ဆောက်အအုံနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆက်လက်တိုးတက်ရေးအတွက် တိုးမြင့် ဆောက်ရွက်သည်။  စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် နိုင်ငံ များကြား စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မညီမျှမှုကို လျှော့ချသည်။ ပညာရေးဘက်တွင် အာဆီယံသည် လူတိုင်းဘဝတွင် တူညီသောပညာရေး အခွင့်အလမ်းနှင့် ပညာရေးအရည်အသွေးများရရှိစေရေး၊ အထူးသဖြင့် ကျား၊ မတန်းတူဖြစ်ရေးနှင့် အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို ပိုမိုဂရုစိုက်သည်။ စွမ်းအင်ဘက်တွင် အာဆီယံသည် သန့်ရှင်းသောရေအရင်းအမြစ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရရှိရေးနှင့် တာဝန်ယူနိုင်သော စွမ်းအင်ဆက်လက်ပေးနိုင်မှု ကိုအာမခံသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ဘက်တွင် အာဆီယံသည် ရာသီဥတုပြောင်း လဲမှုကိုရင်ဆိုင်ရာတွင် ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပြီး ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာအရင်း အမြစ်ကို သဘာဝကျကျသုံးစွဲပြီး ကုန်းမြေ၏ ဂေဟစနစ်ကိုကာကွယ်သည်။ ထို့ပြင် အထက်ပါရည်မှန်းချက်များအောင်မြင်စေရန် အာဆီယံသည် ငြိမ်း ချမ်းငြိမ်သက်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကြိုးစားတည်ဆောက်သည်။ ဆက် လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆွေးနွေးမှုပြဿနာတွင် ကမ္ဘာ့တခြားဒေသများ နှင့် ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသည်။
ဒုတိယအနေဖြင့် ဖွံဖြိုးတိုးတက်စနိုင်ငံများ၏စီးပွားရေးအနေ အထားနှင့် ဂယက်ရိုက်မှုမြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင် စီပြောင်းလဲမှုပြောဆိုသံများ များပြားလာသည် နှင့်အမျှ အာဆီယံသည် ဒီမိုကရေစီဆန်သော၊ ပွင့်လင်းမြင်သာသော၊ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားသော၊ ယုံကြည်ရသော၊ ကိုယ်စားပြုနိုင်သော လုံခြုံရေးကောင်စီဖြစ်ပေါ်လာရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့်ပြုပြင် ပြောင်းလဲ ခြင်းကို အားပေးထောက်ခံသည်။ ပြုပြင် ပြောင်းလဲပြီးနောက်လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်း ရေးတာဝန်ကိုစွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားစွာဆောင်ရွက်နိုင်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ  အသီးသီး၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်ပိုမိုကောင်းမွန်သော အာမခံဖြစ် လာစေရေးမျှော်လင့်သည်။
တတိယအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဒုတိယစီးပွားရေးနိုင်ငံဖြစ်သော တရုတ် နိုင်ငံထမြောက်လာမှုသည် အာဆီယံ၏ နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အခွင့်အလမ်း တစ်ခုဖြစ် လာခဲ့ပြီး အာဆီ ယံအတွက်နည်းပညာနှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုများပေးခဲ့သည်။ အာဆီယံ ဒေသတွင်းမှအရှေ့အာရှဒေသတွင် ၅ တြီလီယံတန်ဖိုးရှိသော အခြေခံ ဆောက် လုပ်ရေးအတွက် ငွေကြေးလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်းများ ပါဝင်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဦးဆောင်သောအာရှအခြေခံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ် အစီအစဉ်နှင့် one belt and one road  ဗျူဟာဖြင့် အာဆီယံ၏အခြေခံဆောက်လုပ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုတစ်ဆင့်ပိုမို တိုးတက်စေခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနီးအနားနိုင်ငံများနှင့် ကမ္ဘာဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေး အတွက်အခွင့်အလမ်းသစ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သို့သော် ဤအရာသည် ကမ္ဘာ့နဂိုရှိပြီးသား စီမံအုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်း ပုံအတွက် စိန်ခေါ်မှုအသစ်များဖြစ်လာစေမှာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာ၏စီမံအုပ် ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံအဟောင်းကို အမြန်ဆုံးပြင် ဆင်ရန် လိုအပ်နေကာ အာ ဆီယံသည် ဤသို့ပြင်ဆင်ခြင်း အတွက် ငြိမ်းချမ်းသော၊ တရားနည်းလမ်း ကျသော ၊ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော ပြင်ဆင်မှု မျိုးကို မျှော်လင့်သည်။ အာဆီယံ သည် ၎င်း၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းရေးတို့တွင် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နိုင်မည့် လွတ်လပ်သောအချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ တက်လှမ်း နိုင်သော ကုလသမဂ္ဂကို မျှော်လင့်သည်။
Read 1005 times
Published in အထူးဆောင်းပါး (နိုင်ငံတကာ)
Latest from Super User
မြို့ပတ်ရထားစီး ပြည်ပခရီးသည် ထက်ဝက်ခန့် တက်လာ
မွန်ပြည်နယ်အတွင်း မိုးစပါးစိုက်ပျိုးစရိတ်ထုတ်ချေးငွေများ အပြည့်အဝပြန်လည်ရရှိမည်ဟုဆို
ဝမ်ပေါင်ကုမ္ပဏီမှ ကြေးနီသယ်ကားများကို လက်ပံတောင်းတောင်ဒေသခံများ ပိတ်ဆို့တားဆီး ဆန္ဒပြတောင်းဆို
ကလေးလုပ်သား ခြောက်သိန်းခန့် အန္တရာယ်ရှိ လုပ်ငန်းခွင်များတွင် အဆိုးရွားဆုံးပုံစံဖြင့် ခိုင်းစေခံနေရဟု ILO ဆို
ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားများ မြန်နှုန်းမြှင့်မောင်းနှင်နိုင်ရန် ခရီးသည်နည်းပါးသောဘူတာအချို့ကို ဖျက်သိမ်းမည်
back to top
Job opportunity
no frame support
Job in Myanmar
Stay connected
RSS Vimeo Twitter Facebook Moby Picture
မျက်မှောက်ရေးရာ
အယ်ဒီတာ့အာဘော်
လူမျိုးစုရေးရာ
အထူးသတင်းပေးပို့ချက်
Advertisement
နိုင်ငံတကာသတင်းများ
နိုင်ငံတကာအထူးဆောင်းပါး
အထူးကဏ္ဍအစီအစဉ်
မှတ်တမ်းများ
ဖျော်ဖြေရေး
နယ်သတင်းများ
မန္တလေးသတင်းများ
မှုခင်းသတင်းများ
လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ မိတ်ဆက် ကဏ္ဍ
Copyright 2014 © Democracy Today Daily Newspaper | Myanmar News Network Co.,Ltd. All rights reserved.
Creation of OrientWebs!
Myanmar News Network
Login or Register
Remember Me
fb iconLog in with Facebook