my en my my my my my hy my my my es en en en en en pt en en pt en en pt my en pt en en pt en pt my my my my my my hy zh kn zh my my de my ja my zh en de de en my ru fa zh id zh my en my my my my my my my my my my my my my my my my my pt en pt en pt en pt my my fa my my my ja my my my my my my my my my my my my my my my th my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my pt en pt en pt my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my fr my my my my my my my my my my my my pt en pt en pt en pt en pt my my my my my my my my my my my my my my my my my my my pt my my my my my my my my my en my id my my my my my my my sah my my my my my my my my my my es my my my my my my my my ceb my en my zh my de my my my my en pt en en my my my my my my en my en my my my en my es eu my my my my my my my en my sw my ru my my my my my en en nl en en en fa my fa de my my en en my my my my my my my my hy my my my my my ja my ja my en en en en en en en
skip to main | skip to sidebar
Showing posts with label ကရင့္သမိုင္း. Show all posts
The Karen of the Golden Chersonese
A Primer of the Pgho or Sho Karen Language by Brayton
West Pwo Karen Write, Read and Speak
၁၉၃၀-၄၀ ခွႏွစ္မ်ားတြင္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန႔၊ ကရင္အမ်ဳိးသားသီခ်င္း၊ ကရင္အမ်ဳိးသားအလံေတာ္ ေပၚထြန္းေရးအတြက္ "ေဒါကလူ" ၏ဥကၠဌျဖစ္သူ ဆရာစံေဘာ္က အစီအစဥ္ျပဳလုပ္၍ ေတာင္းဆိုရရွိခဲ႔သည္။
ထိုသို႔ေတာင္းဆိုရရွိခဲ႔ေသာ အခြင္႔အေရး(၃)ခုအနက္ ကရင္အမ်ဳိးသားတစ္ရပ္လံုးကိုကိုယ္စားျပဳေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားသီခ်င္းသည္လည္း အေရးပါလွေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ကရင္အမ်ဳိးသားသီခ်င္းကို ေစာစံဘႏွင္ေစာသာေအးႀကီးက ေရးသားတင္ျပခဲ႔ရာ "ေဒါကလူ" အသင္းႀကီးမွ ကရင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားက လက္ခံအတည္ျပဳလိုက္သျဖင္႔ ကရင္အမ်ဳိးသားသီခ်င္းဟူ၍ ေပၚေပါက္လာခဲ႔သည္။
လ ၁၉၀၂ခုႏွစ္တြင္ ပုသိမ္ၿမိဳ႔နယ္၊ မႀကီးလဟာေက်းရြာတြင္ ေမြးဖြားခဲ႔သည္။
လ ၁၉၂၂ခုႏွစ္တြင္ ပုသိမ္ၿမိဳ႔၊ တိုင္တစ္ရာအထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ (၁၀) တန္းေအာင္ျမင္ခဲ႔သည္။
လ ၁၉၂၄ မွ ၁၉၂၇ခုႏွစ္အထိ ရန္ကုန္ဂ်က္ဆင္ေကာလိပ္တြင္ I.Sc ေအာင္ၿပီး B.Sc (ပ)ႏွစ္အထိ သင္ၾကားခဲ႔သည္။
လ ၁၉၂၈ မွ ၁၉၃၂ခုႏွစ္အထိ မႏၲေလးစိုက္ပ်ဳိးေရးေကာလိပ္တြင္ ဘြဲ႔ရေက်ာင္းၿပီးသည္အထိ ပညာသင္ၾကားခဲ႔သည္။
လ ၁၉၃၃ မွ ၁၉၄၀ခုႏွစ္အထိ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္စိုက္ပ်ဳိးေရးၿမိဳ႕အုပ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သည္။
လ ၁၉၄၁ မွ ၁၉၄၆ခုႏွစ္အထိ ပုသိမ္ခရုိင္စိုက္ပ်ဳိးေရး၀န္ေထာက္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သည္။
လ ၁၉၄၇ မွ ၁၉၅၇ခုႏွဏ္အထိ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာက္ပဲသီးႏွံေရာင္း၀ယ္ေရးအဖြဲ႔ (SAMB) တြင္အမႈေဆာင္အရာရွိ (E.O) အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ႔သည္။
လ ၁၉၅၉ခုႏွစ္၊ အသက္ (၅၇)ႏွစ္တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕နယ္၊ ေရတြင္းေရကန္ရြာတြင္ ကြယ္လြန္သည္။ ကရင္အမ်ဳိးသားသီခ်င္းသံစဥ္ကို ေစာစံဘႏွင္႔အတူျပဳစုခဲ႔သည္။
A Comparative Dictionary of West Pwo Karen Part 2
Collapse...
A Comparative Dictionary of West Pwo Karen Part 1
Collapse...
Sketches From The Karen Hills
Collapse...
မန္းေစာဘု (သို႔မဟုတ္) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမီးရွဴးတန္ေဆာင္
မန္းေစာဘု (သို႔မဟုတ္) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမီးရွဴးတန္ေဆာင္
ေနာင္အခါတြင္ ဖူးမန္းေစာဘု ဟူ၍ အမည္ထင္ရွားမည္႔ ဖူးေစာဘုသည္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႔နယ္ တံခြန္တိုင္ေက်းရြာေန မိခင္ဖီးေနာ္ခါႏွင္႔ ဖခင္ဖူးသူးေတးတို႔မွ ၁၉၀၀ ျပည္႔ႏွစ္၊ မတ္လ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားလာသည္။ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမ (၇) ဦးရွိရာ ယင္းတို႔၏အမည္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။
(၁) ဖူးေစာသာခင္
(၂) ဖူးေစာသာရင္
(၃) ဖီးေနာ္မယ္ညိဳ
(၄) ဖူးေစာဘု
(၅) ဖူးေစာဖိုးၿမိဳင္
(၆) ဖူးေစာဖိုးခ်စ္
(၇) ဖူးေစာခ်စ္ေတး
ဖူးေစာဘု၏ ပံုပန္းသဏၭန္မွာ ပိန္ပိန္ပါးပါးႏွင္႔ ေမးေစ႔တြင္မွဲ႔ရွိၿပီး ထိုမွဲ႔တြင္ အေမြးေပါက္လ်က္ ထူးျခားခန္႔ျငားေစသည္။
ပညာရွာမီွးခ်ိန္ကာလ
ဖူးေစာဘုသည္ အဂၤလိပ္တို႔အုပ္ခ်ဳဳပ္သည္႔ကာလတြင္ ဖြားျမင္လာသူျဖစ္သည္႔အေလွ်ာက္ ထိုေခတ္ကာလရွိ ပညာအဆင္႔ေလးဆင္႔ကို ေက်ာင္းငါးေက်ာင္းတြင္ တက္ေရာက္သင္ယူခဲ႔ရသည္။
(၁) မူလတန္းပညာကို တံခြန္တိုင္ေက်းရြာ မူလတန္းေက်ာင္းတြင္ သင္ယူခဲ႔သည္။
(၂) အလယ္တန္းပညာကို ေျမာင္းျမၿမိဳ႔ရွိ အလယ္တန္းေက်ာင္းတြင္ သင္ယူခဲ႔သည္။
(၃) အထက္တန္းပညာကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ရွိ ကူရွင္အထက္တန္းေက်ာင္း (United Christian High School) တြင္ သင္ယူခဲ႔သည္။
(၄) တကၠသိုလ္ပညာ (I.Sc) ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ရွိ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္တြင္ တက္ေရာက္သင္ယူခဲ႔သည္။
(၅) တကၠသိုလ္ပညာ (B.Com) ဘြဲ႔ကို အိႏၵိယႏုိင္ငံ၊ ကာလကတၱားတကၠသိုလ္တြင္ သြားေရာက္သင္ယူခဲ႔သည္။
ထိုေခတ္ကာလ၌ အိႏၵိယႏုိင္ငံႏွင္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတို႔သည္ အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳဳပ္မႈေအာက္တြင္ရွိသျဖင္႔ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္မွ ဥပစာသိပၸံ (I.Sc) ေအာင္သည္ႏွင္႔ ကာလကတၱားတကၠသိုလ္သို႔ ၀ါဏိစ၀ိဇၨာဘြဲ႔ (B.Com) ကို သြားေရာက္သင္ယူႏုိင္ခဲ႔သည္။ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္တြင္ B.Com စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုေအာင္ျမင္ခဲ႔ေသာ္လည္း ထိုႏွစ္မ်ားတြင္ ကမၻာ႔စီးပြားေရးကပ္ ဆိုက္ေရာက္သျဖင္႔ မိဘမ်ား၏ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းေၾကာင္႔ႏွင္႔ စာတမ္းျပဳစုရန္စရိတ္ကလည္း ႀကီးမားလြန္းသျဖင္႔ ဘြဲ႔မယူႏုိင္ခဲ႔ပါ။
အိမ္ေထာင္ေရး
ဖခင္ျဖစ္သူ ဖူးသူးေတးသည္ သားသမီးတို႔ပညာေရးခရီးဆက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႔၊ ေရႊဒါးကုန္းရပ္ကြက္တြင္ အိမ္တစ္ေဆာင္ေဆာက္လ်က္ ပညာသင္ေစခဲ႔သည္။ ဖူးေစာဘုလည္း ေျမာင္းျမၿမိဳ႔တြင္ ပညာသင္ၾကားစဥ္ ABM Girl's School မွ ဆရာမေနာ္ဂ်ဴးေစႏွင္႔ ေရစက္ဆံု၍ ခ်စ္သူတို႔ဘ၀ေရာက္ရွိခဲ႔သည္။ ရပ္ေ၀းေဒသတြင္ အထက္တန္းပညာ၊ တကၠသိုလ္ပညာသင္ယူခ်ိန္ကာလအတြင္း သူတို႔ႏွစ္ဦး၏အခ်စ္သည္ အခ်စ္စစ္အခ်စ္မွန္ျဖင္႔ သစၥာရွိရွိေနခဲ႔ၾကသည္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံမွ ျပန္လည္ေရာက္ရွိၿပီး ၁၉၂၉ ခုႏွတြင္ ဟသၤာသခရိုင္၊ အင္းရဲကၽြန္းရြာတြင္ တင္႔တယ္စြာ လက္ထပ္ထိမ္းျမားၾကသည္။ ထြန္းကားလာေသာ သားသမီးရတနာမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။
(၁) ေနာ္ေဖာေဖာ (Baby Doll)
(၂) ေနာ္လယ္ေဖာ
(၃) ေနာ္ထီးေဖာ
(၄)ေနာ္ခလယ္ေဖာ
ဇနီးျဖစ္သူ ဆရာမေနာ္ဂ်ဴးေစသည္ ေနာက္ဆံုးသမီးငယ္ ဖြားျမင္ၿပီးေနာက္ မီးယပ္ေရာဂါျဖင္႔ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္ရွာသည္။
၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္ဖက္ေသာမိဘမ်ား၏ စီစဥ္ေပးခ်က္အရ ဖူးလူးတာႏွင္႔ ဖီးေနာ္ေဘးတို႔၏ သမီးျဖစ္သူ ေနာ္မူခင္ႏွင္႔ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ကို ထူေထာင္ခဲ႔သည္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၂) ရက္ေန႔တြင္ သမီးတစ္ဦးထြန္းကားလာရာ ထိုသမီးကို ေနာ္ထူးေရေဖာဟု အမည္ေပးခဲ႔သည္။
ဖူးေစာဘု၏ ေလာကအသက္တာ (၅၂) ႏွစ္အတြင္း ေခတ္ေလးေခတ္ကို ျဖတ္သန္းခဲ႔ရသည္။ ၎တို႔မွာ ....
(၁) ၁၉၀၀ ျပည္႔ႏွစ္ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္အထိ အဂၤလိပ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳဳပ္ေသာကာလ၊
(၂) ၁၉၄၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္အထိ ဂ်ပန္တို႔အုပ္ခ်ဳဳပ္ေသာကာလ၊
(၃) ၁၉၄၅ ခုႏွစ္မွ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္အထိ အဂၤလိပ္စစ္တပ္ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေသာေခတ္ကာလ၊ ဤကာလတြင္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနႏွင္႔ လြတ္လပ္ေရးရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းေသာကာလလည္းျဖစ္သည္။
(၄) ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလအထိ လြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီး ႏုိင္ငံသားအစိုးရအုပ္ခ်ဳဳပ္ေသာကာလျဖစ္သည္။
ဖူးေစာဘုအေနႏွင္႔ ကာလကတၱားတကၠသိုလ္မွ ျပန္လည္ေရာက္ရွိၿပီးေနာက္ တိုင္းျပည္ႏွင္႔လူမ်ဳိးအတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ အံ႔မခန္း ေက်းဇူးႀကီးမားလွသျဖင္႔ ေမ႔မရေလာက္ေသာ ဘ၀အသက္တာျဖစ္ပါေၾကာင္း သံုးသပ္ႏုိင္ပါသည္။
အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း
ဖူးေစာဘုသည္ B.com ပညာကို ဆည္းပူးရရွိခဲ႔ေသာ္လည္း ေနရင္းေဒသသို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိေသာကာလသည္ စီးပြားေရးကပ္ကာလျဖစ္၍ စီးပြားေရးလုပ္ရန္ အေျခအေနမေပးခဲ႔ေပ။ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္ႏွင္႔ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မ်ားသည္ ကမၻာ႔စီးပြားေရးကပ္၏ ဂယက္ရုိက္ခတ္မႈ၊ ဆန္စပါးေစ်းႏႈန္း အဆမတန္က်ဆင္းမႈေၾကာင္႔ ေတာင္သူလယ္သမားအတြက္ အတိဒုကၡေရာက္ခဲ႔သည္။
ထို ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာပင္ ထား၀ယ္ခရုိင္ သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ စာရင္းကိုင္အျဖစ္ လခစားအမႈထမ္းရန္ သြားေရာက္ေသာ္လည္း လုပ္ငန္းအဆင္မေျပသျဖင္႔ ထား၀ယ္ၿမိဳ႔ရွိ ေမာရုိးကရင္အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းဆရာအျဖစ္၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္သည္။ ၁၉၃၀ ျပည္႔ႏွစ္တြင္ ဇနီးျဖစ္သူ ဆရာမေနာ္ဂ်ဴးေစသည္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႔သို႔ေရာက္ရွိၿပီး ေက်ာင္းဆရာမအျဖစ္ အတူတကြလုပ္ကိုင္ၾကသည္။
၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႔သို႔ျပန္၍ ေထာ္ကလို႔ရွိ ကရင္အမ်ဳိးသားအဖြဲ႔ပိုင္ စပါးစက္တြင္ မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္သည္။ စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာင္းၿပီး စီးပြားေရးအျမင္ရွိမႈေၾကာင္႔ ေအာင္ျမင္မႈအထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ခဲ႔သည္။ ထိုသို႔ မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ရင္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ားခန္႔ထားၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႔၌ပင္ အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားရွိျခင္းေၾကာင္႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို ေအာင္ျမင္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ခဲ႔သည္။ အထူးသျဖင္႔ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္တြင္ စပါးေစ်း၊ ဆန္ေစ်းေကာင္းသျဖင္႔ စီးပြားေရး တစ္ဟုန္ထိုး တုိးတက္ခဲ႔သည္။
ဘ၀သက္တာတစ္ေလွ်ာက္ မွတ္သားဖြယ္ရာမ်ား
ဖူးေစာဘု၏ ဘ၀သက္တာကိုေလ႔လာရာ၁၌ မွတ္သားေလာက္ေသာအခ်က္မ်ားအနက္ အခ်ဳဳ႔ိကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။
ရဲစြမ္းသတၱိႏွင္႔ျပည္႔၀ျခင္း
၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ ေမလ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ ဗမာ႔လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ႏွင္႔ ဗမာ႔တပ္မေတာ္မွ ကရင္တပ္သားအခ်ဳဳိ႔နားလည္မႈလြဲမွား၍ အခင္းျဖစ္ပြားရာ၌ ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္အီႀကီးမားက်ဆံုးျခင္းကိစၥ စစ္ေဆးေမးျမန္းရန္ ဆင္႔ေခၚခ်က္ကို မည္သူမွ်ရင္မဆိုင္ရဲၾကေခ်။ ထိုအခါ ေစာဖိုးက်ားက ဖူးေစာဘုအမည္ကိုရည္ညြန္းသျဖင္႔ ဂ်ပန္စစ္တပ္တစ္စုသည္ ဖူးေစာဘုတစ္ဦးတည္းအား ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳဳပ္မီနာမီစူစကီး (ခ) ဗိုလ္မိုးႀကိဳးထံ ေခၚေဆာင္သြားပါသည္။ ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဗိုလ္မိုးႀကိဳးက ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္က်ဆံုးျခင္းအတြက္ ေဒါသမီးေတာက္လ်က္ ေက်းရြာသားအားလံုးကို သတ္ပစ္မည္ဟု ႀကံဳး၀ါးေျပာဆိုသည္။ ဖူးေစာဘုက အမ်ဳဳိးမ်ဳိး ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုေတာင္းပန္ေသာ္လည္း မရသျဖင္႔ ေနာက္ဆံုးတြင္ မိမိေက်းရြာရွိ ကေလးလူႀကီး မိန္းမသားမ်ားအား ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ သတ္ျဖတ္ျခင္းကို မိမိမျမင္လိုေၾကာင္းႏွင္႔ ထိုသို႔ျပဳမည္ဆိုလွ်င္ မိမိအားအရင္ခုတ္သတ္ရန္ သေဘၤာေပၚတြင္လည္ကိုစင္းေပးခဲ႔သည္။ ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳဳပ္လည္း ဖူးေစာဘု၏သတၱိကိုေတြ႔ရွိသျဖင္႔ စိတ္ေျပာင္းလဲသြားၿပီး ေနာက္ေန႔န့နက္ (၁၀း၀၀) နာရီတြင္ ေထာ္ကလို႔ဆန္စက္တြင္ ရြာသားမ်ားႏွင္႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးလိုေၾကာင္းေျပာၾကားၿပီ ညတြင္းခ်င္းျပန္ပို႔ေစသည္။ ေနာက္ေန႔ (၁၀း၀၀) နာရီအခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳဳပ္ (ဗိုလ္မိုးႀကိဳး) ေရာက္ရွိလာၿပီး ဖူးေစာဘု စုစည္းထားေသာ ေက်းရြာလူထုႏွင္႔ေတြ႔ဆံုၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကိုေျပလည္စြာ တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ထိုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေစာေမာင္ေမာင္သန္း (စေကာေမာေလး) က စကားျပန္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ႔သည္။
၁၉၄၂ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လဝက္တြင္ ေျမာင္းျမမွ ရဲ (၆) ဦးပါ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔သည္ တာဝန္အရအိမ္မဲၿမိဳ႔သို႔သြားရာ လမ္းတြင္ေပ်ာက္ဆံုးသြားျခင္းကိစၥအတြက္ စံုစမ္းရန္ မည္သည္႔တာဝန္ခံ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် မသြားရဲျဖစ္ေနသည္ကို ဖူးေစာဘုက မိမိသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုျပဳသည္။ သို႔ေသာ္ လိုက္ပို႔မည္႔သူပင္မရွိ ျဖစ္ခဲ႔ရသည္။ ဖူးေစာဘုလည္း တစ္ဦးတည္း ေျခလ်င္ခရီးျဖင္႔စံုစမ္းရာ လမ္းခရီးတြင္ ဘာသတင္းမွ်မရဘဲ ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ အိမ္မဲၿမိဳ႔သို႔ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ေရာက္ရွိသြားသည္။ ၿမိဳ႔သူၿမိဳ႔သားမ်ားက ဖူးေစာဘုကိုေတြ႔ရွိေသာအခါ အားရ၀မ္းသာစြာျဖင္႔ အေျခအေနေကာင္းသည္အထိေနထိုင္ရန္ ပန္ၾကားၾကသည္။ ဖူးေစာဘုလည္း ညအိပ္ၿပီး ေနာက္ေန႔တြင္ ၀တ္လံုေတာ္ရေစာဘဦးႀကီးႏွင္႔ ၀တ္လံုေတာ္ရေစာဗစ္တာဖိုးတို႔ ဂ်ပန္မီးသေဘၤာျဖင္႔ ေရာက္ရွိလာျပန္သျဖင္႔ ၿမိဳ႔သူၿမိဳ႔သားမ်ားလည္း အားတက္လာၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လမ္းခရီး၌ေပ်ာက္ဆံုးေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္ (၆) ဦးမွာ အသတ္ခံရေၾကာင္း သတင္းရရွိသျဖင္႔ လူသတ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ဂ်ပန္တို႔သြားေရာက္ဖမ္းဆီးၿပီး သုတ္သင္လိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။
တစ္ႀကိမ္က တံခြန္တိုင္ရြာတြင္ BDA တပ္သားမ်ားႏွင္႔ ဂ်ပန္တပ္သားမ်ား အျပန္အလွန္ပစ္ခတ္ၾကရာမွ ဂ်ပန္တပ္သား (၃) ဦး က်ဆံုးျခင္းအတြက္ ဂ်ပန္တပ္ကအၿငွိဳးထားၿပီး ရြာသူရြာသားမ်ားအားသတ္ရန္ ကမ္းနားရွိ ေဘာ္လံုးကြင္းတြင္ တစ္ညလံုး၊ တစ္ေန႔လံုး စုရုံးေစၿပီး တပ္ျဖင္႔၀ိုင္းထားသည္။ ရြာသူရြာသားမ်ားလည္း အစာငတ္ေရငတ္ဘ၀ျဖင္႔ ေနပူၾကဲၾကဲတြင္ ေနခဲ႔ရသည္။ ထိုသတင္းကို ဖူးေစာဘုၾကားသိ၍ သန္းေခါင္ေက်ာ္ ညတြင္းခ်င္း မိးစြဲကိုကိုင္လ်က္ ကိုင္းေတာၿခံဳႏြယ္မ်ားကို ေျခလ်က္ျဖတ္ကာ ေျမာင္းျမသို႔လိုက္သြားသည္။ ေျမာင္းျမတြင္ ဂ်ပန္ဆရာ၀န္ ေဒါက္တာခင္မူးရာ၏အကူအညီျဖင္႔ ဂ်ပန္ဗိုလ္အား သြားေရာက္ေတာင္းပန္ခဲ႔ျခင္းေအာင္ျမင္သျဖင္႔ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာကိုကယ္တင္ႏုိင္ခဲ႔သည္။
ဂ်ပန္တို႔စစ္ရႈံုး၍ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာသြားၾကရာ ေနာက္ဆံုးအသုတ္မွ ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္အီႀကီးမား (Egema) သည္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႔ရွိ အစိုးရအေဆာက္အအံုမ်ားကို မီးရႈိ႔ၿပီးထြက္ခြာမည္ျပဳရာ ဖူးေစာဘုႏွင္႔ ေရွ႔ေနအမ်ဳိးသမီး ဂါ႔ေအးခင္တို႔၏ ရဲ၀႔ံစြာတင္ျပအေရးဆိုမႈေၾကာင္႔ မီးေလာင္ကၽြမ္းျခင္းမွ ကင္းေ၀းခဲ႔ရသည္။
ကိုယ္က်ဳဳိးစြန္႔သူ
ဂ်ပန္အုပ္ခ်ဳဳပ္ေရးအဖြဲ႔သည္ ဖူးေစာဘုႏွင္႔ ဆရာထိုဥတို႔အား ေအးခ်မ္းသာယာေရးအတြက္ လိုက္လံရွင္းလင္းေဟာေျပာရန္ တာ၀န္ေပးခဲ႔သည္။ ေထာက္ပံ႔ေၾကးတစ္လလွ်င္ (၁၅၀) က်ပ္ေပးသည္။ ထိုေထာက္ပ႔ံေငြသည္ ဖူးေစာဘုတို႔အတြက္ လံုေလာက္ျခင္းမရွိသည္႔အျပင္ အခက္အခဲရွိသူမ်ား ဒုကၡေရာက္သူမ်ားကိုေတြ႔ရွိလွ်င္ စိုက္ထုတ္ကူညီမစရေသးသည္။ အခက္အခဲမ်ားရွိ၍ လာေရာက္အကူအညီေတာင္းခံသူမ်ားအား မၿငီးမတြားကူညီသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ထမင္းကိုပင္ေျဖာင္႔ေျဖာင္႔မစားရဘဲ မတ္တပ္ရပ္စကားေျပာရင္း စားရသည္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု စြပ္စြဲခံရသူမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ပင္လွ်င္ သက္ဆိုင္ရာေဆြမ်ဳဳိးမ်ားက အကူအညီေတာင္းလွ်င္ သြားေရာက္ေရြးထုတ္ေပးခဲ႔သည္။
ဆန္မလံုေလာက္သူမ်ား ဆန္ရရွိေရးအတြက္ အကူအညီအျပည္႔အ၀ေပးခဲ႔သည္။ မိမိအိမ္ေထာင္တြင္မႈ ဆန္ကြဲကိုသာ ခ်က္စားေလ႔ရွိသည္။ လာေရာက္ေတာင္းစားသူ လူမ်ဳဳိးျခားမ်ားကိုပင္ ဆန္အေကာင္းမ်ား မစေကၽြးေမြးသည္။
ဘာသာေရးကိုင္းရႈိင္းသူ
ဘာသာေရးကိုင္းရႈိင္းလ်က္ တရားေတာ္၏ဆံုးမသြန္သင္မႈကို အစဥ္လိုက္ေလွ်ာက္သူျဖစ္သည္။ ဓမၼဆရာတစ္ဦးက ဖူးမန္းလြန္းေဘာ္အား ဧ၀ံဂလိတရားကိုေဟာလ်က္ ကယ္တင္ျခင္းအေၾကာင္းကိုေျပာၾကားရာ ဖူးမန္းလြန္းေဘာ္က သင္႔ရဲ႔ေယရႈခရစ္ကယ္တင္ျခင္းကိုက်ဳဳပ္မသိ၊ က်ဳဳပ္သိတာက မန္းေစာဘုကယ္တင္ျခင္းေၾကာင္႔သာလွ်င္ ဗိုလ္မိုးႀကိဳး၏ ရက္စက္စြာသတ္ျဖတ္မႈေဘးမွ လြတ္ခဲ႔ရသည္ဟုေျပာရာ ဆရာက မန္းေစာဘုႏွင္႔ မိမိတို႔ကိုးကြယ္ေသာအရွင္သည္ ထိုကယ္တင္ျခင္းအရွင္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္ေျပာေသာအခါ မန္းေစာဘုကိုးကြယ္ေသာ ကယ္တင္ရွင္ျဖစ္က မိမိကိုးကြယ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာၿပီး ယေန႔တိုင္ ယံုၾကည္စြာကိုးကြယ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ဖူးေစာဘု၏ အက်င္႔စာရိတၱေပၚလြင္ပံုသည္ တရားေဟာရန္ပင္မလိုေၾကာင္း ေပၚလြင္ပါသည္။
အႏၱရာယ္ကိုကင္းေစသူ
မန္းေစာဘု သေဘၤာျဖင္႔ခရီးသြားလွ်င္ သူ႔အား သေဘၤာေရွ႔ခန္းတြင္ ထားရွိစီးေစေလ႔ရွိသည္။ အေၾကာင္းမွာသူ႔အား လူဆိုးဓားျပမ်ားကေတြ႔လွ်င္ တိုက္ခိုက္ျခင္းမျပဳေတာ႔ဟု အယံုအၾကည္ရွိၾကသည္။ အခ်ဳဳိ႔ကလည္း ဘယ္သူေတြဘယ္ေလာက္ဆိုးဆိုး ဖူးေစာဘုႏွင္႔ေတြ႔လွ်င္ အကုန္ေကာင္းကုန္တာဘဲဟု ဆိုစမွတ္မ်ားလည္း ရွိခဲ႔ရသည္။ အခ်ဳဳိ႔ေသာရြာသားမ်ားသည္ စပါးပင္မ်ားကိုၾကြက္ဖ်က္ဆီးသျဖင္႔ ဖူးေစာဘုထံမွ ၾကြက္ႏွင္စာလာေရာက္ရယူၿပီး လယ္ကြင္းထဲ၌ ခ်ိတ္ဆြဲထားရာ ၾကြက္မ်ားေျပးကုန္သည္ဟု ဆိုသူမ်ားလည္းရွိသည္။ အခ်ဳဳိ႔က လာေရာက္ေတာင္းယူျခင္းမျပဳေတာ႔ဘဲ မိတၱဴကူး၍ ႏွင္ေၾကာင္းပင္ၾကားသိရသည္။
သားသမီးတို႔အား လမ္းမွန္သို႔သြန္သင္ေပးသူ
ရန္ကိုရန္ခ်င္း မတံု႔ျပန္ေရးႏွင္႔ အဆိုးကိုေကာင္းသည္အထိ လုပ္မည္ဟူေသာ ခိုင္မာသည္႔ သံႏၷဌာန္ခ်ထားေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္။ သားသမီးတို႔၏ ဘ၀လမ္းေၾကာင္းမွန္ကန္ေရးအတြက္ အစဥ္သြန္သင္ေပးသူျဖစ္သည္။
ေသရည္ေသရက္ေရွာင္ၾကဥ္သူ
ဖူးေစာဘုသည္ လူတကာႏွင္႔ေျပလည္စြာ ဆက္ဆံတတ္သူျဖစ္သည္။ လူတကာႏွင္႔ဆက္ဆံရာ၌ ေသရည္ေသရက္အေသာက္အစားမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္သူျဖစ္သည္။ ကြမ္းစားျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၌ ေဆးလိပ္အနံ႔ကိုပင္ မခံႏုိင္ေခ်။
တိုင္းျပည္ႏွင္႔လူမ်ဳဳိးအတြက္ေဆာင္ရြက္သူ
ဖူးေစာဘုသည္ ေျမာင္းျမခရုိင္၊ ကရင္အမ်ဳဳိးသားအဖြဲ႔ ေဒါကလု၏ဥကၠဌအျဖစ္ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္မွ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္အထိ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္အထိ ပါလီမန္အမတ္အျဖစ္လည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္။ သို႔ေသာ္ ေရာဂါဖိစီးမႈေၾကာင္႔ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္မွစ၍ ပါလီမန္အစည္းအေ၀းသို႔ မတက္ႏုိင္ေတာ႔ေပ။
အထက္တန္းေက်ာင္းတည္ေထာင္ျခင္း
၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္စစ္တပ္မ်ားဆုတ္ခြာသြားၿပီးေနာက္ အဂၤလိပ္တပ္မ်ား၀င္ေရာက္လာေသာအခါ အုပ္ခ်ဳဳပ္ေရးအေျခအေနေကာင္းမြန္လာၿပီး ကုန္ပစၥည္းမ်ားလည္း ေပါမ်ားလာသည္။ ဖူးမန္းႏိုက္ႏွင္႔လက္တြဲ၍ ေရတြင္းေရကန္တြင္ စခန္းတစ္ခုထူေထာင္၍ ခရီးသြားမ်ား၏အက်ဳဳိးကိုေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္။ အထက္တန္းေက်ာင္းကိုမႈ မန္းႏုိက္အျပင္ မန္းလင္းေဘာ္တို႔ႏွင္႔လက္တြဲ၍ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ တရား၀င္ဖြင္႔လွစ္ႏုိင္ခဲ႔သည္။ ရပ္ေ၀းရွိ ကေလးမ်ားအတြက္ ေဘာ္ဒါေဆာင္ကိုလည္း ဖြင္႔လွစ္ေပးခဲ႔သည္။
က်န္းမာေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္
ေရတြင္းေရကန္တြင္ ေဆးခန္းတစ္ခုဖြင္႔လွစ္ႏုိင္ေရးအတြက္ Dr. Ba Than Chain ႏွင္႔ ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေပးခဲ႔သည္။ ထိုေဆးခန္းတြင္ Dr. Maung Sein က အထူးဂရုတစိုက္ ကုသေပးခဲ႔သည္။
အသင္းေတာ္ကိုထူေထာင္ခဲ႔သည္
ဖူးေစာဘု ဦေးဆာင္လ်က္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္တြင္ ေရတြင္းေရကန္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ကို တည္ေထာင္ေပးခဲ႔သည္။ ပထမဦးဆံုးအသင္းအုပ္ဆရာမွာ ဆရာဖိုးမိုင္ျဖစ္သည္။
ကူညီလိုစိတ္ရွိသူ
ဖူးေစာဘုသည္ မိမိထံသို႔လာေရာက္ အကူအညီေတာင္းခံသူတိုင္း ျငင္းပယ္ျခင္းမျပဳဘဲ မိမိထီးေဟာင္းကေလးကိုစြဲကိုင္လ်က္ လိုက္ပါကူညီေလ႔ရွိသူျဖစ္သည္။
ဂုဏ္ျပဳထိုက္သူ
၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၀ါ) ဧၿပီလတြင္ ကရင္၊ ဗမာ၊ တရုတ္၊ ကုလား စသည္တို႔ပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႔ (၁၄) ဖြဲ႔က ဖူးေစာဘုကို ဂုဏ္ျပဳပြဲတစ္ရပ္ျပဳလုပ္ခဲ႔သည္။ တက္ေရာက္သူကိုယ္စားလွယ္အသီးသီးက ေက်းဇူးတင္ခ်ီးက်ဴးစကားမ်ား ေျပာၾကားၾကသည္။
ေနာက္ဆံုးခရီး
ဖူးေစာဘုသည္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လတြင္ ရန္ကုန္ေဆးရုံႀကီးတြင္တက္ေရာက္၍ ကုသမႈခံကိုယူသည္။ အသား၀ါေရာဂါ (Jaundic) ကိုကုသရင္း ေဆးရုံတြင္ခြဲစိတ္ကုသမႈ (၃) ႀကိမ္ျပဳလုပ္ၿပီး ၂၁-၉-၅၂ ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္သြားသည္။ ၂၂-၉-၅၂ ေန႔တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႔သို႔ ျပန္လည္ယူေဆာင္ ေရာက္ရွိသည္။ ညအခါတြင္ ေနအိမ္၌ျပန္ထားၿပီး ေန႔အခါတြင္ ဧည္႔အိပ္ေဆာင္တြင္ ထားရွိသည္။ လူအမ်ားက သူ႔ေက်းဇူးကိုသိလ်က္ လာေရာက္ႏႈတ္ဆက္ ဂါရ၀ျပဳၾကသည္။ ဖူးေစာဘု၏ ရုပ္ကလပ္ကို ၂၇-၉-၅၂ ရက္ေန႔တြင္ ေရတြင္းေရကန္၌ ခမ္းနားစြာ ေျမျမွဳပ္သၿဂိဳလ္လိုက္သည္။
ဖူးေစာဘုကို အခ်ဳဳိ႔က သူေတာ္စင္ဟူ၍ မွတ္ယူလ်က္ သူ႔ေက်းဇူးကို အစဥ္အျမဲေရတြက္ၿပီး ေက်းဇူးတင္ေနၾကရပါသည္။ (ေစာမူးခူ ႏွင္႔ ေစာဟားေရစီ)
Collapse...
A Vocabulary of the Sgaw Karen Language (1849) # 1
Collapse...
A Dictionary of the Sgaw Karen Language (1896)
Collapse...
ကရင္ျပည္နယ္ေန႔
ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔
ႏို၀င္ဘာလ (၇)ရက္ေန႔သည္ ကရင္ၿပည္နယ္ (ေကာ္သူးေလ)ေန႔ျဖစ္သည္။ ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔ၿဖစ္ေပၚလာပံုမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းၿဖစ္ေလသည္။
ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေၿခခံဥပေဒအပိုဒ္ ၁၈၀(၁)အရ သံလြင္ခရိုင္ကို ကရင္ၿပည္နယ္အၿဖစ္ ပထမအဆင့္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၄ ခုဇြန္လ (၁)ရက္ေန႔သို႔ ေရာက္ရွိၿပန္ေသာအခါ သံလြင္ခရိုင္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ေဒသမ်ားၿဖစ္သည့္ ဘားအံ၊ သံေတာင္၊ လိႈင္းဘြဲ႔ၿမိဳ႔မ်ားႏွင့္ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁)ရက္ေန႔တြင္ ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီး၊ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႔နယ္မ်ား ကရင္ၿပည္နယ္ အက်ယ္အ၀န္းႏွင့္ ကရင္ၿပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအတြင္းသို. ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ ကရင္ၿပည္နယ္၏ အက်ယ္အ၀န္းမွာ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၁၁၀၉၁)ၿဖစ္သည္။ ေက်းရြာေပါင္း (၄၆၄)ရြာႏွင့္ လူဦးေရ (၆၀၀၀၀၀) ေၿခာက္သိန္းခန္႔ရွိေလသည္။ ၁၉၅၆ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၂၅)၇က္ေန႔တြင္ က်င္းပေသာ (စုဒၵသမ)၁၄-ႀကိမ္ေၿမာက္ ကရင္ၿပည္နယ္ေကာင္စီညီလာခံမွ ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔ သတ္မွတ္ေရးအဆိုကို တင္သြင္းရန္ သတ္မွတ္ခဲ့ေလသည္။
ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔ကို သတ္မွတ္ရာတြင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားေပၚတြင္ မူတည္၍ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။
(၁) သံလြင္ခရိုင္ကို ကရင္ၿပည္နယ္ အၿဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက အတည္ၿပဳလက္မွတ္ထိုးေပးေသာ ႏို၀င္ဘာလ (၇)ရက္ေန႔။
(၂) ဘားအံ၊ လႈိင္းဘြဲ႔၊ သံေတာင္ ၿမိဳ႔နယ္မ်ားကို ပထမအၾကိမ္ ကရင္ၿပည္နယ္အတြင္း ေပါင္းစည္းခဲ့သည္႔ ဇြန္လ-၁ရက္ေန႔။
(၃) ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီး၊ ေကာ့ကရိတ္ ၿမိဳ႔နယ္မ်ားကို ဒုတိယအၾကိမ္ ကရင္ၿပည္နယ္အတြင္း ေပါင္းစည္းခဲ့သည္႔
ဇူလိုင္လ-၁ရက္ေန႔။
ဤသံုးရက္ေန႔ကို ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔အၿဖစ္ သတ္မွတ္ရန္စဥ္းစားခဲ့ၾကရာ ႏို၀င္ဘာလ(၇)ရက္ေန႔ကို
ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔အၿဖစ္ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။
(၁) ဇြန္လ-၁ရက္ေန႔ႏွင့္ ဇူလိုင္လ-၁ရက္ေန႔တို႔သည္ မိုးမ်ားရြာေသာ မိုးရာသီရက္မ်ား ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ အခမ္းနားက်င္းပရန္ မသင့္ေလ်ာ္။
(၂) ႏို၀င္ဘာ-၇ ရက္ေန႔သည္ ရာသီဥသာယာေသာ ေဆာင္းရာသီႏွင့္ ေႏြရာသီၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ အခမ္းအနားက်င္းပရန္ ေကာင္းမြန္သည္။
(၃) ထိုေန႔ (ႏို၀င္ဘာ-၇)တြင္ ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔အၿဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။
ဤအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ႏို၀င္ဘာလ (၇)ရက္ေန႔ကို ကရင္ၿပည္နယ္ေန႔အၿဖစ္ သတ္မွတ္၍ တရား၀င္
က်င္းပလာခဲ့ၿခင္းၿဖစ္သည္။
ကရင္ျပည္နယ္
၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ (၃) ရက္ေန႔တြင္ ကရင္ၿပည္နယ္ကို ေကာ္သူးေလ ဟုေၿပာင္းလဲေခၚဆိုခဲ့သည္။ ေကာ္သူးေလ၏ အက်ယ္အ၀န္းမွာ စတုရန္းမိုင္စုစုေပါင္း (၁၁.၀၉၁) တစ္ေသာင္းတစ္ေထာင္႔ကိုးဆယ္တစ္မိုင္ ရွိသည္။ ကရင္ၿပည္နယ္သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေရွ႔ေတာင္ဖ်ား၊ ေၿမာက္ဘက္ လတီၱက်ဳ. ဒီဂရီ
၁၅.၁၅ (ေရးၿမိဳ႔ႏွင့္ တတန္းတည္း)ႏွင့္ ဒီဂရီ ၁၉.၁၃(ေရနီၿမိဳ႔ႏွင့္ တတန္းတည္း)အေရွ႔ဘက္ ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ဒီဂရီ ၉၆.၁၅ႏွင့္ ဒီဂရီ ၉၈.၅၅စပ္ၾကားတြင္ အေနာက္ေၿမာက္မွ အေရွ႔ေတာင္ဆီသို႔ ခပ္ယြန္းယြန္း က်ဥ္းေၿမာင္းေကြ႔ေကာက္ ရွည္လ်ားစြာ တည္ရွိေနသည္။ ကရင္ၿပည္နယ္၏ နယ္နိမိတ္မွာ ေၿမာက္ဘက္တြင္ ရမည္းသင္းခရိုင္၊ အေရွ႔ေၿမာက္ဘက္တြင္ ရွမ္းၿပည္နယ္ႏွင့္ ကယားၿပည္နယ္၊ အေရွ႔ဘက္တြင္ သံလြင္ၿမစ္ႏွင့္ ၎၏ျမစ္လက္တက္ ေသာင္းရင္းၿမစ္တို႔အၾကားၿဖစ္သည့္ ယိုးဒယားႏိုင္ငံ၊ ေတာင္ဘက္တြင္ က်ဳိကၡမီခရိုင္တြင္ပါ
၀င္ေသာ ေရးၿမိဳ႔နယ္၊ အေနာက္ဘက္တြင္ ေတာင္ငူခရိုင္တြင္ပါ၀င္ေသာ ေရတာရွည္ၿမိဳ႔ နယ္မ်ား၊ သထံုခရိုင္တြင္ပါ၀င္ေသာ ဘီးလင္း၊ သထံုႏွင့္ ေပါင္ၿမိဳ႔နယ္မ်ား၊ က်ဳိကၡမီခရိုင္တြင္ ပါ၀င္ေသာ က်ိဳက္မေရာ၊ မုဒံု၊ က်ဳိကၡမီႏွင့္ ေရးၿမိဳ႔နယ္မ်ားရွိၾကသည္။ ၿပည္နယ္အတြင္းရွိ ခရိုင္အလိုက္၊ ၿမိဳ႔နယ္အလိုက္ အက်ယ္အ၀န္းမွာ သံလြင္(၂၆၆၆)၊ လႈိင္းဘြဲ(၁၇၆၄)၊ ဘားအံ(၁၀၀၇)၊ ေကာ့ကရိတ္(၁၉၆၃)၊ ၾကာအင္း(၁၂၃၈)၊ သံေတာင္(၇၀၃)စတုန္းရန္းမိုင္ အသီးသီးရွိၾကသည္။
ကရင္ၿပည္နယ္၏ၿမိဳ႔ေတာ္သည္ "ဘားအံ" ၿမိဳ႔ၿဖစ္သည္။
ကရင္ျပည္နယ္အလံ
(၁) အလံ၏ပံုစံ-ေထာင္မွန္စတုဂံပံု ၿဖစ္သည္။
(၂) အလံအေရာင္-လက္၀ဲဘက္အေပၚဘက္ေထာင့္ အလံ၏သံုးပံု
တစ္ပံုေနရာတြင္ ၾကယ္ၿဖဴတလံုး၊ က်န္အပိုင္းတို႔တြင္ အၿပာေရာင္ အလံ၏
အလယ္တြင္ အၿဖဴေရာင္၊ အလံ၏ေအာက္ဆံုးပိုင္းတြင္ အနီေရာင္ၿဖစ္သည္။
(၃) အလံ ပမာဏ အရြယ္အစား
အလံအၾကီးဆံုး ……..အလ်ား(၉)ေပ၊အနံ(၅)ေပ
အလံအလတ္စား …….အလ်ား(၆)ေပ(၆)လက္မ
အနံ (၃)ေပ (၄)လက္မ
အလံအငယ္စား ……အလ်ား(၄)ေပ (၆)လက္မ
အနံ (၂)ေပ (၆)လက္မ၊
။ ။ ။။ အလ်ား(၃)ေပ
အနံ(၁)ေပ(၈)လက္မ
။ ။ ။။ အလ်ား(၃)ေပ
အနံ(၁)ေပ(၈)လက္မ
။ ။ ။။ အလ်ား(၂)ေပ (၆)လက္မ
အနံ(၁)ေပ (၄)လက္မခြဲ။
။ ။ ။။ အလ်ား(၂)ေပ
အနံ(၁)ေပ (၁)လက္မ
။ ။ ။။ အလ်ား(၁)ေပ (၆)လက္မ
အနံ(၁၀)လက္မ
။ ။ ။။ အလ်ား(၁)ေပ
အနံ(၇)လက္မခြဲ
ဤသည္တို႔ကား ကရင္ၿပည္နယ္ အလံအရြယ္အစားမ်ဳိးစံုၿဖစ္ေပသည္။
အဓိပၸါယ္ အႏွစ္သာရ
(၁)အလံ၏ လက္၀ဲဘက္ သံုးပံုတစ္ပံုေနရာ တိမ္ထဲမွ ၾကယ္ၾကီးတစ္လံုးမွာ ၿပည္ေထာင္စုထဲမွ ျပည္နယ္တစ္ခုၿဖစ္ေၾကာင္း အဓိပၸါယ္ေဖာ္ေဆာင္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။
(၂)အၿပာေရာင္သေဘာမွာ တည္ၾကည္၊ နက္နဲ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ အမွတ္လကၡဏာ ၿဖစ္သည္။
(၃)အၿဖဴေရာင္၏ သေဘာမွာ ၿဖဴစင္ၿခင္းႏွင့္ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ၿခင္း၏ လကၡဏာၿဖစ္သည္။
(၄) အနီေရာင္၏ သေဘာမွာမူ ရဲရင့္ၿခင္း၊ သတိၱရွိၿခင္း၊ ဇြဲေကာင္းၿခင္း၊ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး၏ အဓိပၸါယ္အႏွစ္သာရမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ထားၿခင္းၿဖစ္သည္။
ဤသည္တို႔ကား ကရင္ၿပည္နယ္အလံအေၾကာင္း ၿဖစ္သည္။
(????????*********)
ကရင္ၿပည္နယ္တံဆိပ္
(၁) အလယ္တြင္ ဖားစည္မ်က္ႏွာၿပင္ႏွင့္ သီလ၊ သမာဓိ၊ သစၥာ အမွတ္အသား စာလံုးမ်ားေရးသားထားသည္။
(၂) လက္်ာဘက္တြင္ ဆင္ရုပ္တုတစ္ခု၊။
(၃) လက္၀ဲဘက္တြင္ ဆင္ရုပ္တုတစ္ခု၊။
(၄) ဦးထိပ္ဘက္တြင္ ၿခေသၤ့ရုပ္တစ္ခု။
ဤအမွတ္သား၊ ဤစာသား၊ ဤအၿခင္းအရာမ်ား ပါရွိေသာတံဆိပ္သည္ ကရင္ၿပည္နယ္တံဆိပ္ ၿဖစ္သည္။
အဓိပၸါယ္အႏွစ္သာရ
(၁) တံဆိပ္၏အလယ္မွ ဖားစည္မ်က္ႏွာၿပင္၏ အဓိပၸါယ္မွာ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမူ႔ဘ၀ကို ေဖာ္ၿပထားေသာ ယဥ္ေက်းမူ႔ပစၥည္းၿဖစ္ၿခင္း။
(၂) သီလ၊ သမာဓိ၊ သစၥာ စာလံုးမ်ား၏ အဓိပၸါယ္မွာ ကရင္အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အက်င့္သီလ ၿပည့္စံုေကာင္းမြန္ၿခင္း၊ ေၿဖာင့္မတ္တည္ၾကည္ရိုးသားၿခင္း၊ သစၥာရွိၿခင္းစေသာ အရည္အခ်င္းေကာင္းမ်ားကို ေဖာ္ၿပထားၿခင္းၿဖစ္သည္။
(၃) တံဆိပ္၏ လက္်ာဘက္မွဆင္ႏွင့္ လက္၀ဲဘက္မွ ဆင္ရုပ္တို႔မွာ ၿပည္ေထာင္စု ၿမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ကရင္ၿပည္နယ္သည္ သစ္မ်ားကို ဒုတိယအမ်ားဆံုး ထုတ္လုပ္ႏိုင္ၿခင္းကို ေဖာ္ၿပထားသည့္ အဓိပၸါယ္ၿဖစ္သည္။
(၄) တံဆိပ္၏ ဦးထိပ္ပိုင္းမွ ၿခေသၤ့ရုပ္မွာမႈ ၿပည္ေထာင္စုၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ တံဆိပ္တြင္ ၿခေသၤ့ရုပ္ပါရွိသည့္အတိုင္း ၿပည္ေထာင္စုၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဖြဲ႔၀င္ၿပည္နယ္တစ္ခုၿဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ၿပထားၿခင္းၿဖစ္ေပသည္။
(အမ်ဳိးသားစာေပဆုႏွင့္ လူ႔အခြင့္ေရးဆုရ ဖူ႔ေမာင္စင္ၾကယ္၏ ကရင့္ဘ၀ဓေလ့စာအုပ္မွ ေဖာ္ၿပပါသည္။)
Collapse...
The Vintons and the Karens
Collapse...
A Star in The East
Collapse...
A Tale of the Karens
Collapse...
The Karen People Of Burma
Collapse...
ကရင္တိုင္းရင္းသားႏွင္႔ေရွးဦးသမိုင္း
ထီေဆ႔ေမ႔ယြား (ေခၚ) ထီးဆဲ႔မဲ႔ယြား (ထီ႔ေဆာ၀္ေမ၀္ယြာ)
လူမ်ဳိးတိုင္းသည္ မိမိတို႔၏သမိုင္းကို သားစဥ္ေျမးဆက္လက္ဆင္႔ကမ္း သယ္ပိုးခဲ႔ၾက၏။ သို႔ျဖစ္၍ သမိုင္းဟူသည္ ေဖ်ာက္ဖ်က္၍ ရႏုိင္ေကာင္းေသာ အရာမဟုတ္ေပ။ ပုဂံရာဇ၀င္ကို ထုတ္တမ္းေျပာရတယ္ဟု အဆိုရွိလွ်င္ ပုဂံရာဇ၀င္ထက္ ေရွးက်သည္႔ ကၽြႏု္ပ္တို႔ကရင္တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ေရွးဦးသမိုင္းကို ျပန္ေျပာင္းေျပာရာတြင္ သုေတသီတို႔ အျငင္းပြားဖြယ္ရာရွိပါက အံ႔ၾသစရာမဟုတ္ေပ။
ကၽြႏု္ပ္တို႔ ကရင္တိုင္းရင္းသားတို႔သည္ ေရွးကပင္ လူႀကီးမိဘမ်ား၏ ဆံုးမစကားကို တရုိတေသမွတ္သား လိုက္နာတတ္ၿပီး ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားအား ျပန္လည္သြန္သင္ဆံုးမျခင္းျဖင္႔ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားတို႔ကို ခိုင္ခိုင္လံုလံု ထိန္းသိမ္းလာႏုိင္ခဲ႔ပါသည္။ ယင္းသမိုင္း အေထာက္အထားမ်ားအနက္ ထီ႔ေဆ႔ေမ႔ယြား (ေခၚ) ထီးဆဲ႔မဲ႔ယြား ေဒသသည္ ကရင္လးမ်ဳိးတို႔ တစ္ခ်ိန္က အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ႔ရာေဒသ ျဖစ္ေၾကာင္းကို အမ်ားကပင္ ၾကားဖူးၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္း ''ထီေဆ႔ေမ႔ယြား'' ေဒသသည္ မည္သည္႔တိုင္းျပည္ေဒသတြင္ ရွိသည္ကို မွန္းဆ၍ မရႏုိင္သူမ်ားလွေပသည္။
ထီေဆ႔ေမ႔ယြား ဟူသည္ ေရစီးတြင္ ေမ်ာပါေနေသာ ျမစ္ေခ်ာင္းေဒသဟု အဓိပၸါယ္ျပန္ရေပမည္။ ယင္းေဒသကို မႏူႆပထ၀ီေဗဒႏွင္႔ သမိုင္းပညာရပ္မ်ားအစရွိသည္႔ သိပၸံနည္းက် ေလ႔လာရွာေဖြပါက တရုတ္ျပည္ေတာင္ပိုင္း တစ္ေနရာတြင္ လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္ေပါင္း ၃၅၀၀ ေလာက္က တည္ရွိခဲ႔ေသာ အိုေအစစ္ ယဥ္ေက်းမႈ ပံုသ႑ာန္ျဖစ္ၿပီး ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ စိုက္ပ်ဴိး၊ ေမြးျမဴေရး အသင္႔အတင္႔လိုက္၍ အေျခခ်ေနထိုင္ၿပီး ေနအိမ္မ်ားတြင္ မိသားစု၊အိမ္ေထာင္စုမ်ား စုေပါင္းပါ၀င္ၾကသည္။ ထိုေဒသတြင္ ကရင္ေရွးဦးလူတို႔သည္ ရာစုႏွစ္တစ္၀က္ေက်ာ္ ေနထိုင္ခဲ႔ဟန္ရွိၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား တိမ္ေကာမႈႏွင္႔ မိုးရာသီေရလွ်ံျခင္းမ်ားေၾကာင္႔ စိုက္ပ်ဳိးခင္းမ်ား၊ လူေနအိမ္မ်ား ပ်က္စီးလာတတ္ၿပီး တိုးတက္မ်ားျပားလာေသာ လူဦးေရအတြက္ ေထာက္ပံ႔ႏုိင္မည္႔ အေျခအေနမရွိေတာ႔သျဖင္႔ ေနရာအသစ္ရွာေဖြရန္ ေတာင္ဘက္အရပ္မ်ားသို႔ အုပ္စုခြဲ၍ ေရႊ႔ေျပာင္းလာၾကရာ ယေန႔ အေရွေတာင္အာရွ ေဒသအႏွံ ျပန္႔က်ဲေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ေတြ႔ရျခင္းျဖစ္သည္။
မို႔ထိတ္၊ ဖထိတ္ (ေခၚ) မိုထိ၊ ဖါထိ (ေမ၀္ၟထၚ၊ ဖါၟထၚ)
ကရင္ေရွးဦးလူမ်ဳိးတို႔သည္ အေရွ႔ေတာင္အာရွ ေဒသအႏွံ႔အစုစု ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္ၾကေသာ္လည္း ထီေဆ႔ေမ႔ယြားေဒသမွ ထြက္လာစဥ္က အားလံုးတစ္ခ်ိန္တည္း ထြက္လာၾကသည္မဟုတ္ဘဲ အနည္းအုပ္စုႀကီး ႏွစ္စံုတြဲ၍ထြက္လာၾကသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ယင္းအုပ္စုႏွစ္စုအနက္ ေရွးဦးစြာ ထြက္လာၾကသူမ်ားမွာ ဖခင္မ်ား သို႔မဟုတ္ အၾကားအျမင္ ဗဟုသုတရွိၿပီး အသက္ႀကီးေသာ ေယာက်္ားမ်ား ဦးေဆာင္ျပဳေသာအုပ္စုက ေကာင္းမြန္ေသာ ေဒသအသစ္ေတြ႔ရွိပါက က်န္ခဲ႔ေသာမိသားစုမ်ားကို ျပန္ေခၚရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင္႔ ထြက္လာၾကၿပီး ယင္းအုပ္စုတြင္ လိုက္ပါသြားသူမ်ားအား ေနာင္ကာလတြင္ ဖထိတ္ သို႔မဟုတ္ ဖထိ ေခၚ ဖခင္အႏြယ္၀င္ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားဟု ေခၚတြင္လာ၏။ က်န္ခဲ႔ေသာ မိသားစုမ်ားတြင္ အေတြ႔အၾကံဳျပည္႔စံုေသာ မိခင္မ်ား သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသမီးႀကီးမ်ားမွာ စီမံကြပ္ကဲ၍ ထိုေဒသမွထြက္ခြာသြားေသာ မိသားစုမ်ားသည္ တစ္ေန႔တြင္ ျပန္လာေခၚမည္ဟု ေမွ်ာ္လင္႔ခ်က္ျဖင္႔ ထီေဆ႔ေမ႔ယြားေဒသတြင္ ေနထိုင္လာခဲ႔ရာ ႏွစ္ေပါင္းၾကာျမင္႔လာေသာအခါ သဘာ၀ေဘးရန္မ်ားႏွင္႔ ေနာက္ထပ္ေရႊ႔ေျပာင္းလာၾကေသာ အျခားလူမ်ဳိးစုမ်ားရန္ေၾကာင္႔ ေရွးကထြက္ခြာသြားေသာ အုပ္စုေနာက္သို႔ ရွာေဖြရင္း ေျပာင္းေရႊ႔လိုက္လာၾကျခင္းျဖင္႔ ထီေဆ႔ေမ႔ယြားမွ မို႔ထိတ္ သို႔မဟုတ္ မိုထိ ေခၚ မိခင္အႏြယ္၀င္ လူမ်ဳိးမ်ားျဖစ္လာၿပီး အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာသြားၾကသည္ဟု သမိုင္းပညာရွင္ အမ်ားစုက လက္ခံယံုၾကည္ထားၾကပါသည္။
ဖထိတ္ ေခၚ စေကာကရင္အုပ္စုသည္ မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္း၊ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္းမ်ားကို အဓိကအသံုးျပဳ၍ ေတာင္ဘက္သို႔ ေရႊ႔ေျပာင္းလာရာ ယေန႔တိုင္ ယိုးဒယားျပည္၊ ျမန္မာျပည္၊ ကေမၻာဒီးယားႏွင္႔ ဗီယက္နမ္ေတာင္ပိုင္း မေလးရွားေျမာက္ပိုင္း ေဒသမ်ားသို႔တိုင္ေအာင္ ေတာင္ေပၚေျမျပန္႔အႏွံ႔ ေနထိုင္ၾကသည္ကို ေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။
မိုထိတ္ ေခၚ ပိုးကရင္အုပ္စုသည္ ဧရာ၀တီျမစ္ေၾကာင္းတို႔ကို အထူးသျဖင္႔ အသံုးျပဳ၍ဆင္းလာၾကရာ ျမန္မာျပည္ ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚေဒသႏွင္႔ ကရင္ျပည္နယ္ေဒသမ်ားတြင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ယိုးဒယားျပည္အေနာက္ဘက္ျခမ္း ေဒသမ်ားတြင္ေသာ္လည္းေကာင္း ပ်႕ံႏွံေနထိုင္သည္ကို ေတြ႔ရေပမည္။
ကရင္သကၠရာဇ္ေရတြက္ျခင္း
ဒုတိယအသုတ္ျဖစ္ေသာ မို႔ထိတ္ ေခၚ ပိုးကရင္အႏြယ္၀င္တို႔သည္ ခမ (၇၃၉) ႏွစ္ေလာက္တြင္ ဤျပည္ေထာင္စုေဒသထဲသို႔ စတင္၀င္ေရာက္လာၿပီး ထိုကာလမွစ၍ ကၽြႏု္ပ္တို႔ကရင္အမ်ဳိးသားသကၠရာဇ္ကို သုေတသီတို႔ေရတြက္၍ ယခုႏွစ္အထိဆိုပါမႈ ၂၇၄၉ ခုႏွစ္သို႔ပင္ ေရာက္ခဲ႔ပါသည္။
သို႔ျဖစ္လွ်င္ ယေန႔ကၽြႏု္ပ္တို႔ျပည္ေထာင္စုအတြင္း ျပန္လည္ဆံုစည္းၾကေသာ ဖခင္အႏြယ္၀င္ (စေကာကရင္) အုပ္စုႏွင္႔ မိခင္အႏြယ္၀င္ (ပိုးကရင္) အုပ္စုတို႔မွာ တစ္ခ်ိန္က ထီေဆ႔ေမ႔ယြားတြင္ တစ္ရြာတည္းသို႔မဟုတ္ တစ္အိမ္ေထာင္စုတည္း ေနထိုင္ခဲ႔ေသာ မိဘမ်ားမွ တစ္မ်ဳိးတည္း တစ္ခုတည္းေသာ ေသြးရင္းသားရင္ ညီအစ္ကိုမ်ားျဖစ္ေၾကာင္းကို ကရင္လူႀကီးမ်ားက ဆံုးမေျပာၾကားခဲ႔ေသာ ပံုျပင္မ်ား၊ ဆံုးမစကားမ်ား၊ စကားပံုမ်ားအရ မွန္ကန္ေနေၾကာင္း ျငင္းဆိုစရာမရွိသည္႔အျပင္ ယင္းသမိုင္းစဥ္ကို ပိုမိုခိုင္လံုေစမည္႔ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားက ယေန႔အေရွ႔ေတာင္အာရွေဒသရွိ လူမ်ဳိးစုမ်ား၏ သမိုင္းကိုေလ႔လာျခင္းအားျဖင္႔ ယင္းတို႔အနက္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ကရင္လူမ်ဳိးစုမ်ား၏ အတိတ္သမိုင္းေၾကာင္းကိုလည္း မွန္ကန္စြာ ေလ႔လာသိရွိႏုိင္ပါသည္။
ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားဟုေခၚတြင္ျခင္း
ကရင္လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ပညာရွင္မ်ားက ထိုင္းတရုတ္အႏြယ္၀င္မ်ားဟု မွတ္တမ္းတင္ၾကသည္။ ပညာရွင္တို႔၏ တင္ျပခ်က္အရ လူတို႔၏ဦးေခါင္းခြံအေနအထားႏွင္႔ ႏွာေခါင္းအေနအထားအရလည္းေကာင္း စကားေ၀ါဟာရ ဘာသာေဗဒအရလည္းေကာင္း သတ္မွတ္ေခၚတြင္ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ကရင္လူမ်ဳိးႏြယ္စုမွာ ထိုင္း၊ တရုတ္အုပ္စုမ်ားကဲ႔သို႔ပင္ မြန္ဂိုအႏြယ္၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
အေရွ႔ေတာင္အာရွေဒသရွိ လူမ်ဳိးအေတာ္မ်ားမ်ားက ယန္ ဟုေခၚၾကၿပီး ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားက ကရင္ဟုေခၚၾကသည္။ ကရင္ဟူေသာအေခၚကို မည္သည္႔အခ်ိန္ကစတင္၍ ေခၚၾကသည္ဟု အတိအက်တင္ျပရန္ ခက္ခဲေသာ္လည္း ယင္းအေခၚသည္ အင္း၀ေခတ္မတိုင္မီ စတင္ေခၚတြင္ခဲ႔ဟန္ရွိပါသည္။ ျမန္မာလူမ်ဳိးတို႔၏ အယူအဆအရ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားကို ရွမ္းလူမ်ဳိးမ်ား (၃၀) တြင္ ထည္႔သြင္း၍ သမိုင္းတြင္မွတ္တမ္းတင္ခဲ႔ရာ (ေကြ႔ရွမ္း) လူမ်ဳိးမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ (ဂၽြမ္း) လူမ်ဳိးမ်ားသည္လည္းေကာင္း ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားကို ေဒသအေလ်ာက္ ေခၚတြင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု သမိုင္းပညာရွင္အခ်ဳိ႔က ယူဆၾကပါသည္။ အခ်ဳိ႔ပညာရွင္မ်ားက တစ္ခ်ိန္ကဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းတြင္ ေနထိုင္ခဲ႔ဖူးေသာ ကမ္းယံလူမ်ဳိးမ်ားမွ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္လာသည္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ပ်ဴလူမ်ဳိးမ်ားအား ယေန႔ပိုးကရင္ျဖစ္လာသည္ ဟူ၍လည္းေကာင္း ယူဆၾကပါသည္။
ယေန႔ရခိုင္ျပည္ေဒသအခ်ဳိ႔တြင္ (ကမ္းယံ) လူမ်ဳိးအနည္းငယ္ကို ေတြ႔ႏုိင္ရာ ယင္းတို႔မွာ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင္႔ မတူေၾကာင္းကို ၄င္းပ်ဴလူမ်ဳိးမ်ားကို သမိုင္းပညာရွင္အခ်ဳိ႔က ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီဟု ယူဆၾကေသာ္လည္း အမွန္မွာ ယေန႔တိုင္ေအာင္ ပ်ဴလူမ်ဳိးတို႔၏အဆက္အႏြယ္ကို ပဲခူးတိုင္းအေနာက္ဖက္ျခမ္းႏွင္႔ ျပည္ၿမိဳ႔တစ္ဖက္တြင္ အႏွံ႔အျပားေတြ႔ရွိႏုိင္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုသူတို႔အားလံုးမွာ မိမိတို႔ကိုယ္ကို ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားဟု ယံုၾကည္ၾကၿပီး ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားအသြင္သို႔ လံုး၀ေျပာင္းလဲသြားျခင္းသာျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာစစ္စစ္မ်ားႏွင္႔ အေရာင္အေသြးမတူျခင္း စကားေျပာရာတြင္ အသံ၀ဲပံု တစ္မ်ဳိးတစ္ဖံု ထူးျခားျခင္းတို႔ေၾကာင္႔ ပ်ဴလူမ်ဳိးမ်ားကို ပိုးကရင္ျဖစ္လာသည္ ဆိုေသာယူဆခ်က္မွာ မမွန္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ေရွးပ်ဴယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားခ်ိန္တြင္ ပ်ဴလူမ်ဳိးႏွင္႔ ပိုးကရင္အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ ေရာေႏွာခဲ႔ၾကသည္႔ လကၡဏာအေထာက္အထားကား ထည္႔သြင္းစဥ္းစားရေပမည္။ အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ ယေန႔ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ရုိးရာဓေလ႔အခ်ဳိ႔တို႔သည္ ထိုေခတ္ ပ်ဴယဥ္ေက်းမႈအခ်ဳိ႔တို႔ႏွင္႔ နီးစပ္သည္ကို ေတြ႔ရွိႏုိင္ျခင္း မာန္လည္သမိုင္းတြင္ ပ်ဴမင္း မ်ားဟူေသာ အေရးအသားႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ပ်ဴမွာ လူမ်ဳိးမ်ားကို ေဖၚျပရာျဖစ္သကဲ႔သို႔ ၿပံဳး ဟူေသာအေရးအသားကို ေတြ႔ႏုိင္သည္။ ၿပံဳး ဟူေသာအေခၚမွာ ျမန္မာစကားသံမ်ားအရ ယရစ္သံပ်က္၍ (ပရုံး) ဟူေသာ အသံထြက္ၿပီး သံမွန္အေနအထားသို႔ ေလ႔လာပါက ပရုံး-ဖလံုး-ဖလံု ဟူေသာအသံမ်ား၏ မူလဇာစ္ျမစ္ျဖစ္ႏုိင္ၿပီး ယင္းအေခၚသည္ ယေန႔ (ပိုးကရင္) လူမ်ဳိးစုတို႔ မိမိကိုယ္ကိုေခၚေသာ ဖလံု ဟူေသာအေခၚႏွင္႔ အသံထြက္တူညီေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ထုိ႔အျပင္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား၏ မွတ္တမ္း၀င္အေခၚအရ ျပည္ၿမိဳ႔ကို (ပရုံး) ဟုေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းေဒသတြင္ တစ္ခ်ိန္က ယေန႔ ဖလံု ဟုေခၚေသာ ပိုးကရင္လူမ်ဳိးစုတို႔ ေနထိုင္ရာေဒသအျဖစ္ျဖင္႔ ထင္ရွားခဲ႔ေၾကာင္းကို ေရွးကရင္လူႀကီးမ်ား အဆိုႏွင္႔ယွဥ္၍ သိရွိႏုိင္ပါသည္။
ျမန္မာ႔သမိုင္းတြင္ပါရွိသည္႔ မြန္၊ ျမန္မာ ႏွစ္ေပါင္း(၄၀)စစ္ပြဲကာလတြင္ ျမန္မာမင္းမ်ား၏ အေရွ႔ဘက္စစ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စစ္ေတာင္းျမစ္၀ွမ္း တစ္ေလွ်ာက္တြင္ အမ်ားစုေနထိုင္ေသာ စေကာကရင္လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ျမန္မာမင္းမ်ား၏ စစ္တပ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေစျခင္းျဖင္႔လည္းေကာင္း မြန္မင္းမ်ားႀကီးစိုးရာ ေဒသျဖစ္ေသာ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚႏွင္႔ ေအာက္ပိုင္းရွိပိုးကရင္ လူမ်ဳိးစုမ်ားကို မြန္မင္းမ်ား၏ စစ္တပ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္အမႈထမ္းေစျခင္းျဖင္႔လည္းေကာင္း ကရင္လူမ်ဳိးစု(၂)စုအား မြန္-ျမန္မာတို႔က ခြဲျခားေခၚေ၀ၚျခင္းျဖင္႔ စေကာကရင္အုပ္စုကို ျမန္မာကရင္မ်ား၊ ပိုးကရင္အုပ္စုကို မြန္-ကရင္ သို႔မဟုတ္ တလိုင္းကရင္မ်ားဟူ၍လည္းေကာင္း ယေန႔တိုင္ေအာင္ တစ္ခ်ဳိ႔ ေခၚေ၀ၚေနၾကေသးသည္။
သုေတသီအခ်ဳိ႔က ေတာင္ငူမင္းဆက္ကို ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ စတင္တည္ေထာင္ေၾကာင္း အဆိုရွိၾကသည္။ ယင္းအဆိုမွာ မ်ားစြာေလွ်ာ္ကန္လွေပသည္။ အေၾကာင္းမွာ မြန္-ျမန္မာစစ္ပြဲကာလတြင္ စေကာကရင္လူမ်ဳိးစုတို႔သည္ စစ္ေရးႏွင္႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေတြ႔အၾကံဳျဖင္႔ နယ္ေျမေဒသ စုသည္းေနထိုင္မႈမ်ားေၾကာင္႔ ေတာင္ငူမင္းဆက္ကို စတင္ထူေထာင္ႏုိင္ရန္ အင္အားအထူးေကာင္းမြန္လ်က္ ရွိမည္မွာမလြဲေပ။ မည္သို႔ပင္ ဆိုေစကာမႈ သမိုင္းတြင္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ မွတ္တမ္းမ၀င္သည္မွာ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ေအးေဆးစြာ ေနထိုင္လိုေသာ စိတ္ဓါတ္ႏွင္႔ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ အားနည္းေသာ သဘာ၀တို႔ေၾကာင္႔ အျခားလူမ်ဳိးမ်ားတို႔၏ လက္ေအာက္တြင္ ကာလၾကာျမင္႔စြာေနထိုင္ကာ မိမိတို႔ယဥ္ေက်းမႈဓေလ႔ ထံုးစံတစ္ခ်ဳိ႔တို႔မွာ ႏွေမ်ာဖြယ္ရာ ဆံုးရႈံးခဲ႔ရျခင္းႏွင္႔ တစ္ေဒသႏွင္႔တစ္ေဒသ ဆက္သြယ္ရန္ ေ၀းလံခက္ခဲေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ ပ်ံ႕ႏွ႔ံေနထိုင္မႈတို႔မွာ အဓိကက်လွေပသည္။
စေရွာင္ဖန္း (အင္းစိန္)
Collapse...
ကရင္ႏွင္႔ကရင္႔ရုိးရာ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ား
ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရအားျဖင္႔ (၄) သန္းေက်ာ္ရွိေနၾကၿပီး ေနရာေဒသႀကီး (၃) ခုတြင္ေနထိုင္ၾကသည္။ ၄င္းတို႔မွာ (၁) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၀ွမ္း၊ သံလြင္ျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ တနသၤသာရီကမ္းရုိးတန္းေဒသ (၂) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကားရွိ ပဲခူးရုိးမေတာင္တန္းမ်ားႏွင္႔ ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းေဒသမ်ား (၃) ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေတာင္ပိုင္းမွ ကယားျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၏ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းႏွင္႔ လြင္ျပင္မ်ားအပါအ၀င္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေဒသမ်ားပင္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားသည္ ဘာသာစကားအားျဖင္႔ (၁၆) မ်ဳိးခန္႔ကြဲျပားျခားနားၾကၿပီး ယင္းတို႔ကိုအဓိကအားျဖင္႔ အုပ္စုႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ စေကာ-ဘြဲအုပ္စု (Sgaw-Bghai) ႏွင္႔ပိုးအုပ္စု (Pow) တို႔ပင္ျဖစ္သည္။ စေကာသည္ စေကာ-ဘြဲအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး အသံုးျပဳေသာစကား ျဖစ္သကဲ႔သို႔ ပိုးစကားသည္လည္း ပိုးအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး ေျပာေသာစကားျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကရင္မ်ားကိုေနရာေဒသလိုက္၍ ေျမာက္ပိုင္းကရင္၊ ေတာင္ပိုင္းကရင္ ဟူ၍ခြဲထားျပန္သည္။ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ ကယားမ်ားပါ၀င္ၿပီး ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ စေကာႏွင္႔ပိုးတို႔ပါ၀င္သည္။ ထိုသို႔ ကြဲျပားေနျခင္းသည္ ကြဲျပားျခားနားေသာ ျပင္ပရုိးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ျဖစ္သည္ကို ေဖာ္ျပေနပါသည္။ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားသည္ ထိုင္းစကားကိုေျပာေသာ ရွမ္းတို႔ႏွင္႔နီးစပ္မႈ၊ လႊမ္းမိုးမႈကိူခံရသကဲ႔သို႔ ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ မြန္၊ ဗမာတို႔၏ လႊမ္းမိုးမႈရွိေနသည္။ ေျမျပန္႔တြင္ေနေသာကရင္မ်ားႏွင္႔ ေတာင္ကုန္းေတာင္တန္းတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားဟူ၍ ကြဲျပားၾကျပန္သည္။ အထူးသျဖင္႔ ပိုးကရင္မ်ားသည္ ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထိုသို႔ ပိုးကရင္မ်ား ေျမျပန္႔သို႔ေရာက္ရွိသြားရသည္မွာ စေကာကရင္မ်ား၏ တြန္းပို႔မႈေၾကာင္႔ျဖစ္ရသည္ဟု ပိုးကရင္ဒ႑ရီတြင္ဆိုထားသည္။ တစ္ဖန္ေျမျပန္႔တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာပိုးကရင္မ်ားသည္ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးၾကသည္။ ေတာင္ေပၚတြင္ေနထိုင္ၾကေသာကရင္မ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင္႔ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ ရက္ကန္းလုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ေတာင္ေပၚသားမ်ားသည္ သားေရတပ္ရက္ကန္းစင္မ်ားျဖင္႔ ျပဳလုပ္ၾကေသာ္လည္း ေျမျပန္႔သားမ်ားသည္ ဗမာမ်ားကဲ႔သို႔ သစ္သားေဘာင္တပ္ရက္ကန္းစင္မ်ားျဖင္႔ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေတာင္ေပၚသားမ်ားသည္ ၀ါဂြမ္းမ်ားက္ုစိုက္ပ်ဳိးၾကေသာ အေလ႔အထရွိၿပီး ယင္း၀ါဂြမ္းထည္မ်ားကို ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ဗမာ၊ မြန္တို႔ထံရာင္းခ်ၾကသည္။
ဘာသာတရားႏွင္႔ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈအေပၚအေျခခံလ်က္ ကရင္မ်ားသည္ ကြဲျပားၾကျပန္သည္။ ကရင္တို႔၏မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈမွာ နတ္ သို႔မဟုတ္ နာမ္၀ိညာဥ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈကို ဦးေဆာင္ၾကသူမ်ားသည္ ေက်းရြာလူႀကီးသူမမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဦးေဆာင္သူရြာသူႀကီးမ်ားသည္ မိရုိးဖလာပြဲက်င္းပရာအခမ္းအနားမ်ားကို စီစဥ္ဦးေဆာင္ၾကၿပီး ေက်းရြာရွိအမ်ဳိးသမီးႀကီးမ်ားမွာ ကြယ္လြန္သူဘိုးဘြားမ်ားအား ကန္ေတာ႔ျခငိး၊ ေရာဂါေ၀ဒနာစြဲကပ္သူမ်ားအား ကုသေပးျခင္း စသည္႔အလုပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္တာ၀န္ယူၾကသည္။ မြန္၊ ဗမာ၊ ရွမ္းတို႔၏လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ ကရင္အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈတို႔၏ ေရာေႏွာယွက္ႏြယ္မႈပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉ရာစုတြင္ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားေရာက္ရွိလာသာအခါ သူတို႔၏ယံုၾကည္မႈအစဥ္အလာသည္ ပို၍ရႈပ္ေထြးသြားသည္။ ထိုခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားသည္ ၁၈၂၅ ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ တနသၤာရီေဒသရွိ ကရင္မ်ားၾကားတြင္ သာသနာျပဴလုပ္ငန္းစတင္ခဲ႔ၾကသည္။ ခရစ္ယာန္သာသနာ၏လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ လူမူေရး။ ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားလည္း မ်ားစြာေပၚထြက္လာခဲ႔ၾကသည္။ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားသည္ သာသနာ႔စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကို ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔ၾကသည္။ ကရင္စာမ်ားကိုလည္းတီထြင္ေရးသားျဖန္႔ေ၀လာၾကသည္။ ကရင္မ်ားကိုလည္း သာသနာအမႈေတာ္ေဆာင္မ်ား၊ေက်ာင္းဆရာမ်ား၊ ဆရာ၀န္မ်ား၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ား ျဖစ္လာရန္ ေလ႔က်င္႔ပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ႔ၾကသည္။ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းစစ္တန္းအရ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားတြင္ ဘာသာေရးယံုၾကည္မႈကြဲျပားျခားနားမူကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားသည္ကိုေတြ႔ရသည္။ စေကာမွာ ၆၇% ဗုဒၶဘာသာ၊ ၂၅% ခရစ္ယာန္(ႏွစ္ျခင္း)၊ ၈% မိရုိးဖလာ၊ ပိုးမွာ ၉၃% ဗုဒၶဘာသာ၊ ပအို႔မွာ ၁၀၀% ဗုဒၶဘာသာ၊ ကယားမွာ အမ်ားပိုင္းမိရုိးဖလာ၊ အျခားေသာေတာင္ေပၚကရင္အနည္းစုသည္ ႏွစ္ျခင္း၊ ကက္သလစ္၊ အဂၤလီကန္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။
ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားသည္ ရုိးရာအစဥ္အအလာအရ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို က်င္႔သံုးခဲ႔ၾကသည္။ ေက်းရြာသူႀကီးသည္ ၾသဇာအာဏာရွိသူျဖစ္ၿပီး ရြာသူရြာသားမ်ားအား တရားမွ်တစြာ အုပ္ခ်ဳပ္သူျဖစ္သည္။ ရွမ္းတို႔လႊမ္းမိုးေသာ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ ထက္ေအာက္ဆင္႔ကဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို က်င္႔သံုးၾကေသာ္လည္း ေဒသတစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု မိမိတို႔ကြန္ဖယ္ဒေရးရွင္း( confederation)အသြင္ကို ကရင္နီတို႔ေဒသျဖစ္ေသာ ကနၲာရ၀တီ၊ ေဘာလခဲ၊ ၾကက္ဖိုးႀကီး၊ နမ္႔မယ္ခံုတို႔တြင္ေတြ႔ရသည္။
အေမရိကန္ႏွစ္ျခင္းသာသနာျပဳဆရာ Rev. Harry Ignatius Marshall သည္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ The Karen စာအုပ္ကို ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ႔သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားတို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ားအေၾကာင္းကို သူ၏စာအုပ္ထဲတြင္ အေသးစိပ္ေဖာ္ျပထားသည္။ ကရင္တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္ေသာ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္မ်ားသည္ အျခားစာအုပ္မ်ားႏွင္႔ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ပိုမိုအေသးစိတ္္က်ကာ ပိုမိုျပည္႔စံုသည္ဆိုေသာ္လည္း အားလံုး ၿပီးျပည္႔စံုသည္ဟုမဆိုလိုပါ။ ကရင္တို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္၍ေရးသားထားေသာ အခန္း၏နိဒါန္းမွာပင္ သူကဆိုထားသည္မွာ "ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုး၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပရပါလွ်င္ စေကာ႔တလန္ျပည္လုပ္ သကၠလပ္အ၀တ္စအမွ်င္မ်ားကို ထုတ္ယူေဖာ္ျပသကဲ႔သို႔ စာအုပ္တစ္အုပ္လံုးမွာ ထိုအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင္႔သာ ျပည္႔သြားေပလိမ္႔မည္ ဟုဆိုခဲ႔သည္" မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ Marshall ေဖာ္ျပခဲ႔ေသာ ကရင္တို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ားမွာ အျပည္႔စံုဆံုးေသာအခ်က္အလက္မ်ားဟု မွတ္တမ္းတင္ရေပမည္။
ကရင္ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင္႔ ဆင္တူၾကပါသည္။ ကရင္အမ်ား၀တ္ၾကသည္႔ ရုိးရာ၀တ္စံုမွာ ကရင္သင္တိုင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသင္တိုင္း၏အရွည္ႏွင္႔ အေရာင္အေသြးခ်ယ္သမူမွာမူ ေနရာေဒသအလိုက္ အလြန္ပင္ကြဲျပားၾကပါသည္။ သင္တိုင္းမ်ားကို အမ်ဳိးသားေရာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားပါ ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ ထမီကိုလည္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ထမီတြင္လည္းအဆင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားၾကသည္။ ေရွးယခင္ကဆိုရင္ သြားလာမႈခက္ခဲေသာ အရပ္ေဒသတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္အမ်ုိးသားမ်ားသည္ Loincloth ေခၚေဘာင္းဘီတိုမ်ားကိုသာ ၀တ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀ ရာစုအစပိုင္းေရာက္ေသာအခါ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို ၀တ္ဆင္လာၾကသည္ကိုေတြ႔ရသည္။ Spearman (1880, II:228) ကေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ျခင္းသည္ေျမာက္ပိုင္းေဒသတြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားတြင္ ပိုမိုေတြ႔ရၿပီး သင္တိုင္မ်ားကို ေတာင္ပိုင္းေဒသေန ကရင္မ်ားတြင္ပိုမို၀တ္ဆင္ၾကသည္ကိုေတြ႔ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ အျခား၀တ္စားဆင္ယင္မႈတစ္ခုမွာ အမ်ားစုသံုးစြဲၾကသည္႔ ကရင္လြယ္အိတ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ အမ်ားပိုင္းမွာ အဆင္မပါ ေျပာင္ေခ်ာကရင္လြယ္အိတ္မ်ားျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ားစုသည္ ျခံဳေစာင္ကိုလည္းယက္လုပ္ၾကသည္။
Marshall (1922:37) သည္ ကရင္တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈ ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ၁၉၂၀ ခုႏွစ္မ်ား အစမွာကတည္းကပင္ မ်ားစြာေလ႔လာခဲ႔သည္။ သူ၏ေလ႔လာခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပိုင္း ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသႏွင္႔ ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားသည္ ဗမာမ်ားကဲ႔သို႔၀တ္စားဆင္ယင္ၾကသည္။ ပြဲေတာ္အခ်ိန္မ်ားတြင္သာ ကရင္ရုိးယာ၀တ္စံုမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ေျမာက္ပိုင္းႏွင္႔ အေရွ႔ပိုင္းေနကရင္မ်ားမွာ ရွမ္းအ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကတတ္သည္။ အမ်ုိးသမီးမ်ားမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ ရုိးယာ၀တ္စံုမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ေက်းရြာတြင္ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ဗမာအ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကေသာအခါသာလွ်င္ ကရင္အမ်ုိးသမီးႀကီးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏အနက္ေရာင္သင္တိုင္းကို ဗမာအက်လံုခ်ည္ဖံုးကာ ၀တ္ဆင္ၾကသည္ဟု Marshall (1922:38) ကဆိုထားသည္။
လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္ကာလအတြင္း ကရင္ရုိးယာ၀တ္စံုအေၾကာင္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေလ႔လာရန္မလြယ္ကူသျဖင္႔ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ စေကာႏွင္႔ပိုးကရင္မ်ားထံမွ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႔ကို ေကာက္ယူႏုိင္ခဲ႔ပါသည္။ ပအို႔၊ ကယားႏွင္႔ ဘြဲမ်ားလည္း နယ္စပ္ေဒသတြင္ရွိၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ ကရင္အေၾကာင္းေရးသားရာတြင္ ထိုသူတို႔အေၾကာင္းကို ထည္႔သြင္းေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေခ်။ ထိုင္းႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းႏွင္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိေတာင္ေပၚေဒသတြင္ သာသနာျပဳမ်ားအျဖစ္ ႏွစ္မ်ားစြာေနထိုင္ခဲ႔ၾကေသာ Paul ႏွင္႔ Elaine တို႔ေရးသားေသာ Peoples of the Golden Triangle (1984:68-99) ပါအခန္းတစ္ခန္းႏွင္႔ E.M.Hinton (1974) ေရးသားခဲ႔ေသာ The Journal of the Siam ပါေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ အေျခခံထားလ်က္ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ စေကာႏွင္႔ ပိုးကရင္၀တ္စံုအေၾကာင္းကို ေရးသားထားေသာ Lewis တို႔စာတြင္ ''ကရင္" ဆိုေသာစကားသည္ "ရက္ကန္းယက္"သူမ်ားႏွင္႔ ထပ္တူေတြ႔ျမင္ႏုိင္သည္ဟုဆိုထားသည္။ လို႔ေၾကာင္႔ ကရင္တို႔ယက္ကန္းမွထြက္ေပၚလာေသာ ထုတ္ကုန္ပစၥည္း မ်ားသည္နာမည္ႀကီးလွပါသည္။ Hinton ၏သုေတသနလုပ္ငန္းမွာ ၁၉၆၈-၆၉ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာနယ္စပ္တစ္ေနရာရွိ ပိုးကရင္ရြာတစ္ရြာတြင္ ေတြ႔ျမင္ေလ႔လာခဲ႔သမွ်ကို တင္ျပထားျခင္းျဖစ္သည္။ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခ်က္ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ မ်ားစြာပံုေဖာ္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။
စေကာ-ဘြဲကရင္(The Sgaw-Bghai Karen)
စေကာ-ဘြဲအုပ္စုကို တစ္ဖန္ ဘာသာစကားအရ စေကာ၊ ဘြဲ၊ ကယား၊ ပရဲ႕ စသည္ျဖင္႔ ခြဲႏုိင္ေသးသည္။ စေကာစကားသည္ စေကာႏွင္႔ ပကူးစကားႏွစ္မ်ဳိးစလံုး ပါ၀င္သည္။ ဘြဲစကားတြင္ ဘြဲ၊ ေဂဘား၊ ေဂခို၊ ပထါ၊ ပေဒါင္၊ ပါ၀င္သည္။ ပရဲ႔စကားတြင္ ပရဲ႔မ်ားသာပါ၀င္သည္။
စေကာ (Sgaw)
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စေကာကရင္ (၂) သန္း၀န္းက်င္ေနထိုင္ၾကၿပီး ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ သံုးသိန္းခန္႔ရွိသည္။ အမ်ားစုမွာ ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကားရွိ ပဲခူးရုိးမတြင္လည္း ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:628) ကသူတို႔ကို ''ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းကိုအျမတ္ႏုိးဆံုးေသာကရင္မ်ဳိးႏြယ္စု'' ဟူ၍ပင္တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ႔သည္။ ပိုးကရင္တို႔ႏွင္႔ ရန္ဘက္ျဖစ္ခဲ႔ဖူးသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ သူကဆက္လက္၍ "ျမိတ္ေဒသရွိပိုးကရင္မ်ားကို တစ္စိတ္တစ္ေဒသအားျဖင္႔ ေခ်မႈန္းခဲ႔သည္ကိုလည္ေကာင္း၊ အဂၤလိပ္တို႔ တနသၤာရီကိုသိမ္းပိုက္စဥ္က ပိုးကရင္တို႕ကို၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ႔မႈမ်ားရွိေၾကာင္း" ကို ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။
Spearman (1888,II:628) က ကရင္ရုိးရာစတ္စံုအေေၾကာင္းေဖာ္ျပရာတြင္ "ကရင္ရုိးရာ၀တ္စံုသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းေလးမ်ားျဖင္႔ ယက္က္ထားသည္"ဟုေဖာ္ျပသည္။ Marshall က ကရင္၀တ္စံုအေၾကာင္းပိုမိုစံုလင္စြာ ေဖာ္ျပထားသည္။ ေတာင္ေပၚေနသူမ်ားသည္ ပခံုးမွေျခသလံုးသားအထိက်ေသာသင္တိုင္းကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ပဲခိုးရုိးမတြင္ စေကာမ်ားသည္အေပၚပိုင္းတြင္ အျဖဴေရာင္ရွိၿပီီး အနီေရာင္စင္းေၾကာင္းပါလ်က္ ေအာက္ေျခ၌လည္းအနီေရာင္ျဖင္႔ရက္ထားေသာသင္တိုင္းကို ၀တ္ၾကသည္။ အေရာင္ႏွစ္ခုၾကားတြင္ ဇာထိုးပန္းထိုးမ်ားရွိေသးသည္။ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ဖာပြန္ေဒသမ်ားႏွင္႔ အေရွ႔ဘက္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ သင္တိုင္းကို အျဖဴေရာင္ အနီေရာင္အစင္းႏွစ္ေၾကာင္းကို ထက္ေအာက္ယွက္ႏြယ္ထားလ်က္ ယက္လုပ္ၾကသည္။
အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားသည္ ေျခက်င္း၀တ္အထိက်ေသာ ကရင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ထားၾကသည္ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အပ်ဳိေဖာ္၀င္လာေသာ အမ်ဳိးသမီးတိုင္းသည္ သင္တိုင္းႏွင္႔စကပ္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ဆက္လက္၍ Marshall (1922:28) က အခ်ဳိ႔ရြာမ်ားတြင္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႔ရြာမ်ားတြင္ တစ္ဖန္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အနက္ေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကျပန္သည္။ ထိုသင္တိုင္းတြင္ လည္ပင္းႏွင္႔ လက္၀ေလာက္တြင္ အေရာင္မ်ားကြန္႔ထားသည္။ အခ်ဳိ႔ေဒသမ်ားတြင္ အိမ္ေထာင္မက်မီအထိ အပ်ဳိမ်ားသည္ေျခက်ဥ္း၀တ္အထိက်ေသာ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ထမီစကပ္ကိုအမ်ားပိုင္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အရြယ္ေရာက္သည္႔အခ်ိန္အထိ သင္တိုင္းတိုမ်ားကိုလည္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။
စေကာကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈပံုစံ၊ ဒီဇိုင္းႏွင္႔ ပတ္သက္၍လည္း Marshall (1922:38) က ထိုအစဥ္အလာသည္ စပါးႀကီးေျမြဒ႑ရီမွဆင္းသက္လာသည္ဟုဆိုသည္။ ဒ႑ရီအရ ေနာ္မူအိုင္ကို စပါးႀကီးေျမြျဖဴတစ္ေကာင္က ခိုးယူသြားခဲ႔ၿပီ တြင္းထဲတြင္၀ွက္ထားသည္။ ေျမြတြင္းထဲတြင္ ေရာက္ေနေသာေနာ္မူအိုင္ကို ေယာက်္ားျဖစ္သူကအသက္ေပး၍ ကယ္ယူခဲ႔သည္။ထိုသို႔ျဖင္႔ အမ်ဳိးသမီးမွာ လြတ္ေျမာက္သြားၿပီး ေျမပၚသို႔ျပန္တက္လာႏုိင္ေတာ႔သည္။
ထိုဒ႑ရီအေပၚအေျချပဳလ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအဓိိပၸာယ္ေဖာ္ခဲ႔ၾကသည္႔ အနက္တစ္ခုမွာ "စပါးႀကီးေျမြသည္ မိမိအေရခံြအတိုင္း အမ်ဳိးသမီးအားသင္တိုင္းကို ယက္ရန္ခိုင္းေစသကဲ႔သို႔ အမ်ဳိးသမီးဘက္မွလည္း စပါႀကီးေျမြပါးစပ္မွ လြတ္ေျမာက္ျခင္းအတြက္ ေက်းဇူးတုန္႔ျပန္ေသာအားျဖင္႔ စပါႀကီးအေရခံြအတိုင္း အ၀တ္ယက္လုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ " Gotegorg တြင္ ဖြင္႔လွစ္ျပထားေသာ Ethnographcam Museum ျပတိုက္တစ္ခုတြင္ စေကာကရင္လံုခ်ည္သံုးမ်ဳိးကို ေဖာ္ျပထားသည္ဟု Hansan (1960) က ဆိုခဲ႔ဖူးသည္။ ထိုသံုးမ်ဳိးမွာ (၁) ေတာက္ပေသာ အနီေရာင္ခ်ည္ထည္ လက္လက္ေပၚတြင္ အထည္ေအာက္အစိမ္းေရာင္ အစင္းေၾကာင္းမ်ားပါရွိသည္႔ လံူခ်ည္ (AC#35.39.715)၊ (၂) အထက္ပိုင္းတြင္ အနီေရာင္ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ ယက္လုပ္ထားၿပီး ေအာက္ပိုင္းတြင္ အနီေရာင္လက္ေနေသာ ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ ယက္လုပ္သည္႔လံုခ်ည္ (AC#35.39.801)၊ (၃) အနက္၊ အျဖဴေရာင္ႏွင္႔ အနီေရာင္ပါရွိေသာ အမ်ဳိးသား၀တ္လံုခ်ည္ (AC#35.39.710) ထိုျပတိုက္ထဲတြင္ ကရင္ေခါင္းေပါင္းကိုလည္း ေတြ႔ရသည္။ ကရင္ေခါင္းေပါင္းသည္ အျဖဴေရာင္ခ်ည္ထည္ေပၚတြင္ အ၀ါ၊ အစိမ္းေရာင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ပါ၀င္ၿပီး အနီေရာင္မွာ အထက္ေအာက္အစင္းျဖစ္သည္။
ပကူး (Paku)
ေတာင္ငူအေရွ႔ေတာင္တန္းရွိ ကယားျပည္နယ္တြင္ ပကူးကရင္ (၅၀၀၀) ခန္႔ ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:471) က ေဖာ္ျပသည္မွာ ပကူးကရင္မ်ားသည္ ကရင္နီမ်ား၏ ရုတ္တရက္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျခင္းကို အႀကီးအက်ယ္ခံခဲ႔ရသည္။ ပကူးကရင္ရြာမ်ားလည္း ပ်က္စီးခဲ႔ရသည္။ Spearman က ဤေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေရးသားေသာအခ်ိန္တြင္ ပကူးကရင္ (၂၀၀၀) ခန္႔သည္ ခရစ္ယာန္ဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္းလ်က္ရွိေနၿပီ္ဟု သိရသည္။ ပကူးကရင္မ်ား၏ အ၀တ္အစားႏွင္႔ပတ္သက္၍ Spearman (1888,II:167) က ေဖာ္ျပရာတြင္ "အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အစင္းမရွိ ၊ဇာထိုးပန္းထိုးပါေသာ က်ဥ္းေျမာင္းေသာေအာက္ေျခတြင္ အနားသပ္ကို ယက္ထားသည္ တစ္ရြာႏွင္႔္႔တစ္ရြာ ပံုစံမတူၾကေခ်။" Marshall(1922:35) ကလည္း အလားတူဆိုထားသည္မွာ "ပကူးအမ်ုိးသားမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းကို၀တ္ၾကသည္။ ထိုသင္တိုင္း၏ေအာက္ေျခတြင္ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အနီေရာင္အနားသပ္မ်ားရွိသည္။ ေက်းရြာတစ္ရြာႏွင္႔တစ္ရြာ သီးျခားအမွတ္အသားမ်ား ရွိသည္။"
ဘြဲကို ဘဂဲ (Bghai) ကရင္မ်ားဟုလည္းေခၚၾကသည္။ ဘြဲ (၁၆၀၀၀) ခန္႔သည္ ေတာင္ငူ၀န္းက်င္ရွိ ေတာင္တန္းမ်ားႏွင္႔ ကယားျပည္နယ္ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ေက်းေဘာ္ႀကီးေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္လည္း အနည္းစုေနထိုင္ၾကသည္။
၁၈၆၀ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ေတာင္ငူခရုိင္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအျဖစ္ အမႈထမ္းေဆာင္ခဲ႔ေသာ A.R.McMahon ဆိုသူသည္ဘြဲတို႔၏ ၀တ္စံုႏွင္႔ပတ္သက္၍ ပထမဦးဆံုးေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ A.RMcMahon (1876:300-301) အဆိုအရ "ဘြဲတို႔သည္ စစ္ေတာင္းျမစ္ကမ္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ ေကခိုမ်ားကဲ႔သို႔ ၀တ္စံုမ်ားကို၀တ္ၾကသည္ သူတို႔အ၀တ္ေအာက္ေျခပိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းမ်ားယက္ထားသည္။ သူတို႔ႏွင္႔ေတာင္ဘက္ပိုင္းတြင္ ေနၾကသူမ်ားသည္ လက္မပါေသာ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။" သူကဆက္လက္၍ ဆိုထားသည္မွာ "သာသနာျပဳမ်ားသည္ သူတို႔၏အ၀တ္ေပၚမူတည္၍ ေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ ဘြဲ "(Pant Bhai) ႏွင္႔ သင္တိုင္း၀တ္ (Tunic Bghai) ဟူ၍ ခြဲျခားသိျမင္ၾကသည္။" တစ္ဖန္ Spearman (1888,I:167) က ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳ ေဒါက္တာ Manson Mopgha ၏ေဖာ္ျပခ်က္ကိုအေျချပဳကာ မို႔ပါ Mopha တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္၍ ေဖာ္ျပျပန္သည္မွာ "မို႔ပါတို႔သည္ ခရစ္ယာန္ညာသာသို႔ အဦးဆံုး၀င္လာေသာအဖြဲ႔ျဖစ္ပ့သည္။ သူတို႔သည္ သင္တိုင္း၀တ္ ဘြဲ (Tunic Bghai) အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းေၾကာင္းrမ်ားပါ၀င္သည္။"
Marshall (1922:35) ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သာသနာျပဳခဲ႔စဥ္က ဘြဲတို႔သည္သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကေၾကာင္း သူတို႔၏သင္တိုင္းမ်ားသည္ စေကာႏွင္႔ ပိုးတို႔၀တ္ေသာသင္တိုင္းမ်ားထက္ ပိုမိုတိုၿပီး တင္းၾကပ္စြာ၀တ္ဆင္ၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ "ယခင္က ဘြဲတို႔သည္ ေဘာင္းဘီတိုမ်ားကို၀တ္ၾကေသာ္လည္း ယခုအခါ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို ၀တ္လာၾကသည္။" အုပ္စုတစ္စုႏွင္႔တစ္စု မတူညီျခားနားေၾကာင္းကိုလည္း သူကဆက္လက္ေဖာ္ျပထားသည္။ "ဘြဲတို႔သည္ အထက္ေအာက္ အစင္းလိုက္ပါေသာသင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကသည္။ သူတို႔ထဲ တစ္ခ်ဳိ႔ျဖစ္ေသာ မို႔ပါတို႔သည္ အနီေရာင္ အစင္းပါအ၀တ္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ဘြဲ (Pant Bghai) တို႔မွာ သူတို႔သင္တိုင္းမ်ား၏ ေအာက္ေျခတြင္ အေရာင္ေတာက္ေသာ အစင္းမ်ားကိုေဖာထားၾကသည္။
Marshall (1922:38-39) က မို႔ပါတို႔၏ ၀တ္စံုမ်ားတြင္ အမည္းေရာင္ ေအာက္ခံေပၚတြင္ အ၀ါေရာင္၊ အစိမ္းေရာင္တို႔ကို ေရာယွက္ထားသည္ကို မိမိစာေရးသည္႔အခ်ိန္အထိ ေတြ႔ရေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားမွာ ထိုသို႔ယက္လုပ္၀တ္ဆင္ျခင္း မျပဳၾကေတာ႔ေပ။ ထိုသို႔အျခား ဘြဲအမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အမဲေရာင္ထမီ သို႔မဟုတ္ စကပ္မ်ားကိုသာ ၀တ္ဆင္လာၾကသည္။ ထိုစကပ္မ်ားတြင္ အနီေရာင္ကန္႔လန္႔စင္းေၾကာင္းမ်ားကိုႏွင္႔ အနီေရာင္အစင္းေၾကာင္းကို အလယ္တြင္ယက္ထားသည္။
Spearman (1888,II:114) သည္ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈအေၾကာင္းေျပာရာတြင္ အသုဘ အခမ္းအနားမ်ားႏွင္႔ဆက္စပ္လ်က္ ကြဲျပားျခားနားၾကပံု အေၾကာင္းမ်ားကိုေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ ေသလြန္သူမ်ားအတြက္ သတိရျပဳလုပ္က်င္းပေသာ ႏွစ္ပတ္လည္ပြဲေတာ္မ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပရာတြင္ ေသလြန္သူတို႔အတြက္ ေအာက္ေမ႔ဖြယ္အခမ္းအနားကို ထိုသူေသလြန္ၿပီးသံုးႏွစ္အၾကာတြင္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ၾသဂုတ္ သို႔မဟုတ္ စက္တင္ဘာလဆန္းတြင္ က်င္းပၾကသည္။ ၀ါးကိုင္းတစ္ေခ်ာင္းကို အိမ္ေထာင္႔တစ္ေနရာတြင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္တန္းထားလိုက္သည္။ ထို၀ါးတန္းေပၚသို႔ အ၀တ္သင္တိုင္းသစ္မ်ား၊ ပုတီးကံုးမ်ားကို...ခ်ိတ္ဆြဲထားၾကသည္။ ေသလြန္သူအားရည္စူးပူေဇာ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္သူဘုန္းေတာ္ႀကီးအားလည္း ဇာထိုးပန္းထိုးသင္တိုင္းကို ေပးလွဴၾကသည္။တစ္ခါတစ္ရံ ထိုသင္တိုင္းမ်ားသည္ ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ယက္လုပ္ထားသည္။ အမ်ားအားျဖင္႔ အနီေရာင္ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ ရက္လုပ္ထားၾကၿပီး သာမာန္သင္တိုင္းမ်ားထက္ ပိုရွည္သည္။ Spearman (1888,II:120)
ေဂဘား (Geba)
ေဂဘားမ်ားကို မယ္ပူ သို႔မဟုတ္ ကရင္ျဖဴဟုလည္းေခၚၾကသည္။ လူဦးေရအားျဖင္႔ (၄၀၀၀၀) ခန္႔ရွိၿပီး ကယားျပည္နယ္ ေျမာက္ဘက္ႏွင္႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း မိုးျဗဲေဒသတြင္ေတြ႔ရသည္။ သူတို႔အမ်ားပိုင္းသည္ ခရစ္ယာန္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
ေဂခို(Geku)
လူဦးေရအားျဖင္႔ (၁၀၀၀၀) ခန္႔ရွိေသာ ေဂခိုမ်ားသည္ ရမည္းသင္းႏွင္႔ ေတာင္ငူခရုိင္၊ မိုးျဗဲေဒသရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearmen (1888,II149) သည္ ၄င္းတို႔အား လူရုိင္းလုၾကမ္းအမ်ဳိးဟုေခၚထားသည္။ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္သာသနာမ်ား၏လြမ္းမိုးမႈ အမ်ားဆံုးခံၾကရၿပီး ခရစ္ယာန္အမ်ားဆံုးျဖစ္လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ၁၉ ရာစုေနာက္ပိုင္းတြင္ အဂၤလိပ္နစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ ေရာက္လာၾကသည္။
McMahon (1876:306) ၄င္းတို႔ကို ေဂခိုဟုေခၚၾကသည္။ ေဂခိုအမ်ဳိးသားမ်ားသည္ လက္တိုအကၤ်ီမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ထိုအကၤ်ီေအာက္ေျခတြင္ အနီေရာင္ဇာထိုးပန္းထိုးမ်ားရွိသည္။ ဘြဲတို႔၀တ္ဆင္သကဲ႔သို႔ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ သာမာန္ကုတ္အကၤ်ီမ်ားကိုသာ၀တ္ဆင္ၾကၿပီး အနီေရာင္၊ အျဖဴေရာင္ အေပၚ၀တ္ရုံဂ်က္ကက္မ်ားျဖင္႔ ထပ္၀တ္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:149) က ေဂခိုတို႔၏ အ၀တ္အစားႏွင္႔ပတ္သက္၍ ေဖာ္ျပရာတြင္ ပိုးထည္ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို တစ္ခါတစ္ရံ ဇာထိုးပန္းထိုးျပဳလုပ္ထားသည္။ ေအာက္ေျခတြင္ အနီေရာင္လိုင္းမ်ားေဖာ္ထားသည္။ တက္လာေသာေန ၀န္းနီအသြင္ေဆာင္သည္။ ဘြဲတို႔သည္ ပိုးေကာင္မ်ားကိုေမြးျမဴၾကၿပီး ပိုးထည္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ၾကသည္။ Marshall (1922:35) ကလည္း ေဂခိုအမ်ဳိးသားမ်ားသည္ တက္ေန၀န္းအသြင္ရွိေတာက္ပေသာ အစင္းေၾကာင္းပါ ဇာထိုးပန္းထိုးလုပ္သင္တိုင္းကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္ဟုဆိုထားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ပိုး(Pho) အုပ္စုတြင ပအို႔ ္(Pao)ႏွင္႔ပိုး(Pwo) မ်ားပါ၀င္သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္အျခား စကားကြဲမ်ားစြာမ်ားစြာရွိသည္။ ပအို႔ႏွင္႔ ပိုးႏွစ္မ်ဳိးစလံုးသည္ ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ား ပါ၀င္ၾကသည္။
ပိုးမ်ားသည္ တစ္ခါတစ္ရံ ပို၊ မႏူ သို႔မဟုတ္ ကရင္ျဖဴမ်ားဟုေခၚၾကသည္။ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြန္းေပၚေဒသတြင္ ပိုးကရင္ ၁.၂ သန္းေက်ာ္ေနထိုင္ၾကသည္။ ယခင္ အထက္ျမန္မာႏုိင္ငံ လိြဳင္လံုေဒသေတာင္တန္းမ်ားတြင္လည္း အခ်ဳိ႔ေနထိုင္ၾကေသာေၾကာင္႔ သူတို႔ကို ဗမာမ်ားက တလိုင္းကရင္ဟုေခၚၾကသည္။
Scott and Hardiman (1900,I/II:554) တို႔က F.H Gilles ၏ေဖာ္ျပခ်က္ကို အေျဖျပဳလ်က္ လိြဳင္လံု၊ ေပါင္းေလာင္းေဒသရွိ မႏူေခၚကရင္ျဖဴမ်ားတို႔၏ ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားအေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔ၾကသည္။ သူတို႔သည္ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သင္တိုင္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ လက္တိုျဖစ္သည္။ ေပါင္းေလာင္းေဒသတြင္ ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ယက္ၾကသည္။ တစ္၀က္ျဖဴ တစ္၀က္နီသည္။ ျဖဴေသာအပိုင္းမွာ အေပၚပိုင္းျဖစ္သည္။ ထိုသင္တိုင္းေအာက္တြင္ စကပ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသမီးအတြင္းအကၤ်ီကိုလည္း ၀တ္ထားၾကသည္။ ေျခာက္လက္မအရွည္ သို႔မဟုတ္ ဒူးဆစ္အထိက်သည္။ ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ျပဳလုပ္ထားၿပီး အေရာင္မွာ အမ်ားပိုင္း အနီေရာင္ အျပာနက္ေရာင္ျဖစ္သည္။ တဘက္ဟုေခၚေသာေခါင္းေပါင္းကို ေပါင္းထားသည္။ ေတာင္ရုိးမ်ားေပါင္းေသာေခါင္းေပါင္းႏွင္႔ အလြန္တူသည္။ သစ္ေစးျဖင္႔အေရာင္ဆိုးထားေသာ အ၀တ္ကိုလည္း လက္မပါေသာသင္တိုင္းေနရာတြင္ ထားၾကသည္။ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ မိမိတို႔ သဘက္ဖူးေစာင္မ်ားကို ၾကက္ငွက္အေမြးအေတာင္ ေရာင္စံုမွန္စမ်ားဆင္ယင္လ်က္ ေခါင္းေပါင္းၾကသည္။
အမ်ဳိးသားမ်ားလည္း ခါးေလာက္ေရာက္သည္႔သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားလည္း၀တ္ၾကသည္။ ပေလာင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားကဲ႔သို႔ ခါးတြင္ခ်ည္ေသာအရာမ်ားကို ပတ္ထားၾကသည္။ အနည္းစုသာ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေခါင္းေပါင္းကိုခ်ည္ထည္ျဖင္႔ယက္လုပ္သည္။ နဖူးအုပ္လ်က္ ေခါင္းကိုပတ္ထားၾကသည္။
Hinton (1974:27) သည္ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ ပိုးကရင္မ်ားအေၾကာင္းေရးသားရာတြင္ အိမ္ေထာင္သည္ႏွင္႔လူလြတ္အၾကား ကြဲျပားျခားနားေသာအမ်ဳိးသမီးအ၀တ္မ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားသည္။ အိမ္ေထာင္မရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားသည္ အနီေရာင္အစင္းပါေသာ ဘေလာက္အကၤ်ီမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သူေနထိုင္ေသာေနရာရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အ၀တ္အစားမ်ားႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ေျပာရာတြင္ အေရာင္မ်ားမွာ ေတာက္ပသည္႔အနီေရာင္ အစိမ္းသို႔မဟုတ္ အနက္ေရာင္ကို ပိုမိုဦးစားေပးၾကသည္။ အဆင္အယင္မ်ားမွာ သူတို႔စိန္ႀကိဳက္ျပဳလုပ္ၾကသည္။
အျခားကရင္မ်ား (Other Karens)
အထက္ေဖာ္ျပပါအုပ္စုခြဲမ်ားတြင္မပါေသာ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုေလးမ်ဳိးလည္း ေတြ႔ရေသးသည္။ ၄င္းတို႔မွာ မႏူးမေနာ၊ ေ၀ေ၀ၚ၊ ယင္းတလဲ ႏွင္႔ ဇာယိန္းျဖစ္သည္။
မႏူးမေနာ (Manumanaw)
ကယားျပည္နယ္ ၾကက္ဖိုးႀကီးအေနာက္တြင္ မနူးမေနာခရစ္ယာန္မ်ား ခန္႔မွန္းေခ် (၃၀၀၀) ခန္႔ေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔အ၀တ္အစားမ်ားအေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္းမေတြ႔ရေပ။
ေ၀ေ၀ၚ (Wewaw)
ေ၀ေ၀ၚအေၾကာင္းအက်ဥ္းမွ်ကို Spearman (1880,I:166) ၏မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ရသည္။ သူကေ၀ေ၀ၚမ်ားသည္ ယဥ္ေက်းမူအဆင္႔နိမ္႔ေသးသည္႔လူမ်ားဟု ယူဆသည္။ သူတို႔သည္ အ၀တ္အစားမ်ဳိးစံု၀တ္သူမ်ား ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ ရက္ကန္းယက္ျခင္း မလုပ္ၾကေသာေၾကာင္႔ အသြင္သ႑န္ခြဲျခား၍မရေသာ အ၀တ္အစားမ်ားကို၀တဆင္္ၾကသည္။
ယင္းတလဲ (Yinale)
ကယားျပည္နယ္ ေဘာလခဲေဒသ ေတာင္ဘက္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ယင္းတလဲကရင္အနည္းစု ေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔အ၀တ္အစားမ်ားအေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း မေတြ႔ရေပ။
ဇာယိန္း(Zayein)
ဇာယိန္းကို စြမ္းေတာင္ သို႔မဟုတ္ ေခါင္းတိုကရင္မ်ားဟုလည္းေခၚၾကသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ နားအေပၚဘက္တြင္ ဆံပင္တစ္ခ်ဳိ႔သာခ်န္ထားၿပီး ေခါင္းတံုးရိတ္ၾကသည္ကိုအစြဲျပဳလ်က္ ေခါင္းတိုဟုေခၚၾကျခင္းျဖစ္သည္။ Scott and Hardiman (1900,I/II:539) က F.H Gilles အဆိုျဖစ္ေသာဇာယိန္းမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပိုင္း က်ဳိကၡမီေဒသမွ ျမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္း လိြဳင္ေလာင္ႏွင္႔ မိုင္ပိုင္ေဒသသို႔ေရြ႔သြားၾကသည္ကို ထပ္မံေဖာ္ျပထားသည္။ F.H Gilles က ဇာယိန္းတို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ ပတ္သက္၍ေရးသားသည္မွာ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ၁၅ လက္မအရွည္ရွိေသာ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ခါးတြင္ႀကိဳးးႏွင္႔ခ်ည္ထားသည္။ ကုတ္အကၤ်ီရွည္မွာလည္း ဒူးဆစ္အထိေရာက္သည္။ လည္ပင္းတြင္ခ်ည္ထားသည္ သို႔မဟုတ္ ဖြင္႔ဟထားသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္ေရာ ကုတ္အကၤ်ီပါ အျဖဴေရာင္ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားလည္း သင္တိုင္းတိုမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ အနက္ေရာင္အစင္းသည္ လည္ပင္းကိုပတ္လ်က္ ေက်ာဘက္ ရင္ဘက္ျခမ္းအတိုင္း ေအာက္သို႔သြယ္တန္းသည္။ လက္ေမာင္းစကိုလည္း ပတ္ထားသည္။ ေအာက္ဆံုးအနားသတ္မွာ သံုးလက္မခန္႔ အက်ယ္ထားသည္။ ထိုသင္တိုင္းမ်ဳိးသည္ ဒူးဆစ္ႏွင္႔ေပါင္ၾကားေလာက္တြင္ေရာက္သည္။ အခ်ဳိ႔ကို ခရုခြံမ်ားႏွင္႔ဆင္ယင္ထားသည္။ အတြင္းခံအျဖစ္ စကပ္မ်ားကို၀တ္သည္။ စကပ္မ်ားသည္ ဒူးဆစ္ေလာက္အထိမေရာက္ပါ။ အျဖဴေရာင္ေပၚတြင္ အနက္ေရာင္တင္သည္။ အနီေရာင္ႏွင္႔ အနက္ေရာင္ကိုလည္း အနားသတ္လိုင္းဆြဲထားသည္။ ပထမလိုင္းမွာ လက္မခန္႔က်ယ္၍ ဒုတ္ယလိုင္းမွာ လက္မ၀က္ခန္႔က်ယ္သည္။ တတိယလိုင္းမွာ သံုးလက္မခန္႔ရွိသည္။ အနက္ေရာင္ထိုးထားေသာခ်ည္ထည္ကို ဒူးဆစ္ေအာက္ေျခေထာက္တြင္ ပတ္ထားသည္။ အျပာ သို႔မဟုတ္ အနီေရာင္အ၀တ္စကို ေျခသလံုးတြင္ပတ္ထားသည္။ ေၾကးကြင္းမ်ားကိုလည္း ေျခေထာက္ႏွစ္ဖက္ရွိ ေျခက်င္း၀တ္တြင္ ေလးလက္မခန္႔အထိ ၀တ္ထားသည္။ ေခါင္းကိုလည္း လိပ္ခံုးပံုမို႔ေမာက္ေအာင္ၿဖီးထားသည္။ မို႔ေမာက္ေနေသာဆံပင္ေပၚေအာင္ ေခါင္းေပါင္းလည္းေပါင္းထားသည္။ ေခါင္းေပါင္းကို အမ်ဳိးမ်ဳိးတန္ဆာဆင္ထားသည္။ အျဖဴစႏွင္႔ အနီစရွစ္မ်ဳိးပါရွိသည္။ (၂၀) လက္မရွည္လ်ားၿပီး (၆) လက္မက်ယ္သည္။
Lowis (1919:45) ဇာယိန္းတို႔၏ အ၀တ္အစားတို႔ႏွင္႔ပတ္သက္၍ အတိုခ်ဳပ္ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ သင္တိုင္းႏွင္႔ေျခက်င္း၀တ္ေၾကးကြင္းမ်ားမွာ မ်ဳိးႏြယ္စုတိုင္းရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ သာမာန္အ၀တ္အစားမ်ားျဖစ္သည္။ ေဘာင္းဘီတိုမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ ၀တ္ဆင္ေသာအ၀တ္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႔ေနရာမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ဆံပင္ပံုစံမ်ားမွာ ထူးဆန္းသည္။ Goteborg Ethnographical Museum တြင္ ဇာယိန္းတို႔၏ အ၀တ္အထည္သံုးမ်ဳိးကို ခင္းက်င္းျပသထားသည္။ ပထမတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ုိးသမီး၀တ္လက္တို ဘေလာက္အကၤ်ီ၊ ေဆးဆိုးထားျခင္းမရွိ၊ အျဖဴေရာင္တန္ဆာဆင္ထားျခင္းမရွိ။ (AC#35.39.740)၊ ဒုတိယတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသား၀တ္အကၤ်ီ လက္ပါဂ်က္ကက္ျဖစ္သည္။ (AC#35.39.738) တတိယတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသား၀တ္ေဘာင္းဘီတို ေဆးမဆိုးထားေသာခ်ည္ထည္၊ အျဖဴေရာင္၊ အညိဳေရာင္ အစင္းမ်ားရွိသည္။ (AC#35.39.739) ၄င္းအားလံုးကို "၀ါသာ" (Watha) တြင္စုေဆာင္းခဲ႔သည္။ အမ်ဳိးသားအကၤ်ီပံုမ်ားကိုလည္း ေတြ႔ရသည္။ ဓါတ္ပံုရုိက္ကူးထားျခင္းမေတြ႔ရ။
Scott and Hardiman (1900,I/II:544) တို႔ကလည္း စင္းစင္း (Sin Sin) ဟုေခၚေသာ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားသည္။ ဇာယိန္းႏွင္႔တစ္မ်ဳိးတည္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေတာင္သူႏွင္႔ရွမ္းရြာမ်ားတြင္ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔ဘာသာစကားကို ထိန္းသိမ္းၾကရန္ လိုအပ္လာသည္။ အေၾကာင္းမွာေတာင္သူတို႔၏ လြမ္းမိုးမႈကို မ်ားစြာခံေနရသည္။ Scott and Hardiman (1900,I/II:545) တို႔အဆိုအရ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ေတာင္သူ ဓႏုမ်ားကဲ႔သို႔ ၀တ္စားဆင္ယင္လာၾကေသာ္လည္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားကို ၀တ္ေၾကေသးသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ ဒူးဆစ္အထိေရာက္ေသာ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းျဖစ္သည္။ အျပာေရာင္လိိုင္းကိုလည္း လည္ပင္းပတ္လည္ နံေဘးပတ္လည္ ရင္ဘတ္ေက်ာဘက္ထက္ေအာက္ ေဖာ္ထားသည္။ အကၤ်ီလက္မ်ားမွာ အျပာ အနီႀကိဳးမ်ားျဖင္႔ ေဖာ္ထားျပန္သည္။ အနက္ေရာင္ဆိုးထားေသာခ်ည္ကိုလည္း ခါးတြင္ပတ္ထားသည္။ အတြင္းဂါ၀န္ကိုမ၀တ္ၾက။ ေတာင္သူအမ်ုိးသမီးမ်ားကဲ႔သို႔ ေခါင္းေပါင္းၾကသည္။ ဆံပင္ပံုမွာလည္း အတူတူပင္ျဖစ္သည္။
အျခားေသာကရင္မ်ား၏ အမည္မ်ားကို အျခားမွတ္တမ္းစာေပမ်ားတြင္ ေတြ႔ရေသးသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ကရင္အုပ္စုခြဲမ်ားတြင္ အခ်ဳိ႔ပါ၀င္ၾကၿပီး အခ်ဳိ႔မွာလည္း အျခားအုပ္စုခြဲမ်ား၌ ပါ၀င္ၾကသည္။
(Michale C.Howard ၏ Texitles of the Hill Tribes of Burma မွ "The Karen" ကိုျပန္ဆိုျခင္းျဖစ္သည္။
Collapse...
Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
ကရင္အမ်ဳိးသားအလံေတာ္
ကရင္ဘေလာ႔ဂ္မ်ား
ကရင္လူငယ္အစည္းအရံုး (ကိုရီးယား)
ကရင္အမ်ိဳးသား မိတ္သဟာယအဖဲြ႕ (ကိုးရီးယား)
ေစာေက်ာ္ေလး
ေစာလင္းနက္စ္
ေစာဆိုအဲထေအာင္ (ဆိုဒ္အဲထ္ုအင္)
ေစာဖိုးေဇာ္
ဇြဲကပင္(KDA)
မန္းစိုးကေမာ္
မ်ိဳးခ်စ္ကရင္
မူ.ယံင့္ဖါန္
သင့္အတြက္မနက္ၿဖန္
အု္လ်ာ.ဖါန္
အဲခါန္.သင့္(ဆစ္ဒနီ)
albanykarencommunity
karencommunityassociation
Karen United
OKRSO's Family
Zwekabin_Youth(Singapore)
ျမစ္တစ္စင္း၏ရာဇ၀င္
လက္ေတြ႔က်ပါေစ
ဆက္သြယ္ရန္အီးေမးလ္
Albert Einstein Quotes
အၾကံဉာဏ္မ်ားေရးရန္
တင္ထားၿပီးေသာပို႔စ္မ်ား
Ko Thar Byu (1)
Sagaw Karen Language (2)
ကရင္႔တူရိယာ (1)
ကရင့္ဖားစည္ (3)
ကရင့္ရိုးရာဓေလ့ (4)
ကရင့္သမိုင္း (21)
ကာတြန္း (1)
က်န္းမာေရး (7)
ဓါတ္ပံု (3)
ပံုျပင္ (9)
ဖိတ္ၾကားစာ (1)
ဗီြဒီယို (58)
မွတ္တမ္း (1)
သင္ခန္းစာ (1)
ေဆာင္းပါး (36)
မိုးေလ၀သအေျခအေန
ဘယ္သူေတြရွိေနလဲ
လာလည္ၾကေသာမိတ္ေဆြနိုင္ငံမ်ား
Total Visitors
Please do not change this code for a perfect fonctionality of your counter associations
My Favorite Songs
Gandhi Quotes
My Visitors
© ျမစ္နဒီကိုးသြယ္ . Powered by Blogger. And Pyrmont V2 Bloggerized by Dhampire