my en my my my my my my my en en my my my my my my my my my en my my my my my my my my en my my my en en ru my br en my my my my en my my my my en my my my my en my my my my my en my my my en my my en my my my my my en my en my en my en my en my en my my en my en my en my my en my en my en my my my my en my en my en my my en my en en my en en en sv fr de de fr fr fr sv en en en en en en en en es en en en en en my my my my my my my my my en my my my my my my en my my my my my my my my en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en en
အမေရိကန်က စီးပွားရေးအရ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုရုပ်သိမ်းရေး အစိုးရက ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်ပြည်ခိုင်ဖြိုးကိုယ်စားလှယ် အဆိုတင်သွင်း၊ ဆွေးနွေးရန်မသင့်ဟု လွှတ်တော်ဆုံးဖြတ်
အမေရိ ကန်နိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စီး ပွားရေးအရ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုရုပ် သိမ်းရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်း ကြောင်းအဆိုကို ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဝင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးသန်းစိုးက ပြည်သူ့လွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းခဲ့ရာလက်ခံဆွေးနွေးရန် မသင့်ဟု လွှတ်တော်ကဆုံးဖြတ်ခဲ့ သဖြင့် အဆိုမှာ ရှုံးနိမ့်သွားသည်။ယင်းအဆိုကို သြဂုတ်လ ၁၅ ရက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအ ဝေးသို့တင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အဆို ကိုလွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးရန်သင့် မသင့်သဘောထားရယူခဲ့ရာ သ ဘောထားကွဲလွဲသဖြင့် စက်ခလုတ် သုံး မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။မဲပေးခွင့်ရှိသူကိုယ်စားလှယ် ၃၉၅ ဦး ရှိသည့်အနက် ထောက်ခံမဲ ၁၅၁ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၁၉ မဲ၊ ကြား နေမဲ ၁၆ မဲဖြင့် ကန့်ကွက်မဲများသော ကြောင့် အဆိုကို လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးရန်မသင့်ကြောင်း ဆုံးဖြတ် ခဲ့သည်။
လျှော့ချဆောက်လုပ်ရန်ညွှန်ကြားထားသည့် အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံ ၁၂ လုံးကို ပြန်လည်ခွင့်ပြု၊ မပြု သြဂုတ် ၁၈ ရက်တွင်ဆုံးဖြတ်မည်
အထပ်များ လျှော့ချဆောက် လုပ်ရန် ပြန်လည် ညွှန်ကြား ခံထားရသည့် အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံ ၁၂ လုံးကို ပြန်လည် ခွင့်ပြု၊ မပြုနှင့်ပတ်သက်ပြီး သြဂုတ် ၁၈ ရက်တွင်ပြုလုပ်မည့် ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး အစိုး ရအဖွဲ့ ကက်ဘိနက် အစည်းအဝေးတွင် ဆုံးဖြတ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း အဆောက်အအုံလုပ် ငန်းရှင်များထံမှသိရသည်။အထပ်များလျှော့ချဆောက်လုပ် ရန် ပြန်လည်ညွှန်ကြားခံရသော အ ထပ်မြင့်အဆောက်အအုံပိုင်ရှင်များ က အထပ်မြင့်လျှော့ ချခြင်းကြောင့် ငွေကြေး များစွာ နစ်နာမှုများရှိနေ ကြောင်း သနားခံစာတင်ပြ လာခြင်း ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်အနေဖြင့် လုပ် ငန်းကုမ္ပဏီအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ချင်း၊ တစ်ဦး ချင်းခေါ်ယူတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ယင်းအ ဆောက်အအုံများအား မြို့တော်ဝန် နှင့် စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၌ပါဝင်သည့် လျှပ်စစ်၊ စက်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက် သွယ် ရေးဝန်ကြီး ဒေါ်နီလာကျော်တို့က စစ်ဆေးခဲ့ကာ သြဂုတ် ၁၁ ရက်၌ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ကက်ဘိနက်အစည်းအဝေးတွင် ဆုံး ဖြတ်ပေးမည်ဟုပြောကြားခဲ့သော် လည်း ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေး မရှိဘဲ နှင့်ရေရှည်တွင်စီးပွားရေး ကိုဘယ်လိုမှထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်မဟုတ် ကြောင်း ပြည်ထောင် စုငြိမ်း ချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ပူးတွဲကော်မတီ ဥက္ကဌ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ပြောကြား
ငြိမ်းချမ်းရေး မရှိပဲနှင့်ရေရှည်တွင်စီးပွားရေးကိုဘယ် လိုမှထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည် မဟုတ် ၊စီးပွားရေး ဘယ်လောက်ပဲတိုးတက်တိုးတက် ငြိမ်းချမ်းရေးမရှိပါကစီးပွားရေးကလည်း ပြိုလဲ သွားနိုင် ကြောင်း ပြည်ထောင် စုငြိမ်း ချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ပူးတွဲကော်မတီ ဥက္ကဌ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်မှပြော ကြားလိုက် သည်။ယနေ့ပြုနံနက်ပိုင်းနေပြည်တော်၊သင်္ဂဟဟိုတယ်တွင်ပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင် စုငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှု ပူးတွဲကော်မတီ (UPDJC) အစည်းအဝေး အဖွင့်အမှာစကားတွင်ထည့် သွင်းပြောကြားခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်…
"နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ဆွေးနွေးခြင်း" Let's Talk Business တင်ဆက်မူ
ဇူလိုင် ၂၉ ရက်ကထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သော နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒ ၁၂ ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ သုံးသပ်ချက်အမြင်များပါဝင်သည့် စီးပွားရေးစကားဝိုင်း Let's Talk Business  အစီအစဉ်ကို Sky Net  ရုပ်သံလိုင်းများ တွင်ပြသရန်  သြဂုတ်လ ၄ ရက် ကရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထိုစီးပွားရေးစကားဝိုင်းတွင် ပါမောက္ခဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက် ၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စက်မှု လက်မှုနှင့် ကုန်သည်ကြီး များ အဖွဲ့ချုပ် (UMFCCI) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ မောင်မောင် လေး၊ အာဆီယံ-အမေရိကန်စီးပွားရေးကောင်စီ အကြံပေး ဦးချစ်ထွန်းဖေနှင့် PWC Partner  ဖြစ်သူ ဒေါ်သဇင်အောင် တို့ပါဝင်အကြံပြုသုံးသပ်ဆွေးနွေးထားပြီး သတင်းစာဆရာ ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)ကအစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ်ပါဝင်ထားသည်။ ဆွေးနွေးချက်အပြည့်အစုံကို ဒီမိုကရေစီတူဒေး သတင်းစာပရိသတ်များ အတွက်ဖော်ပြပေးလိုက်ပါ သည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်…
"နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ဆွေးနွေးခြင်း" Let's Talk Business တင်ဆက်မူ (ယမန်နေ့က အဆက်)
ဇူလိုင် ၂၉ ရက်ကထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သော နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒ ၁၂ ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ သုံးသပ်ချက်အမြင်များပါဝင်သည့် စီးပွားရေးစကားဝိုင်း Let's Talk Business  အစီအစဉ်ကို Sky Net  ရုပ်သံလိုင်းများ တွင်ပြသရန်  သြဂုတ်လ ၄ ရက် ကရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထိုစီးပွားရေးစကားဝိုင်းတွင် ပါမောက္ခဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက် ၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စက်မှု လက်မှုနှင့် ကုန်သည်ကြီး များ အဖွဲ့ချုပ် (UMFCCI) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ မောင်မောင်လေး၊ အာဆီယံ-အမေရိကန်စီးပွားရေးကောင်စီ အကြံပေး ဦးချစ်ထွန်းဖေနှင့် PWC Partner  ဖြစ်သူ ဒေါ်သဇင်အောင် တို့ပါဝင်အကြံပြုသုံးသပ်ဆွေးနွေးထားပြီး သတင်းစာဆရာ ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)က အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ်ပါဝင်ထားသည်။ ဆွေးနွေးချက်အပြည့်အစုံကို ဒီမိုကရေစီတူဒေး သတင်းစာပရိသတ်များ အတွက်ဖော်ပြပေး လိုက်ပါ သည်။
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်…
"နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ဆွေးနွေးခြင်း" Let's Talk Business တင်ဆက်မူမှ
ဇူလိုင် ၂၉ ရက်ကထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သော နိုင်ငံတော်၏စီးပွားရေးမူဝါဒ ၁၂ ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ သုံးသပ်ချက်အမြင်များပါဝင်သည့် စီးပွားရေးစကားဝိုင်းLet's Talk Business အစီအစဉ်ကို Sky Net ရုပ်သံလိုင်းများတွင်ပြသရန် သြဂုတ်လ ၄ ရက်ကရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထိုစီးပွားရေးစကားဝိုင်းတွင် ပါမောက္ခဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက်၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံစက်မှုလက်မှုနှင့်ကုန်သည်ကြီးများအဖွဲ့ချုပ်(UMFCCI) ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာမောင်မောင်လေး၊ အာဆီယံ-အမေရိကန်စီးပွားရေးကောင်စီအကြံပေး ဦးချစ်ထွန်းဖေနှင့် PWC Partner ဖြစ်သူ ဒေါ်သဇင်အောင်တို့ပါဝင်အကြံပြုသုံးသပ်ဆွေးနွေးထားပြီး သတင်းစာဆရာကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)က အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် ပါဝင်ထားသည်။ ဆွေးနွေးချက်အပြည့်အစုံကို ဒီမိုကရေစီတူဒေးသတင်းစာပရိသတ်များအတွက် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။
လှိုင်ဝင်းအောင်စုစည်းသည်
ယမန်နေ့မှအဆက် -
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်) - ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ တို့နှစ်ယောက်စလုံးကတော့ (SME)ကိုပြော သွားတယ်ပေါ့နော်။ ရှေ့ပိုင်းကနှစ်ခု၊ စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းတိုးမြှင့်ဖို့နဲ့ပုဂ္ဂလိကပေးဖို့ကိစ္စ အဲဒါလေးဆက်ဆွေးနွေးပါဦး။
ဒေါ်သဇင်အောင် - ကျွန်မ အဲဒါကိုဆွေးနွေးချင် ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ (Privatization) ကို ကျွန်မကိုယ်တိုင်ပေါ့နော်။ မြန်မာပြည်ကို ပြန်ရောက်ကတည်းက ဒါကိုချစ်ထွန်းဖေတို့ လည်းလုပ်ပါတယ်။ ဒီ(Privatization) နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင် ကျွန်မတို့ဝန် ဆောင်မှုလုပ်နေတယ်ပေါ့။ ဝင်ရောက်ပြီးလုပ် ကိုင်လာတယ်ဆိုတော့ ကျွန်မအနေနဲ့ပြောရ ရင်တော့ နိုင်ငံပိုင်ခုနကပြောသွားတဲ့ နှစ်ပိုင်း ပေါ့နော်၊ နိုင်ငံပိုင်နဲ့ ဒီ(State Own Enterprise) (SME) တွေကို အောင်မြင်အောင်လုပ်မယ်ဆို တဲ့အပိုင်းမှာ(balance)ကတော့ ဖြစ်စေချင် တယ်။ (balance)ဖြစ်စေချင်တယ်ဆိုတာက တန်းတူယှဉ်ပြိုင်နိုင်တဲ့(Economy)မျိုးဖြစ်စေ ချင်တယ်။ ကျွန်မတို့က(Public Sector) ကိုလည်း မေ့ထားလို့မရဘူးနော်။ (SOE) တော်တော်များများက နောက်တစ်ခုက ဘာ ကြောင့်လဲဆိုတော့ စနစ်ပေါ့။ အောင်မြင်တဲ့(SOE) လည်းရှိချင်ရှိမယ်။ မြန်မာပြည်မှာ တော့ မရှိခဲ့ဘူး။ စနစ်ကြောင့်ဖြစ်ခဲ့ရတာဆို တော့ ကျွန်မတို့ဘာလို့မအောင်မြင်ဘူးလဲ ဆိုတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့သွားနေတဲ့စနစ်က ကို ချစ်ထွန်းဖေပြောသွားတဲ့ဘတ်ဂျက်(System) နဲ့ပဲသွားတယ်။(State Own Enterprise)အောင် မြင်ရေးအမြတ်ရရေးက ကျွန်မတို့ရဲ့အစိုးရက ချမှတ်တဲ့လမ်းစဉ်ပါ။ ဒီဟာက အဓိကမကျ လှဘူး။ အဓိကအရေးထားခဲ့တဲ့ဟာကဘတ် ဂျက်ဘယ်လောက်ရပြီးတော့ ဘယ်လောက် ပိုက်ဆံနဲ့သုံးမလဲဆိုတဲ့ဟာကို ဖြစ်နေတာ၊ အ ကန့်အသတ်နဲ့သွားနေတာ။ ကျွန်မတို့ကလုပ် မယ်ဆိုရင် ဒီနေရာမှာ ဆရာကြီး ခုနကပြော သလို(Privatizatiom)လုပ်မယ်ဆိုရင်အကုန် လုံးကိုလုပ်တာကို အားပေးလို့မရဘူး။ အစက တည်းက ဒီစနစ်က(Corporatize)အရင်လုပ် ရမယ်။ ပြီးတော့မှ ဒါပုံမှန်သွားနေကျပုံမှန် စနစ်ကတော့(Corporatize)အ ရင်လုပ်မယ်။ ပြီးရင် (Privatize) ကို ဖြည်းဖြည်းချင်းလုပ် သွားမယ်။ ဒါမှမဟုတ် အချို့လုပ်ငန်းတွေဆို ရင်လည်း ချက်ချင်း(Privatize)လုပ်လို့ရတာ တွေရှိတယ်။ ဥပမာ ကျွန်မတို့အခုပြောတဲ့ ဒီတယ်လီဖုန်းတို့၊ ပြည်တွင်းရေကြောင်းတို့၊ ပြည်တွင်းရေကြောင်း လိုဟာမျိုးကို ကျွန်မတို့ က(Privatize)လုပ်လို့မရဘူး။ လုပ်ဖို့လုံးဝမဖြစ် နိုင်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပြည်တွင်းရေ ကြောင်းကို သုံးနေတဲ့သူတွေက(Public)ပြည် သူအများ သုံးနေတဲ့ဟာကို(Privatize) လုပ် မယ်ဆိုရင် စဉ်းစားရတယ်။ ဒီလူတွေကိုဘယ် လိုအခက်အခဲဖြစ်သွားမလဲ။ အစိုးရအနေနဲ့ ဒါကို ထိန်းကွပ်ပေးဖို့လိုတယ်။ အဲဒီတော့တစ် ဆင့်ချင်းတစ်ဆင့်ချင်းလျှော့ပြီးသွားလို့ရတယ်။ အစိုးရရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ အဲဒီတော့ အကောင်း ဆုံးလုပ်နိုင်တာ၊ ဒါမျိုးကို(Corporatize)အ ရင်လုပ်မယ်။ ပြီးတော့မှ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း(Privatize)လုပ်ရမယ်။ ဒီလိုဟာမျိုးကို ကျွန်မတို့က(Corporatize)လုပ်လိုက်ရင်နှစ်ချက်ပေါ့။ တစ်ချက်ကကျ တော့ ပြည်သူတွေကို ထိခိုက်သွားနိုင်တယ်။ အများစုပေါ့။ အများသုံးနေတဲ့ဟာတွေလေ။ အများပိုင်တာ၊ (Privatize)လုပ်ရင်(Private)ကုမ္ပဏီရဲ့ လာတဲ့ကုမ္ပဏီကလည်း(Charity Organization)မဟုတ်ဘူး။ (Profit) သွားရ မှာပဲ။ သွားကိုသွားရမယ်။ အဲဒီတော့ သူရဲ့ အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲနဲ့ သူကလည်း လာလုပ် ချင်မှာမဟုတ်ဘူး။ သူအကျိုးအမြတ်ရှိဖို့အ တွက် ဥပမာသွားနေတာ ချက်ချင်းတင်လိုက် လို့မရဘူး။ ကျွန်မတို့လူတန်းစားတွေကတတ် နိုင်ရဲ့လား အဲဒါရှိတယ်။ အဲဒီတော့ အစိုးရကတစ်နည်းတစ်ဖုံနဲ့(Suggesting) လုပ်မယ် ပေါ့။ အဲဒီအခါကျရင် ကျွန်မတို့က ဘာပါလာ မလဲဆိုတော့ (PPP) ဆိုတာလိုလာပြီ။ ဒီမှာခြုံငုံ ပြောမယ်ဆိုရင် ဒါကိုလုပ်မယ်ဆိုရင် ကျွန်မ တို့က ဒီ(PPP Frame Work)ကိုတော့ ဆောက် ကိုဆောက်ရမယ်။ ဒါတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ လွန်ခဲ့တဲ့သုံးနှစ်လောက်ကတည်းက ဒီမြန်မာ ပြည်စဖွင့်ကတည်းက အများကြီး(Propose)တွေလည်း အများကြီးလုပ်ခဲ့တယ်။ အဖွဲ့အစည်း တော်တော်များများကလည်း လုပ်ခဲ့တယ်။ နိုင်ငံပေါင်းစုံကလည်းလုပ်ခဲ့တယ်။ လုပ်ခဲ့သော် ငြာလည်းပဲ ဒီနေ့ဒီချိန်မှာ အဲဒီ(PPP Frame Work)က ဘယ်နားရောက်နေမှန်းမသိဘူး။ ကျွန်မတို့က ဒီ(PPP Frame Work)ကို သေ သေချာချာဆွဲတင်မယ်။ ပြီးရင် (Centralize Committee)အနေနဲ့ လုပ်သင့်တယ်။ ဘာဖြစ် လို့လဲဆိုတော့ အခုဟာက ဝန်ကြီးဌာနကျွန်မ တို့ကအမြဲတမ်း(Isolated)လုပ်ကြတယ်လေ၊ တစ်ယောက်တစ်ခုစီလုပ်ကြတော့ အဲတော့ အဲဒီလိုမဖြစ်သင့်ဘဲနဲ့(Centralize)ပေါ့နော်၊ ကော်မတီတစ်ခုရှိသင့်တယ်။ အဲဒီကော်မတီက နေပြီးတော့ (PPP Frame Work)လုပ်ရမယ်။ ပြီး(Monitor)လုပ်ရမယ်။ ပြီးတော့မှ ဘယ်(State Own Enterprise)ကို ဘယ်လို(Corporatize) လုပ်သင့်တယ်။ ဘယ်ဟာကတော့ ဘယ်လောက်အခြေအနေထိ (Corporatize) လုပ်ရင်လွယ်သလဲ။ အခုဟာက ကျွန်မမြင်တာ (Corporatize) လုပ်ရင်လည်း (Corporatize) ဆိုတဲ့ နာမည်ပဲထွက်လာတယ်။ တကယ့် (Corporatize) ပုံစံဘယ်သူမှ(Control)မ လုပ်ဘူး။ (MPT) ကလွဲပြီးပေါ့။ (MPT) က တော့ (World Bank)ကနေ ပါနေတဲ့အတွက်။ဆရာကြီးခုနကပြောသွားသလိုပဲ လူတွေပါ လာတယ်။ ဝန်ထမ်းတွေအများကြီးဆိုတော့ ခြုံငုံပြောရရင် ရှိနေတဲ့(SOE)ကို အရင် (List down)လုပ်ဖြစ်ပြီးမှ ဘယ်ဟာကို(Cor -poratize)သွားမလဲ အရင်ခွဲထုတ်ပြီးရင် ဘယ်လို(Frame Work)နဲ့လုပ်မလဲ။ ဒါမှမဟုတ် ရင် ဒီဌာနကလည်း(Corporatization)တစ်ခု ထွက်၊ ဟိုကလည်း တစ်ခုထွက်မယ်ဆိုရင် ကျွန်မတို့က အရမ်းကိုထိခိုက်ပါတယ်။
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)- ဟုတ်ကဲ့ အဲဒီတော့(PPP) ပြောပြတော့h(Public Private Partnership)သွားတာပေါ့၊ အဲဒီတော့(Private နဲ့ Public)နဲ့ ပေါင်းတာ ပြဿနာက Mindset) (Private Sector)မှာရှိတဲ့သူတွေရဲ့ (Mindset)နဲ့(Private)ဆန်တာမှာရှိတဲ့သူတွေ ရဲ့(Mindset)က ကွာခြားမှုရှိတယ်။ အဲဒီကွာခြား မှုရှိတာကိုပဲ အခုမသဇင်ပြောသလိုပဲ တချို့ လုပ်နေတဲ့နေရာမှာ အခက်အခဲတွေဖြစ်နေ တယ်။ အဲဒီ(Mindset) နှစ်ခုကအတူတကွ လက်တွဲလုပ်ရတဲ့အခါမှ ဒီဘက်ကအကန့်အ သတ်နဲ့လာတယ်။(Public Sector)က အကန့် အသတ်ကြီးတွေ နဲ့လာတယ်(Public Sector) က(Independence)နဲ့လွတ်လပ်မှုနဲ့ သွား တယ်။ အဲဒီနှစ်ခုကြားထဲမှာလည်းရှိတော့ ဆရာချစ်ထွန်းဖေ နည်းနည်းဆွေးနွေးပေးပါ။
ဦးချစ်ထွန်းဖေ- (PPP) ကတော့ တကယ်ကျ တော့ အားလုံးအတွက်တော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့ နော်။ ကျွန်တော်ပေးလို့ရတဲ့ဥပမာဆိုရင် လျှပ်စစ်မီးအတွက် ဆိုလာ၊ အစိုးရက ပြည် နယ်နဲ့တိုင်းက သူ့မြေကိုအလကားပေးမယ်။ လာပြီး(Invest)လုပ်ရင်ပေါ့။ လျှပ်စစ်အတွက် ဒါဆို (PPP) ပြောလို့ရတာပေါ့နော်။ အစိုးရ ကမြေစိုက်တယ်။ ဟိုဘက်က နည်းပညာနဲ့ (Investment)အဲလိုမျိုး ပရောဂျက်တွေမှာ တချို့ဟာတွေက(Pay Of Just transfer)ပေါ့။ အဲဒီလိုမျိုး(Frame Work)ခုနက ပြော သလို ပြီးခဲ့တဲ့အစိုးရခေတ်ကဆွဲကြတယ်။ ကြိုးတော့ကြိုးစားခဲ့တယ်ပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့်ကိုမရောက်ကြဘူးပေါ့။ ခု နကပြောသလို (PPP) ပြောရင်တော့ အဓိက က တချို့နေရာမှာ ပုဂ္ဂလိကတွေပဲလုပ်ရင် အဆင်မပြေနိုင်ဘူး။ အမြတ်မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အစိုးရဘက်ကနေပံ့ပိုးပေးမယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်(return)ကပြည်သူတွေကရမယ်။ အဲဒါမျိုးဆိုရင်(PPP)က ကောင်းတဲ့မိုဒယ် ပေါ့။(State Own)ဆိုတဲ့အထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ အထဲမှာမပါသေးတဲ့ဟာ(Military Own)က ပါတယ်။ တပ်မတော်ပိုင် ဒီဖွဲ့တာတွေက ဒီ အထဲမှာ မပါပါဘူး။ ဒါကတော့ အစိုးရပိုင် လို့သတ်မှတ်မယ်ဆိုရင်လည်း ရတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်တဲ့ဟာ တစ်ခုပေါ့နော်။ သူတို့ကိုလည်း အချိန်တစ်ခု ပေးရမယ်။ သူတို့အနေနဲ(State Own En -terprise)တွေG(transport)လုပ်တာမဟုတ် ဘူး။ သူတို့သည် တပ်မတော်ပိုင်ဟာတွေပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့လုပ်ပေးရမယ်။ ဘာဖြစ် လို့လဲဆိုတော့ တပ်မတော်ပိုင်သည်လည်း ဒီ(State Own)လိုပဲ အရင်ကဘတ်ဂျက်တွေ နဲ့လုပ်ခဲ့တယ်။ အခုတော့ သူတို့ဘာသာသူတို့ လုပ်နေတယ်။ မြတ်နေတာလည်းရှိတယ်။ ရှုံး နေတာလည်းရှိတယ်။ တချို့(Business) တွေ မှာ သူတို့အထူးအခွင့်အရေးအနေနဲ့ ရထားတာ ရှိတယ်။ အရင်ကဟာတွေ ပြဿနာမဟုတ် ဘူး။ ဒါပေမဲ့ နောက်သွားမယ့် ဒီမိုကရေစီလမ်း ကြောင်းနဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ စနစ်မှာဆိုရင် သူတို့ကိုဘယ်လိုပူးပေါင်းပါဝင်လာနိုင်မလဲဆို တာ မူဝါဒထဲမှာလည်း ပါဝင်သင့်တယ်လို့ကျွန် တော်ထင်ပါတယ်။
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)-ဟုတ်ကဲ့ခင်ဗျ။ ကျေး ဇူးတင်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ မူဝါဒ(၃)ကိုဆက် သွားချင်ပါတယ်။ (၃)မှာတော့ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုး သော စီးပွားရေးကိုဖြစ်ထွန်းစေနိုင်တဲ့ လူ့အ ရင်းအမြစ်များမွေးထုတ်ပေးရန် ပညာပိုင်းဆိုင် ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်များကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်ဆိုတဲ့ ဒါက တော့ သိပ်ယေဘုယျကျတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးနဲ့ ခုနပြောတဲ့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ ရပ်များကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုက ခုနပြောတဲ့(training)ပေါ့နော်။ (Vocational Education) တွေ ပါလာပါတယ်။ အဲဒီအပေါ်မှာ လည်း ဆရာတို့ဆွေးနွေးပေးပါ။
ဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက်-နံပါတ်(၃)မပြောခင် ခုနလူအဖွဲ့အစည်းမှာ(Public Private)ဆိုတဲ့ ကိစ္စနိုင်ငံတော်ပိုင်၊ အများပိုင်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင် တဖြည်းဖြည်းနောက်ပိုင်းမှာတော့ ခေတ်မီတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ ဒီ(Public)ဆိုတာကြီး ကလည်း (Public)ကန့်သတ်ချက်မရှိတော့ ဘူး။ အရင်တုန်းက လေ့လာခဲ့တာကတော့ ဒီ(Public private)ဘာကြောင့်ခွဲလဲလို့ အ ခြေခံကြည့်လိုက်ရင် အများနဲ့ဆိုင်တဲ့ကိစ္စတွေ အားလုံးဟာ ကျွန်တော်တို့ခေါ်တဲ့ (Public goods) အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိတဲ့ဟာကို (Public Sector) တာဝန်ယူမယ်။ ဥပမာ အမှိုက် သိမ်းတာ။ အမှိုက်သိမ်းတာက အများနဲ့ဆိုင် တယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းကာကွယ် ရေးအတွက် ဒါကျတော့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက လုပ်မှရမယ်လို့ ပြောလာတယ်။ ပြည်သူ့ကျန်း မာရေးဆိုရင် ဗမာပြည်မှာရှိတဲ့ ရေတွေသန့်ဖို့၊ ယင်လုံအိမ်သာရှိဖို့ဟာ ဒါ(Public goods)။ အဲဒီအတွက်ကတော့ နိုင်ငံတော်အစိုးရက တာဝန်ယူရမယ်။ သို့သော်လည်းပဲ ကိုယ်က ပိုပြီးလှချင်လို့ ကိုယ့်နှာခေါင်းပြင်တာကျတော့ ဒါ(Public goods) ဒါနိုင်ငံတော်အစိုးရတာဝန် မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ပဲ (Private Sector) ရှင်းရမယ်ဆိုတာ အရင်တုန်းက။ ဒါပေမဲ့ အခု ဒီဘက်ပိုင်းမှာ ခုနနံပါတ်(၁)နဲ့ဆိုင်တာ။ ဒါပေမဲ့ ပြောချင်တာက ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ပြောနေတယ် ဆို ပေမယ့် ၁ နဲ့ ၂၊ ၂ နဲ့ ၃ ချိတ်ထားတာပေါ့။ အခုဖြစ်လာတာဘာလဲဆိုရင် ဒီ(Private Sector)မှာ ပိုပြီးထိရောက်အောင် ဘာလုပ် ရင်ရမလဲဆိုရင် (Public Sector)ရဲ့ နည်းကို သုံးလာတယ်။ (Private Sector)သုံးတာက သူ့မှာပေတံက အလွတ်ပေတံနဲ့ သူကသုံးတာ အောင်မြင်တယ်။ မအောင်မြင်ဘူးဆိုတာရှင်း တယ်။ အဲဒီအခါကျတော့ ရိုးရိုး(Public Management)လို့ခေါ်တဲ့ ရင်ဆိုင်မှုအတွေးအ ခေါ်တစ်ရပ်က(Public Sector)တွေကို(Public Sector)နီးပါး(Private Sector)ရှိအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတာ ပြောလာတယ်။
ဒါကြောင့်မို့ အခုဆိုရင် စည်ပင်တွေကို တောင်(Public Sector)ထဲ ထည့်ပေးတာရှိ တယ်။ တစ်ချိန်တုန်းက စာတိုက်မှာ တစ်ကမ္ဘာ လုံးမှာ နာမည်အကြီးဆုံးအင်္ဂလိပ်မှာရှိတဲ့ ဒီ စာတိုက်ပုံးအနီကြီးတွေအခုဆိုရင် အားလုံး (Private)ထဲထည့်လိုက်ပြီ။ ဘာကြောင့်လဲဆို ရင် (Public Sector) လုပ်လို့ရတယ်။ ဆို တော့ တဖြည်းဖြည်း(Public private)ကို သီးခြားကြီးမဟုတ်ဘဲနဲ့ အရောတွေပေါ်လာ တာ သတိထားစေချင်ပါတယ်။ နောက်တစ် ခုက(PPP)သိပ်ပြောတယ်။ တကယ်တမ်းလို တာ(PPD)လိုတာ။ (Public private dailogue)လုပ်မယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ (Partnership)မစခင်။ အခုဖြစ်နေတာဘာလဲ ဆိုရင် လူကြီးတွေပေးစားလို့ ယူလိုက်တာဖြစ် တယ်။ နှစ်ယောက်သားက နားလည်မှုမရှိဘူး။ အဲဒီတော့ (Priviate Sector)ကလည်း သူ့အ နေနဲ့ သူထင်တာကိုသူပြောနေတာ။(Public Sector)ကလည်း သူလိုတာချည်းပဲပြောနေ တော့တကယ်တမ်းတော့(Dialogue)လုပ် ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့်(UMFCCI)မှာအမြဲ တမ်းပြောတယ်။ (PPD)နဲ့ စကြရအောင်။ (PPD)ရပြီးမှ(PPP)ကူးတာအဆင်ပြေပါမယ်။ နံပါတ်(၃)ကတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ အခုလက်ရှိ အစိုးရသစ်ကလည်း လက်ခံလိမ့်မယ်လို့အောက် မေ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အရင်းအနှီးသုံးခုရှိ ပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကျွန်တော်တို့နိုင် ငံမှာ သဘာဝအရင်းအနှီး။ ဒါတော်တော်လေး ပေါ<ကယ်တဲ့များတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပါ။ အဲဒီ သဘာဝအရင်း အနှီးရှိတဲ့အပြင်ကို ထုတ် လုပ်မှုအရင်းအနှီး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထုတ်လုပ် မှုအရင်းအနှီးနဲ့ သဘာဝအရင်းအနှီးနီးပါး အရေးကြီးတာက လူသားအရင်းအမြစ်။ ဒါကြောင့်မို့ နံပါတ်သုံးမှာ လူသားအရင်းအ မြစ်ကို ထည့်ထားတာပါ။ ဒါကြောင့်မို့(HRD)ပဲခေါ်ခေါ်လူသားအရင်းအဖြစ်ဖွံ့ဖြိုးဖို့အ တွက် ပညာရေးကဏ္ဍကိုဆိုတယ်။ အဲဒီမှာ ဆရာကိုကိုဖတ်တဲ့အထဲမှာပါတယ်။ ကျွန်တော် တို့နိုင်ငံမှာ တကယ်လိုနေတာက (Vocational training)အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၊ ကျွန် တော်တို့ဆီမှာ အင်မတန်ထူးချွန်တဲ့ ဗိသုကာ ဆရာတွေရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆေးသုတ်တဲ့သူ မရှိဘူး။ အင်မတန်ထူးချွန်တဲ့ လျှပ်စစ်အင်ဂျင် နီယာတွေရှိတယ်။Line Man မရှိဘူး။ အဲဒီ တော့h(Vocational Education)လည်း မေ့ လို့မရဘူး။ တစ်ဖက်က တကယ့်ကိုကျွမ်းကျင် တယ်။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ တကယ်တမ်းခွဲ ဖို့ကိစ္စတစ်ခု အခုထိမပါသေးတာက (professional)နဲ့ (Academic)အရည်အချင်း တစ်ရပ်က ဘာလဲလို့ပြောရင် တက္ကသိုလ် တက်လို့ရတဲ့ ဘွဲ့ဒီဂရီသည် (Academic) လုပ်စားတဲ့ အခါကျတော့(Professional) လိုတယ်။ အခု B.Com စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် မှာB.Com လုပ်တယ်။B.Comနဲ့ လုပ်စား လို့မရဘူး။ (CPA)ယူရတယ်။ အဲဒါက (Professional) ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလိုတာ ကတော့ အဲဒါကို ဖြည့်စွက်မယ်ဆိုရင် ဒီမူမှာ (Professional)ကို (Academic)ပေါ့။ တက္က သိုလ်ကရတဲ့၊ ကျောင်းတွေကရတဲ့၊ ကျောင်းအ ရည်အချင်းရယ်၊ လက်တွေ့မှာသုံးလို့ရတဲ့ ဥပမာ ဆရာဝန်တွေဆိုရင်(MBBS)က(Academic) ဒါပေမဲ့(FRCS)တို့(MRCP)တို့ဟာ (Professional) အဲဒါကြောင့်မို့ ဒီနံပါတ်(၃)မှာ အရည်အသွေးတွေမြင့်အောင်လုပ်မယ်။ ပြော တဲ့အခါမှာ ဒီ(Professional)နဲ့ (Academic)တော့ သူတို့ဆွဲလိမ့်မယ်လို့အောက်မေ့ တယ်။ အဲလိုမြင်မှလည်းရမယ်။
ဒေါက်တာမောင်မောင်လေး-(HRD)ကတော့ အရေးအကြီးဆုံးပါ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အခုတံ ခါးဖွင့်စီးပွားရေးဝါဒပေါ့နော်။ အရင်တုန်း ကတော့ တံခါးက ဖွင့်လိုက်ပိတ်လိုက်ဆိုတော့ အခုတော့ ဖွင့်လိုက်ပြီပေါ့နော်။ နိုင်ငံခြားက(Foreign Direct Investment)က အစပေါ့။ ဝင်လာကြတယ်။ ဒီပြဿနာအဓိကကတော့(Skill Labour)ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံက တိုးတက် သင့်သလောက် မတိုးတက်တာက ဒါလေးတွေ ကြောင့်ပါ။ ခေတ်အဆက်ဆက်က ပညာရေး မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအားနည်းလာလို့ပါ။ ဒီဟာတွေ ကို ခြုံငုံပြီးတော့ စပြီးလုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာအထိ လုပ်နိုင် အောင်လို့တော့ သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါ ကိုသေသေချာချာဖွဲ့ပြီးတော့ ပညာရေးဌာန အောက်ဆိုလည်း ပညာရေးဌာနအောက်က နေ သေသေချာချာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ နဲ့လုပ်မှ နောက် ၁၀ နှစ်လောက်မှာ ပြန်ပြီးတော့ အရင်မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရွှေထီးဆောင်းတဲ့ဘဝကို ပြန်ရောက်နိုင်မှာပါ။ ဒါတော်တော်အရေးကြီး ပါတယ်။
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)-အဲတော့ ဆရာခုန ပြောသလို စီးပွားရေးမူဝါဒဆိုတော့ ဒီမူဝါဒ တွေထဲမှာ စီးပွားရေးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့အဖွဲ့ အစည်းတွေတင်မကဘဲနဲ့ ကျန်တဲ့အဖွဲ့အစည်း တွေကပါ အကောင်အထည်ဖော်ရမှာဖြစ်တယ်။ ဒီမူဝါဒ (၃)ဆိုရင် တကယ်တော့ ပညာရေး ကနေပြီးတော့ ပညာရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒအနေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ သွားရမယ့်ကိစ္စလို့ကျွန်တော် မြင်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့ဆရာ၊ ဆရာမကို ဆွေး နွေးပေးပါဦးခင်ဗျာ။
ဒေါ်သဇင်အောင် - ကျွန်မကိုယ်တိုင်လည်း ပညာရေးကို ၀ါသနာပါပါတယ်။ ပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်ရင် ကျွန်မကိုယ်တိုင်လည်းစောစော တုန်းက ဆရာကြီးခုနကပြောသလို (Academic)ဘွဲ့ရတဲ့ဟာနဲ့(Professional)နဲ့ အရမ်းကို ကွာဟနေတဲ့ဟာတွေပေါ့။ အဲဒီတော့ အခုန လို(talent)က ဘယ်ကနေလာမှာလဲဆိုတဲ့ စ ကားလုံးပေါ့။ (Foreign talent) တွေ ဘာလို့ နေရာယူနေရတာလဲ။ ဘာကြောင့်လဲ။ ကျွန်မ တို့က အဲဒီဟာကိုလုပ်ဖို့အတွက်က ကျွန်မ အမြင်အရတော့ ဆရာမောင်မောင်လေးတို့ ပြောသွားသလိုမျိုး တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအ တာနဲ့ ဒီလိုကြည့်သင့်သလို(Vocational) အရေးကြီးသလို ဒီ(Professional)မွေးထုတ် ဖို့က အရမ်းကိုအရေးကြီးလှတယ်။ ဘယ်လောက် ပြေးမှာလဲပေါ့နော်။
ငါးနှစ်အတွင်းမှာတာ ဘယ်လောက်ပြေး မှာလဲ။ ဘယ်လောက်များများ မွေးထုတ်နိုင် မလဲဆိုတဲ့ ကျွန်မအမြင်ပြောရရင် တချို့ဟာ တွေကို ကျွန်မတို့က (Knowledge transfer) လုပ်ယူရမယ်ပေါ့နော်။ ဒီလို(Knowledge transfer)လုပ်ယူတဲ့အခါမှာ နိုင်ငံခြား(Foreigne talent)ပဲဖြစ်ဖြစ်နိုင်ငံခြားက ပြန်လာတဲ့ဗမာပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် တိုင်းပြည်ထဲမှာရှိနေ တဲ့သူတွေကပဲဖြစ်ဖြစ် တတ်နိုင်သမျှ မြန်မြန် များများ(Professional)နဲ့ ပတ်သက်တဲ့(Knowledge)တွေကိုပေါ့နော်။ (transfer)လုပ် ရမယ်။ အလုပ်နဲ့သော်လည်းကောင်း၊ စာတွေ့ သော်လည်းကောင်း၊ လက်တွေ့သော်လည်း ကောင်း၊ ပညာပေးလုပ်ခြင်းဖြင့်သော်လည်း ကောင်းပေါ့။ ဆရာကြီးပြောတဲ့(Professional) အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့(Professional)ဆိုတဲ့ဟာကို(Formal Life)လုပ်တဲ့သဘော ပေါ့နော်။ သင်တန်းသွားတက်မယ်။ တက် ပြီးတော့ (Professional)ဖြစ်အောင် ကိုယ့် ကိုယ်ကိုယ် အရည်အသွေးမြှင့်တဲ့ဟာပေါ့။ အဲ ဒီလိုမြှင့်ဖို့ အချိန်မလာသေးတဲ့ စပ်ကြားမှာ တော့ ကျွန်မက အဲဒီလို(Knowledge transfer)ဆိုတဲ့ဟာကို အရမ်းအရေးကြီးတယ်လို့ထင် တယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ အဲလိုထည့်သွင်းတဲ့အခါမှာ(Professional)တွေ (Knowledge transfer)လုပ်နိုင်ဖို့အတွက်ကို မူဝါဒမျိုးတွေ စဉ်းစားဖို့လိုတယ်လို့ ကျွန်မထင်တယ်။ အဲဒီ တော့ အားပေးနိုင်အောင်ပေါ့။ နောက်တစ်ခုက မြန်မာနိုင်ငံမှာ အများဆုံးတွေ့ရတာ ကျောင်း သား၊ ကျောင်းသူတွေ၊ ဘွဲ့ရတဲ့သူတွေအားလုံး၊ ကျွန်မကိုယ်တိုင်လည်း အစိုးရကျောင်းကထွက် ခဲ့တာပါ။ ထွက်ပြီးတော့ နိုင်ငံခြားမှာကျောင်း တက်တာပါ။ ဘာတွေရခဲ့လည်းဆိုတော့ကိုယ် တိုင်လည်း ဖြတ်သန်းခဲ့ရသလို ဒီလူတွေလည်း ဖြတ်သန်းနေရတာ။ ရတာကတော့(Soft Skill) တွေပေါ့နော်။ ဒါတွေက ကျွန်မတို့ဆီမှာ မရှိဘူးဖြစ်နေတယ်။ မရှိတော့ လုပ်ယူနေရ တယ်။ အတင်းကိုတွန်းနေရတာပေါ့နော်။ ပညာရေးမှာလည်း ကောလိပ်တစ်ခုမှာ ပါဝင် ဖူးပါတယ်။ (Private) ကောလိပ်မှာပေါ့။ ဒါ ကိုပြောင်းဖို့လုပ်တဲ့အခါမှာ လူတွေရဲ့ (Mindset)ပေါ့။ ဗမာပြည်က ခုန (Corporati- zation)ပဲလုပ်လုပ်။ အခုဒီပြောနေတဲ့ (Human Resource)တွေလုပ်တဲ့ အချိန်မှာစနစ်တွေ အများကြီးအကောင်းကို ယူလာပြီးတော့မှ လုပ်ပေးလို့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ (Mindset)ကို မပြင်နိုင်ဘူးဆိုပြီး အများကြီး ပြဿနာရှိတယ်။ အဲဒီ(Mindset)ပြင်ဖို့အတွက်ကို လူတွေ ကိုပေါ့နော်။ ဘယ်လိုမျိုးအားပေးလုပ်ပေးနိုင် မယ့်နည်းလမ်းတွေဘာတွေရှိနိုင်မလဲဆိုတဲ့ဟာ ကိုစဉ်းစားဖို့လိုပါတယ်။ စနစ်တွေအကောင်း တွေ အများကြီးကိုအကောင်အထည်ဖော် နေပြီးတော့ ရှိနေတဲ့နှစ် ၅၀ လောက်ရဲ့(Mindset)နဲ့ဖြစ်နေတဲ့ဟာကို မပြောင်းပေးနိုင် ဘူးဆိုရင် စနစ်ကြီးကအလကားကြီးဖြစ်သွား မှာစိုးရိမ်ရပါတယ်။
ဦးချစ်ထွန်းဖေ - ကျွန်တော်ကတော့ဒီလူသား အရင်းအမြစ်ကို မဟာဗျူဟာကျကျစဉ်းစား ဖို့လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာရှိတာက လူ ၅၁ သန်းပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ဘေးမှာရှိတဲ့ ဘီလီယံ နဲ့ချီနေတဲ့ တရုတ်တို့အိန္ဒိယတို့ရှိနေတယ်။ ကျွန်တော်က ဘယ်လိုမြင်လဲဆိုတော့ ကျွန် တော်တို့နိုင်ငံနောက် ၁၀ နှစ်၊ နှစ် ၂၀ မှာ ကျွန်တော်တို့ လူဦးရေက နည်းနည်းလေး။ တရုတ်တို့ အိန္ဒိယတို့ကို ယှဉ်လို့မရဘူး။ ကျွန် တော်တို့က ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် ၃၀ က စင်ကာပူလိုလုပ်မှရမယ်။ ကျွန်တော် တို့နိုင်ငံက သေးသေးလေး။ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ် ကျွန်တော်တို့ကြီးတယ်ထင်နေကြတာ။ ဘေး က နိုင်ငံကြီးတွေနဲ့ယှဉ်ရင် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၃၀ က စင်ကာပူက ဘာလုပ်ခဲ့လဲဆိုရင် သူကသူ့ လူတွေကို ဒီကျွန်းဆွယ်နိုင်ငံလေးကို အခြား ကမ္ဘာနဲ့ယှဉ်နိုင်အောင် ဘယ်Skill တွေမှာ ဘယ်လိုလုပ်ဆိုတော့ထားပါတော့။(IT)တို့ကို ဒီဇိုင်းလုပ်ပြီး လုပ်ခဲ့တယ်။ လူတွေကိုသင်တဲ့ အခါမှာ ကျွန်တော်က လက်ရှိလတ်တလော (Vocational)နဲ့ ဖြေရှင်းဖို့တော့လိုတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲလိုမျိုး ၁၀ နှစ်၊ နှစ် ၂၀ ရှိတယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က သူများတွေကို ကျော်နိုင်အောင် ပညာရေးစနစ်ကို စဉ်းစားသင့်တယ်ထင်တယ်။ ဒါအရေးကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင်သူ များနောက်ကပဲ လိုက်နေရင် အမြဲလိုက်နေ လိုက်နေဟိုကလည်း ရှေ့ကပြေးနေပြေးနေ မှာပဲ။ ပညာရေးက အဲလိုလုပ်လို့ရတယ်။ ကျွန် တော်တို့ (Generation)တော့ ရချင်မှရမယ်။ နောက် ၁၀ နှစ် အနှစ် ၂၀ မှာဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ပညာရေးပြောင်းလဲမှုနဲ့ အဲလိုမျိုးစဉ်းစားပြီး တော့ လုပ်စေချင်ပါတယ်။
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)-ရွေးကောက်ပွဲနဲ့သွားရတဲ့ အစိုးရတွေရဲ့ ကောင်းတာရှိသလို အားနည်းချက်ကတော့ ငါးနှစ်အထိတိုင်အောင် ငါးနှစ်အထိပဲ။ နောက်တက် လာတဲ့ အစိုးရကလည်း ငါးနှစ်အထိပဲဆိုတော့ ဆရာ တို့ပြောပုံအရဆိုရင် ငါးနှစ်မကဘဲ နှစ် ၅၀ အထိရမယ်။ နှစ် ၁၀၀ အထိရမယ်ပေါ့နော်။ တိုင်းပြည်ကို အဲလောက် ထိ ဒီဇိုင်းလုပ်ပြီးတော့မှ ဆက်တင်ယူထားရမယ့်ပုံစံ ရှိ ပါတယ်။
ဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက်-နံပါတ်(၃)ကို ပြောတဲ့ အခါမှာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားမှာ ပညာသင် ခဲ့တဲ့သူတွေ နေရာတိုင်းမှာရှိတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော် တို့ရဲ့အားပဲ။ တစ်ချိန်တုန်းကတော့ ကျွန်တော်တို့ (expert)တွေ နိုင်ငံခြားသားတွေသုံးတဲ့နေရာမှာအခုဆိုရင် ကိုယ့်နိုင်ငံက ကိုယ့်လူငယ်တွေ နိုင်ငံခြားမှာ ပညာသင် လာတယ်။ အတွေ့အကြုံတွေရလာတယ်။ ပြန်လာတယ်။ ဘာကြောင့် သူတို့ပြန်လာလဲလို့မေးရင် ဒီကိစ္စကအရေး ကြီးတယ်။ ပေါ်လစီချပြီး ပြန်လာတာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့် ဆီမှာရှိတဲ့အခွင့်အရေးတွေစျေးကွက်ကို ဖွင့်ပေးလိုက် တာ။ အရင်တုန်းက စင်ကာပူမှာ လုပ်တဲ့လုပ်ခလစာ၊ အင်္ဂလန်မှာလုပ်တဲ့ လုပ်ခလစာ၊ ယူအက်စ်က လုပ်ခ လစာ၊ အခုကုမ္ပဏီတွေကပေးနိုင်တဲ့ အင်အားရှိနေပြီ။ အဲဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော်ထင်တာကတော့ တစ်ချိန် ချိန်မှာတော့ ကိုယ့်ပြည်တွင်းအရည်အသွေးတိုးတက် အောင်လုပ်ဖို့ဆိုရင် ကာလတိုအနေနဲ့ ခုနReback တွေအားကိုးရမယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ဆရာကိုကိုစပြောတဲ့ (Mindset)ကိစ္စ။ ဆရာကိုကိုတို့လည်း တီဗွီကြည့်မှာပါ။ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို တုန်လှုပ်သွားတဲ့ကိစ္စ၊ အင်္ဂလန်က အီး ယူကနေထွက်သွားတဲ့အခါမှာ ပေါင်စတာလင်က တစ်ခါ တည်းထိုးကျသွားတယ်။ ပထမတစ်ရက်မှာ တစ်နိုင်ငံ လုံးလှုပ်ရှားတယ်။ ပြည်သူတွေက ဘာလုပ်ရမလဲမသိ ဘူး။ အားလုံးကလည်း လက်ခံလိုက်တယ်။ အဲဒီအတွက် တစ်ယောက်ချင်း တစ်ဦးချင်းမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ အများ ကြီးရှိနေတယ်။ ဒေးဗစ်ကင်မရွန်းကလည်း ထွက်တော့ မယ်။ အဲတော့ကွက်လပ်ကြီးဖြစ်နေတယ်။ တီဗွီကြည့် တဲ့သူတွေ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ ထွက်လာတဲ့သူက ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ။ သူကထွက်ပြီး ဘာပြောလဲဆိုတော့ မင်းတို့ ဘာမှစိတ်မပူနဲ့တဲ့။ ထွက်လို့ရှိရင်ဖြစ်လာမယ့်အကြောင်း အချက်တွေအားလုံးကို တို့ကအဆင်သင့်လုပ်ထားပြီး သားတဲ့။ ဒါပေမဲ့ လူတွေမေ့နေတာ။ အဲဒါဆရာကိုကိုပြော တဲ့(Mindset)နဲ့ဆိုင်တဲ့ဟာ။ အဲဒီလူသည် ဗြိတိသျှ လူမျိုးမဟုတ်ဘူး။ ကနေဒါလူမျိုး။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ အဲဒါပဲ။ (Mindset)ပြောင်းမှရမယ်။ စင်ကာပူမှာ အထွက်တုန်းက ခုန ကိုချစ်ထွန်းဖေပြောတဲ့အထဲမှာ လီကွမ်ယုက ဘာပြောလဲဆိုတော့ နိုင်ငံသားတွေ ဘာ တွေ ငါ့လာမပြောနဲ့။ တော်တဲ့သူတွေငါသုံးမယ်တဲ့။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလည်း အဲဒီလောက်ထိ စဉ်းစားဖို့လို တယ်။ ပုဂ္ဂလိကကတော့ လုပ်နေပြီ။ ပုဂ္ဂလိကက အား ကိုးတာ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှာ ဥပမာ(CEO)တို့ (CFO)တို့ တော်တော်များများက (Expert) နိုင်ငံခြားသား တွေ။ သူတို့က နိုင်ငံခြားသားတွေ အမေရိကက လာတာရှိ တယ်။ အိန္ဒိယကလာတာရှိတယ်။ စင်ကာပူကလာတာ ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့နိုင်ငံသားကို မကြည့်တော့ဘူး။ သူတို့ရဲ့ကျွမ်းကျင်မှုကို ကြည့်ဖို့လိုတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန် တော်တို့အနေနဲ့(Mindset)က မဟုတ်ရင် မြန်မာနိုင်ငံ သားဖြစ်မှ။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌကိုစဉ်းစားကြည့်ပေါ့။ အင်္ဂ လန်ကလူတွေ ဒီလောက်ရင်ကွဲရမှာ ကိုယ့်အနေနဲ့ စဉ်း စားရင် သူတို့ဆီမှာ ဒီလောက်တတ်တဲ့သူမရှိလို့ ကနေ ဒါကကို ခန့်ရလားဆိုတာဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ကိုရွေး တုန်းကလည်း သေချာရွေးတာ။ အဲတော့ အခုဖြစ်တာ လူတွေအားလုံးချီးကျူးတာက သူထွက်လာလို့ ပေါင် စတာလင် နည်းနည်းပြန်တန့်သွားတယ်။
"ကျွန်တော်တို့ စင်ကာပူရဲ့အတွေ့အကြုံရော၊ တရုတ် ပြည်မှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ တရုတ်ပြည်မှာ အထွက်မှာ အန်ချောင်ပင်းက စီးပွားရေးကို စပြီးပြောင်းတဲ့အခါမှာ သူမေးတဲ့မေးခွန်းက တို့နိုင်ငံမှာ စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ရှိလားမေးတော့ကျွန်တော်တို့ခေါ်တဲ့(Business School) သူ့အဖြေက (Business School) မရှိဘူး။ ဘာကြောင့် လဲ။ တစ်ချိန်တုန်းက ကွန်မြူနစ်ဖြစ်တယ်။ (Business School)ထောင်မယ်လို့ပြောတော့ ဘယ်သူတွေလိုက် ရှာရသလဲဆိုတော့ သူတို့မှာတော့ ကံကောင်းတာပေါ့နော်။ ဟားဗက်စ်တို့၊ အောက်စဖို့ဒ်တို့က အားလုံးပြန်လာတယ်။ ပြီးတော့မှ ချက်ချင်းစီးပွားပညာတွေကို သင်ပေးတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့မှာလည်း (Mindset)လို တယ်။ ကိုယ့်နိုင်ငံတိုးတက်ဖို့အတွက်ကို အထောက်အကူ ဖြစ်မယ့်သူတွေကို လက်ခံနိုင်တဲ့စိတ်၊ ပုဂ္ဂလိကတော့ လုပ် နေပြီ။ ပုဂ္ဂလိကမှာ ဒါတော်တော်လေးကို အားကိုးစရာ ကောင်းတဲ့ကိစ္စပါ။ ပုဂ္ဂလိကမှာ ဒီ(Human talent) ရ အောင်ခေါ်တယ်။ တစ်ခုပဲရှိတယ်။ အဲဒီလို ခေါ်တဲ့အ တွက် (Reback)တွေပြန်လာတယ်။ ကျေးဇူးအများကြီး တင်တာ။ သူတို့ပြန်လာတဲ့အတွက်။ သူတို့မှာ ဘာကွာ လဲဆိုတော့ ပညာအရည်အချင်းတူပေမယ့် သူတို့က ပြောရဲဆိုရဲရှိတယ်။ (Critical thinking) သူတို့က သင် လာတယ်ဆိုတော့ အဲဒါလေးတွေနဲ့ဖြည့်ရမှာ။ တစ်ဖက် ကလည်း ကိုယ့်ပညာရေးစနစ်ကို ရေရှည်မှာ ခုနကလို ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်ထင်တယ်၊ နံပါတ်(၃)က အဲဒီလို ကိုင်တွယ်နိုင်မယ်လို့"
ဒေါက်တာမောင်မောင်လေး-"ကျွန်တော်တို့က ဆရာ ကြီးပြောသလိုပေါ့နော်။ (Critical thinking)တို့(Skill)တို့ ဘာတို့က ဒီ(Mindset)ဆိုတာ အဓိက ကျွန် တော်တို့ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် ၅၀ က အမိန့်ပေးတာနဲ့ အမိန့် နာခံတာပဲရှိတယ်။ ကျွန်တော့်ကို (Critical thinking)အတွက်ကို (No Space)ဒါတွေကို လုံးဝကို ကျွန်တော် တို့က အမိန့်ပေးတာကိုနာခံတတ်တယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင် Óဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းစဉ်းစားရှုမြင်သုံးသပ်တဲ့ အရည်အ ချင်းကို ကျွန်တော်တို့နှိပ်ကွပ်ထားလို့ဖြစ်ပါတယ်"
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)-"နံပါတ် (၄) ကို ဆက်သွား ချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က (၁၂) ချက်ရှိတယ်ဆို တော့ နံပါတ်(၄)မှာတော့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ လမ်း များ၊ ဆိပ်ကမ်းများစတဲ့ အခြေခံစီးပွားရေးအဆောက် အအုံများ လျင်မြန်စွာတိုးတက်စေရေးကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်ရန်၊ သူက(Infrastructure Development)သွားမယ်။ ပြီးတော့မှ ဆရာပြောတဲ့(general) အ တိုင်းဖြစ်နေတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့(Data ID Card System)၊ (Digital Government Strategy)နဲ့ (e-Government System) တို့ကို ထူထောင်သွား ရန်ဆိုတော့ နံပါတ်(၄)မှာပါပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီမူဝါဒနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ဆရာတို့ဆွေးနွေးပေးပါ။ ဘာ ကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီ(e-Government)ဆိုတဲ့ဟာကို တွေ့တဲ့အခါမှာ ကျွန်တော်ကနည်းနည်းလေးတွန့်သွားတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒ‘ါ(e-Government)ကို ပထမဦးဆုံးစခဲ့တာက သူ၊ သူက (e-Government)လုပ်ပြီး ကျွန်တော်ထင်တယ်၊ အမေရိကားရော၊ စင်ကာ ပူရော ရောက်သွားတာ။ ဘယ်နှနှစ်ကြာသွားလဲဆိုတော့ ၁၃ နှစ်ကြာသွားပြီး ပြန်လာတယ်ဆိုတော့ (e-Government) ဆိုတဲ့စကားလုံးက သူ့ကိုပြန်ကြိုနေတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒီကတည်းက ထွက်သွားလိုက်တာ၊ (e-Government) ထဲကထွက်သွားလိုက်တာ ၁၃ နှစ်မှာ (e-Government)က ပြန်ကြိုနေတယ်ဆိုတော့ ဒါ တွေကခေတ်အဆက်ဆက်က အစိုးရတွေပြောနေတဲ့ ကျွန်တော်ပြောချင်တာက ‘ဒီစကားလုံးတွေက ကျွန်တော် တို့အတွက် အဆန်းတွေမဟုတ်တော့ဘူး။ ထပ်ခါတလဲလဲ(Repeat) လုပ်နေတဲ့စကားလုံးတွေဖြစ်နေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဖြစ်မလာကြဘူး။ အဲဒီအပေါ်မှာရော လက်ရှိအစိုးရ သစ်အနေနဲ့ရော ဒီစကားလုံးတွေပေါ့။ အမြဲတမ်းဖြစ် နေကျ ဒီစကားလုံးတွေအပေါ်မှာ အဲဒီစကားလုံးတွေကနေ လက်တွေ့လုပ်ရပ်တွေအဖြစ်နဲ့ အကောင်အထည်ဖော် နိုင်ဖို့ အခြေအနေ၊ အဲဒါလေးဆရာတို့ ဝိုင်းဆွေးနွေး ပေးကြပါဦးခင်ဗျာ"
ဒေါက်တာအောင်ထွန်းသက် - နံပါတ်(၄)ကလေ သူနှစ်ခုရောထားတာ။ နှစ်ခုပေါင်းထားတာ။ ကျွန်တော် နားလည်တာက နှစ်မျိုးနားလည်တယ်။(Hard Infrastructure)နဲ့ (Soft Infrastructure)၊ (Infra- structure)ကို ဒီအတိုင်းကြည့်လို့မရဘူး။ နှစ်ခုကြည့် မှရမယ်။ အဲဒီတော့ ဆရာကိုကိုပြောတဲ့ ပထမပိုင်းဖြစ် တဲ့ လျှပ်စစ်တို့၊ လမ်းတွေ၊ ဆိပ်ကမ်းတွေက(Hard Infrastructure) ဒီဘက်က (e-Government)ကို (Process)တို့က(Soft Infrastructure) သူပေါင်း ထားတာမှန်တယ်နော်။ သူမစဉ်းစားဘဲနဲ့ မဆိုင်တာ လာပေါင်းတာမဟုတ်ဘူး။ နှစ်ခုစလုံးသည် (Infrastru- cture)ကို အခြေခံတယ်။ သို့သော်လည်း (Nature)ကမတူဘူး။ လမ်းဖောက်တာနဲ့ (e-Government) ရှိတာနဲ့က မတူသကဲ့သို့ ဒီလိုနှစ်ခုပေါင်းထားတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ စက်မှုကုန်သည်ကြီးများအသင်း မှာ တာဝန်ယူစဉ်အခါကျတော့ ကျွန်တော့်ကို(Industrial Only)လုပ်ပါတယ်။ အထူးစီးပွားရေးဇုန်တွေ၊ အခုဆိုရင်လည်း သီလဝါတို့၊ ထားဝယ်တို့၊ ကျောက်ဖြူ တို့၊ အခုဆိုရင်လည်း တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်တွေက လုပ်တဲ့အခါမှာ(Industrial Park)လို့ပြောရင် ဗီယက် နမ်မှာ(Foreign Investment)လာပါတယ်။ လာပြီး စက်ရုံထောင်ပါရစေလို့ပြောရင် လမ်းကလည်း အဆင် သင့်၊ မြေကြီး၊ လမ်းကလည်း အဆင်သင့်အားလုံးလုပ် ထားတာ။ ကျွန်တော်တို့မှာက လယ်ကွင်းကြီးကို ထိုး ပြတာ၊ လုပ်ပါလို့ပြောရင် ဒါကိုပြောတာ။ အဲဒီအခါကျ တော့ လာလုပ်ကြလို့ဆိုတော့ သူတို့ခမျာ တကယ်စက်ရုံ ထောင်တဲ့အခါမှာ လျှပ်စစ်မရှိတဲ့(Cost)က မလိုအပ်ဘဲ တက်တယ်။ အဲဒီတော့ အခုဆိုရင် အားကိုးစရာက ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်အပြင်ကို (AIIB)၊ ပေကျင်း မှာ အခြေစိုက်တဲ့ဘဏ်ကြီးဟာလည်း ကမ္ဘာ့ဘဏ်နီးပါး ကြီးထွားနေတဲ့အနေအထားဖြစ်တော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသာ ဒီလို(Infrastructure Development)(Hard)ကိစ္စ၊ (Soft) ကိစ္စကတော့ ဒါ(e-Government) ကိစ္စဖြစ်တော့ စိတ်ဝင်စားတယ်။ ဒီ(e-Government)လို့ ပြောတဲ့အခါမှာ နည်းပညာသမားတွေက (E)ကိုသွားပြီးဂရုစိုက်တာ။(Government) ကို သွားပြီး ဂရုမစိုက်ဘူး။ တကယ်လိုတာက(Government)လိုတာ။ (Government)ကောင်းရင်(E)တောင်မလိုဘူး။ အုပ်ချုပ်တဲ့ပုံစံကောင်းရင် (Electronic)တောင်မလိုဘူး။ အခုဖြစ်နေတာက အုပ်ချုပ်မှု မကောင်းတော့ (E)နဲ့သွားလုပ်လိုက်တော့ (E)ရှိတိုင်း ကောင်းသလားမေးတော့မဖြစ်လာဘူး။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ဒီနံပါတ်(၄)မှာ (Soft)နဲ့ (Hard)ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်းတစ်ပြေးညီလုပ်မှရမယ် လို့ ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်"
ကိုကို(စက်မှုတက္ကသိုလ်)- e-Government ဆိုတော့ ကိုချစ်ထွန်းဖေ နည်းနည်းဆွေးနွေးပေးပါဦး။
ဦးချစ်ထွန်းဖေ - ပထမဦးဆုံးပေါ်လစီထဲမှာတော့ ဟုတ်တယ်။ ဒါကတော့ တော်တော်တိတိကျကျပြော ထားတယ်။ တစ်ခုကျွန်တော်မြင်တာက လူထုခေါင်း ဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်စတဲ့(Government)စတဲ့အချိန်မှာ(Government)ကို သူက (effective Government) သွားချင်တယ်ပေါ့နော်။ ကျစ်ကျစ် လျစ်လျစ်ထိရောက်မှုရှိတဲ့ (Government)ပေါ့နော်။ အဲဒီအခါမှာ ကျွန်တော်မြင်တဲ့ဟာက(Government) တော့ရှိမယ်ဆိုရင် ဒီ(e-Government)ဆိုတာ ခုနတုန်း ကပြောသလို(Corruption)တွေလျော့ကျအောင်၊ (transparent) ဖြစ်အောင် အဲဒါမျိုးတွေဖြစ်အောင် (e- Government)ကလုပ်ပေးနိုင်တဲ့ (Mechanisms)ပါပဲ။
"ကျွန်တော်တို့အမြဲလုပ်ရတဲ့(Project) တွေမှာ (People Project Technology) ရှိပါတယ်။ အရင်ဆုံး အစိုးရအဖွဲ့အနေနဲ့ သူ့ ရဲ့လုပ်ထုံးလုပ်နည်း(Process)(Standard) အဆင့်ပေါ့နော်။ လုပ်ကိုင်နေတာတွေ စနစ် တကျ အစိုးရပိုင်တွေရှိရပါတယ်။ ရှိပြီး အဲဒီလူတွေက လည်း အဲဒါတွေကို တတ်ကျွမ်းမှုတွေ သူ့ရဲ့ရာထူးအ လိုက် သူ့ရဲ့(Job discussion)နဲ့ သူစနစ်တကျရှိရပါ တယ်။ အဲဒါကိုမှ (transformation)ကလာပြီး အဲဒါကို ဖြည့်သွင်းပြီးတော့ ထိရောက်အောင်၊ ပိုမြန်အောင် လုပ် ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လုပ်တဲ့ ဒီD(e-Government Project)တွေအားလုံးမှာ အဲဒီ (transformation)လို့ခေါ်ပါတယ်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၊ အဲဒီမှာ(People Project Technology)လည်း ပါပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံက(People)ပေါ်မှာစိတ်ဝင်စားမှု အစိုးရတွေ (e-Government)တွေလုပ်စဉ်က မရှိခဲ့ဘူး။ လူတွေ ကိုလည်း (training)တွေလုပ်ပေးတာတွေ ဒါတွေလည်း မရှိခဲ့ဘူး။ နောက်သူတို့ရဲ့သတ်မှတ်ထားတဲ့ လုပ်ထုံး လုပ်နည်းပေါ့။ လက်ရှိအစိုးရအနေနဲ့လည်း ဒီ(Process) က မရှိဘူး။ မရှိတော့ (technology)ကြီး ယူသွား လို့ရှိရင် အဲဒီ(e-Government)က ဆရာပြောသလိုပဲ (E)ပဲရှိပြီးတော့(Government)မပါဘူး ဖြစ်နေတယ်။ (ဝက်ဘ်ဆိုက်)တွေတော့ တင်ပေးတယ်။ ဘယ်တော့မှ (Active)မလုပ်တော့ဘူး။ အစိုးရတွေဆီကို (Complain)တွေတက်လို့ရတယ်ဆိုတော့ ကျွန်တော်က အဲဒီ လိုလုပ်ပေးတဲ့အဖွဲ့အစည်းကိုမေးပါတယ်။ (Complain) တက်တာကတော့ ရှေ့ကနေ (ဝက်ဘ်ဆိုက်)နဲ့ (Mobile) နဲ့ ဆောက်ပေးလိုက်လို့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူကဖြေ ရှင်းမယ်၊ ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲ၊ အဲဒီဟာတွေ ဘယ်လို ချိတ်ဆက်ပေးမလဲဆိုတာ နောက်ဘက်မှာမရှိဘူး။ နောက် ဘက်မှာ ဒီစနစ်တွေက (Manual)ရော၊ (Automatic)ရောမရှိဘူးဆိုရင် အရှေ့ကဟာတွေက ရှိုးပြသက်သက် ပဲ။ အခွံကြီးပဲဖြစ်နေလိမ့်မယ်။ မျက်နှာပဲလှအောင် ပြင်ထားပြီး အထဲမှာမရှိဘူးပေါ့နော်။ ကျွန်တော်က အခုလုပ်မယ့်ဟာတွေကို တစ်ခုကျွန်တော်အားတက် သွားတာက ဒီ(National IT)ကို ဦးစားပေးတဲ့သဘော ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက အခု ကျွန်တော်တို့မှာက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၅၁ သန်းရှိတဲ့မှတ်ပုံတင်တွေကို တကယ် ကို ကွန်ပျူတာ(Right)နဲ့ တကယ်ကို (Electronic)နဲ့ လုပ်တဲ့ အဲဒီစနစ်ကို ဦးစားပေးတယ်ထင်ပါတယ်။ ဒါ ကလည်းအရေးကြီးတဲ့ဟာလေ။ အဲဒါမျိုးကိုတော့ သူ တို့ ဒီထဲမှာထည့်ထားတယ်။ ဒီ(Project) တွေအားလုံး ထဲမှာ (National IT) ထည့်ထားတယ်။ ခုနပြောတဲ့(e-Govenment) ဖြစ်ဖို့ဆိုတာကတော့ နည်းပညာနဲ့ကင်း သွားလို့မရပါဘူး။ လူတွေကိုလည်း (transformation)ပြောင်းလဲမှာ။ ဆရာခုနပြောသလို သူတို့ကို ဒီ အသွင် ကူးပြောင်းရေးမှာ အားတွေတက်လာအောင် လုပ်ပေး ရမယ်။ ခုနကပြောသလို မှန်ကန်တဲ့နည်းစနစ်တွေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေလုပ်ရမယ်။ ရေရှည်လုပ်ရမယ့် ဟာတွေလေ။ အဲဒီလိုထည့်သွင်းထားတဲ့အတွက် ကျွန် တော်ထင်တယ်၊ ကောင်းတဲ့အလားအလာလို့ မြင်ပါ တယ်"
(ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်)
#Democracytoday
ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်…
Job opportunity
no frame support
Job in Myanmar
Stay connected
RSS Vimeo Twitter Facebook Moby Picture
မျက်မှောက်ရေးရာ
အယ်ဒီတာ့အာဘော်
လူမျိုးစုရေးရာ
အထူးသတင်းပေးပို့ချက်
Advertisement
နိုင်ငံတကာသတင်းများ
နိုင်ငံတကာအထူးဆောင်းပါး
အထူးကဏ္ဍအစီအစဉ်
မှတ်တမ်းများ
ဖျော်ဖြေရေး
နယ်သတင်းများ
မန္တလေးသတင်းများ
မှုခင်းသတင်းများ
လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ မိတ်ဆက် ကဏ္ဍ
Copyright 2014 © Democracy Today Daily Newspaper | Myanmar News Network Co.,Ltd. All rights reserved.
Creation of OrientWebs!
Myanmar News Network
Login or Register
Remember Me
fb iconLog in with Facebook