my en my my my my my hy my my my es en en en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my pt my my my my my my my my my pt my my my zh my en my my my my my my my fa my my my my my my my fa my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my fa ja fa ja my my my my my my my my my zh ja ja my my my my my my my my my my my my my zh my ja my en my my my fi ja fi fi fa my ru en en my my en ru my my my my my my zh ja ja my fa my fi my my my my my my my de my ja my my my my my ru ru my my my es zh my my my my my my my my zh my pt my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en my my my my my my my my my my my my my my ru my my my my my my my my my en my my my my my my my my my my my pt en en my my my my my my en my en my my my en my es eu my my my my my my my en my sw my ru my my my my my en en nl en en en fa my fa de my my en en my my my my my my my my hy my my my my my ja my ja my en en en en en en en
skip to main | skip to sidebar
Showing posts with label ကရင့္ရိုးရာဓေလ့. Show all posts
အေရွ႔ပိုးကရင္မ်ား အျမတ္တႏုိး ထိန္းသိမ္းျမွင္႔တင္ေသာ ရုိးရာဓေလ႔မ်ားအနက္ ႀသပြဲ (ေခၚ) ေတးသီခ်င္း သီဆိုပြဲသည္ တစ္ရပ္အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ႏႈတ္မႈသီခ်င္းသီဆိုရာတြင္ ၾသပြဲသည္ ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္သည္။ ၾသပြဲကို အေရွ႔ပိုးကရင္စကားျဖင္႔ (ဆု္အာင္လင္) ဆအိုင္ေလာင္ ဟူ၍ေခၚၾကသည္။ အခ်ဳိ႔ေဒသတြင္ (ထါေခါဟ္ပြယ္) ထာခိုးပြယ္ ဟူ၍လည္းေခၚၾကသည္။ အေရွ႔ပိုးကရင္အေခၚ ဆအိုင္ေလာင္ သည္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္း ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ရသည္။ တနည္းမွာ ကိုယ္ကာယ ၾကံ႕ခိုင္မႈကို အလွျပျခင္း ဟူ၍လည္းမွတ္ယူႏုိင္သည္။ ထာခိုးပြယ္ သည္ ေတးသီဆိုပြဲဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ ၾသပြဲကို (ဃွဳဲးလင္ဖ၀္႔ခႜီ႔) ဟီြးေလာင္ေဖာ႔ခလီ႔ (ေခၚ) ေမတၱာပန္းမ်ဳိးေစ႔ၾကဲတဲ႔ပြဲ ဟူ၍လည္းေခၚၾကသည္။
သမိုင္းအရ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား အေရွ႔တရုတ္ျပည္ ယန္စီျမစ္အနီး ေတာေတာင္မ်ားတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ႔စဥ္က အဓိက ေတာင္ယာကို လုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကသည္။ ေတာင္ယာစပါးကို ရိတ္သိမ္း၍ တလင္းမ်ားတြင္ စပါးမ်ားကိုေျခြခ်နယ္သည္႔အခါ ညီညာကခုန္၍ ေတးကဗ်ာမ်ားကို သီဆိုၾကသည္။ ထိုသို႔ဆိုၾကရာတြင္ လုလင္ပ်ဳိတို႔ကတစ္ဖက၊္ လံုေမပ်ဳိတို႔ကတစ္ဖက္ အေမးအေျဖသီခ်င္းျဖင္႔ သီကံုး၍ သီဆိုၾကသည္။ တစ္ဖက္ႏွင္႔တစ္ဖက္ ေတးၿပိဳင္ေသာသေဘာျဖင္႔ လကၤာ၊ ကဗ်ာ၊ စကားထာမ်ားကို သီခ်င္းဖြဲ႔၍ ဆိုၾကသည္။ ထိုမွ ေတးသီပြဲ သို႔မဟုတ္ ၾသပြဲသည္ တည္ရွိလာေၾကာင္း ဆိုစမွတ္ျပဳၾကသည္။
ၾသပြဲသည္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ အပ်ဳိလူပ်ဳိပြဲျဖစ္သည္။ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား မိတ္ဆက္ေပးျခင္း အခ်င္းခ်င္းရင္းႏွီးမႈရွိေစျခင္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ က်င္းပၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ အပ်ဳိလူပ်ဳိမစစ္သူမ်ား၊ တစ္ခုလပ္၊ မုဆိုးဖိုမ်ား၊ မုဆိုးမမ်ား ပါ၀င္သီဆိုခြင္႔ မရွိေခ်။ အခ်ဳိ႔ေဒသမ်ားတြင္ အပ်ဳိလူပ်ဳိပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း လူမႈေရးအမည္ပ်က္ ရွိဘူးပါက ပါ၀င္ခြင္႔မျပဳၾကေခ်။ ၾသပြဲက်င္းပရာတြင္ ညအခါ၌သာ က်င္းပၾကသည္။ က်င္းပရာမွာလည္း တစ္ညသာျဖစ္သည္။ ၾသပြဲက်င္းပရာတြင္ သာေရးနာေရးပြဲ၊ အလွဴပြဲ၊ ရွင္ျပဳပြဲ၊ မည္သည္႔ပြဲမဆို က်င္းပ၍ရႏုိင္သည္။
ေရွးအခါက ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ဓာတ္မီးမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား မထြန္းညွိႏုိင္ေသး၍ ညအခါ ၾသပြဲက်င္းပရာတြင္ မီးတုတ္၊ မီးတိုင္မ်ားထြန္းျခင္း၊ မီးဖိုျခင္းျဖင္႔ အလင္းေရာင္ရေအာင္ ျပဳလုပ္ယူၾကသည္။ ၾသပြဲက်င္းပႏုိင္ေရးအတြက္ က်င္းပမည္႔ ရြာခံအပ်ဳိလူပ်ဳိတို႔က ထင္းေခ်ာင္းမ်ား၊ မီးတိုင္မ်ားကို ႀကိဳတင္စုေဆာင္းထားၾကရသည္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ စေတာင္းကင္းမီး (ဓာတ္မီး) ကို အလင္းေရာင္အတြက္ အသံုးျပဳၾကသည္။
ၾသပြဲက်င္းပမည္႔ရြာသည္ အျခာနီးစပ္ေသာရြာမွ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားထံသို႔ ႀကိဳတင္ အေၾကာင္းၾကားရသည္။ အေၾကာင္းၾကားရာတြင္ ဖိတ္ၾကားသည္႔သေဘာျဖင္႔ ''ခိြက္လးဖာ႓ံင္း'' ေခၚ ''လက္ဖက္ထုပ္ကမ္းျခင္း'' ဟု ဆိုအပ္ေသာ ကြမ္းယာထုပ္မ်ားကို ေပးပို႔ကမ္းလွမ္းရေလသည္။ အျခားရြာမွ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ားသည္ ကြမ္းယာထုပ္ရရွိလွ်င္ ၾသပြဲရွိေၾကာင္း သိရွိၾကရေလသည္။
ခိြဳက္လားဖာဘြန္း ေခၚ လက္ဖက္ထုပ္ကမ္းရာတြင္ ပစၥည္းအရာ၀တၳဳတို႔ျဖင္႔ သေကၤတျပဳသည္။ မီးေသြးခဲကိုထုပ္၍ ဖိတ္ၾကားလွ်င္ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္လာေရာက္ရန္ ဆိုလိုသည္။ ေဆးရြက္ကိုထုပ္၍ ဖိတ္ၾကားလွ်င္ အုပ္အုပ္ကၽြပ္ကၽြပ္ လာႏုိင္ေၾကာင္းကိုဆိုလိုသည္။ ထံုးကိုထုပ္၍ပို႔လွ်င္ ၾသပြဲတြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပႏုိင္ေၾကာင္း ဆိုလိုသည္။ ငရုပ္သီးကိုထုပ္၍ ဖိတ္ၾကားလွ်င္ အျမန္လာေရာက္ရန္ ဖိတ္ေခၚသည္႔ သေဘာျဖစ္သည္။ မရမ္းရြက္ကိုထုပ္၍ပို႔လွ်င္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း၊ ညီညီညြတ္ညြတ္လာရန္ သေဘာျဖစ္သည္။ ဖြဲႏုထုပ္၍ပို႔လွ်င္ ၾသပြဲသို႔ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမွ႔စြာ လာေရာက္ရန္ျဖစ္သည္။ သရက္ရြက္ကိုထုပ္၍ ဖိတ္ၾကားလွ်င္ ၾသပြဲတြင္ ေစာင္႔ေနသည္ ဆိုလိုသည္။
ရပ္ေ၀းမွ အပ်ဳိလူပ်ဳိမ်ား ၾသပြဲက်င္းပရာသို႔ ေရာက္ရွိသည္႔အခါ ခ်က္ခ်င္းမ၀င္ေရာက္ေသးဘဲ အျပင္တြင္ ကိုယ္႔အုပ္စုႏွင္႔ကိုယ္ ရပ္ေစာင္႔ေနၾကသည္။ ရြာခံအပ်ဳိလူပ်ဳိတို႔က ထြက္ႀကိဳၿပီး အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိမ်ားက ရြာခံအပ်ဳိမ်ားႏွင္႔အတူ မီးအလင္းေရာင္ရွိရာသို႔ သြားေရာက္၍ စီတန္းထိုင္ၾကသည္။ လူပ်ဳိကာလသားတို႔ကိုလည္း ရြာခံကာလသားမ်ား သြားေရာက္ေခၚေဆာင္လာၿပီး လက္ေ၀ွ႔ေရး ၀င္ေရာက္ျပၾကသည္။
ရပ္ေ၀းမွေရာက္လာေသာ လူပ်ဳိကာလသားမ်ားသည္ လက္ေ၀ွ႔ေရး၀င္ျပရာတြင္ ဆိုင္းခ်က္ညီညီႏွင္႔ အကၤ်ီခၽြတ္ ခါးေတာင္းက်ဳိက္ၿပီး အပ်ဳိစင္မ်ားေရွ႔တြင္ ေယာက်္ားပီသေၾကာင္း တစ္ေယာက္ၿပီးတစ္ေယာက္ လက္ေ၀ွ႔၀င္ေရာက္ျပၾကသည္။ တန္းစီထိုင္ေနသူ အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိတို႔က ၾကည္႔ရႈ၍ အကဲခတ္ၾကသည္။ ကိုယ္ခႏၶာျပည္႔ၿဖိဳးၿပီး ေယာက်္ားပီသသူတို႔ကို ၀ိုင္း၀န္းၾကည္႔ရႈ၍ မ်က္စိကစားေနၾကသည္။ ေရွးကရင္အမ်ဳိးသားမ်ား ေဆးမွင္ေၾကာင္မ်ား၊ ထိုးကြင္းမ်ားကို မထိုးမျဖစ္ထိုးၾကျခင္းမွာ ေယာက်္ားပီသေၾကာင္း ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။
ကိုယ္ခႏၶာၾကံ႔ခိုင္၍ ေယာက္်ားပီသေသာ္လည္း ၾသပြဲတြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရး ၀င္ျပခြင္႔မရွိေသာ လူပ်ဳိမ်ားလည္းရွိသည္။ ထိုသူတို႔မွာ အခ်ဳိ႔က ရည္းစားထားရွိၿပီး တကယ္တမ္း လက္ထပ္ရန္ လူသိရွင္ၾကား ေၾကျငာထားသူမ်ား တခ်ဳိ႔မွာ တကယ္တမ္း လက္ထပ္မည္ ကတိျပဳၿပီး ခ်စ္သူရည္းစားထံမွ ကတိသစၥာအျဖစ္ ေစာင္ျဖဴလက္ေဆာင္ ရထားၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ရည္းစားက အျခားတစ္ဦးႏွင္႔ လက္ထပ္သြားသူမ်ားျဖစ္သည္။ (ဖႜံဳမူးဏင္မိက္တာ) ခ်စ္သူကစြန္႔ထားသူ ဟူ၍ ၀ိုင္း၀န္းေလွာင္ေျပာင္ၾကသည္။
ဤသည္ကို မခံမရပ္ႏိုင္သူ လူပ်ဳိအခ်ဳိ႔က တစ္ခ်ိန္က ခ်စ္သူေပးထားေသာ ေစာင္ျဖဴကို အပ်ဳိစင္မ်ားေရွ႔တြင္ မီးပံုထဲထည္႔ၿပီး မီးရႈိ႔လိုက္သည္။ ထိုသို႔ျပဳျခင္းမွာ မိမိမွာရည္းစားမရွိေတာ႔ဘဲ လူပ်ဳိအျဖစ္ရွိေနေၾကာင္း ေၾကျငာေသာ သေဘာျဖစ္သည္။ (မွတ္ခ်က္။ ။ေရွးကရင္ လူပ်ဳိအပ်ဳိမ်ားသည္ ခ်စ္သူဘ၀အျဖစ္ သံုးႏွစ္သံုးမိုး အခ်ိန္ယူၿပီးမွ လက္ထပ္ေလ႔ရွိသည္။ လက္ထပ္မည္႔အေရးကို ႏွစ္ဦးသေဘာတူသည္႔အခါ ေစာင္ျဖဴကို သစၥာကတိအျဖစ္ အခ်င္းခ်င္း လက္ေဆာင္ လဲလွယ္ထားေလ႔ရွိသည္။)
စင္စစ္အားျဖင္႔ ၾသပြဲတြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္းမွာ ေအာ္ပြဲ၏ နိဒါန္းအစပ်ဳိးျခင္းျဖစ္သည္။ ေယာက်္ားတို႔၏ ကိုယ္ခႏၶာၾက႔ံခိုင္ျပည္႔ၿဖိဳး၍ တင္႔တယ္ျခင္း၊ က်န္းမာသန္စြမ္းျခင္းကို အပ်ဳိစင္တို႔က ၾကည္႔ရႈမွတ္သားထားႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ တနည္းမွာ လူပ်ဳိကာလသားမ်ားကို အမ်ဳိးသမီးမ်ားက အကဲခတ္ခြင္႔ ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပ၍ၿပီးလွ်င္ အပ်ဳိစင္မ်ား ေခ်ာမေခ်ာ လွမလွကို လူပ်ဳိတို႔က ၾကည္႔ရႈအကဲခတ္ခြင္႔အလွည္႔ ေရာက္လာသည္။ ထိုအခါ မိမိတို႔အ၀တ္အစားကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္၀တ္ၿပီး တန္းစီထိုင္ေနေသာ အပ်ဳိစင္မ်ားေရွ႔တြင္ ႏွစ္ေယာက္တစ္တြဲ၊ သံုးေယာက္တစ္တြဲ စသည္ျဖင္႔ လူးလာေလွ်ာက္၍ ၾကည႔္ရႈေလသည္။
ၾသပြဲက်င္းပရာတြင္ ကြင္းအလယ္၌ ထင္းမ်ားစုပံုၿပီး မီးလင္းဖိုႀကီးမ်ား ဖိုထားေလသည္။ မီးလင္းဖိုႏွင္႔ ခပ္လွမ္းလွမ္း တစ္ေနရာတြင္ ႏွဲ၊ လင္းကြင္း၊ ပတ္မ၊ ဗံုမ်ားႏွင္႔ တီးမႈတ္ေပးေလသည္။ အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားလူပ်ဳိမ်ားကို ငံ႔လင္႔ေနသည္႔သေဘာျဖင္႔ မီးပံုေဘးနားတြင္ တန္းစီ၍ ႏွစ္ေယာက္တစ္တြဲ၊ အခ်ဳိ႔သံုးေယာက္တစ္တြဲ ထိုင္ေနၾကသည္။ လူပ်ဳိကာလသားမ်ားက အပ်ဳိစင္မ်ား ေခ်ာမေခ်ာ လွမလွကို လူပ်ဳိတို႔က ၾကည္႔ရႈအကဲခတ္ၾကသည္။
ထိုသို႔ ေခါက္တုန္႔ေခါက္ျပန္ တြဲေလွ်ာက္ၿပီး မိမိသေဘာၾကေသာအတြဲ သို႔မဟုတ္ ဧည္႔သည္အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိေရွ႔တြင္ ထိုင္ခ်ၿပီး မိတ္ဆက္စကား ဆိုေလသည္။ မိတ္ဆက္စကားဆိုရာတြင္ အမ်ဳိးသမီးအမည္၊ ေနရပ္မ်ားကိုေမးျမန္းျခင္း၊ မိမိအမည္ေနရပ္ကို ေျပာဆိုေျဖၾကားျခင္းကို ျပဳၾကသည္။ ဤသို႔ မိတ္ဆက္စကားေျပာျခင္းကို ကရင္႔အေခၚအားျဖင္႔ (ခႜါင္ကုဦ ) ခလိုင္ေကြ (သို႔မဟုတ္) (လ၀္ဏီၟလ၀္ကုဦ) ေလာ္နင္းေလာ္ေကြ မိတ္ဆက္စကားဆိုျခင္း ၾသပြဲတြဲဆိုရန္ စကားဦးသန္းျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင္႔ မိတ္ဖြဲ႔စကား စစ္ထိုးျခင္းဟူ၍လည္း ေခၚဆိုႏုိင္ပါသည္။
(ေဟွး....လိက္သိင္႔ေဖါဟ္ ယူဆု္ဖို၀္ဖင္႔ အင္းဃွဴ႔သိင္းထါင္မု္ဆံင္လင္) သိန္းငွက္ကေလးဟာ ေကာင္းကင္ယံတြင္ပ်ံ၀ဲလ်က္ ရွိေနပါသည္။ သိန္းငွက္ကေလးခိုနားလို၍ သစ္ကိုင္းကို ရွာေနပါသည္ဟူေသာ အဓိပၸာယ္သီခ်င္းျဖင္႔ သီဆိုေလသည္။
ပ်ဳိေမတို႔က မိမိတို႔ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ ေမာင္လူပ်ဳိတို႔အတြက္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး သိန္းငွက္ကေလး လာေရာက္ခိုနားႏုိင္ေၾကာင္း ေတးသီခ်င္းျဖင္႔ တုန္႔ျပန္ဖိတ္ေခၚေလသည္။ မိမိတို႔ ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ျခင္းမရွိေသာ လူပ်ဳိေမာင္ အတြဲျဖစ္ပါက ဖိတ္ေခၚျခင္းမျပဳဘဲ ေနလိုက္ၾကသည္။
(ေဟွး...လိက္သိင္႔ေဖါဟ္ယူဆ္ုဖို၀္ဖင္႔ သာေအအွ္ဟွယ္႔ဆံင္လင္) ေ၀ဟင္မွေလျပင္းစီး၍ ပ်ံသန္းေနေသာ သိန္းငွက္ေမာင္ရယ္ ခိုနားလိုေသာႏၵရွိမယ္ဆိုပါက လာေရာက္ခိုနားႏုိင္ပါတယ္ ဟူ၍ဖိတ္ေခၚေလသည္။ ထိုအခါ လူပ်ဳိေမာင္အတြဲက ပ်ဳိေမတို႔ ေရွ႔တည္႔တည္႔တြင္ ေလးေပခန္႔အကြာ၌ ထိုင္ခ်ၾကသည္။
ထိုအခါ လူပ်ဳိေမာင္တို႔အတြဲက မိမိတို႔အတြဲကို ဖိတ္ေခၚျခင္းဟုတ္မဟုတ္ မွားယြင္းေနျခင္းမ်ား ျဖစ္ေလသလား ေသခ်ာေအာင္ ေတးသီခ်င္းျဖင္႔ တစ္ေက်ာ႔ေမးျမန္းျပန္ေလသည္။ ပ်ဳိေမတို႔ကလည္း အတြဲမမွားေၾကာင္း ယခုေရွ႔ေမွာက္မွာ ပ်ံ၀ဲေနေသာအတြဲျဖစ္ေၾကာင္း ပ်ဳိေမတို႔ကမိမိတို႔အတြဲေရွ႔တြင္ လာေရာက္ေတးက်ဴးေနေသာ လူပ်ဳိေမာင္တို႔အတြဲကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၿပီး တကယ္တမ္းလည္း လက္ေ၀ွ႔ေရးျပစဥ္က ရည္မွန္းထားသူျဖစ္ပါက ေတးျဖင္႔ျပန္၍ တုံ႔ျပန္ဖိတ္ေခၚေလသည္။ ေသခ်ာၿပီရွိေသာအခါ လူပ်ဳိေမာင္အတြဲတို႔က ပ်ဳိေမတို႔အတြဲေရွ႔တြင္ လာေရာက္ၿပီး ႏႈတ္ျဖင္႔ထိုင္ခြင္႔ျပဳပါရန္ ေတာင္းခံ၍ ပ်ဳိေမတို႔ကလည္း ႀကိဳဆိုေနပါတယ္ ထိုင္ပါဟူ၍ ျပန္လည္ေလာကြတ္ျပဳသည္။
ခလိုင္ေကြ ေခၚ မိတ္ဆက္စကားဆိုျခင္းကို တစ္ေနရာၿပီးတစ္ေနရာ ထိုင္ခ်မိတ္ဆက္ရာတြင္ ရုိးရုိးစကားျဖင္႔ ဆိုျခင္းရွိသလို စကားထာ၊ ေတးလကၤာတို႔ျဖင္႔ ကြၽမ္းက်င္သလို ေထ႔ျခင္း၊ ေငါ႔ျခင္းလည္း ရွိေပသည္။ စင္စစ္ ခလိုင္ေကြကို ေတးကဗ်ာ၊ လကၤာကၽြမ္းက်င္ျခင္း၏ ႏႈတ္ေရးယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္္ဟု ယူဆရေပမည္။
ေယာက္်ား လူပ်ဳိေမာင္တို႔၏ ကာယဖြံ႔ထြား ႀကံ႔ခိုင္မႈကို လက္ေ၀ွ႔ေရးျပစဥ္က ျမင္ေတြ႔ခဲ႔ရၿပီးျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ေတးသီခ်င္း၊ လကၤာ၊ အေတြးအေခၚ၊ ဉာဏ္ပညာျပည္႔၀ျခင္း ရွိမရွိကို သိရွိႏုိင္ရန္ ေတးကဗ်ာ၊ လကၤာျဖစ္ေသာ ေတးသီခ်င္း သီကံုးစပ္ဆိုျခင္းျဖင္႔ လူပ်ဳိေမာင္တို႔အား အရည္အေသြးကို စမ္းသပ္ၾကသည္။ ၾသပြဲမွအစျပဳ၍ ေယာက်္ားတို႔၏ ကာယစြမ္းရည္ ဉာဏ္စြမ္းအား ျပည္႔စံုမႈတို႔ကို စိစစ္ၿပီး ဘ၀ၾကင္ေဖာ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ျဖစ္သြားၾကသူ အမ်ားအျပား ရွိသည္။
ၾသပြဲကို အစဥ္အလာမပ်က္ က်င္းပေလ႔ရွိေသာ္လည္း မိုးစင္စင္လင္းသည္အထိ သီဆိုျခင္းမျပဳဘဲ ညသန္းေခါင္အခ်ိန္ထိသာျဖစ္ၿပီး မနက္ေလးနာရီခန္႔မွာပင္ ရပ္နားေလ႔ရွိသည္။ ရြာခံလူပ်ဳိကာလသားတို႔က ၾသပြဲသီခ်င္းစတင္ရန္ အခ်ိန္တန္ၿပီျဖစ္၍ မိတ္ဆက္စကားဆိုျခင္းကို ရပ္ဆိုင္းရန္ ေတးသီခ်င္းဆို၍ အခ်က္ေပးေလသည္။
(ေဟွး...ယွးဖါေဍာဟ္ လင္ႏုက္ခိြက္ေ၀႔၊ ႓ႜယ္ဍၚယာ လ၀္ဏီၟလ၀္ကုဦ) အခ်ိန္အားျဖင္႔ ၾကယ္ႀကီးပင္
အေနာက္ကၽြန္းသို႔ ယြန္းရွာေလၿပီး။ ဤမွ်အခ်ိန္ထိ (ေလာ္နင္းေလာ္ေကြ) မိတ္ဆက္စကားဆိုမႈကို ရပ္ဆိုင္းခ်ိန္တန္ၿပီးဟူ၍ ျဖစ္သည္။
(ေဟွး ...ယွးကု္ဆင္႔ ႓ို၀္ထင္းအု္မႜံင္၊ ဖု္ယာၟသ လ၀္ဏီၟလ၀္ယွံင္) ခုႏွစ္စင္ၾကယ္ပင္ အၿမီးေထာင္၍ ေနေခ်ၿပီ။ ဒီအခ်ိန္မွစ၍ မိတ္ဆက္သမျပဳျခင္းကို ျဖတ္လိုက္ၾကစို႔။
(ေဟွး...ဆု္ယို၀္ မု္ဖင္ထင္းေ၀႔ ပု္ထုက္သ လ၀္ဏီလ၀္ကုဦ) အခ်ိန္အားျဖင္႔ မိုးေသာက္ေရာင္ျခည္ပင္ သမ္းလုေနပါၿပီ။ (ေလာ္နင္းေလာ္ေကြ) မိတ္ဆက္စကား ေျပာဆိုျခင္းမွ ရုပ္သိမ္းၾကပါစို႔။
အထက္ပါအတိုင္း သတိေပးၾသသံကို လူပ်ဳိႏွစ္ဦး သို႔မဟုတ္ အပ်ဳိႏွစ္ဦးက ခပ္လွမ္းလွမ္းမွေန၍ ႏွစ္ခါသံုးခါ သီဆိုသတိေပးလိုက္ေသာ္ မိတ္႔ဖြဲ႔စကားေျပာရာတြင္ ေလရွည္ေနၾကေသာ လူပ်ဳိမ်ားသည္ အလိုက္တသိပင္ ထသြားၾကေတာ႔သည္။ စီတန္းထိုင္ေနၾကေသာ အပ်ဳိတို႔သည္လည္း ဆယိုမိုး ေခၚ ၾသသံသီဆိုရန္ ႏွစ္ေယာက္တစ္တြဲ သံုးေယာက္တစ္တြဲထိုင္၍ ဟန္ျပင္ေနၾကေတာ႔သည္။
ထိုသို႔ ရြာခံလူပ်ဳိမ်ားက တစ္တြဲၿပီးတစ္တြဲ တစ္ေက်ာ႔ၿပီးတစ္ေက်ာ႔ သတိေပးေတးသီျခင္းျဖင္႔ အသိေပး အခ်က္ျပျခင္းျပဳၿပီးေနာက္ လူပ်ဳိမ်ားက ႏွစ္ေယာက္တစ္တြဲ သံုးေယာက္တစ္တြဲျဖင္႔ ကိုယ္႔အတြဲႏွင္႔ကိုယ္ မိမိႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာ ပ်ဳိေမမ်ားေရွ႔ ကိုးေတာင္ကြာ၊ ဆယ္ေတာင္ကြာတြင္ ပု၀ါျဖဴ (သို႔မဟုတ္) ေစာင္ျဖဴ၊ လက္ကိုင္ပု၀ါတို႔ျဖင္႔ လက္တစ္ဖက္စီကိုင္ထားလ်က္ မ်က္ႏွာကိုကြယ္ထားၿပီး ေတးသီခ်င္းျဖင္႔ ဆက္သြယ္က်ဴးရင္႔လာၾကသည္။
ေတးသီခ်င္း သီဆိုရန္အစတြင္ အခ်င္းခ်င္း အမည္၊ ေနရပ္၊ စသည္မ်ားကို ေတးသီခ်င္းျဖင္႔ အျပန္အလွန္ သီဆိုေမးျမန္းၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ရြာခံကာလသား၊ ကာလသမီးတို႔က ေဆးလိပ္၊ ကြမ္း၊ ေကာက္ညွင္းေပါင္း၊ေကာက္ညွင္းထုပ္တို႔ျဖင္႔ ထိုင္ေနေသာ အတြဲမ်ားေရွ႔တြင္ ခ်ၿပီး ဧည္႔ခံေကၽြးေမြးၾကသည္။
ၾသသံသီခ်င္း အျပန္အလွန္သီဆိုၾကရာတြင္ ေယဘုယ်အားျဖင္႔ အမ်ဳိးအစားေလးမ်ဳိး ခြဲျခားထားသည္။ ထိုေလးမ်ဳိးအနက္ သေဘာတူသလို ေရြးခ်ယ္သီဆိုႏုိင္သည္။
(၁) ေယြဖူး ဟုေခၚေသာ ဉာဏ္စမ္းသေဘာ သက္ေရာက္ေသာ အေမးအေျဖ သီခ်င္းမ်ား။
(၃) လံုးခိုင္ေမး ေခၚဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဖြဲ႔နြဲ႔ထားေသာ သီခ်င္းမ်ားႏွင္႔
အထက္ပါ သီခ်င္းေလးမ်ဳိးကို စတင္သီဆိုျခင္းမျပဳမီ မည္သည္႔အမ်ဳိးအစား ယွဥ္ၿပိဳင္၍ သီဆိုလိုေၾကာင္း ၾသသံျဖင္႔ သီဆိုေမးျမန္းၾကရသည္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ပိုင္ႏုိင္မည္ထင္ေသာ သီခ်င္းသြားတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကိုေရြး၍ စတင္သီဆိုၾကရမွာျဖစ္သည္။ တစ္ဘက္က သီဆိုေမးျမန္းေသာ စကားထာ၊ စကား၀ွက္ အစခ်ီေသာ ၾသသံသီခ်င္းကို တစ္ဘက္က စကားထာ၊ စကား၀ွက္ျဖင္႔ ျပန္လည္ေျဖၾကားရသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ၾသသီခ်င္းသီဆိုရာတြင္ ၀ါရင္႔၍ ကၽြမ္းက်င္သူက ၀ကၤ၀ုတၱိအလၤကာေျမာက္ေအာင္ ဖြဲ႔ႏြဲ႔လွည္႔ပတ္ သီဆိုေသာအခါမ်ားတြင္ တစ္ဖက္က နားမလည္၍ ျပန္ေျဖမတတ္ေအာင္ ရွိတတ္သည္။
ၾသသီခ်င္းမ်ားဆိုလွ်င္ အေမးအေျဖတိက်၍ မွန္ကန္ရေပမည္။ ထြင္၍ဆိုျခင္း၊ ရမ္းသမ္းၿဖီးျဖန္းျခင္းမရေခ်။ အခ်ဳိ႔က အေမးသီခ်င္းကို မေျဖႏုိင္ပါက အနီးအနားတြင္ လာေရာက္နားေထာင္သူတို႔ထံမွ တတ္ေျမာက္သူတို႔က ကူ၍ေျပာျပသင္ေပးေနသည္။ ၾသသီခ်င္းသီဆိုေသာ ပြဲတို႔တြင္ ပရိတ္သတ္မ်ား၊ အဘိုးအဘြားမ်ားမွာ စည္စည္ကားကား လာေရာက္နားေထာင္တတ္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႔ ၾသသီခ်င္ၾကီး ကၽြမ္းက်င္သူတို႔က ေဘးနားကူသင္ျပျခင္းကို လက္မခံစတမ္း ဆံုးျဖတ္ၿပီး သူႏုိင္ကိုယ္ႏုိင္သီဆိုၾကေလသည္။
ထိုအခါမ်ဳိးတြင္ ကရင္႔ၾသပြဲမွာ လူပ်ဳိအပ်ဳိမ်ား မိတ္ဆက္ျခင္း ခ်စ္ေရးဆို ဖူးစာေရြးျခင္းအသြင္ မေဆာင္ေတာ႔ေခ်။ ကဗ်ာ၊ လကၤာ၊ ေတးသီခ်င္းတတ္ကၽြမ္းမႈ ႏႈတ္မႈၿပိဳင္ျခင္းသို႔ ကူးသြားေလသည္။ အခ်ဳိ႔ပြဲမွာ မိုးစင္စင္လင္းေသာ္လည္း အရႈံးအႏုိင္မေပးၾက၍ ယိုင္ပတ္ကာ သီဆိုေနၾကသည္။ ထိုသို႔ သီဆိုႏုိင္သူတို႔အား ပြဲဒကာမ်ား၊ လူႀကီးမ်ားက အလံစိုက္၍ ဆုမ်ား ခ်ီးျမွင္႔ေလသည္။
ေရွးအခါက ၾသပြဲတြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္း ကာယၾကံ႕ခိုင္မႈ၊ က်န္းမာသန္စြမ္းမႈကို အကဲခတ္ေလ႔ရွိေသာ္လည္း ကိုလိုနီေခတ္က်ေရာက္ၿပီးသည္႔ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္းမွာ တေျဖးေျဖးတိမ္ေကာလာၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္းမွာ လံုး၀နီးပါးမရွိေတာ႔ေခ်။ ၾသပြဲစလွ်င္စခ်င္း ခလိုင္ေကြမွ စတင္ၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အေခၚအေ၀ၚ သံုးႏႈန္းမႈႏွင္႔ပတ္သက္၍ ဆအိုင္ေလာင္ လက္ေ၀ွ႔ေရးျပျခင္းကိုသာ သံုးစြဲေနဆဲရွိေသးသည္။
ကရင္ၾသပြဲသည္ အပ်ဳိလူပ်ဳိတို႔၏ မိတ္ဆက္ပြဲ၊ ခ်စ္ေရးဆို ဖူးစာေရြးပြဲ ျဖစ္သည္႔အေလ်ာက္ အခ်ဳိ႔မွာ ၾသပြဲတြင္ သီခ်င္းသီဆို မိတ္႔ဖြဲ႔ရာမွ အစျပဳ၍ အသိမိတ္ေဆြ ျဖစ္လာၾကၿပီး ထိုမွ ခ်စ္သူဘ၀ကူးေျပာင္းကာ ဘ၀ၾကင္ေဖာ္အျဖစ္ ခရီးဆက္သြားသူမ်ားလည္း ရွိၾကေပသည္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ၾသပြဲက်င္းပျခင္းမွာ အနည္းအက်ဥ္းသာ ရွိေတာ႔သည္။ အခ်ဳိ႔ေဒသမ်ားတြင္ လံုးလံုးေပ်ာက္ကြယ္လ်က္ ရွိေန၏။ အခ်ဳိ႔ေသာေဒသမ်ားတြင္ ၾသပြဲကို အစဥ္အလာမပ်က္ က်င္းပျပဳလုပ္လ်က္ရွိေသာ္လည္း ေရွးယခင္က ေခတ္စားခဲ႔ေသာ သီခ်င္းႀကီးမ်ားကို လံုး၀သီဆိုေတးဖြဲ႔ႏုိင္ျခင္း မရွိေတာ႔ေခ်။ ေယြးဖူး ေခၚ ေမာင္မယ္ဘြဲ႔သီခ်င္းကိုသာ အမ်ားအားျဖင္႔ ေတးဖြဲ႔သီဆိုႏုိင္ၾကေတာ႔သည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အရုိးကို အရြက္ဖံုးပါက အျမစ္ပါျပဳပ္ ပင္စည္ပါခ်ဳပ္ၿငိမ္း၍ ရုိးရာဓေလ႔ အစဥ္အလာတစ္ရပ္ကို မတိမ္ေကာ မေပ်ာက္ပ်က္ေစရန္ ေႏွာင္းေခတ္ ကရင္လူငယ္တို႔က ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း သင္႔ေပသည္။
(မွတ္ခ်က္။ ။ဓာတ္ပံုႏွင္႔ ကရင္႔ရုိးရာဓေလ႔ ၾသပြဲအေၾကာင္း ပို႔ေပးတဲ႔ ကိုဆုေတာင္း (ကိုးရီးယား) အား အရမ္းအရမ္းကိုဘဲ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။)
ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ခ်ည္ျခင္း၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မွာ သတို႔သားႏွင္႔ သတို႔သမီးတို႔အား အၾကင္လင္မယားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းႏွင္႔အတူ လက္ခ်ည္ျခင္းျဖင္႔ ဆုေတာင္းေပးျခင္း ခ်ီးျမွင္႔ျခင္းျဖစ္သည္။ တနည္းမွာ ထိမ္းျမားမဂၤလာ ေဆာင္ႏွင္းသူတို႔အား စိတၱသုခ ကာယသုခ ႏွစ္ျဖာျပည္႔၀ၿပီး ရာသက္ပန္ သက္ဆံုးတိုင္ ေပါင္းဖက္ႏုိင္ၾကေစရန္ ဆုေတာင္းပတၳနာ ျပဳေပးျခင္းလည္း ျဖစ္ေပသည္။
ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ခ်ည္ရာတြင္ လင္ပန္း သို႔မဟုတ္ ဗ်ပ္က်ယ္ၾကီးတစ္ခ်ပ္ေပၚတြင္ မုန္႔မ်ားႏွင္႔ စားေသာက္ဖြယ္ရာမ်ဳိးစံုကို ထည္႔ထားၿပီး ခ်ည္ျဖဴမ်ားကို ျဖန္႔ခင္းထားသည္။ ထမင္းထုပ္၊ ေကာက္ညွင္း၊ ေခါျပင္၊ ပန္းမ်ားကို မပါမျဖစ္ ထည္႔ထားေလသည္။
သတို႔သားႏွင္႔ သတို႔သမီးတို႔အား လက္ခ်ည္ေပးရာတြင္ တစ္ဦးတည္း ခ်ည္၍မရေခ်။ စံုတြဲခ်ည္ေပးရသည္။ သို႔ေၾကာင္႔ လက္ခ်ည္ေပးမည္႔ သက္ႀကီးရြယ္အို ပုဂၢိဳလ္တို႔သည္ လင္စံု၊ မယားစံုျဖစ္ရၿပီး ႏွစ္ဦးစလံုး လာေရာက္ခ်ည္ေပးရသည္။ ေနာက္အိမ္ေထာင္ျပဳ၍ စံုတြဲလင္မယား၊ မုဆိုးဖို၊ တစ္ခုလပ္ပုဂၢိဳလ္မ်ား လက္ခ်ည္ေပးခြင္႔ မရွိေခ်။ ပထမအိမ္ေထာင္မွ လင္စံု၊ မယားစံုရွိေနသူတို႔အား လက္ခ်ည္ခ်ီးျမွင္႔ေပးရန္ ႀကိဳတင္၍ ဖိတ္ၾကားထားရသည္။ ဖိတ္ၾကားခံရသူတို႔ကလည္း လက္ခ်ည္ေပးျခင္းသည္ ေကာင္းျမတ္ေသာ မဂၤလာတစ္ရပ္ျဖစ္၍ ျငင္းဆန္ေလ႔ မရွိၾကေခ်။
ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ခ်ည္ရာတြင္ လိပ္ျပာေခၚလက္ခ်ည္ရာမွ လိပ္ျပာေခၚ ရြတ္ဆိုေပးျခင္းအျပင္ ဆိုဆံုးမစကား၊ ဆုေတာင္းစကားတို႔ပါ ခ်ီးျမွင္႔ေပးၾကသည္။ အိမ္ေထာင္ဖက္ႏွစ္ဦး ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ရွိၿပီး စီးပြားတိုးတက္ခ်မ္းသာ၍ သာယာေသာအိမ္ေထာင္ကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ျခင္းမွာ ထိုသူတို႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္စဥ္က မိမိတို႔လင္မယားစံုတြဲက လက္ခ်ည္ေပးခဲ႔ရသည္ဟူ၍ ဂုဏ္ယူေျပာဆိုေလ႔ရွိသည္။ ထို႔အတူ သတို႔သမီး သတို႔သားတို႔ကလည္း မိမိတို႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္စဥ္က မည္သည္႔ ဂုဏ္သေရရွိပုဂၢိဳလ္ႀကီး လင္မယားတို႔က လက္ခ်ည္ခ်ီးျမွင္႔ေပးခဲ႔၍ သာယာေသာအိမ္ေထာင္ကို ထူေထာင္ႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္ ဟူ၍လည္း ေက်းဇူးတင္မဆံုး ရွိတတ္သည္။
ေရွးအခါက ပိုးကရင္လူမ်ဳိးတို႔သည္ ခ်စ္သူဘ၀ျဖင္႔ သံုးႏွစ္သံုးမိုး အခ်ိန္ယူၿပီးမွ ဘ၀ၾကင္ေဖာ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ေလ႔ရွိသည္။ အိမ္ေထာင္ဖက္ကို လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ခြင္႔ရွိေသာ္လည္း မိဘမ်ား၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို အဓိကထားၾကသည္။ တစ္ဦးႏွင္႔တစ္ဦး မည္သို႔ပင္ အသက္ေပးခ်စ္ႀကိဳက္ေစကာမႈ ႏွစ္ဖက္မိဘမ်ား ၾကည္ျဖဴခြင္႔ျပဳျခင္းမရွိပါက လက္ထပ္ျခင္းမျပဳၾကေခ်။ အမ်ားအားျဖင္႔ မိဘမ်ားကလည္း ၾကည္ျဖဴခြ႔င္႔ျပဳျခင္းသာ ရွိခဲ႔သည္။ ခ်စ္သူဘ၀ျဖင္႔သာ အေၾကာင္းမညီညြတ္၍ ေကြကြင္းရသူတို႔က တစ္ခ်ိန္မွာ ခမည္းခမက္ေတာ္ၾကရေအာင္ဆို၍ သစၥာျပဳၾကသည္။
မိဘစကားကို မပယ္လွန္သူတို႔သည္ သာယာေသာအိမ္ေထာင္ကို ထူေထာင္ႏုိင္ၿပီး စီးပြားတိုးတက္ ခ်မ္းသာသည္ဟု ခံယူထားၾကသည္။ သို႔ေၾကာင္႔ ႏွစ္ဖက္မိဘတို႔က ၾကည္ျဖဴခြင္႔ျပဳခ်က္သာ လက္ခ်ည္မဂၤလာကို ျပဳၾကသည္။
မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ခ်စ္သူဘ၀ျဖင္႔ သံုးႏွစ္သံုးမိုး အခ်ိန္ယူ၍ လက္ထပ္သူမ်ား မရွိသေလာက္ ရွားလာသည္။ ေတာေက်းလက္အခ်ဳိ႔ႏွင္႔ ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႔တို႔သာ က်င္႔သံုးျခင္းရွိၾကသည္။ ႏွစ္ဖက္မိဘသေဘာတူ ခြင္႔ျပဳခ်က္ကိုလည္း လိုက္နာသူမ်ား အလြန္နည္းလွသည္။ ေခတ္ႏွင္႔အညီရွိလာေသာ မိဘရွင္တို႔ကလည္း သားသမီးတို႔၏ လြတ္လပ္ေသာ ၾကင္ဖက္ေရြးခ်ယ္ခြင္႔ကို မဟန္႔တားေတာ႔ေခ်။ သို႔ရာတြင္ ထိမ္းျမားရာ၌ လက္ခ်ည္မဂၤလာျပဳေသာ အစဥ္အလာကို ရုိးရာမပ်က္ အျမတ္တႏုိးထိန္းသိမ္းၾကသည္။ (အေရွ႔ပိုးကရင္ႏွင္႔ ဒူေ၀ရုိးရာအေၾကာင္းကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါအံုးမည္)
(ဆ္ုခႜါင္က်ံင္တၚ)
ထိုင္႔ဖူ၀ဲါဟု္မႝီၟေဖါဟ္သီး ကို၀္ဟွာေဍဆၚ။ ပ္ုဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ယို၀္ အု္လိုဒ္ၟလာထူရူ႔မုင္ၟ႓်ာ အု္ဃွီ႔အု္လာ အွ္ေ၀႔အးမိင္အးစိင္အ္ုဍြယ္ဏွ္ ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္လာခုဂ္ခါင္ၟစူး ႓ံုးအု္ေဘင္ၟ လု္မိင္ယို၀္သီး လု္သံင္႔ေခါဟ္ ဟု္ယွာၟသယ္ တါင္ပၱဲဳလၜ၀ယ္ေ၀႔ဍးဏွ္ ခံင္႔႓ို၀္ဏါင္းယို၀္သီး အွ္ဟွဳင္ၟအွ္ခိုင္႔ေ၀႔ လု္ကာဍာ္႓းသို၀္ စူးယာ႔ခို၀္း ေ႓႔မု္ဟွဳင္ၟမု္ခိုင္႔ထုဦ႔႓း ပ္ုထိုင္ဖူ႔၀ဲါ ဆိုဒ္ေဖါဟ္ ကို၀္ဟွာေဍ မ္ု႓းေယါ၀္ၟေထာ၀္ၟထုဦ႔ ဖံင္းဟွဳင္ၟဖံင္းခိုင္႔ထါင္ အု္ဆို၀္ဆို၀္အု္က်းက်း အို၀္ဏွ္လ၀္႔ဆၚ။
(ခႜါင္ဖႜဟ္ထင္း)
ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ ဟု္စာ္ေ၀႔ဏွ္ မြာဲမာသာေ႓႔ေသွ္လယ္႔ ယွင္မြာဲအု္ေဟွ၀္ ဆိုဒ္ဃွာင္ဃွံင္ မြာဲအု္ေဟွ၀္ ႓းဆာင္႔႓းကြါေ၀႔ေအးဏွ္ လင္ဟု္အင္းစာဆိၞဳ၀္-အင္းဃွဴ႔ဏးေသွ္ ႀကိဳဒ္ေ၀႔ဍးဏွ္လ၀္႔ေအးယာ႔႓ို၀္ မြာဲဍးဆ္ုလ၀္႔ၟၟၟ
ဟု္မီႝၟ ---
(၁) (ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္) (ပွၯကလုာ္) (လူအမ်ဳိးႏြယ္)
(၂) ဖႜံဳယွိဳ၀္ယွင္ ပြါ - ပို၀္း - ကု္ညဟ္
(၃) ဖႜံဳ + ပြါ = လူ
ဆု္ကို၀္ေ၀႔အု္မိင္ ဖႜံဳလု္ဖႜံဳးဏွ္ ဟွံင္ကဲလင္ထုက္ေ၀႔ ဟု္မီႝၟလုက္ထုက္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ဆ္ုခါင္ၟစူးအု္လိုဒ္ၟအု္လာ
ဟ္ုမီႝၟလုက္ဆိင္႔ ဆိုဒ္ကို၀္မိင္ေဍဏွ္ ခါင္ၟစူးလိုဒ္ၟလာအွ္ေ၀႔ လုက္ဆိင္႔လု္မြာဲ႓းဏွ္လ၀္႔ ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ခါင္ၟစူးယို၀္ အွ္ေ၀႔ ႏုဦၟမိင္ဏွ္ေဆ၀္လ၀္႔။
(၁) အွ္ဖႜဲခါင္ၟစူး
(၂) အွ္ဃွဳက္ခါင္ၟစူး
(၃) အွ္ယွးအွ္ဖါခါင္ၟစူး
(၄) အွ္ဆံင္႔ကါင္ဆုဂ္ဆာ႔ခါင္ၟစူး
(၅) အွ္ယွဳဂ္ဖႜင္ၟ၀ီးလာဟွာခါင္ၟစူး
(၆) အွ္သီ႔အွ္မိုင္႔ခါင္ၟစူး
(၇)အွ္ကံုလာခုဂ္ခါင္စူး သယ္အွ္ေ၀႔ႏုဦၟမိင္ေဆ၀္ၟလွ္။
(၁) အွ္ဖႜဲခါင္ၟစူး
ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ယို၀္ ေအၟအွ္ဖႜဲထင္း လု္ဟွာဟွာဏွ္ ႏုဦၟသင္႔ေအၟပါင္ထင္း႓ါစာ္႓ို၀္ ေမ၀္ၟေဍဖါၟလာၟခ၀္႔ ဖီ႔ဖူ႔ေမာ၀္ၟမါန္သယ္ ေဖႜါတ္ေဖွ္ေ၀႔ ေဖါဟ္သးအု္မိင္ ေဍေဖွ္လင္႔ေ၀႔ သိင္႔လာလု္ဟွာလု္မိင္ ကို၀္ဟွာေဍဏွ္ ေအၟဟွံင္ ဆူ႔ေဖွ္ေ၀႔ က္ုတာလု္၀းကႜဴး႓ိင္းလံင္ဏွ္ ခါင္ၟေဖွ္ေ၀႔အု္စူး ေဍလူးအြာဏွ္လွ္။
(၂) အွ္ဃွဳက္ခါင္ၟစူး
ဖံႜဳဆိုဒ္ေဖါဟ္ယို၀္ ေအ႔ထင္းယွာၟ ေဏ၀္ၟမာ႔ေဏ၀္ၟ၀ါ လု္ဟွာဟွာဏွ္ ႓းအွ္ဃွဳက္ အင္းဃွဳက္ဟွံင္ ေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူ႔ လာၟခ၀္႔လာၟ၀ ႓းေဖွ္လင္႔သိင္႔လာ ေဍေစ၀္ဓံင္႔မိႝက္ဟွံင္ ႓းခါင္ေဖွ္ေ၀႔ စူးေဍလူးအြာဏွ္လွ္။
(၃) အွ္ယွးအွ္ဖါခါင္ၟစူး
ဖႜံဳဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္ယို၀္ မု္ေလ၀္မု္ထါင္ဆ္ု ဆု္ယါင္ဆ္ုယိက္ ထီ႔ယွးခါန္ၟယွးဆ္ုလင္ၟ အို၀္ေဟွ၀္အို၀္ေဟွ၀္ ေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူ႔သာယွာၟ လာၟခ၀္႔လာၟ၀ ခါင္ၟေဖွ္လင္႔စူး ေဍလူးအြာ ရာဓနာၟ ပုဂ္တာေဆာတ္ေဟွ၀္ယွံင္ေဖွ္ေ၀႔ ကို၀္ဟွာေဍဏွ္လွ္။
(၄) အွ္ဆံင္႔ကါင္ဆုဂ္ဆာ႔ခါင္ၟစူး
ဖံႜဳဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္ယို၀္ အွ္ဆုဂ္အွ္ဆာ႔ လံင္ေခါ၀္ၟယး၀၀္ ဆာ႔ယိက္ဆာ႔မ၀္ၟမြာဲေဟွ၀္ ဆံင္႔ကါင္႓ႜး ဆာ႔ဟွယ္႔ထါင္မြာဲအု္ေဟွ၀္ ႓းေ၀႔လု္သာလင္ယွာ လင္ဆာ႔အု္ခါ႔ဏွ္ ေမာ၀္ၟဖါ၊ဖီ႔ဖူ႔ ႓ုဂ္ထိင္ၟဆိင္႔ဆာၟသယ္လ္ုဖး သိင္႔ေဖွ္လင္႔လာၟေဍ ေစ၀္၊ ဓံင္႔၊ မႝိက္ဟွံင္ ခါင္ၟေဖွ္ေ၀႔စူးေဍလူးအြာ ေဆာတ္႓ံုးေဆာတ္ေဟွ၀္ေဖွ္ေ၀႔ဏွ္လွ္။
(၅) အွ္ယွဳဂ္ဖႜင္ၟ၀ီးလာဟွာခါင္ၟစူး
ဖံႜဳဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္ယို၀္ သာဖႜီၟသာဆာ႔၊ သာမဲသာဖႜါင္၊ သာထိင္ၟသာလိုင္၊ သာယူသာယံင္႔၊ သာယွဳဂ္သာဖႜင္႔ အို၀္ေဟွ၀္အို၀္ေဟွ၀္ အွ္ယွဳဂ္ျခးလာဟွာခါ႔ဏွ္ ေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူ႔ သုင္းေက၀္သာဟယွာၟလု္ဖး ခါင္ၟေဖွ္ေ၀႔စူးေဍလူးအြာ သိင္႔ေဖွ္လင္႔အု္လာေဍ ေစ၀္၊ ဓံင္႔၊ မႝိက္သယ္လု္ဖးဟွံင္ ေဆာတ္႓ံုးေဆာတ္ေဟွ၀္ေဖွ္ေ၀႔ဏွ္လွ္။
(၆) အွ္သီ႔အွ္မိုင္႔ခါင္ၟစူး
ဖံႜဳဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္လ္ုဖး ဟွိင္းေဖါဟ္ဃွင္႔ေဖါဟ္ ႓ုဂ္ထိင္ၟဆာင္႔ဆာၟလု္ဟွာဟွာ သီ႔ယွာၟဟွံင္ သုင္႔႓ံုးသုင္႔ဃွဲဳးမြာဲအု္ေဟွ၀္ သုင္႔ခိြက္ဟွံင္ ႓းခါ႔ကဲထာင္ေ၀႔လွ္၊ ထံင္ၟ႓ံုးလ္ု႓ံုးဟွံင္ဏွ္ ႓ုဂ္ထိင္းဟွိင္းဃွင္႔ေဖါဟ္လုက္ဆိင္႔ ႓းထုဂ္ဖါ၀ီးလာေဍ ဆ္ုသီ႔အု္၀ီးလာေအၟဟွံင္ ကို၀္၀ီးကို၀္လာထါင္ ခ့င္ၟေဖွ္ေလါဟ္သာစူး ေဍလူးအြာဟွံင္ ေဆာတ္႓ံုးေဆာတ္ေဟွ၀္ ရာၟဓနာေဖွ္ထါင္ေ၀႔ ေဟွ၀္ေဟွ၀္႓း႓းဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
(၇) အွ္ကံုလာခုဂ္ခါင္စူး
ဖံႜဳဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္ယို၀္ လာခုဂ္ခါင္ၟစူးလု္မိင္ဏွ္ လင္ဟွ၀္ၟလင္ဖ္ုလို၀္႔ေ၀႔ဍး ဆ္ုခါင္ၟစူးအု္ဟွဴ႔ဟွာေအးဏွ္လွ္ လင္ဆံင္႔ေ၀႔ေဍ ဆု္ခါင္ၟစူးအု္ဟွဴ႔ဟွာသယ္ဏွ္ေဆ၀္လွ္ လာခုဂ္ခါင္ၟစူးယို၀္ ႓းခါင္ကံင္းစူး လ္ုလာခုဂ္လု္႓ိင္းဏွ္ မြာဲ႓းဏွ္လယ္႔ လာလု္အု္ဟွဴ႔ဟွာခါ႔ ပ္ုခါင္ယွံင္စူးေသွ္ေအးယာ႔ဏွ္ လင္ဟု္အင္းစာဆိၞဳ၀္ ေသွ္ေ၀႔ဍးဏွ္လွ္။
လာခုဂ္ဖိုင္
ဟု္မု္လ၀္ဖႜဟ္ထင္းထါင္ ယွာၟလု္သံင္႔ေခါဟ္ အု္ဆ္ုဏါင္းဆ္ု၀င္ဏွ္ဏယ္႔ ကာလာလု္ ပ္ုဆိုဒ္ေဖါဟ္အွ္လု္ (မံင္ကို၀္းရီးယးခါန္ၟ) မို၀္႔က၀္ရီးယးခါ႔ဍးအို၀္ အွ္ေ၀႔လု္ (ပါမီးယး) ပးမယ္ညး ေခါဟ္လံင္က်ံင္အု္ေခါဟ္ဍာဏွ္ အို၀္လွ္။ ပ္ုဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္လ္ုဖး အးထင္းဟွ၀္ၟထင္းအု္ခါ႔ဏွ္ လီၟတုိဒ္ၟလီၟဖါဃွိဳ၀္းတိုဒ္ၟဃိွဳ၀္းဖါ မု္အင္းဃွဴ႔ထါင္ လင္ၟကႜယ္သင္႔မု္စါင္းဖါထင္းအု္ခါ႔ဏွ္မု္႓းကႜ္ဖခင္႔ခေ၀႔ ယြာၟပႜင္ေမ၀္ပၱီကႜာ (ျပင္ပၱီ) (ယြာၟကံုၾထာ) ဏွ္တာၟ ထီ႔ကႜဳက္ထီ႔ခါ နံင္းကၞာ႔သယ္သၚေ၀႔ အု္ေခါဟ္စံင္ ဆု္ေခါ၀္ၟစြးေ၀႔ဏွ္ ထံင္လု္လာခုဂ္ဖိုင္ ဆု္ဆိုင္အးေအွ္ဍဳဂ္ဆီးဍဳဂ္လာအု္ခါ႔ဏွ္လ၀္႔ လုဲၟတၚထင္းမု္စါင္းလင္ေ၀႔ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ဆီ႔ဏင္လ၀္ထါင္ယွံင္ အု္ေခါဟ္ေလင္ၟခုဲၟဟွာ
အု္ဍံင္းအု္ဖူ႔ လု္စါင္းဖါထင္းဍာ္႓းအု္ခါ႔ အု္ေခါဟ္ေလင္ၟခုဲၟဟွာဏွ္ ပ္ုကံုထင္းသာဟွံင္ လ၀္ထါင္ယွံင္ေ၀႔ဍးဏွ္ ပ္ုမု္စါင္းဖါထင္းအု္ခါ႔ယို၀္ လင္ခါင္႔စူးယာ႔ ပ္ုေအၟဍးခံင္ထါင္ေလာဟ္သာခို၀္း ပ္ုမု္ေသွ္ယာ႔ထါင္ေလာဟ္သာမု္ေသွ္အု္ဟွင္ၟ ႓းအွ္ေဍအု္ခိင္႔အု္ခါ႔ အု္ဏါင္းအု္ကြာဏွ္လွ္။ လာခုဂ္ပ္ုစါင္းဖါအု္ခါ႔ဏွ္ စူးယာ႔ခို၀္း ပ္ု႓းဍးကံုထါင္ေလာဟ္သာပ္ုေသွ္ ပ္ုစူးခို၀္းလံင္ကို၀္ဟွာေဍ စူးခါင္ၟဏါင္းလူးအြာ ပ္ု႓းစာ္ဆိုင္႔ေလာဟ္သာ ေဍ (အွ္ဆံင္းအွ္ခႜါင္႔လာၟ) ဏွ္အို၀္ ဟ္ုအု္ေခါဟ္ေလင္ၟခုဲၟဟွာ ယါင္သီ႔လင္ထးေ၀႔ အု္ဆ္ုခႜါင္ဟွံင္ လင္ဆိုဒ္လင္ဆ ေဖါဟ္လီသယ္လု္ဖး လင္တင္ဖံင္းခိုင္႔လာၟသို၀္ လ၀္ဏင္းထင္း႓းလာၟဏွ္ မာလုက္ထဦု႔ေ၀႔ ဆု္အု္လူၟအွ္၀ယ္ေဆ၀္လွ္။
အု္ေခါဟ္ေလင္ၟ (ခုဲၟ) ဟွာအု္မိင္
(၁) ဖူ႔ထို၀္မဲဖါ
(၂) ဖူ႔ကိုဆင္႔မဲဖါ
(၂) ဖူ႔ေဒြတ္
(၄) ဖူ႔က်ာပံင္
(၅) ဖူ႔ေလင္ၟဃွယ္႔
(၆) ဖူ႔မါန္ထ၀္႔
(ရ) ဖူ႔ဖါ႔သိင္း
(၈) ဖူ႔တု္ကံု႔
(၉) ဖူ႔ဖႜးသူေရင္႔ သယ္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
လာခုဂ္ခါင္ၟစူးအု္က္ုယိုင္႔
လာခုဂ္ခါင္ၟစူးအု္က္ုယိုင္႔ အွ္ေ၀႔ဍး ခဲုၟမိင္ေဆ၀္ၟလွ္။
(၁) ခႜယ္ေမာ၀္ၟ
(၂) ေနာတ္၀း
(၃) လူးဖႜါင္႔
(၄) ဆီ႔ဖို၀္း (ဆိုင္႔ဖို၀္း)
(၅) သာကုဲသးမိင္႔
(၆) ေမ၀္ဍဴး
(၇) ေမ၀္ထံင္စူေခါဟ္
(၈) ဖ၀္႔၀ီၟ
(၉) ဖႜ၀္သး (ဖႜ၀္သးထီ႔) ခုဲၟမိင္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
က္ုယိုင္႔ခုဲၟမိင္ အု္႓ိင္းအု္ခ၀္႔
(၁) ခႜယ္ေမာ၀္ၟ
ဆိုဒ္ေဖါဟ္လိုဒ္ၟလာ ေဍစူးေသွ္ခင္းမာၟ ထါင္႔ဆ္ု ထာဆ္ုေဍ ထူရူရမုင္ၟ႓်ာ လါင္လါင္ၟအာဏွ္ ပ္ု႓းဖံင္းကိုင္ထါင္ ေအၟခိုင္႔ဏွ္လွ္။
(၂) ေနာတ္၀း
ဆိုဒ္ဆေဖါဟ္လီသယ္ကို၀္ဟွာ ဆ္ုအးလူၟအးခႜါင္ သုင္းေဍာဟ္သာဖႜိဳ၀္ ေအအွ္ေဆ၀္ၟအို၀္ သုဂ္ထင္းသင္းဖႜင္ ေ႓႔လု္အွ္႓းသို၀္ ႓းလ၀္ဃွဴးလ၀္႓ႜါေလာဟ္သာ ေဍေဖႜ၀္ဏွ္လွ္ ေဍေဃွဟ္ေဍဖင္ ထုဂ္ေဃွဟ္ထုဂ္ကႜာအွ္႓းေအသို၀္ ေဖႜ၀္ဏွ္ဍံင္လင္ေ၀႔ ေဍေနာတ္၀းဏွ္လွ္။ ဆ္ုလ္ုေနာတ္၀းသယ္ဏွ္ ဆ္ုေဖါဟ္ဆ္ုဟွဲဆ္ုဆူးဆ္ုဍာင္ သာမဲေ၀င္ၟပြယ္ေဏ၀္ၟေအး ေအ႓းခိြင္႔ခြါခါ႔ဏွ္ ႓းခိြင္႔ခြါ၀ါင္ေသာဟ္ေ၀႔ ကို၀္႓ႜင္ေဍလွ္။
(၃) လူးဖႜါင္႔
႓ယ္သးလု္ဖႜံဳးေဍလု္ဖႜံဳး ပ္ုကံုထါင္ဟွံင္ ႓ၚတု္တြယ္ထါင္ လု္႓ံင္လ္ုစင္းဃွင္ၟလ၀္႔သို၀္ ပ္ုဆိုဒ္ေဖါဟ္ လုက္ဆိင္႔ဏွ္သီး ဆ္ုပ္ုေယါတ္ ဆ္ုေထာတ္စို၀္ ဆ္ုဏးေသွ္သယ္ခ၀္႔သီး ႓းအွ္ေ၀႔လု္ဖႜံင္လု္စံင္းဃွင္ၟ႓ို၀္ဃွင္ၟလ၀္ဏွ္ ထံင္လု္ပ္ုသုင္းသာ ကါင္ဖာလာၟလု္ေဃွ၀္သို၀္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဍးဏွ္လွ္။
(၄) ဆီ႔ဖို၀္း (ဆိုင္႔ဖို၀္း)
ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါ ဆိုဒ္ဆေဖါဟ္လ္ုဖး လု္ဟွာေဍလု္ဟွာ ႓းေဆာတ္အိုင္မာအိုင္ ကံုးအိုင္ေလာဟ္သာ လု္အွ္႓းသာေဍႏုိ၀္ေဍဏင္႔ဆာၟ ကို၀္မိင္ေဍဏွ္ ဆိုင္႔ထင္႔လာ ေ႓႔ဆိုင္႔ဖို၀္း (ဆီ႔ဖို၀္း) ထီ႔သို၀္ဏွ္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဏွ္လွ္။
(၅) သာကုဲသးမိင္႔
ပ္ုထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါ ဆိုဒ္ဆးေဖါဟ္လ္ုဖး ႓းအဲကဲုသာကုဲေလာဟ္သာ ေအလင္ထုဲ႔လု္ဟွာဟွာ ႓းတု္တြယ္ေလာဟ္သာ ေအဟွာဟွံင္လု္ဟွာဟွာ ႓းလံင္႔ကံင္တါင္ေဟွ၀္ထင္းေလာဟ္သာ ေအလင္ထံုးယွာလု္ဟွာဟွာ ႓းတု္တြယ္ေလာဟ္သာေဍ ဆ္ုအဲဆ္ုကဲု အု္ဖိုင္သို၀္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဍးဏွ္လွ္။
(၆) ေမ၀္ဍဴး
ပ္ုဆိုဒ္ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါသယ္ကို၀္ဟွာေဍသီး ေအလင္ပႜီလင္ပႜာ အွ္ပီႜအွ္ပႜာ စါင္းဖိႜဳ၀္ဟွာၟမိင္လာၟလု္ေဃွ၀္ အွ္ကံုမာကံုအင္းကံုလ၀္ကံုေလါဟ္သာလာၟ ေ႓႔ေမ၀္ဍဴးေဖါဟ္လု္ဍဴးဏွ္သို၀္ဏွ္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဍးဏွ္လ၀္႔။
(၇) ေမ၀္ထံင္စူေခါဟ္
ပ္ုဆိုဒ္ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါသီးေဟွးက်ဳင္းက္ုထူ႔အု္႓ႜါလင္ဆာ႔ လင္ထာင္လု္ေဃွ၀္ ေသွ္ဖႜယ္ဖဲႜယွာ႔ေလ၀္ဖႜံင္႔ဖိႜဳ၀္ လ၀္ဖံႜင္႔ခါႜင္ဟွး ဍဳဂ္ပါင္အင္းၾကားထါင္လာၟ ေ႓႔ခႜီးဖႜါၟအု္ေခါဟ္စူသို၀္ ဍံင္လင္ေ၀႔ ေဍေမ၀္ထံင္စူေခါဟ္ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
(၈) ဖ၀္႔၀ီၟ
ပိုဆိုဒ္ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါသီး ေအထံင္႓း ဆ္ုလင္ၟအို၀္ေဟွ၀္ ဆ္ုမာအို၀္ေဟွ၀္ ေအဍးဆ္ုကးဆ္ုဟွယ္ အု္ေဍာဟ္အု္ဆၚ လု္မိင္ေဟွ၀္မိင္ေဟွ၀္ ထုင္ၟက်ာဆူခါင္႔ လု္ေဃွ၀္ဟွံင္ ပ္ုသးပ္ုခီႜ႔သယ္လု္ဖး မု္အးထင္းဟွဴ႔ထင္းအု္ဟွင္ၟ ေကႜစိုဒ္ကႜယ္စုဂ္ကဲလာၟ ေ႓႔ဖ၀္႔၀ီသို၀္ဏွ္ ဆ္ုလု္ဖ၀္႔၀ီဏွ္ ဍိဳ၀္ထါင္ထင္းေ၀႔ ဖါထ၀္႔ဟွံင္ ဃွီ႔လင္ေ၀႔ယါင္ယါင္ေစွ္လွ္ အု္ေဖါတ္လု္ေမွ္ဏွ္ ေဆ၀္လင္အု္၀ီၟ အု္ေဖါဟ္ထင္းအးထင္းဟွံင္ ဆ္ုေခါ၀္ၟဆ္ုဆိုင္ဆ္ုခိႜင္းလာဏင္႔သီး သီ႔ေ၀႔ယ၀္႔ကးကာ္ေအး ေလ၀္ေ၀႔လု္ေမံယာ႔ခ၀္႔ ဆူထါင္ေ၀႔လင္ခါင္႔ ဏင္ၟ႓ႜင္ေအးသို၀္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
(၉) ဖႜ၀္သးေဍအု္ထီ႔
ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါဆိုဒ္ေဖါဟ္သီးေဟွး ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါ အင္း႓းဃွဦဳဟွံင္ ေဏ၀္႓းေဏ၀္ဟွံင္ အွ္ကံုလု္ဆုက္လု္သုဂ္ဟွံင္ ေဍအု္ေသါဟ္အု္ယါင္ အု္ရၜအ္ုပ၀္႓းဟွ၀္႔လာၟ ထံင္အု္လုက္ဏွ္ဟွံင္ ဖးဃွံင္ေဍထီ႔နံင္း ထီ႔က္ုမိႜဳင္႔ထီ႔ကၞာ လု္ေသွ္႓းဖႜ၀္သးထီ႔ဏွ္ ယိုင္ဃွဦဳေ၀႔ ေဍအု္ရၜအု္ပ၀္ဆိုင္႔ဃွီးေ၀႔သို၀္ အ၀္ယွံင္တု္က်ာလာၟ ကို၀္ဟွာေဍသို၀္ ဍံင္လင္ေ၀႔ဍးဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ခါင္ၟစူးဆ္ုေဆာတ္႓ံုးေဆာတ္ေဟွ၀္လု္ဖး
(၁) ပိႜဳတ္ ေဖါယ္သီးလီသီး ေလာ၀္သီးလာသီး လာ(ဟွယ္႔ထါင္)
(၂) စါင္းဖိႜဳ၀္လု္ေဃွ၀္ ဟွာမိင္လု္ေဃွ၀္
(၃) အွ္႓းသြးေခါဟ္လံင္ထၚလု္ေဟွ၀္
(၄) ဟွိဳင္႔သိင္းဖံင္ၟလံင္႓းလု္ေဃွ၀္ ဟွိဳင္႔၀းဖံင္ၟလံင္႓းလု္ေဃွ၀္
(၅) ဏယ္ဖႜဴၟဏယ္ဃွိဳင္႓းလာၟလု္ေဃွ၀္
(၆) နာန္ၟလ၀္႔အင္းလ၀္႔ နာန္ၟခႜ၀္႔အင္းလ၀္႔ဏယ္အင္း႓းလာၟလု္ေဃွ၀္
(၇)ခႜံဳးဆါင္းက်ာမုဂ္ဏယ္႓းလု္ေဃွ၀္
(၈)ဟွယ္႔ထါင္အါင္းလံုၟခါၟ အါင္းထာခါၟ
(၉)ဟွယ္႔ထါင္ကဲဟွိင္းဆာ႔ယွာၟေဟွ၀္
(၁၀)ဟွယ္႔ထါင္ေဍာဟ္ဖူ႔ေကႜာဟ္အုဲးဖီ႔ဏါင္
(၁၁)ဟွယ္႔ထါင္သံင္းဖူၟ သံင္း၀ဲါ သံင္းေဖါဟ္သံင္းလီ
(၁၂)ဟွယ္႔ထါင္အွ္လု္ဍံဳလင္႔ဌာန္႔က်ာ
(၁၃)ဟွယ္႔ထါင္အွ္ ေဍေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူ႔ ေဍ၀ဲါမူးခြါ႔ ေဍေဖါဟ္လီေဖါဟ္၀ါ ေဖါဟ္မာ႔ ေဍ႓ုဂ္ထိင္ၟဆာင္႔ဆာ
(၁၄)ေမာ၀္ၟထၚလီၟခ၀္႔ ဖါထၚလီၟစါင္ဟွယ္႔ထါင္ပါတႜာ႓းလာၟ
(၁၅)ဆံင္းခႜါင္႔ဟွင္ေဍာဟ္က္ုဆင္႔ထီၟက်ာ
(၁၆)ပႜိဳတ္ေဖါဟ္သီးလီသီးဟွယ္႔ထါင္အွ္ဆံင္းယုက္ထ၀္႔ အု္ဏိင္းလု္ယာ ေခါဟ္အြာယင္ၟလူးထို၀္
ေ႓ံဏွ္သို၀္ ေမာ၀္ၟဖါဖီ႔ဖူ႔ သုင္းေကယ္သာယွာၟသယ္အ၀္ယွံင္လင္ ဖႜ၀္သးထီ႔ဟွာစယ္ဟွာစယ္ဟွံင္ ဆာမြာဲခႜယ္ဖိုင္အွ္ဆု္အင္းလု္ဖး အင္းယွံင္အ၀္ယွံင္ေ၀႔ဟွံင္ ဍာ္ယွံင္ထင္း ဖ၀္႔၀ီလးဏွ္ ကိုယ္ဟွာေဍဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။
ဆ္ုေဆာတ္ေဟွ၀္ေဆာ၀္႓ံုး အု္႓ိင္း/အု္ခ၀္႔
ဆ္ုလ္ု(ပိႜဳတ္)ဟု္စာ္ေ႓႔ဏွ္ မြာဲအးထင္းဃွဦဳ ထင္းကးေအး ပိႜဳတ္ထင္း ပိႜင္းဏွ္အို၀္လွ္။ ပ္ုဖူၟ၀ဲါဆိုဒ္ဆေဖါဟ္သီးေအးဟွယ္႔ထါင္ အွ္ကံုထင္းလာၟေဍ ဆ္ု၀ီၟကံုကၞ၀္႔ ပိႜဳတ္ထင္းပိႜင္းဏွ္လာၟဖၚ။
(၂)စါင္းဖိႜဳ၀္ဟွာၟမိင္
ေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူၟသယ္ သံင္းခႜါင္ဆ၀္႔ပ၀္ဏု္သီးဏွ္ ပါ႓းေဍဆ္ုအု္မးဟွံင္ စါင္းဖိႜဳ၀္ကႜင္လု္အု္ယါင္ဟွံင္ လင္မိင္လင္ကႜဟ္သာ႔လာၟလု္ေဃွ၀္ဏွ္လု္။
(၃) အွ္႓းသြးေခါဟ္လံင္ထၚ
အွ္လု္သြးေခါဟ္လံင္ထၚ မီႝၟလု္ဖးဏွ္မြာဲေ၀႔ ဆ္ုသီ႔ဆ္ုယွာၟဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။ ဟ္ုမီႝၟကဲဃွံင္ၟယွာဏွ္ မ၀္႔မွ္ေဍဆ္ုသီ႔လ၀္၊ ေ႓႔ဖႜံဳအင္းမိုင္႔သို၀္ သာလု္လင္ဖု္လို၀္း႓းလာၟဏင္႔ ႓းမာပ်ဳက္ေ၀႔အု္ေဖါဟ္စံင္ မ၀္႔မွ္ေဍ ဆ္ုသီ႔ခိြက္လု္ဟွာသို၀္ အု္သာမိုင္႔အွ္လာဏင္႔ အု္က်းသီးေ၀႔ ဃွံင္ၟယွာလု္ဟွာသို၀္ဏွ္ သာအွ္႓းလာၟလု္ေဃွ၀္ဏွ္လွ္။
(၄) ဟွိဳင္႔သိင္းဖံင္ၟလံင္လု္ေဃွ၀္
ဆု္အင္းလိက္အင္းလြယ္(အင္းလ၀္႔)မြာဲအု္ေဟွ၀္ ဆ္ုအင္းထာခု္ယင္႔ဆ္ု မြာဲအု္ေဟွ၀္ ဆ္ုပါမုက္ပါလာ မြာဲအု္ေဟွ၀္ ဏယ္အင္းလံင္ပ်ဳက္သာ႔လာၟ လု္ေဟွ၀္ဏွ္လွ္။
(၅) ဏယ္ဖႜဴၟဏယ္ဃွိဳင္
ဆု္ခိႜဳင္အု္သၚအု္ခါလု္အွ္႓းေ႓႔ဆု္ဖႜဴၟ ဆ္ုသို၀္မြာဲအု္ေဟွ၀္ ေ႓႔သို၀္ဖႜဴၟဃွိဳင္၀ီးလာထင္းဍိဳ၀္လ၀္ဆု္ခႜါင္ အု္ခီ႔အု္ထၚလု္အွ္ ဆ္ုပႜ၀္ပႜ၀္ ခႜါင္႓ႜာ္႓ႜာလု္ဖး ဏယ္အင္းလာၟလု္ေဃွ၀္ဏွ္လွ္။
(၆) နာန္ၟလ၀္႔နာန္ၟခႜ၀္ၟ
မူးလ္ုအင္းလ၀္႔ဆု္ေသွ္ လ၀္႔ေဏ၀္ၟဟု္ ေ႓႔ခီႜ႔မြာဲအု္ေဟွ၀္ သိင္းဖူ႔မြာဲအု္ေဟွ၀္္ လင္ယြာလ္ုထီ႔ကႜာ လ၀္႔ေဏ၀္ၟ႓ႜာ္က္ုဍာလု္ဖးမြာဲအု္ေဟွ၀္။ မူးလင္ဆိုဒ္ ခႜ၀္ၟေမာ၀္ၟဆ္ုႏုိင္႔ေမာ၀္ၟသို၀္ ေမာ၀္ၟလု္ဍဴဖါ႔လု္ဟွ၀္ၟ ဟု္မူးသာအးမြာဲအု္ေဟွ၀္ ဧယ္အင္းလံင္ပ်ဳက္လာၟလု္ေဃွ၀္။
(၇) ခႜံဳးဆါင္းက်ာမုဂ္
မီႝၟလု္အု္ေမံဆံင္႔ အု္ခႜံဳ႔ဆါင္း အု္ႏုိ၀္ဆိုင္႔ အု္သာဆါင္း ဍးခံင္လ၀္ေဟွ၀္ လင္ခါင္႔လ၀္အိုင္ မီႝၟမြာဲအု္ေဟွ၀္၊ လ၀္ဆု္ခႜါင္ထ၀္႔၊ ပါလင္သာေဍာဟ္၊ ကိႜဳင္လင္သာထ၀္႔ ေ႓႔မုဂ္အု္စာလ္ုဖးမြာဲအု္ေဟွ၀္ ခႜံဳးဆါင္းအု္စာမုဂ္သယ္လ္ုဖး ဏယ္အင္းေဖွ္လင္႔ လင္သာလု္ေဃွ၀္။
(၈) အါင္းလံုၟခိုင္႔ အါင္းထာခါၟ
လ၀္ေသွ္ခႜါင္ဆိုင္႔ လ၀္ဟွံင္ခႜါင္ကဲ ၀ီၟကုံပု္ယုင္႔ သံင္႔လင္ခႜါင္႓း ကဲေဍာဟ္ကဲထ၀္႔႓းလာၟေ႓႔သိုယ္ဃႊာလု္ေခါဟ္သို၀္။
(၉) ဟွိင္းဆာၟယွာၟေဟွ၀္
ဟွိင္းေဖါဟ္ဃွင္႔ေဖါဟ္ဍံဳေဖါဟ္ဌာန္႔ေဖါဟ္ တု္၀ါန္႔ေဖါဟ္အု္ဟွင္ၟ မြာဲလာၟအု္ယးဃွဲဳၟ အု္လဲ႔ကယ္ယွာၟေဟွ၀္လာသို၀္။
(၁၀) ေဍာဟ္ဖူ႔ေကႜာဟ္အုဲးဖီ႔ဏါင္
ပိုင္႓းေကႜာဟ္ဓံင္႔ ေ႓႔ဖူ႔လု္ဟွာသို၀္မြာဲအု္ေဟွ၀္ စူးလင္ၟခင္းခို၀္း ဆ္ုသုဂ္ဆ္ုကႜယ္ ဆု္႓ုဂ္ဆု္မုင္ၟလု္ဖး ထင္းထါင္အု္လင္ၟကဲလာသို၀္။
(၁၁) သံင္းလင္႔
လ၀္ဆို၀္လ၀္ဍံင္ထါင္ ဆု္လီေသွ္ဟွံင္ခႜါင္ဍီးခႜါက္ဍံင္ထါင္ ဆု္ခႜါင္အု္သင္႔ေသွ္ သံင္းသင္႔ဆ္ုကဲလာၟ ေသွ္လာၟသို၀္။
(၁၂) ဍံဳလင္႔ဌာန္႔က်ာ
ဖီ႔ဖူ႔အင္းထါင္ထ၀ယ္ဍံဳလင္႔ ဍံဳထင္႔လု္ဖးထံင္႓းလာၟဖႜံဳစူးဖိုင္လု္ေဃွ၀္၊ ဟဳွင္ၟခိုင္႔လာၟေဍေဖါဟ္လီဟွံင္ဆ္ုအုဲးဆ္ုေယာ၀္ ဟု္ယွာၟသယ္ အု္ယွဴ႔ထို၀္ဏွ္ ေယာ၀္ေဏ၀္ၟထါင္ကဲလာၟသို၀္။
(၁၃) ေမာ၀ၟ္ထၚလီၟခ၀္႔ဖာၟထၚလီၟစာင္
၁။ ဆု္႓ံုးဆ္ု႓ါ
၂။ ထူရူ႔မုင္ၟ႓်ာ
၃။ ဆု္ကံင္ဆ္ုသို၀္
၄။ ထာေခါဟ္ထာခႜါင္
၁။ စူးလင္ၟခင္းခို၀္း
၂။ ဆ္ုသံင္းဆ္ုသင္႔
၃။ ဆ္ုဖိုင္ဆ္ုပႜာ
၄။ ဆ္ု၀ုင္ၟပႛင္ သယ္လု္ဖးဖံင္းကိုင္ေယါ၀္ၟေဟွ၀္ထါင္လာၟ။
(၁၄) ဟွာင္ၟဆံင္းက္ုဆင္႔ထီၟက်ာ
သႝာ၊ ဍဴးဍာ ႓းဟွးဃွံင္လု္ဖး လု္သာမဲထုင္ၟက်ာလု္ေဃွ၀္။ ဟွာင္ၟဆံင္းလာၟ ကို၀္မိင္ကို၀္စိင္ေဍလာၟ ေ႓႔က္ုဆင္႔ဖာ႔ထီၟလု္ဍဴသို၀္။
(၁၅) ေခါဟ္အြာယင္ၟလူးထို၀္
ေဖါဟ္လီကို၀္ဟွာေဍ လု္ဟွာဃွင္ၟဟွာဃွင္ၟ ယုက္ထ၀္႔ သာဖါအံင္း႓းယင္ဆါင္အွ္႓းလာၟ ဏိင္းလာအးထံင္ လု္ေဖါဟ္သူ႔ဆံင္းအြာလုက္ ေ႓႔လူးထို၀္လု္ကါ မူၟလာၟေ၀႔သို၀္လု္ဖး ဟ္ုယွာၟသယ္ ေဆာတ္ေဟွ၀္ပုဂ္တာ ရာဓနာၟေဆာတ္႓ံုးေဖွ္ေ၀႔ ေဆ၀္ၟလွ္။ ဟု္ေအၟေယါ၀္ၟထါင္ ဆ္ုေဆာတ္ေဟွ၀္လုက္ဆိင္႔လု္ဖး လင္ယုဂ္လင္ယါန္႔ လင္႓ုဂ္လင္မုင္႔ လင္ဃွဲဳးလင္လယ္႔ထယ္႔ထံင္လု္ဟွ္ဏးေသွ္ လ၀္ဖႜဟ္ဖါသ၀္႔လု္လုက္႓းေအၟဟွံင္က္ုလိုဒ္ဖံင္းကိုင္ ေယါ၀္ေဟွ၀္ရာဲသယ္႔ ႓းတု္ယွာယွာၟဏွ္ေဆ၀္လွ္။
ဆ္ုခႜါင္လ၀္ထဦု႔
ထိုင္႔ဖူ႔၀ဲါသီးေအး (ခါင္ၟစူးလာခုဂ္) လာခု၈္ခါင္ၟစူး ႓ံုးအု္ေဘင္ၟ လု္မိင္ယို၀္မြာဲေ၀႔လိုဒ္ၟလာ အွ္ထင္႔ေ၀႔ ႓ံုးလ္ု႓ံုး ေအဟွံင္ဍ၀္ မြာဲဆိုဒ္ဆေဖါဟ္အွ္ကံုပါင္သို၀္ ဆာကႜ္ဳေ၀႔ ဆ္ုဏးေသွ္႓ံုးသီးဟု္လ၀္ကဲအု္ေခါဟ္စံင္ မြာဲ႓ံုးလု္သင္႔ေခါဟ္လင္လီ လင္လယ္႔ေ၀႔တု္ယွာယွာၟဏွ္လွ္။ လာခုဂ္လု္႓ိင္းဏွ္ စူးခါင္ၟေအၟအွ္ မီႝၟလု္ဟွာဟွာ မြာဲပ၀္႔လယ္႔အု္ကႜ္ဳခႜင္႔ေသွ္ယာ႔လွ္။ ဘာၟသာ႔မြာဲအု္ေဟွ၀္ လင္ၟဍာမြာဲအု္ေဟွ၀္ ဆ္ုမာမြာဲအု္ေဟွ၀္ ဟု္အင္းလယ္ေသွ္လာၟဏင္႔ ကို၀္ခါ႔ေဍသီး ဆိုဒ္ေဍလိုဒ္ၟလာ ဟု္အင္းလယ္လု္ေသွ္႓းဏွ္ အွ္ေ၀႔ေဍအု္ဏါင္းအု္၀င္ ထီ႔ထီ႔ဆာဆာဏွ္ေဆ၀္ၟလွ္။ ဏိင္းအင္းလယ္ထင္းသင္႔အု္ခါ႔ဏွ္ ဆိက္ေဖါဟ္ဆာၟ ဃွဳဂ္ေဖါဟ္ဆာၟ ပ္ုဆိုဒ္ေဖါဟ္သယ္လု္ဖး အင္း႓ူးသင္႔ေခါဟ္မြာဲေ၀႔ လာၟထါင္႔ခုဂ္ေဖါဟ္ ေယာတ္ထင္းလု္သင္႔ဏွ္ အု္ဏါင္းအု္ကြါအွ္ေ၀႔သို၀္ ပ္ုဆိုဒ္ေဖါဟ္ အွ္ကံင္းအွ္ဖို၀္မူၟဏီဏွ္ ဟု္မု္ဍဳဂ္ဏဲေ႓႔ေသွ္လယ္႔ အု္ခါ႔ထံင္ခ၀္႔လယ္႔။ လာခုဂ္ခါင္ၟစူးဏွ္ မြာဲဏွ္လယ္႔ မြာဲမာဆု္ေ႓႔ေသွ္လယ္ အု္ခ၀္႔ဖႜဟ္ေ၀႔ ဟု္မု္လ၀္ေဍ ႓ံုးဆ္ု႓ါဆ္ု မု္ေသွ္ဟွး။ လု္မြာဲ႓းသီး ဟု္မု္စာ္႓းေဍ ေမာ၀္ၟဖါၟဖီ႔ဖူ႔ယွာၟသယ္လု္ဖး မာကႜင္ထု္မင္ၟ အင္းကႜင္ထု္မင္ၟဆ္ု မု္ေသွ္ဟွးဏွ္ ဆံင္းမံင္းခိင္႔ဖါ အင္းဃွဴ႔ဆိုင္သာ႔လာၟ ကို၀္ဟွာေဍဆၚ။
Collapse...
ကရင္႔ရုိးရာဒံုးအက
ကရင္႔ရုိးရာဒံုးအက
ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ဘ၀ ကရင္လူမ်ိုးတို႔၏ အလွကို ထင္ဟပ္ေဖာ္က်ဴးေသာ အကတစ္မ်ဳိးကို ျပပါဟုဆိုလွ်င္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ ျမတ္ႏုိးခင္တြယ္ေသာ ဒံုးအကကိုျပရေပလိမ္႔မည္။ ဒံုးအကသည္ စုေပါင္း၍ သြက္လက္ျမဴးၾကြေသာ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို အေျခခံသည္႔အကျဖစ္သည္။ ကရင္လူမ်ုိးတို႔ ညီညြတ္ေသာ အစဥ္လည္းတက္ၾကြေသာ စိတ္ဓာတ္ကို ဒံုးအကတြင္ ျမင္ေတြ႔ႏုိင္သည္။ တက္ၾကြညီညြတ္ေသာ လူမ်ဳိး၏ ျမဴးၾကြလႈပ္ရွားေသာ အကဟူ၍ ဆိုႏုိင္သည္။
ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုႏွင္႔ဒံုး အက
ကမၻာေပၚရွိ တိုင္းျပည္ႏုိင္ငံအသီးသီးမွ လူမ်ဳိးအသီးသီးတို႔သည္ ကိုယ္ပိုင္ ယဥ္ေက်းမႈအကမ်ား ရွိၾကသည္။ ႏုိင္ငံႏွင္႔ လူမ်ဳိးကိုလိုက္၍ ယဥ္ေက်းမႈအရ ကိုယ္ပိုင္အကမ်ား၊ တူရိယာမ်ားလည္းရွိၾကေပသည္။ ယင္း ကိုယ္ပိုင္အက ယဥ္ေက်းမႈကို အမ်ဳိးသားဟန္၊ အမ်ဳိးသားမာန္တို႔ျဖင္႔ ထိန္းသိမ္းျခင္းျမွင္႔တင္ျခင္း ျပဳၾကကုန္သည္။
ကရင္လူမ်ဳိးတို႔သည္လည္း ရုိးရာ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈျဖစ္သည္႔ ဒံုးအကသည္ လူမ်ဳိးႏွင္႔အတူ တည္ရွိလာခဲ႔သည္။ လူမ်ဳိး၏ ယဥ္ေက်းမႈ ကိုယ္ပိုင္ အေမြအႏွစ္အျဖစ္လည္း အစဥ္အဆက္ ထိန္းသိမ္း၍ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ျခင္း ေခတ္ႏွင္႔စနစ္တို႔ကို ထင္ဟပ္ႏုိင္ေသာ ျမွင္႔တင္ျခင္းကိုလည္း ျပဳျမဲရွိၾကသည္။ ကရင္ဒံုးအကမွာျမဴးၾကြ၍ ကိုယ္၊လက္၊ေျခ၊ ေခါင္း တစ္ကိုယ္လံုး လႈပ္ရွား၍ လ်င္ျမန္စြာ ကခုန္ရသည္။ ပမာႏႈိင္းေသာ္ ကရင္ဒံုးအက၏ လႈပ္ရွားမႈသည္ အေနာက္တုိင္းမွ အေအးဒဏ္မ်ားကာကြယ္ႏုိင္ရန္ ျမဴးတူးလႈပ္ရွားေသာ အကမ်ဳိးႏွင္႔ ဆင္တူသေယာင္ရွိေနေပသည္။
ဒံုးအက၏မူလအစ
ကရင္ဒံုးအကသည္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို စုေပါင္းေဆာင္ရြက္ရာမွ အစျပဳ၍ျဖစ္ေပၚခဲ႔သည္ဟု ေရွးဘိုးဘြားဘီဘင္တို႔က အဆိုျပဳထားရစ္ခဲ႔ၾကသည္။ ကျခင္း ခုန္ျခင္းမျပဳႏုိင္ခဲ႔သည္႔ အစဦးပိုင္းတြင္ သီဆိုျခင္းကိုစခဲ႔သည္။ ယင္းမွတီးမႈတ္ျခင္း ထို႔ေနာက္သီဆိုျခင္းႏွင္႔ တြဲ၍ တီးမႈတ္ျခင္း ရွိလာ၏။ ထိုသို႔သီဆိုျခင္း တီမႈတ္ျခင္း တြဲလာ၍ မေရွးမေႏွာင္းပင္ ကခုန္ျခင္းကိုပါ တြဲ၍ သီဆိုကခုန္လာခဲ႔ၾကသည္။
သမိုင္းအရ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ပါးမီးယား ကုန္းျပင္ျမင္႔မွ ဆင္းသက္ခဲ႔ဲၿပီး အဆင္႔ဆင္႔ ေျပာင္းေရြ႔လာခဲ႔ရာ ဂိုဘိီသဲကႏၱာရကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး တိဗက္ကုန္းျပင္ျမင္႔ အေရွ႔တရုတ္ျပည္ ယန္စီက်န္ျမစ္အနီး ေတာေတာင္မ်ားတြင္ ႏွစ္ပါင္းမ်ားစြာ အေျခစိုက္ ေနထိုင္ခဲ႔သည္ဟုဆိုသည္။ ထိုေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ခဲ႔စဥ္ ေတာင္ယာမ်ားကို အဓိက လုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကသည္။ ေတာင္ယာမွ စပါးရိတ္သိမ္း၍ တလင္းမ်ားတြင္ စပါးမ်ားကို ေျခြခ်နယ္သည္႔အခါ အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီးတို႔က ညီညီညာညာ ေတး၊ ကဗ်ာ၊ လကၤာမ်ားကိုသီဆိုၾကသည္။ ထို႔သို သီဆိုရာတြင္ အမ်ဳိးသားအခ်ဳိ႔က ေကာက္ႏွံစပါးသီးႏွံမ်ားကို ပိုမိုေကာင္းမြန္၍ ပိုမိုထြက္ရွိျခင္းကို ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ကခုန္ၾကသည္။
မ်ဳိးမည္ေထြျပား ဒံုးအကမ်ား
ကရင္ဒံုးအကသည္ ေခတ္အလိုက္ လူေနမႈစနစ္ကို ထင္ဟပ္၍ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာခဲ႔ၿပီး ထိုသို႔ေျပာင္းလဲမႈတြင္ ဒံုးအမ်ဳိးအစားကို လိုက္၍ တည္ရွိေနၾကသည္။ ေခတ္ႏွင္႔ စနစ္တို႔၏ အခိ်န္အခါအရလည္း ဒံုးအမ်ဳိးအစားမ်ားကို ခြဲျခား၍ ေခၚေ၀ၚၾကသည္။
(၁) ေရွးေဟာင္းဒံုးအက (တုင္ၟယွာထူ႔ (သို႔) တုင္ၟယွာၟလု္ဖႜံဳ)
ေရွးဦးဆံုးကာလအားျဖင္႔ စစ္ႀကိဳေခတ္မတိုင္မီအထိ ကျပေသာဒံုးမ်ားကို (တံုယွာလု္ဖႜံဳ) ေရွးဒံုးအကအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကသည္။ ေရွးဒံုအကသည္ ေရွးအခါကပင္ အမ်ဳိးသားႀကီးမ်ားသာ ကျပေလ႔ရွိရာ ယုခုအခါမွာလည္း အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ ၅၀ ရွိ အမ်ဳိးသားတို႔က ေရွးျဖစ္ေဟာင္း ေအာက္ေမ႔ဘြယ္အျဖစ္ ကျပေလ႔ရွိသည္။ အေခၚအေ၀ၚအားျဖင္႔လည္း သက္ႀကီးဒံုးဟူ၍ ေခၚၾကသည္။ ေခတ္ေပၚဒံုးမ်ားသည္ အပ်ဳိလူပ်ဳိတို႔သာ ကခြင္႔ရွိေသာ စည္းကမ္းရွိရာ အိမ္ေထာင္က်၍ သီဆိုကျပမႈ ၀ါသနာထက္သန္သူတို႔က သက္ႀကီးဒံုးတြင္ ၀င္ေရာက္ကျပၾကသည္။ ပရိသတ္မ်ားလည္း ယေနတိုင္ ေနရာေပး အားေပးေနဆဲရွိ၏။
(၂) ဇာတ္လမ္းဒံုး (ေခၚ) ဦးေခါင္းစြပ္ဒံုး (တုင္ၟထင္းပံု)
တိရစၧာန္ ဦးေခါင္းရုပ္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးစြပ္ၿပီး ကေသာဒံုးမ်ားကို ဦးေခါင္းစြပ္ဒံုး ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ေမ်ာက္ဦးေခါင္းစြပ္ဒံုး၊ ကြ်ဲဦးေခါင္းစြပ္ဒံုး၊ သမင္ဦးေခါင္းစြပ္ဒံုးႏင္႔ မိေက်ာင္းဦးေခါင္းစြပ္ဒံုးဟူ၍ ရွိၿပီး အမည္ႏွင္႔ယွဥ္၍ ဇာတ္လမ္း၀တၳဳ ကျပၾကရာတြင္-
(၁) ေမ်ာက္ဒံုး (တုင္ဆ္ုအုဂ္) - ရာမလၡဏာဇာတ္လမ္း
(၂) ကြ်ဲဒံုး (တုင္ၟပု္ဏာ) - နံကရုိင္းကြ်ဲမဇာတ္လမ္း
(၃) သမင္ဒံုး (တုင္ၟထု္ရဲ) - သု၀ဏၰသာမဇာတ္လမ္း
(၄) မိေက်ာင္းဒံုး (တုင္ၟသ္ုမး) - ရွင္ေမြးလြန္းႏွင္႔ မင္းနႏၵာဇာတ္လမ္း
ထို႔အျပင္ ကျပေသာ ဇာတ္လမ္းအရ အမည္နာမတြင္လာေသာ ဒံုးအမ်ဳိးအစားလည္း ရွိေသးသည္။ ဆဒၵန္ဆင္မင္း၀တၳဳခင္း၍ ကျပေသာဒံုးကို (တုင္ကု္ဆင္႔အြာ) ဆင္မင္းဒံုးဟူ၍လည္းေကာင္း ေ၀သႏၱရာ ၀တၳဳခင္း၍ ကေသာဒံုးကို (တုင္၀ိသႏၱ၀္) ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚဆိုၾကသည္။ ေတမိ၀တၳဳ၊ ေဒြးမယ္ေနာ္ ၀တၳဳမ်ားကိုလည္း သီခ်င္းစပ္ဆို သီကံုးကျပေလ႔ရွိသည္။
(၃) သူ႔သေဘာသူေဆာင္ေသာဒံုး (တုင္ၟစင္ကု္ဍယ္)
ကရင္႔အေခၚ (စင္ကု္ဍယ္) ဆုိေသာစကားသည္ ျဖစ္ခ်င္တာျဖစ္ (သို႔မဟုတ္) သေဘာရွိ ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ရသည္။ သိုေၾကာင္႔ ထိုဒံုးကိုကရာတြင္ သီခ်င္းကို ညီညီညာညာ ဆိုၾကေသာ္လည္း ကကြက္တြင္ ကခ်င္တာက ေရႊ႔ခ်င္တာေရႊ႔ ဆုတ္ခ်င္တာဆုတ္ ထခ်င္တာထ ထိုင္ခ်င္တာထိုင္ မင္းသားအက ေဇာ္အက လူျပက္က သန္ရာသန္ရာက၍ သူ႔သေဘာ သူေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြကင္ စည္းက်၍ သီခ်င္းဆံုးေသာအခါ ၿပိဳင္တူရပ္၍ ၿပိဳင္တူလက္ခုပ္တီးၾကသည္။ ထိုအကသည္ ဟာသေျမာက္ေစရန္ အဆိုတစ္မ်ဳိး အကတစ္မ်ဳိးျဖင္႔ ပရိသတ္မ်ား တ၀ါး၀ါးႏွင္႔ သေဘာေတြ႔ မေနာေခြ႔ရေသာ အကျဖစ္သည္။
(၄) အမဂၤလာဒံုး (တုင္ၟကု္ေရင္ၟဏီ႔႔)
တုင္ကု္ေရင္ၟဏီ႔ (ေခၚ ) အမဂၤလာဒံုးသည္ ဘုန္းႀကီးပ်ံပြဲတြင္ ကေလ႔ရွိေသာ ဒံုးျဖစ္သည္။ ဘုန္းႀကီးပ်ံပြဲမွတပါး ကခြင္႔မရွိသာ အကန္႔အသတ္ျဖင္႔ သတ္မွတ္ခ်က္ရွိသည္။ ဒံုးကိုယာယီဖြဲ႔စည္္းၿပီး လူသူမ်ား မျမင္ေသာရေနရာတြင္ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ က်ိတ္၍ ဒံုးတိုက္သင္ၾကားရသည္။ ဒံုးအဖြဲ႔သားတို႔သည္ ရုပ္ဖ်က္ထားၾကသည္။ မ်က္ႏွာကိုအိုးမဲသုတ္၍ မ်က္ကြင္းကို ထံုးျဖဴမ်ား ကြင္းထားၾကသည္။ ခါးေတာင္းက်ိဳက္သူ ေျခေထာက္တြင္ ျခဴဆြဲထားသူ လည္ပင္းတြင္ ခေလာက္ဆြဲသူ အမ်ဳိးမ်ဳိး ဟာသလုပ္၍ ဘုန္းႀကီးပ်ံ စ်ာပနာရွိရာသို႔ ၀င္ေရာက္ၿပီး ကျပၾကသည္။
ဒံုးကရာတြင္ ဘုန္းႀကီးပ်ံ အေလာင္းစင္ျပာႆဒ္ကို အေပ်ာ္သေဘာျဖင္႔ ေရႊ႔လိုေရႊ႔ တဖန္ထမ္းယူၿပီး ရြာျပင္တစ္ေနရာေရာက္ေအာင္ ယူေဆာင္သြားတတ္သည္။ ထိုအခါ ဘုရားဒကာ ပြဲဒကာတို႔က ေတာင္းပန္ေခ်ာ႔ေမာ႔ၿပီး သူတို႔ေတာင္းေသာ ေငြေၾကးကို ဆုအျဖစ္ေပးရသည္။ သူတို႔ေက်နပ္မွ အေလာင္းစင္ ျပာႆဒ္ကို ေနရာတြင္ ျပန္ေရႊ႔ထားၾကသည္။ အမဂၤလာဒံုးသည္ ဟာသတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ရုတ္တရက္ထြင္ကေသာ ဒံုးျဖစ္သည္။
(၅) ေမာင္ရုိ႔ဒံုး (တုင္ၟမင္ယို၀္႔)
၁၉ ရာစုေခတ္ေႏွာင္း၊ ၂၀ ရာစုေခတ္ဦးတြင္ ကရင္ဒံုးအကသည္ တစ္မ်ဳိးေျပာင္းလဲလာခဲ႔သည္။ ထိုေျပာင္းလဲမႈသည္ ဆန္းသစ္ေသာ ေျပာင္းလဲမႈအျဖစ္ ယေန႔တိုင္ ထင္ရွားလာခဲ႔ေပသည္။ ္။ ေမာင္ရုိ႔ဒံုးမ်ား ကျပလာေသာအခါ သီကံုးေသာ သီခ်င္းမ်ားက ဆန္းသစ္၍ ေခတ္မီလာသည္။ အထူးသျဖင္႔ ေထာက္ျပသတိေပး ပညာေပးဆံုးမျခင္း ဆန္ဆန္ရွိလာသည္။
ဒံုးကရန္ ဒံုးအဖြဲ႔သားအားလံုးက ညီညီညာညာထိုင္၍ ေနရာယူၿပီးသည္႔အခါ ဒံုးေခါင္းေဆာင္လုပ္သူက ေမာင္ရုိ႔ ေမာင္ရုိ႔ ဟူ၍တိုင္ေလသည္။ ထိုအခါ ဒံုးအဖြဲ႔သားတို႔က ေလ႔ေလ႔ ေလ႔ေလ႔ ဟူ၍ ျပန္ဆိုေလသည္။ ထိုသို႔ ေမာင္ရုိ႔ ေမာင္ရုိ႔ အစခ်ီ အခ်က္ေပး သီဆိုျခင္းကို စြဲၿပီး ေမာင္ရုိ႔ဒံုး (တုင္ၟမင္ယို၀္႔) ဟူ၍ ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။ ေမာင္ရုိ႔ဒံုးသည္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ေရပန္းအစားဆံုးျဖစ္ေန၍ ေခတ္ဒံုးအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားၾကေလသည္။
(၆) ကေလးသူငယ္ဒံုး (တုင္ၟဆု္ဃွီ႔ေဖါဟ္)
ကေလးသူငယ္ကေသာ ဒံုးျဖစ္၍ ယဥ္ေက်းမႈ ေမာင္မယ္ေလးဒံုးဟူ၍ ေခၚၾကသည္။ အထူးသျဖင္႔ လူမႈ၀န္ထမ္း အႀကိဳမူလတန္းေက်ာင္းမ်ားမွ သားသား မီးမီးတို႔က ကျပေလ႔ရွိရာ မိဘမ်ား ႏွလံုးပီတိၾကည္ေမြ႔ရေသာ ဒံုးအကျဖစ္သည္။
(၇) အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိဒံုး (တုင္ၟဆ္ုဃွီ႔မူး)
ဤဒံုးမ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသမီးတို႔ႏွင္႔သာ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ကေလ႔ရွိရာ အမ်ဳိးသမီးပ်ဳိဒံုးဟူ၍ ေခၚၾကသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားဒံုးသည္ သစၥာမတည္ေသာ ေယာက်္ာတို႔၏အေၾကာင္း ကတိမတည္ သစၥာမခိုင္ ခ်စ္ႏွလံုးသားတြင္ အေလးအနက္ မရွိတတ္ျခင္းကို သီခ်င္းမ်ား သီကံုးစပ္ဆိုလ်က္ ရွိတတ္ျပန္သည္။
(၈) လူပ်ဳိဒံုး (တုင္ၟဆု္ဃွီ႔ခြါ႔)
လုပ်ဳိဒံုးသည္ အမ်ဳိးသား လူပ်ဳိမ်ားတို႔ျဖင္႔သာ ဖြဲ႔စည္း၍ ကေသာဒံုးျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသား လူပ်ဳိဒံုးသည္လည္း အမ်ဳိးသမီးတို႔ သစၥာမတည္ ေဖာက္လြဲေဖာက္ျပန္တတ္ျဖင္းကို သီခ်င္းသီကံုးစပ္ဆိုလ်က္ ရွိတတ္ျပန္သည္။
(၉) အပ်ဳိလူပ်ဳိဒံုး (တုင္ၟမူးဏင္ဖူသးခြါ႔)
အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီးအခ်ဳိးက် ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္း၍ ကေသာဒံုးကို အပ်ဳိလူပ်ဳိဒံုးဟူ၍ ေခၚၾကသည္။ အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီး အခ်ဳိးက်ဖြဲ႔စည္းျခင္းသည္ ၾကည္႔၍ေကာင္းရံုသာ မဟုတ္ပဲ ကႀကိဳးကြက္ ေဖာ္ရာတြင္ ပိုမိုဆန္းျပား၍ ေကာင္းမြန္ေစရန္ျဖစ္သည္။
ေခတ္ႏွင္႔အညီ
မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ယဥ္ေက်းမႈဒံုးသည္ ဆန္းသစ္ေသာ တီထြင္မႈမ်ား ရွိလာၿပီး ေခတ္ႏွင္႔အမီ လိုက္လာ၍ ဒံုးေလာကတြင္ ေရပန္းအစားဆံုးျဖစ္သည္။ အကႏွင္႔ ေတးသီခ်င္းမ်ားကို ဆန္းသစ္ေအာင္ တီထြင္လာျခင္းသာမက ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမွာလည္း အမ်ဳိးသားရုိးရာ၀တ္စံုကို ပို၍လွပေသသပ္ေစရန္ အထက္ေအာက္ပနံလိုက္ အေရာင္မ်ားလည္း တင္႔တယ္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ဆင္ျမန္းလာၾကသည္။
ယဥ္ေက်းမႈဒံုးသည္ အကႏွင္႔ ကႀကိဳးကကြက္မ်ားကို ဦးစားေပးသလို ေတးသီခ်င္းကိုလည္း အဓိကထား၍ ထိထိမိမိ သီကံုးစပ္ဆိုေလ႔ရွိသည္။ အထူးသျဖင္႔ စစ္မွန္ေသာ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမဴကို ထိန္းသမ္းေဖာ္ထုတ္ေရး ယဥ္ေက်းမူအေျခခံ၏ ပဓာနအက်ဆံုးျဖစ္သည္႔ စာေပပညာကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ေရး အခ်င္းခ်င္းေသြးစည္းေရးႏွင္႔ လူမ်ဳိးဂုဏ္ ထိန္းသိမ္းျမွင္႔တင္ေရးကိုလည္း တ္ုက္တြန္းသီဆိုၾကသည္။ ထို႔အတူၿပိဳင္ပြဲ၀င္ဒံုးမ်ား ျပည္ေထာင္စုေန႔သို႔ တက္ေရာက္တင္ဆက္ေသာ ဒံုးမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး အဖ်က္သမားေခ်မႈန္းေရး ေသြးခြဲစနစ္ တိုက္ဖ်က္ေရးစသည္႔ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေရးစပ္၍ ပညာေပးတိုက္တြန္း သီဆိုလ်က္ အကကိုလည္း သြက္လက္ျမဴးၾကြ လႈပ္ရွား၍ ကၾကသည္။
ေခတ္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳလ်က္
ကရင္ဒံုးအကသည္ တသမတ္တည္း တည္ေနျခင္းကား မရွိပါေခ်။ ေခတ္ကာလအေျခအေနကိုလိုက္၍ အေဟာင္းမ်ား ခ်ဳပ္ျငိမ္းၿပီး အသစ္မ်ား ေပၚထြန္းလ်က္ဟူေသာ နိယာမတရားႏွင္႔အတူ ကရင္ဒံုးအကသည္လည္း ေခတ္ႏွင္႔အညီ ေျပာင္းလဲသစ္လြင္လာခဲ႔သည္။ ဆန္းသစ္ေသာ တီထြင္မႈမ်ားလည္း ရွိလာ၍ ဒံုးအကသည္ တဟ္ေခတ္မွတစ္ေခတ္ အသြင္မ်ား အႏွစ္သာရမ်ား ေျပာင္းလဲလာခဲ႔သည္။
သို႔ရာတြင္ ေခတ္ကိုထင္ဟပ္၍ (တုင္ၟဆ္ုဃွီ႔လာ) ယဥ္ေက်းမႈဒံုးမ်ားက ေရပန္းစားေနေသာ္လည္း ေရွးျဖစ္ေဟာင္း ေအာက္ေမ႔ဖြယ္အျဖစ္ ေရွးေဟာင္းဒံုးအက (တံုယွာလု္ဖႜံဳ) ကိုလည္း တစ္ခါတစ္ရံ ျပန္လည္တင္ဆက္ကျပၾကသည္။ ေရွးေဟာင္းဒံုးသည္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ေရွးျဖစ္ေဟာင္းကို တေျမ႔ေျမ႔ ျပန္လည္လြမ္းဆြတ္ေသာ အကႏွင္႔သီခ်င္းတို႔က ထိထိမိမိ သီဆိုကျပေလ႔ရွိသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ျပဳသည္႔ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ပထမအႀကိမ္တြင္ တိုင္းရင္းသားအကမ်ား ကျပတင္ဆက္ရာ၌ ထိုစဥ္က ဘားအံၿမိဳ႔နယ္ ေကာ႔မကယ္ရြာမွ ေရွးေဟာင္းဒံုး (တုင္ၟယွာလု္ဖႜံဳ) ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႔တြင္ သြားေရာက္တင္္ဆက္ခဲ႔ရာ လြတ္လပ္ေရးဒိုင္းဆု ဆြတ္ခူးရရွိခဲ႔ၿပီး ယေန႔တိုင္ ဂုဏ္ယူမဆံုး ေျပာဆိုျမဲရွိေသးသည္။
မ်က္ေမွာက္ေခတ္
မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ဒံုးအကသည္ ယဥ္ေက်းမႈဒံုးေဖာ္ထုတ္ေရးႏွင္႔ ေဖ်ာ္ေျဖေရးတို႔အျပင္ ကရင္လူမ်ဳုိးတို႔အား သီခ်င္းျဖင္႔ ပညာေပး သတိေပးရာတြင္ ထိေရာက္လ်က္ရွိေနသည္။ သီခ်င္းမွ ျဖစ္ေပၚေသာ အသိေပးပညာမႈသည္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔၏ သဘာ၀က အထူးႏွစ္ၿခိဳက္လ်က္ရွိသည္။
အကႏွင္႔ ေတးသီခ်င္းမ်ားကို ဆန္းသစ္ေအာင္ တီထြင္မႈရွိေသာ္လည္း မူလယဥ္ေက်းမႈ မထိခိုက္ေရးကို အထူးၾကပ္မထားၾကသည္။ လြပ္ေရးရရွိၿပီး ေနာက္ပိုင္းကာလတြင္ ကရင္ဒံုးအကသည္ အမ်ဳိးသားကိုယ္စားျပဳေသာ အကအျဖစ္ တည္ရွိလာခဲ႔သည္။ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ ပြဲေတာ္တိုင္းသည္ ကရင္ဒံုးအကသည္ မပါလွ်င္ မစည္ကားသလို အမ်ဳိးသားအတြက္ ကိုယ္စားျပဳရာမွာလည္း ဒံုးအကထက္ ထိေရာက္ေသာအက မရွိေသးေခ်။ ဒံုးအကသည္ ကရင္လူမ်ဳိးတို႔ ႏွလံုးသည္းပြတ္ဟူ၍ ေခၚဆိုႏုိင္သလို ကရင္လူမ်ဳိးတို႔အား ေရွ႔ေဆာင္စည္းရုံးရာမွာလည္း စြမ္းအားထက္ျမက္လွသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္အေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ဒံုးအက၏ေရွ႔ေဆာင္မႈသည္ အထိေရာက္ဆံုးႏွင္႔ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုးေနရာယူခဲ႔သည္။
ဒံုးၿပိဳင္ပြဲမွသည္
ကရင္ဒံုးအကမ်ားသည္ တိုးတက္ျမင္႔မားလာျခင္း အေျခခံသည္ ဒံုးၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဒံုးအကႏွင္႔ ယွဥ္တြဲေလ႔ရွိေသာ (ရာဓနာ) ေခၚ (ဆုေတာင္းပတၳနာ) ျပဳျခင္းသည္လည္း ေခတ္မီဆန္းသစ္ေသာ ဆုေတာင္းသီခ်င္မ်ား သီဆိုလာၾကသည္။
ယေန႔ျပည္နယ္အတြင္း ျပည္နယ္ေန႔အထိမ္းအမွတ္ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္တြင္ ဒံုးအကၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို တခမ္းတနား ထည္႔သြင္းက်င္းပၿပီး ဒံုးမ်ား၏ အရည္အေသြးကို ဆန္းစစ္လ်က္ရွိသည္။ ဒံုးအဖြဲ႔မ်ားသည္ တစ္ရြာတစ္ဖြဲ႔ တစ္ဖြဲ႔တစ္မ်ဳိး ေတးသီခ်င္းဆန္း အေၾကာင္းအရာအဖံုဖံု ကႀကိဳးကကြက္ အလွည္႔အေျပာင္းမ်ဳိးစံုႏွင္႔ မရုိးႏုိင္ရွိေနသလိုအခ်ဳိ႔က ဒံုးအကထက္ ေတးသီခ်င္းသီဆိုျခင္းကို နားေထာင္မွတ္သားေလ႔ရွိသည္။
အစႏွင္႔အဆံုး ဆုမြန္ေတာင္းျခင္း
မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ၿပိဳင္ပြဲဒံုးမ်ားသည္ ၿပိဳင္ပြဲကရန္ အစတြင္လည္းေကာင္း က၍ၿပီးဆံုးသည္႔အခါတြင္လည္းေကာင္း ပရိသတ္မ်ားအား ဆုေတာင္းပတၳနာျပဳျခင္း၊ ဆႏၵျပဳျခင္း၊ ေတာင္းပန္ျခင္းကို ဦးစားေပးၾကသည္။ ပရိတ္သမ်ားအား ခြန္းဆင္႔ျခင္းႏွင္႔ ခြင္႔လြတ္ရန္ ပန္ၾကားျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳေလ႔ရွိေသာ ဆုေတာင္းပတၳနာမ်ားမွာ .........
-ေအာဆြန္းလားဆိုက္ (အွ္ဆံင္းလာၟဆၚ) = က်န္းမာရႊင္လန္းပါေစ
-ရွဴးေမာက္လားဆိုက္ (ဃွဴးမုက္လာၟဆၚ) = ခ်မ္းေျမ႕ေအးခ်မ္းပါေစ
-ေဒါက္ပိုင္လားဆိုက္ ( ဍဳဂ္ပါင္လာၟဆၚ) = ကံုလံုျပည္႔စံုပါေစ
-ပလယ္ေတာ္လားဆိုက္ ( ပႜယ္တ၀္လာၟဆၚ) ခြင္႔လြတ္ႏုိင္ၾကပါေစ
-ေဖးဂိုင္းေဖးဗ်ာလားဆိုက္ ( ေဖွ္ဟါွင္ၟေဖွ္႓်ာလာၟဆၚ) = အားေပးသမႈျပဳၾကပါ
-က်ဳိက္သရိေထာင္းေထာ႔လားဆိုက္ ( က်ာ္ႀသီ႕ထင္းထ၀္႔လာၟဆၚ) = က်က္သေရတိုးတက္ပါေစ စသည္မ်ားျဖစ္၏။
ေဖာ္ျပပါ ဆုမြန္ေတာင္းျခင္းသည္ အခ်ဳိ႔အ၀က္သာ ျဖစ္သည္။ အမ်ားစုသံုးျခင္းမွာ ေအားဆြန္းလားဆိုက္ ( အွ္ဆါန္းလာၟဆၚ) က်န္းမာရႊင္လန္းပါေစဟူေသာ ဆုေတာင္းျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါဆုေတာင္းစကားသည္ ဒံုးကရာတြင္ သံုးစြဲေနျခင္းသာမက အခ်င္းခ်င္းေတြ႔ဆံု ႏႈတ္ဆက္ျခင္း စာခ်င္းဆက္သြယ္ျခင္း ျပဳရာမွာလည္း ထည္႔သြင္းအသံုးျပဳၾကသည္။
Collapse...
Older Posts Home
Subscribe to: Posts (Atom)
ကရင္အမ်ဳိးသားအလံေတာ္
ကရင္ဘေလာ႔ဂ္မ်ား
ကရင္လူငယ္အစည္းအရံုး (ကိုရီးယား)
ကရင္အမ်ိဳးသား မိတ္သဟာယအဖဲြ႕ (ကိုးရီးယား)
ေစာေက်ာ္ေလး
ေစာလင္းနက္စ္
ေစာဆိုအဲထေအာင္ (ဆိုဒ္အဲထ္ုအင္)
ေစာဖိုးေဇာ္
ဇြဲကပင္(KDA)
မန္းစိုးကေမာ္
မ်ိဳးခ်စ္ကရင္
မူ.ယံင့္ဖါန္
သင့္အတြက္မနက္ၿဖန္
အု္လ်ာ.ဖါန္
အဲခါန္.သင့္(ဆစ္ဒနီ)
albanykarencommunity
karencommunityassociation
Karen United
OKRSO's Family
Zwekabin_Youth(Singapore)
ျမစ္တစ္စင္း၏ရာဇ၀င္
လက္ေတြ႔က်ပါေစ
ဆက္သြယ္ရန္အီးေမးလ္
Albert Einstein Quotes
အၾကံဉာဏ္မ်ားေရးရန္
တင္ထားၿပီးေသာပို႔စ္မ်ား
Ko Thar Byu (1)
Sagaw Karen Language (2)
ကရင္႔တူရိယာ (1)
ကရင့္ဖားစည္ (3)
ကရင့္ရိုးရာဓေလ့ (4)
ကရင့္သမိုင္း (21)
ကာတြန္း (1)
က်န္းမာေရး (7)
ဓါတ္ပံု (3)
ပံုျပင္ (9)
ဖိတ္ၾကားစာ (1)
ဗီြဒီယို (58)
မွတ္တမ္း (1)
သင္ခန္းစာ (1)
ေဆာင္းပါး (36)
မိုးေလ၀သအေျခအေန
ဘယ္သူေတြရွိေနလဲ
လာလည္ၾကေသာမိတ္ေဆြနိုင္ငံမ်ား
Total Visitors
Please do not change this code for a perfect fonctionality of your counter associations
My Favorite Songs
Gandhi Quotes
My Visitors
© ျမစ္နဒီကိုးသြယ္ . Powered by Blogger. And Pyrmont V2 Bloggerized by Dhampire