en fr la ceb pt hu ms min en it cs nl sl en en my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my my en my ru de en en en en en id en en tl en fr pl pl hbs_lat en en en ms en en en en en en hbs_lat en en cs en cs cs cs cs en en cs cs en en cs cs en cs hu da en en cs cs en cs hu cs en cs en en de hu da en en cs da en en en en cs da en da cs en en en en en en en jbo en cs cs en en en cs cs cs en da cs en en cs en en en fr en nb ur pms en en tl en
MINMEIZAM: Aung San Suu Kyi Lecture 1: Liberty, (Burmese version)
၂၈.၆.၂၀၁၁ ရက္ေန႔ ၀၉ ၀၀ နာရီတြင္ ထုတ္လႊင့္ေသာ ဘီဘီစီ၏ ပထမဆုံးေသာ ေရဒီယို အသံလႊင့္ခ်က္
Sue Lawley ။ လန္ဒန္ၿမိဳ႕အသံလႊင့္ဌာနမွာရွိတဲ့ အသံလႊင့္ခန္းမကေန ႀကိဳဆို ႏႈတ္ခြန္းဆက္သအပ္ပါတယ္။ ေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ဟာ လြတ္လပ္မႈကို လိုလားေတာင့္တတဲ့ လူသားေတြကို ကိုယ္စားျပဳသူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ ျမန္မာ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္မႈကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ႀကိဳးပမ္းရာမွာ ဘဝကို ျမႇဳပ္ႏွံ ထားျခင္းျဖင့္ ကမၻာတဝွမ္းလုံးရဲ႕ ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္ အထိမ္းအမွတ္လကၡဏာတရပ္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္္။
ဒီကေန႔ပို႔ခ်မဲ့ ပို႔ခ်ခ်က္ႏွစ္ပိုင္းအနက္ ပထမပိုင္းကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ လ်ဳိ႕ဝွက္စြာ အသံသြင္းယူၿပီး ျပည္ပကို ခိုးထုတ္လာခဲ့တဲ့ တိပ္ေခြနဲ႔ ပို႔ခ်ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အတိုက္အခံရဲ႕ သေဘာသဘာဝ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္တခုတည္းအတြက္သာမက ကမၻာတဝွမ္းလုံးအတြက္ အေရးပါပုံကို ရွင္းလင္းတင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။ လြတ္လပ္မႈရယူျခင္းႏွင့္ လြတ္လပ္မႈအတြက္ အႏိုင္ရရွိရန္ လူသားတို႔ရဲ႕ သန္နိ႒ာန္စိတ္ဟာ ဘယ္အခါကမွ မရွိဘူးတဲ့ ပိုမိုအားေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ ေရာက္ရွိေနပါတယ္၊ အျခားသူမ်ားရဲ႕ အတိုက္အခံ ျပဳလုပ္မႈကေနရလာတဲ့ အားတက္မႈ ေတြဟာ အာဏာရွင္အစိုးရ ျဖဳတ္ခ်ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းေဒသႏိုင္ငံမ်ားစြာက ျပည္သူေတြရဲ႕ ဘဝ ေတြထဲမွာ ေမာင္းႏွင္ေနတဲ့အရာ ျဖစ္ေနပါတယ္၊ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တည္ရွိဆဲ လြတ္လပ္မႈေတြကို ဖ်က္ဆီးဖို႔ ႀကိဳးပမ္း ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ေရးဟာ ဆက္လက္္ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။
ယခုႏွစ္ရဲ႕ ပထမဦးဆုံး Reith Lectures အပိုင္းႏွစ္ပိုင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) နီးပါး စစ္အာ ဏာရွင္ရဲ႕ အုပ္‌စိုးမႈခံစားေနရတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ မင္းဆိုးမင္းညစ္ကို အတိုက္အခံျပဳလုပ္ခဲ့မႈ ျဖစ္စဥ္ကို ပထမပိုင္းမွာ တင္ျပေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ထပ္ တတိယပိုင္း ေဟာေျပာမႈကို စက္တင္ဘာလအတြင္းမွာ ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္ၿပီး ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရဲ႕ လုံျခံဳေရးဌာ နျဖစ္တဲ့ MI5 ရဲ႕ အႀကီးအကဲေဟာင္း Eliza Manningham-Buller က ပို႔ခ်သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္ဝါဒရဲ႕ သေဘာသဘာဝႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ရရွိထားတဲ့ သူမရဲ႕အေတြ႔အၾကံဳေတြကေန လြတ္လပ္မႈအေပၚ ေနာက္ထပ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ေပးအပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ မိခင္ႏိုင္ငံကိုျပန္သြားတဲ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကစၿပီး ျမန္မာစစ္အာဏာရွင္ကို အတိုက္အခံျပဳရာမွ ဦးေဆာင္မႈေပးလ်က္ရွိပါတယ္၊ ေနာက္ (၂)ႏွစ္အၾကာမွာ သူမရဲ႕ႏိုင္ငံေရးပါတီျဖစ္တဲ့ NLD ပါတီဟာ အေထြေထြရြး ေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္အႏိုင္ရရွိခဲ့ေပမယ့္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြက ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို မသိက်ဳိးကၽြံျပဳခဲ့ၾက ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားျခင္းခံခဲ့ရၿပီး အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ မိသားစုႏွင့္ ကြဲကြာခဲ့ရသည္‌့ အျပင္ ဆက္လက္တိုက္ပြဲဝင္ဖို႔ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ အစိုးရက ႏိုင္ငံျပန္လာခြင့္မေပးမွာ စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ ေသအံ့ဆဲဆဲ ခင္ပြန္းသည္ဆီ မငဲ့မကြက္သြားေရာက္ျခင္း မျပဳခဲ့ပါဘူး၊ သူမဟာ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆု ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အကုန္ပိုင္းမွာ သူမဟာ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ႏွစ္ရွည္ အက်ဥ္းက်ခံေနရမႈကေန ျပည္လည္လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ “The Lady” လို႔ လူမ်ားစြာရဲ႕ ေလးစား ၾကည္ညိုခံထားရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ ေဟာေျပာမႈကို နားဆင္ၾကရေအာင္ခင္ဗ်ာ။ ဘီဘီစီ ရဲ႕၂၀၁၁ ခုႏွစ္ Reith Lecture အျဖစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ပို႔ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ … BBC ကေနတဆင့္ သင္တို႔အား စကားေျပာခြင္‌့ရျခင္းဟာ က်မအတြက္ အထူးအဓိပၸါယ္သက္ ေရာက္ေစပါတယ္၊ ေနာက္ထပ္ဆိုလိုတာကေတာ့ က်မဟာ တရားဝင္ လြတ္လပ္သူ တဦးျဖစ္ပါတယ္၊ က်မဟာ တ ရားဝင္လြတ္လပ္မႈမရွိခဲ့တဲ့ အခ်ိန္က ဆိုလိုတာက ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ထားျခင္းခံရစဥ္အခါက က်မဟာ BBC ကို နားေထာင္ခဲ့ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို နားေသာတဆင္ျခင္းကေန က်မကို လြတ္္လပ္မႈတမ်ဳိးေပးခဲ့ပါတယ္၊ အျခားသူ မ်ားရဲ႕စိတ္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ခြင့္ရတဲ့ လြတ္လပ္မႈမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါဟာ လူပုဂၢိဳလ္ခ်င္း အျပန္အလွန္ဆက္သြယ္မႈလို႔ ေျပာလို႔မရေပမဲ့ လူအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္မႈရဲ႕ပုံစံ တမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္၊ အျခားလူသားမ်ားႏွင့္ ဆက္သြြယ္မႈ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ျပဳႏိုင္ရန္မွာ သင္တို႔အေနနဲ႔ သင္တို႔ရဲ႕အေတြး၊ သင္တို႔ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ သင္တို႔ရဲ႕ ေပ်ာ္ရႊင္ ရယ္ေမာမႈ၊ ၿပီးေတာ့ အႀကိမ္မ်ားစြာမွာရွိတဲ့ သင္တို႔ရဲ႕ ေဒါသ အမ်က္ထြက္မႈ၊ နာက်ည္းမႈတို႔ကို မွ်ေဝေပးဖို႔ ဆႏၵဟာ ဘယ္ေသာ အခါကမွ် ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းမခံရတဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ ျဖစ္သင့္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ က်မဟာ ဒီေန႔မွာ သင္တို႔ႏွင့္အတူ တဦး ခ်င္းေတြ႔ဆုံခြင့္ မရခဲ့ဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ က်မ နားလည္ထားတဲ့ လြတ္လပ္မႈမရွိလို႔ ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာ ႏိုင္ငံဘဝမွာ ေန ထိုင္ေနရဆဲျဖစ္တဲ့ ကမၻာတဝွမ္းက သင္တို႔ကို က်မရဲ႕အေတြးေတြ မွ်ေဝေပးျခင္းကို လူသားခ်င္းဆက္သြယ္က်င့္သုံး ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးရေနမႈအေပၚ မ်ားစြာပဲ ေက်နပ္အားရျခင္း ျဖစ္မိပါတယ္။
က်မဟာ ကံအားေလွ်ာ္စြာပဲလား ဒါမွမဟုတ္ တိုက္ဆိုင္လို႔ပဲလား ဒါမွမဟုတ္ ႏွစ္ခုစလုံးေၾကာင့္လား ပထမဦးဆုံး ဖတ္ဖူးတဲ့ ကိုယ္ေရးအတၳဳပၸတိစာအုပ္ကေတာ့ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ဦးပိုင္းႏွစ္မ်ား အတြင္း ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ သန္႔စင္ေရး ကာ လမွာ မွားယြင္းတဲ့ဂိုဏ္းဖက္က ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဟန္ေဂရီ အမ်ဳိးသမီး တဦးေရးခဲ့တဲ့ Seven Years Solitary ဆိုတဲ့ စာအုပ္ ျဖစ္ပါတယ္၊ အသက္ (၁၃)ႏွစ္ အရြယ္သာရွိတဲ့ က်မဟာ သူမကို ဖ်က္ဆီးဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့စိတ္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် လႊမ္း မိုးေနတဲ့ ေယာက္က်ားေတြနဲ႔သာ လူလူခ်င္း ဆက္ဆံမႈျပဳခဲ့ရတဲ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း သူမရဲ႕ အေတြးကို ျပတ္သား ေအာင္ သူမရဲ႕စိတ္ မပ်က္ျပားရေလေအာင္ တဦးတည္းၾကံ့ၾကံ့ခိုင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသမီးတဦးရဲ႕ စိတ္ဆုံးျဖတ္ ခ်က္ ခိုင္မာျပတ္သားမႈႏွင့္ ဆင္ျခင္တိုင္းထြာႏိုင္တဲ့ ဉာဏ္ေတြဟာ က်မကို ညိဳ႕ယူဖမ္းစားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
လူတေယာက္ဟာ သေဘာထား ကြဲလြဲမႈရွိတဲ့ အေၾကာင္းကိစၥရပ္မွာ မျဖစ္မေနပါဝင္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျဖစ္လာ သမွ်ကို သည္းညည္းမခံႏိုင္မႈအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားေရးဟာ အေျခခံအက်ဆုံးေသာ လိုအပ္ခ်က္ေတြအနက္ တခုအပါအဝင္ ျဖစ္ပါတယ္၊ တကယ္ေတာ့ သည္းညည္းမခံ ႏိုင္မႈဟာ တည္ရွိဆဲသေဘာထားကြဲလြဲမႈေတြရဲ႕ ႀကီးမား တဲ့ အစိတ္အပိုင္းတရပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဘယ္လိုလူစားမ်ဳိးေတြဟာ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့မႈ လမ္းေၾကာင္း ေလွ်ာက္လွမ္းဖို႔အတြက္ တမင္သက္သက္ ေရြးခ်ယ္ၾကပါသ လဲ၊ Max Weber က စိတ္ထားထက္သန္မႈ၊ တာဝန္သိတက္မႈႏွင့္ အတိုင္းအဆ သိတတ္မႈတို႔မွာ ႏိုင္ငံေရးသမားတြင္ ရွိရမည့္ အေရးပါေသာ အရည္အခ်င္း (၃) ရပ္အျဖစ္ တိတိက်က် ခြဲျခားသတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္၊ ပထမအခ်က္ျဖစ္သည့္ စိတ္အားထက္သန္မႈဆိုသည့္အခ်က္ကို ၎က အေရးကိစၥတရပ္တြင္ လုံးလုံးလ်ားလ်ား စိတ္အာရုံႏွစ္ျမႇဳပ္ထားမႈဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္၊ အဲဒီလို စိတ္အားထက္သန္မႈဟာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈရွိတဲ့ လူေတြအတြက္ အလြန္တရာ မွ အေရးပါလွပါတယ္၊ အဲဒီလို စိတ္အားထက္သန္မႈမ်ဳိးဟာ မိမိကိုယ္ကို အမႊမ္းတင္ေျပာဆိုသည္ျဖစ္ေစ၊ မေျပာဆို သည္ျဖစ္ေစ၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေပးရသူ၊ လူတဦးခ်င္းႏွင့္ လူတိုင္း၏ စိတ္ႏွလုံးမွာ ထားရွိရမည့္အရာျဖစ္ပါတယ္၊ အတိုက္ အခံ ႏိုင္ငံေရးေလာကအတြက္ ေျပာဆိုေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ ေဇာက္ခ်လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားက အသိအမွတ္ျပဳေပးႏိုင္သည့္ ထူးျခားေသာ ျပင္ ပ လကၡဏာမ်ား မရွိပါဘူး၊ အက်ယ္အဝန္း အသင့္အတင့္ရွိၿပီး ၿပိဳလုဆဲဆဲ တဲအိမ္ႏွင့္ NLD ရုံးခ်ဳပ္ကို ႏြားတင္းကုတ္ အျဖစ္ တႀကိမ္ထက္မက ေဖာ္ျပခံခဲ့ရပါတယ္၊ အဲဒီမွတ္ခ်က္စကားကို ဂရုဏာႏွင့္ အျမဲတမ္းျပဳေလ့ရွိၿပီး ရံဖန္ရံခါမွာ ႏွစ္လိုဖြယ္အျပဳံးႏွင္‌့ ျပဳံးၿပီးဆိုၾကေပမဲ့   က်မတို႔ေတာ့ ခုခံ ေခ်ပၿပီး ျပန္ေျပာခဲ့တာမရွိပါဘူး၊ အားလုံးေသာအရာေတြ ထက္ ကမၻာေပၚမွာ လႊမ္းမိုးမႈအမ်ားဆုံးရွိတဲ့ လႈပ္ရွားမႈတခုဟာ ႏြားတင္းကုတ္တခုကေန အစပ်ဳိးခဲ့တယ္ဆိုတာ ဟုတ္ ပါသလား။
ဆင္းရဲႏံုခ်ာၿပီး လူေတြနဲ႔မခ်ိမဆန္႔ ျပည့္ၾကပ္ေနတဲ့ရုံးခန္းမွာ သင္တို႔အေနနဲ႔ သာမန္လူအသြင္ သဏၭာန္ရွိတဲ့လူေတြကို ေတြ႔ျမင္ေနရလိမ့္္မယ္ျဖစ္ပါတယ္၊ ကဗ်ာသမားဆန္ဆန္ ဆံပင္ကို ဘိုသီဘတ္သီႏွင့္ လူအိုႀကီးတေယာက္ဟာ ဝါရင့္ သတင္းေထာက္တဦး ျဖစ္ပါတယ္၊ သူဟာ အတိုက္အခံသမားတို႔၏ အႀကီးအမွဴးတဦးလည္းျဖစ္ၿပီး ေထာင္ထဲမွာ ႏွစ္ (၂၀) ၾကာေနခဲ့ၿပီး ျပန္လြတ္လာတဲ့အခါမွာ “ဒါလားဟဲ့ ငရဲ” (Is This A Human Hell) အမည္ရွိတဲ့ သူ႔ရဲ႕ ေၾကာက္ မက္ဖြယ္ရာ အေတြ႔အၾကံဳအေၾကာင္း စာအုပ္တအုပ္ ေရးသားခဲ့ပါတယ္၊ သူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း အျမဲသတိျပဳႏွလုံးသြင္းႏိုင္ေရးအတြက္ အျပာေရာင္ ေထာင္ဝတ္စုံကို အျမဲဝတ္ဆင္ေလ့ရွိတယ္။
သပ္ယပ္စြာဝတ္ဆင္ထားၿပီး မ်က္ႏွာမွာ ပူပင္ေသာကရဲ႕ အ ေရးအေၾကာင္းေတြမရွိဘဲ မ်က္မွန္တပ္ထားတဲ့ ဒီအမ်ဳိး သမီးဟာ ေထာင္ထဲမွာ (၉) ႏွစ္ ေနခဲ့ရတဲ့ ဆရာဝန္ တဦးျဖစ္ပါတယ္၊ သူမဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၃) ႏွစ္အၾကာက ေထာင္က လြတ္လာၿပီးကတည္းက က်မတို႔ ပါတီရဲ႕ လူမႈေရးႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေရးစီမံကိန္းေတြမွာ မအားမလပ္ႏိုင္ေအာင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသူ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီမွာ အသက္ (၈၀) အရြယ္ ခ်စ္စဖြယ္ အမ်ဳိးသမီးအိုႀကီးေတြရွိပါတယ္၊ သူတို႔ဟာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကစၿပီး က်မတို႔ ရုံးခန္းကို ပုံမွန္လာေရာက္လွ်က္ရွိသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္၊ က်မတို႔ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားရဲ႕ အဖြဲ႔ဝင္ဦးေရမ်ားစြာတို႔ဟာ အႀကီးအက်ယ္ၿဖိဳခြင္းခံရၿပီး ေထာင္ထဲ ေရာက္ရွိသြားခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ ကာလဟာ က်မတို႔အတြက္ ဆူနာမီႀကီး တခုလိုပါပဲ။
က်မတို႔ပါတီရဲ႕ အစည္းအေဝးတခုမွာ က်မတို႔ဟာ အ႐ႈံးေပးမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို အစိုးရကို ျပသဖို႔အတြက္ ေဝးရာ အရပ္ဆီကို ပို႔ေဆာင္ျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ သူေတြရဲ႕ ဇနီးေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြ၊ မိဘအိုႀကီးေတြကို လာေရာက္စုေဝးဖို႔ ဖိတ္ ေခၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ အမ်ဳိးသမီးအိုႀကီးေတြဟာ စံျပအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရတဲ့ သတၲိရွိသူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ သူတို႔တေတြဟာ ဇြဲေကာင္းသူမ်ား ျဖစ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
သင္တို႔အေနနဲ႔ က်မတို႔ရဲ႕ NLD ရုံးမွာ ျမန္မာအေနနဲ႔ ‌ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အရြယ္ေကာင္းလို႔ ေခၚဆိုႏိုင္မယ့္ အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီးေတြကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ သူတို႔ တေတြဟာ အသက္ (၄၀) ဝန္းက်င္အ ရြယ္ ရွိၾကသူမ်ားျဖစ္တယ္။ သူတို႔တေတြဟာ ဒီမိုကေရစီအ‌ေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ပါဝင္လာၾကစဥ္အခါက အသက္ (၂၀) အရြယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ လြန္ေျမာက္ၿပီးခါစမ်ား ျဖစ္ၾကတယ္။ တက္ႂကြတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႔၊ ေတာက္ပ တဲ့ မ်က္လုံးနဲ႔၊ အေရးေတာ္ပုံအတြက္ စိတ္အားထက္သန္ၾကသူမ်ား ျဖစ္တယ္။ ခုေနအခါမွာေတာ့ သူတို႔တေတြဟာ ပိုၿပီးတည္ၿငိမ္လာၿပီး ပိုၿပီးရင့္က်က္လာကာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ပိုမိုခိုင္မာျပတ္သားလာၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ  စိတ္အား ထက္သန္မႈ ျပင္းျပလာခဲ့ရျခင္းဟာ သူတို႔ျဖတ္သန္းလာခဲ့ရတဲ့ အမႈစစ္ေဆး စီရင္ခံရမႈကေန အစပ်ဳိးခဲ့ဲ့ ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရွင္တို႔အေနနဲ႔ သူတို႔ဟာ ေထာင္ထဲေရာက္ဖူးရဲ႕လားလို႔ ေမးရမဲ့့အစား ေထာင္ထဲကို ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ ေရာက္ဖူးၿပီလဲလို႔ ေမးျမန္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ၿပီးတဲ့ေနာက္ ငယ္ရြယ္တဲ့လူေတြ ဒါေပမဲ့ သိပ္အငယ္ႀကီးေတြမဟုတ္တဲ့ လူငယ္ေတြဟာ စစ္ေၾကာေမးျမန္းျခင္းႏွင့္ ေထာင္တြင္း အက်ဥ္းခ်ခံရျခင္းတို႔ႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ဖူးျခင္းရွိၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရဲ႕ အ ေရာင္ေတာက္ပေနေပမဲ့  အယူအဆအလြန္အကၽြံ အစြန္းေရာက္ျခင္း မရွိပါဘူး။ သူတို႔က သူတို႔ဖာသာသူတို႔ ဘာလုပ္ ရမယ္ဆိုတာကို သိၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အနာဂတ္အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြကို ၾကည္လင္တဲ့ မ်က္လုံးနဲ႔ လက္ခံထား ၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လက္နက္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ယုံၾကည္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ခ်ပ္ဝတ္တန္ဆာဟာ သူတို႔ရဲ႕ စိတ္အားထက္သန္မႈ၊ က်မတို႔ရဲ႕ စိတ္အားထက္သန္မႈေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
အဲဒီစိတ္အားထက္သန္မႈဟာ ဘာလဲ၊ အစဥ္အလာအရ တည္ရွိလာတဲ့ သက္ေတာင့္သက္သာရွိမႈကို စြန္႔လႊတ္တဲ့ အ ေနနဲ႔ က်မတို႔က စိတ္အားထက္သန္စြာနဲ႔ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္တဲ့ အေရးေတာ္ပုံဆိုတာ ဘာလဲ၊ သေဘာထား ကြဲလြဲသူေတြ ရဲ႕ အေျခခံက်တဲ့ လုပ္ငန္းရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို ဖြင့္ဆိုထားတဲ့ Vaclav Havel အဆိုအရဆိုလွ်င္ က်မတို႔ဟာ လူတိုင္းရဲ႕ လြပ္လပ္ခြင့္နဲ႔ စစ္မွန္တဲ့ ဘဝတည္ေဆာက္ခြင့္ကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔အတြက္ ရည္စူးလုပ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္ပါ တယ္။ အျခားနည္းနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ရဲ႕ စိတ္အားထက္သန္မႈဟာ လြတ္လပ္မႈ ရွိပါတယ္။
စိတ္အားထက္သန္မႈကို ဘာသာေရးအျမင္အရ ဒုကၡလို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။ က်မအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး စကားရပ္ အေနနဲ႔  အခိုင္အမာ ေျပာလိုတာကေတာ့ စိတ္အားထက္သန္မႈဆိုတာ ခြက္တခုကို လက္လြတ္အဆုံးအ႐ႈံးခံရတာ ထက္ အမိအရ ရယူဖို႔ တမင္ရည္ရြယ္ဆုံးျဖတ္လိုက္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈေၾကာင့္ ခံစားရတဲ့ဒုကၡလို႔ သြယ္ဝိုက္ ညႊန္းဆိုလိုပါ တယ္။ ဒါဟာ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔ဟာ ဒုကၡခံစားရမႈကို မလိုလားပါ ဘူး။ က်မတို႔ဟာ ဒုကၡခံစားရမႈကို သာယာတတ္တဲ့ သူေတြမဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔ စိတ္အားထက္သန္မႈရဲ႕ အေၾကာင္း ျပခ်က္အေပၚမွာ တန္ဖိုး ျမင့္မားစြာထားျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ တခါတရံမွာ က်မတို႔ ကိုယ္တိုင္အတြက္ ထက္ ဒုကၡကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့  ၿမိဳ႕ငယ္ေလးတၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ဒီပဲယင္းၿမိဳ႕ကို စည္းရုံးေရး အတြက္ သြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာ က်မနဲ႔အတူ လိုက္ပါလာတဲ့ NLD အဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ ေထာက္ခံသူမ်ားရဲ႕ ယာဥ္တန္း တခုဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ အမိန္႔ေပးမႈႏွင့္ ျပဳလုပ္တဲ့ အမည္မသိ ရန္ျပဳသူမ်ားရဲ႕ ဝိုင္းရံတိုက္ခိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ တိုက္ ခိုက္သူမ်ားရဲ႕ ကံၾကမၼာကို ဒီေန႔အထိ ဘာမွ် မသိရေသးေပမဲ့ သားေကာင္မ်ားျဖစ္တဲ့ က်မတို႔ဟာ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရပါ တယ္။ က်မဟာ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အင္းစိန္ေထာင္ကို ေခၚေဆာင္သြားျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး တေယာက္တည္း အ ထီးက်န္စြာ ထိန္းသိမ္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ က်မဟာ အျခားအက်ဥ္းသားမ်ားထားရွိရာ အေဆာင္နဲ႔ သီးသန္႔ခြဲျခားေဆာက္ ထားတဲ့ ဘန္ဂလိုငယ္တခုထဲမွာ ေကာင္းမြန္စြာထိန္းသိမ္းခံခဲ့ ရတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ဝန္ခံ‌ေျပာၾကားလိုပါတယ္။
တမနက္မွာ က်မဟာ ေန႔စဥ္လုပ္ရမယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကိုယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနရင္း တန္းလန္းမွာပဲ ငါမဟုတ္ေသး ပါလား၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား တေယာက္အေနနဲ႔ ပထမဦးဆုံးလုပ္ရမဲ့ ဝတ္တရားတခုကေတာ့ မိမိ ကိုယ္ကို က်န္းမာေအာင္ တတ္ႏိုင္သမွ် လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သေဘာေပါက္ လာျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုနည္းနဲ႔မွ မဟုတ္ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို တည္ၿငိမ္ေအာင္လုပ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အိပ္ယာထဲမွာ ေခြေခြေလးလွဲေနၿပီး ဒီပဲယင္းမွာ က်မနဲ႔အတူ ရွိခဲ့တဲ့လူေတြရဲ႕ ကံၾကမ္မာအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္ေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ သူတို႔ထဲက လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ အျပင္းအ ထန္ အရိုက္ခံခဲ့ရသလဲ၊ သူတို႔ထဲက လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ က်မမသိတဲ့ေနရာဆီကို အတင္းဆြဲေခၚခံသြားရသလဲ၊ သူ တို႔ထဲက လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ေသခဲ့ရသလဲ၊ ၿပီးေတာ့ NLD အတြက္ ဘာေတြဆက္ျဖစ္ေနသလဲ၊ က်မက စိုးရိမ္ပူပန္မႈ နဲ႔ မေသခ်ာ မေရရာမႈ ခံစားေနခဲ့ရတယ္။ က်မ ဒီေနရာမွာ ေရာက္ေနရမွာ မဟုတ္ဘူး။
အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်မဟာ ‘မဟုတ္ေသးဘူး၊ ဒါဟာ ငါမဟုတ္ဘူး၊ ဒါဟာ တေယာက္ေယာက္ ျဖစ္လိမ့္မယ္၊ ျဖစ္ခဲ့သမွ် အားလုံးဟာ ငါေတြ႔ၾကံဳခဲ့တာ မဟုတ္ဘူး’ လို႔ Akhmatoava  ေရးသားခဲ့တဲ့ စာေၾကာင္းကို ျပန္ၿပီးအမွတ္မရခဲ့ေသးဘူး။ အခ်ိိန္မ်ားစြာ ၾကာျမင့္လာသည့္အခါမွသာ  က်မရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ အိမ္ဆီကို ျပန္သြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဆက္လက္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရဆဲမွာပဲ အဲဒီစကားလုံးေတြကို က်မျပန္ၿပီး အမွတ္ရေနခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို ျပန္လည္အမွတ္ရ မႈရဲ႕ တခဏတာအခ်ိန္ေလးမွာပဲ က်မဟာ ခြန္အားေတြ တိုးပြားလာခဲ့ရပါတယ္။
ကဗ်ာဟာ ႀကီးက်ယ္တဲ့ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းမႈရွိၿပီး သူ႔မွာ ေနရာႏွင့္ အခ်ိန္တို႔ရဲ႕ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္မႈ မရွိဘူးဆိုတာ သိထား ပါတယ္။ အျပာေရာင္ ေထာင္ဝတ္စုံဝတ္ထားတဲ့ ဦးဝင္းတင္ဟာ စစ္ေၾကာေမးျမန္းျခင္း ခံေနစဥ္အခ်ိန္မွာ Henley ရဲ႕ Invictus  ဆိုတဲ့ကဗ်ာဟာ အားကိုးအားထားျပဳရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ကဗ်ာဟာ က်မရဲ႕ေဖေဖနဲ႔ လြတ္လပ္ေရးအ တြက္ တိုက္ပြဲဝင္စဥ္ကာလ ေခတ္ၿပိဳင္ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ လြတ္လပ္မႈရရွိေရးတိုက္ပြဲဝင္ရာမွာ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတဲ့အရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ႀကိဳးစားရုန္းကန္ျခင္းႏွင့္ ဒုကၡခံစားရမႈ၊ ေသြးခ်င္းခ်င္းနီေနၿပီး ဦးမညႊြတ္တဲ့ ဦးေခါင္း၊ ေသဆုံးျခင္း အဲဒါ ေတြအားလုံးဟာ လြတ္ေျမာက္ ေရးအတြက္ ေဖာ္ျပတဲ့အရာမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။
က်မတို႔ လိုလားေတာင့္တတဲ့ လြတ္လပ္မႈဆိုတာဘာလဲ၊ က်မတို႔ရဲ႕ အာသာဆႏၵျပင္းျပတဲ့ အတိုက္အခံသမားမ်ား လို ခ်င္တဲ့ လြတ္လပ္မႈဟာ ပညာရွင္မ်ားအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားတဲ့ သီအိုရီနဲ႔ အထူး သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး။ အဲဒီစကားလုံး ရဲ႕အဓိပၸါယ္ဘာကိုဆိုလိုသလဲဆိုတာ အတင္းအၾကပ္ေမးလာခဲ့ မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ သူတို႔တေတြက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မရွိေရး၊ ဒါမွမဟုတ္ လြတ္လပ္စြာ‌‌ေျပာဆိုခြင့္၊ သတင္းေဖာ္ျပခြင့္၊ အသင္းအဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းခြင့္၊ ဒါမွမဟုတ္ မိမိတို႔အလိုရွိတဲ့ အစိုးရကို ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္၊ မိမိ ျပဳလုပ္လိုသည့္အရာကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ခြင့္ စသည္ျဖင့္ သူတို႔ အလြတ္က်က္ထားတဲ့အတိုင္း ဒိုးဒိုးေဒါက္ေဒါက္ ရြတ္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ရိုးစင္းတယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္၊ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ ရိုးစင္းမႈ ျဖစ္ ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္လည္း အဲဒီေဖာ္ျပခ်က္ေတြဟာ လြတ္လပ္မႈရဲ႕ သေဘာသဘာဝကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပလွ်က္ ရွိပါ တယ္။
ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားမႈ သက္တမ္းတိုးျမႇင့္မႈ အႀကိမ္တိုင္းမွာ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့အခါ ဘယ္လိုခံစားရသလဲလို႔ အေမးခံရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ က်မရဲ႕စိတ္ဟာ အျမဲတမ္းလြတ္ေျမာက္ေနတဲ့အတြက္ ထူးျခားတဲ့ခံစားခ်က္မရွိပါဘူးလို႔ အ ခ်ိန္မေရြး ျပန္ေျဖမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တဦးတေယာက္ရဲ႕အတြင္းစိတ္ လြန္ေျမာက္မႈဟာ သူ႔ရဲ႕ ယုံၾကည္ခ်က္ႏွင့္ လိုက္ ေလ်ာညီေထြမႈရွိတဲ့ အေၾကာင္းအရာရဲ႕ေနာက္ ဆက္တြဲအျဖစ္ေပၚထြက္လာျခင္‌းျဖစ္တယ္။ Isaiah Berlin က အတြင္းသဏၭာန္လြတ္ေျမာက္မႈရဲ႕ အႏၲရာယ္မ်ားအေပၚ သတိေပး‌ေျပာဆိုထားခဲ့ပါတယ္။
ကိုယ္က်င္‌့တရား ေအာင္ႏိုင္မႈကဲ့သို႔ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလြတ္ေျမာက္မႈကို လြတ္ေျမာက္မႈရဲ႕ ပိုၿပီးအေျခခံက်တဲ့ သ ေဘာသဘာဝနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈရဲ႕ ပိုၿပီးရိုးစင္းတဲ့ သေဘာသဘာဝတို႔နဲ႔ ခြဲျခားသိျမင္ ထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအား ျဖင့္‌ေျပာရမယ္ဆိုရင္ လြတ္ေျမာက္မႈကိုယ္၌မွာပဲ သီအိုရီသေဘာအရ ႐ႈပ္ေထြးမႈႏွင့္ လက္ေတြ႔က်င့္သုံးရာမွာ မွ်တမႈ ရွိေရး အတင္းအၾကပ္ လုပ္ေဆာင္မႈရဲ႕ အႏၲရာယ္တရပ္ ရွိေနမွာ ျဖစ္တယ္။
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လြတ္ေျမာက္မႈကို အျခားလြတ္ေျမာက္မႈ အားလုံးအတြက္ စိတ္ေက်နပ္စရာ အစားထိုးစရာအျဖစ္ လက္ခံျခင္းဟာ ျပဳသမွ်ကို မတုန္မလႈပ္နဲ႔ သည္‌းခံမႈဘက္ကို ဦးတည္သြားမယ့္ အႏၲရာယ္ အေသအခ်ာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလြတ္ေျမာက္မႈဟာ ပိုၿပီးအေျခခံက်တဲ့ လြတ္ေျမာက္မႈမ်ားအတြက္ လက္ေတြ႔က်တဲ့ စိတ္ ဓါတ္ခြန္အားကို အားျဖည့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာမွာ အဆုံးစြန္လြတ္ေျမာက္္မႈဟာ အလိုဆႏၵအားလုံးကေန လြတ္ ေျမာက္မႈျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္  ဗုဒၶရဲ႕မိန္႔ဆိုမႈေတြဟာ လူအခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္‌ေျပာင္းလဲမႈေတြ နဲ႔ဆိုင္တဲ့ လြတ္လပ္မႈဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးလို႔ ျငင္းခုံစရာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၇  ခုႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာသံဃာေတာ္ေတြ ေမတၲာသုတ္ရြတ္ဆို ဆႏၵျပခဲ့စဥ္က ေလာင္စာဆီေဈးႏႈန္း ရုတ္တရက္ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ကုန္ေဈးႏႈန္းအဆမတန္ျမင့္တက္လာမႈကို ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ သူေတြ စားသုံး ႏိုင္ဖို႔အတြက္ သံဃာေတာ္ေတြက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာစြမ္းအားကို အသုံးခ်ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူသား ေတြ လူပီသစြာ ေနထိုင္ဖို႔လိုအပ္တဲ့ အေျခခံရပိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ တူညီ တယ္လို႔‌ေျပာလို႔ မရပါဘူး။
က်မအထူးတန္ဖိုးထားတဲ့ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာ ေၾကာက္ရြံ႕မႈကေန ကင္းေဝးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈ အစျပဳခဲ့ကတည္းက က်မတို႔ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္တခုလုံး အျမစ္တြယ္ေနတဲ့ အေၾကာက္တရား ကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ကို လာေရာက္လည္ပတ္သူေတြက ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြဟာ ေႏြးေထြးေဖာ္ရြေၾကတယ္လို႔ အလ်င္အျမန္ မွတ္ ခ်က္ခ်ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းတာက ႏိုင္ငံေရးကိစၥရပ္ေတြ ေဆြးေႏြးရမွာလည္း ေၾကာက္ တယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ခ်ခံခဲ့ရပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈအတြက္ စတင္တိုက္ပြဲ ဝင္တဲ့အခါ ေၾကာက္ရြံ႕မႈဆိုတာကို အရင္ဆုံး ေက်ာ္လႊားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆုံးစြန္ထိလည္း ဒီအတိုင္း တသမတ္တည္း သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေၾကာက္ရြံ႕မႈလုံး လုံးကင္းဖို႔ေတာ့ မလိုပါဘူး။ ေရွ႕ဆက္လုပ္ဖို႔ လုံေလာက္တဲ့ သတၲိရွိရင္ပဲ ရပါၿပီ။
အတိုက္အခံေတြအေနနဲ႔ ၎တို႔တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရာတြင္ ေၾကာက္စိတ္မရွိ ဟန္ေဆာင္ေနၾကရၿပီး ၎တို႔၏ ရဲေဘာ္ ရဲဘက္မ်ား ယင္းသို႔ ဟန္ေဆာင္ေနၾကသည္ကိုလည္း မျမင္ဟန္ေဆာင္ေနၾကရသည္။ ဒါဟာ လိမ္လည္ဟန္ေဆာင္မႈ မဟုတ္ပါဘူး။ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် အားသစ္ေလာင္းသြားရမယ့္ ခြန္အားသတၲိ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစိတ္ဓါတ္နဲ႔ လြတ္ေျမာက္မႈအ တြက္ တိုက္ပြဲဝင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Akhmatova  နဲ႔ Ratushinskaya တို႔က ရုရွားေတြျဖစ္ပါတယ္။ Henley က အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖိႏွိပ္မႈေအာက္မွ ရွင္သန္ဖို႔နဲ႔ ကိုယ့္ၾကမ္မာကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ တိုက္ပြဲဝင္ၾကတာေတာ့ လူမ်ဳိးတိုင္းမွာအတူတူပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းကစတင္လာတဲ့ လူသားေတြရဲ႕လြတ္ေျမာက္လိုတဲ့ ဆႏၵက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိလာပါၿပီ။
အျခားႏိုင္ငံက လူမ်ဳိးစုေတြလိုပဲ ျမန္မာလူမ်ဳိးတို႔ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ေနၾကပါၿပီ။ တူနီးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၀ ဒီဇင္ဘာ ဆူပူ မႈနဲ႔ က်မတို႔ရဲ႕ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းနဲ႔ တူညီမႈေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အေရးမႀကီးဘူးလို႔ထင္ရတဲ့ ေသးငယ္တဲ့ ကိစၥ ရပ္ေတြက အစျပဳျဖစ္ပြားခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
တူနီးရွားႏိုင္ငံမွ သာမန္သစ္သီးသည္တဦးမွ အစျပဳကာေတာ္လွန္မႈႀကီးတရပ္လုံး ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားအၾကား လက္ဖက္ရည္ဆိုင္တြင္ စကားမ်ားရန္ျဖစ္ရာမွ အစျပဳ၍ ဆူပူမႈႀကီးျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။
ဝန္စည္စလယ္မ်ားစြာ ထမ္းထားရသည့္ ကုလားအုတ္တေကာင္အဖို႔ ကုန္စည္မ်ား ထမ္းထားရစဥ္တြင္ ၎တတ္ႏိုင္ သည့္ ဝန္ပမာဏအတြင္း မသိသာေသာ္လည္း ယင္းပမာဏ ေက်ာ္လြန္သြားခ်ိန္တြင္ ေကာက္ရိုးတမွ်င္ပင္ ထပ္မံ၍ အတင္မခံႏိုင္ ေတာ့သည့္ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။
တူနီးရွားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတို႔တြင္ လူငယ္ႏွစ္ဦး ေသဆုံးမႈက ျပည္သူတို႔ထမ္းထားရသည္ မတရားမႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈ ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုးႀကီးကို ၎တို႔သည္းခံႏိုင္သည့္ ပမာဏထက္ေက်ာ္လြန္ေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးျပသည္‌့ ေၾကးမုံမွန္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တူနီးရွားေတာ္လွန္ေရးတပ္ဦးမွာ လူငယ္မ်ားျဖစ္ေနျခင္‌းမွာ က်မတို႔အတြက္ အံ့ၾသစရာမဟုတ္ပါ။ မိမိတို႔ ကိုယ္ပိုင္ရပ္တည္ခ်က္အတြက္ ဆုံးျဖတ္ခြင့္ရေရး ေတာင္းဆိုၾကသူမ်ားအနက္ ႏိုင္ငံေက်ာ္အဆိုေတာ္တဦးလည္း ပါဝင္ ခဲ့ပါတယ္။
ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း Generation Wave အဖြဲ႔၏ အမာခံျဖစ္သည့္ လူငယ္အဆိုေတာ္မ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူအခြင့္အေရးအတြက္ အထူးႏွစ္ျမႇဳပ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးမွာ ယင္းအဖြဲ႔ဝင္ အခ်ဳိ႕ ေထာင္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရပါတယ္။ ယေန႔တိုင္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူ (၁၅) ဦးရွိပါတယ္။ ယခုအခါ အာဏာ ျဖဳတ္ခ်ခံရ သည္ တူနီးရွားအစိုးရကဲ့သို႔ပင္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္လည္း စိတ္ဓါတ္ျပင္းထန္ေသာ လူငယ္မ်ားကို မႏွစ္ သက္ၾကပါ။
အစိုးရက ႏိုင္ငံအေပၚ သူတို႔အုပ္ခ်ဳပ္လိုတဲ့ အာဏာအေပၚ ၿခိမ္း‌ေျခာက္မႈ အႏၲရာယ္တခုအျဖစ္ လူငယ္အဆိုေတာ္ေတြ ကို ႐ႈျမင္လွ်က္ရွိပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈကို ယုံၾကည္တဲ့သူေတြအတြက္ လူငယ္အဆိုေတာ္ေတြဟာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ၊ တ ဘက္သတ္စည္းမ်ဥ္းေတြ၊ ဖိႏွိပ္မႈ၊ မတရားမႈေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကင္းတဲ့ အနာဂတ္ကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။
တူနီးရွားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တူညီခ်က္က လြတ္လပ္မႈကို လိုလားေတာင္‌့တေနၾကတဲ့ ကမၻာတဝွမ္းက ျပည္သူေတြကို ေပါင္းစည္းေစမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏိုင္ငံ (၂) ခုရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးရလဒ္ကေတာ့ ျခားနားပါတယ္။ ပထမဆုံးျခားနား ခ်က္တခုက ျမန္မာစပ္တပ္က ျပည္သူေတြကို ပစ္ခတ္ၿပီး၊ တူနီးရွားစစ္တပ္ကေတာ့ ၎ျပည္သူေတြကို ပစ္ခတ္မႈမျပဳ ခဲ့ပါဘူး။ ဒုတိယျခားနားခ်က္ျဖစ္ၿပီး ေရရွည္အတြက္ ပိုအေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ကေတာ့ တူနီးရွားေတာ္လွန္ေရးက ဆက္ သြယ္ေရးကြန္ယက္ရဲ႕ အက်ဳိးတရားေတြကို ရရွိခံစားခဲ့ ရတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီဆက္သြယ္ေရးကြန္ယက္ေၾကာင့္ တူနီးရွားျပည္သူတို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကို ပိုမိုေပါင္းစည္းေစၿပီး စည္းရုံးလႈံ႔ေဆာ္မႈကို ပိုမိုလြယ္ကူေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကပဲ တူနီးရွားႏိုင္ငံအေပၚ တကမၻာလုံးရဲ႕ အာရုံစိုက္မႈ ရရွိေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ယက္ေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈျဖစ္စဥ္ တခုခ်င္းသာမက ဒဏ္ရာရမႈျဖစ္စဥ္ တခုခ်င္းကိုပါ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ကမၻာကသိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ ယခုအခါ လစ္ဗ်ား၊ ဆီးရီးယားနဲ႔ ယီမင္ႏိုင္ငံတို႔က ေတာ္ လွန္ေရးေတြေၾကာင့္ သူတို႔ႏိုင္ငံက အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ ဆိုးရြားတဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို ကမၻာကသိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ ပါတယ္။ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံမွာ အသက္(၁၃)ႏွစ္အရြယ္ လူငယ္အမ်ဳိးသားတဦးကို အသက္ေသဆုံးသည္အထိ ႏွိပ္စက္ ညွဥ္းပန္းေနတဲ့ပုံက ေဒါသမီးကို ပိုမိုေတာက္ေလာင္ေစခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြဆီက ျပစ္တင္႐ႈံ႕ခ် သံေတြကို ထြက္ေပၚလာေစခဲ့ပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေရးဆိုတာ ခ်ိတ္ဆက္မိျခင္းလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေတာ္ လွန္ေရးေတြမွာ လြတ္လပ္စြာ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္တဲ့ အခြင္‌့အလမ္းရွိခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။
က်မတို႔ အေနနဲ႔ တူနီးရွားနဲ႔ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံတို႔ကို အားမက်ဘူးလားဆိုရင္ အားက်ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လ်င္ျမန္ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အသြင္ကူးေျပာင္းႏိုင္ခဲ့မႈကို က်မတို႔ အားက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားက်ေနရုံနဲ႔ မလုံေလာက္ပါဘူး။ က်မတို႔ လႈပ္ရွားမႈအ တြက္ လူသိက္ခာနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကို တန္ဘိုးထားတဲ့ အမ်ဳိးသား/ အမ်ဳိးသမီးအားလုံးရဲ႕ စည္းလုံးမႈ၊ အားသစ္ေလာင္း ကတိကဝတ္ျပဳမႈ လိုအပ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈကို ရွာဖြေတဲ့ေနရာမွာ က်မတို႔အေနနဲ႔ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ ေလ့လာသင္ယူ ၾကပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕လြတ္လပ္မႈ အတြက္ ယုံၾကည္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရပါမယ္။ Vaclav Havel ရဲ႕ “Living in Truth” (အမွန္တရားျဖင္‌့ေနထိုင္ျခင္း) ျဖစ္ပါတယ္။ မလြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ လြတ္လပ္တဲ့ ျပည္သူ ေတြ အျဖစ္ေနထိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းရာမွာ အတားအဆီး၊ အႏၲရာယ္ေတြရွိေနေပမယ့္ က်မတို႔ ဆႏၵအေလွ်ာက္တာ ဝန္ထမ္း ေဆာင္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ မွန္ကန္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့အရာကို လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင္‌့ ရွိပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈဟာ ပိုမိုလြတ္လပ္မႈေတြအတြက္ အႏၲရာယ္က်ေရာက္ႏိုင္တယ္လို႔လဲ ယူဆထားပါတယ္။
NLD ရုံးခ်ဳပ္ကိုလာေရာက္ၿပီး လစာမရတဲ့အလုပ္ေတြကို လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေပးေနၾကတဲ့ အမ်ဳိးသမီးႀကီးေတြနဲ႔ လူ ငယ္မ်ားဟာ လြတ္ေျမာက္ခြင္‌့ရေရးခရီးၾကမ္းအတြက္ ၎တို႔၏ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင္‌့ အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာ ျဖစ္ ပါတယ္။
ယေန႔ အစီအစဥ္မွာ ပါဝင္ေျပာၾကားမႈဟာလည္း က်မရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ဆက္သြယ္ ေျပာဆိုပိုင္ခြင္‌့ကို က်င္‌့သုံးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အတိအက်ေျပာရရင္ က်မ ကို က်မ ပိုမိုလြတ္လပ္တဲ့ လူတဦးအျဖစ္ ခံစားမိေစတဲ့ အခြင္‌့အေရးကို က်င္‌့ သုံးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အတိုက္အခံလုပ္တယ္ ဆိုတာ Max Weber ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအျမင္အရ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း လုပ္ငန္းတခု ျဖစ္ပါ တယ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ လြတ္ေျမာက္မႈအတြက္ အတိုက္အခံလုပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးကို ခုံမင္ျမတ္ႏိုး စိတ္၊ တာဝန္သိစိတ္၊ ခ်င္‌့ခ်ိန္တတ္မႈတို႔ႏွင္‌့အတူ ထပ္ခါတလဲလဲ ႀကိဳးပမ္းၾကဖို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕ လြတ္ ေျမာက္ေရး အိပ္မက္ကို အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။
ဒီေန႔ပို႔ခ်မႈကို က်မႏွစ္သက္တဲ့ Kipling ရဲ႕ သီခ်င္းစာသားအခ်ဳိ႕နဲ႔ အဆုံးသတ္ခ်င္ပါတယ္။ ဒီစာသားေတြရဖို႔ က်မကို အကူအညီေပးခဲ့တဲ့ Tim Garton-Ash ကို ေက်းဇူး အမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။
“I’d not give room for an Emperor – I’d hold my rood for a King. To the Triple Crown I’d not bow down – but this is a different thing. I’ll not fight with the Power of Air – sentry, pass him through! Drawbridge let fall – He’s the lord of us all – the Dreamer whose dream came true!”
ပရိသတ္မ်ားမွ လက္ခုပ္တီးၾကပါသည္။
………………………………………………
Cathlahtu Min Mei sml 11:58 PM
Email ThisBlogThis!Share to TwitterShare to FacebookShare to Pinterest
No comments:
Post a Comment
Na hmuhning a tangah rak ṭial khawh a si.
Kan ruahnak i cheu cio hna usih.
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
MINMEI KONG
View my complete profile
KAWLRAM WEB
DVB Burmese
BBC Burmese
VOA Burmese
Burmese News
RFA Burmese
MM TV Channel
A DANG KAWLNAK
SPORT LIVE 2
MYANMAR MOVIE
MYANMAR MOVIE 2
KOREA MOVIE
Tarthar kuat colhnak, Email khumhding
CHUNGUM TLANGTAR
►  2017 (1)
►  January 2017 (1)
►  2016 (10)
►  August 2016 (1)
►  May 2016 (1)
►  April 2016 (1)
►  March 2016 (4)
►  February 2016 (3)
►  2015 (15)
►  August 2015 (2)
►  July 2015 (2)
►  June 2015 (3)
►  May 2015 (1)
►  April 2015 (2)
►  March 2015 (5)
►  2014 (14)
►  December 2014 (1)
►  November 2014 (4)
►  October 2014 (3)
►  July 2014 (2)
►  May 2014 (1)
►  April 2014 (1)
►  January 2014 (2)
►  2013 (8)
►  December 2013 (1)
►  November 2013 (1)
►  September 2013 (1)
►  August 2013 (1)
►  June 2013 (2)
►  February 2013 (2)
►  2012 (40)
►  December 2012 (1)
►  September 2012 (3)
►  July 2012 (1)
►  June 2012 (6)
►  May 2012 (11)
►  April 2012 (3)
►  March 2012 (4)
►  February 2012 (6)
►  January 2012 (5)
▼  2011 (75)
►  December 2011 (4)
►  November 2011 (4)
►  October 2011 (5)
►  September 2011 (4)
►  August 2011 (5)
▼  July 2011 (7)
Daw Aung San Suu Kyi bia, Voi 64nk Martyrs' Ni
General Aung San bia
Aung San Suu Kyi Lecture 1: Liberty, (Burmese vers...
Aung San Suu Kyi Lecture 1: Liberty, Q & A (Burmes...
Aung San Suu Kyi Lecture 1: Liberty (The Reith Lec...
Thairam thimnak Pheu Thai Party nih teinak a hmuh
Pu Zing Cung (CNF) biachim, CYO 2011
►  June 2011 (9)
►  May 2011 (12)
►  April 2011 (6)
►  March 2011 (4)
►  February 2011 (11)
►  January 2011 (4)
►  2010 (63)
►  December 2010 (5)
►  November 2010 (19)
►  October 2010 (2)
►  September 2010 (6)
►  August 2010 (11)
►  July 2010 (11)
►  June 2010 (8)
►  May 2010 (1)
CHIN NATIONAL DAY TUANBIA
Laimi Phun Ni thawhkeh ning tuanbia tawi
Mama, va sa du
Forgiveness copy le original
Kan in dawn
2010-07-22 hnu mileng
Feedjit Live Blog Stats
Minmei Zam ah na rak ka leng i ka lawn. Hmailei zong ah ka leng lengmang mu. Na ruahnak zong ka cheu ve te.
minmeizam. Theme images by konradlew. Powered by Blogger.