is is is hu is zh de en is is hbs_lat is hu is tr is fr is fi en is is is pt is pl hu is en tr hu hbs_lat sk hbs_lat nb ca en sv nn is hbs_lat is is is is is is is is hu lt es en hu is is is is is is is is is is is is is en is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is is en is is is is hu de is sv en is da es is is en ceb pt pt tr ceb tr pt en en en is is is is is is hbs_lat is en is is en is en is is is is is is en is en ms en nb
Bárðarbunga | Eldgos | Eldfjöll | Eldstöðvar
Heimsókn í Lava Centre á Hvolsvelli – Glæsileg sýning
Allsnarpur skjálfti við Árnes í Þjórsárdal
Bárðarbunga í Vatnajökli er stór og öflug megineldstöð.   Er hún jafnframt víðáttumesta eldstöð landsins, talin vera nálægt 200 km. löng og allt að 25 km. breið.  Eldstöðin er hulin ís og í henni leynist gríðarmikil jökulfyllt askja.  Önnur megineldstöð er í kerfinu, það er Hamarinn.  Vegna þess hve fjarri eldstöðin var byggðu bóli þá var fremur lítið var vitað um Bárðarbungu lengi vel en smámsaman varð mönnum ljóst að undir þessari miklu íshellu í norðvesturjaðri Vatnajökuls leyndist eitt öflugasta og hættulegasta eldfjall Íslands.   Hæsti blettur Bárðarbungu er 2009 metra hár og hún er því næsthæsta fjall landsins.
Askjan í Bárðarbungu er um 70 ferkílómetrar , allt að 10 km. breið og um 700 metra djúp.  Umhverfis hana rísa barmarnir í allt að 1850 metra hæð en botninn er víðast í um 1100 metra hæð.  Askjan er algjörlega jökulfyllt.
Mörg gjóskulög sem upphaflega voru eignuð öðrum eldstöðvakerfum í Vatnajökli hafa við síðari tíma rannsóknir reynst vera úr Bárðarbungu.  Einnig leiddi Gjálpargosið 1996 í ljós að samspil getur átt sér stað milli Bárðarbungu og Grímsvatna.  Þá hleypti kröftugur jarðskjálfti í Bárðarbungu, um 5 á Richter, af stað gosi á milli eldstöðvanna en kvikan var ættuð úr Grímsvatnakerfinu.
Mikil jarðskjálftavirkni hefur lengi verið viðvarandi í Bárðarbungu án þess að til goss hafi komið.  Skjálftarnir staðfesta að þarna er bráðlifandi eldfjall.
Bárðarbungueldstöðin er sérstök að því leiti að þar verða alloft miklar rek- og goshrinur utan jökulsins til suðvesturs inn á hálendinu milli Vatnajökuls og Mýrdalsjökuls eða til norðausturs í átt að Dyngjufjöllum.  Stærstu gosin virðast verða þegar kvikan hleypur til suðvesturs.   Á nútíma hafa þessar öflugu goshrinur orðið í kerfinu á um 250-600 ára fresti.  Stærsta hraun landsins og reyndar á jörðinni úr einu gosi á nútíma er ættað úr Bárðarbungukerfinu, það er Þjórsárhraunið mikla sem rann fyrir um 8500 árum.  Rann það ofan af hálendinu skammt vestan Bárðarbungu og til sjávar milli Ölfusár og Þjórsár.  Er það talið vera um 21-30 rúmkílómetrar og flatarmálið um 950 ferkílómetrar.  Það er því töluvert meira en hraunin úr Skaftáreldum og Eldgjá.  Mörg nokkuð mikil forsöguleg gos hafa orðið suðvestan jökulsins og tvö eftir landnám, Vatnaöldugosið um 870 og Veiðivatnagosið 1480.  Bæði voru þetta stórgos sem hefðu mikil áhrif kæmu þau upp í dag.
Einnig verða alloft gos norðaustan við Bárðarbungu á jökullausu svæði þar sem heitir Dyngjuháls.  Þau gos virðast þó að jafnaði minni en þegar kvikan hleypur til suðvesturs.  Þó hefur orðið allstórt gos á því svæði á ofanverðri 13.öld þegar hraun það rann er heitir Frambruni og er um 180 ferkílómetrar að stærð.  Rúmmál þess er um 4 rúmkílómetrar.
Holuhraunið sem rann 1797 er lítið, aðeins um 5 ferkílómetrar og fæstir vissu um þetta hraun fyrr en það tók  að gjósa í gömlu Holuhraunsgígunum í lok ágúst 2014.
Þá hefur komið í ljós í gjóskulagarannsóknum að allmörg gos hafa orðið í jöklinum sjálfum, væntanlega í eða norðaustur af öskjunni í Bárðarbungu.  Þessi gos virðast koma í hrinum, allmörg gos urðu í jöklinum á árunum 1701-40 og einnig um 1780.    Heimildir eru um nokkuð stór jökulhlaup í Jökulsá á Fjöllum árin 1717,  1726 og 1729.  Hafa þau að öllum líkindum orsakast af eldgosum í norðanverðri Bárðarbungu eða Dyngjujökli. Gosið árið 1717 hefur verið allstórt og varð talsvert öskufall af völdum þess á norðausturlandi.
Gos urðu í jöklinum á árunum 1902-10 og að öllum líkindum tiheyrði gosið 1910 Bárðarbungukerfinu en hin líklega Grímsvötnum.
Stóru sprungugosin sem verða með um 5-800 ára millibili suðvestur af Bárðarbungu eru sérlega skeinuhætt.  Þarna eru flestar vatnsaflsvirkjanir landsins og sérhvert þessara gosa breytir landslagi mjög mikið á þessum slóðum.  Þarna munu verða mikil eldgos í framtíðinni og eldstöðin er að komast á tíma ef miðað er við forsöguna.
Bárðarbunga er því eldfjall sem á skilið athygli og virðingu.
(http://www NULL.eldgos NULL.is/wp-content/uploads/2010/10/veidivotn NULL.jpg)
UMBROT Í BÁRÐARBUNGU HÓFUST 16. ÁGÚST 2014
Mikil umbrotahrina hófst þann 16. ágúst í Bárðarbungu og þegar þetta er skrifað 3.september stendur yfir eldgos í Holuhrauni norðan við Dyngjujökul sem hófst þann 31. águst.  Áður varð gos í jöklinum sem náði ekki að bræða sig í gegnum ísinn þann 24. ágúst og lítið gos í holuhrauni þann 29. ágúst sem stóð aðeins í nokkrar klukkustundir.
Rek- og gliðnunarhrinan sem hafin er gæti, sé miðað við aðrar slíkar hrinur, staðið mánuðum eða jafnvel árum saman með lotubundinni virkni, innskotum og eldgosum bæði innan jökuls og utan hans.  Kvika virðist streyma beint frá djúpstæðri kvikuþró Bárðarbungu inn kvikugang sem hefur teygt sig 40 km undir dyngjujökul og áfram inná Dyngjuháls þar sem eldgos stendur yfir.
Stórir skjálftar í jöðrum Bárðarbunguöskjunnar valda áhyggjum en margt bendir til þess að í öskjunni sé mjög mikið magn kviku sem hafi staldrað lengi við í hólfinu  og sé því kísil- og gasrík.  Ekki er útilokað að þessi kvika leiti yfirborðs i umbrotunum.
Þá er mikil jarðskjálftavirkni í eldstöðvakerfi Öskju samhliða þessum umbrotum í Bárðarbungu og þar virðist vera samspil sem þarfnast rannsókna og skýringa.
Færslur á eldgos.is sem tengjast Bárðarbungu:
Snörp hrina í Bárðarbungu. jan 2017
Öskjusigið í Bárðarbungu rannsakað. júlí 2016
Skjálfti upp á 4,4 í Bárðarbungu. maí 2016
Stærsti skjálfti frá goslokum í Bárðarbungu.  april 2016
Skjálftar í Bárðarbungu taldir tengjast kvikuinnstreymi. des 2015
Eldgosinu í Holulhrauni lokið – Óvíst hvort umbrotunum í Bárðarbungu sé lokið. feb 2015
Gosið í Holuhrauni tveggja mánaða gamalt. okt. 2014
Gosið í Holuhrauni orðið mesta hraungos á Íslandi síðan Hekla gaus 1947 sept. 2014
Óbreytt ástand við Bárðarbungu – Askjan sígur áfram og gosið kraumar sept. 2014
Gosið að mestu óbreytt- Kvikuhólf eða ekki kvikuhólf? sept.2014
MIKIÐ SIG Í BÁRÐARBUNGU- Hvað gerist ef það gýs í öskjunni? sept. 2014
ENN MIKILL KRAFTUR Í GOSINU OG NOKKRAR SVIÐSMYNDIR UM FRAMHALD MÖGULEGAR sept. 2014
NÝJA GOSIÐ Í HOLUHRAUNI MIKLU STÆRRA EN TALIÐ VAR Í FYRSTU ág. 2014
Hraungos hafið í Holuhrauni ág. 2014
SIGKATLAR Í JÖKLI OG NÝJAR SPRUNGUR UTAN JÖKULS ág. 2014
Berggangurinn nálgast Öskju með óþekktum afleiðingum ág. 2014
ÓSTAÐFEST ELDGOS Í DYNGJUJÖKLI ág. 2014
MIKIÐ MAGN KVIKU Á FERÐ UNDIR BÁRÐARBUNGU ág. 2014
Enn mikil jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu ág.2014
ÓVISSUSTIG VEGNA BÁRÐARBUNGU- LÍKLEGA KVIKUINNSKOT- HUNDRUÐ SMÁSKJÁLFTA ág. 2014
Bárðarbunga skelfur maí 2014
Skjálftar í Kistufelli (http://www NULL.eldgos NULL.is/skjalftar-i-kistufelli/) jan.2013
Jarðskjálftar við Kistufell (http://www NULL.eldgos NULL.is/jardskjalftar-vid-kistufell-i-vatnajokli/)okt. 2012
Skjálftar við Kistufell (http://www NULL.eldgos NULL.is/skjalftar-vi%C3%B0-kistufell/) apr. 2012
Skjálftahrina við Kistufell (http://www NULL.eldgos NULL.is/skjalftahrina-vi%C3%B0-kistufell/) des. 2011
Orsakaði eldgos hlaupið úr Hamrinum ? (http://www NULL.eldgos NULL.is/orsaka%C3%B0i-eldgos-hlaupi%C3%B0-ur-hamrinum/) júlí 2011
Hlaup undan Köldukvíslarjökli (http://www NULL.eldgos NULL.is/hlaup-undan-koldukvislarjokli/) júlí 2011
Enn ein skjálftahrinan við Kistufell (http://www NULL.eldgos NULL.is/enn-ein-skjalftahrinan-vi%C3%B0-kistufell/) feb. 2011
Árið kveður með skjálftahrinu við Kistufell (http://www NULL.eldgos NULL.is/ari%C3%B0-kve%C3%B0ur-me%C3%B0-skjalftahrinu-vi%C3%B0-kistufell/) des. 2010
Vatnajökull í stuði (http://www NULL.eldgos NULL.is/vatnajokull-i-stu%C3%B0i/) okt. 2010
Snarpir skjálftar í Hamrinum (http://www NULL.eldgos NULL.is/snarpir-skjalftar-i-hamrinum/) sept. 2010
Skjálftar í Bárðarbungu og úti fyrir norðurlandi (http://www NULL.eldgos NULL.is/skjalftar-i-bar%C3%B0arbungu-og-uti-fyrir-nor%C3%B0urlandi/) júní 2010
Velja mánuð júlí 2017  (2) júní 2017  (1) maí 2017  (1) janúar 2017  (3) október 2016  (1) september 2016  (1) ágúst 2016  (2) júlí 2016  (1) maí 2016  (1) apríl 2016  (1) febrúar 2016  (1) janúar 2016  (1) desember 2015  (1) september 2015  (1) júní 2015  (2) maí 2015  (1) febrúar 2015  (1) október 2014  (1) september 2014  (5) ágúst 2014  (8) júlí 2014  (2) maí 2014  (4) mars 2014  (1) febrúar 2014  (2) janúar 2014  (1) nóvember 2013  (1) október 2013  (1) september 2013  (1) ágúst 2013  (3) júní 2013  (1) maí 2013  (1) apríl 2013  (2) mars 2013  (5) febrúar 2013  (1) janúar 2013  (3) nóvember 2012  (1) október 2012  (7) september 2012  (8) ágúst 2012  (2) júlí 2012  (1) júní 2012  (2) maí 2012  (1) apríl 2012  (7) mars 2012  (2) febrúar 2012  (2) janúar 2012  (2) desember 2011  (1) nóvember 2011  (1) október 2011  (3) september 2011  (3) ágúst 2011  (3) júlí 2011  (6) júní 2011  (5) maí 2011  (3) febrúar 2011  (3) janúar 2011  (2) desember 2010  (3) nóvember 2010  (2) október 2010  (5) september 2010  (1) ágúst 2010  (1) júní 2010  (1) maí 2010  (4)
Bloggsíða Haralds Sigurðssonar eldfjallafræðings
Jón Frímann – jarðskjálftablogg á ensku
Volcano House – Reykjavík
Volcano.si.edu – Gos um víða veröld
Volcanocafe – bloggsíða á ensku um jarðfræði
Volcanodiscovery.com – Fróðleg síða um eldfjöll
Allir.is – Vefur fyrir alla
Taxi tours in Iceland
Copyright © [2012]. All Rights Reserved - Óskar Haraldsson - eldgos.is