ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml fr ml it kk en mn fr ml ml ml ml ml en ml en en en ml de ml hbs_lat ml ml en ml en en ml de ml ml de ml ja zh ml sl en ml en ml de en de en es en en da en en en en oc es fr en it en en ml en ml fr en ml it ml ml nb en en de en en ceb en en en en en en ml en ml zh en en zh en sl en en en en en en en en en oc en fr en sv en ml ru hbs_lat hbs_lat id sv en es fr ar en it uk es eu en es eu en ru en en en en en en en en es en en es en en ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml en en en eo uk en de en de pt en eo hbs_lat en en es it en en pl br ja ro en fr ilo cs en eu ru fr eo jbo ru en ru en fr pt fy en en en es en fr jbo de ru fr de ru ru en eu en es sv zh en ceb eo fr uk en en fr pt en fr en it da fr es azb hu jbo pl en pt lt ca fr th fr en oc pl en pt fr de nl en ceb en ru jbo de en nl fr es en en pt en en hu en mk en it fr en en en war ru lv sl nb ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml en ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml ml
ടെർബിയം ← ഡിസ്പ്രോസിയം → ഹോമിയം
(r.t.) (a, poly) 926 nΩ·m
(300 K) 10.7  W·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod)
(20 °C) 2710 m/s
(a form) 61.4  GPa
(a form) 24.7  GPa
(a form) 40.5  GPa
Main article: Isotopes of ഡിസ്പ്രോസിയം
അണുസംഖ്യ 66 ആയ മൂലകമാണ് ഡിസ്പ്രോസിയം. Dy ആണ് ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം.
ഉജ്ജ്വലമായ മെറ്റാലിൿ വെള്ളി തിളക്കമുള്ള ഒരു അപൂർ‌വ എർത്ത് മൂലകമാണ് ഡിസ്പ്രോസിയം. റൂം താപനിലയിൽ താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ളീ മൂലകം നേർപ്പിച്ചതോ ഗാഢമോ ആയ ധാതു അമ്ലത്തിൽ ഹൈഡ്രജനെ പുറത്ത്‌വിട്ടുകൊണ്ട് ലയിക്കുന്നു. ബോൾട്ട് കട്ടർ ഉപയോഗിച്ച് മുറിക്കാവുന്നയത്ര മൃദുവാണിത് (കത്തി ഉപയോഗിച്ച് മുറിക്കാനാവില്ല). ചെറിയ അളവിൽ അപദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർന്നാൽതന്നെ ഡിസ്പ്രോസിയത്തിന്റെ സ്വഭാവങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകും.
സൈദ്ധാന്തികമായി സ്വാഭാവിക അണുവിഘടനമൊഴിച്ചുള്ള (Spontaneous Fission) മറ്റെല്ലാ ശോഷണങ്ങളേയും അതിജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന അണുസംഖ്യയുള്ള മൂലകമാണ് ഡിസ്പ്രോസിയം. അതിന്റെ 164Dy എന്ന ഐസോടോപ്പിനാണ് ഈ വിശേഷണത്തോടുകൂടിയ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആണുഭാരമുള്ളത്.
വനേഡിയം പോലുള്ള മറ്റ് മൂലകങ്ങളോടൊപ്പം ലേസർ ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഡിസ്പ്രോസിയം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആണവ റിയാക്ടറുകളിൽ ന്യൂട്രോൺ നിയന്ത്രണ ദണ്ഡായി ഇവ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഡിസ്പ്രോസിയ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഡിസ്പ്രോസിയം ഓക്സൈഡ് നിക്കൽ സിമന്റ് സം‌യുക്തങ്ങളോടൊപ്പം, തുടർച്ചയായ ന്യൂട്രോൺ കൂട്ടിമുട്ടിക്കലിലും വികസിക്കാതെയും ചുരുങ്ങാതെയും ന്യൂട്രോണുകളെ വലിച്ചെടുക്കും. അതിനാൽ ആണവ റിയാക്ടറുകളിൽ ഇവയെ ശീതീകരണ ദണ്ഡുകളായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഡിസ്പ്രോസിയം-കാഡ്മിയം കാൽകൊജനൈഡുകൾ രാസപ്രവർത്തന പഠനങ്ങളിൽ ഇൻഫ്രാറെഡ് റേഡിയേഷന്റെ സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കോം‌പാക്റ്റ് ഡിസ്ക്കുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.
ടെർഫനോൾ-ഡി യുടെ ഒരു ഘടകം എന്ന നിലയിൽ ആക്‌ചുവേറ്ററുകൾ, സെൻസറുകൾ എന്നിവയിലും മറ്റ് കാന്തിക യന്ത്രോപകരണങ്ങളിലും ഡിസ്പ്രോസിയം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ഫ്രെഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനായ ഫ്രാൻസിസ് ഡി ലീകോക്ക് ആണ് ആദ്യമായി ഡിസ്പ്രോസിയം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. 1888ൽ പാരീസി വച്ചായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ 1950കളിൽ അയോൺ കൈമാറ്റം, മെറ്റലോഗ്രാഫിക് നിരോക്സീകരണം തുടങ്ങിയ സങ്കേതങ്ങളുടെ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് ശേഷമാണ് ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ ഇത് വേർതിരിക്കപ്പെട്ടത്.
δuσπpoσιtoς (ഡിസ്പ്രോസിറ്റോസ്) എന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കിൽനിന്നാണ് ഡിസ്പ്രോസിയം എന്ന പേരിന്റെ ഉദ്ഭവം. "നേടാൻ പ്രയാസമായത്" എന്നാണ് ആ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം.
രാസസ്വഭാവം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ പറ്റിയിട്ടില്ലാത്ത മൂലകങ്ങൾ
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഡിസ്പ്രോസിയം&oldid=3088764" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്
അവസാനം പുതുക്കപ്പെട്ട ദിവസം: 21 ഫെബ്രുവരി 2019, സമയം: 16:24
ഈ താൾ അവസാനം തിരുത്തപ്പെട്ടത്: 16:24, 21 ഫെബ്രുവരി 2019.
പ്രത്യേകം പറയാത്ത പക്ഷം ഉള്ളടക്കം CC BY-SA 3.0 പ്രകാരം ലഭ്യം.