Selangor
{{Infobox settlement
| name               = Selangor
| official_name      = Selangor Darul Ehsan<br />{{Lang|ms-arab|{{Script|Arab|سلاڠور دار الإحسان}}}}
| settlement_type    = Negeri
| translit_lang1     = Other
| translit_lang1_type1 = [[Urup Jawi|Jawi]]
| translit_lang1_info1 = {{Lang|ms-arab|{{Script|Arab|سلاڠور}}}}
| translit_lang1_type2 = [[Jaku China]]
| translit_lang1_info2 = {{Lang|zh-hans|雪兰莪}} (Simplified)<br />{{Lang|zh-hant|雪蘭莪}} (Tradisional)
| translit_lang1_type3 = [[Jaku Tamil]]
| translit_lang1_info3 = {{Lang|ta|சிலாங்கூர்}}<br /> ''Cilāṅkūr'' ([[ISO 15919|Transliteration]])
| image_flag         = Flag of Selangor.svg
| flag_size          = 
| flag_alt           = 
| image_shield       = Coat of arms of Selangor.svg
| shield_size        = 
| shield_alt         = 
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = Malaysia
| established_title  = Tama ngagai Negeri Melayu Beserakup
| established_date   = 1895
| established_title2 = Dijajah Jipun
| established_date2  = 1942
| established_title3 = Tama ngagai Federasyen Malaya
| established_date3  = 1948
| established_title4 = Meredeka dalam Federasyen Malaya
| established_date4  = 31 Ogos 1957
| motto              = ''Dipelihara Allah''<ref>{{Cite web |url=http://www.selangor.gov.my/index.php/pages/view/128 |title=LAMBANG NEGERI SELANGOR |work= Selangor State Government |language=ms }}</ref><br />Diibun Allah
| anthem             = ''[[Duli Yang Maha Mulia]]''<br />{{Script/Arabic| دولي يڠ مها موليا}} <br />Your Royal Highness{{Center|[[Fail:Lagu_Rasmi_Selangor_-_Duli_Yang_Maha_Mulia.ogg]]}}
| coordinates        = {{Coord|3|20|N|101|30|E|region:MY_type:adm1st_source:dewiki|display=inline}}
| coordinates_footnotes = 
| image_map          = Selangor in Malaysia.svg
| mapsize            = 300
| map_alt            = 
| map_caption        = {{Legend inline|#C41E3A|outline=silver}} '''Selangor''' in {{Legend inline|#FDF9D2|outline=silver}} '''[[Malaysia]]'''
| seat_type          = Indu nengeri
| seat               = [[Shah Alam]]
| seat1_type         = Nengeri ke pemadu besai
| seat1              = [[Petaling Jaya]]
| parts_type         = Indu nengeri diraja
| parts_style        = para
| p1                 = [[Klang]]
| government_type    = Monarki bekonstitusyen beparlimen
| government_footnotes = 
| leader_title       = [[Sultan Selangor|Sultan]]
| leader_name        = [[Sharafuddin of Selangor|Sharafuddin]]
| leader_title1      = Kepala Menteri
| leader_name1       = [[Amirudin Shari]] <br> ([[Pakatan Harapan|PH]]–[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]])
| area_footnotes     = <ref>{{Cite web |url=http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 |title=Laporan Kiraan Permulaan 2010 |publisher=Jabatan Perangkaan Malaysia |page=27 |access-date=24 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227065717/http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 |archive-date=27 December 2010}}</ref>
| area_total_km2     = 8104
| area_water_km2     = 
| elevation_max_ft   = 6004
| elevation_max_point = [[Gunung Semangkok]]
| population_footnotes = <ref name="2018 population Q1">{{Cite tweet |user=StatsMalaysia |number=996273075971801093 |date=15 May 2018 |title=Malaysia population in Q1 2018 has increased by 1.3% compared to Q1 2017 to a total of 32.4 million population. #fanSTATStic |author=Department of Statistics Malaysia |access-date=23 May 2018}}</ref>
| population_total   = 7,214,400 (ke-1)
| population_as_of   = 2023
| population_density_km2 = 780/km² (ke-2)
| timezone1          = Jam Standard Malaysia
| utc_offset1        = +8
| timezone1_DST      = {{Nowrap|not observed}}
| utc_offset1_DST    = +8
| postal_code_type   = Kod pos
| postal_code        = 40xxx to 48xxx, 63xxx, 640xx, 68xxx
| area_code_type     = Kod lumur talipaun
| area_code          = 03
| iso_code           = MY-10
| registration_plate = B
<!-- blank fields (section 1) -->| blank_name_sec1    = [[Human Development Index|HDI]] {{Nobold|(2021)}}
| blank_info_sec1    = {{Increase}} 0.854<ref>{{Cite web |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |title=Subnational Human Development Index (2.1) [Selangor – Malaysia] |publisher=Global Data Lab of Institute for Management Research, [[Radboud University Nijmegen|Radboud University]] |access-date=12 November 2018}}</ref><br/><span style="color:#090;">very high</span> · [[List of Malaysian states by Human Development Index|3rd]]
| blank1_name_sec1   = [[Gross domestic product|GDP]] {{Nobold|(nominal)}}
| blank1_info_sec1   = 2022
| blank2_name_sec1   = &nbsp;• Penyampau
| blank2_info_sec1   = {{Increase}} $95.827 bilion<br>([[Ringgit Malaysia|RM]] 421.641 bilion)<ref name=":dosm">{{Cite web |last=DOSM |title=Department of Statistics Malaysia |url=https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/gross-domestic-product-gdp-by-state- |access-date=2023-09-11 |website=www.dosm.gov.my}}</ref> ([[List of Malaysian states by GDP|1st]])
| blank3_name_sec1   = &nbsp;• Per kapita
| blank3_info_sec1   = {{Increase}} $13,615<br>([[Ringgit Malaysia|RM]] 59,908)<ref name=":dosm" /> ([ke-5)
| blank4_name_sec1   = GDP {{Nobold|(PPP)}}
| blank4_info_sec1   = 2022
| blank5_name_sec1   = &nbsp;• Penyampau
| blank5_info_sec1   = {{Increase}} $243.589 bilion (ke-1)
| blank6_name_sec1   = &nbsp;• Per kapita
| blank6_info_sec1   = {{Increase}} $37,916 (ke-5)
| website            = {{URL|http://www.selangor.gov.my}}<br />{{URL|http://www.selangorku.com}}
| footnotes          = 
| image_map1         = {{Hidden begin|title=OpenStreetMap|ta1=center}}{{Infobox mapframe|frame-width=250|zoom=8}}{{Hidden end}}
}}

'''Selangor Darul Ehsan''' tauka nama pandak iya '''Selangor''' nya siti negeri ari tiga belas iti negeri ke nubuhka [[Malaysia]]. Negeri tu bepalan ba tengah-tengah [[Semenanjung Malaysia]] ba pantai barat sereta ngelingi [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] enggau [[Putrajaya]]. Negeri tu mega bekunsi adan enggau [[Perak]] ba utara, [[Pahang]] ba timur, [[Negeri Sembilan]] ba selatan sereta [[Selat Melaka]] ba sepiak barat.

== Asal nama ==
Asal penatai nama ''Selangor'' enda jelas agi. Siti penemu ti suah dikena iya nya nama nya nunjukka leka [[jaku Melayu]] ''langau'', siti bansa lalat ke ditembu ba paya [[Sungai Selangor]] ba barat laut negeri nya. Nitihka cherita orang asal, siku bujang berani ti rari ari Melaka pengudah dipegai Portugis, belelak ari pejalai iya ke utara lalu belelak ba baruh pun kayu ditu. Taja pia, iya dikachau lalat ti enda ngetu-ngetu, ngujungka iya mutuska deka mansik kandang endur nya. Lebuh iya tetemuka endur nya nitihka peneka ati iya lalu milih ngentapka diri dia, iya lalu meri nama ngagai endur nya "satu (se) langau"<ref name="kuala selangor council">{{cite web |url=http://www.mdks.gov.my/en/visitors/kuala-selangor-info/page/0/2 |title= Kuala Selangor Info: Page 3 of 4: Oral History |work= Kuala Selangor District Council |date= 6 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180803134041/http://www.mdks.gov.my/en/visitors/kuala-selangor-info/page/0/2 |archive-date=3 August 2018 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://says.com/my/lifestyle/the-origins-of-state-names-in-malaysia |title=The Stories And Facts Behind How The 13 States of Malaysia Got Their Names|author= Tang Ruxyn|date= 26 April 2017 |work= Says}}</ref>

Teori alternatif pasal asal nama negeri tu mayuh bendar. Siti penemu madahka nama tu nyangka bepun ari sebansa pun kayu ti ditemu di [[Kuala Selangor]] enggau sepemanjai Sungai Selangor ti diberi nama ''mentangau''.<ref>{{cite web |archive-url=https://web.archive.org/web/20161208140351/http://www.mdks.gov.my/ms/pelawat/info-kuala-selangor/page/0/2 |archive-date=8 December 2016 |url=http://www.mdks.gov.my/ms/pelawat/info-kuala-selangor/page/0/2 |title=Info Kuala Selangor: Halaman 3 dari 4 - Cerita-Cerita Lisan|work=Majlis Daerah Kuala Selangor |date=6 January 2016 }}</ref> Bisi mega teori madahka penatai nama negeri tu ari leka jaku ''Salang Ur;'' ''ur'' mai reti "mengeri" tauka "kampung" dalam [[jaku Tamil]], ti disalin nyadi kampung orang Salang.<ref name="kuala selangor council"/> Pia mega bisi diperambu madahka nama tu datai ari gempung leka jaku ''salang'' (achuk) enggau ''jemur'' (jembi), nandaka endur nya kala nyadi palan endur orang pengkhianat diachuk enggau lungga (''salang'') lalu ditinggal jembi ba mata panas (''jemur'').<ref name="kuala selangor council"/>

== Sejarah ==
Pendiau ke pemadu beguna ba kandang menua nya maya jeman kelia engka iya nya Klang. Artifak kelia nyengkaum kapak Jeman Gansa enggau luching gansa ke digaga ari abad ke-2 SM,<ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=247695&partId=1&place=10424&plaA=10424-3-2&page=1|title=bell|website=British Museum}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ikSQw_-8gboC&pg=PA228 |title=The Kettledrums of Southeast Asia: A Bronze Age World and Its Aftermath – August Johan Bernet Kempers – Google Books |date= 1988-01-01|access-date=17 September 2013|isbn=9789061915416 |last1=Bernet Kempers |first1=A. J. |publisher=Taylor & Francis }}</ref><ref>{{cite journal |title=Traces of a Bronze Age Culture Associated With Iron Age Implements in the Regions of Klang and the Tembeling, Malaya |author=W. Linehan|journal=Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |volume=24 |issue =3 (156) |date=October 1951|pages= 1–59|publisher= Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society|jstor = 41502997}}</ref> enggau perengka besi ke diberi nama "''tulang mawas''" udah ditembu dalam tauka semak Klang.<ref name="winstedt">{{cite journal |title=A History of Selangor|author=R. O. Winstedt |journal=Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |volume= 12 |issue= 3 (120) | date=October 1934 |pages= 1–34|publisher= Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society |jstor = 41559525}}</ref> Kar Mao Kun bepun ari jeman dinasti Ming lalu dikena Laksamana Zheng He maya ekspedisyen iya entara taun 1405 enggau 1433 nunjukka endur di Selangor baka muara Sungai Klang (吉令港) enggau kandang menua bebukit.<ref name="kuala selangor">{{cite web |work=Kuala Selangor District Council|url=http://mdks.gov.my/web/guest/latarbelakangkualaselangor |title=Latar Belakang Kuala Selangor (Malay)|archive-url=https://web.archive.org/web/20090517015305/http://mdks.gov.my/web/guest/latarbelakangkualaselangor |archive-date=17 May 2009 |access-date= 7 June 2010}}</ref> ''Sulalatus Salatin'' nunjukka kandang menua Selangor dikuasa [[Kesultanan Melayu Melaka|Kesultanan Melaka]] dalam abad ke-15; taja pia, Selangor maya nya ukai kandang menua ti diserakup—nengeri sungai ti bebida baka Klang enggau Jeram bisi ba pelilih menua nya.<ref name="winstedt"/> Nitihka ''Sulalatus Salatin'', Tun Perak dipaduka nyadi tuai menua Klang maya perintah Muzaffar Shah. Udah nya, Paduka Sri Cina, anak Mansur Shah enggau Hang Li Po digaga nyadi raja Jeram semak Langat, ke engka ketegal bisi orang China ke gawa ba tambang dia.<ref name="winstedt"/>

[[File:British Museum Asia 36.jpg|thumb|left|upright|Luching Klang, ti digaga taun 200 SM – 200 AD]]

Pengudah Melaka labuh ngagai Portugis dalam taun 1511, kandang menua nya lalu dipegai Kesultanan Johor lalu udah nya diperintah Sri Agar Diraja, anak ari ruang bilik Bendahara Johor.<ref>{{cite book |title=A Portrait of Malaysia and Singapore |author=Tan Ding Eing|page=81 |publisher=Oxford University Press |date= 1975  |isbn= 978-0195807226}}</ref> Dalam abad ke-17, Johor bisi enggau perang ngelaban Jambi, lalu Sultan Johor ngambi bantu bala soldadu upah orang [[Bugis]] ari Sulawesi ngelaban Jambi.<ref name="tan">{{cite book |title=A Portrait of Malaysia and Singapore |author=Tan Ding Eing |publisher=Oxford University Press |date=1978|isbn=978-0195807226|page=22 }}</ref> Udah Johor menang, orang Bugis diau lalu berengkah ngulih kuasa ba rantau tu.<ref name="baker">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iRaJAAAAQBAJ&pg=PA65 | title=Crossroads (2nd Edn): A Popular History of Malaysia and Singapore |author= Jim Baker| publisher=Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd|isbn=978-9814516020 |pages=64–65 | date=15 July 2008 }}</ref> Keterubah iya semina bisi beberapa ratus iku aja bansa Bugis ke ngentapka diri ba muara sungai Selangor enggau Klang sereta mega Linggi ke selatan agi ba pun abad ke-17, udah nya lebuh bansa Bugis udah bulih penuduk pengaruh di Johor (bansa Bugis diberi penuduk Yam Tuan Muda udah nulung nulak serang ari Siak), jauh mayuh agi penyampau sida ngentapka diri di Selangor dalam taun 1723. Ke pemadu tampak rita ari bansa Bugis nya seraban lima iku diri menyadi.<ref>{{cite book |title=A History of Selangor (1766&ndash;1939) |first=J. M. |last=Gullick|pages=5&ndash;6 |date=1998 |publisher=Falcon Press}}</ref> Sekeda bansa [[Minangkabau]] ke tebal agi ngentapka pendiau diri di [[Negeri Sembilan]], nyangka mega udah ngentapka pendiau diri di Selangor lebuh abad ke-17, nyangka dulu agi ari nya.<ref>{{cite journal|url=http://www.pertanika.upm.edu.my/Pertanika%20PAPERS/JSSH%20Vol.%2020%20(3)%20Sep.%202012/23%20pg%20931-948.pdf|last1=Bungo|first1=N.|last2=Hussin|first2=Nordin|last3=Omar|first3=Rahilah|last4=Bidin|first4=Aishah|title=Early settlements of the minangkabaus community in Selangor|journal=Pertanika Journal of Social Science and Humanities|date=September 2012|volume=20|issue=3|pages=931–947|access-date=11 June 2019|archive-date=29 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829092903/http://www.pertanika.upm.edu.my/Pertanika%20PAPERS/JSSH%20Vol.%2020%20(3)%20Sep.%202012/23%20pg%20931-948.pdf|url-status=dead}}</ref> Bansa Bugis enggau bansa Minangkabau ari [[Sumatera]] belaya deka nguasa menua Johor; Raja Kecil disukung bala Minangkabau nyerang tang diburu bala Bugis. Dikena numbuhka palan kuasa, Raja Salehuddin, anak Daeng Cellak (seiku ari lima iku diri menyadi Bugis) nyadi Tengku Raja Selangor lalu numbuhka Kesultanan Selangor turun temurun ke diatu enggau indu nengeri iya di Kuala Selangor dalam taun 1766.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iRaJAAAAQBAJ&pg=PA71 | title=Crossroads (2nd Edn): A Popular History of Malaysia and Singapore |author= Jim Baker| publisher=Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd|isbn=978-9814516020 |page=71 | date=15 July 2008 }}</ref> Selangor nyelai laban semina siti aja negeri di Semenanjung Tanah Melayu ti ditumbuhka bansa Bugis.<ref>{{cite book |title=A Portrait of Malaysia and Singapore |author=Tan Ding Eing|page=74 |publisher=Oxford University Press |date= 1975  |isbn= 978-0195807226}}</ref>

Dalam abad ke-19, ekonomi Selangor mansang ketegal eksploitasi rizab timah iya; pengawa ngelumbung nyadi ba mayuh bengkah endur di Selangor, ambika chunto di Ampang, ti ngujungka [[Kuala Lumpur]] mansang besai. Dalam taun 1854, Sultan Selangor meri Raja Abdullah kuasa ba Klang, ngelui ari Raja Mahdi, anak tuai rumah ke kala merintah Klang sebedau tu, ti ngujungka [[Perang Saudara Selangor]] nyadi entara taun 1867 enggau 1874. Perang entara puak-puak Melayu mega sebagi ari pengawa beperang nguasa asil timah.<ref>{{cite book |title=The Story of Kuala Lumpur, 1857-1939 |author= J.M. Gullick |publisher=Eastern Universities Press (M) |pages=17–18 |year=1983 |isbn=978-9679080285}}</ref> Pengawa ngelumbung timah udah narit mayuh pengereja pengawa migran China, lalu raban bansa China ti bebakih enggau tuai-tuai menua Selangor mega enggau perang rayat. Penyarut entara raban Melayu enggau China di Perak enggau Selangor, sereta mega pengirau ati pasal pengawa lanun ti ngeruga dagang menua pesisir, ngujungka British majak ngaul diri dalam pengawa negeri Melayu.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=yookbQZ-0yUC&pg=PA139|title= South East Asia, Colonial History: Peaceful transitions to independence (1945-1963)|author= Paul H. Kratoska |page=139|publisher=Routledge |year= 2000 |isbn=978-0415247849 }}</ref>

[[File:Kota Darul Ehsan, Kuala Lumpur-Selangor.jpg|250px|thumb|right|Lengkung Kota Darul Ehsan atas Jalai Besai Persekutuan, ti digaga dikena ngingatka pengawa nyerahka Kuala Lumpur ulih Selangor ngagai perintah besai ngambika nyadi Wilayah Persekutuan.]] 
Dalam taun 1874, Sultan Abdul Samad ari Selangor nerima Residen British dalam sistem ti ngemendarka British merintah seraya Sultan mengkang nyadi pemerintah ti tampak. Klang nyadi indu nengeri pentadbiran kolonial British Selangor ari taun 1875 nyentuk ke taun 1880 lebuh iya dipindahka ngagai Kuala Lumpur. Di baruh penegap ti ditetapka British, Selangor sekali agi mansang. Dalam taun 1896, tebal agi nengah koordinasyen Residen Frank Swettenham, Selangor begempung enggau [[Negeri Sembilan]], [[Perak]] enggau [[Pahang]] numbuhka Negeri Melayu Beserakup, enggau Kuala Lumpur nyadi indu nengeri.<ref>{{cite web|last1=Benfield|first1=H. Conway|title=Handbook of The Federated Malay States|url=http://www.sabrizain.org/malaya/library/handbookfms.pdf|website=sabrizain.org|access-date=23 January 2018}}</ref>

Negeri Melayu Beserakup berevolusyen nyadi Federasyen Malaya dalam taun 1948, ti merdeka dalam taun 1957. Persekutuan tu dikelala enggau nama Malaysia dalam taun 1963, lebuh negeri-negeri iya ke diatu begempung enggau koloni British ke bukai iya nya Sarawak, Borneo Utara enggau Singapura. Mengeri Kuala Lumpur befungsyen nyadi indu nengeri Malaysia sereta nyadi indu nengeri Selangor. Dalam taun 1974, Selangor nyerahka Kuala Lumpur ngagai perintah besai.<ref>{{cite news|work=[[New Straits Times]]|title=The Birth of a Metropolis ..A Moment of History For All .|date=29 January 1974|access-date=25 October 2010|url= https://news.google.com/newspapers?id=Y90qAAAAIBAJ&pg=1417,3052818&dq=kuala+lumpur+federal+territory&hl=en}}</ref> Sultan Selangor ngingatka pemindah mengeri nya enggau ngaga jalai lengkung ba garis entara menua Wilayah Persekutuan baru enggau Selangor; jalai lengkung tu iya nya Kota Darul Ehsan ti ngelayang sebagi ari Jalai Besai Perintah Besai entara Bangsar enggau Petaling Jaya. Indu nengeri dipindahka ngagai Shah Alam pengudah pengawa nyerahka tanah nya.

[[Putrajaya]], sebuah mengeri baru ti diperambu nyadi indu nengeri pentadbiran baru Malaysia, digaga perintah besai di Selangor; Sultan Salahuddin dipinta baru nyerahka tanah ngagai perintah besai.<ref>{{cite news|title=Putrajaya milik Persekutuan, Selangor dibayar RM200 juta|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1108&pub=utusan_malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=fp_02.htm|access-date=23 May 2018|work=[[Utusan Malaysia]]|date=8 November 2000|archive-date=23 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523173545/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1108&pub=utusan_malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=fp_02.htm|url-status=dead}}</ref> Putrajaya nyadi wilayah persekutuan kena tahun 2001.<ref>{{cite news|title=PM isytihar Putrajaya sebagai Wilayah Persekutuan|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2001&dt=0202&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm|access-date=23 May 2018|work=[[Utusan Malaysia]]|date=2 February 2001|archive-date=21 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821000021/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2001&dt=0202&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm|url-status=dead}}</ref>

== Demografi ==
[[File:SA Blue Mosque.jpg|thumb|[[Sultan Salahuddin Abdul Aziz Mosque]] or Blue Mosque in Shah Alam, Selangor, Malaysia.]]
Selangor iya nya nengeri ti pemadu mayuh mensia di Malaysia; iya ngembuan kandang mengeri ti pemadu besai di menua tu, iya nya Lembah Klang. Penuduk geografi Selangor ba tengah-tengah Semenanjung Malaysia meri pangka ngagai pemansang nengeri tu ke jampat nyadi hab perengka pengangkut enggau industri Malaysia, ngadaka pengawa puang sereta matak penatai migran ari negeri bukai enggau ari menua Asia bukai, kelebih agi [[Indonesia]], [[Filipina]], [[Vietnam]], [[Myanmar]], [[Bangladesh]], [[India]], [[Pakistan]] enggau [[China]].

Penyampau tubuh peranak Selangor udah jauh nambah dalam beberapa dekad ke udah, ketegal tebal agi pemansang Lembah Klang. Penyampau tubuh iya bisi 1,426,250 iku ba taun 1980, lalu ba taun 2000 iya udah nambah ngagai 3,941,316 iku,<ref name="Laporan Kiraan Permulaan 2010">{{cite web |url=http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 |title=Laporan Kiraan Permulaan 2010 |publisher=Jabatan Perangkaan Malaysia |page=25 |access-date=24 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227065717/http://www.statistics.gov.my/ccount12/click.php?id=2127 <!--Added by H3llBot--> |archive-date=27 December 2010}}</ref> lalu nambah agi ngagai 5,482,141 ba taun 2010.<ref name="2010 census"/> Ba taun 2015, penyampau tubuh ungkup negeri tu 5,874,100,<ref name="2015 population">{{cite web|url=http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|title=Population by States and Ethnic Group|publisher=Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia|year=2015|access-date=12 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160212125740/http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|archive-date=12 February 2016 }}</ref> lalu naka taun 2020, penyampau tu nyadi 6,994,423 iku orang.<ref>{{Cite web|title=Open DOSM Dashboard|url=https://open.dosm.gov.my/dashboard/kawasanku/Selangor|website=Opis Statistik Malaysia|date=30 Ogos 2023}}</ref>

===Raban bansa===

{|class="wikitable sortable" style="text-align:right"
|-
!rowspan="2"|Raban bansa
!colspan="6"|Penyampau tubuh
|-
!colspan="2"|2010<ref name="2010 census">{{cite web|url=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf|title= 2010 Population and Housing Census of Malaysia|archive-url=https://web.archive.org/web/20130205104835/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf |archive-date=5 February 2013 |publisher=Department of Statistics, Malaysia |page=94}}</ref>
!colspan="2"|2015<ref name="2015 population"/>
!colspan="2"|2020<ref name="2020 population">{{cite web |url= https://tableau.dosm.gov.my/t/BPPD-BahagianperangkaanpendudukdanDemografi/views/MyCenDashEnglish/STATE?%3Adisplay_count=n&%3Aembed=y&%3AisGuestRedirectFromVizportal=y&%3Aorigin=viz_share_link&%3AshowAppBanner=false&%3AshowVizHome=n |title=State > Selangor }}</ref>
|-
|style="text-align:left" | Melayu ||2,814,597 || 51.14% || 3,069,100 || 52.24% || ||
|-
|style="text-align:left" | Bumiputera ke bukai || 62,657 || 1.14%|| 77,500 || 1.32% || ||
|- style="background: #eaf3ff"
|style="text-align:left" | '''''Penyampau Bumimputera'''''|| 2,877,254 || 52.48% || 3,146,600 || 53.56% || 3,895,880 || 55.70%
|-
|style="text-align:left" | China || 1,441,774 || 27.6%|| 1,499,400|| 25.52% || 1,756,181 ||  25.11%
|-
|style="text-align:left" | India  || 679,130 || 12.5% ||712,000 ||12.12% || 726,017 || 10.38%
|-
|style="text-align:left" | Ke bukai|| 42,163 || 0.80% || 41,400 || 0.72%  || 52,357 || 0.75% 
|- style="background: #eaf3ff"
|style="text-align:left" | '''''Penyampau peranak Malaysia'''''|| 5,040,321 || 92.20% || 5,399,400 || 91.92% || 6,430,435 || 91.94%
|-
|style="text-align:left" | Ukai peranak Malaysia || 421,820 ||6.82% ||474,700 || 8.08% || 563,988 || 8.06%
|- style="background: #c6e2ff"
|style="text-align:left"| '''Penyampau'''|| '''5,462,141'''|| '''100.00%'''|| '''5,874,100''' || '''100.00%'''  || '''6,994,423''' || '''100%'''
|}

Budaya asal majoriti Melayu Selangor mega dipengaruhka sida ke bebansa Bugis, Minangkabau, Mandailing, Jawa, enggau Banjar; tebal agi sida nya orang Islam. Peturun bansa Jawa dominan ba pelilih tebing tasik barat baka [[Pelilih Menua Sabak Bernam|Sabak Bernam]], [[Kuala Selangor]], [[Klang]], [[Kuala Langat]] enggau [[Sepang (nengeri)|Sepang]]. Seraya peturun Minangkabau dominan di [[Gombak]] enggau [[Hulu Selangor]].<ref>Prof. Dr. H. Saifullah SA, MA, Dr. Febri Yulika, S.Ag., M.Hum; Pertautan Budaya, Sejarah Minangkabau dan Negeri Sembilan; 2017</ref> Penyampau tubuh Selangor mega nyengkaum pengaruh etnik China enggau India; dua raban nya nyadika populasyen minoriti ti pemadu mayuh. Raban bansa Mah Meri ke bisi 3,000 iku, sebagi ari bansa Orang Asli—bansa asal Semenanjung—ulih ditemu ba Pulau Carey lalu ngetanka budaya enggau jaku sida seraya nelebaka diri enggau chara pengidup moden.<ref>{{cite web|title=Pulau Carey|url=http://www.malaysia.travel/ms-my/bn/places/states-of-malaysia/selangor/carey-island|website=tourism.gov.my|publisher=Lembaga Penggalakan Pelancongan Malaysia|access-date=23 May 2018|language=ms}}</ref>

===Pengarap===
{{bar box
|title=Pengarap ba Selangor (2020)<ref name="2020 population" />
|titlebar=
|left1=pengarap
|right1=peratus
|float=none
|bars=
{{bar percent|[[Islam]]|Green|61.1}}
{{bar percent|[[Buddha]]|Yellow|21.6}}
{{bar percent|[[Hindu]]|Orange|10.3}}
{{bar percent|[[Kristian]]|Blue|4.9}}
{{bar percent|Nadai pengarap|Black|0.8}}
{{bar percent|Ke bukai|Gray|1.3}}
}}

Nitihka pengawa ngitung tubuh taun 2020, penyampau tubuh peranak Selangor iya nya 61.1% Islam, 21.6% Buddha, 10.3% Hindu, 5.0% Kristian/Katolik, 1% enda ditemu kaul, 0.5% nitihka pengarap Taoisme tauka pengarap bukai China, 0.4% nitihka pengarap Taoisme tauka pengarap bukai. enggau 0.4% ukai bepengarap.<ref name="demographics">{{cite web|url=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf |title=2010 Population and Housing Census of Malaysia |access-date=17 June 2012 |publisher=Department of Statistics, Malaysia |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522234002/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/census2010/Taburan_Penduduk_dan_Ciri-ciri_Asas_Demografi.pdf |archive-date=22 May 2014}} p. 13</ref> Semua orang Melayu (52.24% ari penyampau tubuh Selangor ba taun 2020) udah tentu bepengarap Islam laban definisyen orang Melayu dalam konstitusyen Malaysia begunaka orang Melayu ngaku pengarap Islam.<ref>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DZV6BAAAQBAJ&pg=PT141 |title=The Constitution of Malaysia: A Contextual Analysis |first= Andrew |last=Harding |chapter=Chapter 8 - Religion and the Constitution |isbn=9781847319838|publisher=Hart Publishing|date=27 July 2012 }}</ref>

== Penyanding ==
{{reflist}}

[[Kategori:Selangor]]
Selangor Darul Ehsan tauka nama pandak iya Selangor nya siti negeri ari tiga belas iti negeri ke nubuhka Malaysia. Negeri tu bepalan ba tengah-tengah Semenanjung Malaysia ba pantai barat sereta ngelingi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur enggau Putrajaya. Negeri tu mega bekunsi adan enggau Perak ba utara, Pahang ba timur, Negeri Sembilan ba selatan sereta Selat Melaka ba sepiak barat.

 Asal nama 
Asal penatai nama Selangor enda jelas agi. Siti penemu ti suah dikena iya nya nama nya nunjukka leka jaku Melayu langau, siti bansa lalat ke ditembu ba paya Sungai Selangor ba barat laut negeri nya. Nitihka cherita orang asal, siku bujang berani ti rari ari Melaka pengudah dipegai Portugis, belelak ari pejalai iya ke utara lalu belelak ba baruh pun kayu ditu. Taja pia, iya dikachau lalat ti enda ngetu-ngetu, ngujungka iya mutuska deka mansik kandang endur nya. Lebuh iya tetemuka endur nya nitihka peneka ati iya lalu milih ngentapka diri dia, iya lalu meri nama ngagai endur nya "satu (se) langau"

Teori alternatif pasal asal nama negeri tu mayuh bendar. Siti penemu madahka nama tu nyangka bepun ari sebansa pun kayu ti ditemu di Kuala Selangor enggau sepemanjai Sungai Selangor ti diberi nama mentangau. Bisi mega teori madahka penatai nama negeri tu ari leka jaku Salang Ur; ur mai reti "mengeri" tauka "kampung" dalam jaku Tamil, ti disalin nyadi kampung orang Salang. Pia mega bisi diperambu madahka nama tu datai ari gempung leka jaku salang (achuk) enggau jemur (jembi), nandaka endur nya kala nyadi palan endur orang pengkhianat diachuk enggau lungga (salang) lalu ditinggal jembi ba mata panas (jemur).

 Sejarah 
Pendiau ke pemadu beguna ba kandang menua nya maya jeman kelia engka iya nya Klang. Artifak kelia nyengkaum kapak Jeman Gansa enggau luching gansa ke digaga ari abad ke-2 SM, enggau perengka besi ke diberi nama "tulang mawas" udah ditembu dalam tauka semak Klang. Kar Mao Kun bepun ari jeman dinasti Ming lalu dikena Laksamana Zheng He maya ekspedisyen iya entara taun 1405 enggau 1433 nunjukka endur di Selangor baka muara Sungai Klang (吉令港) enggau kandang menua bebukit. Sulalatus Salatin nunjukka kandang menua Selangor dikuasa Kesultanan Melaka dalam abad ke-15; taja pia, Selangor maya nya ukai kandang menua ti diserakup—nengeri sungai ti bebida baka Klang enggau Jeram bisi ba pelilih menua nya. Nitihka Sulalatus Salatin, Tun Perak dipaduka nyadi tuai menua Klang maya perintah Muzaffar Shah. Udah nya, Paduka Sri Cina, anak Mansur Shah enggau Hang Li Po digaga nyadi raja Jeram semak Langat, ke engka ketegal bisi orang China ke gawa ba tambang dia.

thumb|left|upright|Luching Klang, ti digaga taun 200 SM – 200 AD

Pengudah Melaka labuh ngagai Portugis dalam taun 1511, kandang menua nya lalu dipegai Kesultanan Johor lalu udah nya diperintah Sri Agar Diraja, anak ari ruang bilik Bendahara Johor. Dalam abad ke-17, Johor bisi enggau perang ngelaban Jambi, lalu Sultan Johor ngambi bantu bala soldadu upah orang Bugis ari Sulawesi ngelaban Jambi. Udah Johor menang, orang Bugis diau lalu berengkah ngulih kuasa ba rantau tu. Keterubah iya semina bisi beberapa ratus iku aja bansa Bugis ke ngentapka diri ba muara sungai Selangor enggau Klang sereta mega Linggi ke selatan agi ba pun abad ke-17, udah nya lebuh bansa Bugis udah bulih penuduk pengaruh di Johor (bansa Bugis diberi penuduk Yam Tuan Muda udah nulung nulak serang ari Siak), jauh mayuh agi penyampau sida ngentapka diri di Selangor dalam taun 1723. Ke pemadu tampak rita ari bansa Bugis nya seraban lima iku diri menyadi. Sekeda bansa Minangkabau ke tebal agi ngentapka pendiau diri di Negeri Sembilan, nyangka mega udah ngentapka pendiau diri di Selangor lebuh abad ke-17, nyangka dulu agi ari nya. Bansa Bugis enggau bansa Minangkabau ari Sumatera belaya deka nguasa menua Johor; Raja Kecil disukung bala Minangkabau nyerang tang diburu bala Bugis. Dikena numbuhka palan kuasa, Raja Salehuddin, anak Daeng Cellak (seiku ari lima iku diri menyadi Bugis) nyadi Tengku Raja Selangor lalu numbuhka Kesultanan Selangor turun temurun ke diatu enggau indu nengeri iya di Kuala Selangor dalam taun 1766. Selangor nyelai laban semina siti aja negeri di Semenanjung Tanah Melayu ti ditumbuhka bansa Bugis.

Dalam abad ke-19, ekonomi Selangor mansang ketegal eksploitasi rizab timah iya; pengawa ngelumbung nyadi ba mayuh bengkah endur di Selangor, ambika chunto di Ampang, ti ngujungka Kuala Lumpur mansang besai. Dalam taun 1854, Sultan Selangor meri Raja Abdullah kuasa ba Klang, ngelui ari Raja Mahdi, anak tuai rumah ke kala merintah Klang sebedau tu, ti ngujungka Perang Saudara Selangor nyadi entara taun 1867 enggau 1874. Perang entara puak-puak Melayu mega sebagi ari pengawa beperang nguasa asil timah. Pengawa ngelumbung timah udah narit mayuh pengereja pengawa migran China, lalu raban bansa China ti bebakih enggau tuai-tuai menua Selangor mega enggau perang rayat. Penyarut entara raban Melayu enggau China di Perak enggau Selangor, sereta mega pengirau ati pasal pengawa lanun ti ngeruga dagang menua pesisir, ngujungka British majak ngaul diri dalam pengawa negeri Melayu.

250px|thumb|right|Lengkung Kota Darul Ehsan atas Jalai Besai Persekutuan, ti digaga dikena ngingatka pengawa nyerahka Kuala Lumpur ulih Selangor ngagai perintah besai ngambika nyadi Wilayah Persekutuan. 
Dalam taun 1874, Sultan Abdul Samad ari Selangor nerima Residen British dalam sistem ti ngemendarka British merintah seraya Sultan mengkang nyadi pemerintah ti tampak. Klang nyadi indu nengeri pentadbiran kolonial British Selangor ari taun 1875 nyentuk ke taun 1880 lebuh iya dipindahka ngagai Kuala Lumpur. Di baruh penegap ti ditetapka British, Selangor sekali agi mansang. Dalam taun 1896, tebal agi nengah koordinasyen Residen Frank Swettenham, Selangor begempung enggau Negeri Sembilan, Perak enggau Pahang numbuhka Negeri Melayu Beserakup, enggau Kuala Lumpur nyadi indu nengeri.

Negeri Melayu Beserakup berevolusyen nyadi Federasyen Malaya dalam taun 1948, ti merdeka dalam taun 1957. Persekutuan tu dikelala enggau nama Malaysia dalam taun 1963, lebuh negeri-negeri iya ke diatu begempung enggau koloni British ke bukai iya nya Sarawak, Borneo Utara enggau Singapura. Mengeri Kuala Lumpur befungsyen nyadi indu nengeri Malaysia sereta nyadi indu nengeri Selangor. Dalam taun 1974, Selangor nyerahka Kuala Lumpur ngagai perintah besai. Sultan Selangor ngingatka pemindah mengeri nya enggau ngaga jalai lengkung ba garis entara menua Wilayah Persekutuan baru enggau Selangor; jalai lengkung tu iya nya Kota Darul Ehsan ti ngelayang sebagi ari Jalai Besai Perintah Besai entara Bangsar enggau Petaling Jaya. Indu nengeri dipindahka ngagai Shah Alam pengudah pengawa nyerahka tanah nya.

Putrajaya, sebuah mengeri baru ti diperambu nyadi indu nengeri pentadbiran baru Malaysia, digaga perintah besai di Selangor; Sultan Salahuddin dipinta baru nyerahka tanah ngagai perintah besai. Putrajaya nyadi wilayah persekutuan kena tahun 2001.

 Demografi 
thumb|Sultan Salahuddin Abdul Aziz Mosque or Blue Mosque in Shah Alam, Selangor, Malaysia.
Selangor iya nya nengeri ti pemadu mayuh mensia di Malaysia; iya ngembuan kandang mengeri ti pemadu besai di menua tu, iya nya Lembah Klang. Penuduk geografi Selangor ba tengah-tengah Semenanjung Malaysia meri pangka ngagai pemansang nengeri tu ke jampat nyadi hab perengka pengangkut enggau industri Malaysia, ngadaka pengawa puang sereta matak penatai migran ari negeri bukai enggau ari menua Asia bukai, kelebih agi Indonesia, Filipina, Vietnam, Myanmar, Bangladesh, India, Pakistan enggau China.

Penyampau tubuh peranak Selangor udah jauh nambah dalam beberapa dekad ke udah, ketegal tebal agi pemansang Lembah Klang. Penyampau tubuh iya bisi 1,426,250 iku ba taun 1980, lalu ba taun 2000 iya udah nambah ngagai 3,941,316 iku, lalu nambah agi ngagai 5,482,141 ba taun 2010. Ba taun 2015, penyampau tubuh ungkup negeri tu 5,874,100, lalu naka taun 2020, penyampau tu nyadi 6,994,423 iku orang.

Raban bansa

Raban bansaPenyampau tubuh201020152020 Melayu 2,814,597  51.14%  3,069,100  52.24%   Bumiputera ke bukai  62,657  1.14% 77,500  1.32%   Penyampau Bumimputera 2,877,254  52.48%  3,146,600  53.56%  3,895,880  55.70% China  1,441,774  27.6% 1,499,400 25.52%  1,756,181   25.11% India   679,130  12.5% 712,000 12.12%  726,017  10.38% Ke bukai 42,163  0.80%  41,400  0.72%   52,357  0.75%  Penyampau peranak Malaysia 5,040,321  92.20%  5,399,400  91.92%  6,430,435  91.94% Ukai peranak Malaysia  421,820 6.82% 474,700  8.08%  563,988  8.06% Penyampau 5,462,141 100.00% 5,874,100  100.00%   6,994,423  100%

Budaya asal majoriti Melayu Selangor mega dipengaruhka sida ke bebansa Bugis, Minangkabau, Mandailing, Jawa, enggau Banjar; tebal agi sida nya orang Islam. Peturun bansa Jawa dominan ba pelilih tebing tasik barat baka Sabak Bernam, Kuala Selangor, Klang, Kuala Langat enggau Sepang. Seraya peturun Minangkabau dominan di Gombak enggau Hulu Selangor.Prof. Dr. H. Saifullah SA, MA, Dr. Febri Yulika, S.Ag., M.Hum; Pertautan Budaya, Sejarah Minangkabau dan Negeri Sembilan; 2017 Penyampau tubuh Selangor mega nyengkaum pengaruh etnik China enggau India; dua raban nya nyadika populasyen minoriti ti pemadu mayuh. Raban bansa Mah Meri ke bisi 3,000 iku, sebagi ari bansa Orang Asli—bansa asal Semenanjung—ulih ditemu ba Pulau Carey lalu ngetanka budaya enggau jaku sida seraya nelebaka diri enggau chara pengidup moden.

Pengarap

Nitihka pengawa ngitung tubuh taun 2020, penyampau tubuh peranak Selangor iya nya 61.1% Islam, 21.6% Buddha, 10.3% Hindu, 5.0% Kristian/Katolik, 1% enda ditemu kaul, 0.5% nitihka pengarap Taoisme tauka pengarap bukai China, 0.4% nitihka pengarap Taoisme tauka pengarap bukai. enggau 0.4% ukai bepengarap. p. 13 Semua orang Melayu (52.24% ari penyampau tubuh Selangor ba taun 2020) udah tentu bepengarap Islam laban definisyen orang Melayu dalam konstitusyen Malaysia begunaka orang Melayu ngaku pengarap Islam.

 Penyanding 

Kategori:Selangor