Sungai Emajõgi
{{Infobox river
| name               = Sungai Emajõgi
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 
| name_etymology     = 
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image              = File:Emajõgi 2020(1).jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Sungai Emajõgi ba Tartu
| map                = 
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = 
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1  = Menua
| subdivision_name1  = [[Estonia]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = Kandang menua
| subdivision_name3  = [[Kaunti Tartu]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length             = {{convert|100|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{convert|70|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = 
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1            = [[Võrtsjärv]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|33.6|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Danau Peipus]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{Coord|58.4393|N|27.2454|E|source:dewiki_region:EE_type:river|format=dms|display=it}}
| mouth_elevation    = {{convert|30|m|abbr=on}}
| progression        = {{RLake Peipus}}
| basin_size         = {{convert|9740|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = [[Sungai Pedja|Pedja]], [[Sungai Laeva|Laeva]], [[Amme]]
| tributaries_right  = [[Sungai Elva|Elva]], [[Porijõgi]], [[Sungai Ahja|Ahja]]
| extra              = 
}}
[[File:Drone video of boat building shop Lodjakoda, outdoor swimming pool and river beach on the river Emajõgi in Tartu, Estonia.webm|thumb|Video drone kedai ngaga bot Lodjakoda, kolam nyemerai luar enggau pantai ba sungai Emajõgi di Tartu, Estonia (September 2022)]]
'''Sungai Emajõgi''' (ti mai reti 'sungai indu') nya siti sungai ba [[Estonia]] ti mansutka ai ari [[Danau Võrtsjärv]] nengah [[Kaunti Tartu]] ngagai [[Danau Peipus]], meraka mengeri Tartu sepemanjai {{Convert|10|km|abbr=on}}. Pemanjai sungai tu {{Convert|100|km|abbr=on}}.

Sungai Emajõgi kekadang dikelala enggau nama '''Suur Emajõgi''' (Emajõgi Besai), bebida enggau [[Väike Emajõgi]] (Emajõgi Mit), siti agi sungai ti mansa ujung selatan Danau Võrtsjärv.

Sungai Emajõgi nya sungai kedua pemadu besai di Estonia nitihka ai lalu semina sungai ke ulih dilayar penuh.

==Jalai sungai==
Pun ai Emajõgi nya ba tebing timur laut Võrtsjärv di Rannu-Jõesuu, ari endur sungai nya nitihka jalai ti kasar nuju ke timur nuju Danau Peipus.

Jalai sungai Emajõgi dibagi ngagai tiga bagi ti bebida.<ref name=egs>{{cite journal |last=Ritsberg |first=Kersti |author2=Hang, Tiit |author3=Miidel, Avo |year=2005 |title=Andmeid Emajõe oru geoloogia ja morfoloogia kohta (On the geology and morphology of the Emajõgi valley) |language=et |journal=Eesti Geograafia Seltsi aastaraamat |volume=35 |url=https://www.etis.ee/ShowFile.aspx?FileVID=10626 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219025725/https://www.etis.ee/ShowFile.aspx?FileVID=10626 |archive-date=2012-02-19 |url-status=dead }} dead link</ref> Ba jalai sungai atas, ari Võrtsjärv ngagai jematan Kärevere, sungai nya nengah kandang endur ti besai, rata sereta paya, ti nyadi sebagi ari Rizab Rampa Menua Alam-Pedja. Ba bagi menua ti balat bepusin-pusin tu, Emajõgi nadai tanah ampuh bah ti terang – kandang endur ti ampuh bah nya mungkur beberapa kilometer kekadang lalu nadai garis entara menua ti terang. Ba jalai tengah ari Kärevere ngagai Kavastu nengah Tartu, Emajõgi nitihka jalai ti lurus agi lalu nelusur ba lebak ti terang sereta enda dalam ke tebal agi pendalam maksimum {{Convert|10|m|abbr=on}}. Buka besai lebak nya ba jalai sungai tengah iya nya {{Convert|1|-|1.5|km|abbr=on}}; ba Tartu, sungai tu sempit ngagai {{Convert|800|m|abbr=on}}. Bagi lembak ti pemadu sempit ({{Convert|400|-|600|km|abbr=on}}) bepalan ba ujung jalai sungai tengah semak Kavastu.<ref name=egs/> Ba jalai sungai baruh, sungai nya nengah tanah rendah ti bepaya – Emajõe Suursoo – sebedau mansutka diri ngagai danau Peipus di Praaga.

Pemanjai sungai {{convert|100|km|mi}}. Ba taun 1927, ukur pemanjai sungai tu nya {{convert|117|km|mi}}. Pekara tu engka bisi berubah mimit ba taun 1930-an, lebuh jalai atas sungai ti bepusin-pusin nya diluruska ngambika ulih bejalai enggau mudah agi.<ref name=egs/>

==Sejarah==
[[File:Hanseatic Days of Tartu 2007 Estonia2.JPG|thumb|A modern replica of a ''lodi'']]
Sungai Emajõgi udah mayuh dikena nyadi jalai ai enggau jalai dagang kenyau ari abad ke-19. Suba, iya mega nyadi penekul ngagai perengka pengangkut darat entara Utara enggau Selatan Estonia, laban sungai nya nengah lebak ke baruh sereta paya. Ari sekeda endur ke engkeman endur meraka sungai, Tartu ngembuan gaya ke pemadu manah.<ref name=tartu>{{cite book |title=Tartu : ajalugu ja kultuurilugu |year=2005 |publisher=Tartu Linnamuuseum |location=Tartu |language=et |isbn=9949-13-152-9 |pages=650}}</ref> Ketegal endur iya ba jalai darat enggau ai, Tartu nyadi palan dagang ti beguna di Estonia Kuno.<ref name=tartu/>

Dalam abad ke-19, Emajõgi chakah dikena ngangkut kargo ti bebida ngagai Tartu – kayu api, kayu, jelu babas, ikan, enggau ti bukai. Batang bansa kapal ke dikena iya nya lodi, sebuah tongkang sungai mit tauka kapal layar ke diselaraska kena bejalai ba Danau Peipus enggau Emajõgi.<ref>{{cite web |title=About Emajõe-Peipsi barge |url=http://www.lodi.ee/index.php?option=com_content&task=view&id=9&Itemid=9 |publisher=Emajõe Lodjaselts |access-date=6 September 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221021617/http://www.lodi.ee/index.php?option=com_content&task=view&id=9&Itemid=9 |archive-date=21 February 2009 |language=et}}</ref> Nyentukka 200 iti tongkang bisi berlabuh ba palan penyangkai kapal Tartu maya nya. Pendayung wap keterubah iya ayan ba Sungai Emajõgi dalam taun 1843; bisi enam iti ba taun 1900.<ref name=tartu/> Tongkang sungai kepenudi lenyau ba tengan abad ke-20, taja pia sekeda kapal baru dibai ke sungai dikena neruska pengangkut soldadu tasik ngagai Pskov, Piirissaar enggau palan bukai.<ref name=tm>{{cite news |title=Sisemere lainekündjad |newspaper=Tehnikamaailm |date=June 2008 |language=et |access-date=6 September 2009 |url=http://www.tehnikamaailm.ee/est/tm/2008/06/?headerID=1306 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428071339/http://www.tehnikamaailm.ee/est/tm/2008/06/?headerID=1306 |archive-date=28 April 2009 }}</ref> Hidrofoil laju, keterubah iya diberi kelala dalam taun 1960-an, beoperasyen ninting hari ba jalai Tartu-Pskov. Trafik ba jalai nya abis dalam taun 1992. Taja pan udah nguji deka ngepunka iya baru kenyau ari taun 1997, tang iya mengkang ditutup.<ref>{{cite news |title=Kas Eesti-Vene laevaliiklus lõpuks tuleb? |newspaper=LõunaLeht |date=15 February 2007 |language=et |access-date=6 September 2009 |url=http://www.lounaleht.ee/index.php?l=205&n=1917&p=1}}</ref>

==Penyanding==
{{Commons category}}
{{Reflist}}

[[Kategori:Sungai ba Estonia]]
Sungai Emajõgi (ti mai reti 'sungai indu') nya siti sungai ba Estonia ti mansutka ai ari Danau Võrtsjärv nengah Kaunti Tartu ngagai Danau Peipus, meraka mengeri Tartu sepemanjai . Pemanjai sungai tu .

Sungai Emajõgi kekadang dikelala enggau nama Suur Emajõgi (Emajõgi Besai), bebida enggau Väike Emajõgi (Emajõgi Mit), siti agi sungai ti mansa ujung selatan Danau Võrtsjärv.

Sungai Emajõgi nya sungai kedua pemadu besai di Estonia nitihka ai lalu semina sungai ke ulih dilayar penuh.

Jalai sungai
Pun ai Emajõgi nya ba tebing timur laut Võrtsjärv di Rannu-Jõesuu, ari endur sungai nya nitihka jalai ti kasar nuju ke timur nuju Danau Peipus.

Jalai sungai Emajõgi dibagi ngagai tiga bagi ti bebida. dead link Ba jalai sungai atas, ari Võrtsjärv ngagai jematan Kärevere, sungai nya nengah kandang endur ti besai, rata sereta paya, ti nyadi sebagi ari Rizab Rampa Menua Alam-Pedja. Ba bagi menua ti balat bepusin-pusin tu, Emajõgi nadai tanah ampuh bah ti terang – kandang endur ti ampuh bah nya mungkur beberapa kilometer kekadang lalu nadai garis entara menua ti terang. Ba jalai tengah ari Kärevere ngagai Kavastu nengah Tartu, Emajõgi nitihka jalai ti lurus agi lalu nelusur ba lebak ti terang sereta enda dalam ke tebal agi pendalam maksimum . Buka besai lebak nya ba jalai sungai tengah iya nya ; ba Tartu, sungai tu sempit ngagai . Bagi lembak ti pemadu sempit () bepalan ba ujung jalai sungai tengah semak Kavastu. Ba jalai sungai baruh, sungai nya nengah tanah rendah ti bepaya – Emajõe Suursoo – sebedau mansutka diri ngagai danau Peipus di Praaga.

Pemanjai sungai . Ba taun 1927, ukur pemanjai sungai tu nya . Pekara tu engka bisi berubah mimit ba taun 1930-an, lebuh jalai atas sungai ti bepusin-pusin nya diluruska ngambika ulih bejalai enggau mudah agi.

Sejarah
thumb|A modern replica of a lodi
Sungai Emajõgi udah mayuh dikena nyadi jalai ai enggau jalai dagang kenyau ari abad ke-19. Suba, iya mega nyadi penekul ngagai perengka pengangkut darat entara Utara enggau Selatan Estonia, laban sungai nya nengah lebak ke baruh sereta paya. Ari sekeda endur ke engkeman endur meraka sungai, Tartu ngembuan gaya ke pemadu manah. Ketegal endur iya ba jalai darat enggau ai, Tartu nyadi palan dagang ti beguna di Estonia Kuno.

Dalam abad ke-19, Emajõgi chakah dikena ngangkut kargo ti bebida ngagai Tartu – kayu api, kayu, jelu babas, ikan, enggau ti bukai. Batang bansa kapal ke dikena iya nya lodi, sebuah tongkang sungai mit tauka kapal layar ke diselaraska kena bejalai ba Danau Peipus enggau Emajõgi. Nyentukka 200 iti tongkang bisi berlabuh ba palan penyangkai kapal Tartu maya nya. Pendayung wap keterubah iya ayan ba Sungai Emajõgi dalam taun 1843; bisi enam iti ba taun 1900. Tongkang sungai kepenudi lenyau ba tengan abad ke-20, taja pia sekeda kapal baru dibai ke sungai dikena neruska pengangkut soldadu tasik ngagai Pskov, Piirissaar enggau palan bukai. Hidrofoil laju, keterubah iya diberi kelala dalam taun 1960-an, beoperasyen ninting hari ba jalai Tartu-Pskov. Trafik ba jalai nya abis dalam taun 1992. Taja pan udah nguji deka ngepunka iya baru kenyau ari taun 1997, tang iya mengkang ditutup.

Penyanding

Kategori:Sungai ba Estonia