Ekonomi hidrogen
'''Ekonomi hidrogen''' iya nya guna ngasilka enggau ngena hidrogen dikena ngurangka bepanggai ba minyak fosil sereta nyekat pengangat dunya.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Yap |first1=Jiazhen |last2=McLellan |first2=Benjamin |date=6 January 2023 |title=A Historical Analysis of Hydrogen Economy Research, Development, and Expectations, 1972 to 2020 |journal=Environments |language=en |volume=10 |issue=1 |pages=11 |doi=10.3390/environments10010011 |issn=2076-3298 |doi-access=free |hdl=2433/284015 |hdl-access=free }}</ref>

Hidrogen ulih diasilka ngena beberapa chara. Mayuh agi hidrogen diasilka hari tu nya "hidrogen kelabu". Iya digaga ari gis asli nengah chara ngaga reformasyen metan wap (steam methane reforming). Proses tu nyadika 1.8% ari pemansut gas rumah gadung global ba taun 2021.<ref name="auto1">Greenhouse gas emissions totalled 49.3 Gigatonnes CO<sub>2</sub>e in 2021.{{Cite web |title=Global Greenhouse Gas Emissions: 1990–2020 and Preliminary 2021 Estimates |url=https://rhg.com/research/global-greenhouse-gas-emissions-2021/ |access-date=2023-09-21 |website=Rhodium Group |date=19 December 2022 |language=en-US}}</ref> Dalam taun 2002, nyau deka semua ari 100 juta tan hidrogen ti diasilka ninting taun<ref>{{Cite web |title=Hydrogen |url=https://www.iea.org/energy-system/low-emission-fuels/hydrogen |access-date=2024-03-24 |website=IEA |language=en-GB}}</ref> dikena dalam pengawa napis minyak (43% dalam taun 2021) enggau industri (57%), kelebih agi dalam pengawa ngaga ammonia ungkup baja, enggau metanol.<ref name=":02">{{Cite book |last=IEA |url=https://www.iea.org/reports/global-hydrogen-review-2022 |title=Global Hydrogen Review 2022 |publisher=International Energy Agency |year=2022 |page= |language=en-GB |access-date=2023-08-25}}</ref>{{Rp|pages=18, 22, 29}} 

Hidrogen mar disimpan, diangkut dalam paip, sereta dikena. Iya mantaika pengirau pengelikun laban iya balat meletup, lalu iya enda efisyen enti dibanding enggau ngena kuasa karan terus.<ref name=":62">{{Cite journal |last=Rosenow |first=Jan |date=September 2022 |title=Is heating homes with hydrogen all but a pipe dream? An evidence review |journal=Joule |language=en |volume=6 |issue=10 |pages=2225–2228 |doi=10.1016/j.joule.2022.08.015|s2cid=252584593 |doi-access=free |bibcode=2022Joule...6.2225R }}</ref> 

Naka taun 2024 bedau terang kemaya hidrogen ti chukup kurang karbon ulih diasilka dikena ngemunaska semua hidrogen kelabu nya berenggat-renggat.<ref>{{Cite web |title=Hydrogen could be used for nearly everything. It probably shouldn't be. |url=https://www.technologyreview.com/2024/04/25/1091757/hydrogen-uses-ranked/ |access-date=2024-05-13 |website=MIT Technology Review |language=en}}</ref>

Guna hidrogen ke tau nyadi nyangka dalam industri berat (proses pengangat tinggi begulai enggau elektrik, bahan mentah dikena ngasilka ammonia gadung enggau kimia organik, nyadi alternatif ngagai kok ke datai ari arang batu dikena ngaga besi), pengangkut jauh (nganjung barang, enggau ngagai enggau tikas ti mit agi bilun ti ngena kuasa hidrogen enggau perengka pengangkut barang berat), enggau nyimpan tenaga timpuh panjai.<ref name=":12">{{Cite book |author=IPCC |author-link=IPCC |url=https://ipcc.ch/report/ar6/wg3/downloads/report/IPCC_AR6_WGIII_FullReport.pdf |title=Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change |publisher=Cambridge University Press (In Press) |year=2022 |isbn=9781009157926 |editor1-last=Shukla |editor1-first=P.R. |series=Contribution of Working Group III to the [[IPCC Sixth Assessment Report|Sixth Assessment Report]] of the Intergovernmental Panel on Climate Change |place=Cambridge, UK and New York, NY, US |pages=91–92 |doi=10.1017/9781009157926 |ref={{harvid|IPCC AR6 WG3|2022}} |editor2-last=Skea |editor2-first=J. |editor3-last=Slade |editor3-first=R. |editor4-last=Al Khourdajie |editor4-first=A. |editor5-last=van Diemen |editor5-first=R. |editor6-last=McCollum |editor6-first=D. |editor7-last=Pathak |editor7-first=M. |editor8-last=Some |editor8-first=S. |editor9-last=Vyas |editor9-first=P. |display-editors=4 |editor10-first=R. |editor10-last=Fradera |editor11-first=M. |editor11-last=Belkacemi |editor12-first=A. |editor12-last=Hasija |editor13-first=G. |editor13-last=Lisboa |editor14-first=S. |editor14-last=Luz |editor15-first=J. |editor15-last=Malley}}</ref><ref name="IRENA 2021 95">{{Cite web |last=IRENA |date=2021 |title=World Energy Transitions Outlook: 1.5&nbsp;°C Pathway |url=https://www.irena.org/publications/2021/Jun/World-Energy-Transitions-Outlook |access-date=2023-09-21 |website=International Renewable Energy Agency |pages=95 |language=en |publication-place=Abu Dhabi}}</ref>

==Sejarah==
J. B. S. Haldane keterubah iya ngaga konsep mensia mayuh ti nyimpan tenaga dalam tukuh hidrogen dalam taun 1923 di Britian. Iya berunding deka ngena turbin angin dikena ngasilka kuasa karan ke elektrolisis ti ngubah ai nyadi hidrogen enggau oksigen, lebuh rizab arang batu Britain benung suntuk.<ref>{{Cite web |title=''Daedalus or Science and the Future'', A paper read to the Heretics, Cambridge, on February 4th, 1923 – Transcript 1993 |url=http://bactra.org/Daedalus.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171115013540/http://bactra.org/Daedalus.html |archive-date=2017-11-15 |access-date=2016-01-16}}</ref> Dalam taun 1970, profesor John Bockris lebuh iya meri jaku ba Palan Teknikal General Motors, nengkebang leka jaku “ekonomi hidrogen”. Iya ngajar ekonomi deka nguna gempung nuklear enggau kuasa solar ti deka mutarka pengurang minyak fosil, pengamah rampa menua enggau dalam aplikasyen ke alai pengawa ngaga elektrik enda ulih.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Yap |first1=Jiazhen |last2=McLellan |first2=Benjamin |date=6 January 2023 |title=A Historical Analysis of Hydrogen Economy Research, Development, and Expectations, 1972 to 2020 |journal=Environments |language=en |volume=10 |issue=1 |pages=11 |doi=10.3390/environments10010011 |issn=2076-3298 |doi-access=free |hdl=2433/284015 |hdl-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bockris |first=J. O'M. |date=1972-06-23 |title=A Hydrogen Economy |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.176.4041.1323 |journal=Science |language=en |volume=176 |issue=4041 |pages=1323 |doi=10.1126/science.176.4041.1323 |pmid=17820918 |bibcode=1972Sci...176.1323O |issn=0036-8075}}</ref> Dalam taun 1970, Lawerence W Jones ari Universiti Michigan mansutka ripot teknikal ti ngelakuka kuasa nuklear dikena meri kuasa ngagai elektrolisis dikena ngasilka gis hidrogen. Iya mega merambu ngena hidrogen dalam pengawa penerebai bilun enggau pengangkut barang berat.<ref>{{Cite book |last=Jones |first=Lawrence W. |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/5800/bac5758.0001.001.pdf |title=Toward a Liquid Hydrogen Fuel Economy |date=March 13, 1970 |pages=2–3}}</ref>

Dalam taun 1974, Jepun meri kelala "projek Sunshine" dikena ngiga alternatif pun penatai kuasa ti gadung, ti ulih dikena baru kelimpah ari minyak fosil. Kebuah pia laban peminta tenaga Jepun balat bepanggai ba import minyak ari Timur Tengah. Penatai kuasa alternatif baka teknologi geotermal, fotovoltaik, enggau hidrogen dipansik.<ref name="Khan 2022">{{Cite journal |last=Khan |first=Urwah |last2=Yamamoto |first2=Toshiyuki |last3=Sato |first3=Hitomi |date=September 2022 |title=Understanding the discontinuance trend of hydrogen fuel cell vehicles in Japan |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319922031925 |journal=International Journal of Hydrogen Energy |language=en |volume=47 |issue=75 |pages=31949–31963 |doi=10.1016/j.ijhydene.2022.07.141}}</ref> Dalam taun 1993, projek Sunshine diganti enggau "Projek Sunshine Baru". Projek tu disukung kompeni pengaga entukar, korporat pekara wang enggau kompeni minyak enggau gis . Dalam taun 1996, Toyota Motor Corporation madahka pengawa ngasilka perengka pengangkut sel minyak hidrogen (HFCV) keterubah di menua tu pengudah 20 taun mansik enggau ngaga pemansang. Dalam taun 2014, Toyota madahka pengawa ngasilka HFCV komersial keterubah di dunya ti diberi nama "Mirai". Dalam taun 2017, Jepun nyadi menua keterubah di dunya ti adpot “Strategi Asas Hidrogen” ti merambu deka nambahka pengawa komersialisasyen hidrogen dalam mayuh macham sektor. Ba taun 2018, aum Menteri Tenaga Hidrogen udah diatur Jepun enggau menua bukai dikena ngangkatka kerejasama nambahka guna hidrogen ba renggat global. Naka taun 2020, Jepun bejalaika rangkaian stesyen ngisi minyak hidrogen pemadu besai di dunya, ditangkan Jerman, China, California, Korea Selatan, enggau Perancis.<ref name="Khan 2022"/>

Perintah Korea Selatan mansutka “Pelin Jalai Ekonomi Hidrogen” dalam taun 2019, ti nagit 6.2 juta perengka HFCV enggau 1,200 stesyen ngisi minyak hidrogen manggai ba taun 2040.<ref name="Khan 2022"/><ref>[https://www.iea.org/policies/6566-korea-hydrogen-economy-roadmap-2040 Korea Hydrogen Economy Roadmap 2040] Dikeluarka International Energy Agency (IEA). Diarkib maya [https://web.archive.org/web/20210227145036/https://www.iea.org/policies/6566-korea-hydrogen-economy-roadmap-2040 27 Febuari 2021]</ref> Hidrogen tebal agi dikena nyadi bahan mentah industri dalam industri kimia China, kelebih agi dalam pengawa ngasilka ammonia enggau metanol, pengawa ngaluska minyak, enggau ngaga kimia. Dalam taun 2006, stesyen ngisi minyak hidrogen keterubah ditumbuhka di China. Tu ditangkan enggau dron keterubah ngena kuasa hidrogen ba taun 2016 enggau kerita HFCV keterubah ba taun 2017. Kenyau ari taun 2020, perintah China udah ngelakuka kuasa tau dikena baru enggau pemansang kuasa hidrogen dikena nyapai pemansut karbon pemadu tinggi manggai ba taun 2030 enggau neutraliti karbon manggai ba taun 2060.<ref>{{Cite journal |last=Hui |first=Yunze |last2=Wang |first2=Mengting |last3=Guo |first3=Shirong |last4=Akhtar |first4=Salman |last5=Bhattacharya |first5=Sankar |last6=Dai |first6=Baiqian |last7=Yu |first7=Jianglong |date=September 2024 |title=Comprehensive review of development and applications of hydrogen energy technologies in China for carbon neutrality: Technology advances and challenges |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0196890424007179 |journal=Energy Conversion and Management |language=en |volume=315 |pages=118776 |doi=10.1016/j.enconman.2024.118776}}</ref>

==Sarawak==
Dalam taun 2017, perintah nengeri meri kuasa ngagai Sarawak Energy bejalaika pansik bekaul enggau aplikasyen komersial teknologi hidrogen.<ref>{{cite news |title=Progressing Towards a Green Hydrogen Economy: Sharing Sarawak Energy's Hydrogen Development at IGEM 2020 |url=https://www.sarawakenergy.com/media-info/media-releases/2020/progressing-towards-a-green-hydrogen-economy-sharing-sarawak-energys-hydrogen-development-at-igem-2020 |access-date=24 November 2021 |publisher=Sarawak Energy |date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211103062929/https://www.sarawakenergy.com/media-info/media-releases/2020/progressing-towards-a-green-hydrogen-economy-sharing-sarawak-energys-hydrogen-development-at-igem-2020 |archive-date=3 November 2021}}</ref> Dalam taun 2019, loji ngasilka enggau ngisi minyak hidrogen bersepadu keterubah di Asia Tenggara dilanchar di Kuching enggau kerejasama [[Linde plc]]. Kelimpah ari nya, sekeda bas hidrogen mega bisi dilanchar.<ref>{{cite news |last1=Tawie |first1=Sulok |title=Sarawak CM launches South-east Asia's first integrated hydrogen production plant |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2019/05/27/sarawak-cm-launches-south-east-asias-first-integrated-hydrogen-production-p/1756728 |access-date=24 November 2021 |publisher=The Malay Mail |date=27 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101043700/https://www.malaymail.com/news/malaysia/2019/05/27/sarawak-cm-launches-south-east-asias-first-integrated-hydrogen-production-p/1756728 |archive-date=1 November 2020}}</ref>

Ba taun 2020, Petronas udah ngaga elektroliser membran penukar proton (PEM) dikena ngasilka hidrogen karbon baruh nengah kerejasama enggau Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Colin Patrick, seiku injinir ari Sarawak nyadi ketuai besai projek. Elektroliser tu ngembuan 20% penambah ba pengeransing enti dibanding enggau elektroliser tradisional. Iya mega nyadi elektroliser keterubah diasilka ari Asia Tenggara.<ref>[https://theedgemalaysia.com/content/advertise/catalysing-malaysias-green-hydrogen-regional-hub-aspirations Catalysing Malaysia’s green hydrogen regional hub aspirations] Dikeluarka ari The Edge Malaysia. Diarkib maya ba [https://archive.is/RPBz3 10 Februari 2025]</ref><ref name="Ignatius 2022">{{cite news |last1=Ignatius |first1=Cynthia |title=PETRONAS And SEDC Energy Partner To Increase Hydrogen And Renewable Oil Adoption In Sarawak |url=https://www.businesstoday.com.my/2022/07/21/petronas-and-sedc-energy-partner-to-increase-hydrogen-and-renewable-oil-adoption-in-sarawak/ |access-date=12 August 2022 |publisher=Business Today |date=21 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220721045922/https://www.businesstoday.com.my/2022/07/21/petronas-and-sedc-energy-partner-to-increase-hydrogen-and-renewable-oil-adoption-in-sarawak/ |archive-date=21 July 2022}}</ref> Naka taun 2022, Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak (SEDC), sebuah badan berkanun perintah Sarawak, udah bekerejasama enggau mayuh bengkah kompeni ba pemansang teknologi hidrogen, nyengkaum Petronas.<ref name="Ignatius 2022"/><ref>{{cite news |last1=Siew Yean |first1=Tham |title=Sarawak's Hydrogen Ambitions Constrained by Global Demand |url=https://fulcrum.sg/sarawaks-hydrogen-ambitions-constrained-by-global-demand/ |access-date=7 March 2023 |agency=Yusof Ishak Institute |publisher=FULCRUM Singapore |date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307102716/https://fulcrum.sg/sarawaks-hydrogen-ambitions-constrained-by-global-demand/ |archive-date=7 March 2023}}</ref>

Transit Aliran Automasi (ART) hidogen keterubah Sarawak udah datai ba Penyangkai Kapal Senari ditu ba taun Ogos 2023.<ref>[https://www.utusanborneo.com.my/2023/08/05/art-hidrogen-keterubah-sarawak-udah-datai-ku-abang-johari ART hidrogen keterubah Sarawak udah datai, ku Abang Johari] Dikeluarka Utusan Borneo. Diarkib maya [https://archive.is/7VXUj 23 November 2024]</ref> Perintah Sarawak enggau kerejasama ENEOS Corporation ari Jepun dalam taun Disember 2024 deka nyadi pemansut hidrogen beresi ‘methylcyclohexane’ (MCH) jemah ila.<ref>[https://suarasarawak.my/sarawak-deka-nyadi-pemansut-hidrogen-mch/ Sarawak deka nyadi pemansut hidrogen MCH] Dikeluarka ari Suara Sarawak. Diarkib maya [https://web.archive.org/web/20250104012255/https://suarasarawak.my/sarawak-deka-nyadi-pemansut-hidrogen-mch/ 4 Januari 2025].</ref>

Sarawak udah ngemunka enggau rasmi Pelin Tunga Kuing Ekonomi Hidrogen Sarawak ba taun 2025.<ref>[https://www.utusanborneo.com.my/2025/05/13/sarawak-udah-ngemunka-enggau-rasmi-pelin-tunga-kuing-ekonomi-hidrogen-sarawak Sarawak udah ngemunka enggau rasmi Pelin Tunga Kuing Ekonomi Hidrogen Sarawak] Dikelurka Utusan Borneo ba 13 Mei 2025. Diarkib maya [https://web.archive.org/web/20250514002743/https://www.utusanborneo.com.my/2025/05/13/sarawak-udah-ngemunka-enggau-rasmi-pelin-tunga-kuing-ekonomi-hidrogen-sarawak 14 Mei 2025]</ref>

==Penyanding==
{{reflist}}

[[Kategori:Teknologi ti baru nyadi]]
[[Kategori:Penggerak ganti]]
Ekonomi hidrogen iya nya guna ngasilka enggau ngena hidrogen dikena ngurangka bepanggai ba minyak fosil sereta nyekat pengangat dunya.

Hidrogen ulih diasilka ngena beberapa chara. Mayuh agi hidrogen diasilka hari tu nya "hidrogen kelabu". Iya digaga ari gis asli nengah chara ngaga reformasyen metan wap (steam methane reforming). Proses tu nyadika 1.8% ari pemansut gas rumah gadung global ba taun 2021.Greenhouse gas emissions totalled 49.3 Gigatonnes CO2e in 2021. Dalam taun 2002, nyau deka semua ari 100 juta tan hidrogen ti diasilka ninting taun dikena dalam pengawa napis minyak (43% dalam taun 2021) enggau industri (57%), kelebih agi dalam pengawa ngaga ammonia ungkup baja, enggau metanol. 

Hidrogen mar disimpan, diangkut dalam paip, sereta dikena. Iya mantaika pengirau pengelikun laban iya balat meletup, lalu iya enda efisyen enti dibanding enggau ngena kuasa karan terus. 

Naka taun 2024 bedau terang kemaya hidrogen ti chukup kurang karbon ulih diasilka dikena ngemunaska semua hidrogen kelabu nya berenggat-renggat.

Guna hidrogen ke tau nyadi nyangka dalam industri berat (proses pengangat tinggi begulai enggau elektrik, bahan mentah dikena ngasilka ammonia gadung enggau kimia organik, nyadi alternatif ngagai kok ke datai ari arang batu dikena ngaga besi), pengangkut jauh (nganjung barang, enggau ngagai enggau tikas ti mit agi bilun ti ngena kuasa hidrogen enggau perengka pengangkut barang berat), enggau nyimpan tenaga timpuh panjai.

Sejarah
J. B. S. Haldane keterubah iya ngaga konsep mensia mayuh ti nyimpan tenaga dalam tukuh hidrogen dalam taun 1923 di Britian. Iya berunding deka ngena turbin angin dikena ngasilka kuasa karan ke elektrolisis ti ngubah ai nyadi hidrogen enggau oksigen, lebuh rizab arang batu Britain benung suntuk. Dalam taun 1970, profesor John Bockris lebuh iya meri jaku ba Palan Teknikal General Motors, nengkebang leka jaku “ekonomi hidrogen”. Iya ngajar ekonomi deka nguna gempung nuklear enggau kuasa solar ti deka mutarka pengurang minyak fosil, pengamah rampa menua enggau dalam aplikasyen ke alai pengawa ngaga elektrik enda ulih. Dalam taun 1970, Lawerence W Jones ari Universiti Michigan mansutka ripot teknikal ti ngelakuka kuasa nuklear dikena meri kuasa ngagai elektrolisis dikena ngasilka gis hidrogen. Iya mega merambu ngena hidrogen dalam pengawa penerebai bilun enggau pengangkut barang berat.

Dalam taun 1974, Jepun meri kelala "projek Sunshine" dikena ngiga alternatif pun penatai kuasa ti gadung, ti ulih dikena baru kelimpah ari minyak fosil. Kebuah pia laban peminta tenaga Jepun balat bepanggai ba import minyak ari Timur Tengah. Penatai kuasa alternatif baka teknologi geotermal, fotovoltaik, enggau hidrogen dipansik. Dalam taun 1993, projek Sunshine diganti enggau "Projek Sunshine Baru". Projek tu disukung kompeni pengaga entukar, korporat pekara wang enggau kompeni minyak enggau gis . Dalam taun 1996, Toyota Motor Corporation madahka pengawa ngasilka perengka pengangkut sel minyak hidrogen (HFCV) keterubah di menua tu pengudah 20 taun mansik enggau ngaga pemansang. Dalam taun 2014, Toyota madahka pengawa ngasilka HFCV komersial keterubah di dunya ti diberi nama "Mirai". Dalam taun 2017, Jepun nyadi menua keterubah di dunya ti adpot “Strategi Asas Hidrogen” ti merambu deka nambahka pengawa komersialisasyen hidrogen dalam mayuh macham sektor. Ba taun 2018, aum Menteri Tenaga Hidrogen udah diatur Jepun enggau menua bukai dikena ngangkatka kerejasama nambahka guna hidrogen ba renggat global. Naka taun 2020, Jepun bejalaika rangkaian stesyen ngisi minyak hidrogen pemadu besai di dunya, ditangkan Jerman, China, California, Korea Selatan, enggau Perancis.

Perintah Korea Selatan mansutka “Pelin Jalai Ekonomi Hidrogen” dalam taun 2019, ti nagit 6.2 juta perengka HFCV enggau 1,200 stesyen ngisi minyak hidrogen manggai ba taun 2040.Korea Hydrogen Economy Roadmap 2040 Dikeluarka International Energy Agency (IEA). Diarkib maya 27 Febuari 2021 Hidrogen tebal agi dikena nyadi bahan mentah industri dalam industri kimia China, kelebih agi dalam pengawa ngasilka ammonia enggau metanol, pengawa ngaluska minyak, enggau ngaga kimia. Dalam taun 2006, stesyen ngisi minyak hidrogen keterubah ditumbuhka di China. Tu ditangkan enggau dron keterubah ngena kuasa hidrogen ba taun 2016 enggau kerita HFCV keterubah ba taun 2017. Kenyau ari taun 2020, perintah China udah ngelakuka kuasa tau dikena baru enggau pemansang kuasa hidrogen dikena nyapai pemansut karbon pemadu tinggi manggai ba taun 2030 enggau neutraliti karbon manggai ba taun 2060.

Sarawak
Dalam taun 2017, perintah nengeri meri kuasa ngagai Sarawak Energy bejalaika pansik bekaul enggau aplikasyen komersial teknologi hidrogen. Dalam taun 2019, loji ngasilka enggau ngisi minyak hidrogen bersepadu keterubah di Asia Tenggara dilanchar di Kuching enggau kerejasama Linde plc. Kelimpah ari nya, sekeda bas hidrogen mega bisi dilanchar.

Ba taun 2020, Petronas udah ngaga elektroliser membran penukar proton (PEM) dikena ngasilka hidrogen karbon baruh nengah kerejasama enggau Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Colin Patrick, seiku injinir ari Sarawak nyadi ketuai besai projek. Elektroliser tu ngembuan 20% penambah ba pengeransing enti dibanding enggau elektroliser tradisional. Iya mega nyadi elektroliser keterubah diasilka ari Asia Tenggara.Catalysing Malaysia’s green hydrogen regional hub aspirations Dikeluarka ari The Edge Malaysia. Diarkib maya ba 10 Februari 2025 Naka taun 2022, Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak (SEDC), sebuah badan berkanun perintah Sarawak, udah bekerejasama enggau mayuh bengkah kompeni ba pemansang teknologi hidrogen, nyengkaum Petronas.

Transit Aliran Automasi (ART) hidogen keterubah Sarawak udah datai ba Penyangkai Kapal Senari ditu ba taun Ogos 2023.ART hidrogen keterubah Sarawak udah datai, ku Abang Johari Dikeluarka Utusan Borneo. Diarkib maya 23 November 2024 Perintah Sarawak enggau kerejasama ENEOS Corporation ari Jepun dalam taun Disember 2024 deka nyadi pemansut hidrogen beresi ‘methylcyclohexane’ (MCH) jemah ila.Sarawak deka nyadi pemansut hidrogen MCH Dikeluarka ari Suara Sarawak. Diarkib maya 4 Januari 2025.

Sarawak udah ngemunka enggau rasmi Pelin Tunga Kuing Ekonomi Hidrogen Sarawak ba taun 2025.Sarawak udah ngemunka enggau rasmi Pelin Tunga Kuing Ekonomi Hidrogen Sarawak Dikelurka Utusan Borneo ba 13 Mei 2025. Diarkib maya 14 Mei 2025

Penyanding

Kategori:Teknologi ti baru nyadi
Kategori:Penggerak ganti