Jaku Melayu Sarawak
{{Infobox language
| name             = Jaku Melayu Sarawak
| nativename       = Kelakar Sarawak
| states           = [[Sarawak]]
| speakers         = 900,000–1,200,000{{Cn|date=January 2023}}
| date             = no date
| familycolor      = Austronesia
| fam2             = [[Jaku-jaku Malayo-Polynesia|Malayo-Polynesia]]
| fam3             = (disputed)
| fam4             = [[Jaku-jaku Malayik|Malayik]]
| script           = 
| nation           = 
|iso3=none
|iso3comment=(covered by [[iso639-3:zlm|zlm]])

| linglist         = zlm-sar
| glotto           = sara1351
| dia1             = Kuching
| dia2             = Saribas
| dia3             = Sibu
}}

'''Jaku Melayu Sarawak''' ([[Jaku Melayu|Jaku Melayu Standard]]: ''Bahasa Melayu Sarawak'' tauka ''Bahasa Sarawak'', [[Wp/ibaUrup Jawi|Jawi]]: {{Script/Arabic|بهاس ملايو سراوق}}, Sarawak Malay: ''Kelakar Sarawak'') nya siti dialek Melayu ti dikena orang Melayu ba [[Sarawak]]. Jaku tu siti ari jaku ke dikena orang bemacham bansa ba [[Sarawak]]<ref>{{Cite web|url=http://www.theborneopost.com/2010/12/23/sarawak-a-land-of-many-tongues/|title=Sarawak, a land of many tongues|publisher=Borneo Post|date=23 December 2010|access-date=14 January 2020|website=theborneopost.com}}</ref> lalu nyadi indai jaku kena [[orang Melayu Sarawak]].

Dialek Sarawak bisi sebaka enggau [[Jaku Melayu Brunei]]. Jaku Melayu Sarawak mega didinga sebaka enggau jaku Melayu ari [[Kalimantan Barat]], Indonesia kelebih agi ba menua [[Sanggau Regency|Sanggau]], [[Sintang Regency|Sintang]] enggau [[Sekadau Regency|Sekadau]] ia nya ba menua utara provinsi nya. 

== Dialek ==
Nitihka Asmah Haji Omar (1993), Jaku Melayu Sarawak ulih dibagi ngagai tiga iti dialek, ia nya:<ref name=":0">{{Cite journal|author=Nabilah Bolhassan|date=2019|title=Dialek Melayu Sarawak dan Bahasa Melayui Baku:Satu Kajian Perbandingan|url=https://kuim.edu.my/journal/index.php/JSS/article/view/475/402|journal=Malaysian Journal of Social Science|language=ms|volume=4|pages=12–14|via=KUIM}}</ref>

* [[Kuching]]
* Saribas 
* [[Sibu]]

== Pemida dalam Jaku Melayu Sarawak ==
Jaku Melayu Sarawak bisi pemida enggau Jaku Melayu Standard, ia nya:

* Melayu Sarawak ngembuan siti aja diftong ianya {{IPA|/oi̯/}} enda baka Jaku Melayu Standard, ke ngembuan {{IPA|/oi̯, ai̯, au̯/}}.
* Diftong {{IPA|/ai̯, au̯/}} dalam Jaku Melayu Standard nyadi monoftongs {{IPA|/e, o/}} dalam Jaku Melayu Sarawak. Chunto, ''pandai'' {{IPA|/pan.dai̯/}} enggau ''pulau'' {{IPA|/pu.lau̯/}} ba Jaku Melayu Standard nyadi {{IPA|[pan.de]}} enggau {{IPA|[pu.lo]}} dalam Jaku Melayu Sarawak.
* Jaku pengawa dikonjugasi dalam "fokus ejen" (chunto ''biar'' > ''membiar''):
** Dalam Jaku Melayu Sarawak, konsonan pemungkal dalam koda leka jaku ari tukuh konjugasyen jaku (chunto. pemungkal tengah 'm' dalam ''me'''m'''beri'') ba Jaku Melayu Standard nyadi konsonan pemungkal ba Jaku Melayu Sarawak. Chunto, dalam Jaku Melayu Standard, ''mencari'' {{IPA|[məɲ.t͡ʃa.ri]}} nya ''nyari'' {{IPA|[ɲ̩a.ɣi]}} dalam Jaku Melayu Sarawak laban urup 'n' dalam ''me'''n'''cari'' nya {{IPAblink|ɲ}}. 
* Dalam dialek Kuching enggau Sibu, ujung-tebuka kepenudi {{IPA|/a/}} nya {{IPAblink|a}} baka dalam sebut Jaku Melayu Standard ''Baku'' tang dalam dialek Saribas, ia nyadi lambang {{IPAblink|o}} nyadi jaku ''ada'' {{IPA|/ada/}} nya {{IPA|[a.da]}} dalam dialek Kuching enggau SIbu pia mega dalam jaku Melayu Standard tang disebut {{IPA|[a.do]}} dalam dialek Saribas.
* Dalam Jaku Melayu Sarawak {{IPA|/r/}} nya frikatif uvular tauka velar ({{IPAblink|ʁ}} enggau {{IPAblink|ɣ}}), enda baka dalam Jaku Melayu Standard, laban iya bisi bida dalam tril alveolar {{IPAblink|r}}, tap alveolar  {{IPAblink|ɾ}}, enggau postalveolar approximan {{IPAblink|ɹ̠}}.

== Leka-leka jaku ==
Jaku Melayu Sarawak ngembuan leka jaku ti kaya, taja pan mega bisi ditemu dalam jaku Melayu Standard, tang ngembuan reti ti bebida bendar.<ref>{{Cite journal|author=Nabilah Bolhasan|date=2019|title=Dialek Melayu Sarawak dan Bahasa Melayu Baku:Satu Kajian Perbandingan|url=https://kuim.edu.my/journal/index.php/JSS/article/view/475/402|journal=Malaysian Journal of Social Science|language=ms|volume=4|pages=14–18|via=KUIM}}</ref>
{| class="wikitable"
|+Pemida dalam reti
!Leka jaku
!Reti dalam jaku
Melayu Sarawak
!Reti dalam jaku
Melayu Standard
|-
|''agak''
|'betemu'
|'nyangka' / 'ngira'
|-
|''kelakar''
|'meda'
|'ringik' / 'luchu'
|-
|''tangga''
|'meda'
|'tangga'
|-
|''tikam''
|'tikau'
|'netak'
|-
|''tetak''
|'ketawa'
|'tetak'
|-
|''marak''
|'ngayah'
|'mias'
|}
Lumur dalam jaku Melayu Sarawak mega mina ngembuan pemida ari penyebut iya.<ref>{{Citation|title=The Sound of the Sarawak Malay language / dialect (UDHR, Numbers, Greetings, Words & Sample Text)|url=https://www.youtube.com/watch?v=NBTumD6pH-U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/NBTumD6pH-U |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|language=en|access-date=2021-07-31}}{{Cbignore}}</ref>
{| class="wikitable"
|+Numbers
!Melayu Sarawak
!Melayu Standard
!Jaku Iban
|-
|''satu''
|''satu''
|'sa' / 'satu'
|-
|''duak''
|''dua''
|'dua'
|-
|''tiga''
|''tiga''
|'tiga'
|-
|''empat''
|''empat''
|'empat'
|-
|''limak''
|''lima''
|'lima'
|-
|''nam''
|''enam''
|'enam'
|-
|''tujoh''
|''tujuh''
|'tujuh'
|-
|''lapan''
|''lapan''
|'lapan'
|-
|''semilan''
|''sembilan''
|'semilan'
|-
|''sepuloh''
|''sepuluh''
|'sepuluh'
|}
Jaku ganti nama nya mega chukup bebida,<ref>{{Cite web|title=Personal Pronouns in Melayu Sarawak|url=https://borneodictionary.com/melayu-sarawak/personal-pronouns.php|access-date=2021-07-31|website=Borneo Dictionary|language=en}}</ref> enggau jaku ganti nama diri ke-1 enggau ke-2 (kedua-dua jaku tunggal enggau jaku rama) sama bela datai ari jaku ganti nama orang ke-1 (''kami'' enggau ''kita'' dalam jaku Melayu Standard).
{| class="wikitable"
|+Jaku ganti nama
!Melayu Sarawak
!Melayu Standard
!Jaku Iban
|-
|''kamek''
|''saya / aku''
|'aku'
|-
|''kamek empun''
|''saya / aku punya''
|'engku'
|-
|''kamek orang''
|''kita/kami''
|'kitai'
|-
|''kitak''
|''kau / kamu / awak''
|'nuan'
|-
|''kitak empun''
|''kau / kamu / awak punya''
|'ngenuan'
|-
|''kitak orang''
|''kamu / awak semua''
|'kita' (mayuh)
|-
|''nya''
|''dia''
|'iya'
|-
|''nya empun''
|''dia punya''
|'ngiya'
|-
|''sidak nya empun''
|''mereka punya''
|'ngesida'
|-
|''sidak nya kedirik''
|''mereka sendiri''
|'sida empu'
|}
Di baruh tu rintai ti enda tembu bekaul enggau bida leksikal Jaku Melayu Standard enggau Jaku Melayu Sarawak.<ref>{{Cite journal |last=Deli |first=Radina Mohamad |date=2012-12-26 |title=Word familiarity and lexical change: The case of Sarawak Malay |url=https://publisher.unimas.my/ojs/index.php/ILS/article/view/1690 |journal=Issues in Language Studies |volume=1 |issue=2 |via=UNIMAS Publisher}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Khaw |first=Jasmina Yen Min |last2=Tan |first2=Tien-Ping |last3=Ranaivo-Malancon |first3=Bali |date=2021-04-05 |title=Kelantan and Sarawak Malay Dialects: Parallel Dialect Text Collection and Alignment Using Hybrid Distance-Statistical-Based Phrase Alignment Algorithm |url=https://turcomat.org/index.php/turkbilmat/article/view/1160 |journal=Turkish Journal of Computer and Mathematics Education |volume=12 |issue=3 |via=turcomat.org}}</ref>
{| class="wikitable"
!Melayu Standard
!Melayu Sarawak
!Iban
|-
|''baring''
|''gurin''
|'gali'
|-
|''bodoh''
|''paloi''
|'palui'
|-
|''berlari''
|''berekot''
|'belanda'
|-
|''garang''
|''gaok''
|'mangah'
|-
|''hijau''
|''gadong / ijo''
|'gadung' / 'ijau'
|-
|''kapal terbang''
|''belon''
|'bilun'
|-
|''kecil''
|''kecik / salus''
|'mit'
|-
|''juga''
|''juak''
|'mega'
|-
|''sombong''
|''lawa''
|'lawa'
|-
|''kenapa''
|''kenak''
|'lapa'
|-
|''kenyang''
|''kedak''
|'kenyang'
|-
|''mahu''
|''maok''
|'deka'
|-
|''merah jambu''
|''kalas''
|'kalas'
|-
|''sekarang / kini''
|''kinek''
|'diatu'
|-
|''tembikai''
|''semangka''
|'semangka'
|-
|''tak / tidak''
|''si / sik''
|'enda'
|-
|''tipu''
|''bulak''
|'bula'
|-
|''ya / haah''
|''aok''
|'au'
|-
|''lihat / tengok''
|''tangga''
|'peda'
|-
|''berkira''
|''cokot''
|'luki'
|}
Mayuh leka jaku ti dikena dalam jaku Melayu Sarawak kemaya hari tu endang diinjau ari mayuh bengkah jaku baka jaku English. Sekeda leka jaku English ti udah diinjau sereta bisi ubah sebut ti besai iya nya baka tu:
{| class="wikitable"
!Jaku tinjau English
!Leka jaku asal
!Jaku Iban
|-
|''eksen''
|'action'
|'iksin'
|-
|''bol''
|'ball'
|'bul'
|-
|''kaler''
|'colour'
|'chura'
|-
|''kapet''
|'carpet'
|'kapet'
|-
|''pancet''
|'punctured'
|'panchit'
|-
|''henpon''
|'handphone'
|'talipaun'
|-
|''moto''
|'motor'
|'motor'
|-
|''prempan''
|'frying pan'
|'perimpan'
|-
|''uren''
|'orange'
|'urin'
|-
|''raun''
|'round'
|'raun'
|}

== Penyanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Jaku ba Sarawak]]
Jaku Melayu Sarawak (Jaku Melayu Standard: Bahasa Melayu Sarawak tauka Bahasa Sarawak, Jawi: , Sarawak Malay: Kelakar Sarawak) nya siti dialek Melayu ti dikena orang Melayu ba Sarawak. Jaku tu siti ari jaku ke dikena orang bemacham bansa ba Sarawak lalu nyadi indai jaku kena orang Melayu Sarawak.

Dialek Sarawak bisi sebaka enggau Jaku Melayu Brunei. Jaku Melayu Sarawak mega didinga sebaka enggau jaku Melayu ari Kalimantan Barat, Indonesia kelebih agi ba menua Sanggau, Sintang enggau Sekadau ia nya ba menua utara provinsi nya. 

 Dialek 
Nitihka Asmah Haji Omar (1993), Jaku Melayu Sarawak ulih dibagi ngagai tiga iti dialek, ia nya:

 Kuching
 Saribas 
 Sibu

 Pemida dalam Jaku Melayu Sarawak 
Jaku Melayu Sarawak bisi pemida enggau Jaku Melayu Standard, ia nya:

 Melayu Sarawak ngembuan siti aja diftong ianya  enda baka Jaku Melayu Standard, ke ngembuan .
 Diftong  dalam Jaku Melayu Standard nyadi monoftongs  dalam Jaku Melayu Sarawak. Chunto, pandai  enggau pulau  ba Jaku Melayu Standard nyadi  enggau  dalam Jaku Melayu Sarawak.
 Jaku pengawa dikonjugasi dalam "fokus ejen" (chunto biar > membiar):
 Dalam Jaku Melayu Sarawak, konsonan pemungkal dalam koda leka jaku ari tukuh konjugasyen jaku (chunto. pemungkal tengah 'm' dalam memberi) ba Jaku Melayu Standard nyadi konsonan pemungkal ba Jaku Melayu Sarawak. Chunto, dalam Jaku Melayu Standard, mencari  nya nyari  dalam Jaku Melayu Sarawak laban urup 'n' dalam mencari nya . 
 Dalam dialek Kuching enggau Sibu, ujung-tebuka kepenudi  nya  baka dalam sebut Jaku Melayu Standard Baku tang dalam dialek Saribas, ia nyadi lambang  nyadi jaku ada  nya  dalam dialek Kuching enggau SIbu pia mega dalam jaku Melayu Standard tang disebut  dalam dialek Saribas.
 Dalam Jaku Melayu Sarawak  nya frikatif uvular tauka velar ( enggau ), enda baka dalam Jaku Melayu Standard, laban iya bisi bida dalam tril alveolar , tap alveolar  , enggau postalveolar approximan .

 Leka-leka jaku 
Jaku Melayu Sarawak ngembuan leka jaku ti kaya, taja pan mega bisi ditemu dalam jaku Melayu Standard, tang ngembuan reti ti bebida bendar.
+Pemida dalam retiLeka jakuReti dalam jaku
Melayu SarawakReti dalam jaku
Melayu Standardagak'betemu''nyangka' / 'ngira'kelakar'meda''ringik' / 'luchu'tangga'meda''tangga'tikam'tikau''netak'tetak'ketawa''tetak'marak'ngayah''mias'
Lumur dalam jaku Melayu Sarawak mega mina ngembuan pemida ari penyebut iya.
+NumbersMelayu SarawakMelayu StandardJaku Ibansatusatu'sa' / 'satu'duakdua'dua'tigatiga'tiga'empatempat'empat'limaklima'lima'namenam'enam'tujohtujuh'tujuh'lapanlapan'lapan'semilansembilan'semilan'sepulohsepuluh'sepuluh'
Jaku ganti nama nya mega chukup bebida, enggau jaku ganti nama diri ke-1 enggau ke-2 (kedua-dua jaku tunggal enggau jaku rama) sama bela datai ari jaku ganti nama orang ke-1 (kami enggau kita dalam jaku Melayu Standard).
+Jaku ganti namaMelayu SarawakMelayu StandardJaku Ibankameksaya / aku'aku'kamek empunsaya / aku punya'engku'kamek orangkita/kami'kitai'kitakkau / kamu / awak'nuan'kitak empunkau / kamu / awak punya'ngenuan'kitak orangkamu / awak semua'kita' (mayuh)nyadia'iya'nya empundia punya'ngiya'sidak nya empunmereka punya'ngesida'sidak nya kedirikmereka sendiri'sida empu'
Di baruh tu rintai ti enda tembu bekaul enggau bida leksikal Jaku Melayu Standard enggau Jaku Melayu Sarawak.
Melayu StandardMelayu SarawakIbanbaringgurin'gali'bodohpaloi'palui'berlariberekot'belanda'garanggaok'mangah'hijaugadong / ijo'gadung' / 'ijau'kapal terbangbelon'bilun'kecilkecik / salus'mit'jugajuak'mega'sombonglawa'lawa'kenapakenak'lapa'kenyangkedak'kenyang'mahumaok'deka'merah jambukalas'kalas'sekarang / kinikinek'diatu'tembikaisemangka'semangka'tak / tidaksi / sik'enda'tipubulak'bula'ya / haahaok'au'lihat / tengoktangga'peda'berkiracokot'luki'
Mayuh leka jaku ti dikena dalam jaku Melayu Sarawak kemaya hari tu endang diinjau ari mayuh bengkah jaku baka jaku English. Sekeda leka jaku English ti udah diinjau sereta bisi ubah sebut ti besai iya nya baka tu:
Jaku tinjau EnglishLeka jaku asalJaku Ibaneksen'action''iksin'bol'ball''bul'kaler'colour''chura'kapet'carpet''kapet'pancet'punctured''panchit'henpon'handphone''talipaun'moto'motor''motor'prempan'frying pan''perimpan'uren'orange''urin'raun'round''raun'

 Penyanding 

Kategori:Jaku ba Sarawak