Vidovdan
{{Infobox holiday|holiday_name=Vidovdan|image=Vidovdan na Gazimestanu 2009. godine.JPG|caption=2009 Vidovdan celebration at [[Gazimestan]] monument|nickname=|observedby=[[Serbs]] ([[Serbian Orthodox]])|scheduling=|date=28 June ([[Gregorian calendar]])<br />15 June ([[Julian calendar]])|observances=[[Feast day]]|type=|significance=|relatedto=[[Slava (tradition)|Slava]]|frequency=Annual|duration=1 day}}

'''Vidovdan''' ({{Langx|sr|Видовдан}}, {{lit|Hari [[Sante Vitus]]}}) nya hari besai bansa enggau pengarap ba Serbia, ''slava'' (hari pengerami) ti diintu kena 28 Jun (kalendar Gregorian), tauka 15 Jun nitihka kalendar Julian. Gerija Serbia netapka hari nya nyadi hari pengingat ''Sante Putera Lazar enggau bala martir kudus Serbia'' ke mati maya Perang Kosovo ngelaban [[Empayar Ottoman]] kena 15 Jun 1389 (nitihka kalendar Julian). Hari tu nyadi sebagi ari pekara ti beguna dalam etnik Serbia enggau identiti nasional Serbia.{{Sfn|Đorđević|1990}}

== Sejarah ==
[[Fail:Kosovo_day.jpg|kiri|thumb|194x194px| Poster maya perang British ti ngelakuka solidariti enggau kaul enggau bakih Serbia maya Kimpin Serbia Perang Dunya I.]]
Hari tu balat dipebasaka orang Serbia pengudah abad keempat belas lebuh Perang Kosovo nyadi ba Hari Sante Vitus dalam taun 1389.{{Sfn|Banac|1988}} Sebengkah gempung Kristian ti betuaika orang Serbia ti digaga Putera Lazar ngelaban [[Empayar Ottoman|soldadu Ottoman]] ba padang Kosovo.{{Sfn|Norris|2009}} Taja pan pengelaban nya empu enda tembu, lalu kededua Sultan Murad enggau Putera Lazar dibunuh, tang nya ngujungka Ottoman ngalahka menua Serbia.{{Sfn|Trbovich|2008}} Pengudah Migrasyen Besai Serbia dalam taun 1690, Vidovdan nyadi hari dikena meri basa ngagai sida ke beperang dalam perang lalu labuh “ketegal pengarap enggau menua asal sida”.{{Sfn|Velikonja|2003}} Hari besai tu diinstitusyenka gerija dalam taun 1849 lalu ari sukut politik enggau rama keterubah iya diintu dalam taun 1851 nyadika pengari pengawa beperang ngulihka pengelepas Serbia ari dipegai Ottoman.{{Sfn|Velikonja|2003}} Pengerami tu laun bulih populariti enggau penumbuh identiti bansa di Eropah ba abad kesemilan belas lalu dikelala nyadi hari pengingat. Pengudah taun 1918, perintah Yugoslavia netapka Vidovdan nyadi hari ngingatka semua orang ke mati ba perang, kelebih agi sida ke mati ba Perang Balkan enggau [[Perang Dunya Keterubah|Perang Dunya I]].{{Sfn|Bokovoy|2001}}{{Sfn|Boeckh|Rutar|2017}}

Bisi penyadi ti signifikan ti nyadi enggau kebetulan tauka sengaja ba Vidovdan:{{Sfn|Kühle|Lausten|2006}}

* Serbia madahka perang ngelaban Empayar Ottoman dalam taun 1876 (ari taun 1800 ngagai 1899, Vidovdan diintu kena 15 Jun Julian = 27 Jun Gregorian)
* Pengawa nyain Serakup Austro-Serbia taun 1881 (tu nyadi kena 16 Jun Julian = 28 Jun Gregorian, sehari pengudah Vidovdan)
* Pemunuh putera mahkota Austria-Hungary, Franz Ferdinand ke digaga Gavrilo Princip dalam taun 1914 ti ngujungka [[Perang Dunya Keterubah]] (ari taun 1900 ngagai 2099, Vidovdan diintu kena 15 Jun Julian = 28 Jun Gregorian)
* Pengawa Nyain Sempekat Versailles ba taun 1919
* Raja Serbia Alexander I ti mantaika Konstitusyen baru taun 1921 Perintah Serbia, Kroatia enggau Slovenia, ti dikelala udah nya enggau nama Konstitusyen Vidovdan (''Vidovdanski ustav'').
* Resolusyen Cominform ke minta ubah rejim di Yugoslavia dipansutka dalam taun 1948 ketegal inisiatif Soviet.
* Ba genap 600 taun perang Kosovo (1989), ketuai Serbia Slobodan Milošević mantaika jaku ari Gazimestan ba palan perang nya. Tu meh pengerami keterubah iya ngintu Vidovdan ba mua mayuh kenyau ari jeman komunis Yugoslavia.{{Sfn|Kühle|Lausten|2006}}
* Maya Operasyen Koridor 92, VRS ngambi pulai Modriča kena 28 Jun 1992.<ref>{{Cite web|title=ОБИЉЕЖЕН ДАН ПОЧЕТКА БОРБИ ЗА ОСЛОБОЂЕЊЕ МОДРИЧЕ|trans-title=The Day of the Beginning of the Fight for the Liberation of Modriča is Marked|website=www.modrica.ba|url=https://modrica.ba/md/obiljezen-dan-pocetka-borbi-za-oslobodjenje-modrice-3/|access-date=2024-09-15|language=sr-RS}}</ref>

Berengkah ari ujung abad ke-19, litaricha Serbia berengkah ayan ba litaricha Serbia ti ngelakuka penemu ti madahka hari kemisi nya bepun ari petara Slavia Svetovit. Orang keterubah mansutka penemu ke baka nya iya nya Natko Nodilo, ke ngumbai pengarap Svetovit nya ngagai semua orang Slav, ke udah nya sembah sida di Serbia sengaja diganti enggau pebasa siku sante ke ngembuan nama ke sebaka. Penemu tu disukung sekeda pemansik ke udah nya. Taja pia, mayuh orang pechaya, kultus Svetovit semina bisi ba raban bansa Slav Polabia lalu Vidovdan nadai kaul enggau petara tu, lalu ngait petara nya enggau hari pengerami nya siti utai ti ditempa romantisme.{{Sfn|Miodrag|2007}}{{Sfn|Katičić|2010}}

== Penyanding ==
<references />
{{Reflist}}

=== Sumber ===
{{refbegin}}
* {{Cite book |last=Banac |first=Ivo |url=https://books.google.com/books?id=Zf6tDwAAQBAJ&pg=PA403 |title=The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics |date=1988 |publisher=Cornell University Press |isbn=9780801494932 |edition=Second}}
* {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=aIXgDQAAQBAJ&pg=PA263 |title=The Balkan Wars from Contemporary Perception to Historic Memory |date=2017 |publisher=Springer |isbn=9783319446424 |editor-last=Boeckh |editor-first=Katrin |editor-last2=Rutar |editor-first2=Sabine}}
* {{Cite book |last=Bokovoy |first=Melissa |url=https://books.google.com/books?id=RJzkg6o_dm4C&pg=PA253 |title=Staging the Past: The Politics of Commemoration in Habsburg Central Europe, 1848 to the Present |date=2001 |publisher=Purdue University Press |isbn=9781557531612 |editor-last=Bucur |editor-first=Maria |editor-last2=Meriwether Wingfield |editor-first2=Nancy}}
* {{Cite journal}}
* {{Cite journal}}
* {{Cite book |last=Kühle |first=Lene |url=https://www.routledge.com/Kosovo-between-War-and-Peace-Nationalism-Peacebuilding-and-International/Knudsen-Laustsen/p/book/9780415459587 |title=Kosovo between War and Peace: Nationalism, Peacebuilding and International Trusteeship |last2=Lausten |first2=Carsten Bagge |date=2006 |publisher=Routledge |isbn=9780415459587}}
* {{Cite journal}}
* {{Cite book |last=Norris |first=David A. |url=https://books.google.com/books?id=mBUSDAAAQBAJ&pg=PA9 |title=Belgrade: A Cultural History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780195376081 |page=9}}
* {{Cite book |last=Rakočević |first=Novica |url=https://books.google.com/books?id=jAOdAAAAIAAJ |title=Crna Gora u prvom svjetskom ratu, 1914–1918 |publisher=Unireks |year=1997 |isbn=9788642705835}}
* {{Cite journal}}
* {{Cite book |last=Trbovich |first=Ana S. |url=https://books.google.com/books?id=Ojur7dVoxIcC&pg=PA70 |title=A Legal Geography of Yugoslavia's Disintegration |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780195333435 |page=70}}
* {{Cite book |last=Velikonja |first=Mittja |url=https://books.google.com/books?id=rqjLgtYDKQ0C |title=Religious Separation and Political Intolerance in Bosnia-Herzegovina |date=2003 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=978-1-60344-724-9}}
{{refend}}

* {{cite news|title=What is Vidovdan, and why is it so important to Serbs?|newspaper=B92|date=22 June 2012|url=http://www.b92.net/eng/news/society.php?yyyy=2012&mm=06&dd=28&nav_id=81009}}
* {{cite news|title=Serbian War Vets Celebrate Vidovdan|newspaper=Balkan Insight|date=29 June 2012|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/serbian-war-vets-celebrate-vidovdan}}
* {{Cite book |last=Graham |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=5y5FAAAAIAAJ |title=St. Vitus Day |date=1930 |publisher=E. Benn |year=}}
Vidovdan (, ) nya hari besai bansa enggau pengarap ba Serbia, slava (hari pengerami) ti diintu kena 28 Jun (kalendar Gregorian), tauka 15 Jun nitihka kalendar Julian. Gerija Serbia netapka hari nya nyadi hari pengingat Sante Putera Lazar enggau bala martir kudus Serbia ke mati maya Perang Kosovo ngelaban Empayar Ottoman kena 15 Jun 1389 (nitihka kalendar Julian). Hari tu nyadi sebagi ari pekara ti beguna dalam etnik Serbia enggau identiti nasional Serbia.

 Sejarah 
kiri|thumb|194x194px| Poster maya perang British ti ngelakuka solidariti enggau kaul enggau bakih Serbia maya Kimpin Serbia Perang Dunya I.
Hari tu balat dipebasaka orang Serbia pengudah abad keempat belas lebuh Perang Kosovo nyadi ba Hari Sante Vitus dalam taun 1389. Sebengkah gempung Kristian ti betuaika orang Serbia ti digaga Putera Lazar ngelaban soldadu Ottoman ba padang Kosovo. Taja pan pengelaban nya empu enda tembu, lalu kededua Sultan Murad enggau Putera Lazar dibunuh, tang nya ngujungka Ottoman ngalahka menua Serbia. Pengudah Migrasyen Besai Serbia dalam taun 1690, Vidovdan nyadi hari dikena meri basa ngagai sida ke beperang dalam perang lalu labuh “ketegal pengarap enggau menua asal sida”. Hari besai tu diinstitusyenka gerija dalam taun 1849 lalu ari sukut politik enggau rama keterubah iya diintu dalam taun 1851 nyadika pengari pengawa beperang ngulihka pengelepas Serbia ari dipegai Ottoman. Pengerami tu laun bulih populariti enggau penumbuh identiti bansa di Eropah ba abad kesemilan belas lalu dikelala nyadi hari pengingat. Pengudah taun 1918, perintah Yugoslavia netapka Vidovdan nyadi hari ngingatka semua orang ke mati ba perang, kelebih agi sida ke mati ba Perang Balkan enggau Perang Dunya I.

Bisi penyadi ti signifikan ti nyadi enggau kebetulan tauka sengaja ba Vidovdan:

 Serbia madahka perang ngelaban Empayar Ottoman dalam taun 1876 (ari taun 1800 ngagai 1899, Vidovdan diintu kena 15 Jun Julian = 27 Jun Gregorian)
 Pengawa nyain Serakup Austro-Serbia taun 1881 (tu nyadi kena 16 Jun Julian = 28 Jun Gregorian, sehari pengudah Vidovdan)
 Pemunuh putera mahkota Austria-Hungary, Franz Ferdinand ke digaga Gavrilo Princip dalam taun 1914 ti ngujungka Perang Dunya Keterubah (ari taun 1900 ngagai 2099, Vidovdan diintu kena 15 Jun Julian = 28 Jun Gregorian)
 Pengawa Nyain Sempekat Versailles ba taun 1919
 Raja Serbia Alexander I ti mantaika Konstitusyen baru taun 1921 Perintah Serbia, Kroatia enggau Slovenia, ti dikelala udah nya enggau nama Konstitusyen Vidovdan (Vidovdanski ustav).
 Resolusyen Cominform ke minta ubah rejim di Yugoslavia dipansutka dalam taun 1948 ketegal inisiatif Soviet.
 Ba genap 600 taun perang Kosovo (1989), ketuai Serbia Slobodan Milošević mantaika jaku ari Gazimestan ba palan perang nya. Tu meh pengerami keterubah iya ngintu Vidovdan ba mua mayuh kenyau ari jeman komunis Yugoslavia.
 Maya Operasyen Koridor 92, VRS ngambi pulai Modriča kena 28 Jun 1992.

Berengkah ari ujung abad ke-19, litaricha Serbia berengkah ayan ba litaricha Serbia ti ngelakuka penemu ti madahka hari kemisi nya bepun ari petara Slavia Svetovit. Orang keterubah mansutka penemu ke baka nya iya nya Natko Nodilo, ke ngumbai pengarap Svetovit nya ngagai semua orang Slav, ke udah nya sembah sida di Serbia sengaja diganti enggau pebasa siku sante ke ngembuan nama ke sebaka. Penemu tu disukung sekeda pemansik ke udah nya. Taja pia, mayuh orang pechaya, kultus Svetovit semina bisi ba raban bansa Slav Polabia lalu Vidovdan nadai kaul enggau petara tu, lalu ngait petara nya enggau hari pengerami nya siti utai ti ditempa romantisme.

 Penyanding 

 Sumber