Langues d'Oïl
[[Coadan:Langues d'oïl 2.svg|thumb|Ta rheam çheeroaylleeagh ny çhengaghyn Oïl (faagail Frangish magh) ry-akin ayns daahyn eayney as buighey 'sy chaslys çheerey shoh]]
Ta '''''Langues d'oïl''''' ny enmys çhengoaylleeagh ny shendeeagh ta currit er ny [[çhengaghyn Goalagh-Romanagh]] as ad çheet magh as thallooyn twoaie [[Goal Raueagh|Ghoal Raueagh]], as ee jannoo [[Yn Rank|y Rank]] hwoaie, ayrn ny [[Yn Velg|Belg]], as [[Ellanyn Vooir Eeaght]]. Jiu, ansherbee, ta'n [[Frangish|Rangish Chadjinit]] (ee hene ny çhengey oïl myrgeddin) currit stiagh ayns nyn ynnyd myr çhengey oikoil as ard-chionyssagh ayns ny thallooyn shen, faagail Ellanyn Vooir Eeaght magh, raad dy vel [[Baarle]] ny preeu-hengey.

== Rolley abbyrtyn Oïl as çhengaghyn Oïl ==
{{jeeagh|Rolley çhengaghyn Oïl}}

Ta çhengoayllee noa-emshyragh rheynn ny çhengaghyn Romanagh ta loayrit 'sy Rank (y Rank vean-eashagh er lheh) ayns tree fo-phossanyn çheeroaylleeagh: t'ad Langue d'oïl as Langue d'oc y daa fo-phossan smoo; ta'n treeoo possan, [[Franco-Provençal (çhengey)|Franco-Provençal]], tastit myr çhengey hradishoonagh eddyr y daa phossan elley.

Ta ny çhengaghyn Oïl 'sy rheam veih'n Velg harrish twoaie as mean ny Frank as Ellanyn Vooir Eeaght jannoo [[sheeynag abbyrtagh]]. Ta'n rolley gow ayndaghey shendeeagh stiagh 'syn earroo:

* Çhengaghyn Oïl meanagh
** [[Francien]] ny ''Parisien'' (cf. heose)
*** [[Frangish]]
**** [[Frangish Québec]]
***** [[Joual]]
**** [[Acadish]]
***** [[Frangish Chajun]]
*** [[Orléanais]]

* Çhengaghyn Oïl twoaie
** [[Walloonish]]
** [[Picardish]]
** [[Champenois]]

* Çhengaghyn Oïl shiar
** [[Burgoonish (Oïl)|Burgoonish]]
** [[Franc-Comtois]]
** [[Lorrainish]]

* Çhengaghyn Oïl sheear
** [[Normanish]] as çhengaghyn ta geddyn assjee
*** [[Anglo-Normanish]] (marroo)
*** [[Auregnais]] (marroo, loayrit ayns [[Alderney]])
*** [[Cotentinais]]
*** [[Dgèrnésiais]] (loayrit ayns [[Guernsey]])
*** [[Jèrriais]] (loayrit ayns [[Jersee]])
**** [[Sercquiais]] (loayrit ayns [[Sark]])
** [[Gallo]] (loayrit 'sy [[Yn Vritaan (çheer)|Vritaan Hiar]])
** [[Poitevin]] as [[Saintongeais]] (loayrit ayns Poitou, Saintonge as Angoumois)
*** Maraichin (abbyrt heear-hwoaie jeh'n Poitevin-Saintongeais ta loayrit ayns [[Vendée]] Hwoaie, [[Liger-Atlantel]] Yiass)

{{bun}}

[[Ronney:Çhengaghyn Oïl| ]]
[[Ronney:Çhengaghyn mean-eashagh|Oil]]
[[Ronney:Abbyrtyn as focklyn Frangish]]
Ta Langues d'oïl ny enmys çhengoaylleeagh ny shendeeagh ta currit er ny çhengaghyn Goalagh-Romanagh as ad çheet magh as thallooyn twoaie Ghoal Raueagh, as ee jannoo y Rank hwoaie, ayrn ny Belg, as Ellanyn Vooir Eeaght. Jiu, ansherbee, ta'n Rangish Chadjinit (ee hene ny çhengey oïl myrgeddin) currit stiagh ayns nyn ynnyd myr çhengey oikoil as ard-chionyssagh ayns ny thallooyn shen, faagail Ellanyn Vooir Eeaght magh, raad dy vel Baarle ny preeu-hengey.

 Rolley abbyrtyn Oïl as çhengaghyn Oïl 

Ta çhengoayllee noa-emshyragh rheynn ny çhengaghyn Romanagh ta loayrit 'sy Rank (y Rank vean-eashagh er lheh) ayns tree fo-phossanyn çheeroaylleeagh: t'ad Langue d'oïl as Langue d'oc y daa fo-phossan smoo; ta'n treeoo possan, Franco-Provençal, tastit myr çhengey hradishoonagh eddyr y daa phossan elley.

Ta ny çhengaghyn Oïl 'sy rheam veih'n Velg harrish twoaie as mean ny Frank as Ellanyn Vooir Eeaght jannoo sheeynag abbyrtagh. Ta'n rolley gow ayndaghey shendeeagh stiagh 'syn earroo:

 Çhengaghyn Oïl meanagh
 Francien ny Parisien (cf. heose)
 Frangish
 Frangish Québec
 Joual
 Acadish
 Frangish Chajun
 Orléanais

 Çhengaghyn Oïl twoaie
 Walloonish
 Picardish
 Champenois

 Çhengaghyn Oïl shiar
 Burgoonish
 Franc-Comtois
 Lorrainish

 Çhengaghyn Oïl sheear
 Normanish as çhengaghyn ta geddyn assjee
 Anglo-Normanish (marroo)
 Auregnais (marroo, loayrit ayns Alderney)
 Cotentinais
 Dgèrnésiais (loayrit ayns Guernsey)
 Jèrriais (loayrit ayns Jersee)
 Sercquiais (loayrit ayns Sark)
 Gallo (loayrit 'sy Vritaan Hiar)
 Poitevin as Saintongeais (loayrit ayns Poitou, Saintonge as Angoumois)
 Maraichin (abbyrt heear-hwoaie jeh'n Poitevin-Saintongeais ta loayrit ayns Vendée Hwoaie, Liger-Atlantel Yiass)

 
Oil
Ronney:Abbyrtyn as focklyn Frangish