Yn Ewaghys
[[Coadan:Judaica.jpg|right|thumb|[[Judaica]] lesh y chlag: cainleyryn [[Shabbat]], [[niaghan jesh-chliaghtagh 'syn Ewaghys|cappan niaghyn]], [[Chumash]] as [[Tanakh]], [[Yad|maidjey]] [[Sefer Torah|Torah]], [[shofar]] as kishtey [[etrog]].]]
She [[craueeaght]], [[fallsoonys]] as aght bea [[ny h-Ewnyn]] eh '''yn Ewaghys''' (veih ''Iudaismus'' y Ladjyn, ''Ioudaïsmos'' y Ghreagish, as, fy yerrey, veih {{corys screeuee/Ewnish|יהודה}} ''Yehudah'', "[[Judah]]" yn Ewnish; {{lang-he-n|יהדות}} ''Yahadut'', troyn er lheh ny h-Ewnyn). She craueeaght [[un-jeeaghys|un-jeeagh]] as y bun echey 'sy [[Yn Vible Ewagh|Vible Ewagh]] (ny yn [[Tanakh]]) lesh ronseeyn ayns teksyn ny s'lhea, lheid as y [[Talmud]] eh yn Ewaghys. T'eh coontit ec Ewnyn crauee myr dreagh y vooinjerys conaantagh va bunnit ec [[Jee 'syn Ewaghys|Jee]] lesh [[Cloan Israel]]. Ta'n [[Yn Ewaghys Rabbinagh|Ewaghys Rabbinagh]] jeean-loayrt dy ren Jee taishbyney ny leighyn as ny [[613 Mitzvot|h-annaghyn]] da [[Moses]] er [[Sliau Sinai]] ayns cummey yn [[Torah Screeuit]] as [[Torah Loayrit|Loayrit]]. Ren possanyn eigsoylagh, lheid as ny [[Sadduceeyn]] as ny [[Ewnyn Greagagh|h-Ewnyn Greagagh]] car [[eash y Nah Hiamble]], ny [[Yn Ewaghys Karaiteagh|Karaiteyn]] as ny [[Sabbateeyn]] car y vean-eash, as possanyn mastey ny gleashaghtyn aachummey noa-emshyragh, ceau ourys er y jeean-loayrtys shen. Ta gleashaghtyn libraalagh 'sy traa t'ain, lheid as possanyn 'syn [[Yn Ewaghys Sheelnaueagh|Ewaghys Sheelnaueagh]], as ad coontit myr possanyn [[Neu-yeeaghys|neu-yeeagh]].

Ta'n Ewaghys ny shinney na 3,000 bleeaney d'eash as shennaghys gyn brishey echey. Mastey ard-chraueeaghtyn y theihll, ta'n Ewaghys coontit myr fer jeh ny craueeaghtyn un-jeeagh shinney. Va'n enmys "Ewnyn" currit er ny [[Hebrewnyn]] / [[Israeliteyn]] ayns ny lioaryn jeianagh jeh'n Tanakh, lheid as ayns [[Lioar Esther]] as yn enmys shen currit ayns ynnyd yn enmys "Cloan Israel". Ren teksyn, tradishoonyn as scansh yn Ewaghys cur dy mooar er ny [[craueeaghtyn Abrahamagh]] elley, goaill stiagh [[Yn Chreestiaght|y Chreestiaght]], [[yn Islam]] as y [[credjue Baha'i]].

{{gurneil eaghtyrys}}
{{DEFAULTSORT:Ewaghys, Yn}}
{{bun}}
[[Ronney:Yn Ewaghys| ]]
[[Ronney:Ewnyn as yn Ewaghys| ]]
[[Ronney:Craueeaghtyn Abrahamagh]]
[[Ronney:Craueeaghtyn un-jeeagh]]
[[Ronney:Craueeaghtyn kynneeagh]]
[[Ronney:Craueeaght ayns Israel as Judah henndeeagh]]
[[Ronney:Moses]]
[[Ronney:Abraham]]
[[Ronney:Craueeaghtyn kynneeagh 'syn Aishey]]
She craueeaght, fallsoonys as aght bea ny h-Ewnyn eh yn Ewaghys (veih Iudaismus y Ladjyn, Ioudaïsmos y Ghreagish, as, fy yerrey, veih  Yehudah, "Judah" yn Ewnish;  Yahadut, troyn er lheh ny h-Ewnyn). She craueeaght un-jeeagh as y bun echey 'sy Vible Ewagh (ny yn Tanakh) lesh ronseeyn ayns teksyn ny s'lhea, lheid as y Talmud eh yn Ewaghys. T'eh coontit ec Ewnyn crauee myr dreagh y vooinjerys conaantagh va bunnit ec Jee lesh Cloan Israel. Ta'n Ewaghys Rabbinagh jeean-loayrt dy ren Jee taishbyney ny leighyn as ny h-annaghyn da Moses er Sliau Sinai ayns cummey yn Torah Screeuit as Loayrit. Ren possanyn eigsoylagh, lheid as ny Sadduceeyn as ny h-Ewnyn Greagagh car eash y Nah Hiamble, ny Karaiteyn as ny Sabbateeyn car y vean-eash, as possanyn mastey ny gleashaghtyn aachummey noa-emshyragh, ceau ourys er y jeean-loayrtys shen. Ta gleashaghtyn libraalagh 'sy traa t'ain, lheid as possanyn 'syn Ewaghys Sheelnaueagh, as ad coontit myr possanyn neu-yeeagh.

Ta'n Ewaghys ny shinney na 3,000 bleeaney d'eash as shennaghys gyn brishey echey. Mastey ard-chraueeaghtyn y theihll, ta'n Ewaghys coontit myr fer jeh ny craueeaghtyn un-jeeagh shinney. Va'n enmys "Ewnyn" currit er ny Hebrewnyn / Israeliteyn ayns ny lioaryn jeianagh jeh'n Tanakh, lheid as ayns Lioar Esther as yn enmys shen currit ayns ynnyd yn enmys "Cloan Israel". Ren teksyn, tradishoonyn as scansh yn Ewaghys cur dy mooar er ny craueeaghtyn Abrahamagh elley, goaill stiagh y Chreestiaght, yn Islam as y credjue Baha'i.

 
 
Ronney:Craueeaghtyn Abrahamagh
Ronney:Craueeaghtyn un-jeeagh
Ronney:Craueeaghtyn kynneeagh
Ronney:Craueeaght ayns Israel as Judah henndeeagh
Ronney:Moses
Ronney:Abraham
Ronney:Craueeaghtyn kynneeagh 'syn Aishey