Aeraght
[[Coadan:Top of Atmosphere.jpg|right|thumb|Ta gassyn aeraghtagh skeayley sollys gorrym ny smoo na tonn-lhiuridyn elley, as t'eh shen cur fainey sollysh gorrym er [[Yn Chruinney|y Chruinney]] tra ta'n jeeagheyder jeeaghyn urree veih'n [[feaynid mooar|'eaynid mooar]].]]
She jastan dy [[gas|ghassyn]] ta cruinnaghey corpane mooar jeh [[glout (fishag)|glout]] fondagh as ta freilt 'syn ynnyd liorish cooney [[ym-hayrn]] y chorpane ee '''aeraght'''. Ta [[planaid]]yn ennagh jeant seose ass gassyn ynrican, as ayns ny cooishyn shen, cha nel agh y jastan mooie coontit myr nyn aeraght oc (jeeagh er [[foawir ghas]]).

Ta'n enmys [[aeraght rollageagh]] cur sheese er yn ard mooie jeh [[rollage]], as dy cadjin t'eh goaill stiagh y chooid ta goaill toshiaght veih'n [[fotosfeir]] magh. Foddee rollageyn lesh çhiassidyn injil co-vreneenyn co-vestit dy chroo 'syn aeraght vooie. Ta [[aeraght ny Cruinney]], ta goaill stiagh [[ocsygien]] t'er ymmyd liorish y chooid smoo jeh bioagyn son tayrn ennal as [[daa-ocseed charboan]] t'er ymmyd liorish [[lus]]syn, [[algey|algaghyn]] as [[keeanvacteyr]]yn son [[co-haaghey sollysh]], coadey bioagyn bio veih jeeyl ghien-oaylleeagh rere [[goulraght]] [[erskyn-ghorrym]] [[sollys ny greiney|greiney]]. Ta'n cummal roie ny eiyrtys jeh billioonyn dy vleeantyn dy chaghlaa bea-chemmigagh er y [[shenn-aeraght|çhenn-aeraght]] liorish bioagyn bio.

{{bun}}
[[Ronney:Aeraght| ]]
[[Ronney:Oaylleeaght phlanaidagh]]
[[Ronney:Aeraghtyn planaidagh]]
She jastan dy ghassyn ta cruinnaghey corpane mooar jeh glout fondagh as ta freilt 'syn ynnyd liorish cooney ym-hayrn y chorpane ee aeraght. Ta planaidyn ennagh jeant seose ass gassyn ynrican, as ayns ny cooishyn shen, cha nel agh y jastan mooie coontit myr nyn aeraght oc (jeeagh er foawir ghas).

Ta'n enmys aeraght rollageagh cur sheese er yn ard mooie jeh rollage, as dy cadjin t'eh goaill stiagh y chooid ta goaill toshiaght veih'n fotosfeir magh. Foddee rollageyn lesh çhiassidyn injil co-vreneenyn co-vestit dy chroo 'syn aeraght vooie. Ta aeraght ny Cruinney, ta goaill stiagh ocsygien t'er ymmyd liorish y chooid smoo jeh bioagyn son tayrn ennal as daa-ocseed charboan t'er ymmyd liorish lussyn, algaghyn as keeanvacteyryn son co-haaghey sollysh, coadey bioagyn bio veih jeeyl ghien-oaylleeagh rere goulraght erskyn-ghorrym greiney. Ta'n cummal roie ny eiyrtys jeh billioonyn dy vleeantyn dy chaghlaa bea-chemmigagh er y çhenn-aeraght liorish bioagyn bio.

 
Ronney:Oaylleeaght phlanaidagh
Ronney:Aeraghtyn planaidagh