Diucaght y Vritaan
{{Kishtey fys shenn-çheer
|ennym_gienneydagh= y Vritaan
|ennym_dooghyssagh= <small>Dugelezh Breizh{{barnaghyn|2}}{{aahowse|75%|([[Britaanish]]&nbsp;)}}<br /><!--
-->Duché de Bretagne{{barnaghyn|2}}{{aahowse|75%|([[Frangish]])</small>}}
|ennym_foddey_cadjincliaghtit = ''Diucaght y Vritaan''
|mooar-rheynn     = Yn Oarpey
|ard              = Yn Oarpey Heear
|stayd            = 
|çheer            = Y Rank
|eash             = 
|sorçh_reiltys    = [[Monarkaght feudagh]]
|tammylt          = 
|blein_hoshee     = 939
|blein_yerrinagh  = 1547
|date_toshee      = 1 Luanistyn 939
|date_jerrinagh   = 13 Luanistyn 1547
|taghyrt_toshiaght= [[Cah Treant-Felger]]
|taghyrt_jerrey   = [[Unnaneys y Vritaan as y Rank]]
|p1               = Reeriaght y Vritaan
|brattagh_p1      = Flag_of_Wales_without_Green.svg
|p2               = Y Vritaan Wiggynagh
|brattagh_p2      = Raven_Banner.svg
|s1               = Reeriaght y Rank
|brattagh_s1      = Royal Flag of France.svg
|caslys_brattagh  = Drapeau_de_la_province_de_Bretagne_(1532).svg
|caslys_cowrey    = Arms_of_Jean_III_de_Bretagne.svg
|sorçh_cowrey     = Armys
|caslys_çheerey   = Localisation Duché de Bretagne.svg
|fo-heidyl_caslys_çheerey= 
|preeu-valley     = [[Naoned]]<br/>[[Roazhon]]<br/>[[Gwened]]<br/>as caayryn elley
|jarroo-raa_ashoonagh = ''Kentoc'h mervel eget bezañ saotret'' (Britaanish)<br/>''Potius mori quam fœdari'' (Ladjyn)<br/>''Plutôt la mort que la souillure'' (Frangish)
|arrane_ashoonagh = 
|çhengaghyn_cadjin= [[Britaanish]], [[Galloish]], [[Ladjyn]], [[Frangish]], [[Poitevin]], [[Baarle]]
|argid            = Eigsoylagh
|enmys_fer-toshee = [[Rolley toshee yn Vritaan|Diuc]]
|fer-toshee1      = [[Claude y Rank|Claude]] (jerrinagh)
|quaiyl           = [[Steatyn y Vritaan]];<br/>[[Parlamaid y Vritaan]]
|thie1            = 
|thie2            = 
|fonoteyn         = 
}}
She steat [[feudaghys|feudagh]] [[Ny Mean Eashyn|mean-eashagh]] va '''Diucaght y Vritaan''' ({{lang-br|Dugelezh Breizh}}; {{lang-fr|Duché de Bretagne}}) v'er mayrn eddyr 939 (date [[Cah Treant-Felger|Chah Treant-Felger]]) as 1547 (blein vestey ny h-enmyssyn Ree yn Rank as Diuc y Vritaan 'sy toshiagh lomarcan, [[Inry II y Rank]]). Ren y thalloo echey coodaghey lieh-innys heear-hwoaie yn Oarpey, caglit liorish y Cheayn Sheear 'sy neear as [[Mooir yn Eeaght]] 'sy twoaie. Va joarey neuhickyr echey lesh yn awin [[Liger]] 'sy jiass, as lesh y [[Yn Norman|Norman]] as queiggaghyn Frangagh elley 'sy niar. Va'n diucaght currit er bun lurg ceau magh ny h-armeeyn [[Wiggynagh]] voish yn ard mysh y vlein 939. Va'n diucaght neuhickyr dy politickagh car y 10oo as y 11d eash as pooar caglit ec ny diucyn magh voish nyn dhallooyn persoonagh. Va mooinjerys mestit ec y diucaght lesh e nabooys [[Diucaght y Norman]] as ad ayns co-chaarjys marish y cheilley keayrtyn as troddan lesh y cheilley, gollrish [[Yn Caggey Britaanagh-Normanagh|y Chaggey Britaanagh-Normanagh]].

Ren [[Inry II Hostyn]] ruegey yn Vritaan 'sy 12h eash veanagh as haink er dy ve ny Choontey er Naoned ayns 1158 fo conaantyn lesh [[Konan IV, Diuc y Vritaan|Diuc Konan IV]]. Haink er mac Inry, [[Jeff II, Diuc y Vritaan|Jeff]], dy ve ny Ghiuc trooid e phoosey rish [[Cooney, Ben-diuc y Vritaan|Cooney]], y Ven-diuc eiraghtagh. Hannee [[Reeaghyn Anjou Hostyn|reeaghyn Anjou]] ayns pooar derrey tuittym nyn impiraght ayns twoaie yn Rank ayns 1204. Dreill y Chrooin Rangagh cleayney as cummaght harrish y diucaght car y chooid elley jeh'n 13oo eash. Hie oardyryn maynaghoil marish pohlldey voish y lught ooasle Britaanagh er nyn mun harrish y diucaght 'sy 11d as 12h eash, as 'sy 13oo eash va'n chied fer jeh ny h-oardyryn jeirkagh bunnit ayns baljyn mooarey yn Vritaan. Vrish caggey theayagh magh 'sy 14oo eash tra ren aggyrtee choghrialtagh streeu ny mast'oc car [[Caggey yn Eiraght Vritaanagh]], as cologidyn eigsoylagh pohlldit liorish Sostyn as y Rank.

Haink jerrey lesh y staydys neuchrogheydagh 'sy diucaght lurg baase [[Frank II y Vritaan|Rank II]] ayns 1488. Rere eiraght, hooar e 'neen [[Onnee yn Vritaan|Onnee]] yn diucaght, agh va'n poosey roie eck scrysst liorish Ree [[Çhalse VIII y Rank]] as poose eh hene r'ee. Myr eiyrtys, hooar Ree yn Rank yn enmys Diuc y Vritaan – {{Lang|la|[[jure uxoris]]}}. Haink er y chrooin diucagh dy ve unnaneysit rish y Chrooin Rangagh ayns 1532 rere reihys ayns [[Steatyn y Vritaan]] lurg baase y Venrein [[Claude y Rank]], y ven-diuc heyr yerrinagh.

Lurg Irree magh y Rank, as myr eiyrtys er cummaghyn pobblaghtagh eigsoylagh y reiltys Frangagh voish y vlein 1792, va'n diucaght scryssit magh as corys Frangagh ny {{lang|fr|départements}} (ny [[Rheynnyn y Rank|rheynnyn]]) currit stiagh ayns e ynnyd.

{{gurneil eaghtyrys}}

{{DEFAULTSORT:Vritaan, Diucaght}}
[[Ronney:Diucyn y Vritaan| ]]
[[Ronney:Aa-ghiucaghtyn]]
[[Ronney:Aa-vonarkaghtyn yn Oarpey]]
[[Ronney:Shennaghys y Vritaan]]
[[Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 939]]
[[Ronney:Bunneeaghtyn 'syn Oarpey 'sy vlein 939]]
[[Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1547]]
[[Ronney:Jee-vunneeaghtyn 'syn Oarpey 'sy vlein 1547]]
[[Ronney:Diucaghtyn y Rank]]
[[Ronney:Steatyn Creestee]]
She steat feudagh mean-eashagh va Diucaght y Vritaan (; ) v'er mayrn eddyr 939 (date Chah Treant-Felger) as 1547 (blein vestey ny h-enmyssyn Ree yn Rank as Diuc y Vritaan 'sy toshiagh lomarcan, Inry II y Rank). Ren y thalloo echey coodaghey lieh-innys heear-hwoaie yn Oarpey, caglit liorish y Cheayn Sheear 'sy neear as Mooir yn Eeaght 'sy twoaie. Va joarey neuhickyr echey lesh yn awin Liger 'sy jiass, as lesh y Norman as queiggaghyn Frangagh elley 'sy niar. Va'n diucaght currit er bun lurg ceau magh ny h-armeeyn Wiggynagh voish yn ard mysh y vlein 939. Va'n diucaght neuhickyr dy politickagh car y 10oo as y 11d eash as pooar caglit ec ny diucyn magh voish nyn dhallooyn persoonagh. Va mooinjerys mestit ec y diucaght lesh e nabooys Diucaght y Norman as ad ayns co-chaarjys marish y cheilley keayrtyn as troddan lesh y cheilley, gollrish y Chaggey Britaanagh-Normanagh.

Ren Inry II Hostyn ruegey yn Vritaan 'sy 12h eash veanagh as haink er dy ve ny Choontey er Naoned ayns 1158 fo conaantyn lesh Diuc Konan IV. Haink er mac Inry, Jeff, dy ve ny Ghiuc trooid e phoosey rish Cooney, y Ven-diuc eiraghtagh. Hannee reeaghyn Anjou ayns pooar derrey tuittym nyn impiraght ayns twoaie yn Rank ayns 1204. Dreill y Chrooin Rangagh cleayney as cummaght harrish y diucaght car y chooid elley jeh'n 13oo eash. Hie oardyryn maynaghoil marish pohlldey voish y lught ooasle Britaanagh er nyn mun harrish y diucaght 'sy 11d as 12h eash, as 'sy 13oo eash va'n chied fer jeh ny h-oardyryn jeirkagh bunnit ayns baljyn mooarey yn Vritaan. Vrish caggey theayagh magh 'sy 14oo eash tra ren aggyrtee choghrialtagh streeu ny mast'oc car Caggey yn Eiraght Vritaanagh, as cologidyn eigsoylagh pohlldit liorish Sostyn as y Rank.

Haink jerrey lesh y staydys neuchrogheydagh 'sy diucaght lurg baase Rank II ayns 1488. Rere eiraght, hooar e 'neen Onnee yn diucaght, agh va'n poosey roie eck scrysst liorish Ree Çhalse VIII y Rank as poose eh hene r'ee. Myr eiyrtys, hooar Ree yn Rank yn enmys Diuc y Vritaan – . Haink er y chrooin diucagh dy ve unnaneysit rish y Chrooin Rangagh ayns 1532 rere reihys ayns Steatyn y Vritaan lurg baase y Venrein Claude y Rank, y ven-diuc heyr yerrinagh.

Lurg Irree magh y Rank, as myr eiyrtys er cummaghyn pobblaghtagh eigsoylagh y reiltys Frangagh voish y vlein 1792, va'n diucaght scryssit magh as corys Frangagh ny  (ny rheynnyn) currit stiagh ayns e ynnyd.

 
Ronney:Aa-ghiucaghtyn
Ronney:Aa-vonarkaghtyn yn Oarpey
Ronney:Shennaghys y Vritaan
Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 939
Ronney:Bunneeaghtyn 'syn Oarpey 'sy vlein 939
Ronney:Steatyn as thallooyn jee-vunnit 'sy vlein 1547
Ronney:Jee-vunneeaghtyn 'syn Oarpey 'sy vlein 1547
Ronney:Diucaghtyn y Rank
Ronney:Steatyn Creestee