Caggey 1812
[[Coadan:War_of_1812_Montage.jpg|right|300px|thumb|Jeeill er [[Thie Ard-whaiyl ny Steatyn Unnaneysit]] lurg [[lostey Washington]] · [[Isaac Brock]], as eh guint gy baase, greesaghey Arryltee York ec [[cah Queenston Heights]] · [[USS Constitution vs HMS Guerriere|USS ''Constitution'' vs HMS ''Guerriere'']] · [[Cah Thames|Baase]] [[Tecumseh]] ayns 1813 · Chur [[Andrew Jackson]] y [[Cah New Orleans|soiagh]] Goaldagh er [[New Orleans]] fo haart ayns 1815]]
Va '''Caggey 1812''' (18 Mean Souree 1812 – 17 Toshiaght Arree 1815) er ny chaggey eddyr [[ny Steatyn Unnaneysit]] as nyn [[Bun-dooghyssee vooar-rheynn America|gochaarjyn bun-dooghyssagh]] er un çheu noi'n [[Reeriaght Unnaneysit y Vretyn Vooar as Nerin|Reeriaght Unnaneysit]] as e cochaarjyn bun-dooghyssagh hene ayns [[America Hwoaie Ghoaldagh]], goaill stiagh commeeys caglit voish [[Impiraght y Spaainey|y Spaainey]] ayns [[Florida Spaainagh|Florida]]. Hoshee yn caggey tra ren ny Steatyn Unnaneysit [[fogrey magh caggey Americaanagh er y Reeriaght Unnaneysit|fogrey magh caggey]] er 18 Mean Souree 1812. Ga dy row conaantyn ayns coardailys rere [[Conaant Ghent]] ayns Mee ny Nollick 1814, cha daink jerrey rish y chaggey derrey shickyraghey yn chonaant shee liorish y [[13oo Cohionnal ny Steatyn Unnaneysit|Chohionnal]] er 17 Toshiaght Arree 1815.

Va bun ny çhennidyn ayns shenn-anchaslyssyn bentyn rish mooadaghey thallooinagh ayns [[America Hwoaie]] as cooney Goaldagh da [[Cochiangle Tecumseh|kynneeyn Americaanagh Dooghyssagh]] va shassoo noi'n choloinaghys Americaanagh 'sy [[Yn Thalloo Heear Hwoaie|Thalloo Heear Hwoaie]]. Dardjee ny çhennidyn shen ayns 1807 erreish da'n Lhuingys Chaggee Reeoil v'er jeeaney [[Oardee 'sy Choonseil (1807)|lhiettrimyssyn çhionnit]] er y traght Americaanagh lesh [[Chied Impiraght y Rank|y Rank]] as v'er [[preaysaghey|breasaghey]] fir v'ad genmyssey biallee Goaldagh, goaill stiagh adsyn as teishtyn seyraanaght Americaanagh. Va'n barel bentyn rish y reggyrtys ayns ny Steatyn Unnaneysit scarrit, as ga dy ren tromlee ayns [[Thie Ynnydee ny Steatyn Unnaneysit|Thie ny h-Ynnydee]] as y [[Shannad ny Steatyn Unnaneysit|Shannad]] votal er son caggey, v'ad scarrit er linnaghyn partee; adsyn 'sy [[Yn Partee Deynlagh-Pobblaghtagh|Phartee Deynlagh-Pobblaghtagh]], ren ad votal er son caggey as ren adsyn 'sy [[Yn Partee Conastagh (ny Steatyn Unnaneysit)|Phartee Conastagh]] votal noi. Cha daink naight cogheillyn Goaldagh dys ny Steatyn Unnaneysit derrey Jerrey Souree jeianagh, agh va'n caggey fo-raad ec y traa shen.

Er y cheayn, ren y Lhuingys Chaggee Reeoil cur çhemmaltys breeoil er y traght mooiragh Americaanagh, choud's chur sidooryn kianglt Goaldagh as [[Kearnyn coloinagh 'sy Chanadey|kearnyn coloinagh]] straih dy hoiaghyn Americaanagh er [[Yn Chanadey Heose|y Chanadey Heose]] fo haart. Lhig irree-ass [[Napoleon]] ayns 1814 leah da ny Goaldee ny smoo sidooryn y chur dys America Hwoaie as y Lhuingys Chaggee Reeoil dy niartaghey yn çhemmaltys oc, baccaghey yn tarmaynys Americaanagh. Ayns Luanistyn 1814, hoshee barganaghyn ayns [[Ghent]], as shee ry-laccal ec y daa heu; va jeeill hrome jeant da'n tarmaynys Goaldagh liorish y lhiettalys traght, choud's haink ny Conastee ry-cheilley ayns [[Cohionnal Hartford]] ayns Mee ny Nollick dy yannoo formoil nyn gondaigys noi'n chaggey.

Ayns Luanistyn 1814, ghow sidooryn Goaldagh [[Lostey Washington|greim er Washington]], roish ren barriaghtyn Americaanagh ec [[Cah Baltimore|Baltimore]] as [[Cah Plattsburgh|Plattsburgh]] ayns Mean Fouyir cur jerrey rish y chaggey 'sy twoaie. Ayns [[ny Steatyn Unnaneysit Hiar Yiass]], chur forsaghyn Americaanagh as nyn gochaarjyn Bundooghyssagh [[Ny Builteenyn Ruy|cologid noi-Americaanagh]] ny [[Muscogee]] [[Caggey ny Creekee|fo haart]]. Ayns 1815 leah, chur forsaghyn American jerrey rish ruegys mooar Goaldagh er [[Cah New Orleans|New Orleans]].

[[Ronney:Caggey 1812| ]]
[[Ronney:Rheynn Ghoaldagh Injinagh]]
[[Ronney:Yn Chanadey ayns Caggey 1812]]
[[Ronney:Kearnyn Canadagh]]
[[Ronney:Shennaghys ny Chied Ashoonyn]]
[[Ronney:Shennaghys bundooghyssee vooar-rheynn America]]
[[Ronney:Shennaghys mooadaghey ny Steatyn Unnaneysit]]
[[Ronney:Ruegyssyn er y Chanadey]]
[[Ronney:Ruegyssyn er ny Steatyn Unnaneysit]]
[[Ronney:Sleabaght ayns ny Steatyn Unnaneysit]]
[[Ronney:Caggaghyn goaill stiagh y Chanadey]]
[[Ronney:Caggaghyn eddyr y Reeriaght Unnaneysit as ny Steatyn Unnaneysit]]
[[Ronney:Caggaghyn goaill stiagh y Reeriaght Unnaneysit]]
[[Ronney:Caggaghyn goaill stiagh ny Steatyn Unnaneysit]]
Va Caggey 1812 (18 Mean Souree 1812 – 17 Toshiaght Arree 1815) er ny chaggey eddyr ny Steatyn Unnaneysit as nyn gochaarjyn bun-dooghyssagh er un çheu noi'n Reeriaght Unnaneysit as e cochaarjyn bun-dooghyssagh hene ayns America Hwoaie Ghoaldagh, goaill stiagh commeeys caglit voish y Spaainey ayns Florida. Hoshee yn caggey tra ren ny Steatyn Unnaneysit fogrey magh caggey er 18 Mean Souree 1812. Ga dy row conaantyn ayns coardailys rere Conaant Ghent ayns Mee ny Nollick 1814, cha daink jerrey rish y chaggey derrey shickyraghey yn chonaant shee liorish y Chohionnal er 17 Toshiaght Arree 1815.

Va bun ny çhennidyn ayns shenn-anchaslyssyn bentyn rish mooadaghey thallooinagh ayns America Hwoaie as cooney Goaldagh da kynneeyn Americaanagh Dooghyssagh va shassoo noi'n choloinaghys Americaanagh 'sy Thalloo Heear Hwoaie. Dardjee ny çhennidyn shen ayns 1807 erreish da'n Lhuingys Chaggee Reeoil v'er jeeaney lhiettrimyssyn çhionnit er y traght Americaanagh lesh y Rank as v'er breasaghey fir v'ad genmyssey biallee Goaldagh, goaill stiagh adsyn as teishtyn seyraanaght Americaanagh. Va'n barel bentyn rish y reggyrtys ayns ny Steatyn Unnaneysit scarrit, as ga dy ren tromlee ayns Thie ny h-Ynnydee as y Shannad votal er son caggey, v'ad scarrit er linnaghyn partee; adsyn 'sy Phartee Deynlagh-Pobblaghtagh, ren ad votal er son caggey as ren adsyn 'sy Phartee Conastagh votal noi. Cha daink naight cogheillyn Goaldagh dys ny Steatyn Unnaneysit derrey Jerrey Souree jeianagh, agh va'n caggey fo-raad ec y traa shen.

Er y cheayn, ren y Lhuingys Chaggee Reeoil cur çhemmaltys breeoil er y traght mooiragh Americaanagh, choud's chur sidooryn kianglt Goaldagh as kearnyn coloinagh straih dy hoiaghyn Americaanagh er y Chanadey Heose fo haart. Lhig irree-ass Napoleon ayns 1814 leah da ny Goaldee ny smoo sidooryn y chur dys America Hwoaie as y Lhuingys Chaggee Reeoil dy niartaghey yn çhemmaltys oc, baccaghey yn tarmaynys Americaanagh. Ayns Luanistyn 1814, hoshee barganaghyn ayns Ghent, as shee ry-laccal ec y daa heu; va jeeill hrome jeant da'n tarmaynys Goaldagh liorish y lhiettalys traght, choud's haink ny Conastee ry-cheilley ayns Cohionnal Hartford ayns Mee ny Nollick dy yannoo formoil nyn gondaigys noi'n chaggey.

Ayns Luanistyn 1814, ghow sidooryn Goaldagh greim er Washington, roish ren barriaghtyn Americaanagh ec Baltimore as Plattsburgh ayns Mean Fouyir cur jerrey rish y chaggey 'sy twoaie. Ayns ny Steatyn Unnaneysit Hiar Yiass, chur forsaghyn Americaanagh as nyn gochaarjyn Bundooghyssagh cologid noi-Americaanagh ny Muscogee fo haart. Ayns 1815 leah, chur forsaghyn American jerrey rish ruegys mooar Goaldagh er New Orleans.

 
Ronney:Rheynn Ghoaldagh Injinagh
Ronney:Yn Chanadey ayns Caggey 1812
Ronney:Kearnyn Canadagh
Ronney:Shennaghys ny Chied Ashoonyn
Ronney:Shennaghys bundooghyssee vooar-rheynn America
Ronney:Shennaghys mooadaghey ny Steatyn Unnaneysit
Ronney:Ruegyssyn er y Chanadey
Ronney:Ruegyssyn er ny Steatyn Unnaneysit
Ronney:Sleabaght ayns ny Steatyn Unnaneysit
Ronney:Caggaghyn goaill stiagh y Chanadey
Ronney:Caggaghyn eddyr y Reeriaght Unnaneysit as ny Steatyn Unnaneysit
Ronney:Caggaghyn goaill stiagh y Reeriaght Unnaneysit
Ronney:Caggaghyn goaill stiagh ny Steatyn Unnaneysit