Far-inçhynaght
Ta '''far-inçhynaght''' (ny '''AI''', voish ''Artificial intelligence'' y Vaarle) çheet er jargaght jeshaghtyn dy yannoo kiartagyn ta kianglt rish yn inçhynaght gheiney dy cliaghtagh, lheid as yn ynsaghey as feaysley feyshtyn. Ta [[applicaidyn far-inçhynagh]] goaill stiagh jeshaghtyn [[ronsaghey moggyl]] (m.s., [[Google Search]]), [[corys moylleyder|coryssyn moylleyder]] (ta ymmydit ec [[YouTube]], [[Amazon (colught)|Amazon]], as [[Netflix]]), [[toiggalys glare najooragh|toiggal glare gheiney]] (lheid as [[Siri]] as [[Amazon Alexa|Alexa]]), [[gleashtan hene-obbragh|gleashtanyn hene-obbragh]] (m.s., [[Waymo]]), greieyn [[far-inçhynaght ghientynagh|gientynagh]] ny [[Crootaght cho-earrooagh|co-earrooagh]] ([[ChatGPT]] as [[ellyn ar-inçhynagh]]), as co-streeu ec y cheim s'yrjey ayns [[gamman strateyshagh|gammanyn strateyshagh]] (lheid as [[feeal]] as [[Go (gamman)|Go]]).

Va'n ar-inçhynaght bunnit myr keird acadoil ayns 1956. Hie yn cheird trooid çhymshalyn jerkallagh as, lurg shen, contaart as coayl argid. Ansherbee, lurg 2012 tra ren yn [[ynsagh dowin]] goll shaghey dagh çhaghnys far-inçhynagh elley v'ayn rieau, haghyr bishaghey mooar ayns cooney argid as anaase 'syn ar-inçhynaght.

Ta fo-cheirdyn y ronsaghey far-inçhynagh jeerit er deanyn er lheh as ymmyd greienyn er lheh. Ta deanyn tradishoonagh y ronsaghey far-inçhynagh goaill stiagh [[resoonaght heyr-obbragh|resooonaght]], [[tuarastyl tushtey]], [[plannal as skedjalley seyr-obbragh|plannal]], [[ynsagh jeshaghtagh|ynsagh]], [[obbraghey glare najooragh]], [[tastid yeshaghtagh|tastid]], as cooney da'n [[robotaght]]. Ta'n [[far-inçhynaght chadjin|inçhynaght chadjin]] (jargaght feysht heaymagh y reaghey ny y eaysley) coontit mastey deanyn foddey-emshiragh y cheird. Son dy eaysley ny feyshtyn shen, ta ronseyderyn far-inçhynagh er ny yeshaghey as vestey stiagh reayn lheead jeh çhaghnyssyn, goaill stiagh lhiassaghey ronsee as maddaghtoil, resoon formoil, [[far-voggyl neayragh|far-voggylyn neayragh]], as aghtyn ta bunnit er [[staydraa]], [[cosoylaght]], as [[tarmaynys]]. Ta'n ar-inçhynaght tayrn er y [[shicklaage|çhicklaage]], y [[çhengoaylleeaght]], y [[fallsoonys]], [[oaylleaght neaychorys|oaylleeaght y neayrchorys]] as er ram keirdyn as magheryn elley.

==Kianglaghyn magh==
{{commonscat|Artificial intelligence|Far-inçhynaght}}
* [https://www.bbc.co.uk/programmes/p003k9fc Artificial Intelligence]. Cowag BBC Radio 4 marish John Agar, Alison Adam & Igor Aleksander (''In Our Time'', 8 Nollick 2005).

{{DEFAULTSORT:Far-inchynaght}}
[[Ronney:Far-inçhynaght| ]]
[[Ronney:Oaylleeaght neayrchorys cho-earrooagh]]
<!--[[Ronney:Cybernetics]]-->
[[Ronney:Oaylleeaght fysseree]]
[[Ronney:Çhaghnoaylleeghtyn girree]]
[[Ronney:Oaylleeaghtyn formoil]]
[[Ronney:Inçhynaght rere sorçh]]
Ta far-inçhynaght (ny AI, voish Artificial intelligence y Vaarle) çheet er jargaght jeshaghtyn dy yannoo kiartagyn ta kianglt rish yn inçhynaght gheiney dy cliaghtagh, lheid as yn ynsaghey as feaysley feyshtyn. Ta applicaidyn far-inçhynagh goaill stiagh jeshaghtyn ronsaghey moggyl (m.s., Google Search), coryssyn moylleyder (ta ymmydit ec YouTube, Amazon, as Netflix), toiggal glare gheiney (lheid as Siri as Alexa), gleashtanyn hene-obbragh (m.s., Waymo), greieyn gientynagh ny co-earrooagh (ChatGPT as ellyn ar-inçhynagh), as co-streeu ec y cheim s'yrjey ayns gammanyn strateyshagh (lheid as feeal as Go).

Va'n ar-inçhynaght bunnit myr keird acadoil ayns 1956. Hie yn cheird trooid çhymshalyn jerkallagh as, lurg shen, contaart as coayl argid. Ansherbee, lurg 2012 tra ren yn ynsagh dowin goll shaghey dagh çhaghnys far-inçhynagh elley v'ayn rieau, haghyr bishaghey mooar ayns cooney argid as anaase 'syn ar-inçhynaght.

Ta fo-cheirdyn y ronsaghey far-inçhynagh jeerit er deanyn er lheh as ymmyd greienyn er lheh. Ta deanyn tradishoonagh y ronsaghey far-inçhynagh goaill stiagh resooonaght, tuarastyl tushtey, plannal, ynsagh, obbraghey glare najooragh, tastid, as cooney da'n robotaght. Ta'n inçhynaght chadjin (jargaght feysht heaymagh y reaghey ny y eaysley) coontit mastey deanyn foddey-emshiragh y cheird. Son dy eaysley ny feyshtyn shen, ta ronseyderyn far-inçhynagh er ny yeshaghey as vestey stiagh reayn lheead jeh çhaghnyssyn, goaill stiagh lhiassaghey ronsee as maddaghtoil, resoon formoil, far-voggylyn neayragh, as aghtyn ta bunnit er staydraa, cosoylaght, as tarmaynys. Ta'n ar-inçhynaght tayrn er y çhicklaage, y çhengoaylleeaght, y fallsoonys, oaylleeaght y neayrchorys as er ram keirdyn as magheryn elley.

Kianglaghyn magh

 Artificial Intelligence. Cowag BBC Radio 4 marish John Agar, Alison Adam & Igor Aleksander (In Our Time, 8 Nollick 2005).

 
Ronney:Oaylleeaght neayrchorys cho-earrooagh

Ronney:Oaylleeaght fysseree
Ronney:Çhaghnoaylleeghtyn girree
Ronney:Oaylleeaghtyn formoil
Ronney:Inçhynaght rere sorçh