Ferdinand Magellan
{{WD Kishtey Fys Dooinney
| jalloo = Ferdinand Magellan.jpg
| fo-heidyl = Ferdinand Magellan, ayns cochaslys neuennymagh veih'n 16oo ny yn 17oo eash
| enmyn_elley = Fernão de Magalhães
| date_ruggyr = {{circa}} 1480
| boayl_ruggyr = [[Reeriaght y Phortiugal|Y Phortiugal]] hwoaie<ref group="note" name="birth_location"/>
| date_baaish = 27 Averil 1521 (40–41 bleeaney d'eash)
| boayl_baaish = Barriaght [[Mactan]]<br/>([[Mactan]], [[Philippines]] jiu)
| ennit = {{plainlist |
*[[Keayrt-hiaulley Magellan|Turrys-contoyrtys Magellan]]
* Feddynys [[Keyllys Magellan|Cheyllys Magellan]]
* Y chied varrinys Oarpagh tessen y Cheayn Sheealtagh
* Stiurey yn ayrn smoo jeh'n chied [[keayrt-hiaulley|cheayrt-hiaulley]] jeh'n [[Yn Dowan|Dowan]] 
}}
}}
She ronseyder Portiugagh va '''Fernão de Magalhães''' ny '''Ferdinand Magellan''' (1480 – 27 Averil 1521). Haink eh dy ve ny chied Oarpagh shiaulley tessen y [[Yn Keayn Sheealtagh|Cheayn Sheealtagh]] as she eshyn stiur yn ayrn smoo jeh'n chied hiaulley mygeayrt y Dowan. Ren e varrinys shickyraghey dy nee cruinney eh yn Dowan.

V'eh ruggit ayns 1480, as ta ny recortyssyn gra dy row eh ruggit ayns twoaie yn Phortiugal. Ren eh obbraghey 'sy chooyrt reeoil. Tra hooar e phaarantyn, va coontit mastey lught ooasle y Phortiugal, baase, haink Magellan dy ve ny phaitçhey da'n venrein tra v'eh 10 bleeaney d'eash. Dynsee eh ram schleieyn scanshoil 'sy chooyrt reeoil, goaill stiagh jannoo kaartyn, lhuingysseyraght, as rollageydys. Ayns 1505, hie eh stiagh 'sy lhuingys. As eh gobbraghey da'n Phortiugal, hiauill eh dys ram ayrnyn y dowan, lheid as yn Injey, Ellanyn ny Spiosyn, yn Affrick Hiar, as y Varoc. Tra v'eh 'sy Varoc, va Magellan guintit as hooill eh dy baccagh da'n chooid elley jeh'n vea echey. Tra chaill eh e staartey da Ree yn Phortiugal, hie eh d'obbraghey lesh Ree yn Spaainey.

Va Magellan ny chied Oarpagh dy hiaulley trooid [[Keyllys Magellan]] as, kyndagh rish shen, va'n keyllys enmyssit ass. Va Magellan marroit ayns ny h-Ellanyn Philippeenagh er 27 Averil 1521 ayns [[Mactan]] car cah lesh ny deiney dooghyssagh fo anney [[Lapulapu]] tra va cassid ghaddeeaght jeant er.

Chur [[Çhalse V y Spaainey]] quieg lhongyn da da'n varrinys mygeayrt y dowan. Cha daink agh un lhong, y ''[[Victoria (lhong)|Victoria]]'', dy valley.

==Kianglaghyn magh==
{{Commons category|Ferdinand Magellan}}
{{Wikiquote}}
* [http://www.history.com/topics/exploration/ferdinand-magellan Ferdinand Magellan] er history.com {{en jalloo}}
*[https://www.pbs.org/video/magellans-crossing-kvkexi/ PBS Secrets of the Dead: Magellan's Crossing] {{en jalloo}}
* [http://www.armada15001900.net/tripulantesmagallanes.htm Expedición Magallanes – Juan Sebastian Elcano] {{es jalloo}}
* [https://www.britannica.com/eb/article-9049979/Ferdinand-Magellan Ferdinand Magellan] – ''[[Encyclopædia Britannica]]'' {{en jalloo}}

{{Gurneil eaghtyrys}}

{{DEFAULTSORT:Magellan, Ferdinand}}
[[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1480]]
[[Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1521]]
[[Ronney:Catolee Raueagh Phortiugagh]]
[[Ronney:Ronseyderyn Portiugagh]]
[[Ronney:Ny h-Injyn Hiar Spaainagh 'sy 16oo eash]]
[[Ronney:Keayrt-hiaulleyderyn ny cruinney]]
[[Ronney:Ronseyderyn er y Çhillee]]
[[Ronney:Turrys-contoyrtys Magellan]]
[[Ronney:Shennaghys mooiragh y Phortiugal]]
[[Ronney:Deiney ass Sabrosa]]
[[Ronney:Deiney ass ny h-Ellanyn Philippeenagh Spaainagh]]
[[Ronney:Ronseyderyn Portiugagh er y Cheayn Sheealtagh]]
[[Ronney:Skimmee chaggee Phortiugagh hooar baase ayns cah]]
She ronseyder Portiugagh va Fernão de Magalhães ny Ferdinand Magellan (1480 – 27 Averil 1521). Haink eh dy ve ny chied Oarpagh shiaulley tessen y Cheayn Sheealtagh as she eshyn stiur yn ayrn smoo jeh'n chied hiaulley mygeayrt y Dowan. Ren e varrinys shickyraghey dy nee cruinney eh yn Dowan.

V'eh ruggit ayns 1480, as ta ny recortyssyn gra dy row eh ruggit ayns twoaie yn Phortiugal. Ren eh obbraghey 'sy chooyrt reeoil. Tra hooar e phaarantyn, va coontit mastey lught ooasle y Phortiugal, baase, haink Magellan dy ve ny phaitçhey da'n venrein tra v'eh 10 bleeaney d'eash. Dynsee eh ram schleieyn scanshoil 'sy chooyrt reeoil, goaill stiagh jannoo kaartyn, lhuingysseyraght, as rollageydys. Ayns 1505, hie eh stiagh 'sy lhuingys. As eh gobbraghey da'n Phortiugal, hiauill eh dys ram ayrnyn y dowan, lheid as yn Injey, Ellanyn ny Spiosyn, yn Affrick Hiar, as y Varoc. Tra v'eh 'sy Varoc, va Magellan guintit as hooill eh dy baccagh da'n chooid elley jeh'n vea echey. Tra chaill eh e staartey da Ree yn Phortiugal, hie eh d'obbraghey lesh Ree yn Spaainey.

Va Magellan ny chied Oarpagh dy hiaulley trooid Keyllys Magellan as, kyndagh rish shen, va'n keyllys enmyssit ass. Va Magellan marroit ayns ny h-Ellanyn Philippeenagh er 27 Averil 1521 ayns Mactan car cah lesh ny deiney dooghyssagh fo anney Lapulapu tra va cassid ghaddeeaght jeant er.

Chur Çhalse V y Spaainey quieg lhongyn da da'n varrinys mygeayrt y dowan. Cha daink agh un lhong, y Victoria, dy valley.

Kianglaghyn magh

 Ferdinand Magellan er history.com 
PBS Secrets of the Dead: Magellan's Crossing 
 Expedición Magallanes – Juan Sebastian Elcano 
 Ferdinand Magellan – Encyclopædia Britannica 

Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1480
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1521
Ronney:Catolee Raueagh Phortiugagh
Ronney:Ronseyderyn Portiugagh
Ronney:Ny h-Injyn Hiar Spaainagh 'sy 16oo eash
Ronney:Keayrt-hiaulleyderyn ny cruinney
Ronney:Ronseyderyn er y Çhillee
Ronney:Turrys-contoyrtys Magellan
Ronney:Shennaghys mooiragh y Phortiugal
Ronney:Deiney ass Sabrosa
Ronney:Deiney ass ny h-Ellanyn Philippeenagh Spaainagh
Ronney:Ronseyderyn Portiugagh er y Cheayn Sheealtagh
Ronney:Skimmee chaggee Phortiugagh hooar baase ayns cah