Carboan
{{fogrey kemmig}}
{{WD Kishtey Fys Bunstoo Kemmigagh
|glooid = jee-vorfagh: 1.8–2.1 g/cm³<br/>graphite: 2.267 g/cm³<br/>daiman: 3.515
}}
Ta '''carboan''' ny [[bunstoo|vunstoo]] lesh y chowrey '''C''' as yn [[earroo breneenagh]] 6 echey. T'eh ny h-oltey jeh [[possan 14]] er y [[taabyl reiltagh]], as t'eh ny vunstoo neuveainagh. Ta tree eesotoypyn najooragh ry-gheddyn, as ta daa jeu - [[Carboan-12|<sup>12</sup>C]] as [[Carboan-13|<sup>13</sup>C]] - nyn eesotoypyn shickyr, as ta'n trass eesotoyp - [[Carboan-14|<sup>14</sup>C]] - ny vunstoo [[goul-roorid|goul-rooragh]], as t'eh molkey lesh [[lieh-heihll]] mygeayrt 5730 bleeantyn. Ta'n carboan nane jeh earroo beg dy vunstooghyn t'er enney ain veih'n roienaght. Ta'n fockle "carboan" çheet ass ''carbo'' ny [[Ladjyn]] as y fockle shen çheet er [[geayl]].

{{Taabyl çhymcheayrtagh ny bun-stooghyn cumir}}
{{bun}}

[[Ronney:Carboan| ]]
[[Ronney:Bunstooghyn]]
[[Ronney:Altrapyn carboan]]
[[Ronney:Bunstooghyn meainagh dooie]]
[[Ronney:Neuveainyn yl-vreneenagh]]
[[Ronney:Neuveainyn frasseeagh]]
[[Ronney:Jantee yee-ocsaidaghey]]
Ta carboan ny vunstoo lesh y chowrey C as yn earroo breneenagh 6 echey. T'eh ny h-oltey jeh possan 14 er y taabyl reiltagh, as t'eh ny vunstoo neuveainagh. Ta tree eesotoypyn najooragh ry-gheddyn, as ta daa jeu - 12C as 13C - nyn eesotoypyn shickyr, as ta'n trass eesotoyp - 14C - ny vunstoo goul-rooragh, as t'eh molkey lesh lieh-heihll mygeayrt 5730 bleeantyn. Ta'n carboan nane jeh earroo beg dy vunstooghyn t'er enney ain veih'n roienaght. Ta'n fockle "carboan" çheet ass carbo ny Ladjyn as y fockle shen çheet er geayl.

 
Ronney:Bunstooghyn
Ronney:Altrapyn carboan
Ronney:Bunstooghyn meainagh dooie
Ronney:Neuveainyn yl-vreneenagh
Ronney:Neuveainyn frasseeagh
Ronney:Jantee yee-ocsaidaghey