Studeyrys-sheelnaue
Ta '''studeyrys-sheelnaue''' nyn magheryn ard-scoillaragh bentyn rish [[stayd deiney]].  T'ad jannoo ymmyd jeh saaseyn bun-ronsee, cremeydagh as tuarymagh, cosoylaghey rish saaseyn treealagh [[oaylleeaght]].

Ta ny studeyrys-sheelnaue goaill stiagh studeyrys er [[çhengey|çhengaghyn]], [[lettyraght]], [[shennaghys]], [[fallsoonys]], as [[craueeaght]].  Dy mennick, t'ad cur maroo ny [[ellyn reayrtagh|hellynyn reayrtagh]] as ny [[ellyn clistagh|hellynyn clistagh]] (goaill stiagh [[kiaull]]); ny keayrtyn, ta magheryn myr [[antrapoaylleeaght]] as [[çhengoaylleeaght]] currit maroo chammah, agh t'adsyn currit maroo [[oaylleeaght sheshoil|oaylleeaghtyn sheshoil]] son y chooid smoo.

==Magheryn studeyrys-sheelnaue==
===Studeyrys classicagh===
{{ardart|Studeyrys classicagh}}
[[Coadan:Homere.jpg|thumb|[[Homer]], ny bard Greagagh]]
Rere'n tradishoon [[cultoor heear|Heear]], ta ''studeyrys classicagh'' çheet er shenn chultooryn [[Y Shenn Ghreag|Greagagh]] as [[Y Shenn Raue|Raueagh]].  V'ad cliaghtey credjal dy row studerys classicagh mastey binn studeyrys-sheelnaue, agh t'eh er jeet dy ve sloo scanshoil.  Ny yei shen, ta cummaght mooar ec eieyn classicagh er magheryn studeyrys-sheelnaue, myr sampleyr, fallsoonys.
Rere'n cheeayll lheead, ta'n magher çheet er studeyrys erbee bentyn rish shenn chultooryn.  T'ad goaill stiagh [[Veda]] as [[Upanishad]] Injinagh, screeuyn [[Confucius]], [[Laozi]] as [[Zhuangzi]] Sheenagh, [[Lioar ny Merriu]] Eajiptagh, as screeuyn Vesopotamia myr [[Ard-skeeal Ghilgamesh]] as y [[Coad Hammurabi]].

===Shennaghys===
{{ardart|Shennaghys}}
Ta ''shennaghys'' çhaglym fys er ny t'er daghyrt.  Tra t'ad jannoo ymmyd jeh myr ennym y vagher studeyrys, t'eh çheet er studeyrys as taishbyney recortyssyn mychione deiney, mooinjeryn, sheshaghtyn, cultooryn as çheeraghyn.

===Çhengaghyn===
{{ardart|Çhengey (çhaghteraght)}}
Ta studeyrys er çhengaghyn scanshoil da studeyrys-sheelnaue.  T'eh goaill stiagh studeyrys er çhengaghyn chlassicagh as jeinagh, chammah as cooishyn myr lettyraght, shennaghys as fallsoonys, as glare ny vun oc.  Er y laue elley, ta studeyrys oaylleeagh er glare ny vagher er lheh ([[çhengoaylleeaght]]) as t'ee ny [[oaylleeaght sheshoil|hoaylleeaght sheshoil]].

===Leigh===
[[Coadan:Microcosm of London Plate 058 - Old Bailey edited.jpg|thumb|Cooish leagh ec quaiyl çhyndagh, yn [[Old Bailey]] ayns [[Lunnin]].]]
{{ardart|Leigh}}

===Lettyraght===
{{ardart|Lettyraght}}

===Ellyn clistagh===
{{ardart|Ellyn clistagh}}

====Kiaull====
[[Coadan:Mozarteum grosser saal buehne mit orchester.jpg|thumb|Cuirrey kiaull ayns y [[Mozarteum|Vozarteum]], Salzburg.]]
{{ardart|Kiaull}}

====Dramadys====
{{ardart|Dramadys}}

====Daunse====
{{ardart|Daunse}}

===Fallsoonys===
{{ardart|Fallsoonys}}

===Craueeaght===
{{ardart|Craueeaght}}

===Ellyn reayrtagh===
{{ardart|Ellyn reayrtagh}}

==Imraaghyn==
{{rolleyimraaghyn}}

{{cass studeyrys-sheelnaue }}

[[Ronney:Studeyrys-sheelnaue | ]]
Ta studeyrys-sheelnaue nyn magheryn ard-scoillaragh bentyn rish stayd deiney.  T'ad jannoo ymmyd jeh saaseyn bun-ronsee, cremeydagh as tuarymagh, cosoylaghey rish saaseyn treealagh oaylleeaght.

Ta ny studeyrys-sheelnaue goaill stiagh studeyrys er çhengaghyn, lettyraght, shennaghys, fallsoonys, as craueeaght.  Dy mennick, t'ad cur maroo ny hellynyn reayrtagh as ny hellynyn clistagh (goaill stiagh kiaull); ny keayrtyn, ta magheryn myr antrapoaylleeaght as çhengoaylleeaght currit maroo chammah, agh t'adsyn currit maroo oaylleeaghtyn sheshoil son y chooid smoo.

Magheryn studeyrys-sheelnaue
Studeyrys classicagh

thumb|Homer, ny bard Greagagh
Rere'n tradishoon Heear, ta studeyrys classicagh çheet er shenn chultooryn Greagagh as Raueagh.  V'ad cliaghtey credjal dy row studerys classicagh mastey binn studeyrys-sheelnaue, agh t'eh er jeet dy ve sloo scanshoil.  Ny yei shen, ta cummaght mooar ec eieyn classicagh er magheryn studeyrys-sheelnaue, myr sampleyr, fallsoonys.
Rere'n cheeayll lheead, ta'n magher çheet er studeyrys erbee bentyn rish shenn chultooryn.  T'ad goaill stiagh Veda as Upanishad Injinagh, screeuyn Confucius, Laozi as Zhuangzi Sheenagh, Lioar ny Merriu Eajiptagh, as screeuyn Vesopotamia myr Ard-skeeal Ghilgamesh as y Coad Hammurabi.

Shennaghys

Ta shennaghys çhaglym fys er ny t'er daghyrt.  Tra t'ad jannoo ymmyd jeh myr ennym y vagher studeyrys, t'eh çheet er studeyrys as taishbyney recortyssyn mychione deiney, mooinjeryn, sheshaghtyn, cultooryn as çheeraghyn.

Çhengaghyn

Ta studeyrys er çhengaghyn scanshoil da studeyrys-sheelnaue.  T'eh goaill stiagh studeyrys er çhengaghyn chlassicagh as jeinagh, chammah as cooishyn myr lettyraght, shennaghys as fallsoonys, as glare ny vun oc.  Er y laue elley, ta studeyrys oaylleeagh er glare ny vagher er lheh (çhengoaylleeaght) as t'ee ny hoaylleeaght sheshoil.

Leigh
thumb|Cooish leagh ec quaiyl çhyndagh, yn Old Bailey ayns Lunnin.

Lettyraght

Ellyn clistagh

Kiaull
thumb|Cuirrey kiaull ayns y Vozarteum, Salzburg.

Dramadys

Daunse

Fallsoonys

Craueeaght

Ellyn reayrtagh

Imraaghyn