Nahuatl
{{Kishtey fys çhengey
|ennym=Nahuatl
|ennymdooghyssagh=''Nāhuatlahtōlli, Māsēwallahtōlli''
|daah kynney=Americaanagh
|çheeraghyn=[[Mecsico]]
|ard=[[Impiraght Asteckagh]]
|loayreyderyn=1.45 millioon (2000)<ref>INEGI 2005:3</ref> 
|fam1=[[Çhengaghyn Uto-Asteckagh|Uto-Asteckagh]]
|fam2=[[Çhengaghyn Uto-Asteckagh Jiass|Uto-Asteckagh Jiass]]
|fam3=[[Çhengaghyn Astecagh|Astecagh (Nahuan)]]
|fam4=[[Çhengaghyn Asteckagh Cadjin|Asteckagh Cadjin]]
|fam5=[[Çhengaghyn Asteckagh|Asteckagh]]
|jantys=[[Instituto Nacional de Lenguas Indígenas]] [http://www.inali.gob.mx/]
|iso2=nah
|d1= coadyn ISO 639-3 rere çhengey
|fo-heidyl=Ben Nahua jeh'n [[lioar Florentine]].  Ta'n [[scrolley glare]] cowraghey dy vel ee loayrt.
|ashoon=[[Mecsico]]
}}
Ta '''Nahuatl''' ({{ASE|[ˈnaː.wat͡ɬ]}}, as trimmid er y chied hillab) ny phossan dy çhengaghyn as [[abbyrt]]yn ayns bangale [[çhengaghyn Nahuan|Nahuan]] y [[kynney çhengey|chynney çhengey]] [[çhengaghyn Uto-Asteckagh|Uto-Asteckagh]].  Ta mysh {{nowrap|1.5 millioon}} loayreyderyn oc, nyn [[sleih Nahua]].  Ta'n chooid smoo jeh cummal ayns mean [[Mecsico|Vecsico]].  Ta dagh ooilley çhengey Nahuan ny çhengey dooie [[Mesoamerica|Vesoamerica]].

Ta bun [[Nahuatl Chlassicagh]] ec y fockle, ''{{lang|nah|nāhuatl}}'' (fraue {{lang|nah|'''''nāhua'''''}} + {{lang|nah|'''''-tl'''''}}<ref group="N">Ta'n [[meer yerree]] shoh greimmey er focklyn unnaneagh gyn shellooder.</ref>.  T'ad credjal dy row bun yn 'ockle "sheean mie as baghtal"<ref>Andrews 2003:578 2003:364,398.</ref>.  Ta ymmodee cummaghyn ec yn ennym, goaill stiagh Náhuatl (ayns Mecsico), Naoatl, Nauatl, Nahuatl, Nawatl, as Nahua ('syn [[yn Spaainey|Spaainey]], myr sampleyr, ayns Fockleyr y [[Real Academia Española]] ("Colaastey Reeoil ny Spaainey"). 

V'ad loayrt Nahuatl ayns mean Vecsico neayr's y7oo eash BNJ, ec y chooid sloo.<ref>Suárez 1983:149</ref> She çhengey ny [[Asteckee|h-Asteckee]] v'ayn, as va mean Vecsico fo nyn smaght ayns yn eash Anmagh Lurg-Chlassicagh.  Car y cheead as lieh ny roie, liorish yn [[Impiraght Asteckagh]] mooadaghey, haink yn abbyrt [[Tenochtitlan]] y ve ny {{nowrap|h-abbyrt}} ooashley.  Tra haink stiagh yn [[abbyrlhit Romanagh]], haink Nahuatl y ve ny [[çhengey focklymagh]], as hie ymmodee shennaghys, lioar ghrammeydys, daan, docamad reiragh as lioar oardee er screeu ayns ny 16oo as 17oo eashyn.<ref>Canger 1980:13 </ref> 

Hug ad [[Nahuatl Chlassicagh]] er y çhengey focklymagh shoh.  T'ee mastey çhengaghyn Americaanagh as ny smoo studeyrys jeant orroo.<ref>Canger 2002:195</ref>  Ta abbyrtyn Nahuatl ry-chlashtyn ayns baljyn skeaylt, ayns ardjyn çheerey son y chooid smoo.  Ta cummaght [[Spaanish]] orroo ooilley.  Cha nel fer erbee jeu y red cheddin as Nahuatl Chlassicagh, agh adsyn ta ry-chlashtyn ayns [[Glion Vecsico]], t'ad ny s'faggys da na fir ny sodjey jeh.<ref>Canger 1988</ref> Hug y ''Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas'' ("Leigh Cadjin Cairyn Çhengagh ny Sleih Dooghyssagh") 2003,<ref>{{enmyseddyrvoggyl|blein=2003|date=2003-03-13|ennym=Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas|kiangley=http://www.diputados.gob.mx/LeyesBiblio/pdf/257.pdf |croo=[[Portable Document Format|PDF]] eddyrlhieen |obbyr=Diario Oficial de la Federación |soilsheyder=Er ny chur magh liorish [[Cámara de Diputados del H. Congreso de la Unión]]|çhengey=Spaainish}},</ref> keimeeaght ''lenguas nacionales'' ("çhengaghyn ashoonagh") er Nahuatl, mastey çhengaghyn Mecsicagh elley, ayns ny sltystyn raad t'ad ry-chlashtyn.  Myr shen, ta'n keimeeaght cheddin as Spaainish oc ayns shen.<ref>Rere Art IV: ''Las lenguas indígenas...y el español son lenguas nacionales...y tienen la misma validez en su territorio, localización y contexto en que se hablen.'' ("Ny çhengaghyn dooghyssagh...as Spaainish, she çhengaghyn ashoonagh t'ayn...as ta'n bree cheddin oc ayns ny buill as co-hecks raad t'ad ry-chlashtyn.")</ref>

Ta [[jalloo-oaylleeaght]] chrampit ec Nahuatl, goaill stiagh [[çhengey yl-chohaahagh|yl-chohaahaghey]] as [[çhengey ghleiynagh|gleiynaghey]]; myr shen, t'ee jannoo focklyn liauyr as keeall crampit oc jeh ymmodee fraueyn as [[crogheydys]]yn.

Shimmey fockle Nahuatl t'er ny eeassaghey stiagh ayns Spaainish, as eisht ayns çhengaghyn elley.  Son y chooid smoo, ta lheid ny focklyn bentyn rish reddyn Mecsiagh, as haink ad dys geill ny Spaainee fo ennym Nahuatl.  Ta lheid ny focklyn goaill stiagh ''[[avocado]]'', ''[[çhillee]]'', ''[[shocklaid]]'' as ''[[tomato]]''.

== Notyn ==
<references group="N"/> 

== Imraaghyn ==
{{rolleyimraaghyn}}

[[Ronney:Nahuatl|*]]
[[Ronney:Çhengaghyn gleiynagh]]
[[Ronney:Çhengaghyn yl-chohaahagh]]
[[Ronney:Çhengaghyn Vecsico]]
[[Ronney:Çhengaghyn Utagh-Astecagh]]
Ta Nahuatl (, as trimmid er y chied hillab) ny phossan dy çhengaghyn as abbyrtyn ayns bangale Nahuan y chynney çhengey Uto-Asteckagh.  Ta mysh  loayreyderyn oc, nyn sleih Nahua.  Ta'n chooid smoo jeh cummal ayns mean Vecsico.  Ta dagh ooilley çhengey Nahuan ny çhengey dooie Vesoamerica.

Ta bun Nahuatl Chlassicagh ec y fockle,  (fraue  + Ta'n meer yerree shoh greimmey er focklyn unnaneagh gyn shellooder..  T'ad credjal dy row bun yn 'ockle "sheean mie as baghtal"Andrews 2003:578 2003:364,398..  Ta ymmodee cummaghyn ec yn ennym, goaill stiagh Náhuatl (ayns Mecsico), Naoatl, Nauatl, Nahuatl, Nawatl, as Nahua ('syn Spaainey, myr sampleyr, ayns Fockleyr y Real Academia Española ("Colaastey Reeoil ny Spaainey"). 

V'ad loayrt Nahuatl ayns mean Vecsico neayr's y7oo eash BNJ, ec y chooid sloo.Suárez 1983:149 She çhengey ny h-Asteckee v'ayn, as va mean Vecsico fo nyn smaght ayns yn eash Anmagh Lurg-Chlassicagh.  Car y cheead as lieh ny roie, liorish yn Impiraght Asteckagh mooadaghey, haink yn abbyrt Tenochtitlan y ve ny  ooashley.  Tra haink stiagh yn abbyrlhit Romanagh, haink Nahuatl y ve ny çhengey focklymagh, as hie ymmodee shennaghys, lioar ghrammeydys, daan, docamad reiragh as lioar oardee er screeu ayns ny 16oo as 17oo eashyn.Canger 1980:13  

Hug ad Nahuatl Chlassicagh er y çhengey focklymagh shoh.  T'ee mastey çhengaghyn Americaanagh as ny smoo studeyrys jeant orroo.Canger 2002:195  Ta abbyrtyn Nahuatl ry-chlashtyn ayns baljyn skeaylt, ayns ardjyn çheerey son y chooid smoo.  Ta cummaght Spaanish orroo ooilley.  Cha nel fer erbee jeu y red cheddin as Nahuatl Chlassicagh, agh adsyn ta ry-chlashtyn ayns Glion Vecsico, t'ad ny s'faggys da na fir ny sodjey jeh.Canger 1988 Hug y Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas ("Leigh Cadjin Cairyn Çhengagh ny Sleih Dooghyssagh") 2003,, keimeeaght lenguas nacionales ("çhengaghyn ashoonagh") er Nahuatl, mastey çhengaghyn Mecsicagh elley, ayns ny sltystyn raad t'ad ry-chlashtyn.  Myr shen, ta'n keimeeaght cheddin as Spaainish oc ayns shen.Rere Art IV: Las lenguas indígenas...y el español son lenguas nacionales...y tienen la misma validez en su territorio, localización y contexto en que se hablen. ("Ny çhengaghyn dooghyssagh...as Spaainish, she çhengaghyn ashoonagh t'ayn...as ta'n bree cheddin oc ayns ny buill as co-hecks raad t'ad ry-chlashtyn.")

Ta jalloo-oaylleeaght chrampit ec Nahuatl, goaill stiagh yl-chohaahaghey as gleiynaghey; myr shen, t'ee jannoo focklyn liauyr as keeall crampit oc jeh ymmodee fraueyn as crogheydysyn.

Shimmey fockle Nahuatl t'er ny eeassaghey stiagh ayns Spaainish, as eisht ayns çhengaghyn elley.  Son y chooid smoo, ta lheid ny focklyn bentyn rish reddyn Mecsiagh, as haink ad dys geill ny Spaainee fo ennym Nahuatl.  Ta lheid ny focklyn goaill stiagh avocado, çhillee, shocklaid as tomato.

 Notyn 
 

 Imraaghyn 

*
Ronney:Çhengaghyn gleiynagh
Ronney:Çhengaghyn yl-chohaahagh
Ronney:Çhengaghyn Vecsico
Ronney:Çhengaghyn Utagh-Astecagh