Adolf Hitler
{{Kishtey fys politickeyr
 |ennym           =Adolf Hitler
 |caslys          =Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg{{!}}200px
 |kione-linney    =Hitler 'sy vlein 1937
 |ard-ennym1      =[[Führer|Führer y Ghermaan]]
 |date1           =2 Luanistyn 1934 &mdash; 30 Averil 1945
 |roie-immeeaght1 =[[Paul von Hindenburg]] <small>(myr Eaghtyrane)</small>
 |eiyrtyssagh1    =[[Karl Dönitz]] <small>(myr Eaghtyrane)</small>
 |ard-ennym2      =[[Shansyleyr ny Germaan]]
 |date2           =30 Jerrey Geuree 1933 &mdash; 30 Averil 1945
 |roie-immeeaght2 =[[Kurt von Schleicher]]
 |eiyrtyssagh2    =[[Joseph Goebbels]]
 |ard-ennym3      =[[Reichsstatthalter|Reichsstatthalter y Phroosh]]
 |date3           =30 Jerrey Geuree 1933 &mdash; 30 Jerrey Geuree 1935
 |roie-immeeaght3 =''Oik noa''
 |eiyrtyssagh3    =''Jerrey yn oik''
 |laa_ruggyr      ={{date ruggyr|1889|04|20|df=y}}
 |boayl_ruggyr    =[[Braunau am Inn]], [[Yn Austeyr as yn Ungaar]]
 |laa_baaish      ={{date as eash marroo|1945|04|30|1889|04|20|df=y}}
 |boayl_baaish    =[[Berleen]], [[Yn Ghermaan|y Ghermaan]]
 |partee          =[[Partee Soshiallagh Ashoonagh ny Labreeyn Germaanagh]] (1921-1945)<br />[[Partee ny Labreeyn Germaanagh]] (1920-1921)
 |gerrym          =Politickeyr, sidoor, ellyneyr, screeudeyr
 |sheshey         =[[Eva Braun]] (29-30 Averil 1945)
 |www             =
 |}}
She politickeyr [[Germaanee|Germaanagh]] jeh sluight [[Yn Austeyr as yn Ungaar|Austeyragh]] as fer toshee yn [[Partee Natseeagh|Phartee Natseeagh]] ({{lang-de|Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei}} (NSDAP); "Partee Soshiallagh Ashoonagh ny Labreeyn Germaanagh") va '''Adolf Hitler''' ({{ASE-de|ˈadɔlf ˈhɪtlɐ|pron}}; 20 Averil 1889 &mdash; 30 Averil 1945). She [[Shansyleyr y Ghermaan|Shansyleyr]] y [[Yn Ghermaan|Ghermaan]] v'eh veih'n vlein 1933 derrey yn vlein 1945 as jaghteyr ([[Führer|Führer und Reichskanzler]]) er y Ghermaan Natseeagh veih'n vlein 1934 derrey yn vlein 1945. V'eh ec y laare tra haink y [[Natseeys]] er y theihll, as tra haghyr y [[Nah Chaggey Dowanagh]] as yn [[Deherree]].

Ren Hitler caggey 'sy [[Yn Chied Chaggey Dowanagh|Chied Chaggey Dowanagh]] as ram onnoryn bronnit er ny lurg. Ren eh cur cooidjagh ayns [[Partee ny Labreeyn Germaanagh]] (roie-immeeaghtagh yn [[yn Partee Natseeagh|NSDAP]]) 'sy vlein 1919, as haink er dy ve ny 'er-toshee er yn NSDAP 'sy vlein 1921. Ren eh jannoo eiyrtys er ''[[coup d'état]]'' ayns [[München]] 'sy vlein 1923, as yn ennym [[Putsch y Halley Lhionney]] (''Hitlerputsch'' 'sy Ghermaanish) currit er yn eiyrtys shen. Cha row rah echey 'syn eiyrtys shen, as v'eh currit ayns pryssoon raad screeu eh yn chooinaght echey, ''[[Mein Kampf]]'' ("''My Streeu''"). Lurg y teyrey echey 'sy vlein 1924 ren y pobbyl soiagh dy mooar jeh er son ny teaymyn ren eh noi [[Conaant Versailles]] as eh cur yn [[Ooilley-Ghermaanaghys]], y [[noi-Ewnaghys]] as y [[noi-chummynys]] er oaie lesh yn oraaidaght charismagh echey as y [[Propaganda Natseeagh|phropaganda Natseeagh]]. 'Sy vlein 1933 v'eh pointit myr shansyleyr. Hoshee eh ceaghley [[Pobblaght Weimar]] myr y [[Treeoo Reich]], jaghteyraght un-phartee as y Natseeys ooilley-smaghtagh as slane-reiltagh myr bun eck.

V'eh yn eie as y dean ec Hitler [[Oardagh Noa]] y chur er bun as yn oardagh shen bunnit er slane-reill y Ghermaan Natseeagh harrish yn Oarpey. Son eh shen y yannoo ren Hitler cur er bun dean y ''[[Lebensraum]]'' ("reamys cummaltagh") da ny Germaanee. V'eh ec kione aa-armal y Ghermaan as [[Ruegys er y Pholynn|ruegys er y Pholynn]] liorish y [[Wehrmacht]] ayns Mean Fouyir y vlein 1939. Ren yn aght shen cur toshiaghey lesh y Nah Chaggey Dowanagh. Fo stiurey Hitler va'n chooid smoo jeh'n Oarpey as [[yn Affrick Hwoaie]] currit fo smaght ny Natseeyn as ny cochaarjyn oc. Agh, 'sy vlein 1943 ren ny Germaanee coayl ram caggaghyn as hoshee yn chooyl-ghleashaght oc. Car [[Caggey Verleen]] 'sy vlein 1945, ren Hitler poosey rish y ven heshee echey, [[Eva Braun]]. Er 30 Averil 1945, daa laa lurg y phoosee, ren y daa jeu dunver adsyn hene er aggle y ghoaill cappee oc ec yn [[Armee Jiarg]], as va nyn girp lostit.

{{Shansyleyryn y Ghermaan}}
{{gurneil eaghtyrys}}
{{DEFAULTSORT:Hitler, Adolf}}

[[Ronney:Adolf Hitler| ]]
[[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1889]]
[[Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1945]]
[[Ronney:Noi-Ewnaghys 'sy Ghermaan]]
[[Ronney:Natseeyn Austeyragh]]
[[Ronney:Peinteyryn firryn Austeyragh]]
[[Ronney:Screeudeyryn firryn Austeyragh]]
[[Ronney:Screeudeyryn firryn Germaanagh]]
[[Ronney:Shansyleyryn y Ghermaan]]
[[Ronney:Politickeyryn Natseeagh Germaanagh]]
[[Ronney:Peinteyryn firryn Germaanagh]]
[[Ronney:Screeudeyryn politickagh Germaanagh]]
[[Ronney:Feallee ass Braunau am Inn]]
[[Ronney:Eaghtyraneyn y Ghermaan]]
[[Ronney:Ooilley-smaghtys]]
[[Ronney:Politickeyryn firryn Germaanagh]]
[[Ronney:Politickeyryn firryn Austeyragh]]
She politickeyr Germaanagh jeh sluight Austeyragh as fer toshee yn Phartee Natseeagh ( (NSDAP); "Partee Soshiallagh Ashoonagh ny Labreeyn Germaanagh") va Adolf Hitler (; 20 Averil 1889 — 30 Averil 1945). She Shansyleyr y Ghermaan v'eh veih'n vlein 1933 derrey yn vlein 1945 as jaghteyr (Führer und Reichskanzler) er y Ghermaan Natseeagh veih'n vlein 1934 derrey yn vlein 1945. V'eh ec y laare tra haink y Natseeys er y theihll, as tra haghyr y Nah Chaggey Dowanagh as yn Deherree.

Ren Hitler caggey 'sy Chied Chaggey Dowanagh as ram onnoryn bronnit er ny lurg. Ren eh cur cooidjagh ayns Partee ny Labreeyn Germaanagh (roie-immeeaghtagh yn NSDAP) 'sy vlein 1919, as haink er dy ve ny 'er-toshee er yn NSDAP 'sy vlein 1921. Ren eh jannoo eiyrtys er coup d'état ayns München 'sy vlein 1923, as yn ennym Putsch y Halley Lhionney (Hitlerputsch 'sy Ghermaanish) currit er yn eiyrtys shen. Cha row rah echey 'syn eiyrtys shen, as v'eh currit ayns pryssoon raad screeu eh yn chooinaght echey, Mein Kampf ("My Streeu"). Lurg y teyrey echey 'sy vlein 1924 ren y pobbyl soiagh dy mooar jeh er son ny teaymyn ren eh noi Conaant Versailles as eh cur yn Ooilley-Ghermaanaghys, y noi-Ewnaghys as y noi-chummynys er oaie lesh yn oraaidaght charismagh echey as y phropaganda Natseeagh. 'Sy vlein 1933 v'eh pointit myr shansyleyr. Hoshee eh ceaghley Pobblaght Weimar myr y Treeoo Reich, jaghteyraght un-phartee as y Natseeys ooilley-smaghtagh as slane-reiltagh myr bun eck.

V'eh yn eie as y dean ec Hitler Oardagh Noa y chur er bun as yn oardagh shen bunnit er slane-reill y Ghermaan Natseeagh harrish yn Oarpey. Son eh shen y yannoo ren Hitler cur er bun dean y Lebensraum ("reamys cummaltagh") da ny Germaanee. V'eh ec kione aa-armal y Ghermaan as ruegys er y Pholynn liorish y Wehrmacht ayns Mean Fouyir y vlein 1939. Ren yn aght shen cur toshiaghey lesh y Nah Chaggey Dowanagh. Fo stiurey Hitler va'n chooid smoo jeh'n Oarpey as yn Affrick Hwoaie currit fo smaght ny Natseeyn as ny cochaarjyn oc. Agh, 'sy vlein 1943 ren ny Germaanee coayl ram caggaghyn as hoshee yn chooyl-ghleashaght oc. Car Caggey Verleen 'sy vlein 1945, ren Hitler poosey rish y ven heshee echey, Eva Braun. Er 30 Averil 1945, daa laa lurg y phoosee, ren y daa jeu dunver adsyn hene er aggle y ghoaill cappee oc ec yn Armee Jiarg, as va nyn girp lostit.

 
Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1889
Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1945
Ronney:Noi-Ewnaghys 'sy Ghermaan
Ronney:Natseeyn Austeyragh
Ronney:Peinteyryn firryn Austeyragh
Ronney:Screeudeyryn firryn Austeyragh
Ronney:Screeudeyryn firryn Germaanagh
Ronney:Shansyleyryn y Ghermaan
Ronney:Politickeyryn Natseeagh Germaanagh
Ronney:Peinteyryn firryn Germaanagh
Ronney:Screeudeyryn politickagh Germaanagh
Ronney:Feallee ass Braunau am Inn
Ronney:Eaghtyraneyn y Ghermaan
Ronney:Ooilley-smaghtys
Ronney:Politickeyryn firryn Germaanagh
Ronney:Politickeyryn firryn Austeyragh