Bea-oaylleeaght
<div class="thumb tright" style="background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #CCCCCC; margin:0.5em;">
{| border="0" cellpadding="10" cellspacing="0" style="font-size: 85%; border: 1px solid #CCCCCC; margin: 0.3em;"
|valign="top"|[[Coadan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|90px|''Escherichia coli'']]
|valign="top"|[[Coadan:Tree_Fern.jpg|90px|Renniagh chrouwagh]]
|-
|valign="bottom"|[[Coadan:Goliathus goliatus dos.jpg|90px|Caraig]]
|valign="bottom"|[[Coadan:Thompson's_Gazelle.jpeg|90px|Gaselle]]
|}
<div style="border: none; width:200px;"><div class="thumbcaption">Veih kione y çheu hoshtal, myr y clag: ''[[E. coli]]'', [[renniagh]] chrouwagh, [[gaselle]], [[caraig]]</div></div></div>

She oaylleaght najooragh ee '''bea-oaylleeaght''', bentyn da studeyrys er bea, reddyn bio, as ny haghtyn t'ad eddyr-obbraghey as obbraghey er yn çhymbyllaght. Ta bea-oayllee jannoo studeyrys er troggal, obbyr, aase, bun, aafilley as rheam reddyn bio. Chammah's shen, t'ad [[rang-oardraghey (bea-oaylleeaght)|rang-oardraghey]] as taishbyney [[bioag]]yn as ny t'ad jannoo.

Haink bea-oaylleeaght dy ve ny h-oaylleeaght er lheh 'sy [[19oo eash]], tra hooar magh oayllee dy row co-hroyn bunneydagh ec organeyn bioag. Nish, t'ee goll er ynsaghey ayns scoillyn as ollooscoillyn er feie ny cruinney, as ta ny smoo na millioon artyn myekione goll er soilshaghey magh dagh blein ayns [[earishlioar ard-scoillaragh|earishlioaryn]]<ref>{{enmyslioar
  | ennym = Biology: A Functional Approach
  | screeudeyr = King, TJ
  | coscreeudeyryn = Roberts, MBV
  | soilsheyder = Thomas Nelson and Sons
  | blein=1986
  | isbn = 978-0174480358
  | oclc=20717292
}}</ref>.

Ta ymmodee sur-vagheryn ec bea-oaylleeaght.  Foddee ad goll er oardraghey rere'n torçh jeh organe bioag t'ad bentyn da: [[lus-oaylleeaght]] (studeyrys jeh [[lus|lossreeyn]]); [[fliughane-oaylleeaght]] (studeyrys jeh [[fungys]]syn); [[baagh-oaylleeaght]] (studeyrys jeh [[baagh]]yn); as [[myn-vioagh-oaylleeaght]] (studeyrys jeh myn-vioee).  Ny keayrtyn elley, t'ad rheynnit rere mooadys ny t'ad jannoo studeyrys er, as yn aght ta shen goll er jannoo: ta [[bea-chemmig]] bentyn da kemmig bunneydagh vea; ta [[bea-oaylleeaght cho-vreneenagh]] bentyn da eddyr-obbraghey co-vreneenyn bea-oaylleeagh; ta [[bea-oaylleeaght chillag]] scrutaghey [[killag]]yn; ta [[fyshoaylleeaght]] bentyn da obbyr oltyn as coryssyn y chorp; as ta [[eggoaylleeaght]] bentyn da eddyr-obbraghey organeyn bioag as yn çhymbyllaght.

==   ==
<gallery>
File:Guriezo Adino vaca toro terneras.jpg|Animalia - Bos primigenius taurus
File:Zboże.jpg|Planta - Triticum
File:Morchella esculenta 08.jpg|Fungi - Morchella esculenta
File:Fucus serratus2.jpg|Stramenopila/Chromista - Fucus serratus
File:Gemmatimonas aurantiaca.jpg|Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer)
File:Halobacteria.jpg|Archaea - Halobacteria
File:Gamma phage.png|Virus - Gamma phage
</gallery>

== Imraaghyn ==
{{rolleyimraaghyn}}
{{cass oaylleeaght najooragh}}
{{cass fo-vagheryn vea-oaylleeaght}}

[[Ronney:Bea-oaylleeaght|*]]
Veih kione y çheu hoshtal, myr y clag: E. coli, renniagh chrouwagh, gaselle, caraig

She oaylleaght najooragh ee bea-oaylleeaght, bentyn da studeyrys er bea, reddyn bio, as ny haghtyn t'ad eddyr-obbraghey as obbraghey er yn çhymbyllaght. Ta bea-oayllee jannoo studeyrys er troggal, obbyr, aase, bun, aafilley as rheam reddyn bio. Chammah's shen, t'ad rang-oardraghey as taishbyney bioagyn as ny t'ad jannoo.

Haink bea-oaylleeaght dy ve ny h-oaylleeaght er lheh 'sy 19oo eash, tra hooar magh oayllee dy row co-hroyn bunneydagh ec organeyn bioag. Nish, t'ee goll er ynsaghey ayns scoillyn as ollooscoillyn er feie ny cruinney, as ta ny smoo na millioon artyn myekione goll er soilshaghey magh dagh blein ayns earishlioaryn.

Ta ymmodee sur-vagheryn ec bea-oaylleeaght.  Foddee ad goll er oardraghey rere'n torçh jeh organe bioag t'ad bentyn da: lus-oaylleeaght (studeyrys jeh lossreeyn); fliughane-oaylleeaght (studeyrys jeh fungyssyn); baagh-oaylleeaght (studeyrys jeh baaghyn); as myn-vioagh-oaylleeaght (studeyrys jeh myn-vioee).  Ny keayrtyn elley, t'ad rheynnit rere mooadys ny t'ad jannoo studeyrys er, as yn aght ta shen goll er jannoo: ta bea-chemmig bentyn da kemmig bunneydagh vea; ta bea-oaylleeaght cho-vreneenagh bentyn da eddyr-obbraghey co-vreneenyn bea-oaylleeagh; ta bea-oaylleeaght chillag scrutaghey killagyn; ta fyshoaylleeaght bentyn da obbyr oltyn as coryssyn y chorp; as ta eggoaylleeaght bentyn da eddyr-obbraghey organeyn bioag as yn çhymbyllaght.

   

 Imraaghyn 

*