Aghteyr
[[Coadan:William Hogarth - David Garrick as Richard III - Google Art Project.jpg|thumb|right|300px|[[David Garrick]] ayns ''[[Richard III (cloie)|Richard III]]'' er yn ardan]]

Ta '''aghteyr''' ny '''cloieder''' (as '''ben-aghteyr''' as '''ben-chloieder''' son mraane keayrtyn) çheet er peiagh ta jannoo tuarystal jeh [[karacteyr]] ayns cloie. Ta'n aghteyr cloie bio ayns mean tradishoonagh y [[theater]] ny ayns meanyn noa-emshiragh lheid as [[scannane]]yn, er y [[radio]], as er y [[çhellveeish]]. She {{lang|grc|ὑποκριτής}} (''hupokritḗs'') yn enmys Greagish, ta çheet er "ny ta freggyrt". Ta soilshaghey yn aghteyr er paart - ellyn yn [[aghteyrys]] - bentyn rish as croghey er y phaart ta cloiet, gyn scansh dy vel eh bunnit er peiagh jarroo ny er karacteyr far-skeealagh. Ta'n soilshaghey taghyrtyn eer tra ta'n aghteyr "cloie adsyn hene".

==Sorçhyn==
==='Sy theater===
Son cloie er yn ardan, lhisagh aghteyryn stiuraghyn ardan ta ry-gheddyn 'sy script y ynsaghey, lheid as "Ardan Clee" as "Ardan Yesh". Ta ny stiuraghyn shen bunnit er geill yn aghteyr as eh ny ee shassoo er yn ardan jeeaghyn magh er y lught fakinagh. Lhisagh aghteyryn ynsaghey ny stiuraghyn "Heose yn Ardan" (voish y lught fakinagh) as "Heese yn Ardan" (jeeaghyn hug y lught fakinagh).<ref name="sft.edu">{{cite web |title= Industry Tips |url=http://www.sft.edu/tips/stage-acting.html |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140326100456/http://www.sft.edu/tips/stage-acting.html |archivedate=26 Mayrnt 2014}}</ref> Lhisagh aghteyryn theater ynsaghey yn glackey - aght gleashaght yn aghteyr as eh er yn ardan car cloie. Ta'n chooid smoo jeh scriptyn cur sheese er y ghlackey ta eignit. Ta'n stiureyder cur saraghyn bentyn rish y ghlackey, lheid as goll tessen yn ardan.<ref name="sft.edu"/>

==='Sy scannaneaght===
Lhisagh aghteyryn scannane ynsaghey ve ainjyssagh rish shamraigyn kiart nyn meealloo.<ref>{{cite web|url=http://www.ace-your-audition.com/auditions-for-film.html|title=Auditions for Film: Movie Acting Tips and Techniques|website=Ace-your-audition.com|accessdate=22 Jerrey Fouyir 2017|archive-date=2019-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323065927/http://www.ace-your-audition.com/auditions-for-film.html|url-status=dead}}</ref> Lhisagh ad ynsaghey kys nyn gowraghyn y gheddyn as tannaght ayn. She soiaghey er y laare ta cowrit liorish rybban er y chooid smoo. She yn ynnyd raad ta ny soilshaghyn as focys y çhamraig ny s'fondagh. Lhisagh aghteyryn scannane aarlaghey adsyn hene as cloie dy mie er [[scaa-heisht]]yn.

===Er y çhellveeish===
Lhisagh aghteyryn çhellveeish ynsaghey kys meegrafoynyn lav ([[meegrafoyn Lavaliere|meegrafoynyn Lavaliere]]) y ymmydey.<ref name="sft.edu" /> Lhisagh ad toiggal smooinaght y "chlowan". "Ta'n enmys clowan çheet er yn ard ta sooillag y çhamraig recortyssey."<ref name="sft.edu" /> Çheusthie jeh'n çhynskyl cloie, ta kiare sorçhyn dy phaartyn çhellveeish. She ''kinjagh y straih'' y chied horçh - ny preeu-aghteyryn 'sy chlaare myr ayrnyn jeh'n wirran beayn. Ta aghteyryn ''aafilleydagh'' gobbraghey fo conaant as ad cloie ayns ymmodee episodeyn. She paart beg nagh vel ry-akin agh ayns un episode eh yn ''co-roltag''. Ta paart ny smoo ec y ''roltag chuirreydagh'' na myr t'ec y ''cho-roltag'' as, dy mennick, ta focys yn episode jeerit er ny urree.

===Er y radio===
[[Coadan:Opname van een hoorspel Recording a radio play.jpg|thumb|Recortyssey cloie radio 'sy Çheer Injil (1949)]]
She cloie accoustagh dramadagh eh drama radio t'er ny scaalheaney er y [[radio]] ny er ny hoilshaghey er meanyn eaishtagh, lheid as rybbanyn ny JC. Kindagh rish dolley rinkyn reayrtagh, ta'n drama radio croghey er y chohaggloo, er y chiaull, as er clugeyn sheean son dy chur cooney da'n eaishteyder ny karacteyryn as y skeeal y yannoo bio.

==Imraaghyn==
{{rolleyimraaghyn}}

{{bun}}
[[Ronney:Aghteyrys]]
[[Ronney:Keirdyn eunysseyrys]]
[[Ronney:Keirdyn scannaneaght]]
[[Ronney:Termeeaght bentyn rish çhellveeish]]
[[Ronney:Keirdyn theateragh]]
Ta aghteyr ny cloieder (as ben-aghteyr as ben-chloieder son mraane keayrtyn) çheet er peiagh ta jannoo tuarystal jeh karacteyr ayns cloie. Ta'n aghteyr cloie bio ayns mean tradishoonagh y theater ny ayns meanyn noa-emshiragh lheid as scannaneyn, er y radio, as er y çhellveeish. She  (hupokritḗs) yn enmys Greagish, ta çheet er "ny ta freggyrt". Ta soilshaghey yn aghteyr er paart - ellyn yn aghteyrys - bentyn rish as croghey er y phaart ta cloiet, gyn scansh dy vel eh bunnit er peiagh jarroo ny er karacteyr far-skeealagh. Ta'n soilshaghey taghyrtyn eer tra ta'n aghteyr "cloie adsyn hene".

Sorçhyn
'Sy theater
Son cloie er yn ardan, lhisagh aghteyryn stiuraghyn ardan ta ry-gheddyn 'sy script y ynsaghey, lheid as "Ardan Clee" as "Ardan Yesh". Ta ny stiuraghyn shen bunnit er geill yn aghteyr as eh ny ee shassoo er yn ardan jeeaghyn magh er y lught fakinagh. Lhisagh aghteyryn ynsaghey ny stiuraghyn "Heose yn Ardan" (voish y lught fakinagh) as "Heese yn Ardan" (jeeaghyn hug y lught fakinagh). Lhisagh aghteyryn theater ynsaghey yn glackey - aght gleashaght yn aghteyr as eh er yn ardan car cloie. Ta'n chooid smoo jeh scriptyn cur sheese er y ghlackey ta eignit. Ta'n stiureyder cur saraghyn bentyn rish y ghlackey, lheid as goll tessen yn ardan.

'Sy scannaneaght
Lhisagh aghteyryn scannane ynsaghey ve ainjyssagh rish shamraigyn kiart nyn meealloo. Lhisagh ad ynsaghey kys nyn gowraghyn y gheddyn as tannaght ayn. She soiaghey er y laare ta cowrit liorish rybban er y chooid smoo. She yn ynnyd raad ta ny soilshaghyn as focys y çhamraig ny s'fondagh. Lhisagh aghteyryn scannane aarlaghey adsyn hene as cloie dy mie er scaa-heishtyn.

Er y çhellveeish
Lhisagh aghteyryn çhellveeish ynsaghey kys meegrafoynyn lav (meegrafoynyn Lavaliere) y ymmydey. Lhisagh ad toiggal smooinaght y "chlowan". "Ta'n enmys clowan çheet er yn ard ta sooillag y çhamraig recortyssey." Çheusthie jeh'n çhynskyl cloie, ta kiare sorçhyn dy phaartyn çhellveeish. She kinjagh y straih y chied horçh - ny preeu-aghteyryn 'sy chlaare myr ayrnyn jeh'n wirran beayn. Ta aghteyryn aafilleydagh gobbraghey fo conaant as ad cloie ayns ymmodee episodeyn. She paart beg nagh vel ry-akin agh ayns un episode eh yn co-roltag. Ta paart ny smoo ec y roltag chuirreydagh na myr t'ec y cho-roltag as, dy mennick, ta focys yn episode jeerit er ny urree.

Er y radio
thumb|Recortyssey cloie radio 'sy Çheer Injil (1949)
She cloie accoustagh dramadagh eh drama radio t'er ny scaalheaney er y radio ny er ny hoilshaghey er meanyn eaishtagh, lheid as rybbanyn ny JC. Kindagh rish dolley rinkyn reayrtagh, ta'n drama radio croghey er y chohaggloo, er y chiaull, as er clugeyn sheean son dy chur cooney da'n eaishteyder ny karacteyryn as y skeeal y yannoo bio.

Imraaghyn

Ronney:Aghteyrys
Ronney:Keirdyn eunysseyrys
Ronney:Keirdyn scannaneaght
Ronney:Termeeaght bentyn rish çhellveeish
Ronney:Keirdyn theateragh