މަނި ގުދަން
{{Infobox Anatomy |
  Name         = {{PAGENAME}} |
  Latin        = |
  GraySubject  = 258 |
  GrayPage     = 1242 |
  Image        = Illu testis surface.jpg |
  Caption      = 1: މަނި ގުދަން<BR>2: މަނި ގުދަނުގެ ބޯ<BR>3: މަނި ގުދަނުގެ ލޮބިއުލްތައް<BR>4: މަނި ގުދަނުގެ ޖިސްމު<BR>5: މަނި ގުދަނުގެ ނިގޫ<BR>6: މަނި ގުދަނުގެ ހޮޅި<BR>7: މަނި ހޮޅި]]) |
  Image2       = Gray1148.png |
  Caption2     = ކަނާތު އޮށުގެ ބޭރު ފަށަލަ ޓޫނިކާ އަލްބުޖީނިއާ ނަގައި އެތެރެ ފެންނަގޮތް ހެދިފައި]]. |
 Width         = 194 |
  System       = |
  Artery       = |
  Vein         = [[ޕެމްޕިންފޯރމް ޕްލެކްސަސް]] |
  Nerve        = |
  Lymph        = |
  Precursor    = [[ވޮލްފިއަން ޑަކްޓް]] |
  MeshName     = މަނި ގުދަން|
  MeshNumber   = A05.360.444.371 |
}}
މަނި ގުދަން ({{en|Epididymis}}) އަކީ އޮށުގެ ފަހަތުގައި ތަތްވެފައި އިންނަ އޮޅިފައިވާ ހޮޅިއެކެވެ. މަނި ގުދަންއިފެރެންޓް ޑަކްޓްތަކާއި މަނި ހޮޅި ގުޅުވާދެއެވެ. 


== ބެހިފައިވާ ބައިތައް ==
ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ މަނި ގުދަން މައިގަނޑު 3 ބަޔަކަށް ބެހިގެން ވެއެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ބައިތަކެވެ.

* ބޯ(Head / Caput) 
* ހަށިގަނޑު(Body/Corpus) 
* ނިގޫ(Tail/Cauda) 


== މަނި ރައްކާކޮށް ބޭރު ކުރުން ==

އޮށުގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ މަނި އެންމެ ފުރަތަމަ ވަންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ބޮލަށެވެ. އެއަށްފަހު އޭގެ ޖިސްމަށް ވާޞިލްވެ، އެންމެ ފަހުން އޭގެ ނިގުލާ ހަމައަށް ދެއެވެ. މަނި ޚަޒާނާ ކުރެވިފައި ހުންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ނިގުލުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މަނި ގުދަނުގެ ތެރޭގައި މަނި އިތުރަށް ފުރިހަމަވެގެން ދެއެވެ.

== ބަލީގެ ޙާލަތް ==
* [[މަނި ގުދަން ދުޅަވުން]] އަކީ މަނި ގުދަން އަށް ދިމާވާ ވަރަށް ޢާންމު ބަލީގެ ޙާލަތެކެވެ.

== އެމްބްރިއޮލޮޖީ ==
އެމްބްރިއޮލޮޖިކަލް ގޮތުން ބަލާއިރު މަނި ގުދަން އުފެދެނީ މީސޯނެފްރޯސް އިންނެވެ. މިއީ ގުރުދާ އުފެދޭ ޓީޝޫ އެވެ.

== އިތުރު ފޮޓޯތައް ==
<gallery>
 Image:Illu repdt male.jpg|ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް.
 Image:Illu testis 1b.jpg|އޮށް
 Image:Mesorchium.svg|ކްރޮސް ސެކްޝަން ހެދުމުން ފެންނާނެގޮތުގެ ކުރެހުމެއް. 
Image:Epididymis.JPG|މައިކްރޮސްކޯޕުން ފެންނާނެގޮތް.
</gallery>

== އިތުރު ފާލަންތައް ==

[[ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު]]
[[ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް]]
މަނި ގުދަން () އަކީ އޮށުގެ ފަހަތުގައި ތަތްވެފައި އިންނަ އޮޅިފައިވާ ހޮޅިއެކެވެ. މަނި ގުދަންއިފެރެންޓް ޑަކްޓްތަކާއި މަނި ހޮޅި ގުޅުވާދެއެވެ. 

 ބެހިފައިވާ ބައިތައް 
ފިރިހެނާގެ ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމްގައި ހިމެނޭ މަނި ގުދަން މައިގަނޑު 3 ބަޔަކަށް ބެހިގެން ވެއެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ބައިތަކެވެ.

 ބޯ(Head / Caput) 
 ހަށިގަނޑު(Body/Corpus) 
 ނިގޫ(Tail/Cauda) 

 މަނި ރައްކާކޮށް ބޭރު ކުރުން 

އޮށުގެ ތެރޭގައި އުފެދޭ މަނި އެންމެ ފުރަތަމަ ވަންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ބޮލަށެވެ. އެއަށްފަހު އޭގެ ޖިސްމަށް ވާޞިލްވެ، އެންމެ ފަހުން އޭގެ ނިގުލާ ހަމައަށް ދެއެވެ. މަނި ޚަޒާނާ ކުރެވިފައި ހުންނަނީ މަނި ގުދަނުގެ ނިގުލުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މަނި ގުދަނުގެ ތެރޭގައި މަނި އިތުރަށް ފުރިހަމަވެގެން ދެއެވެ.

 ބަލީގެ ޙާލަތް 
 މަނި ގުދަން ދުޅަވުން އަކީ މަނި ގުދަން އަށް ދިމާވާ ވަރަށް ޢާންމު ބަލީގެ ޙާލަތެކެވެ.

 އެމްބްރިއޮލޮޖީ 
އެމްބްރިއޮލޮޖިކަލް ގޮތުން ބަލާއިރު މަނި ގުދަން އުފެދެނީ މީސޯނެފްރޯސް އިންނެވެ. މިއީ ގުރުދާ އުފެދޭ ޓީޝޫ އެވެ.

 އިތުރު ފޮޓޯތައް 

 އިތުރު ފާލަންތައް 

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް