ފިތް
{{Infobox Anatomy |
  Name         = Gallbladder |
  Latin        = vesica biliaris |
  GraySubject  = 250 |
  GrayPage     = 1197 |
  Image        = Abdomal organs.svg |
  Caption      = Gallbladder is #5  |
  Image2       = Illu pancrease.jpg |
  Caption2     = |
  Precursor    = [[Foregut]] |
  System       = [[Digestive system]] (GI Tract) |
  Artery       = [[Cystic artery]] |
  Vein         = [[Cystic vein]] |
  Nerve        = [[celiac ganglia]], [[vagus]]<ref> {{cite book
 | last = Ginsburg, Ph.D. | first = J.N. | editor = Thomas M. Nosek, Ph.D.
 | title = Gastrointestinal Physiology | series = Essentials of Human Physiology
 | url = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm
 | accessdate = 2007-06-29 | date = 2005-08-22
 | publisher = [[Medical College of Georgia]] | location = Augusta, Georgia, United State
 | pages = [http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/s6ch2_30.htm p. 30]
 | chapter = Control of Gastrointestinal Function
 | chapterurl = http://www.lib.mcg.edu/edu/eshuphysio/program/section6/6ch2/6ch2line.htm
 }}</ref> |
  Lymph        = |
  MeshName     = Gallbladder |
  MeshNumber   = A03.159.439 |
  DorlandsPre  = g_01 |
  DorlandsSuf  = 12383343  |
}}

ފިތް ({{en|Gall bladder}})އަކީ އިންސާނާގެ [[ފުރަމޭ]]ގެ ތެރެއަށް ނާސްޕަތީ އެއްގެ ބައްޓަމަށް({{en|Pear-shaped}}) ފެތިފައި އިންނަ ގުނަވަނެކެވެ. މިގުނަވަނުގައި ހަޖަމުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ދިޔައެއް ކަމުގައިވާ [[ބައިލް]] ރައްކާކޮށްފައި ހުރެއެވެ. ފިތުގެ ދިގުމިނުގައި އެވްރެޖް ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ 12-7 ސެންޓި މީޓަރެވެ. ފިތް އިންނަނީ ގަދަ ފެހި ކުލައިގައެވެ. ތަފާތު ދެމަގަކުން ފިތް އިންނަނީ [[ފުރަމޭ]] އަދި [[ކުޑަ ގޮހޮރު]] ގެ ފުރަތަމަ ބައި [[ޑުއަޑީނަމް]] އާއި ގުޅިފައެވެ. 

ފިތަކީ [[ފުރަމޭ]] ގެ ކަނާތު ލޯބް ގެ ތެރެއަށް ފެތިފައި އިންނަ ގުނަވަނެކެވެ. ފިތުގެ ތިރިއާއި އަރިމަތި ހުންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް ({{en|Peritoneum}})އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. އެކަމަކު ފިތުގެ މަތީ ސަތަހަ ނުވަތަ ފަރާތް އިންނަނީ ސީދާ [[ފުރަމޭ]]ގައި ޖެހިފައެވެ. 

ފިތް އެކުލެވިގެންވަނީ ފަންޑަސް، ޖިސްމު، އަދި ކަރު ގެ މައްޗަށެވެ. ފަންޑަސް އިންނަނީ އެއްކޮށް ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. ފިތުގެ ޖިސްމު އިންނަނީ ސީދާ [[ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު]] އަދި [[ޑުއަޑީނަމް]] ގައި ޖެހިފައެވެ. ފިތުގެ ކަރަކީ އޭގެ އެންމެ މައްޗަށް އިންނަ ހިމަ ބައެވެ. 


== ފިތުގެ ވަޒީފާ ==
 
ފިތުން އަދާކޮށްދޭ ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. 

=== ބައިލް ރައްކާކުރުން ===
އިންސާނުން އެއްފަހަރު ކެއުމާއި އަނެއް ފަހަރު ކެއުމާއި ދޭތެރޭގައި ސްފިންކްޓަރ އޮފް އޯޑި({{en|Sphincter of ODDI}}) ހުންނަނީ އާދައިގެ ވަރެއްގައި ކޮންޓްރެކްޓް ވެވިވެވި އެވެ. އެހެން ކަމުން ބައިލް ފަހަތަށްގޮސް މައްޗަށްގޮސް ސިސްޓިކް ޑަކްޓް({{en|Cystic duct}}) ހުރަސްކޮށް ފިތް އަށް ވާޞިލްވެ، އޭގެތެރޭގައި ގުދަން ކުރެވެއެވެ. 

=== ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރުން ===
ފިތުގެ ކެޕޭސިއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 60-20 މިލިލީޓަރުގެ މިންވަރެކެވެ. އެހެންކަމުން [[ފުރަމޭ]] އިން ފިތުގެ ތެރެއަށް އަންނަ [[ބައިލް]]ގެ ބޮޑު މިންވަރެއް ފިތުގެ ތެރޭގައި ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރަންޖެހެއެވެ. 

=== ބައިލް އެސިޑިފިކޭޓް ކުރުން ===
[[ބައިލް]] އެސިޑިފިކޭޓްވަނީ [[ބައިލް]] ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ބައިކާބޮނޭޓް({{en|Bicarbonate}}) އަލުން ހަށިގަނޑަށް ދެމުމުންނެވެ. މިގޮތަށް ބައިކާބޮނޭޓް ހަށިގަނޑަށް ދެމުމުން، ފިތުގައި ހުރި ބައިލްގެ ޕީއެޗް 7.4-7 އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށްވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން [[ކެލްސިއަމް]] ޖަމާވެ، ފިތު ހިލަ({{en|Gall Stone}}) ހެދުން މަނާކޮށްދެއެވެ.

=== ބައިލް ޑަކްޓްތަކުގައި ހުންނަ ޕްރެޝަރު ދަށްކުރުން ===
ބައިލް ޑަކްޓް ތަކުގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކުރަނީ [[ފުރަމޭ]] އިން އުފައްދައި ބޭރުކުރާ ބައިލް({{en|Bile}}) ގެ ބޮޑުމިންވަރެއް ފިތުގައި ރައްކާކޮށްގެންނެވެ. ބައިލް ޑަކްޓް ތަކުގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެއްޖެ ނަމަ ބައިލް ދޫކުރުން ހުއްޓި، [[ފުރަމޭ]]ގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރާގޮތް ވެއެވެ. 

=== ހުދުބައިލް އުފެއްދުން ===
ހުދު ބައިލް({{en|White bile}}) ބޭރުކުރަނީ ފިތުގެ އެތެރޭގެ ދުލިފަށް ގައި ހުންނަ މިޔުކަސް ގްލޭންޑް ތަކުންނެވެ. 


== ފިތުގެ މަސައްކަތް ބެލުމަށް ކުރެވޭ ޓެސްޓްތައް ==
* ކޮލެސިސްޓަގްރަފީ ހެދުން ނުވަތަ އެކްސް-ރޭ ނެގުން
* އަލްޓްރާ ސޮނެގްރަފީ ނުވަތަ ސްކޭން ކުރުން


== ބަލިތަކުގައި ފިތުގެ ދައުރު ==
 
* ކޮލަސްޓެސިސް: މިއީ [[ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް]] އަށް [[ބައިލް]] ގެންގޮސްދޭ މަގުގައި ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން ބެދިފައި ހުރުމެވެ. މިގޮތަށް ބެދިފައި ފުރަމޭގެ ތެރޭގައި އަދި ފުރަމޭ އިން ބޭރުގައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ. މިދެންނެވި ބައިލް ދަތުރުކުރާ މަގުން ބައެއް ބެދިއްޖެނަމަ [[ރީނދޫވުން]]، ކުރިމަތިވެ، އަދި ބިލިރޫބިން({{en|Bilirubin}}) ގެ މިންވަރު މަތިވެގެން ދާނެއެވެ. 

* [[ފިތުގައި ހިލައުފެދުން]] އެއްގެ ސަބަބުން ކޮމަން ބައިލް ޑަކްޓް ބެދިއްޖެނަމަ ބިލިއަރީ ކޮލިކް({{en|biliary colic}}) އޭ ކިޔާ ބަނޑުގައި ރިހުމުގެ ވައްތަރެއް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. 

* [[ފިތުގައި ހިލައުފެދުން]] ހުންނަމީހުންގެ 25 އިންސައްތަ މީހުންގެ ހިލަ އެކުލެވިގެންވަނީ ބައިލް އެސިޑް އަދި ލެސިތިން ގެ މައްޗަށެވެ. 

* ފިތް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވެއްޖެ ނަމަ  ބަނޑުގައި ރިއްސާނެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ރިއްސާނީ ބަނޑުގައި ކަނާތް ފަރާތުން މަތީގައި ފިތް އަދި [[ފުރަމޭ]] އޮންނަ ހިސާބުގައެވެ. 90 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ފިތް ދުޅަވުން({{en|Cholecystitis}}) ކުރިމަތިވަނީ ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލައިގެ ސަބަބުންނެވެ. 

* [[ފިތުގައި ހިލައުފެދުން]]ގެ ސަބަބުން ކޮމަން ބައިލް ޑަކްޓް ({{en|Common bile duct}})ބެދިއްޖެނަމަ ރީނދޫވުން އަދި [[ފުރަމޭ]] ސެލްތައް ހަލާކުވުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. 

* ފިތުގެ ކެންސަރަކީ މަދު ބަޔަކަށް ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. ބަނގުރާ ބޯމީހުންނާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރާމީހުންނާއި، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަ މީހުންނަށް ފިތުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.

[[ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު]]
[[ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް]]
[[ޤިސްމު:ބިލިއަރީ ނިޒާމް]]
[[ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް]]
ފިތް ()އަކީ އިންސާނާގެ ފުރަމޭގެ ތެރެއަށް ނާސްޕަތީ އެއްގެ ބައްޓަމަށް() ފެތިފައި އިންނަ ގުނަވަނެކެވެ. މިގުނަވަނުގައި ހަޖަމުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ދިޔައެއް ކަމުގައިވާ ބައިލް ރައްކާކޮށްފައި ހުރެއެވެ. ފިތުގެ ދިގުމިނުގައި އެވްރެޖް ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ 12-7 ސެންޓި މީޓަރެވެ. ފިތް އިންނަނީ ގަދަ ފެހި ކުލައިގައެވެ. ތަފާތު ދެމަގަކުން ފިތް އިންނަނީ ފުރަމޭ އަދި ކުޑަ ގޮހޮރު ގެ ފުރަތަމަ ބައި ޑުއަޑީނަމް އާއި ގުޅިފައެވެ. 

ފިތަކީ ފުރަމޭ ގެ ކަނާތު ލޯބް ގެ ތެރެއަށް ފެތިފައި އިންނަ ގުނަވަނެކެވެ. ފިތުގެ ތިރިއާއި އަރިމަތި ހުންނަނީ ޕެރިޓޯނިއަމް ()އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. އެކަމަކު ފިތުގެ މަތީ ސަތަހަ ނުވަތަ ފަރާތް އިންނަނީ ސީދާ ފުރަމޭގައި ޖެހިފައެވެ. 

ފިތް އެކުލެވިގެންވަނީ ފަންޑަސް، ޖިސްމު، އަދި ކަރު ގެ މައްޗަށެވެ. ފަންޑަސް އިންނަނީ އެއްކޮށް ޕެރިޓޯނިއަމް އިން ނިވާކުރެވިފައެވެ. ފިތުގެ ޖިސްމު އިންނަނީ ސީދާ ހުރަސް ފަލަ ގޮހޮރު އަދި ޑުއަޑީނަމް ގައި ޖެހިފައެވެ. ފިތުގެ ކަރަކީ އޭގެ އެންމެ މައްޗަށް އިންނަ ހިމަ ބައެވެ. 

 ފިތުގެ ވަޒީފާ 
 
ފިތުން އަދާކޮށްދޭ ވަޒީފާތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. 

 ބައިލް ރައްކާކުރުން 
އިންސާނުން އެއްފަހަރު ކެއުމާއި އަނެއް ފަހަރު ކެއުމާއި ދޭތެރޭގައި ސްފިންކްޓަރ އޮފް އޯޑި() ހުންނަނީ އާދައިގެ ވަރެއްގައި ކޮންޓްރެކްޓް ވެވިވެވި އެވެ. އެހެން ކަމުން ބައިލް ފަހަތަށްގޮސް މައްޗަށްގޮސް ސިސްޓިކް ޑަކްޓް() ހުރަސްކޮށް ފިތް އަށް ވާޞިލްވެ، އޭގެތެރޭގައި ގުދަން ކުރެވެއެވެ. 

 ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރުން 
ފިތުގެ ކެޕޭސިއަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 60-20 މިލިލީޓަރުގެ މިންވަރެކެވެ. އެހެންކަމުން ފުރަމޭ އިން ފިތުގެ ތެރެއަށް އަންނަ ބައިލްގެ ބޮޑު މިންވަރެއް ފިތުގެ ތެރޭގައި ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރަންޖެހެއެވެ. 

 ބައިލް އެސިޑިފިކޭޓް ކުރުން 
ބައިލް އެސިޑިފިކޭޓްވަނީ ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ބައިކާބޮނޭޓް() އަލުން ހަށިގަނޑަށް ދެމުމުންނެވެ. މިގޮތަށް ބައިކާބޮނޭޓް ހަށިގަނޑަށް ދެމުމުން، ފިތުގައި ހުރި ބައިލްގެ ޕީއެޗް 7.4-7 އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ދަށްވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކެލްސިއަމް ޖަމާވެ، ފިތު ހިލަ() ހެދުން މަނާކޮށްދެއެވެ.

 ބައިލް ޑަކްޓްތަކުގައި ހުންނަ ޕްރެޝަރު ދަށްކުރުން 
ބައިލް ޑަކްޓް ތަކުގެ ޕްރެޝަރު ދަށްކުރަނީ ފުރަމޭ އިން އުފައްދައި ބޭރުކުރާ ބައިލް() ގެ ބޮޑުމިންވަރެއް ފިތުގައި ރައްކާކޮށްގެންނެވެ. ބައިލް ޑަކްޓް ތަކުގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެއްޖެ ނަމަ ބައިލް ދޫކުރުން ހުއްޓި، ފުރަމޭގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރާގޮތް ވެއެވެ. 

 ހުދުބައިލް އުފެއްދުން 
ހުދު ބައިލް() ބޭރުކުރަނީ ފިތުގެ އެތެރޭގެ ދުލިފަށް ގައި ހުންނަ މިޔުކަސް ގްލޭންޑް ތަކުންނެވެ. 

 ފިތުގެ މަސައްކަތް ބެލުމަށް ކުރެވޭ ޓެސްޓްތައް 
 ކޮލެސިސްޓަގްރަފީ ހެދުން ނުވަތަ އެކްސް-ރޭ ނެގުން
 އަލްޓްރާ ސޮނެގްރަފީ ނުވަތަ ސްކޭން ކުރުން

 ބަލިތަކުގައި ފިތުގެ ދައުރު 
 
 ކޮލަސްޓެސިސް: މިއީ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް އަށް ބައިލް ގެންގޮސްދޭ މަގުގައި ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން ބެދިފައި ހުރުމެވެ. މިގޮތަށް ބެދިފައި ފުރަމޭގެ ތެރޭގައި އަދި ފުރަމޭ އިން ބޭރުގައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ. މިދެންނެވި ބައިލް ދަތުރުކުރާ މަގުން ބައެއް ބެދިއްޖެނަމަ ރީނދޫވުން، ކުރިމަތިވެ، އަދި ބިލިރޫބިން() ގެ މިންވަރު މަތިވެގެން ދާނެއެވެ. 

 ފިތުގައި ހިލައުފެދުން އެއްގެ ސަބަބުން ކޮމަން ބައިލް ޑަކްޓް ބެދިއްޖެނަމަ ބިލިއަރީ ކޮލިކް() އޭ ކިޔާ ބަނޑުގައި ރިހުމުގެ ވައްތަރެއް ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. 

 ފިތުގައި ހިލައުފެދުން ހުންނަމީހުންގެ 25 އިންސައްތަ މީހުންގެ ހިލަ އެކުލެވިގެންވަނީ ބައިލް އެސިޑް އަދި ލެސިތިން ގެ މައްޗަށެވެ. 

 ފިތް ދުޅަވުން ކުރިމަތިވެއްޖެ ނަމަ  ބަނޑުގައި ރިއްސާނެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ރިއްސާނީ ބަނޑުގައި ކަނާތް ފަރާތުން މަތީގައި ފިތް އަދި ފުރަމޭ އޮންނަ ހިސާބުގައެވެ. 90 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ފިތް ދުޅަވުން() ކުރިމަތިވަނީ ފިތުގައި އުފެދޭ ހިލައިގެ ސަބަބުންނެވެ. 

 ފިތުގައި ހިލައުފެދުންގެ ސަބަބުން ކޮމަން ބައިލް ޑަކްޓް ()ބެދިއްޖެނަމަ ރީނދޫވުން އަދި ފުރަމޭ ސެލްތައް ހަލާކުވުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. 

 ފިތުގެ ކެންސަރަކީ މަދު ބަޔަކަށް ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. ބަނގުރާ ބޯމީހުންނާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރާމީހުންނާއި، އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަ މީހުންނަށް ފިތުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް
ޤިސްމު:ބިލިއަރީ ނިޒާމް
ޤިސްމު:އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް