ސޫރިޔާ
{{Infobox Country
|native_name              = <span style="line-height:1.33em;"><big>{{lang|ar| الجمهورية العربية السورية  }}</big><br />{{transl|ar|''Al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah''}}</span>
|conventional_long_name   = <span style="line-height:1.33em;">Syrian Arab Republic</span>
|common_name              = Syria
|image_flag               = Flag of the Syrian revolution.svg 
|image_coat               = Emblem of the Prime Minister of Syria (2024–2025).svg
|national_anthem          = ''[[Homat el Diyar]]''<small><br />''Guardians of the Land''</small>
|image_map                = Syria in its region (claimed).svg 
|official_languages       = [[Arabic language|Arabic]]<sup>1</sup> 
|languages_type           = Other common languages
|languages                = ''[[Aramaic language|Aramaic]], [[Armenian language|Armenian]], [[Kurdish language|Kurdish]], [[Turkish Language|Turkish]]''
|demonym                  = Syrian
|capital                  = [[Damascus]]
|latd=33 |latm=30 |latNS=N |longd=36 |longm=18 |longEW=E
|largest_city             = capital
|government_type          = [[Presidential system|Presidential]] [[single party]] [[republic]] under Emergency Law since 1963 (Authoritarian)
|leader_title1            = [[List of heads of state of Syria|President]]
|leader_name1             = Vacant
|leader_title2            = [[List of Prime Ministers of Syria|Prime Minister]]
|leader_name2             = Vacant
|leader_title3            = [[List of Speakers of the Parliament of Syria|Speaker of Parliament]]
|leader_name3             = Vacant
|area_rank                = 88th
|area_magnitude           = 1 E11
|area_km2              = 185180<!--DO NOT include the Golan Heights here-->
|area_sq_mi               = 71479 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = 0.06
|population_estimate      = 21,906,000<ref name=unpop>{{cite paper | url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf | title=World Population Prospects, Table A.1| version=2008 revision  | format=.PDF | publisher=United Nations | author=Department of Economic and Social Affairs
Population Division | date=2009 | accessdate= 2009-03-12}}</ref>
|population_estimate_rank = 54th
|population_estimate_year = 2009
|population_census        = 
|population_census_year   = 
|population_density_km2   = 118.3
|population_density_sq_mi = 306.5 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank  = 101st
|GDP_PPP                  = $94.563 billion<ref name=imf>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=463&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=67&pr.y=11 |title=Syria|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref>
|GDP_PPP_rank             = 64th
|GDP_PPP_year             = 2008
|GDP_PPP_per_capita       = $4,756<ref name="imf" />
|GDP_PPP_per_capita_rank  = 113th
|GDP_nominal              = $55.024 billion<ref name="imf" />
|GDP_nominal_rank         = 68th
|GDP_nominal_year         = 2008
|GDP_nominal_per_capita   = $2,767<ref name="imf" />
|GDP_nominal_per_capita_rank = 111th
|sovereignty_type         = [[Independence]] 
|sovereignty_note         = from [[French mandate of Syria|French mandate]]
|established_event1       = Independence
|established_date1        = April 17, 1946
|HDI                      = {{increase}} 0.742
|HDI_rank                 = 107th
|HDI_year                 = 2007
|HDI_category             = <font color="#ffcc00">medium</font>
|currency                 = [[Syrian pound]]
|currency_code            = SYP
|country_code             = 
|time_zone                = [[Eastern European Time|EET]]
|utc_offset               = +2
|time_zone_DST            = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
|utc_offset_DST           = +3
|drives_on                    = right 
|cctld                    = [[.sy]]
|calling_code             = [[Telephone numbers in Syria|963]]
|footnote1                = [[Modern Standard Arabic|Arabic]] ''(de jure),'' [[Syrian Arabic]] ''(de facto)''
|footnote2                = The [[Franco-Syrian Treaty of Independence (1936)]], not ratified by France.
}}


ސީރިޔަން އެރެބް ރިޕަބްލިކް ނުވަތަ ސޫރިޔާއަކީ އަކީ ހުޅަނގު އޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
ސޫރިޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢަރަބި ބަހެވެ. ޢަރަބި ބަހުގެ އިތުރުން އާރާމީ ބަހާއި، އަރްމީނީ ބަހާއި، ކުރްދީ ބަހާއި، ތުރުކީ ބަސް ވެސް ސޫރިޔާގައި މުހިއްމު ބަސްބަހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވެމުންދެއެވެ. 
އިނގިރޭސި ބަހުން ސޫރިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސީރިޔަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ދިމިޝްޤެވެ. ސޫރިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ދިމިޝްޤެވެ. 
ސޫރިޔާއަކީ ރިޔާސީ އަދި އެއް ޕާޓީގެ ވެރިކަން ހިނގާ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 21 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 53 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.1 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sy. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +963 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސީރިޔަން ޕައުންޑްސްއެވެ.

== ނަން ==
ސޫރިޔާގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ އާޝޫރީންނަށެވެ. އާޝޫރިޔާގެ މާނައަކީ އާޝޫރީންގެ ބިމެވެ.

== ޖުޣުރާފީ ==
ސޫރިޔާގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ލުބުނާނާއި މެދުތެރޭ ކަނޑެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ތުރުކީއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޢިރާޤެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ އުރުދުންއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ އިސްރާއީލެވެ.

== ތާރީޚު ==
ސޫރިޔާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ޤަދީމީ ޙަޟާރަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ. ސޫރިޔާގެ ރަށެއް ކަމުގައިވާ އަބްލާއިން ވަނީ ކުރީގެ ވަރުގަދަ ސާމީ ރަށްވެހިކަމެއްގެ އަސަރު ފެނިފައެވެ. ރަތް ކަނޑުން ފެށިގެން އުތުރުން ތުރުކީއާ ހަމަޔަށް، އިރުމަތިން ޢިރާޤާ ހަމަޔަށް އޮތް ސަރަޙައްދުގައި ޤާއިމުވެފައި އޮތް މި ރަށްވެހިކަމަކީ އާމޫރީންގެ ރަށްވެހިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވެއެވެ.
އަބްލާގެ ރަށްވެހިކަމަކީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3000 އަހަރު ކުރިން ޤާއިމުވި ރަށްވެހިކަމެއް ކަމަށް ތާރީޚީ ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ.
އަބްލާގެ ރަށްވެހިކަމުގައި ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން އެންމެ ބޮޑަށް ގުޅިފައި ތިބީ ސޫމާރީންނާއި އައްކާދީންނާއެވެ.
އަދި މިޞްރުގެ ފިރުޢައުނުން ފޮނުވާފައިވާ ހަދިޔާތައް އަބްލާއިން ފެނިފައިވުމުން މިޞްރާއި އަބްލާއާ ދެމެދު ގުޅުން އޮތްކަން ކަށަވަރުވެގެންދެއެވެ.
އަބްލާވީ ބަހަކީ އައްކާދީ ބަހާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅުން ހުރި ބަހެއް ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ.
ޢީސާއީ މީލާދުގެ ކުރީގެ ދެވަނަ ސާސްކަފުގައި ސޫރިޔާއަށް ވަނީ ކަންޢާނީންނާއި ފީނީޤީންނާއި އާރާމީންގެ ވެރިކަން ހިންގާފައެވެ. 
މިޞްރީންނާއި ސޫމާރީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ބާބިލީންނާއި ހިއްތީންނާ އެކި ދުވަސްވަރު ސޫރިޔާއާ ވަނީ ގުޅުން އުފެދިފައެވެ.
ޢީސާއީ މީލާދުގެ 64 އަހަރުކުރީން ޕޮންޕޭ ދަ ގްރޭޓް ވަނީ އަންޠާކިއްޔާ ހިފާފައެވެ. މި ހިސާބުން ސޫރިޔާއަކީ ރޫމާނީންގެ ޕްރޮވިންސަކަށް ބަދަލުވިއެވެ.
ރޫމާނީ އެމްޕަޔަރގެ ދުވަސްވަރުގައި ރޫމާއި އިސްކަންދަރިއްޔާއަށް ފަހުގައި ދެން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އިންޠާކިއްޔާއެވެ. 
ސޫރިޔާ ނުވަތަ ޝާމްކަރައަކީ ރޫމާނީ އެމްޕަޔަރ ގެ ޕްރޮވިންސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިއްމު އެއް ޕްރޮވިންސެވެ.

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
ސޫރިޔާގެ އާބާދީގައި އެންމެ ގިނައީ ސުންނީ މުސްލިމުންނެވެ. ދެން ޢަލަވީން (ނުޞައިރީން) ނާއި ޝީޢީންނާއި ކްރިސްޓިޔަނުުންގެ އިތުރުން ދުރޫޒީން ވެސް ކޮންމެ ވެސް ވަރަކަށް ސޫރިޔާގައި އުޅެއެވެ. 1960 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން ޤައުމުގެ ވެރިކަމުގެ ބާރު އޮތީ ނުޞައިރީންގެ އަތުގައެވެ. މިހާރުގެ ރައީސް ޑރ. ބައްޝާރުލްއަސަދު ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
އެއްތްނިކް ގޮތުން ބަލާއިރު ސޫރިޔާގެ އާބާދީގެ 80% މީހުންނަކީ ޢަރަބިންނެވެ. ސޫރިޔާގެ އާބާދީގެ އަނެއް 20% އެކުލެވިގެންވަނީ ކުރުދީންނާއި އަރްމީނީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ތުރްކުމަނުންނާއި ސިރްކާސީންގެ މައްޗަށެވެ.

== ސަގާފަތު ==
ސޫރިޔާގެ ސަގާފަތަށް ކަންޢާނީންނާއި ފީނީޤީންނާއި އާރާމީންނާާއި މިޞްރީންނާއި ސޫމާރީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ބާބިލީންނާއި ހިއްތީނީންގެ އަސަރުކޮށްފައިވާނޭ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.

== އިޤްތިޞާދު ==
ސޫރިޔާގެ އިޤްތިޞާދަކީ މާވަރުގަދަ އިޤްތިޞާދެއް ނޫން ނަމަވެސް އެއީ މާ ބަލި އިޤްތިޞާދެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4756 ޑޮލަރެވެ.

 <references/>
ސީރިޔަން އެރެބް ރިޕަބްލިކް ނުވަތަ ސޫރިޔާއަކީ އަކީ ހުޅަނގު އޭޝިޔާއަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
ސޫރިޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢަރަބި ބަހެވެ. ޢަރަބި ބަހުގެ އިތުރުން އާރާމީ ބަހާއި، އަރްމީނީ ބަހާއި، ކުރްދީ ބަހާއި، ތުރުކީ ބަސް ވެސް ސޫރިޔާގައި މުހިއްމު ބަސްބަހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެވެމުންދެއެވެ. 
އިނގިރޭސި ބަހުން ސޫރިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ސީރިޔަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ދިމިޝްޤެވެ. ސޫރިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ދިމިޝްޤެވެ. 
ސޫރިޔާއަކީ ރިޔާސީ އަދި އެއް ޕާޓީގެ ވެރިކަން ހިނގާ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 21 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 53 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.1 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ sy. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +963 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ސީރިޔަން ޕައުންޑްސްއެވެ.

 ނަން 
ސޫރިޔާގެ ނަން ނިސްބަތްވަނީ އާޝޫރީންނަށެވެ. އާޝޫރިޔާގެ މާނައަކީ އާޝޫރީންގެ ބިމެވެ.

 ޖުޣުރާފީ 
ސޫރިޔާގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ލުބުނާނާއި މެދުތެރޭ ކަނޑެވެ. އުތުރުގައި އޮތީ ތުރުކީއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮތީ ޢިރާޤެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ އުރުދުންއެވެ. ހުޅަނގު ދެކުނުގައި އޮތީ އިސްރާއީލެވެ.

 ތާރީޚު 
ސޫރިޔާއަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ޤަދީމީ ޙަޟާރަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ. ސޫރިޔާގެ ރަށެއް ކަމުގައިވާ އަބްލާއިން ވަނީ ކުރީގެ ވަރުގަދަ ސާމީ ރަށްވެހިކަމެއްގެ އަސަރު ފެނިފައެވެ. ރަތް ކަނޑުން ފެށިގެން އުތުރުން ތުރުކީއާ ހަމަޔަށް، އިރުމަތިން ޢިރާޤާ ހަމަޔަށް އޮތް ސަރަޙައްދުގައި ޤާއިމުވެފައި އޮތް މި ރަށްވެހިކަމަކީ އާމޫރީންގެ ރަށްވެހިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވެއެވެ.
އަބްލާގެ ރަށްވެހިކަމަކީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3000 އަހަރު ކުރިން ޤާއިމުވި ރަށްވެހިކަމެއް ކަމަށް ތާރީޚީ ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ.
އަބްލާގެ ރަށްވެހިކަމުގައި ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން އެންމެ ބޮޑަށް ގުޅިފައި ތިބީ ސޫމާރީންނާއި އައްކާދީންނާއެވެ.
އަދި މިޞްރުގެ ފިރުޢައުނުން ފޮނުވާފައިވާ ހަދިޔާތައް އަބްލާއިން ފެނިފައިވުމުން މިޞްރާއި އަބްލާއާ ދެމެދު ގުޅުން އޮތްކަން ކަށަވަރުވެގެންދެއެވެ.
އަބްލާވީ ބަހަކީ އައްކާދީ ބަހާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅުން ހުރި ބަހެއް ކަމަށް ދިރާސާތަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ.
ޢީސާއީ މީލާދުގެ ކުރީގެ ދެވަނަ ސާސްކަފުގައި ސޫރިޔާއަށް ވަނީ ކަންޢާނީންނާއި ފީނީޤީންނާއި އާރާމީންގެ ވެރިކަން ހިންގާފައެވެ. 
މިޞްރީންނާއި ސޫމާރީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ބާބިލީންނާއި ހިއްތީންނާ އެކި ދުވަސްވަރު ސޫރިޔާއާ ވަނީ ގުޅުން އުފެދިފައެވެ.
ޢީސާއީ މީލާދުގެ 64 އަހަރުކުރީން ޕޮންޕޭ ދަ ގްރޭޓް ވަނީ އަންޠާކިއްޔާ ހިފާފައެވެ. މި ހިސާބުން ސޫރިޔާއަކީ ރޫމާނީންގެ ޕްރޮވިންސަކަށް ބަދަލުވިއެވެ.
ރޫމާނީ އެމްޕަޔަރގެ ދުވަސްވަރުގައި ރޫމާއި އިސްކަންދަރިއްޔާއަށް ފަހުގައި ދެން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އިންޠާކިއްޔާއެވެ. 
ސޫރިޔާ ނުވަތަ ޝާމްކަރައަކީ ރޫމާނީ އެމްޕަޔަރ ގެ ޕްރޮވިންސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިއްމު އެއް ޕްރޮވިންސެވެ.

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
ސޫރިޔާގެ އާބާދީގައި އެންމެ ގިނައީ ސުންނީ މުސްލިމުންނެވެ. ދެން ޢަލަވީން (ނުޞައިރީން) ނާއި ޝީޢީންނާއި ކްރިސްޓިޔަނުުންގެ އިތުރުން ދުރޫޒީން ވެސް ކޮންމެ ވެސް ވަރަކަށް ސޫރިޔާގައި އުޅެއެވެ. 1960 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން ޤައުމުގެ ވެރިކަމުގެ ބާރު އޮތީ ނުޞައިރީންގެ އަތުގައެވެ. މިހާރުގެ ރައީސް ޑރ. ބައްޝާރުލްއަސަދު ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
އެއްތްނިކް ގޮތުން ބަލާއިރު ސޫރިޔާގެ އާބާދީގެ 80% މީހުންނަކީ ޢަރަބިންނެވެ. ސޫރިޔާގެ އާބާދީގެ އަނެއް 20% އެކުލެވިގެންވަނީ ކުރުދީންނާއި އަރްމީނީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ތުރްކުމަނުންނާއި ސިރްކާސީންގެ މައްޗަށެވެ.

 ސަގާފަތު 
ސޫރިޔާގެ ސަގާފަތަށް ކަންޢާނީންނާއި ފީނީޤީންނާއި އާރާމީންނާާއި މިޞްރީންނާއި ސޫމާރީންނާއި އާޝޫރީންނާއި ބާބިލީންނާއި ހިއްތީނީންގެ އަސަރުކޮށްފައިވާނޭ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.

 އިޤްތިޞާދު 
ސޫރިޔާގެ އިޤްތިޞާދަކީ މާވަރުގަދަ އިޤްތިޞާދެއް ނޫން ނަމަވެސް އެއީ މާ ބަލި އިޤްތިޞާދެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 4756 ޑޮލަރެވެ.