މަނަދޫ
{{Maldives Island|
ImageExists=Yes|
islandimage=Manadhoo.gif‏|
island=ނ.މަނަދޫ|
atoll=މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނުބުރި|
location= |
population=1910|
length=1650 m|
width=950 m|
male-distance=176 [[Kilometre|km]]|
phone= 6560029 960+|
fax= 6560029 960+|
}}
'''މަނަދޫ''' އަކީ  މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނުބުރީ (ނ.އަތޮޅު) ވެރިކަންކުރާރަށެވެ. މަނަދޫ އޮންނަނީ އަތޮޅުގެ މެދުތެރޭގައެވެ. މަނަދޫގައިހުންނަ ސަރުކާރުގެ މުހިންމު އޮފީސްތަކަށް ބަލާލާއިރު ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުއޮފީސް، ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުހޮސްޕިޓަލް، ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުމަދަރުސާ، ނ. އަތޮޅު ޕޮލިސް ސްޓޭޝަން ހިމެނެއެވެ. މަނަދޫގެ އާބާދީގައި 1575 މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާއިރު ތަރައްޤީގެގޮތުން މަސްވެރިކަންކުރުމާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި، ފަންގިވިނުން، ރޯނުވެށުމާއި، ގެދޮރު ޢިމާރާތްކުރުމާއި، އަދި ފަތުރުވެރިކަމުގެދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ޢުމުރުގެމީހުން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދެއެވެ. މަނަދޫގައިހުރި އަތޮޅުހޮސްޕިޓަލުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކުގެތެރޭގައި ލޭއަޅައިދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، އީ.ސީ.ޖީ. ހަދައިދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، ލެބޯޓްރީގެ އެކިއެކި ޓެސްޓްތައް ހަދައިދިނުން، އެކިކަހަލަ ކުދިއޮޕަރޭޝަންތައް ކޮށްދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، އަދި ތަފާތު ބަލިބައްޔަށް ފަރުވާދިނުން ހިމެނެއެވެ. މަނަދޫގައިހުންނަ ނ. އަތޮޅުމަދަރުސާއަކީ ގްރޭޑް 1 އިންފެށިގެން ގްރޭޑް 10 އަށް ތަޢްލީމްދެވެމުންދާ މަދަރުސާއެކެވެ. މިމަދަރުސާގައި ބޭރުރަށްރަށުގެ ކުދިންވެސް ތަޢްލީމް ޙާޞިލްކުރަމުންދެއެވެ. މަނަދޫއަކީ ސަރުކާރުން ފަޅުކޮނެ ބަނދަރު ހައްދަވައިދެއްވާފައިވާ ރަށެކެވެ. މަނަދޫއާ އެންމެކައިރިއަށް އޮންނަނީ މިލަދޫއެވެ.

==ތަފާސް ހިސާބުތައް==
===ރަށް===
* ރަށުގެ ބޮޑުމިން: 108 ހެކްޓަރ
* ދިގުމިން:1650މީޓަރ
* ފުޅާމިން: 950މިޓަރ
* މާލެއާ ދެމެދުގައި ހުރި ދުރުމިން: 175.72ކިލޯމީޓަރ
* ލޮންޖިޓިއުޑް:73?24'38"E 
* ލެޓިޓިއުޑް: 05?45' 46"N
* ރަށުގެ ފޯނު، ފެކްސް ނަމްބަރ: 6560029 
* ކަތީބު: ސަޢީދު ޤާސިމް މާލްރޯޑް ނ. މަނަދޫ 

===އާބާދީ===
914 އަންހެނުންގެ ޖުމްލަ
996 ފިރިހެނުންގެ ޖުމްލަ
1910 ރަށުގެ އާބާދީގެ މުޅިޖުމްލަ
618 ކުޑަކުދިން ( 18 އަހަރުންދަށް )
365 ފުރާވަރު (10-19 އަހަރު)
464 ޒުވާނުން(13-34 އަހަރު)
1307 މަސައްކަތްކުރާއުމުރު (15-64 އަހަރު)
728 ދަރިމައިވާޢުމުރު (15-49 އަހަރު)
47 މުސްކުޅި އުމުރު (65 އަހަރުންމަތި)

=== މަނަދޫގައި އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ===
* މަސްވެރިކަން 
* އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް
* ވަޑާން ކުރުން 
* ދަނޑުވެރިކަން
* ފަންގިވިނުން

=== މަނަދޫގައި އާމްދަނީ ލިބެންހުންނަތަންތަން ===
* ފިހާރަ (އަމިއްލަ) 18
* ސައި ހޮޓާ 4
* ވަޑާންގެ 5
* ފާރމަސީ (އަމިއްލަ) 1
* ފާރމަސީ(ސަރުކާރު) 1

===ތަޢުލީމީ ޚިދުމަތް===
* ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާ 1
* ނާސަރީ ސްކޫލް (އަމިއްލަ) 1
* އެންމެ މައްޗަށް ކިޔަވައިދެނީ  ގްރޭޑް 12 

=== މަނަދޫގެ ސިއްޙީ ޙިދުމަތްދޭ ތަންތަން ===
ނ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް ހުންނަނީ މަނދޫ ގައެވެ. ނ. އަތޮޅު ޞިއްޙީ މަރުކަޒު އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލަކަށް ބަދަލުވީ ( ތާރީޚް ) ގައެވެ. ނ. އަތޮޅު ޞިއްޙީ މަރުކަޒު ހުޅުވައި ދެއްވީ 18 ޑިސެމްބަރ 1990 ގައި އޭރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު އޮނަރަބުލް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާ ދީދީއެވެ. ޞިއްޙީ މަރުކަޒުގެ ކުރިން ހުރީ ހެލްތު ސެންޓަރެކެވެ. އެތަން ހުރީ ނ. އަތޮޅުގޭގެ ކުރިންމަތީގައެވެ. އޭރު އެތަނުގައި ހުންނަވަނީ ޖަމާޢަތުގެ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއެކެވެ. ނ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލްގައި މިހާރު އެކްސްރޭގެ ޚިދުމަތާއި ލެބޯޓްރީ ޓެސްޓްތައް ކުރެވެއެވެ. 

މަނަދޫގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ޞިއްޙީ މުވައްޒަފުން: 
* ފޫޅުމައިން 2  
* ޑޮކްޓަރުން 3
* ފާމަރސިސްޓުން 1
* ނަރުހުން 6
* ކޮމިއުނިޓީ ހެލްތް ވޯކާރސް 2
* ފެމިލީ ހެލްތް ވޯކާރސް 2
* ފާމަސިސްޓްސް  ރައްޔިތުންގެ1  
* ދިވެހި ބޭސްވެރިން 4

=== މަނަދޫގެ ބިމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ==
* ގެވަޅުގެ ގޮތުގައި ދެވިފައިވާ ބިންބިމުގެ އަދަދު  512
* ގެދޮރު އިމާރާތްކޮށްފައިވާ ތަންތަން 337
* ގެދޮރު އިމާރާތް ނުކުރެވިހުރި ތަންތަން 124
* މަނަދޫގައި ގެވަޅު ލިބެންހުރި އަދަދު 884
* މިސްކިތް (ފިރިހެނުންގެ) 2
 
=== މަނަދޫގައި ދުއްވާ ވެހިކަލްތައް ===
* ބައިސްކަލް 107 އަމިއްލަ
* އެމްބިއުލާންސް 1 ސަރުކާރު
* ޕިކަޕް 5 އަމިއްލަ
* ސައިކަލް 212 (އަމިއްލަ)
 
=== މަނަދޫގައި ދުއްވާ ކަނޑު އުޅަނދުފަހަރު ===
* ލޯންޗް 9 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
* ބޮއްކުރާ 2 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
* އިންޖީން ދޯނި 13 މަސްވެރިކަން
* ވަދު ދޯނި 10 މަސްވެރިކަން
* ރިޔާ ދޯނި 2 މަސްވެރިކަން
* ޔޮޓް ދޯނި 3 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
* ސަތަރި ދޯނި 2 މާލެއާއި އަތޮޅުތަކުގެއި ދުއްވުމަށް

=== ބޮޑެތި ހާދިސާތައް ===
===ސުނާމީ ކާރިސާ===

2004 ޑިސެމްބަރ 18 ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާގައި މަނަދޫއަށްވެސް ރާޅު އަރާފައިވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެއްވެސް މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުންވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ސުނާމީއާ ގުޅިގެން މީހަކަށް ސީރިއަސް އަނިޔާއެއް ލިބުނުކަމަކަށްވެސް ރެކޯޑް ކުރެވިފައެއްނުވެއެވެ. ގެލެރީގައި ސުނާމީ ކާރިސާގައި މަނަދޫއަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް ފެނިގެންދާނެއެވެ.

== މަނަދުއާ ގުޅޭ ލިންކްތައް ==
[https://web.archive.org/web/20110811222610/http://www.manadhoolive.com.mv/ މަނަދޫލައިވްގެ ހޯމްޕޭޖް]
<br>
[http://www.noonuatoll.gov.mv ނ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ ވެބްސައިޓް]

<br>
{{Islands of the Maldives}}
[[ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)]]
[[ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)]]
މަނަދޫ އަކީ  މިލަދުންމަޑުލު ދެކުނުބުރީ (ނ.އަތޮޅު) ވެރިކަންކުރާރަށެވެ. މަނަދޫ އޮންނަނީ އަތޮޅުގެ މެދުތެރޭގައެވެ. މަނަދޫގައިހުންނަ ސަރުކާރުގެ މުހިންމު އޮފީސްތަކަށް ބަލާލާއިރު ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުއޮފީސް، ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުހޮސްޕިޓަލް، ނ. އަތޮޅު އަތޮޅުމަދަރުސާ، ނ. އަތޮޅު ޕޮލިސް ސްޓޭޝަން ހިމެނެއެވެ. މަނަދޫގެ އާބާދީގައި 1575 މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާއިރު ތަރައްޤީގެގޮތުން މަސްވެރިކަންކުރުމާއި، ދަނޑުވެރިކަމާއި، ފަންގިވިނުން، ރޯނުވެށުމާއި، ގެދޮރު ޢިމާރާތްކުރުމާއި، އަދި ފަތުރުވެރިކަމުގެދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ޢުމުރުގެމީހުން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދެއެވެ. މަނަދޫގައިހުރި އަތޮޅުހޮސްޕިޓަލުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކުގެތެރޭގައި ލޭއަޅައިދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، އީ.ސީ.ޖީ. ހަދައިދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، ލެބޯޓްރީގެ އެކިއެކި ޓެސްޓްތައް ހަދައިދިނުން، އެކިކަހަލަ ކުދިއޮޕަރޭޝަންތައް ކޮށްދިނުމުގެ ޚިދުމަތް، އަދި ތަފާތު ބަލިބައްޔަށް ފަރުވާދިނުން ހިމެނެއެވެ. މަނަދޫގައިހުންނަ ނ. އަތޮޅުމަދަރުސާއަކީ ގްރޭޑް 1 އިންފެށިގެން ގްރޭޑް 10 އަށް ތަޢްލީމްދެވެމުންދާ މަދަރުސާއެކެވެ. މިމަދަރުސާގައި ބޭރުރަށްރަށުގެ ކުދިންވެސް ތަޢްލީމް ޙާޞިލްކުރަމުންދެއެވެ. މަނަދޫއަކީ ސަރުކާރުން ފަޅުކޮނެ ބަނދަރު ހައްދަވައިދެއްވާފައިވާ ރަށެކެވެ. މަނަދޫއާ އެންމެކައިރިއަށް އޮންނަނީ މިލަދޫއެވެ.

ތަފާސް ހިސާބުތައް
ރަށް
 ރަށުގެ ބޮޑުމިން: 108 ހެކްޓަރ
 ދިގުމިން:1650މީޓަރ
 ފުޅާމިން: 950މިޓަރ
 މާލެއާ ދެމެދުގައި ހުރި ދުރުމިން: 175.72ކިލޯމީޓަރ
 ލޮންޖިޓިއުޑް:73?24'38"E 
 ލެޓިޓިއުޑް: 05?45' 46"N
 ރަށުގެ ފޯނު، ފެކްސް ނަމްބަރ: 6560029 
 ކަތީބު: ސަޢީދު ޤާސިމް މާލްރޯޑް ނ. މަނަދޫ 

އާބާދީ
914 އަންހެނުންގެ ޖުމްލަ
996 ފިރިހެނުންގެ ޖުމްލަ
1910 ރަށުގެ އާބާދީގެ މުޅިޖުމްލަ
618 ކުޑަކުދިން ( 18 އަހަރުންދަށް )
365 ފުރާވަރު (10-19 އަހަރު)
464 ޒުވާނުން(13-34 އަހަރު)
1307 މަސައްކަތްކުރާއުމުރު (15-64 އަހަރު)
728 ދަރިމައިވާޢުމުރު (15-49 އަހަރު)
47 މުސްކުޅި އުމުރު (65 އަހަރުންމަތި)

 މަނަދޫގައި އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް 
 މަސްވެރިކަން 
 އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް
 ވަޑާން ކުރުން 
 ދަނޑުވެރިކަން
 ފަންގިވިނުން

 މަނަދޫގައި އާމްދަނީ ލިބެންހުންނަތަންތަން 
 ފިހާރަ (އަމިއްލަ) 18
 ސައި ހޮޓާ 4
 ވަޑާންގެ 5
 ފާރމަސީ (އަމިއްލަ) 1
 ފާރމަސީ(ސަރުކާރު) 1

ތަޢުލީމީ ޚިދުމަތް
 ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާ 1
 ނާސަރީ ސްކޫލް (އަމިއްލަ) 1
 އެންމެ މައްޗަށް ކިޔަވައިދެނީ  ގްރޭޑް 12 

 މަނަދޫގެ ސިއްޙީ ޙިދުމަތްދޭ ތަންތަން 
ނ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލް ހުންނަނީ މަނދޫ ގައެވެ. ނ. އަތޮޅު ޞިއްޙީ މަރުކަޒު އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލަކަށް ބަދަލުވީ ( ތާރީޚް ) ގައެވެ. ނ. އަތޮޅު ޞިއްޙީ މަރުކަޒު ހުޅުވައި ދެއްވީ 18 ޑިސެމްބަރ 1990 ގައި އޭރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު އޮނަރަބުލް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާ ދީދީއެވެ. ޞިއްޙީ މަރުކަޒުގެ ކުރިން ހުރީ ހެލްތު ސެންޓަރެކެވެ. އެތަން ހުރީ ނ. އަތޮޅުގޭގެ ކުރިންމަތީގައެވެ. އޭރު އެތަނުގައި ހުންނަވަނީ ޖަމާޢަތުގެ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއެކެވެ. ނ. އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލްގައި މިހާރު އެކްސްރޭގެ ޚިދުމަތާއި ލެބޯޓްރީ ޓެސްޓްތައް ކުރެވެއެވެ. 

މަނަދޫގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ޞިއްޙީ މުވައްޒަފުން: 
 ފޫޅުމައިން 2  
 ޑޮކްޓަރުން 3
 ފާމަރސިސްޓުން 1
 ނަރުހުން 6
 ކޮމިއުނިޓީ ހެލްތް ވޯކާރސް 2
 ފެމިލީ ހެލްތް ވޯކާރސް 2
 ފާމަސިސްޓްސް  ރައްޔިތުންގެ1  
 ދިވެހި ބޭސްވެރިން 4

= މަނަދޫގެ ބިމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު 
 ގެވަޅުގެ ގޮތުގައި ދެވިފައިވާ ބިންބިމުގެ އަދަދު  512
 ގެދޮރު އިމާރާތްކޮށްފައިވާ ތަންތަން 337
 ގެދޮރު އިމާރާތް ނުކުރެވިހުރި ތަންތަން 124
 މަނަދޫގައި ގެވަޅު ލިބެންހުރި އަދަދު 884
 މިސްކިތް (ފިރިހެނުންގެ) 2
 
 މަނަދޫގައި ދުއްވާ ވެހިކަލްތައް 
 ބައިސްކަލް 107 އަމިއްލަ
 އެމްބިއުލާންސް 1 ސަރުކާރު
 ޕިކަޕް 5 އަމިއްލަ
 ސައިކަލް 212 (އަމިއްލަ)
 
 މަނަދޫގައި ދުއްވާ ކަނޑު އުޅަނދުފަހަރު 
 ލޯންޗް 9 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
 ބޮއްކުރާ 2 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
 އިންޖީން ދޯނި 13 މަސްވެރިކަން
 ވަދު ދޯނި 10 މަސްވެރިކަން
 ރިޔާ ދޯނި 2 މަސްވެރިކަން
 ޔޮޓް ދޯނި 3 ރިސޯރޓްގައި ބޭނުންކުރާ
 ސަތަރި ދޯނި 2 މާލެއާއި އަތޮޅުތަކުގެއި ދުއްވުމަށް

 ބޮޑެތި ހާދިސާތައް 
ސުނާމީ ކާރިސާ

2004 ޑިސެމްބަރ 18 ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާގައި މަނަދޫއަށްވެސް ރާޅު އަރާފައިވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެއްވެސް މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުންވެފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ސުނާމީއާ ގުޅިގެން މީހަކަށް ސީރިއަސް އަނިޔާއެއް ލިބުނުކަމަކަށްވެސް ރެކޯޑް ކުރެވިފައެއްނުވެއެވެ. ގެލެރީގައި ސުނާމީ ކާރިސާގައި މަނަދޫއަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް ފެނިގެންދާނެއެވެ.

 މަނަދުއާ ގުޅޭ ލިންކްތައް 
މަނަދޫލައިވްގެ ހޯމްޕޭޖް

ނ.އަތޮޅު އޮފީހުގެ ވެބްސައިޓް

ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)
ޤިސްމު:މަނަދޫ (ނ. އަތޮޅު)