ޑެންމާކު
{{Infobox Country
|native_name = <span style="line-height:1.33em;">''Kongeriget Danmark''</span>
|conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Kingdom of Denmark</span>
|common_name = Denmark
|image_flag = Flag of Denmark.svg
|image_coat = National coat of arms of Denmark.svg
|national_motto = none<br />([[Royal mottos of Danish monarchs|Royal motto]]: ''Guds hjælp, Folkets kærlighed, Danmarks styrke''<br /><small>"God's Help, the People's Love, Denmark's Strength"</small>)
|image_map = EU-Denmark.svg
|map_caption = {{map caption|location_color=dark green|region=[[Europe]]|region_color=dark grey|subregion=the [[European Union]]|subregion_color=light green|legend=EU-Denmark.svg}}
|national_anthem = ''[[Der er et yndigt land]]''&nbsp;<small>(national)</small>
|royal_anthem = ''[[Kong Kristian stod ved højen mast|Kong Christian stod ved højen mast]]''&nbsp;<small>(royal and national)</small>
|official_languages = [[Danish language|Danish]]<sup>1</sup>
|ethnic_groups =  90.5% [[Danes|Danish]], 9.5% other groups ([[Germans]], [[Swedes]], [[Norwegians]], [[Bosnians]], [[Turkish people|Turks]], [[Arab people|Arabs]], [[Pakistan]]is, [[Dutch people|Dutch]], [[Kurdish people|Kurds]])<ref name="DSTimm">{{cite web|url=http://www.dst.dk/HomeUK/Statistics/focus_on/focus_on_show.aspx?sci=565 |title=Statistics Denmark – Immigrants and their descendants and foreign nationals |publisher=Dst.dk |date=2009-08-12 |accessdate=2009-08-20}}</ref>
|demonym = [[Danes|Danish]] or Dane/Danes
|capital = [[Copenhagen]]
|latd=55 |latm=43 |latNS=N |longd=12 |longm=34 |longEW=E
|largest_city = capital
|government_type = [[Parliamentary system|Parliamentary democracy]] and [[Constitutional monarchy]]
|leader_title1 = [[List of Danish monarchs|King]]
|leader_name1 = [[Frederik X]]
|leader_title2 = [[Prime Minister of Denmark|Prime Minister]]
|leader_name2 = [[Lars Løkke Rasmussen]]
|leader_title3 = [[Folketing#List of Speakers of the Folketing|Folketing Speaker]]
|leader_name3 = [[Pia Kjaersgaard]]
|leader_title4 = [[Danish parliamentary election, 2007|Current coalition]]
|leader_name4 = [[Cabinet of Lars Løkke Rasmussen|V Government]]
|accessionEUdate = 1 January 1973 (7<sup>th</sup>)
|area_km2 = 43,098.31
|area_sq_mi = 16,640 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = 134th²
|area_magnitude = 1 E10
|percent_water = 1.64²
|population_estimate = 5,534,738
|population_estimate_year = 1 October 2009
|population_estimate_rank = 108th
|population_density_km2 = 127.9
|population_density_sq_mi = 331.2 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 78th²
|GDP_PPP_year = 2008
|GDP_PPP = $204.269 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=128&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=49&pr.y=19 |title=Denmark|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref>
|GDP_PPP_rank = 49th
|GDP_PPP_per_capita = $37,304<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = 16th
|GDP_nominal = $340.029 billion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_rank = 27th
|GDP_nominal_year = 2008
|GDP_nominal_per_capita = $62,097<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = 5th
|Gini = 24.7
|Gini_year = 2009
|Gini_Relations = Canadians of Europe
|Gini_rank = 1st
|Gini_category = <span style="color:#090;">low</span>
|HDI_year = 2007
|HDI = {{increase}} 0.955<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Human Development Report 2009]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref>
|HDI_rank = 16th
|HDI_category = <span style="color:#090;">very&nbsp;high</span>
|sovereignty_type = Consolidation
|sovereignty_note = 8th century
|currency = [[Danish krone]]
|currency_code = DKK
|time_zone = [[Central European Time|CET]]²
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]²
|utc_offset_DST = +2
|drives_on                    = right 
|cctld = [[.dk]]<sup>2,3</sup>
|calling_code = [[Telephone numbers in Denmark|45]]<sup>4</sup>
|footnotes = <sup>1</sup> Co-official with [[Faroese language|Faroese]] in the [[Faroe Islands]]. [[German language|German]] is recognised as a protected minority language in the South Jutland (Sønderjylland) area of Denmark. Danish is recognised as a protected minority language in the [[Schleswig-Holstein]] region of [[Germany]].<br />² For Denmark excluding the Faroe Islands and [[Greenland]].<br />³ The TLD [[.eu]] is shared with other [[European Union]] countries.<br /><sup>4</sup> The [[Faroe Islands]] use +298 and [[Greenland]] uses +299.
}}

ޑެންމާކަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އުތުރު ޔޫރަޕުގެ ޤައުމެކެވެ.

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
ޑެންމާކުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޑެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޑެނިޝް ނުވަތަ ޑޭންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކޯޕަންހޭގަންއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. 
މިއީ ބަރުލަމާނީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. އަދި ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 109 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. 
ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 43098.31 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ dk. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +45 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޑެނިޝް ކްރޯންއެވެ.

== ނަން ==
“ޑެންމާކް” މި ނަމުގެ އަޞްލާ ބެހޭ ގޮތުން ވަރަށް ގިނަ ބަހުސްތަކެެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި ކުރެވެމުން ދެއެވެ. މި ގޮތުން ބައެއް މީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި “ޑެން” މި ބަހުގެ އަޞްލަކީ ސެންސިކިރު^ް ބަހުގެ “ދަހނުސް” އެވެ. މި ބަހުގެ މާނައަކީ ޞަޙަރާއެވެ. އަނެއް ބައި ކަމުގައިވާ “މާކް” ގެ މާނައަކީ ޖަންގަލި ކަމުގައި ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލު ކުރެއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޑެންމާކު އޮތީ ސުވިޑްންގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައެވެ. ނޯވޭގެ ދެކުނުގައެވެ. ޑެންމާކުގެ ދެކުނުގައި އޮތީ ޖަރުމަނެވެ. ބޯޑަރުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ބަލްތިކް ކަނޑާއި އުތުރު ކަނޑާ، ޑެންމާކުގެ އައްސޭރި ބޯޑަރު ހިއްސާ ކުރެއެވެ.

== ތާރީޚު ==
އާސާރީ ގޮތުން ފެންނަން ހުރި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރުގައި ޑެންމާކަކީ ވަރަށް ޤަދީމީ ތާރީޚެއް އޮތް ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ޢީސާއީ މީލާދުގެ 12500 އަހަރު ކުރީއްސުރެ ވެސް ޑެންމާކުގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ.
ހަމަ އެހެންމެ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3900 އަހަރު ކުރީން ޑެންމާކުގައި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ޙަރަކާތްތައް ހިނގާފައިވާކަމުގެ ހެކިތައް ލިބެން އެބަހުއްޓެވެ.
ރޯމަނުންގެ ކުރީގެ ދަގަނޑުގެ ޒަމާނުގައި (މީލާދުގެ ކުރީގެ 500 އިން ފެށިގެން މީލާދުގެ 1 އާ ހަމަޔަށް) މިހިސާބުގެ ވެހީން ވަނީ ދެކުނަށް ހިޖުރަކުރާން ފަށާފައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޑެނިޝް މީހުން މި ސަރަޙައްދަށް ވަދެފައިވަނީ އަލްމާނީންގެ ދަގަނޑުގެ ޒަމާނުގައެވެ. މީލާދުގެ 1 އަހަރާއި 400 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގައެވެ.
ރޯމަނުން ވަނީ ޑެންމާކުގައި ތިބި އެ ބިމުގެ ވަޒަންވެރީންނާއެކު ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތައް ދަމަހައްޓާފައެވެ. އެހެންކަމުން ރޯމަނުންގެ ސިއްކަތައް ޑެންމާކުން ފެނިފައިވެއެވެ.
މީލާދީން 8 ވަނަ ޤަރުނާއި 11 ވަނަ ޤަރުނާ ދެމެދުގައި ޑެނިޝް މީހުން ވެސް ވެފައިވަނީ ވައިކިން މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަޔަކަށެވެ.
ވައިކިން މީހުން ވަނީ މީލާދީން 9 ވަނަ ޤަރުނުގައި އައިސްލޭންޑު ހޯދައި، އެތަނުގައި ވަޒަންވެރިވެފައެވެ. އެއީ އެމީހުން ފަރޯއޭ ޖަޒީތަކަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައެވެ. އެތަނުން ގްރީންލޭންޑާއި ވިންލޭންޑުގައި ވެސް މީހުން ވަޒަންވެރިވިއެވެ.
އެމީހުންގެ އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގެ ހުނަރު ބޭނުންކޮށްގެން އެމީހުން ވަނީ ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ބައެއް ތަންތަނަށާއި ބްރިޓިޝް ޖަޒީރާތަކަށް ޙަމަލާތައް ދީފައެވެ.
ގްރީންލޭންޑުން ފެށިގެން ގުސްތަންތީނިއްޔާއާ ހަމަޔަށް އެމީހުން ވަނީ އެމީހުންގެ ވިޔަފާރީގެ މަގުތައް ފުޅާކޮށްފައެވެ. 
ޑެނިޝް ވައިކިން މީހުންނަކީ ބްރިޓެއިން އާއި ފަރަންސޭސިވިލާތާއި އަޔަރލޭންޑުގައި އެންމެ ޙަރަކާތްތެރިކޮށް އުޅުނު މީހުންނެވެ.
ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ޑެންމާކާއި އިނގިރޭސީންނާ ދެމެދު ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާފައިވެއެވެ. 
ޑެންމާކް އީ.ޔޫ އާ ގުޅިފައިވަނީ 1 ޖަނަވަރީ 1973 ގައެވެ. މިއީ އީ.ޔޫއގެ މެންބަރަކަށްވި 7 ވަނަ ޤައުމެވެ.

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
ޑެންމާކުގެ އާބާދީގެ 90.5% މީހުންނަކީ ޑެނިޝް ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 9.5% މީހުންނަކީ އެހެން ނަސްލުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. މި ގޮތުން ޖަރުމަނުންނާއި ސްވީޑުންނާއި ނޮވޭޖިޔަނުންނާއި ބޮސްނިޔާ ނަސްލުގެ މީހުންނާާއި ތުރުކީންނާއި އަރަބީންނާއި އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާއި ޑަޗުންނާއި ކުރުދީން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.

== ސަގާފަތު ==
ސަގާފަތުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ޑެންމާކުގެ ސަގާފަތަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ އެއް ކަންތައްތަކެއް ހިއްސާކުރާ ސަގާފަތެކެވެ.

== އިޤްތިޞާދު ==
ޑެންމާކަކީ ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ މުއްސަނދި ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 37304 ޑޮލަރެވެ.

{{Reflist}}
ޑެންމާކަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އުތުރު ޔޫރަޕުގެ ޤައުމެކެވެ.

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
ޑެންމާކުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޑެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ޑެނިޝް ނުވަތަ ޑޭންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކޯޕަންހޭގަންއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. 
މިއީ ބަރުލަމާނީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. އަދި ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 5 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 109 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. 
ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 43098.31 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ dk. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +45 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ޑެނިޝް ކްރޯންއެވެ.

 ނަން 
“ޑެންމާކް” މި ނަމުގެ އަޞްލާ ބެހޭ ގޮތުން ވަރަށް ގިނަ ބަހުސްތަކެެއް ކުރެވިފައިވެއެވެ. އަދި ކުރެވެމުން ދެއެވެ. މި ގޮތުން ބައެއް މީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި “ޑެން” މި ބަހުގެ އަޞްލަކީ ސެންސިކިރު^ް ބަހުގެ “ދަހނުސް” އެވެ. މި ބަހުގެ މާނައަކީ ޞަޙަރާއެވެ. އަނެއް ބައި ކަމުގައިވާ “މާކް” ގެ މާނައަކީ ޖަންގަލި ކަމުގައި ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލު ކުރެއެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ޑެންމާކު އޮތީ ސުވިޑްންގެ ހުޅަނގު ދެކުނުގައެވެ. ނޯވޭގެ ދެކުނުގައެވެ. ޑެންމާކުގެ ދެކުނުގައި އޮތީ ޖަރުމަނެވެ. ބޯޑަރުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ބަލްތިކް ކަނޑާއި އުތުރު ކަނޑާ، ޑެންމާކުގެ އައްސޭރި ބޯޑަރު ހިއްސާ ކުރެއެވެ.

 ތާރީޚު 
އާސާރީ ގޮތުން ފެންނަން ހުރި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރުގައި ޑެންމާކަކީ ވަރަށް ޤަދީމީ ތާރީޚެއް އޮތް ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ޢީސާއީ މީލާދުގެ 12500 އަހަރު ކުރީއްސުރެ ވެސް ޑެންމާކުގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ.
ހަމަ އެހެންމެ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 3900 އަހަރު ކުރީން ޑެންމާކުގައި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ޙަރަކާތްތައް ހިނގާފައިވާކަމުގެ ހެކިތައް ލިބެން އެބަހުއްޓެވެ.
ރޯމަނުންގެ ކުރީގެ ދަގަނޑުގެ ޒަމާނުގައި (މީލާދުގެ ކުރީގެ 500 އިން ފެށިގެން މީލާދުގެ 1 އާ ހަމަޔަށް) މިހިސާބުގެ ވެހީން ވަނީ ދެކުނަށް ހިޖުރަކުރާން ފަށާފައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޑެނިޝް މީހުން މި ސަރަޙައްދަށް ވަދެފައިވަނީ އަލްމާނީންގެ ދަގަނޑުގެ ޒަމާނުގައެވެ. މީލާދުގެ 1 އަހަރާއި 400 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދުގައެވެ.
ރޯމަނުން ވަނީ ޑެންމާކުގައި ތިބި އެ ބިމުގެ ވަޒަންވެރީންނާއެކު ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތައް ދަމަހައްޓާފައެވެ. އެހެންކަމުން ރޯމަނުންގެ ސިއްކަތައް ޑެންމާކުން ފެނިފައިވެއެވެ.
މީލާދީން 8 ވަނަ ޤަރުނާއި 11 ވަނަ ޤަރުނާ ދެމެދުގައި ޑެނިޝް މީހުން ވެސް ވެފައިވަނީ ވައިކިން މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަޔަކަށެވެ.
ވައިކިން މީހުން ވަނީ މީލާދީން 9 ވަނަ ޤަރުނުގައި އައިސްލޭންޑު ހޯދައި، އެތަނުގައި ވަޒަންވެރިވެފައެވެ. އެއީ އެމީހުން ފަރޯއޭ ޖަޒީތަކަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައެވެ. އެތަނުން ގްރީންލޭންޑާއި ވިންލޭންޑުގައި ވެސް މީހުން ވަޒަންވެރިވިއެވެ.
އެމީހުންގެ އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގެ ހުނަރު ބޭނުންކޮށްގެން އެމީހުން ވަނީ ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ބައެއް ތަންތަނަށާއި ބްރިޓިޝް ޖަޒީރާތަކަށް ޙަމަލާތައް ދީފައެވެ.
ގްރީންލޭންޑުން ފެށިގެން ގުސްތަންތީނިއްޔާއާ ހަމަޔަށް އެމީހުން ވަނީ އެމީހުންގެ ވިޔަފާރީގެ މަގުތައް ފުޅާކޮށްފައެވެ. 
ޑެނިޝް ވައިކިން މީހުންނަކީ ބްރިޓެއިން އާއި ފަރަންސޭސިވިލާތާއި އަޔަރލޭންޑުގައި އެންމެ ޙަރަކާތްތެރިކޮށް އުޅުނު މީހުންނެވެ.
ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ޑެންމާކާއި އިނގިރޭސީންނާ ދެމެދު ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާފައިވެއެވެ. 
ޑެންމާކް އީ.ޔޫ އާ ގުޅިފައިވަނީ 1 ޖަނަވަރީ 1973 ގައެވެ. މިއީ އީ.ޔޫއގެ މެންބަރަކަށްވި 7 ވަނަ ޤައުމެވެ.

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
ޑެންމާކުގެ އާބާދީގެ 90.5% މީހުންނަކީ ޑެނިޝް ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. 9.5% މީހުންނަކީ އެހެން ނަސްލުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. މި ގޮތުން ޖަރުމަނުންނާއި ސްވީޑުންނާއި ނޮވޭޖިޔަނުންނާއި ބޮސްނިޔާ ނަސްލުގެ މީހުންނާާއި ތުރުކީންނާއި އަރަބީންނާއި އިންޑިޔާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާއި ޑަޗުންނާއި ކުރުދީން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.

 ސަގާފަތު 
ސަގާފަތުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ޑެންމާކުގެ ސަގާފަތަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ އެއް ކަންތައްތަކެއް ހިއްސާކުރާ ސަގާފަތެކެވެ.

 އިޤްތިޞާދު 
ޑެންމާކަކީ ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ މުއްސަނދި ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 37304 ޑޮލަރެވެ.