އިސްލާމް ދީން
{{Islam}}
'''އިސްލާމް''' (ޢަރަބިން: اسلام = ﷲ އަށް ބޯލެނބުން) އަކީ [[ތައުޙީދު|ތައުޙީދީ]] ދީނެކެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ސަމާވީ ދިންތަކުގެ ތެރެއިން ދީނެކެވެ. އިސްލާމް ދީނަކީ މިއަދު ދުނިޔޭގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބިޔަ ދީނެވެ. މި ދީނުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މުސްލިމުންނެވެ.

އަލްޢައްލާމާ ޑރ. ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން އަލް ފައުޒާން ވިދާޅުވިއެވެ.<blockquote>އިސްލާމް ދީނަކީ: ތައުޙީދުގެ މަތީ ﷲ އަށް އަމާންދީ ބޯލަނބައި ކިޔަމަންވުމެވެ. އަދި ޝިރުކާއި އޭގެ އަހުލުވެރީންގެ ކިބައިން ބަރީއަވުމެވެ. މިއީ އިސްލާމް ދީނަކީ ޢާންމު ތަޢުރީފެވެ. މިއީ ޝައިޚުލްއިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ رحمه الله ޛިކުރުކުރައްވާފައިވާ، އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޝައިޚުލް އިސްލާމް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދިލްޥައްހާބް رحمه الله އެކަލޭގެފާނުގެ "ثَلَاثَةُ الْأصُولُ" ގައި ނަޤުލު­ކުރައްވާފައިވާ ތަޢުރީފެވެ.<ref>ބައްލަވާ: ތަފްސީރުއްޠަބަރީ (6 / 81)، މަޖްމޫޢު ފަތާވާ (5 / 239)، ޘަލާޘަތުލް އުޞޫލް (6 / 137)، ޢަޤީދަތުލް ފިރްޤަތިއްނާޖިޔާ (ޞ 17)</ref> މިއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ޢާންމު މާނައެވެ.<ref name="Unnamed-20230318172351">އަލްފައުޒާން، ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން (2008). <nowiki>''المنحة الربانية في شرح الأربعين النووية''</nowiki>، ޞ. 35. ދާރުލްޢާޞިމާ، ރިޔާޟް. އައި.އެސް.ބީ.އެން. 9789960692586861.</ref></blockquote>

== އިސްލާމްދީނުގެ ޢަޤީދާތައް ==

=== ﷲގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށް އީމާންވުން ===
{{main|ތައުޙީދު}}
=== މަލާއިކަތުންނަށް އީމާންވުން ===

=== ﷲ ބާވައިލެއްވި ފޮތްތަކަށް އީމާންވުން ===

=== ރަސޫލުންނަށް އީމާންވުން ===
{{main|މުސްލިމް ނަބީން}}
=== އާޚިރަތްދުވަހަށް އީމާންވުން ===

=== މިންވަރަށް އީމާންވުން ===

== އިސްލާމްދީނުގެ އަޅުކަންތަކާއި ބައެއް ޝައާޢިރުތައް ==

=== އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތައް ===
އިސްލާމް ދީނުގެ ރުކުންތަކަކީ: ﷲ މެނުވީ ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަން­ކުރެވޭ އިލާހަކު ނުވާ­ކަމަށާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ ﷲ ގެ ރަސޫލާ­ކަމަށް ހެކިވުމާއި، ނަމާދު ޤާއިމްކުރުމާއި، ޒަކާތްދިނުމާއި، ރަމަޟާން­މަހު ރޯދަ­ހިފުމާއި، ގެފުޅަށް ދާން ކުޅަދާނަ­ވެއްޖެ­ނަމަ ގެފުޅަށް ޙައްޖު­ވުމެވެ.
އަލްޢައްލާމާ ޑރ. ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން އަލް ފައުޒާން ވިދާޅުވިއެވެ.<ref name="Unnamed-20230318172351"/><blockquote>ހިތުގެ އިޢްތިޤާދާ އެކު މި ފަސް ރުކުން ކޮންމެހެން ވެސް އަދާކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މި ފަސް ރުކުނުގެ އިތުރަށް ދެންހުރި ވާޖިބު ކަންކަންކަމާއި، މުސްތަޙައްބު (ސުންނަތް) ކަންކަމަކީ މި ފަސް ރުކުން ފުރިހަމަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. އެއީ މި ރުކުންތަކުގެ އިތުރަށް ކޮންމެހެން ވެސް ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ވާޖިބު ކަންތައްތަކާއި، ފުރިހަމަކުރުން އެދެވޭ މުސްތަޙައްބު ކަންތައްތަކެވެ. މި ފަސް ރުކުނަކީ އިސްލާމް ދީން އޭގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އަސާސްތަކެވެ. ދެންހުރި ވާޖިބުތަކާއި ސުންނަތްތައް އަންނާނީ އޭގެ ފަހުގައެވެ. މީހަކު މި ފަސް ރުކުން ނުވަތަ އެއިން ބައެއް ދޫކޮށްފައި ދެން އެހެން ވާޖިބު ނޫނީ ސުންނަތް ކަންކަން ކުރިއަސް ކުރާނޭ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެއެވެ. އޭރުން އޭނާގެ އަމަލުތައް އެ ބިނާކުރީ އަސާސެއް ބިންގަލެއް ނެތިއެވެ. ބިނާއެއް ކޮޅަށް ހުންނާނީ އޭގެ ބިންގަލުގެ މައްޗަށެވެ.</blockquote>

==== ޝަހާދަތް ====
{{main|ޝަހާދަތް}}
އެއީ ﷲ މެނުވީ ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަން­ކުރެވޭ އިލާހަކު ނުވާ­ކަމަށާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ ﷲ ގެ ރަސޫލާ­ކަމަށް ދުލުން ހެކިވެ ހިތުން އެކަން ޤަބޫލުކުރުމެވެ.

==== ނަމާދު ====
{{main|ނަމާދު}}
==== ޒަކާތް ====
{{main|ޒަކާތް}}
==== ރޯދަ­ ====
{{main|ރޯދަ}}
==== ޙައްޖު ====
{{main|ޙައްޖު}}
=== އިސްލާމީ އަދަބުއަޚްލާޤް ===

=== އިސްލާމީ ޢީދުތައް ===

=== ޢާއިލާއާއި މުޖުތަމަޢު ===

=== މިސްކިތްތައް ===

=== ޖިހާދު ===
{{main|ޖިހާދު}}
== އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ==

== އިސްލާމީ ތާރީޚު ==

== އިސްލާމްދީނަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް ފިރުޤާތައް ==

==== ސުންނީން ====
{{main|ސުއްނީ މުސްލިމުން}}
==== ޝީޢީން ====
{{main|ޝީޢީ މަޛްހަބު}}
==== ޞޫފީން ====
{{main|ޞޫފީން}}
==== ޚަވާރިޖުން ====
{{main|ޚަވާރިޖުން}}
== އިތުރު ފާލަންތައް ==

== ރެފަރެންސް ==
އިސްލާމް (ޢަރަބިން: اسلام = ﷲ އަށް ބޯލެނބުން) އަކީ ތައުޙީދީ ދީނެކެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ސަމާވީ ދިންތަކުގެ ތެރެއިން ދީނެކެވެ. އިސްލާމް ދީނަކީ މިއަދު ދުނިޔޭގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބިޔަ ދީނެވެ. މި ދީނުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް ކިޔަނީ މުސްލިމުންނެވެ.

އަލްޢައްލާމާ ޑރ. ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން އަލް ފައުޒާން ވިދާޅުވިއެވެ.އިސްލާމް ދީނަކީ: ތައުޙީދުގެ މަތީ ﷲ އަށް އަމާންދީ ބޯލަނބައި ކިޔަމަންވުމެވެ. އަދި ޝިރުކާއި އޭގެ އަހުލުވެރީންގެ ކިބައިން ބަރީއަވުމެވެ. މިއީ އިސްލާމް ދީނަކީ ޢާންމު ތަޢުރީފެވެ. މިއީ ޝައިޚުލްއިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ رحمه الله ޛިކުރުކުރައްވާފައިވާ، އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޝައިޚުލް އިސްލާމް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދިލްޥައްހާބް رحمه الله އެކަލޭގެފާނުގެ "ثَلَاثَةُ الْأصُولُ" ގައި ނަޤުލު­ކުރައްވާފައިވާ ތަޢުރީފެވެ.ބައްލަވާ: ތަފްސީރުއްޠަބަރީ (6 / 81)، މަޖްމޫޢު ފަތާވާ (5 / 239)، ޘަލާޘަތުލް އުޞޫލް (6 / 137)، ޢަޤީދަތުލް ފިރްޤަތިއްނާޖިޔާ (ޞ 17) މިއީ އިސްލާމް ދީނުގެ ޢާންމު މާނައެވެ.އަލްފައުޒާން، ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން (2008). ''المنحة الربانية في شرح الأربعين النووية''، ޞ. 35. ދާރުލްޢާޞިމާ، ރިޔާޟް. އައި.އެސް.ބީ.އެން. 9789960692586861.

 އިސްލާމްދީނުގެ ޢަޤީދާތައް 

 ﷲގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށް އީމާންވުން 

 މަލާއިކަތުންނަށް އީމާންވުން 

 ﷲ ބާވައިލެއްވި ފޮތްތަކަށް އީމާންވުން 

 ރަސޫލުންނަށް އީމާންވުން 

 އާޚިރަތްދުވަހަށް އީމާންވުން 

 މިންވަރަށް އީމާންވުން 

 އިސްލާމްދީނުގެ އަޅުކަންތަކާއި ބައެއް ޝައާޢިރުތައް 

 އިސްލާމްދީނުގެ ރުކުންތައް 
އިސްލާމް ދީނުގެ ރުކުންތަކަކީ: ﷲ މެނުވީ ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަން­ކުރެވޭ އިލާހަކު ނުވާ­ކަމަށާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ ﷲ ގެ ރަސޫލާ­ކަމަށް ހެކިވުމާއި، ނަމާދު ޤާއިމްކުރުމާއި، ޒަކާތްދިނުމާއި، ރަމަޟާން­މަހު ރޯދަ­ހިފުމާއި، ގެފުޅަށް ދާން ކުޅަދާނަ­ވެއްޖެ­ނަމަ ގެފުޅަށް ޙައްޖު­ވުމެވެ.
އަލްޢައްލާމާ ޑރ. ޞާލިޙް ބިން ފައުޒާން އަލް ފައުޒާން ވިދާޅުވިއެވެ.ހިތުގެ އިޢްތިޤާދާ އެކު މި ފަސް ރުކުން ކޮންމެހެން ވެސް އަދާކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. މި ފަސް ރުކުނުގެ އިތުރަށް ދެންހުރި ވާޖިބު ކަންކަންކަމާއި، މުސްތަޙައްބު (ސުންނަތް) ކަންކަމަކީ މި ފަސް ރުކުން ފުރިހަމަކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ. އެއީ މި ރުކުންތަކުގެ އިތުރަށް ކޮންމެހެން ވެސް ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ވާޖިބު ކަންތައްތަކާއި، ފުރިހަމަކުރުން އެދެވޭ މުސްތަޙައްބު ކަންތައްތަކެވެ. މި ފަސް ރުކުނަކީ އިސްލާމް ދީން އޭގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އަސާސްތަކެވެ. ދެންހުރި ވާޖިބުތަކާއި ސުންނަތްތައް އަންނާނީ އޭގެ ފަހުގައެވެ. މީހަކު މި ފަސް ރުކުން ނުވަތަ އެއިން ބައެއް ދޫކޮށްފައި ދެން އެހެން ވާޖިބު ނޫނީ ސުންނަތް ކަންކަން ކުރިއަސް ކުރާނޭ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެއެވެ. އޭރުން އޭނާގެ އަމަލުތައް އެ ބިނާކުރީ އަސާސެއް ބިންގަލެއް ނެތިއެވެ. ބިނާއެއް ކޮޅަށް ހުންނާނީ އޭގެ ބިންގަލުގެ މައްޗަށެވެ.

 ޝަހާދަތް 

އެއީ ﷲ މެނުވީ ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަން­ކުރެވޭ އިލާހަކު ނުވާ­ކަމަށާއި، މުޙައްމަދުގެފާނީ ﷲ ގެ ރަސޫލާ­ކަމަށް ދުލުން ހެކިވެ ހިތުން އެކަން ޤަބޫލުކުރުމެވެ.

 ނަމާދު 

 ޒަކާތް 

 ރޯދަ­ 

 ޙައްޖު 

 އިސްލާމީ އަދަބުއަޚްލާޤް 

 އިސްލާމީ ޢީދުތައް 

 ޢާއިލާއާއި މުޖުތަމަޢު 

 މިސްކިތްތައް 

 ޖިހާދު 

 އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް 

 އިސްލާމީ ތާރީޚު 

 އިސްލާމްދީނަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް ފިރުޤާތައް 

 ސުންނީން 

 ޝީޢީން 

 ޞޫފީން 

 ޚަވާރިޖުން 

 އިތުރު ފާލަންތައް 

 ރެފަރެންސް