ނޮޅިވަރަންފަރު (ހދ. އަތޮޅު)
މިއީ ހދ.އަތޮޅުގައި މީހުން އާބާދުވެފައިވާ ރަށް ތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ނޮޅިވަރަންފަރަކީ ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުތެރެއިން އެއްރަށެވެ. ކުރީގެ ތިލަދުންމަތި މިހާރުގެ ހދ. އަތޮޅަށް ނިސްބަތްވާ މި ރަށަކީ ނޮޅިވަރަމާއި ހަނިމާދޫގެ މެދުގައި އޮންނަ ހދ. އަތޮޅުން ދެވަނަޔަށް އެންމެބޮޑު ރަށެވެ.ދިވެހި ރާއްޖޭގައި އިސްލާމީ އަތޮޅިވެރިކަމެއް އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި ރަށަކީ ވެސް ނޮޅިވަރަންފަރެވެ. 400 އަހަރަށް ވުރެން ގިނަ ދުވަހު އަތޮޅުވެރިކަން ކޮއްފައިވެއެވެ. ތާރީޚް ފޮތްތަކުގައި މި ރަށަކީވެސް ރަން އަކުރުން ފަވާލެވިފައިވާ ރަށެކެވެ. އެދުރު ކަލޭފާނު، ޙުސެން ގަދައަހަންމައިދީ ފަދަ ބޭބޭފުޅުންނަކީ މިރަށުގެ ބަޠަލުންނެވެ.
މަލަމަތި ހިތްގައިމު، ބޮޑުފަޅަކާއި ރީތިސާފު ދޮންވެލިގޮނޑުދޮށެއް ލިބިފައިވާ މި ރަށުގެ ރީތިކަމަށް އިތުރު ހިތްގައިމުކަމެއް ގެނެސް ދެނީ… އަތިރިމަތީގެސާފުކަމާއި ފިނިމައިޒާންތަކުގެ ފުރިހަމަކަމާއި ސާފުތާހިރުކަމެވެ. ރަށަށް ޒިޔާރާތްކުރާ ފަރުރުވެރިންނާއި ރަށުގެ އަހުލުވެރިން 24 ގަޑިއިރު މި ފިނިމައިޒާން ތަކުން ހިތްހަމަޖެހުން ޙާޞިލްކުރާއިރު މިކަމުގައި އެންމެ ބޮޑުޙިއްސާއެއް އޮތީ ރަށްސާފުކުރުމުގައި ޙަރަކާތް ތެރިވާ އަންހެނުންނެވެ. ރަށުތެރޭގެ ހިތްގައިމުކަންވެސް ގުޅިފާވަނީ ހަމަ މިދެންނެވި ހީވާގި މުރާލި “ފަހުލަވާނުން”ނާއެވެ.
ދަނޑުވެރިކަން ކޮށްއުޅޭ މިރަށުގައި މަސްވެރިކަމަކީ ވެސް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ކުރަމުން އންނަކަމެކެވެ. ވިޔަފާރިވެރިން މަދު ނަމަވެސް ވާދަވެރި މާހައުލެއްގައި ވާދަކުރާ މަދުވިޔަފާރި ވެރިން ކޮޅެއްތިބުމުގެ ނަތީޖާ އަކީ ފިހާރަތަކުން ލިބެމުންދާ ޚިދްމަތް ފުރިހަމަވުމެވެ.
އާބާދީގައި މިހާރު 1800 އާ ގާތްކުރާ ޢަދަދަކަށް މީހުންދިރިއުޅޭ މިރަށުގައި ގްރޭޑް 10 އަށް ކިޔަވައިދޭން މިއަހަރުމިވަނީ ފަށާފައެވެ. ރަށުއޮފީސް، ޞިއްޙީމަރުކަޒު، އަދި ރަށުކޯޓެއްގެ ފުރިހަމަ ޚިދްމަތްލިބެމުންދާ މިރަށުގެ އަހުލުވެރިން ނަމާދުކުރުމަށްޓަކައި 3 މިސްކިތް ބިނާކުރެވިފައި ވެއެވެ. އާސާރީ ބިނާތަކާ އާސާރީ އެތައް އެތައް ކަންތައްތަކެއް ހުރި މިރަށަކީ މިހާރުވެސް އެތަން ފެންނަން ހުރި މަދު ރަށްތަކުގެތެރޭން އެއްރަށެވެ. މި ގޮތުން ޢުމުރުން ވީކިހާދުވަހެއްކަން ނޭނގޭ ބޮޑު ލާމި ގަސް، ޒިޔާރާތްތައް  އަދި އެދުރުކަލޭފާންމިސްކިތް، އަދި މިނޫނަސް އެތައް ކަމެކެވެ.
މި ހިތްގައިމު ޗާލު ރަށުގެ މުސްތަޤްބަލް މިހާރަށްވުރެ އުޖާލާކުރުމަށްމަސައްކަތް ކުރުމުގެ ތަޥްފީޤް މާތްﷲ މިރަށުގެ އަހުލުވެރިންނަށް މިންވަރު ކުރައްވާށި……….(އާމީން)

ވެބް ސައިޓް 
[https://web.archive.org/web/20111207080442/http://nolhivaranfaru.com/ nolhivaranfaru.com]

{{Islands of the Maldives}}
މިއީ ހދ.އަތޮޅުގައި މީހުން އާބާދުވެފައިވާ ރަށް ތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ.
ނޮޅިވަރަންފަރަކީ ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުތެރެއިން އެއްރަށެވެ. ކުރީގެ ތިލަދުންމަތި މިހާރުގެ ހދ. އަތޮޅަށް ނިސްބަތްވާ މި ރަށަކީ ނޮޅިވަރަމާއި ހަނިމާދޫގެ މެދުގައި އޮންނަ ހދ. އަތޮޅުން ދެވަނަޔަށް އެންމެބޮޑު ރަށެވެ.ދިވެހި ރާއްޖޭގައި އިސްލާމީ އަތޮޅިވެރިކަމެއް އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި ރަށަކީ ވެސް ނޮޅިވަރަންފަރެވެ. 400 އަހަރަށް ވުރެން ގިނަ ދުވަހު އަތޮޅުވެރިކަން ކޮއްފައިވެއެވެ. ތާރީޚް ފޮތްތަކުގައި މި ރަށަކީވެސް ރަން އަކުރުން ފަވާލެވިފައިވާ ރަށެކެވެ. އެދުރު ކަލޭފާނު، ޙުސެން ގަދައަހަންމައިދީ ފަދަ ބޭބޭފުޅުންނަކީ މިރަށުގެ ބަޠަލުންނެވެ.
މަލަމަތި ހިތްގައިމު، ބޮޑުފަޅަކާއި ރީތިސާފު ދޮންވެލިގޮނޑުދޮށެއް ލިބިފައިވާ މި ރަށުގެ ރީތިކަމަށް އިތުރު ހިތްގައިމުކަމެއް ގެނެސް ދެނީ… އަތިރިމަތީގެސާފުކަމާއި ފިނިމައިޒާންތަކުގެ ފުރިހަމަކަމާއި ސާފުތާހިރުކަމެވެ. ރަށަށް ޒިޔާރާތްކުރާ ފަރުރުވެރިންނާއި ރަށުގެ އަހުލުވެރިން 24 ގަޑިއިރު މި ފިނިމައިޒާން ތަކުން ހިތްހަމަޖެހުން ޙާޞިލްކުރާއިރު މިކަމުގައި އެންމެ ބޮޑުޙިއްސާއެއް އޮތީ ރަށްސާފުކުރުމުގައި ޙަރަކާތް ތެރިވާ އަންހެނުންނެވެ. ރަށުތެރޭގެ ހިތްގައިމުކަންވެސް ގުޅިފާވަނީ ހަމަ މިދެންނެވި ހީވާގި މުރާލި “ފަހުލަވާނުން”ނާއެވެ.
ދަނޑުވެރިކަން ކޮށްއުޅޭ މިރަށުގައި މަސްވެރިކަމަކީ ވެސް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ކުރަމުން އންނަކަމެކެވެ. ވިޔަފާރިވެރިން މަދު ނަމަވެސް ވާދަވެރި މާހައުލެއްގައި ވާދަކުރާ މަދުވިޔަފާރި ވެރިން ކޮޅެއްތިބުމުގެ ނަތީޖާ އަކީ ފިހާރަތަކުން ލިބެމުންދާ ޚިދްމަތް ފުރިހަމަވުމެވެ.
އާބާދީގައި މިހާރު 1800 އާ ގާތްކުރާ ޢަދަދަކަށް މީހުންދިރިއުޅޭ މިރަށުގައި ގްރޭޑް 10 އަށް ކިޔަވައިދޭން މިއަހަރުމިވަނީ ފަށާފައެވެ. ރަށުއޮފީސް، ޞިއްޙީމަރުކަޒު، އަދި ރަށުކޯޓެއްގެ ފުރިހަމަ ޚިދްމަތްލިބެމުންދާ މިރަށުގެ އަހުލުވެރިން ނަމާދުކުރުމަށްޓަކައި 3 މިސްކިތް ބިނާކުރެވިފައި ވެއެވެ. އާސާރީ ބިނާތަކާ އާސާރީ އެތައް އެތައް ކަންތައްތަކެއް ހުރި މިރަށަކީ މިހާރުވެސް އެތަން ފެންނަން ހުރި މަދު ރަށްތަކުގެތެރޭން އެއްރަށެވެ. މި ގޮތުން ޢުމުރުން ވީކިހާދުވަހެއްކަން ނޭނގޭ ބޮޑު ލާމި ގަސް، ޒިޔާރާތްތައް  އަދި އެދުރުކަލޭފާންމިސްކިތް، އަދި މިނޫނަސް އެތައް ކަމެކެވެ.
މި ހިތްގައިމު ޗާލު ރަށުގެ މުސްތަޤްބަލް މިހާރަށްވުރެ އުޖާލާކުރުމަށްމަސައްކަތް ކުރުމުގެ ތަޥްފީޤް މާތްﷲ މިރަށުގެ އަހުލުވެރިންނަށް މިންވަރު ކުރައްވާށި……….(އާމީން)

ވެބް ސައިޓް 
nolhivaranfaru.com