ކިއުބާ
{{Infobox Country
|native_name={{lang|es|''República de Cuba''}}{{spaces|2}}<small>{{es icon}}</small>
|conventional_long_name=Republic of Cuba
|common_name=Cuba
|image_flag=Flag of Cuba.svg
|alt_flag=Five horizontal stripes: three blue and two white. A red equilateral triangle at the left of the flag, partly covering the stripes, with a white five pointed star in the centre of the triangle.
|image_coat=Coat of Arms of Cuba.svg
|symbol_type=Coat of arms
|alt_coat=A shield in front of a fasces crowned by the Phrygian Cap, all supported by an oak branch and a laurel wreath
|image_map= Cuba (orthographic projection).svg
|alt_map=Political map of the Caribbean region with Cuba in red. An inset shows a world map with the main map's edges outlined.
|national_motto=''Patria o Muerte''<small>{{es icon}}<br />"Homeland or Death"</small><ref>{{cite web|url=http://www.bc.gov.cu/English/cuban_bills.asp|title=Cuban Peso Bills|publisher=Central Bank of Cuba|accessdate=2009-09-07|archive-date=1236468741|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307233221/http://www.bc.gov.cu/English/cuban_bills.asp|dead-url=yes}}</ref>
|national_anthem=''[[La Bayamesa]]''{{nbsp|2}}<small>("The Bayamo Song")</small><ref>{{cite web|url=http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2|title=National symbols|publisher=Government of Cuba|accessdate=2009-09-07|archive-date=2016-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115200948/http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2|url-status=dead}}</ref>
|official_languages=[[Spanish language|Spanish]]
|demonym=Cuban
|ethnic_groups=65.05% [[European ethnic groups|European]] ([[Spaniards|Spanish]],  others), 10.08% [[Afro-Cuban|African]] ([[Igbo people|Igbo]], other), 23.84% [[Mulatto]] and [[Mestizo]]<ref name=census>{{cite web|url=http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/tablas_html/ii_3.htm|title=Census of population and homes|publisher=Government of Cuba|date=16 September 2002|language=Spanish|accessdate=2009-09-07}}</ref>
|capital=[[Havana]]
|latd=23|latm=8|latNS=N|longd=82|longm=23|longEW=W
|largest_city=capital
|government_type=[[Single-party state|One-party]] [[socialist republic]]<ref name=constitution>{{cite web|url=http://www.parlamentocubano.cu/ingles/constitution.html|title=The Constitution of the Republic of Cuba|publisher=National Assembly of People's Power|accessdate=2007-01-29}}</ref><br />([[Communist state]])
|leader_title1=[[President of Cuba|President]]
|leader_name1=[[Raúl Castro]]
|leader_title2= First Vice President
|leader_name2= [[José Ramón Machado Ventura|J. R. M. Ventura]]
|leader_title3=
|leader_name3= 
|area_rank=105th
|area_magnitude=1_E11
|area_km2=110,861
|area_sq_mi=42,803 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water=negligible
|population_estimate=11,451,652 (July 2009 est.)<ref name=factbook>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html|title=Cuba|work=The World Factbook|publisher=CIA|accessdate=2009-04-06|archive-date=1319436711|archive-url=https://web.archive.org/web/20111024061151/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html|dead-url=yes}}</ref>
|population_estimate_year=2008
|population_estimate_rank=73rd
|population_census=11,177,743
|population_census_year=2002
|population_density_km2=102
|population_density_sq_mi=264 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank=97th
|GDP_PPP_year=2008
|GDP_PPP=$108.2 billion<ref name=factbook/>
|GDP_PPP_rank=64th
|GDP_PPP_per_capita=$9,500
|GDP_PPP_per_capita_rank=107th
|GDP_nominal_year=2008
|GDP_nominal=$55.18 billion<ref name=factbook/>
|GDP_nominal_rank = 70th
|GDP_nominal_per_capita=${{#expr: 55180000000 / 11451652 round 0}} (calculated)
|GDP_nominal_per_capita_rank = 86th
|HDI_year=2007 <!-- Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication -->
|HDI=<!--{{increase}}no prior report--> 0.863<ref>{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_CUB.html |title=Human Development Report 2009: Cuba|publisher=United Nations Development Programme|year=2007/2008|accessdate=2009-=10-09}}</ref>
|HDI_rank=51st<!--Please see talk page before adding the reference again-->
|HDI_category=<font color="#009900">high</font>
|sovereignty_type=[[Independence]]
|sovereignty_note=from Spain
|established_event1=[[Ten Years' War|Declared]]
|established_event2=Republic declared
|established_event3=[[Cuban Revolution]]
|established_date1=October 10, 1868
|established_date2=May 20, 1902<br /> from United States
|established_date3=January 1, 1959
|currency=[[Cuban peso]]<!--kludge to deal with fact that template expects only one currency per country:-->(<code>[[ISO 4217|CUP]]</code>)<br />[[Cuban convertible peso]]<ref>From 1993 to 2004 the [[United States dollar]] was used alongside the peso until the dollar was replaced by the convertible peso</ref>
|currency_code=CUC
|time_zone=
|utc_offset=-5
|time_zone_DST=(March 11 to November 4)
|utc_offset_DST=-4
|drives_on=right
|cctld=[[.cu]]
|calling_code=[[+53]]
|footnotes=
}}

ކިޔުބާއަކީ ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. މި ޖަޒީރާގައި ހިމެނެނީ ކިޔުބާ ދީބުގެ އިތުރުން އިސްލާ ދެ ލާ ހުވެންތޫދުގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ބައެއް ރަށްރަށެވެ. 

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
ކިޔުބާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ކިޔުބަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ހަވާނާއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ.
މި ޤައުމަކީ ވަންޕާޓީ ސޯޝަލިސްޓް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ކޮމިއުނިސްޓް ދައުލަތެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 11 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 75 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. 
ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.1 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ cu. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +53 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކިޔުބަން ޕެސޯއެވެ.

== ނަން ==
ކިޔުބާގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ކިޔުބާއެވެ. ކިޔުބާގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ ޓައިނޯ ބަހުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބަހުގެ މާނައާ މެދުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވެފައިވެއެވެ. އަނެއްް ބަޔަކު ބުނާ ގޮތުގައި އެ ރަށަށް ނަން ދެވިފައިވަނީ ޕޯޗުގަލްގައި އޮންނަ ކިޔުބާ ނަމަކަށް ކިޔާ ރަށަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. 
ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި ކިޔުބާގެ މާނައަކީ “ރަނގަޅު ނުވަތަ މަތިވެރި ރަށެވެ.”

== ތާރީޚު ==
ކިޔުބާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީންނަކީ އަރަވާކުންނާއި ޓައިނޯ އަދި ޗިބޮނީއިންނެވެ. ޓައިނޯއިންނަކީ ދަނޑުވެރިކަން ކޮށް އުޅުނު ބައެކެވެ. ޗިބޮނީންނަކީ ދަނޑުވެރިކަމާއި ޝިކާރަވެރިކަމާ ކޮށް އުޅުނު ބައެކެވެ.
ލޮއިގެ ވިޔަފާރިއަކީ ކިޔުބާގެ ތާރީޚުގައި ވަރަށް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މީލާދީން 1492 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހު ކްރިސްޓަފަރ ކޮލަންބަސް މިހާރުގެ ބަރަކޯއާ ކައިރިއަށް ފޭބިއެވެ. އަދި މިތަނަކީ ސްޕޭނުގެ ރަސްކަމުގެ ބާރު ހިނގާނޭ ތަނެއް ކަމުގައި ހަމަޖެހިގެން ދިޔައެވެ. މި ތަނުގެ ނަމަކަށް ކޮލަންބަސް ހަމަޖެއްސެވީ ހުވާނާއެވެ. އެއީ ސްޕެއިނުގެ ޕްރިންސް ހުވާންގެ ނަންފުޅަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. މިއާއެކު އިތުރު ޓައުންތައް ދިޔައީ ޤާއިމުވަމުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކިޔުބާގެ ވެރިރަށް ކަމުގައިވާ ހަވާނާ ނުވަތަ އޭރުގެ ނަމުން ނަމަ ސެން ކްރިސްޓޯބަލް ދެ ލަ ހަބާނާ ހިމެނުނެވެ.

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
ކިޔުބާގެ އާބާދީގެ 65.05% މީހުންނަކީ ވިލާތުގެ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. 10.08% މީހުންނަކީ އެފްރިކަން ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. 
23.84% މީހުންނަކީ މުލައްޓޯ އިންނާއި މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. މިއީ އެފްރިކާ މީހުންނާއި ނޭޓިވް އެމެރިކަނުންގެ މަސްހުނި ވެފައިވާ ނަސްލުތަކާއި ޔޫރަޕު މީހުންނާއި ނޭޓިވް އެމެރިކަނުންގެ މަސްހުނި ވެފައިވާ ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނެވެ.

== ސަގާފަތު ==
ކިޔުބާގެ ސަގާފަތަށް އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ފޯރުވާފައިވަނީ ސްޕޭނު މީހުންގެ ސަގާފަތުންނާއި އެފްރިކާގެ ޤައުމުތަކުގެ މީހުންގެ ސަގާފަތްތަކުންނެވެ. 

== އިޤްތިޞާދު ==
ކިޔުބާއަކީ ކޮމިއުނިސްޓް ދައުލަތެއް ކަމުން ކިޔުބާގެ އިޤްތިޞާދުގެ ބޮޑު ބައި ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ސަރުކާރުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރގެ ދައުރު އަންނަނީ މިހާރު ފުޅާ ވަމުންނެވެ. މިހާރު އެ ޤައުމުގެ ވަޒީފާތައް ހުރި ގޮތަށް ބަލާއިރުގައި 78% ވަޒީފާއަކީ ދައުލަތުގެ ވަޒީފާތަކެވެ. 22% ވަޒީފާތަކަކީ ޕްރައިވެޓް ވަޒީފާތަކެވެ. 1981 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބުގައި ދައުލަތުގެ ވަޒީފާގެ ނިސްބަތް ހުރީ 91% ގައެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 9500 ޑޮލަރެވެ.
ކިޔުބާއަކީ ކެރީބިޔަން ސަރަޙައްދަށް ނިސްބަތްވާ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. މި ޖަޒީރާގައި ހިމެނެނީ ކިޔުބާ ދީބުގެ އިތުރުން އިސްލާ ދެ ލާ ހުވެންތޫދުގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ބައެއް ރަށްރަށެވެ. 

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
ކިޔުބާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ކިޔުބަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ހަވާނާއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރި ރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ.
މި ޤައުމަކީ ވަންޕާޓީ ސޯޝަލިސްޓް ރިޕަބްލިކެކެވެ. ކޮމިއުނިސްޓް ދައުލަތެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 11 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 75 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. 
ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.1 މިލިޔަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ cu. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +53 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކިޔުބަން ޕެސޯއެވެ.

 ނަން 
ކިޔުބާގެ ރަސްމީ ނަމަކީ ރިޕަބްލިކް އޮފް ކިޔުބާއެވެ. ކިޔުބާގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ ޓައިނޯ ބަހުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބަހުގެ މާނައާ މެދުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވެފައިވެއެވެ. އަނެއްް ބަޔަކު ބުނާ ގޮތުގައި އެ ރަށަށް ނަން ދެވިފައިވަނީ ޕޯޗުގަލްގައި އޮންނަ ކިޔުބާ ނަމަކަށް ކިޔާ ރަށަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. 
ބައެއް މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި ކިޔުބާގެ މާނައަކީ “ރަނގަޅު ނުވަތަ މަތިވެރި ރަށެވެ.”

 ތާރީޚު 
ކިޔުބާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީންނަކީ އަރަވާކުންނާއި ޓައިނޯ އަދި ޗިބޮނީއިންނެވެ. ޓައިނޯއިންނަކީ ދަނޑުވެރިކަން ކޮށް އުޅުނު ބައެކެވެ. ޗިބޮނީންނަކީ ދަނޑުވެރިކަމާއި ޝިކާރަވެރިކަމާ ކޮށް އުޅުނު ބައެކެވެ.
ލޮއިގެ ވިޔަފާރިއަކީ ކިޔުބާގެ ތާރީޚުގައި ވަރަށް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މީލާދީން 1492 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހު ކްރިސްޓަފަރ ކޮލަންބަސް މިހާރުގެ ބަރަކޯއާ ކައިރިއަށް ފޭބިއެވެ. އަދި މިތަނަކީ ސްޕޭނުގެ ރަސްކަމުގެ ބާރު ހިނގާނޭ ތަނެއް ކަމުގައި ހަމަޖެހިގެން ދިޔައެވެ. މި ތަނުގެ ނަމަކަށް ކޮލަންބަސް ހަމަޖެއްސެވީ ހުވާނާއެވެ. އެއީ ސްޕެއިނުގެ ޕްރިންސް ހުވާންގެ ނަންފުޅަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. މިއާއެކު އިތުރު ޓައުންތައް ދިޔައީ ޤާއިމުވަމުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކިޔުބާގެ ވެރިރަށް ކަމުގައިވާ ހަވާނާ ނުވަތަ އޭރުގެ ނަމުން ނަމަ ސެން ކްރިސްޓޯބަލް ދެ ލަ ހަބާނާ ހިމެނުނެވެ.

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
ކިޔުބާގެ އާބާދީގެ 65.05% މީހުންނަކީ ވިލާތުގެ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. 10.08% މީހުންނަކީ އެފްރިކަން ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. 
23.84% މީހުންނަކީ މުލައްޓޯ އިންނާއި މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. މިއީ އެފްރިކާ މީހުންނާއި ނޭޓިވް އެމެރިކަނުންގެ މަސްހުނި ވެފައިވާ ނަސްލުތަކާއި ޔޫރަޕު މީހުންނާއި ނޭޓިވް އެމެރިކަނުންގެ މަސްހުނި ވެފައިވާ ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނެވެ.

 ސަގާފަތު 
ކިޔުބާގެ ސަގާފަތަށް އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ފޯރުވާފައިވަނީ ސްޕޭނު މީހުންގެ ސަގާފަތުންނާއި އެފްރިކާގެ ޤައުމުތަކުގެ މީހުންގެ ސަގާފަތްތަކުންނެވެ. 

 އިޤްތިޞާދު 
ކިޔުބާއަކީ ކޮމިއުނިސްޓް ދައުލަތެއް ކަމުން ކިޔުބާގެ އިޤްތިޞާދުގެ ބޮޑު ބައި ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ސަރުކާރުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރގެ ދައުރު އަންނަނީ މިހާރު ފުޅާ ވަމުންނެވެ. މިހާރު އެ ޤައުމުގެ ވަޒީފާތައް ހުރި ގޮތަށް ބަލާއިރުގައި 78% ވަޒީފާއަކީ ދައުލަތުގެ ވަޒީފާތަކެވެ. 22% ވަޒީފާތަކަކީ ޕްރައިވެޓް ވަޒީފާތަކެވެ. 1981 ވަނަ އަހަރާ ހިސާބުގައި ދައުލަތުގެ ވަޒީފާގެ ނިސްބަތް ހުރީ 91% ގައެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 9500 ޑޮލަރެވެ.