ކެނެޑާ
{{Infobox Country
|native_name = Canada
|common_name = Canada
|image_flag = Flag of Canada.svg
|image_coat = Royal Coat of arms of Canada.svg
|symbol_type = Arms
|national_motto = {{lang|la|''[[A Mari Usque Ad Mare]]''}}{{spaces|2}}<small>([[Latin]])<br />"From Sea to Sea"</small>
|national_anthem = "[[O Canada]]"
|royal_anthem = "[[God Save the King]]"
|image_map = Canada (orthographic projection).svg
|map_width = 220px
|capital = [[Ottawa]]
|latd = 45 |latm=24 |latNS=N |longd=75 |longm=40 |longEW=W
|largest_city = [[Toronto]]
|ethnic_groups = 32.2% [[Canadian]]<br />21.0% [[English people|English]]<br />15.8% [[French people|French]]<br />15.1% [[Scottish people|Scottish]]<br />13.9% [[Irish people|Irish]]<br />10.2% [[Germans|German]]<br />4.6% [[Italians|Italian]]<br />4.0% [[South Asian]]<br />3.9% [[Chinese people|Chinese]]<br />3.9% [[Ukrainians|Ukrainian]]<br />3.8% [[Aboriginal peoples in Canada|Aboriginal]]<br />3.3% [[Dutch people|Dutch]]<br />3.2% [[Polish people|Polish]]<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnocultural Portrait of Canada Highlight Tables, 2006 Census |publisher=2.statcan.ca |date=2008-04-02 |accessdate=2009-10-10 |archive-date=1374619216 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723224016/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |dead-url=yes }}</ref>
|official_languages = [[Canadian English|English]] and [[Canadian French|French]]
|regional_languages = [[Inuktitut]], [[Inuinnaqtun]], [[Cree language|Cree]], {{nowrap|[[Dene Suline language|Dëne Sųłiné]]}}, [[Gwich’in language|Gwich’in]], [[Inuvialuktun]], [[Slavey language|Slavey]] and {{nowrap|[[Dogrib language|Tłįchǫ Yatiì]]}}<ref>{{cite web|url=http://www.assembly.gov.nt.ca/_live/documents/documentManagerUpload/08-09-02%20Official%20Languages%20Act.pdf|format=PDF|title=Official Languages Act|work=Revised Statutes of NWT, 1988|publisher=Department of Justice, Northwest Territories|accessdate=2009-11-01|dead-url=yes|url-status=dead}}</ref>
|demonym = [[Demographics of Canada|Canadian]]
|government_type = [[Federalism|Federal]] [[parliamentary system|parliamentary democracy]] and [[constitutional monarchy]]<ref>{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/MonarchAndCommonwealth/Canada/Canada.aspx|title=Queen and Canada|date=2008|publisher=The Royal Household|accessdate=2009-10-19}}</ref>
|leader_title1 = [[Monarchy of Canada|Monarch]]
|leader_name1 = [[Charles III]]
|leader_title2 = [[Governor General of Canada|Governor General]]
|leader_name2 = [[Mary Simon]]
|leader_title3 = [[Prime Minister of Canada|Prime Minister]]
|leader_name3 = [[Mark Carney]]
|legislature = [[Parliament of Canada|Parliament]]
|upper_house = [[Senate of Canada|Senate]]
|lower_house = [[Canadian House of Commons|House of Commons]]
|sovereignty_type = [[Canadian Confederation|Establishment]]
|established_event1 = [[British North America Acts]]
|established_date1 = July 1, 1867
|established_event2 = [[Statute of Westminster 1931|Statute of Westminster]]
|established_date2 = December 11, 1931
|established_event3 = [[Canada Act 1982|Canada Act]]
|established_date3 = April 17, 1982
|area_km2 = 9,984,670
|area_sq_mi = 3,854,085 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = 2nd
|area_magnitude = 1 E12
|percent_water = 8.92 (891,163&nbsp;km²/344,080&nbsp;mi²)
|population_estimate = {{formatnum:{{CanPopCommas}} }} <ref>{{cite web
|url = http://www.statcan.gc.ca/edu/clock-horloge/edu06f_0001-eng.htm
|title = Canada's population clock
|publisher = Statistics Canada
<!-- this automatically updates ONCE per day at 00:00 UTC & rounds to nearest hundred—an estimate with any more sig figs can only be either false precision or extremely temporary -- Please do not change formula without discussing on talk page -->
|dead-url = yes
|url-status = dead
}}</ref>
|population_estimate_year = {{CURRENTYEAR}}
|population_estimate_rank = 36th
|population_census = 31,241,030<ref>{{cite web|url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All/|title=Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data|date=4 January 2008|publisher=Statistics Canada|accessdate=2009-10-19|archive-date=1360300373|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208051253/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2006/index-eng.cfm|dead-url=yes}}</ref>
|population_census_year = 2006
|population_density_km2 = 3.2
|population_density_sq_mi = 8.3 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 219th
|GDP_PPP_year = 2008
|GDP_PPP = $1.300 trillion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=156&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=65&pr.y=3 |title=Canada|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref>
|GDP_PPP_rank = 14th
|GDP_PPP_per_capita = $39,098<ref name="imf2"/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = 13th
|GDP_nominal = $1.499 trillion<ref name="imf2"/>
|GDP_nominal_rank = 9th
|GDP_nominal_year = 2008
|GDP_nominal_per_capita = $45,085<ref name="imf2"/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = 18th
|HDI_year = 2007
|HDI = {{increase}} 0.966<ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf|title=Human Development Report 2009|date=2009|publisher=United Nations|pages=167|accessdate=2009-10-19}}</ref>
|HDI_rank = 4th
|HDI_category = <span style="color:#090;">very&nbsp;high</span>
|Gini = 32.1 (2005)<ref name="cia_factbook"/>
|currency = [[Canadian dollar|Dollar]] ($)
|currency_code = CAD
|time_zone =
|utc_offset = −3.5 to −8
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST = −2.5 to −7
|date_format = dd-mm-yyyy, mm-dd-yyyy, ''and'' yyyy-mm-dd ([[Common Era|CE]])
|drives_on = Right
|cctld = [[.ca]]
|calling_code = [[Telephone numbers in Canada|+1]]
|footnotes = <big>'''[[Portal:Canada|Canada portal]]'''</big>
|languages_type=|languages2_type=|leader_name4=|leader_name5=|leader_name6=|leader_name7=|leader_name8=|leader_name9=|FR_total_population_estimate_year=|FR_foot=|FR_total_population_estimate=|FR_total_population_estimate_rank=|FR_metropole_population_estimate_rank=}}

ކެނެޑާއަކީ އުތުރު އެމެރިކާގެ ބޮޑުބައި އެ ޤައުމުގެ އިމުގެ ތެރޭގައި ޙިއްޞާކުރާ ޤައުމެކެވެ. ބިމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކީ ކެނެޑާއެވެ.

== ނަން ==
ކެނެޑާގެ ނަން އައިސްފައިވަނީ “ކަނަޓާ” މި ބަހުންނެވެ. މިބަހުގެ މާނައަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭތަން ނުވަތަ ބަސްތީއެވެ. 

== ޖުޣުރާފީ ==
ކެނެޑާގެ އިރުމަތީގައި އެޓްލާންޓިކް ކަނޑު އޮތް އިރު، އެ ޤައުުމުގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޕެސިފިކް ކަނޑެވެ. އެ ޤައުމުގެ އުތުރުގައި އޮތީ އާކްޓިކް ކަނޑެވެ. ކެނެޑާއަކީ ދުނިޔޭގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ކެނެޑާ އާއި އެމެރިކާ ދެކުނު އަދި ހުޅަނގު އުތުރުން ޙިއްޞާ ކުރާ ބޯޑަރަކީ ދެ ޤައުމެއްގެ ދެމެދުގައިވާ އެންމެ ދިގު ބޯޑަރެވެ. 

== ތާރީޚު ==
ކެނެޑާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީން ނުވަތަ އަދިވާސީން އެ ޤައުމުގައި ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާތާ އެތައް ޒަމާނެއްވެއްޖެއެވެ. 
ފަރަންސޭސީންނާއި އިނގިރޭސީން ކެނެޑާއަށް ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. 
ފަރަންސޭސިވިލާތުން ވަނީ ހަތް އަހަރުގެ ހަނގުރާމައަށް ފަހުގައި އުތުރު އެމެރިކާގައި ހުރި އެ ޤައުމުގެ ހުރިހާ ކޮލޮނީއެއްހެން 1763 ވަނަ އަހަރުގައި ދޫކޮށްލާފައެވެ. 
ކެނެޑާގެ ރަނިކަމުގައި އިނގިރޭސި ރާނީ އިންނެވި ނަމަވެސް ކެނެޑާއަކީ ޒާތީ މިނިވަންކަން ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. 

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
2006 ވަނަ އަހަރުގައިި ނެގި ބޯހިމެނުމުގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެއިރު ކެނެޑާގެ އާބާދީއަކީ 31.6 މިލިއަން މީހުންނެވެ. 
2001 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކެނެޑާގެ އާބާދީއަށް ވަނީ 5.4% ގެ ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައެވެ. ކެނެޑާގެ އާބާދީ އިތުރުވަމުން ދިއުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެ ޤައުމަށް ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ ޢަދަދު އިތުރުވުމެވެ. ކެނެޑާގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން ހަތަރު ބައިކުޅަ ތިން ބައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދަނީ އެމެރިކާއާ ގުޅޭ ބޯޑަރުގެ އައްސޭރީގައެވެ.
ކެނެޑާގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން 100000 މީހުން ދަޢުވާކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުން ނިސްބަތްވަނީ ތަފާތު 43 ނަސްލަކަށެވެ. 
ކެނެޑާގެ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ނިސްބަތްވަނީ އިނގިރޭސި ނަސްލަށެވެ. އިނގިރޭސި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނަކީ އާބާދީގެ 21% އެވެ. ދެން ފަރަންސޭސީންނެވެ. އެއީ 15.8%އެވެ. ސްކޮޓިޝް މީހުންނަކީ 15.2%އެވެ. އައިރިޝް މީހުންނަކީ 13.9% މީހުންނެވެ. 
ޖަރުމަނު މީހުންނަކީ 10.2% މީހުންނެވެ. އިޓާލިޔަނުންނަކީ 5% މީހުންނެވެ. ޗައިިނާ މީހުންނަކީ 3.9% އެވެ. 
ޔުކްރޭނިޔަނުންނަކީ 3.6% މީހުންނެވެ. އަޞްލު ރަށްވެހީންނަކީ މިހާރުގެ އާބާދީގެ 3.5% މީހުންނެވެ. ދެކުނު އޭޝިޔާ މީހުންނަކީ 4% އެވެ. ކަޅުމީހުންނަކީ 2.5% އެވެ.
ކެނެޑާގެ 77% މީހުންނަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. 16.2% މީހުން އެއްވެސް ދީނެއް ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. މުސްލިމުންނަކީ 2% މީހުންނެވެ. ޔަހޫދީންނަކީ 1.1% މީހުންނެވެ. ބުދިޒަމްއާއި ހިންދޫންނަކީ ކޮންމެ ބަޔަކުމެ 1.0% މީހުންނެވެ. ސިކުންނަކީ 0.9% މީހުންނެވެ.
 
== ސަގާފަތު ==
ކެނެޑާގެ ސަގާފަތު ބައްޓަންވެފައިވަނީ އިނގިރޭސި، ފަރަންސޭސި އަދި ކެނެޑާގެ އަޞްލު ރަށްވެހީންގެ ސަގާފަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންނެވެ. 

== އިޤްތިޞާދު ==
ކެނެޑާއަކީ ދުނިޔޭގައި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދަމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ.
އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 45085 ޑޮލަރެވެ.

<references/>
ކެނެޑާއަކީ އުތުރު އެމެރިކާގެ ބޮޑުބައި އެ ޤައުމުގެ އިމުގެ ތެރޭގައި ޙިއްޞާކުރާ ޤައުމެކެވެ. ބިމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމަކީ ކެނެޑާއެވެ.

 ނަން 
ކެނެޑާގެ ނަން އައިސްފައިވަނީ “ކަނަޓާ” މި ބަހުންނެވެ. މިބަހުގެ މާނައަކީ މީހުން ދިރިއުޅޭތަން ނުވަތަ ބަސްތީއެވެ. 

 ޖުޣުރާފީ 
ކެނެޑާގެ އިރުމަތީގައި އެޓްލާންޓިކް ކަނޑު އޮތް އިރު، އެ ޤައުުމުގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ޕެސިފިކް ކަނޑެވެ. އެ ޤައުމުގެ އުތުރުގައި އޮތީ އާކްޓިކް ކަނޑެވެ. ކެނެޑާއަކީ ދުނިޔޭގައި ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ކެނެޑާ އާއި އެމެރިކާ ދެކުނު އަދި ހުޅަނގު އުތުރުން ޙިއްޞާ ކުރާ ބޯޑަރަކީ ދެ ޤައުމެއްގެ ދެމެދުގައިވާ އެންމެ ދިގު ބޯޑަރެވެ. 

 ތާރީޚު 
ކެނެޑާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީން ނުވަތަ އަދިވާސީން އެ ޤައުމުގައި ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާތާ އެތައް ޒަމާނެއްވެއްޖެއެވެ. 
ފަރަންސޭސީންނާއި އިނގިރޭސީން ކެނެޑާއަށް ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 15 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ. 
ފަރަންސޭސިވިލާތުން ވަނީ ހަތް އަހަރުގެ ހަނގުރާމައަށް ފަހުގައި އުތުރު އެމެރިކާގައި ހުރި އެ ޤައުމުގެ ހުރިހާ ކޮލޮނީއެއްހެން 1763 ވަނަ އަހަރުގައި ދޫކޮށްލާފައެވެ. 
ކެނެޑާގެ ރަނިކަމުގައި އިނގިރޭސި ރާނީ އިންނެވި ނަމަވެސް ކެނެޑާއަކީ ޒާތީ މިނިވަންކަން ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. 

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
2006 ވަނަ އަހަރުގައިި ނެގި ބޯހިމެނުމުގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެއިރު ކެނެޑާގެ އާބާދީއަކީ 31.6 މިލިއަން މީހުންނެވެ. 
2001 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކެނެޑާގެ އާބާދީއަށް ވަނީ 5.4% ގެ ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައެވެ. ކެނެޑާގެ އާބާދީ އިތުރުވަމުން ދިއުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެ ޤައުމަށް ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ ޢަދަދު އިތުރުވުމެވެ. ކެނެޑާގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން ހަތަރު ބައިކުޅަ ތިން ބައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން ގެންދަނީ އެމެރިކާއާ ގުޅޭ ބޯޑަރުގެ އައްސޭރީގައެވެ.
ކެނެޑާގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން 100000 މީހުން ދަޢުވާކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުން ނިސްބަތްވަނީ ތަފާތު 43 ނަސްލަކަށެވެ. 
ކެނެޑާގެ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ނިސްބަތްވަނީ އިނގިރޭސި ނަސްލަށެވެ. އިނގިރޭސި ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނަކީ އާބާދީގެ 21% އެވެ. ދެން ފަރަންސޭސީންނެވެ. އެއީ 15.8%އެވެ. ސްކޮޓިޝް މީހުންނަކީ 15.2%އެވެ. އައިރިޝް މީހުންނަކީ 13.9% މީހުންނެވެ. 
ޖަރުމަނު މީހުންނަކީ 10.2% މީހުންނެވެ. އިޓާލިޔަނުންނަކީ 5% މީހުންނެވެ. ޗައިިނާ މީހުންނަކީ 3.9% އެވެ. 
ޔުކްރޭނިޔަނުންނަކީ 3.6% މީހުންނެވެ. އަޞްލު ރަށްވެހީންނަކީ މިހާރުގެ އާބާދީގެ 3.5% މީހުންނެވެ. ދެކުނު އޭޝިޔާ މީހުންނަކީ 4% އެވެ. ކަޅުމީހުންނަކީ 2.5% އެވެ.
ކެނެޑާގެ 77% މީހުންނަކީ ނަޞާރާއިންނެވެ. 16.2% މީހުން އެއްވެސް ދީނެއް ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. މުސްލިމުންނަކީ 2% މީހުންނެވެ. ޔަހޫދީންނަކީ 1.1% މީހުންނެވެ. ބުދިޒަމްއާއި ހިންދޫންނަކީ ކޮންމެ ބަޔަކުމެ 1.0% މީހުންނެވެ. ސިކުންނަކީ 0.9% މީހުންނެވެ.
 
 ސަގާފަތު 
ކެނެޑާގެ ސަގާފަތު ބައްޓަންވެފައިވަނީ އިނގިރޭސި، ފަރަންސޭސި އަދި ކެނެޑާގެ އަޞްލު ރަށްވެހީންގެ ސަގާފަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންނެވެ. 

 އިޤްތިޞާދު 
ކެނެޑާއަކީ ދުނިޔޭގައި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދަމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ.
އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 45085 ޑޮލަރެވެ.