އޮސްޓްރޭލިއާ
{{Infobox Country
| native_name              = Australia
| conventional_long_name   = Commonwealth of Australia
| common_name              = Australia
| image_flag               = Flag_of_Australia.svg
| image_coat               = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg
| image_map                = Australia (orthographic projection).svg
| map_width                = 220px
| national_anthem          = ''[[Advance Australia Fair]]''{{ref|anthem explanation|N1}}
| official_languages       = None{{ref|official languages|N2}}
| languages_type           = [[National language]]
| languages                = [[Australian English|English]] (''[[de facto]]''){{ref|official languages|N2}}
| capital                  = [[Canberra]]
| largest_city             = [[Sydney]]
| government_type          = [[Federalism|Federal]] [[parliamentary system|parliamentary democracy]] and [[constitutional monarchy]], ''see [[Government of Australia]]''
| leader_title1            = [[Monarchy of Australia|Monarch]]
| leader_title2            = [[Governor-General of Australia|Governor-General]]
| leader_title3            = [[Prime Minister of Australia|Prime Minister]]
| leader_name1             = [[Charles III|King Charles III]]
| leader_name2             = [[David Hurley]]
| leader_name3             = [[Anthony Albanese]]  
| area_rank                = 6th
| area_magnitude           = 1 E12
| area_km2                 = 7617930
| percent_water            = 
| population_estimate      = {{formatnum:{{#expr: 22065 + 1.217 * {{Age in days|2009|12|4}} round 0}}000}}<!--AUTOUPDATES DAILY at 00:00 UTC, Australia pop clock adds 1,217 people per day --><ref>[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Australian Official Population Clock]. Last updated {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}.</ref>
| population_estimate_year = {{CURRENTYEAR}}
| population_estimate_rank = 51st
| population_census        = 19,855,288<ref>{{Census 2006 AUS|id=0|name=Australia|accessdate=2008-10-14|quick=on}}</ref>
| population_census_year   = 2006
| population_density_km2   = 2.833
| population_density_rank  = 232nd
| sovereignty_type         = [[Independence]]
| sovereignty_note         = from the [[United Kingdom]]
| established_event1       = [[Constitution of Australia|Constitution]]
| established_event2       = [[Statute of Westminster 1931|Statute of Westminster]]
| established_event3       = [[Statute of Westminster Adoption Act 1942|Statute of Westminster Adoption Act]]
| established_event4       = [[Australia Act 1986|Australia Act]]
| established_date1        = 1 January 1901
| established_date2        = 11 December 1931
| established_date3        = 9 October 1942 (with effect from 3 September 1939)
| established_date4        = 3 March 1986
| currency                 = [[Australian dollar]]
| currency_code            = AUD
| time_zone                = [[Time in Australia|various]]{{ref|time|N3}}
| utc_offset               = +8 to +10.5
| time_zone_DST            = [[Time in Australia|various]]{{ref|time|N3}}
| utc_offset_DST           = +8 to +11.5
| demonym                  = Australian,<br /> [[Aussie]]<ref>{{cite web|url=http://geography.about.com/library/weekly/aa030900a.htm|title=Demonyms - Names of Nationalities|publisher=[[about.com]]|accessdate=2008-07-23|archive-date=1545718224|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225061024/http://geography.about.com/library/weekly/aa030900a.htm%20|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.geography-site.co.uk/pages/countries/demonyms.html|title=Demonyms, or what do you call a person from ...|publisher=The Geography Site|accessdate=2008-07-25}}</ref> (colloquial)
| drives_on                = left
| cctld                    = [[.au]]
| calling_code             = [[+61]]
| ISO_3166-1_alpha2        = AU
| ISO_3166-1_alpha3        = AUS
| ISO_3166-1_numeric       = 036
| sport_code               = AUS
| vehicle_code             = AUS
| GDP_PPP_year             = 2008
| GDP_PPP                  = $799.054 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=193&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=53&pr.y=11 |title=Australia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref>
| GDP_PPP_rank             = 18th
| GDP_PPP_per_capita       = $36,918<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank  = 15th
| GDP_nominal              = $1.013 trillion<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_rank         = 14th
| GDP_nominal_year         = 2008
| GDP_nominal_per_capita   = $46,824<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 13th
| HDI_year                 = 2007
| HDI                      = {{increase}} 0.970<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Human Development Report 2009]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref>
| HDI_rank                 = 2nd
| HDI_category             = <span style="color:#090;">very&nbsp;high</span>
}}

'''ކޮމަންވެލްތު އޮފް އޮސްޓްރޭލިޔާ''' އަކީ '''އޮސްޓްރޭލިޔާ''' ([[އިނގިރޭސި]]: Commonwealth of Australia އަކީ Australia) ބައްރަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާ ބައްރަކީ ދުނިޔޭގެ ބައްރުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުޑަ ބައްރެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބައްރުގައިި އޮންނަނީ އެންމެ ޤައުމެއް ކަމުގައިވާތީ މި ޤައުމަކީ ދުނިޔޭގައި 6 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ.  

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ރަސްމީ ބަހެއް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރަސްމީ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. 
އިނގިރޭސި ބަހުން އޮސްޓްރޭލިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އޮސްޓްރޭލިޔަންސް ނުވަތަ އޮސީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސިޑްނީއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ކެންބަރާއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެކެވެ. އަދި ފެޑެރަލް ޕާލަމެންޓަރީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 22 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 52 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 7.6 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ au. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +61 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ އޮސްޓްރޭލިޔަން ޑޮލަރެވެ.

== ނަން ==
އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނަމަކީ ލެޓިން ބަހުން އައިސްފައިވާ ނަމެކެވެ. މި ބަސް ނެގިފައިވަނީ ލެޓިން ބަހުގެ އޮސްޓްރާލިސް މި ބަހުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ދެކުނު” މިއެވެ. އެހެން ކަމުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ މާނައަކީ ދެކުނުގައިވާ ޤައުމެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް އިނގިރޭސި ބަހުން އޮސްޓްރޭލިޔާ މި ބަސް ލިޔެވިފައިވަނީ 1625 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.

== ޖުޣުރާފީ ==
އޮސްޓްރޭލިޔާއާ އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޑޮނޭޝިޔާ އާއި އީސްޓް ޓިމޯރާއި ޕަޕުއާ ނިއު ގިނީ އާއި ސޮލޮމަން އައިލެންޑްސް އާއި ވަނުއާޓޫ އާއި ނިއު ކެލެޑޯނިޔާ އާއި ނިއުޒިލޭންޑް ހިމެނެއެވެ.

== ތާރީޚު ==
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ އިންސާނުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ. ފުރަތަމަ އޮސްޓްރޭލިޔާގައި ދިރިއުޅެން ފެށި ބަޔަކީ މިހާރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަދިވާސީންގެ ގޮތުގައި ތިބި އެބޮރިޖިން ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ ކާބަފައިން ކަމުގައި ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.
ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރީން މުޅި ދުނިޔެ ވެސް އޮތީ އެއް ފަސް ގަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އޮސްޓްރޭލިޔާގައި މީހުން ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ މި ގޮތަށް މުޅި ދުނިޔެ އެއް ފަސްގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އިރު ބިމުގެ މަގުން ކަމުގައި އެ ބޭފުޅުން ޤަބޫލު ކުރައްވައެވެ. 
މި ގޮތުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީން އެތަނަށް ގޮސްފައިވަނީ އިންޑިޔާ އާއި ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާއިން ކަމުގައި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ. 
އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުން އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެނީ 1606 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެއީ ޑަޗުންނެވެ. 1770 ވަނަ އަހަރުގައި އިނގިރޭސީން އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ފައިބައި ނިއު ސައުތު ވޭލްސްގެ ނަމުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އެއް ބަޔަށް ނަންދިނެވެ.
އިނގިރޭސީން އެމީހުންގެ ޕީނަލް ކޮލޮނީއެއް އޮސްޓްރޭލިޔާގައި ޤާއިމުކުރިއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާ ވެގެން ދިޔައީ އިނގިރޭސި ކުށްވެރިން އަރުވައިިލާ ތަނަކަށެވެ. 
މިއަދު ޓެސްމޭނިޔާގެ ގޮތުގައި އޮތް ރަށުގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވަނީ 1803 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. 
އަދި 1825 ވަނަ އަހަރާ ހަމައިގައި ވަކި ކޮލޮނީއެއްގެ އެތަނުގައި ޤާއިމުވިއެވެ. 1829 ވަނަ އަހަރުގައި އިނގިރޭސީން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ހުޅަނގު ފަޅި އެއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބައެއް ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ.

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުން އައި އިރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަޞްލު ވަޒަންވެރީންގެ ތެރެއިން ތިބީ 350000 މީހުންނެވެ. މިހާރު އޮސްޓްރޭލިޔާގައި 22 މިލިޔަން މީހުން ތިބިއިރު 90% މީހުންނަކީ ޔޫރަޕުގެ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ބާކީ ތިބީ ޗައިނާ، އިންޑިޔާ، ޖަޕާނު، އަދި ޢަރަބި ދަރިކޮޅުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނާއި އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަދިވާސީން ކަމުގައިވާ އެބޮރިޖިނީންނެވެ.

== ސަގާފަތު ==
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ވަރަށް މުއްސަނދި އަދިވާސީ ސަގާފަތެއް އޮތް ތަނެކެވެ.

== އިޤްތިޞާދު ==
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ހަރުދަނާ އިޤްތިޞާދެއް އޮތް ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 36918 ޑޮލަރެވެ.
ކޮމަންވެލްތު އޮފް އޮސްޓްރޭލިޔާ އަކީ އޮސްޓްރޭލިޔާ (އިނގިރޭސި: Commonwealth of Australia އަކީ Australia) ބައްރަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާ ބައްރަކީ ދުނިޔޭގެ ބައްރުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުޑަ ބައްރެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ބައްރުގައިި އޮންނަނީ އެންމެ ޤައުމެއް ކަމުގައިވާތީ މި ޤައުމަކީ ދުނިޔޭގައި 6 ވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޤައުމެވެ.  

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ރަސްމީ ބަހެއް ކަނޑައަޅާފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ރަސްމީ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވެސް ބޭނުން ކުރެވޭ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. 
އިނގިރޭސި ބަހުން އޮސްޓްރޭލިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އޮސްޓްރޭލިޔަންސް ނުވަތަ އޮސީސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސިޑްނީއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ކެންބަރާއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ދުސްތޫރީ ރަސްކަމެކެވެ. އަދި ފެޑެރަލް ޕާލަމެންޓަރީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 22 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 52 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 7.6 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ވާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ au. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +61 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ އޮސްޓްރޭލިޔަން ޑޮލަރެވެ.

 ނަން 
އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނަމަކީ ލެޓިން ބަހުން އައިސްފައިވާ ނަމެކެވެ. މި ބަސް ނެގިފައިވަނީ ލެޓިން ބަހުގެ އޮސްޓްރާލިސް މި ބަހުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ދެކުނު” މިއެވެ. އެހެން ކަމުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ މާނައަކީ ދެކުނުގައިވާ ޤައުމެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް އިނގިރޭސި ބަހުން އޮސްޓްރޭލިޔާ މި ބަސް ލިޔެވިފައިވަނީ 1625 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.

 ޖުޣުރާފީ 
އޮސްޓްރޭލިޔާއާ އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އިންޑޮނޭޝިޔާ އާއި އީސްޓް ޓިމޯރާއި ޕަޕުއާ ނިއު ގިނީ އާއި ސޮލޮމަން އައިލެންޑްސް އާއި ވަނުއާޓޫ އާއި ނިއު ކެލެޑޯނިޔާ އާއި ނިއުޒިލޭންޑް ހިމެނެއެވެ.

 ތާރީޚު 
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ވަރަށް ކުރީއްސުރެ އިންސާނުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ. ފުރަތަމަ އޮސްޓްރޭލިޔާގައި ދިރިއުޅެން ފެށި ބަޔަކީ މިހާރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަދިވާސީންގެ ގޮތުގައި ތިބި އެބޮރިޖިން ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ ކާބަފައިން ކަމުގައި ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.
ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރީން މުޅި ދުނިޔެ ވެސް އޮތީ އެއް ފަސް ގަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އޮސްޓްރޭލިޔާގައި މީހުން ވަޒަންވެރިވެފައިވަނީ މި ގޮތަށް މުޅި ދުނިޔެ އެއް ފަސްގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އިރު ބިމުގެ މަގުން ކަމުގައި އެ ބޭފުޅުން ޤަބޫލު ކުރައްވައެވެ. 
މި ގޮތުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީން އެތަނަށް ގޮސްފައިވަނީ އިންޑިޔާ އާއި ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިޔާއިން ކަމުގައި ތާރީޚު ޢިލްމުވެރިން ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ. 
އެންމެ ފުރަތަމައަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުން އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެނީ 1606 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެއީ ޑަޗުންނެވެ. 1770 ވަނަ އަހަރުގައި އިނގިރޭސީން އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ފައިބައި ނިއު ސައުތު ވޭލްސްގެ ނަމުން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އެއް ބަޔަށް ނަންދިނެވެ.
އިނގިރޭސީން އެމީހުންގެ ޕީނަލް ކޮލޮނީއެއް އޮސްޓްރޭލިޔާގައި ޤާއިމުކުރިއެވެ. އޮސްޓްރޭލިޔާ ވެގެން ދިޔައީ އިނގިރޭސި ކުށްވެރިން އަރުވައިިލާ ތަނަކަށެވެ. 
މިއަދު ޓެސްމޭނިޔާގެ ގޮތުގައި އޮތް ރަށުގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވަނީ 1803 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. 
އަދި 1825 ވަނަ އަހަރާ ހަމައިގައި ވަކި ކޮލޮނީއެއްގެ އެތަނުގައި ޤާއިމުވިއެވެ. 1829 ވަނަ އަހަރުގައި އިނގިރޭސީން އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ހުޅަނގު ފަޅި އެއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބައެއް ކަމުގައި ހަމަޖެއްސިއެވެ.

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް ޔޫރަޕުގެ މީހުން އައި އިރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަޞްލު ވަޒަންވެރީންގެ ތެރެއިން ތިބީ 350000 މީހުންނެވެ. މިހާރު އޮސްޓްރޭލިޔާގައި 22 މިލިޔަން މީހުން ތިބިއިރު 90% މީހުންނަކީ ޔޫރަޕުގެ ނަސްލަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ. ބާކީ ތިބީ ޗައިނާ، އިންޑިޔާ، ޖަޕާނު، އަދި ޢަރަބި ދަރިކޮޅުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނާއި އޮސްޓްރޭލިޔާގެ އަދިވާސީން ކަމުގައިވާ އެބޮރިޖިނީންނެވެ.

 ސަގާފަތު 
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ވަރަށް މުއްސަނދި އަދިވާސީ ސަގާފަތެއް އޮތް ތަނެކެވެ.

 އިޤްތިޞާދު 
އޮސްޓްރޭލިޔާއަކީ ހަރުދަނާ އިޤްތިޞާދެއް އޮތް ޤައުމެކެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 36918 ޑޮލަރެވެ.