ރުމޭނިއާ
{{Infobox Country
|native_name              = ''România''
|conventional_long_name   = Romania
|common_name              = Romania
|image_flag               = Flag of Romania.svg
|image_coat               = Coat of arms of Romania.svg
|image_map = EU-Romania.svg
|map_caption = {{map_caption |location_color=green |region=[[Europe]] |region_color=grey |subregion=the [[European Union]] |subregion_color=light green |legend=EU-Romania.svg}}
|national_anthem          = <span style="line-height:1.25em;">''[[Deşteaptă-te, române!]]''<small><br />''Awaken, Romanian!''</small></span>
|official_languages       = [[Romanian language|Romanian]]<sup>1</sup>
|ethnic_groups            = 89.5% [[Romanians]], 6.6% [[Hungarians]], 2.5% [[Romani people|Roma]], 1.4% other minority groups
|demonym                  = [[Romanians|Romanian]]
|government_type          = [[Unitary state|Unitary]] [[semi-presidential]] [[republic]] 
|capital                  = [[Bucharest]]&nbsp;(''Bucureşti'')
|latd                     = 44
|latm                     = 25
|latNS                    = N
|longd                    = 26
|longm                    = 06
|longEW                   = E
|largest_city             = capital
|leader_title1            = [[President of Romania|President]]
|leader_title2            = [[Prime Minister of Romania|Prime Minister]]
|leader_name1             = [[Klaus Johannis]]
|leader_name2             = [[Victor Ponta]]
|area_rank                = 82nd 
|area_magnitude           = 1_E+11 
|area_km2                 = 238,391
|area_sq_mi               = 92,043 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = 3
|population_estimate_year = 1 January 2009
|population_estimate      = {{Nts|21498616}}<ref name="INSSE">{{cite web | url = http://www.insse.ro/cms/rw/resource/populatia%20stabila%20la%201%20ianuarie%202009%20si%2018.xls?download=true | title = Populaţia stabilă la 1.01.2009 | date = May 19, 2009 | accessdate = May 20, 2009 | publisher = INSSE | language = Romanian}}</ref>
|population_estimate_rank = 52nd 
|population_census_year   = 2002
|population_census        = 21,680,974
|population_density_km2   = 90
|population_density_sq_mi = 233 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank  = 104th
|GDP_PPP_year             = 2008
|GDP_PPP                  = $270.772 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=968&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=17&pr.y=14 |title=Romania|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref> <!--Do not edit!-->
|GDP_PPP_rank             = 39th
|GDP_PPP_per_capita       = $12,600<ref name=imf2/> <!--Do not edit!-->
|GDP_PPP_per_capita_rank  = 65th
|GDP_nominal              = $200.074 billion<ref name=imf2/> <!--Do not edit!-->
|GDP_nominal_rank         = 43rd
|GDP_nominal_year         = 2008
|GDP_nominal_per_capita   = $9,310<ref name=imf2 /> <!--Do not edit!-->
|GDP_nominal_per_capita_rank = 61st
|HDI_year                 = 2009
|HDI                      = {{increase}} 0.837
|HDI_rank                 = 63rd
|HDI_category             = <span style="color:green;">high</span>
|Gini                     = 31
|Gini_year                = 2005
|Gini_rank                = 21<sup>st</sup>
|Gini_category            = <span style="color:#090;">low</span>
|legislature              = [[Parliament of Romania|Parliament]]
|upper_house              = [[Senate of Romania|Senate]]
|lower_house              = [[Chamber of Deputies of Romania|Chamber of Deputies]]
|sovereignty_type         = [[Formation]]
|sovereignty_note         =
|established_event1       = [[Transylvania]]
|established_date1        = 10th century          
|established_event2       = [[Wallachia]]
|established_date2        = 1290
|established_event3       = [[Moldavia]]
|established_date3        = 1346
|established_event4       = [[Mihai Viteazu|First Unification]]
|established_date4        = 1599
|established_event5       = Reunification of [[Alexander Ioan Cuza|Wallachia and Moldavia]]
|established_date5        = January 24, 1859
|established_event6       = Officially recognised independence from the [[Ottoman Empire]]
|established_date6        = July 13, 1878
|established_event7       = Unification with [[Union of Transylvania with Romania|Transylvania]]
|established_date7        = December 1, 1918
|accessionEUdate          = January 1, 2007
|currency                 = [[Romanian leu|Leu]] ([[Romanian leu sign|L]])<sup>2</sup>
|currency_code            = RON
|time_zone                = [[Eastern European Time|EET]]
|utc_offset               = +2
|time_zone_DST            = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
|utc_offset_DST           = +3
|drives_on                = right 
|cctld                    = [[.ro]] [[.eu]]
|calling_code             = [[Telephone numbers in Romania|40]]
|footnotes                = <sup>1</sup> Other languages, such as [[Hungarian language|Hungarian]], [[German language|German]], [[Turkish language|Turkish]], [[Crimean Tatar language|Crimean Tatar]], [[Greek language|Greek]], [[Romani language|Romani]], [[Croatian language|Croatian]], [[Macedonian language|Macedonian]], [[Ukrainian language|Ukrainian]] and [[Serbian language|Serbian]], are official at various local levels.<br /><sup>2</sup> [[Romanian War of Independence]].<br /><sup>3</sup> [[Treaty of Berlin (1878)|Treaty of Berlin]].
}}

ރުމޭނިޔާއަކީ މެދުތެރޭ އަދި އިރު ދެކުނު ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.   

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
ރުމޭނިޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ރުމޭނިޔާ ބަހެވެ.  
އިނގިރޭސި ބަހުން ރުމޭނިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ރޮމޭނިޔަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ބުކަރެސްޓެވެ. ސޫރިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ބުކަރެސްޓެވެ. 
ރުމޭނިޔާއަކީ ޔުނިޓަރީ ސެމި ޕްރެޒިޑެންޝަލް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 21 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 54 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.2 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ro. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +40 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ރުމޭނިޔަން ލިއުއެވެ.

== ނަން ==
ރުމޭނިޔާގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ ރޮމޭނިޔަނުން މި ބަހުންނެވެ. އެހެން ކަމުން ރުމޭނިޔާގެ މާނައަކީ ރޮމޭނިޔަނުންގެ ބިމެވެ. 
ރޯމާ ނުވަތަ ޖިޕްސީން ނުވަތަ ރެދިން ރުމޭނިޔާގައި އުޅުނަސް، ރުމޭނިޔާގެ ނަން ނިސްބަތް ކުރެވިފައިވަނީ އެމީހުންނަކަށް ނޫނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ރުމޭނިޔާގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ހަންގޭރީ އާއި ސާބިޔާއެވެ. އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ޔުކްރެއިނާއި ރިޕަބްލިކް އޮފް މޮލްޑޯވާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ބަލްގޭރިޔާއެވެ.

== ތާރީޚު ==
ޔޫރަޕުން މިހާތަނަށް އިންސާނުންގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އަސަރެއް ފެނިފައިވަނީ ރުމޭނިޔާއިންނެވެ. އެއީ “ކޭވް ވިއްތް ބޯން” ނަމަކަށް ކިޔާ ތަނަކުންނެވެ. 
މިއީ މީގެ 42000 އަހަރު ކުރީގެ ނިޝާނެއް ކަމަށާއި މިއީ ފުރިހަމަ އިންސާނުން ނުވަތަ “ހޯމޯ ސެޕިއެންސް” ގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ޔޫރަޕުގެ ބައްރަށް ވަން މީހުންގެ އަސަރު ކަމަށް ވެސް ތާރީޚީ ކަންތައް ދިރާސާ ކުރައްވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ.
އެހެން ނަމަވެސް ތާރީޚީ ލިޔުމެއްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މި ސަރަޙައްދުގެ މީހުންނާ މެދު ލިޔެވިފައިވަނީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 440 އަހަރު ކުރީންނެވެ. އެއީ ގީތީ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން ކަމުގައި ވެސް އެ ލިޔުމުގައިވެއެވެ. 
މި ސަރަޙައްދަކީ މަޢުދަންތަކުން މުއްސަނދިވެފައި އޮތް ސަރަޙައްދަކަށް ވުމުން ރޫމީން މި ސަރަޙައްދު ހިފިއެވެ. އަދި އެތައް ޒަމާނެއް ވަންދެން ރޫމީންގެ ވެރިކަން އޮތުމާއި އެމީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އެތަނުގައި ވަޒަންވެރިވުމުގެ ސަބަބުން ރޮމޭނިޔަނުންގެ ކާބަފައިން މި މީހުންގެ ދަރިކޮޅުތަކުން އުފަންވިއެވެ.
ރޫމީން މި ސަރަޙައްދުން ފޭބުމުން ދެން މި ސަރަޙައްދަށް ވެރިވެގަތީ ގޮތުންނާއި ހަނުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އައީ ނޯމޭޑުންނެވެ. 
މެދު ޒަމާނަށް އައި އިރުގައި ރުމޭނިޔާގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން އައީ ތިން ޕްރިންސިޕަލިޓީއެއްގައެވެ. 
އެއީ ރޮމޭނިއަންލޭންޑް (ވަލާކިޔާ) އާއި މޮލްޑާވިޔާ އާއި ޓްރާންސިލްވޭނިޔާގައެވެ.
މިއަދުގެ ރުމޭނިޔާގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ތާރީޚު ފެށިފައިވަނީ 1989 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ. 

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
ރުމޭނިޔާގެ އާބާދީގެ 89.5% މީހުންނަކީ ރޮމޭނިޔަނުންނެވެ. ހަންގޭޭރީންނަކީ 6.6% އެވެ. ރޯމާއިން ނުވަތަ ރެދިން ނުވަތަ ޖިޕްސީންނަކީ 2.46% މީހުންނެވެ. މި މީހުންނަށް ރެދިންނޭ ކިޔަނީ މިއީ އިންޑިޔާގެ ރާޖަސްތާނަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް ކަމަށް ބެލެވިފައިވާތީއެވެ.
ރޯމާ ރެދިންގެ ބަސް އެންމެ ގާތީ ސިންގަޅަ ބަހާ ކަމުގައި ބަހުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އުސްތާޒެއް ކަމުގައިވާ ގ. ކަލާވެހި އިބްރާހީމް ވަޙީދު (އޮގަރު އިބްރާހީމް ވަޙީދު) ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ބަޔަކު ދިރާސާކޮށްފި ކަމުގައިވާ ނަމަ ޖިޕްސީންގެ ބަހާއި ދިވެހިބަހާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ސިންގަޅަ ބަހާއި ޖިޕްސީންގެ ބަހަށް ވުރެ ގާތްވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އަދި މިކަމަށް ހެކިލިބޭ ހާދިސާއެއް ސީދާ އޭނާއަށް ކުރިމަތިވެ ވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ވެސް ވަޙީދު ވިދާޅުވެއެވެ.
އެހެން ކަމުން މިފަދަ ދިރާސާއެއް ކުރުމަކީ ދިވެހިންނާއި މި މީހުންނާ އޮތް ގުޅުން ހޯދުމަށް ކުރެވިދާނެ މަސައްކަތެކެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ދިވެހިންގެ އަޞްލާމެދު އިތުރު އަލިކަމެއް ލިބިގެން ހިނގައިދާނޭ ކަމެއް ވެސް މެއެވެ.

== ސަގާފަތު ==
ރުމޭނިޔާގެ ސަގާފަތަކީ ޔޫރަޕާއި ދެކުނު އޭޝިޔާ އަދި މެދު އިރުމަތީގެ ސަގާފަތްތަކާ ގުޅުން އޮތް ސަގާފަތެކެވެ.

== އިޤްތިޞާދު ==
މިހާރަށް ބަލާއިރު 1989 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރުމޭނިޔާގެ އިޤްތިޞާދަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 12600 ޑޮލަރެވެ.
ރުމޭނިޔާއަކީ މެދުތެރޭ އަދި އިރު ދެކުނު ޔޫރަޕަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމެކެވެ.   

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
ރުމޭނިޔާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ރުމޭނިޔާ ބަހެވެ.  
އިނގިރޭސި ބަހުން ރުމޭނިޔާ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ރޮމޭނިޔަންސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ބުކަރެސްޓެވެ. ސޫރިޔާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ބުކަރެސްޓެވެ. 
ރުމޭނިޔާއަކީ ޔުނިޓަރީ ސެމި ޕްރެޒިޑެންޝަލް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 21 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 54 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.2 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ro. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +40 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ރުމޭނިޔަން ލިއުއެވެ.

 ނަން 
ރުމޭނިޔާގެ ނަން ނެގިފައިވަނީ ރޮމޭނިޔަނުން މި ބަހުންނެވެ. އެހެން ކަމުން ރުމޭނިޔާގެ މާނައަކީ ރޮމޭނިޔަނުންގެ ބިމެވެ. 
ރޯމާ ނުވަތަ ޖިޕްސީން ނުވަތަ ރެދިން ރުމޭނިޔާގައި އުޅުނަސް، ރުމޭނިޔާގެ ނަން ނިސްބަތް ކުރެވިފައިވަނީ އެމީހުންނަކަށް ނޫނެވެ.
ޖުޣުރާފީ
ރުމޭނިޔާގެ ހުޅަނގުގައި އޮތީ ހަންގޭރީ އާއި ސާބިޔާއެވެ. އިރު އުތުރުގައި އޮތީ ޔުކްރެއިނާއި ރިޕަބްލިކް އޮފް މޮލްޑޯވާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ބަލްގޭރިޔާއެވެ.

 ތާރީޚު 
ޔޫރަޕުން މިހާތަނަށް އިންސާނުންގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އަސަރެއް ފެނިފައިވަނީ ރުމޭނިޔާއިންނެވެ. އެއީ “ކޭވް ވިއްތް ބޯން” ނަމަކަށް ކިޔާ ތަނަކުންނެވެ. 
މިއީ މީގެ 42000 އަހަރު ކުރީގެ ނިޝާނެއް ކަމަށާއި މިއީ ފުރިހަމަ އިންސާނުން ނުވަތަ “ހޯމޯ ސެޕިއެންސް” ގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ޔޫރަޕުގެ ބައްރަށް ވަން މީހުންގެ އަސަރު ކަމަށް ވެސް ތާރީޚީ ކަންތައް ދިރާސާ ކުރައްވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ.
އެހެން ނަމަވެސް ތާރީޚީ ލިޔުމެއްގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މި ސަރަޙައްދުގެ މީހުންނާ މެދު ލިޔެވިފައިވަނީ ޢީސާއީ މީލާދުގެ 440 އަހަރު ކުރީންނެވެ. އެއީ ގީތީ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން ކަމުގައި ވެސް އެ ލިޔުމުގައިވެއެވެ. 
މި ސަރަޙައްދަކީ މަޢުދަންތަކުން މުއްސަނދިވެފައި އޮތް ސަރަޙައްދަކަށް ވުމުން ރޫމީން މި ސަރަޙައްދު ހިފިއެވެ. އަދި އެތައް ޒަމާނެއް ވަންދެން ރޫމީންގެ ވެރިކަން އޮތުމާއި އެމީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން އެތަނުގައި ވަޒަންވެރިވުމުގެ ސަބަބުން ރޮމޭނިޔަނުންގެ ކާބަފައިން މި މީހުންގެ ދަރިކޮޅުތަކުން އުފަންވިއެވެ.
ރޫމީން މި ސަރަޙައްދުން ފޭބުމުން ދެން މި ސަރަޙައްދަށް ވެރިވެގަތީ ގޮތުންނާއި ހަނުންނެވެ. އޭގެ ފަހުން އައީ ނޯމޭޑުންނެވެ. 
މެދު ޒަމާނަށް އައި އިރުގައި ރުމޭނިޔާގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުން އައީ ތިން ޕްރިންސިޕަލިޓީއެއްގައެވެ. 
އެއީ ރޮމޭނިއަންލޭންޑް (ވަލާކިޔާ) އާއި މޮލްޑާވިޔާ އާއި ޓްރާންސިލްވޭނިޔާގައެވެ.
މިއަދުގެ ރުމޭނިޔާގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ތާރީޚު ފެށިފައިވަނީ 1989 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ. 

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
ރުމޭނިޔާގެ އާބާދީގެ 89.5% މީހުންނަކީ ރޮމޭނިޔަނުންނެވެ. ހަންގޭޭރީންނަކީ 6.6% އެވެ. ރޯމާއިން ނުވަތަ ރެދިން ނުވަތަ ޖިޕްސީންނަކީ 2.46% މީހުންނެވެ. މި މީހުންނަށް ރެދިންނޭ ކިޔަނީ މިއީ އިންޑިޔާގެ ރާޖަސްތާނަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް ކަމަށް ބެލެވިފައިވާތީއެވެ.
ރޯމާ ރެދިންގެ ބަސް އެންމެ ގާތީ ސިންގަޅަ ބަހާ ކަމުގައި ބަހުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ އުސްތާޒެއް ކަމުގައިވާ ގ. ކަލާވެހި އިބްރާހީމް ވަޙީދު (އޮގަރު އިބްރާހީމް ވަޙީދު) ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ބަޔަކު ދިރާސާކޮށްފި ކަމުގައިވާ ނަމަ ޖިޕްސީންގެ ބަހާއި ދިވެހިބަހާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ސިންގަޅަ ބަހާއި ޖިޕްސީންގެ ބަހަށް ވުރެ ގާތްވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އަދި މިކަމަށް ހެކިލިބޭ ހާދިސާއެއް ސީދާ އޭނާއަށް ކުރިމަތިވެ ވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ވެސް ވަޙީދު ވިދާޅުވެއެވެ.
އެހެން ކަމުން މިފަދަ ދިރާސާއެއް ކުރުމަކީ ދިވެހިންނާއި މި މީހުންނާ އޮތް ގުޅުން ހޯދުމަށް ކުރެވިދާނެ މަސައްކަތެކެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ދިވެހިންގެ އަޞްލާމެދު އިތުރު އަލިކަމެއް ލިބިގެން ހިނގައިދާނޭ ކަމެއް ވެސް މެއެވެ.

 ސަގާފަތު 
ރުމޭނިޔާގެ ސަގާފަތަކީ ޔޫރަޕާއި ދެކުނު އޭޝިޔާ އަދި މެދު އިރުމަތީގެ ސަގާފަތްތަކާ ގުޅުން އޮތް ސަގާފަތެކެވެ.

 އިޤްތިޞާދު 
މިހާރަށް ބަލާއިރު 1989 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރުމޭނިޔާގެ އިޤްތިޞާދަށް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 12600 ޑޮލަރެވެ.