ވެނެޒުއޭލާ
{{Infobox Country
|native_name        = ''República Bolivariana de Venezuela''{{spaces|2}}<small>{{es icon}}</small> 
|conventional_long_name = Bolivarian Republic of Venezuela{{ref label|name|1|none}}</small>
|common_name        = Venezuela
|image_flag         = Flag of Venezuela.svg
|image_coat         =
|image_map          = VEN orthographic.svg
|national_motto     = Historic:
''Dios y Federación''{{spaces|2}}<small>{{es icon}}<br />"God and Federation"</small>
|national_anthem    = ''[[Gloria al Bravo Pueblo]]''{{spaces|2}}<small>{{es icon}}<br />Glory to the Brave People</small>
|official_languages = Spanish{{ref label|languages|2|none}}
|languages_type     = [[National language]]
|languages          = Spanish {{ref label|languages|2|none}}
|ethnic_groups = 67% [[Mestizo]], <br />21% [[White people|White]], <br />1% [[Amerindian]], <br />9% others ([[Africans]], [[Arabs]], [[Asians]]){{Citation needed|date=November 2009}}
|demonym            = Venezuelan
|capital          = [[Caracas]]
|latd=10 |latm=30 |latNS=N |longd=66 |longm=58 |longEW=W
|largest_city       = capital
|government_type    = [[Federal republic|Federal]] [[Presidential system|presidential]] [[republic]]
|leader_title1      = [[List of Presidents of Venezuela|President]]
|leader_name1       =Nicolás Maduro
|leader_title2      = [[Vice President of Venezuela|Vice President]]
|leader_name2       = [[Ramón Carrizales]]
|area_rank          = 33rd
|area_magnitude     = 1 E11
|area_km2           = 916,445
|area_sq_mi         = 353,841
|percent_water      = 0.32{{ref label|area|3|none}}
|population_estimate      = 26,814,843
|population_estimate_rank = 40th
|population_estimate_year = July 2009
|population_census        = 23,054,985
|population_census_year   = 2001
|population_density_km2   = 30.2
|population_density_sq_mi = 77
|population_density_rank  = 173rd
|GDP_PPP            = $359.210 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=299&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=80&pr.y=3 |title=Venezuela|publisher=International Monetary Fund|accessdate=1 October 2009}}</ref>
|GDP_PPP_rank       = 31st
|GDP_PPP_year       = 2008
|GDP_PPP_per_capita = $12,806<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank  = 63rd
|GDP_nominal              = $319.443 billion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_rank         = 31st
|GDP_nominal_year         = 2008
|GDP_nominal_per_capita   = $11,388<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = 53rd
|sovereignty_type   = [[Independence]]
|established_event1 = from Spain
|established_date1  = 5 July 1811
|established_event2 = from [[Gran Colombia]]
|established_date2  = 13 January 1830
|established_event3 = Recognized
|established_date3  = 30 March 1845 
|HDI_year           = 2007
|HDI                = {{increase}} 0.844<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Human Development Report 2009]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009</ref>
|HDI_rank           = 58th
|HDI_category       = <font color="#009900">high</font>
|Gini               = 42.2<ref name="CIA"/>
|Gini_year          = 2007
|Gini_category      = <font color="#e0584e">high</font>
|currency           = [[Venezuelan bolívar|Bolívar fuerte]]{{ref label|currency|4|none}}
|currency_code      = VEF 
|country_code       = 
|time_zone          = [[UTC-4:30]]
|utc_offset         = 
|time_zone_DST      = 
|utc_offset_DST     = 
|drives_on          = right
|cctld              = [[.ve]]
|calling_code       = [[+58]]
|footnotes = {{note label|name|1|none}} The "Bolivarian Republic of Venezuela" has been the full official title since the adoption of the new [[Constitution of Venezuela|Constitution of 1999]], when the state was renamed in honor of [[Simón Bolívar]].<br />{{note label|languages|2|none}} The Constitution also recognizes all [[indigenous languages of the Americas|indigenous languages]] spoken in the country.<br />{{note label|area|3|none}} Area totals include only Venezuelan-administered territory.<br />{{note label|currency|4|none}} On 1 January 2008 a new bolivar, the ''bolívar fuerte'' (ISO 4217 code VEF), worth 1,000 VEB, was introduced.
}}
ބޮލިވޭރިއަން ރިޕަބްލިކް އޮފް ވެނެޒުއޭލާއަކީ ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރުގެ އުތުރު އައްސޭރީގައި އޮންނަ ޓްރޮޕިކަލް ޤައުމެކެވެ. ދެކުނު އެމެރިކާގެ މައި ބައްރާ ގުޅިފައިވާ ވެނެޒުއޭލާއަށް ނިސްބަތްވާ އެތައް ރަށެއް ކެރީބިއަން ކަނޑުގައިވެއެވެ.

== އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް ==
ވެނެޒުއޭލާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ބްރެޒިލް ފިޔަވައި ދެކުނު އެމެރިކާގައި ހުރި އެހެން ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ވެނެޒުއޭލާގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ވެނެޒުއޭލަންސްއެވެ.
ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކަރަކާސްއެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ކަރަކާސްްއެވެ. ވެނެޒުއޭލާއަކީ ފެޑެރަލް ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ.
ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 28 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 42 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.9 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ve. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +58 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ބޮލިވާރް ފުއެރްތޭއެވެ.

== ނަން ==
“ވެނެޒުއޭލާ” މި ނަން ނެގިފައިވަނީ ވެނެޒުއޯލާ މި ބަހުންނެވެ. މި ނަން ދިނީ އިޓަލީގެ މީހެކެވެ. އެއީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ސިޓީ ކަމުގައިވާ އިޓަލީގެ ވެނިހަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ވެނެޒުއޯލާގެ މާނައަކީ ކުޑަ ވެނިހެވެ.

== ޖުޣުރާފީ ==
ވެނެޒުއޭލާގެ އިރުމަތީގައި އޮތީ ގުޔާނާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ބްރެޒިލްގެ ކޯރެކެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ކޮލަންބިޔާއެވެ. ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯ އާއި ގްރެނާޑާ އާއި ސަންތި ލޫޫސިޔާ އާއި ބާާބަޑޮޮސް ފަދަ ރަށްރަށް އޮތީ ވެނެޒުއޭލާގެ އުތުރުގައެވެ. 

== ތާރީޚު ==
ވެނެޒުއޭލާގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާކަމަށް އާސާރީ ހެކިތަކުން ދައްކަނީ މީގެ 15 ވަރަކަށް ސާސްކަފު ކުރިން ކަމަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް އިސްޕޭނުގެ އިސްތިޢުމާރުގެ ދަށަށް ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 16 ވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅުގައެވެ. 
ވެނެޒުއޭލާއަށް އިސްޕޭނުގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ހޯއްދަވައި ދެއްވުމުގައި އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ސިމޯން ބޮލިވަރއެވެ. ސިމޯން ބޮލިވަރއަކީ ހަމަ އެކަނި ވެނެޒުއޭލާ މިނިވަންކުރެއްވުމުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. 
ވެނެޒުއޭލާގެ އިތުރުން ކޮލަންބިޔާ އާއި ޕެނަމާ އާއި އިކުއެޑޯ އާއި ބޮލީވިއާ އާއި ޕެރޫ ވެސް މިނިވަންވެފައިވަނީ ސިމޯން ބޮލިވަރގެ މަސައްކަތުންނެވެ.
ވެނެޒުއޭލާގެ ރަސްމީ ނަމުގައި “ބޮލިވޭރިއަން ރިޕަބްލިކް އޮފް ވެނެޒުއޭލާ” އޭ އޮންނަނީ ވެސް މި ސަބަބަށް ޓަކައެވެ. ސިމޯން ބޮލިވަރ ގެ ޝަރަފަށް ޓަކައެވެ.
އިސްޕޭނުގެ ކިބައިން 5 ޖުލައި 1811 ގައި މިނިވަންވުމަށް ފަހުގައި ވެނެޒުއޭލާ އޮތީ ގްރޭން ކޮލަންބިޔާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ގްރޭން ކޮލަންބިޔާއާ ވަކިވެ، މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ޤާއިމުވީ 1830 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ މިނިވަންކަން ރަސްމީ ގޮތުން ރެކޮގްނައިޒް ކުރެވިފައިވަނީ 30 މާރޗް 1945 ގައެވެ. 1998 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވެނެޒުއޭލާގެ ރައީސްކަން ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އޫގޯ ޗާވޭޒްއެވެ. 

== ޑެމޮގްރަފިކްސް ==
ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރަށް ބަލާއިރު ވިހާ ރޭޓް އެންމެ ރަނގަޅު އެއް ޤައުމަކީ ވެނެޒުއޭލާއެވެ. 1930 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވެނެޒުއޭލާގެ ބޯހިމެނުމުން އެ ޤައުމުގެ ތަފާތު ނަސްލުތަކުގެ މީހުން އެނގޭކަށެއް ނޯވެއެވެ. އެހެން ކަމުން އެ ޤައުމުގެ މީހުންގެ ނަސްލުތަކުގެ ހިސާބުގައި ގެންގުޅެވެމުން އަންނަނީ އަންދާސީ ޢަދަދެކެވެ.
އާބާދީގެ 67% މީހުންނަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. ނުވަތަ ޔޫރަޕު މީހުންނާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ މަސްހުނި ނަސްލެވެ. 21% މީހުންނަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. 1% އަކީ އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ. 9% އަކީ އެފްރިކާ، އޭޝިޔާ، އަދި ޢަރަބި ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ އާބާދީގެ 97% އަކީ ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ވެނެޒުއޭލާގެ ހެރިޓޭޖަށާއި އާޓަށާއި ސަގާފަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކެރީބިއަން އަސަރު ފޯރާފައިވެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ އިސްޕޭނާއި އެފްރިކާ އަދި ޢަރަބިންނާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ ސަގާފަތުގެ އަސަރު ވެސް ވެނެޒުއޭލާގެ ސަގާފަތުން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

== އިޤްތިޞާދު ==
ވެނެޒުއޭލާއަކީ ތެލުގެ މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ރަނާއި ޖަވާހިރާއި ދަގަނޑު އެ ޤައުމުން ނަގައެވެ. 
އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 12806 ޑޮލަރެވެ.
ބޮލިވޭރިއަން ރިޕަބްލިކް އޮފް ވެނެޒުއޭލާއަކީ ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރުގެ އުތުރު އައްސޭރީގައި އޮންނަ ޓްރޮޕިކަލް ޤައުމެކެވެ. ދެކުނު އެމެރިކާގެ މައި ބައްރާ ގުޅިފައިވާ ވެނެޒުއޭލާއަށް ނިސްބަތްވާ އެތައް ރަށެއް ކެރީބިއަން ކަނޑުގައިވެއެވެ.

 އަވަސް ކަޅިއަކުން ބަލައިލުމެއް 
ވެނެޒުއޭލާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ބްރެޒިލް ފިޔަވައި ދެކުނު އެމެރިކާގައި ހުރި އެހެން ޤައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން އިސްޕެނިޝް ބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ވެނެޒުއޭލާގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ވެނެޒުއޭލަންސްއެވެ.
ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ކަރަކާސްއެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް ކަރަކާސްްއެވެ. ވެނެޒުއޭލާއަކީ ފެޑެރަލް ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ.
ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 28 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 42 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 0.9 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ ve. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +58 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ބޮލިވާރް ފުއެރްތޭއެވެ.

 ނަން 
“ވެނެޒުއޭލާ” މި ނަން ނެގިފައިވަނީ ވެނެޒުއޯލާ މި ބަހުންނެވެ. މި ނަން ދިނީ އިޓަލީގެ މީހެކެވެ. އެއީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ސިޓީ ކަމުގައިވާ އިޓަލީގެ ވެނިހަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ވެނެޒުއޯލާގެ މާނައަކީ ކުޑަ ވެނިހެވެ.

 ޖުޣުރާފީ 
ވެނެޒުއޭލާގެ އިރުމަތީގައި އޮތީ ގުޔާނާއެވެ. ދެކުނުގައި އޮތީ ބްރެޒިލްގެ ކޯރެކެވެ. ހުޅަނގުގައި އޮތީ ކޮލަންބިޔާއެވެ. ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯ އާއި ގްރެނާޑާ އާއި ސަންތި ލޫޫސިޔާ އާއި ބާާބަޑޮޮސް ފަދަ ރަށްރަށް އޮތީ ވެނެޒުއޭލާގެ އުތުރުގައެވެ. 

 ތާރީޚު 
ވެނެޒުއޭލާގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފަށާފައިވާކަމަށް އާސާރީ ހެކިތަކުން ދައްކަނީ މީގެ 15 ވަރަކަށް ސާސްކަފު ކުރިން ކަމަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމައަށް އިސްޕޭނުގެ އިސްތިޢުމާރުގެ ދަށަށް ގޮސްފައިވަނީ މީލާދީން 16 ވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅުގައެވެ. 
ވެނެޒުއޭލާއަށް އިސްޕޭނުގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ހޯއްދަވައި ދެއްވުމުގައި އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ސިމޯން ބޮލިވަރއެވެ. ސިމޯން ބޮލިވަރއަކީ ހަމަ އެކަނި ވެނެޒުއޭލާ މިނިވަންކުރެއްވުމުގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. 
ވެނެޒުއޭލާގެ އިތުރުން ކޮލަންބިޔާ އާއި ޕެނަމާ އާއި އިކުއެޑޯ އާއި ބޮލީވިއާ އާއި ޕެރޫ ވެސް މިނިވަންވެފައިވަނީ ސިމޯން ބޮލިވަރގެ މަސައްކަތުންނެވެ.
ވެނެޒުއޭލާގެ ރަސްމީ ނަމުގައި “ބޮލިވޭރިއަން ރިޕަބްލިކް އޮފް ވެނެޒުއޭލާ” އޭ އޮންނަނީ ވެސް މި ސަބަބަށް ޓަކައެވެ. ސިމޯން ބޮލިވަރ ގެ ޝަރަފަށް ޓަކައެވެ.
އިސްޕޭނުގެ ކިބައިން 5 ޖުލައި 1811 ގައި މިނިވަންވުމަށް ފަހުގައި ވެނެޒުއޭލާ އޮތީ ގްރޭން ކޮލަންބިޔާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ގްރޭން ކޮލަންބިޔާއާ ވަކިވެ، މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ޤާއިމުވީ 1830 ވަނަ އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ މިނިވަންކަން ރަސްމީ ގޮތުން ރެކޮގްނައިޒް ކުރެވިފައިވަނީ 30 މާރޗް 1945 ގައެވެ. 1998 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވެނެޒުއޭލާގެ ރައީސްކަން ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ އޫގޯ ޗާވޭޒްއެވެ. 

 ޑެމޮގްރަފިކްސް 
ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރަށް ބަލާއިރު ވިހާ ރޭޓް އެންމެ ރަނގަޅު އެއް ޤައުމަކީ ވެނެޒުއޭލާއެވެ. 1930 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވެނެޒުއޭލާގެ ބޯހިމެނުމުން އެ ޤައުމުގެ ތަފާތު ނަސްލުތަކުގެ މީހުން އެނގޭކަށެއް ނޯވެއެވެ. އެހެން ކަމުން އެ ޤައުމުގެ މީހުންގެ ނަސްލުތަކުގެ ހިސާބުގައި ގެންގުޅެވެމުން އަންނަނީ އަންދާސީ ޢަދަދެކެވެ.
އާބާދީގެ 67% މީހުންނަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. ނުވަތަ ޔޫރަޕު މީހުންނާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ މަސްހުނި ނަސްލެވެ. 21% މީހުންނަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. 1% އަކީ އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ. 9% އަކީ އެފްރިކާ، އޭޝިޔާ، އަދި ޢަރަބި ނަސްލުގެ މީހުންނެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ އާބާދީގެ 97% އަކީ ކްރިސްޓިޔަނުންނެވެ.
ސަގާފަތު
ވެނެޒުއޭލާގެ ހެރިޓޭޖަށާއި އާޓަށާއި ސަގާފަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކެރީބިއަން އަސަރު ފޯރާފައިވެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ އިސްޕޭނާއި އެފްރިކާ އަދި ޢަރަބިންނާއި އެމެރިންޑިޔަނުންގެ ސަގާފަތުގެ އަސަރު ވެސް ވެނެޒުއޭލާގެ ސަގާފަތުން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

 އިޤްތިޞާދު 
ވެނެޒުއޭލާއަކީ ތެލުގެ މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ރަނާއި ޖަވާހިރާއި ދަގަނޑު އެ ޤައުމުން ނަގައެވެ. 
އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 12806 ޑޮލަރެވެ.