ސީ.އެން. ޓަވަރު
{{otheruses4|ޓޮރޮންޓޯ ގައި ހުންނަ ސީ.އެން. ޓަވަރ އާއި ބެހޭ ގޮތުން އެކުލެވިފައިވާ މަޒްމޫނެއް|އެޑްމޮންޓަންގައި ހުންނަ ސީ.އެން ޓަވަރ|ސީ.އެން ޓަވަރ (އެޑްމަންޓަން)}}
{{Infobox Skyscraper|
  building_name         = CN Tower|
  image                 = [[ފައިލް:Toronto - ON - Toronto Harbourfront7.jpg|250px|center|Toronto's CN Tower.]] [[Toronto]]'s CN Tower. |
  built                 = 1973 – 1976|
  use                   = observation, telecommunications, attraction|
  caption               = <small>The CN Tower was the [[List of tallest freestanding structures in the world|world's tallest free-standing structure on land]] from 1975 until 2007.</small>|
  location              = [[Toronto]], [[Ontario]], [[Canada]]|
  coordinates           = {{coord|43.6426|-79.3871|region:CA-ON_type:landmark|display=inline,title}}|  antenna_spire         = {{convert|553.33|m|ft|1|abbr=on}}|
  roof                  = {{convert|457.2|m|ft|1|abbr=on}}|
  top_floor             = {{convert|446.5|m|ft|1|abbr=on}}|
  floor_count           = 147 (equivalent)|
  elevator_count        = 6|
  architect             = [[John Andrews (architect)|John Andrews]] Architects in association with [[WZMH Architects]]|
  skyscraperpage_id     = 21|
  emporis_id            = 112537|
}}

ސީ.އެން. ޓަވަރު ހުންނަނީ ކެނެޑާގެ ޓޮރޮންޓޯ ގައެވެ. ފުރަތަމަ ރޭވިފައި އޮތީ ފާލަމަކުން ގުޅުވާލެވިފައިވާ 3 ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށެވެ. ޓަވަރުގެ އުސްމިނުގައި 553.33 މީޓަރު ހުރެއެވެ. ޓަވަރު ހުންނަނީ އެތެރެ ހުސްކޮށް ހުންނަ 3 ފައިގެ މަތީގައި ހިފެހެއްޓިފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދިގު ''ފްރީ ސްޓޭންޑިންގ ސްޓްރަކްޗަރ'' އެވެ. ދުނިޔޭގެ ރިކޯޑް ފޮތް ބުނާގޮތުން 30 އަހަރު ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޢިމާރާތުގެ ގޮތުގައި ސީއެން ޓަވަރު ހޮވިފައި ވެއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 12 ފެބުރުއަރީ 1973 ގައެވެ. ބިޔަ ''ބެކްހޯ'' އަކުން ޓޮރޮންޓޯގެ ބަދަރުގެ ކައިރީގައި އޮންނަ އޮންޓާރިއޯ ކުޅީގެ އައްސޭރި ފަށުން 50 ފޫޓް ފުން މިނަށް ޓަވަރު ހެދުމަށް ކޮނެވުނެވެެ. އެއަށްފަހު ''ވައި އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް'' ކޮންކްރީޓް، ދަގަނޑު، އަދި އެކަތަ އެއްކޮށް އަތުރާލެވުނެވެ. ވައި އަކުރުގެ ކޮންމެ ފަޔަކުން އެތެރެ ހުސްކޮށް އިންނަ ފައެއް މައްޗަށް އިދެއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ބިންގާގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހޭދަވީ 4 މަސް ދުވަހެެވެ. ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށް ކޮންމެ ހަފްތާ އަކު 5ދުވަހު ފުލްކޮށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ. 1100 ފޫޓަށް ޓަވަރު ބިނާކުރެވުމުން ''ސްކައި ޕޮޑް''ގެ މަސައްކަތް ފެށުނެވެ. ސްކައި ޕޮޑް ގައި ހިމެނެނީ 7 ބުރީގެ ބަޔަކާއި، 2 އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކް، ވަށައިގެން އެބުރޭ ރެސްޓޯރަންޓް، ނައިޓް ކްލަބް، އަދި ބްރޯޑް ކާސްޓިންގ އިކްއިޕްމަންޓް ތަކެކެވެ. 

ސްކައި ޕޮޑް މަތިން ޓަވަރު މައްޗަށް ގޮސް ނިމިފައިވަނީ ސްޕޭސް ޑެކް އަށެވެ. މިތަން އިންނަނީ ސްކައި ޕޮޑަށްވުރެ 465 ފޫޓް އުހުގައެވެ. ސްޕޭސް ޑެކަށް އެރުމުން 75 މޭލު ދުރު ބަލާލެވޭ ކަމަށްވެއެވެ. ސްޕޭސް ޑެކްގެ މަތިން ދެން އިންނަނީ އެންޓަނާއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގައި ސިރޮސްކީ ސްކައި ކްރޭން ހެލިކޮޕްޓަރަކުން ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އެތުރުމަށް ޓަވަރުގެ މައްޗަށް ގެންދެވުނެވެ. ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އަތުރައި ގުޅުވުމަށް 40 ހާސް ބޯލްޓް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ. މިބުނި މަސްޓްގެ ވަށައިގެން ފައިބަރު ގްލާސް ފަށަލައެއް ފަހުން ލެވުނެވެ. އެއީ ފިންޏާއި އައިސް ޖެހުމުން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައެވެ. މިއީ ރޭޑިޔޯ އަދި ޓީވީ ގެ ސިގްނަލްތައް އުފުލައިދޭ 335 ފޫޓްގެ އެންޓަނާއެކެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު އެއްކޮށް ބިނާކޮށް ނިމުނީ 2 އޭޕްރީލް 1975 ގައެވެ. ޢާންމުކޮށް ޓަވަރު ހުޅުވާލެވުނީ 26 ޖޫން 1976 ގައެވެ. ރަސްމީކޮށް ޓަވަރު ހުޅުވުނީ 1 އޮކްޓޯބަރު 1976 ގައެވެ. ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް 57 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ހޭދަވެފައި ވެއެވެ. ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކޮށްފައިވަނީ ގަޑިއަކު 260 މޭލު ބާރު މިނުގައި ވައި ޖެހުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އެއަށް ޓަވަރު ތަޙައްމަލު ކުރެވޭގޮތަށެވެ. ބާރުގަދަ ވައިގެ ތެރޭގައި މަތީގައިވާ އެންޓަނާގެ ހަމަ ހިފެހެއްޓޭ ގޮތަށް ވަނީ ތައްޔާރު ކުރެވިފައެވެ. މިޓަވަރު ބޭނުންކުރެވެނީ ޓީވީ އަދި ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަންތަކުގެ ޓްރާންސްމިޝަން ޓަވަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިޓަވަރު ފަރުމާ ކޮށްފައިވަނީ އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ޖޯން އެންޑްރޫވް އެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ގައި މިފަހަކުން އައިސް ވަނީ ދެކަރަންޓް ސިޑި ހަރުކުރެވިފައެވެ. މިކަރަންޓް ސިޑި ނުވަތަ އިލެވޭޓަރު ބެހެއްޓުމަށް 2579 ފިޔަވަޅު އިންނަ ސްޓެއަރ ކޭސް އެއް ވަނީ ޓަވަރުގެ އެތެރެއިން ހަރުކުރެވިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސްކައި ޕޮޑްގެ އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކަށް ވަނީ ބިއްލޫރި ތަޅުމެއް އިތުރު ކުރެވިފައެވެ. ޓަވަރަށް އަރާ މީހުންގެ ކިބައިން ފާހަގަ ވެފައިވާ ގޮތުން އެންމެ ގިނަބަޔަކު ޓަވަރަށް އެރުމަށްފަހު ބުނެފައިވާ ބަހަކީ ''Awesome'' އެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރުގެ ނަން ނިސްބަތް ވަނީ ''ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް'' ރެއިލްވޭ އަށެވެ. ނަމަވެސް 1995 ވަނަ އަހަރު އެކުންފުނިން ކެނެޑާ ލޭންޑްސް ކަމްޕަނީ އަށް ޓަވަރުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން ހަވާލު ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު ވެސް ޓޮރޮންޓޯގެ އަހުލުވެރިން ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ނަން އެގޮތުގައި ބަހައްޓަން ބޭނުން ވިއެވެ. އެހެން ކަމުން މިއަދު ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް ގެ ބަދަލުގައި ޓަވަރު ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ''ކެނެޑާޒް ނޭޝަނަލް'' މިނަމަށެވެ.

== ފޮޓޯ ގެލަރީ ==
<gallery>
Image:Cntower.jpg|CN Tower
</gallery

{{Mizamanuge 7 Ajaibu}}

[[ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް]]
[[ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް]]
ސީ.އެން. ޓަވަރު ހުންނަނީ ކެނެޑާގެ ޓޮރޮންޓޯ ގައެވެ. ފުރަތަމަ ރޭވިފައި އޮތީ ފާލަމަކުން ގުޅުވާލެވިފައިވާ 3 ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށެވެ. ޓަވަރުގެ އުސްމިނުގައި 553.33 މީޓަރު ހުރެއެވެ. ޓަވަރު ހުންނަނީ އެތެރެ ހުސްކޮށް ހުންނަ 3 ފައިގެ މަތީގައި ހިފެހެއްޓިފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ދިގު ފްރީ ސްޓޭންޑިންގ ސްޓްރަކްޗަރ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ރިކޯޑް ފޮތް ބުނާގޮތުން 30 އަހަރު ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޢިމާރާތުގެ ގޮތުގައި ސީއެން ޓަވަރު ހޮވިފައި ވެއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީ 12 ފެބުރުއަރީ 1973 ގައެވެ. ބިޔަ ބެކްހޯ އަކުން ޓޮރޮންޓޯގެ ބަދަރުގެ ކައިރީގައި އޮންނަ އޮންޓާރިއޯ ކުޅީގެ އައްސޭރި ފަށުން 50 ފޫޓް ފުން މިނަށް ޓަވަރު ހެދުމަށް ކޮނެވުނެވެެ. އެއަށްފަހު ވައި އަކުރެއްގެ ބައްޓަމަށް ކޮންކްރީޓް، ދަގަނޑު، އަދި އެކަތަ އެއްކޮށް އަތުރާލެވުނެވެ. ވައި އަކުރުގެ ކޮންމެ ފަޔަކުން އެތެރެ ހުސްކޮށް އިންނަ ފައެއް މައްޗަށް އިދެއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ބިންގާގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހޭދަވީ 4 މަސް ދުވަހެެވެ. ޓަވަރު ބިނާކުރުމަށް ކޮންމެ ހަފްތާ އަކު 5ދުވަހު ފުލްކޮށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވެއެވެ. 1100 ފޫޓަށް ޓަވަރު ބިނާކުރެވުމުން ސްކައި ޕޮޑްގެ މަސައްކަތް ފެށުނެވެ. ސްކައި ޕޮޑް ގައި ހިމެނެނީ 7 ބުރީގެ ބަޔަކާއި، 2 އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކް، ވަށައިގެން އެބުރޭ ރެސްޓޯރަންޓް، ނައިޓް ކްލަބް، އަދި ބްރޯޑް ކާސްޓިންގ އިކްއިޕްމަންޓް ތަކެކެވެ. 

ސްކައި ޕޮޑް މަތިން ޓަވަރު މައްޗަށް ގޮސް ނިމިފައިވަނީ ސްޕޭސް ޑެކް އަށެވެ. މިތަން އިންނަނީ ސްކައި ޕޮޑަށްވުރެ 465 ފޫޓް އުހުގައެވެ. ސްޕޭސް ޑެކަށް އެރުމުން 75 މޭލު ދުރު ބަލާލެވޭ ކަމަށްވެއެވެ. ސްޕޭސް ޑެކްގެ މަތިން ދެން އިންނަނީ އެންޓަނާއެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގައި ސިރޮސްކީ ސްކައި ކްރޭން ހެލިކޮޕްޓަރަކުން ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އެތުރުމަށް ޓަވަރުގެ މައްޗަށް ގެންދެވުނެވެ. ކޮމިއުނިކޭޝަން މަސްޓް ގެ ބައިތައް އަތުރައި ގުޅުވުމަށް 40 ހާސް ބޯލްޓް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ. މިބުނި މަސްޓްގެ ވަށައިގެން ފައިބަރު ގްލާސް ފަށަލައެއް ފަހުން ލެވުނެވެ. އެއީ ފިންޏާއި އައިސް ޖެހުމުން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްޓަކައެވެ. މިއީ ރޭޑިޔޯ އަދި ޓީވީ ގެ ސިގްނަލްތައް އުފުލައިދޭ 335 ފޫޓްގެ އެންޓަނާއެކެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު އެއްކޮށް ބިނާކޮށް ނިމުނީ 2 އޭޕްރީލް 1975 ގައެވެ. ޢާންމުކޮށް ޓަވަރު ހުޅުވާލެވުނީ 26 ޖޫން 1976 ގައެވެ. ރަސްމީކޮށް ޓަވަރު ހުޅުވުނީ 1 އޮކްޓޯބަރު 1976 ގައެވެ. ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް 57 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ހޭދަވެފައި ވެއެވެ. ސީ.އެން. ޓަވަރު ބިނާކޮށްފައިވަނީ ގަޑިއަކު 260 މޭލު ބާރު މިނުގައި ވައި ޖެހުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އެއަށް ޓަވަރު ތަޙައްމަލު ކުރެވޭގޮތަށެވެ. ބާރުގަދަ ވައިގެ ތެރޭގައި މަތީގައިވާ އެންޓަނާގެ ހަމަ ހިފެހެއްޓޭ ގޮތަށް ވަނީ ތައްޔާރު ކުރެވިފައެވެ. މިޓަވަރު ބޭނުންކުރެވެނީ ޓީވީ އަދި ރޭޑިޔޯ ސްޓޭޝަންތަކުގެ ޓްރާންސްމިޝަން ޓަވަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިޓަވަރު ފަރުމާ ކޮށްފައިވަނީ އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ޖޯން އެންޑްރޫވް އެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރު ގައި މިފަހަކުން އައިސް ވަނީ ދެކަރަންޓް ސިޑި ހަރުކުރެވިފައެވެ. މިކަރަންޓް ސިޑި ނުވަތަ އިލެވޭޓަރު ބެހެއްޓުމަށް 2579 ފިޔަވަޅު އިންނަ ސްޓެއަރ ކޭސް އެއް ވަނީ ޓަވަރުގެ އެތެރެއިން ހަރުކުރެވިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސްކައި ޕޮޑްގެ އޮބްޒަވޭޝަން ޑެކަށް ވަނީ ބިއްލޫރި ތަޅުމެއް އިތުރު ކުރެވިފައެވެ. ޓަވަރަށް އަރާ މީހުންގެ ކިބައިން ފާހަގަ ވެފައިވާ ގޮތުން އެންމެ ގިނަބަޔަކު ޓަވަރަށް އެރުމަށްފަހު ބުނެފައިވާ ބަހަކީ Awesome އެވެ. 

ސީ.އެން. ޓަވަރުގެ ނަން ނިސްބަތް ވަނީ ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް ރެއިލްވޭ އަށެވެ. ނަމަވެސް 1995 ވަނަ އަހަރު އެކުންފުނިން ކެނެޑާ ލޭންޑްސް ކަމްޕަނީ އަށް ޓަވަރުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުން ހަވާލު ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު ވެސް ޓޮރޮންޓޯގެ އަހުލުވެރިން ސީ.އެން. ޓަވަރު ގެ ނަން އެގޮތުގައި ބަހައްޓަން ބޭނުން ވިއެވެ. އެހެން ކަމުން މިއަދު ކެނޭޑިއަން ނޭޝަނަލް ގެ ބަދަލުގައި ޓަވަރު ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ކެނެޑާޒް ނޭޝަނަލް މިނަމަށެވެ.

 ފޮޓޯ ގެލަރީ 
<gallery>
Image:Cntower.jpg|CN Tower
</gallery

ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް
ޤިސްމު:ދުނިޔޭގެ އަޖައިބުތައް