އަނގަ
{{Infobox Anatomy |
  Name         = {{PAGENAME}} |
  Latin        = cavitas oris |
  GraySubject  = |
  GrayPage     = |
  Image        = Illu01 head neck-dv.jpg  |
  Caption      = Head and neck. |
  Image2       = Mouth.jpg |
  Caption2     = A human mouth, closed. |
  Precursor    = |
  System       = |
  Artery       = |
  Vein         = |
  Nerve        = |
  Lymph        = |
  MeshName     = Oral+cavity |
  MeshNumber   = A01.456.505.631 |
  DorlandsPre  = c_16 |
  DorlandsSuf  = 12220513  |
}}

އަނގަ({{en|Mouth}}) ލެއްޕިފައި އިންނަނީ ދެ[[ތުންފަތް]]ގެ އެހީގައެވެ. ހަޖަމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިގެން އަންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ކާތެކަތި ހަފަން ފަށާ ހިސާބުންނެވެ. އަނގައިގެ ތެރޭގައިވާ ތެތް ދުލިފަށް({{en|Buccal mucosa}}) ގައި [[ކުޅުބޭރުކުރާ ގޮށް]]ތައް ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން [[ދޫ]]، [[ކުޑަ ދޫ]]، އަދި [[ދަތް]] ތަކާއި، [[ހިރުގަނޑު]] ވެސް ހުންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައެވެ.

އަނގަ ތެރޭގައި ކުރިމަތިންނާއި އަރިމަތިން ހުންނަނީ [[ދަތް]] ތަކާއި، [[ހިރުގަނޑު]] އެވެ. މަތިން ހުންނަނީ [[މަތީ ތަލި]]ގެ ބައިތައްކަމަށްވާ [[ހަރު ތަލި]] އަދި [[މަޑު ތަލި]] އެވެ. [[ދޫ]] އޮންނަނީ އަނގަތެރޭގެ ތިރީގައެވެ. ފަހަތުން އަނގަތެރެ އޯރޯފެރިންޖީއަލް އިސްމަސް ހުރަސްކޮށް ގުޅެނީ [[އަރުތެރެ]] އާއެވެ. އަނގައިގެ ދަށް އަކީ [[ތިރީ ތަލި]] އެވެ.

== ވަޒީފާ ==
 
އަނގަޔަކީ ތަފާތު މުހިއްމު އެތައް ވަޒީފާތަކެއް ފުރިހަމަކުރުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވެ، ބައިވެރިވާ ގުނަވަނެކެވެ. މިގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކުން ކެއުން، ބުއިން، މޫނު މައްޗަށް ވައްތަރު ޖެއްސުން، ނޭވާލުން، ބޮސްދިނުން، އަދި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން ފަދަ ކަންކަމުގައި އަނގައިގެ ބޭނުން ހިފައެވެ.

ތުއްތު ދަރިފުޅު އުފަންވާއިރު ސަކިންގ ރިފްލެކްސް އޭ ކިޔޭ ރިފްލެކްސް އެއް ދަސްވެފައި ހުރެއެވެ. މިރިފްލެކްސްގެ ސަބަބުން މައިމީހާގެ އުރަމަތިން ކިރު ތުންފަތުގެ އެހީގައި ދަމައިގެން ބޯން ދަސްވެފައި ހުރެއެވެ.

[[Image:Dvmouth.jpg|200px|thumb|right|އަނގަތެރެ]]
ކާތަކެތި ދިރުވުމުގެ މަރުޙަލާ އެއް އަނގައިގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިގައެވެ. އެގޮތުން ކާތަކެތި ދިރުވުމުގައި އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހިގާ މަރުޙަލާ އަކީ އަހަރެމެންގެ ބާރާއެކު ހިގާ މަރުޙަލާއެކެވެ. އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހެފުނު ކާތަކެތި [[އަރުތެރެ]] އަށް ފޮނުވާލުމަށްޓަކައި، [[ދޫ]] [[މަތީ ތަލި]] ނުވަތަ [[ހަރު ތަލި]] އާއި ދިމާލަށް އުފުލަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތަށް އުފުލުމުން ކާތަކެތިކޮޅު [[އަރުތެރެ]] އަށް ދެއެވެ. އަދި ކާތަކެތި ދިރުވިގެންދާއިރު އަނގަޖެހޭނީ ބަންދުވެފައި ހުންނާށެވެ. އެހެންނޫނީ ބައެއް ފަހަރު ކާތަކެތި ދިރުވަން އުދަގޫވެދާނެއެވެ.

== އުފެދިގެން އައުން ==

== އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ ==

== އިތުރު ފޮޓޯތައް ==
<gallery>
 image:sagittalmouth.png|ނޭފަތް، އަނގަ، ކަރުތެރެ، އަދި އަޑުފޮށީ ފެންނާނެހެން ހެދިފައިވާ ސެކްޝަނެއް.
</gallery>

[[ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު]]
[[ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް]]
އަނގަ() ލެއްޕިފައި އިންނަނީ ދެތުންފަތްގެ އެހީގައެވެ. ހަޖަމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިގެން އަންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައި ކާތެކަތި ހަފަން ފަށާ ހިސާބުންނެވެ. އަނގައިގެ ތެރޭގައިވާ ތެތް ދުލިފަށް() ގައި ކުޅުބޭރުކުރާ ގޮށްތައް ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދޫ، ކުޑަ ދޫ، އަދި ދަތް ތަކާއި، ހިރުގަނޑު ވެސް ހުންނަނީ އަނގައިގެ ތެރޭގައެވެ.

އަނގަ ތެރޭގައި ކުރިމަތިންނާއި އަރިމަތިން ހުންނަނީ ދަތް ތަކާއި، ހިރުގަނޑު އެވެ. މަތިން ހުންނަނީ މަތީ ތަލިގެ ބައިތައްކަމަށްވާ ހަރު ތަލި އަދި މަޑު ތަލި އެވެ. ދޫ އޮންނަނީ އަނގަތެރޭގެ ތިރީގައެވެ. ފަހަތުން އަނގަތެރެ އޯރޯފެރިންޖީއަލް އިސްމަސް ހުރަސްކޮށް ގުޅެނީ އަރުތެރެ އާއެވެ. އަނގައިގެ ދަށް އަކީ ތިރީ ތަލި އެވެ.

 ވަޒީފާ 
 
އަނގަޔަކީ ތަފާތު މުހިއްމު އެތައް ވަޒީފާތަކެއް ފުރިހަމަކުރުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވެ، ބައިވެރިވާ ގުނަވަނެކެވެ. މިގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކުން ކެއުން، ބުއިން، މޫނު މައްޗަށް ވައްތަރު ޖެއްސުން، ނޭވާލުން، ބޮސްދިނުން، އަދި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުން ފަދަ ކަންކަމުގައި އަނގައިގެ ބޭނުން ހިފައެވެ.

ތުއްތު ދަރިފުޅު އުފަންވާއިރު ސަކިންގ ރިފްލެކްސް އޭ ކިޔޭ ރިފްލެކްސް އެއް ދަސްވެފައި ހުރެއެވެ. މިރިފްލެކްސްގެ ސަބަބުން މައިމީހާގެ އުރަމަތިން ކިރު ތުންފަތުގެ އެހީގައި ދަމައިގެން ބޯން ދަސްވެފައި ހުރެއެވެ.

200px|thumb|right|އަނގަތެރެ
ކާތަކެތި ދިރުވުމުގެ މަރުޙަލާ އެއް އަނގައިގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިގައެވެ. އެގޮތުން ކާތަކެތި ދިރުވުމުގައި އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހިގާ މަރުޙަލާ އަކީ އަހަރެމެންގެ ބާރާއެކު ހިގާ މަރުޙަލާއެކެވެ. އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހެފުނު ކާތަކެތި އަރުތެރެ އަށް ފޮނުވާލުމަށްޓަކައި، ދޫ މަތީ ތަލި ނުވަތަ ހަރު ތަލި އާއި ދިމާލަށް އުފުލަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތަށް އުފުލުމުން ކާތަކެތިކޮޅު އަރުތެރެ އަށް ދެއެވެ. އަދި ކާތަކެތި ދިރުވިގެންދާއިރު އަނގަޖެހޭނީ ބަންދުވެފައި ހުންނާށެވެ. އެހެންނޫނީ ބައެއް ފަހަރު ކާތަކެތި ދިރުވަން އުދަގޫވެދާނެއެވެ.

 އުފެދިގެން އައުން 

 އަދިވެސް ބައްލަވާ ލައްވާ 

 އިތުރު ފޮޓޯތައް 

ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު
ޤިސްމު:ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް