Sajarah Islam i Mandailing
[[Borkas:Ulama Minangkabau Guru Ummat.jpg|thumb|Ulama di Minangkabau]]
[[Borkas:Mandailing hadjis te Mekka, KITLV 90586.tiff|thumb]]
'''Sejarah islam masuk tu Mandailing''' on memang indape dapot pastina nga andingan do ari sangape taon na masuk islam on tu mandailing tai tong adong juo do na itelusuri para ahli dohot sejarawan ima naparjolo mandokon islam masuk tu mandailing malalui pantai barat [[Kabupaten Mandailing Natal|mandailing nata]]<nowiki/>l atia I saudagar [[Arab Saudi|arab]] masuk malalui palabuhan [[Barus]] I daerah [[Tapanuli tenggah|Tapanuli Toga]]. Pandapot na padua mandokon bahasona [[islam]] masuk tu [[Mandailing (sajak)|mandailing]] sian sajak malotusna [[porang Padri]] antara suku [[Batak]] pimpinan raja [[Sisingamagaraja]] dohot pasukan tentara [[imam Bonjol]] sian [[Minangkabau]] [[Sumatera Barat]].
[[Borkas:Bagas Godang Panyabungan.jpeg|thumb|Bagas adat mandailing]]
Panalusuran pandapot on ima manurut Harahap, islam mandung do lolot masuk tu tano Batak, naparjolo mamaluk [[agama islam]] on sian [[Asia Tenggara]] ima [[Sultan Muhammad Syah]] raja [[Melayu]] i [[Malaka]], mamarintah taon 1276 urang lobina 1333. Iya ma sada-sada na raja Melayu na parjolo ikubur sacara islam. Baginda on maninggal ima taon 1333, jenazah nai ibalut dohot kain kapan nabontar baru patibal tu bagasan pancadiraa na itaburi bugo baru ioban tu musojid dohot isumbayangkon baru ikuburkon ma.<ref>http://digilib.unimed.ac.id/18366/</ref>
 
Itaon 1850 sada halak sian [[Natal, Mandailing Natal|Natal]] naparjolo ke naek haji dohot nung I igelari ma iya dohot Baleo Natal, on ma na manjadi kapala ulama i tapanuli selatan on ima sonai. Nungi manyusul buseng ma sadahalak sian mandailing naik haji namargolar Ahmad nung I ilen alai gelar Balei Ahmad. Sian taon 1850 urang lobi 1900 martamba gokma halak Tapanuli Selatan nake naek haji jadina agama islam mancapai puncakna ima dapot idokon hamper sude panduduk na sannari manganut islam.<ref>https://media.neliti.com/media/publications/75866-ID-pengaruh-islamisasi-terhadap-bentuk-visu.pdf</ref>

== Kontropersialna ==
Pangembangan islam I daerah mandailing on totop doon ikaitkon tup orang padri i minangkabau [[Sumatera Barat]] on ima itaon 1821-1837, halak mandailing mandokon na dohot Ugamo Padri sangape agama Bonjol arana pangembangan ni agama islam nai igorakkon sian laskar porang pandri sian bonjol Minangkabau, haroan nalai on ima laskar pandri on sian Minangkabau on sabagian halak maligina ima sabagai agresi  porang anso mandapotkon wilayah ni mandailing on manjadi wilayah territorial nalai, baru nalain nai mangaligi parluasan pangembangan ni agama islam on.
Presepsi na parjolo on rona sian kalangan pamarintah tradisional mandailing/adat namandung marjalan saonok naon, baru nung I presepsi na padua on rona sian masyarakat kabanyakan ima namanarimo agama islam sacara damai.<ref>https://text-id.123dok.com/document/qmj29x7q-perkembangan-agama-islam-di-kabupaten-mandailing-natal-1821-1915.html</ref>

== Sumberna ==

thumb
Sejarah islam masuk tu Mandailing on memang indape dapot pastina nga andingan do ari sangape taon na masuk islam on tu mandailing tai tong adong juo do na itelusuri para ahli dohot sejarawan ima naparjolo mandokon islam masuk tu mandailing malalui pantai barat mandailing natal atia I saudagar arab masuk malalui palabuhan Barus I daerah Tapanuli Toga. Pandapot na padua mandokon bahasona islam masuk tu mandailing sian sajak malotusna porang Padri antara suku Batak pimpinan raja Sisingamagaraja dohot pasukan tentara imam Bonjol sian Minangkabau Sumatera Barat.
thumb|Bagas adat mandailing
Panalusuran pandapot on ima manurut Harahap, islam mandung do lolot masuk tu tano Batak, naparjolo mamaluk agama islam on sian Asia Tenggara ima Sultan Muhammad Syah raja Melayu i Malaka, mamarintah taon 1276 urang lobina 1333. Iya ma sada-sada na raja Melayu na parjolo ikubur sacara islam. Baginda on maninggal ima taon 1333, jenazah nai ibalut dohot kain kapan nabontar baru patibal tu bagasan pancadiraa na itaburi bugo baru ioban tu musojid dohot isumbayangkon baru ikuburkon ma.http://digilib.unimed.ac.id/18366/
 
Itaon 1850 sada halak sian Natal naparjolo ke naek haji dohot nung I igelari ma iya dohot Baleo Natal, on ma na manjadi kapala ulama i tapanuli selatan on ima sonai. Nungi manyusul buseng ma sadahalak sian mandailing naik haji namargolar Ahmad nung I ilen alai gelar Balei Ahmad. Sian taon 1850 urang lobi 1900 martamba gokma halak Tapanuli Selatan nake naek haji jadina agama islam mancapai puncakna ima dapot idokon hamper sude panduduk na sannari manganut islam.https://media.neliti.com/media/publications/75866-ID-pengaruh-islamisasi-terhadap-bentuk-visu.pdf

 Kontropersialna 
Pangembangan islam I daerah mandailing on totop doon ikaitkon tup orang padri i minangkabau Sumatera Barat on ima itaon 1821-1837, halak mandailing mandokon na dohot Ugamo Padri sangape agama Bonjol arana pangembangan ni agama islam nai igorakkon sian laskar porang pandri sian bonjol Minangkabau, haroan nalai on ima laskar pandri on sian Minangkabau on sabagian halak maligina ima sabagai agresi  porang anso mandapotkon wilayah ni mandailing on manjadi wilayah territorial nalai, baru nalain nai mangaligi parluasan pangembangan ni agama islam on.
Presepsi na parjolo on rona sian kalangan pamarintah tradisional mandailing/adat namandung marjalan saonok naon, baru nung I presepsi na padua on rona sian masyarakat kabanyakan ima namanarimo agama islam sacara damai.https://text-id.123dok.com/document/qmj29x7q-perkembangan-agama-islam-di-kabupaten-mandailing-natal-1821-1915.html

 Sumberna