বাংলাদেশ
{{দেশর পৌরঝাপি |
|native_name              = বাংলাদেশ
|conventional_long_name   = গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
|common_name              = বাংলাদেশ
|image_flag               = Flag of Bangladesh.svg
|image_coat               = Coat_of_arms_of_Bangladesh.svg
|image_map                = Bangladesh (orthographic projection).svg
|other_symbol = [[file:গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ সরকারের সীল.svg|90x90px]]
|other_symbol_type =বাংলাদেশ সরকারর সিলমোহর
|national_motto           = 
|national_anthem          = ''[[আমার সোনার বাংলা]]''
|official_languages       = [[বাংলা ঠার]]
|capital                  = [[ঢাকা]]
|মাপাহান =  {{coor dm|24|00|N|90|00|E|type:country|২৪|০০|ঔ|৯০|০০|মু|}}
|largest_city             = capital
|government_type          = সংসদীয় গনতন্ত্র
|leader_title1           = [[বাংলাদেশর রাষ্ট্রমাপু|রাষ্ট্রমাপু]]
|leader_name1            = [[মো: সাহাবুদ্দিন]]
|leader_title2            = [[বাংলাদেশের মুখ্য উপদেষ্টা|মুখ্য উপদেষ্টা]]
|leader_name2             = [[মুহাম্মদ ইউনূস]]
|leader_title3            =  
|leader_name3             = 
|established         = [[বাংলাদেশর ইতিহাস|প্রতিষ্ঠা]]
|sovereignty_type         = [[বাংলাদেশর ৱাইসাঙনির লালফাম|ৱাইসাঙনির লালফাম]]
|sovereignty_note         = [[পাকিস্তান]]অ রাঙতো
|established_event1       = ঘোষনা করিসিতা
|established_date1        =  [[ডিসেম্বর ১৬]], [[মারি ১৯৭১]]
|established_event2       = [[বাংলাদেশর বিজয় দিবস|বিজয় দিবস]]
|established_date2        = [[ডিসেম্বর ১৬]] [[মারি ১৯৭১]]
|established_event3       = 
|established_date3        = 
|established_event4       = 
|established_date4        = 
|area_rank                = ৯৪তম
|area_magnitude           = 
|area                     = ১৪৭,৫৭০
|areami²                  = ৫৬৯৭৭
|area_water              = ১০,০৯০
|percent_water            = ৭.০
|area_land                 = ১৩৩,৯১০
|population_estimate      = ১৫৮,৮২২,৩০০
|population_estimate_year = ২০০৪
|population_estimate_rank = ৭তম
|population_census        = ১২৯,২৪৭,২৩৩<sup>১</sup>
|population_census_year   = ২০০১
|population_density       = ১০৪৫
|population_densitymi²    = ২৭০৬
|population_density_rank  = ১১তম
|GDP_PPP_year             =২০০৬
|GDP_PPP                  = $৩৩৬.৭ বিলিয়ন
|GDP_PPP_rank             = ৩১তম
|GDP_PPP_per_capita       = $২৩০০
|GDP_PPP_per_capita_rank  = ১৩৮তম
|GDP_Real_Growth_Rate     = ৬.১%
|HDI_year                 = ২০০৪
|HDI                      = {{increase}}০.৫৩
|HDI_rank                 = ১৩৭তম
|HDI_category             = {{বুকগত}}
|Gini                      = ৩১.৮
|Gini_year                 = ২০০০
|Gini_category             = {{বুকগত}}
|currency                 = [[বাংলাদেশি টাকা]] (বিডিটি)
|currency_code            = BDT
|time_zone                = [[বিডিটি]]
|utc_offset               = +৬
|cctld                    = [[.বিডি]] (.bd)
|calling_code             = ৮৮০
|footnote1                = গনিসি জনসংখ্যা, পাতা.৪,
{{cite web |url=http://www.banbeis.gov.bd/bd_pro.htm |publisher=বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো |title=মানু লেহা মারি ২০০১, অকরা প্রতিবেদন |date=২০০১-০৮}}
|footnote2                = 
}}
'''বাংলাদেশর''' ([[বাংলা ঠার|বাংলা]]: বাংলাদেশ)  পুরা নাম '''গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ''', এহান [[এশিয়া|এশিয়া মহাদেশ]] বারো [[খা-হমবুক এশিয়া]] উপমহাদেশর দেশ আহান। দেশ এহানর রাজধানীগ [[ঢাকা]]। রাষ্ট্র এহানর মানুরে/নাগরিকরে [[বাংলাদেশি]] বুলতারা। দেশহানর ঔয়াঙ, মুঙ বারো পিসেদের চৌদ্দাহান [[ভারত]]র লগে বারো খা-মুঙ চৌদ্দাত [[মায়ানমার]]; খায়েদে [[বঙ্গোপসাগর]]হান আসে। বাংলাদেশ বারো ভারতর অঙ্গরাজ্য [[পশ্চিমবঙ্গ]] তিলয়া বাংলাঠারর লয়া আগ হঙসে যেহানর ঐতিহাসিক নাঙহান “বঙ্গ” 

[[মারি ১৯৪৭]]র [[১৯৪৭র ভারত খেয়না]]র সময়ত [[পাকিস্তান]]র মুঙ লয়া (মুঙ পাকিস্তান) বুলিয়া বাংলাদেশর চৌদ্দাহান লেপকরানি ইল। মুঙ বারো [[পাকিস্তান|পিস পাকিস্তানর]] মা দুরিহান আসিলতা ১৬০০ [[কিলোমিটার|কিমি]] (১০০০ মাইল)র চুৱা। দ্বিয় পাকিস্তানর মানুর লিচেত ([[ইসলাম]]) ইলেউ তানুর মা জাতহান বারো ঠারহানর মা য়্যামপারা অমিল থা গেলগা। অতা বুলতেউ পিস পাকিস্তানর সরকারর খৌরাঙহান য়্যাতনায় মিলনেয়নাহান চি য়ৌয়িল, যেহানর খাম থেঙ পরিণতিত [[মারি ১৯৭১]]-এ ভারতর পাঙলাকলো ডাঙর রকতর গুলা বাহিব [[বাংলাদেশর ৱাইসাঙনির লালফাম|লালফাম]] মা ৱাইসাঙ রাষ্ট্রহান অয়া বাংলাদেশর অভ্যুদয় ইল। বাংলাদেশর ৱাইসাঙনির পিসর বসর অহানিত নানান রাজনৈতিক বিশৃঙ্খলাই দেশহান হাবদে বেল্ল; এ তাঞ্জাৎ দেশহানরমা তেরমাউ রাষ্ট্রর ডান্ডি সিন্না ইল, বারো [[বাংলাদেশর সামরিক অভ্যুত্থান|সামরিক অভ্যুত্থান]] কমেদে ইলেউ চারইমাউ ঘটিল।

বিশ্বর হাবিত্ত মানু য়্যাম ইসি দেশ অতার মা বাংলাদেশ [[জনসংখ্যার মাতুঙে দেশর লাতঙ|আট]] নম্বরে উবা ইসি। কিন্তু আয়তনর মাতুঙে বাংলাদেশ বিশ্বত ৯৩তম, এহানে বাংলাদেশ [[জনসংখ্যার ঘনহানর মাতুঙে রাষ্ট্রহানির লাতঙ|বিশ্বর হাবিত্ত মানু ঘনিয়া পরিসি দেশ]]র মা আহান। [[মুসলমান]]-য়্যাম ইসি দেশহানির মা বাংলাদেশর অঙতাহান ৪র্থত, যদিয়ৌ বাংলাদেশর মুসলমান ভারতর সংখ্যালঘু মুসলমানরাঙত য়্যাতুইসি। [[গাঙ্গেয় ব-দ্বীপ|গঙ্গা-ব্রহ্মপুত্রর উর্বর অববাহিকাযত]] আসে দেশ এহাত হারি বসর মৌসুমী গুলা আহের, বারো [[বৌবরন|বৌবরনৌ]] হামেসা আহের। বাংলাদেশ খা এশিয়া আঞ্চলিক সহযোগিতা শিংলুপ [[সার্ক]] বারো [[বিম্‌সটেক]]-র প্রতিষ্ঠাতা সদস্য। অতা বাদেউ দেশ এহান [[ওআইসি]] বারো [[ডি-৮]] রতাউ সদস্য ইসি।

== চিনৎ ==
বাংলাদেশর জাতীয় চিনৎহানি
{| class="infobox borderless"
|+ গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ চিনত্হান (অফিসিয়াল)
|-
! '''রাষ্ট্রীয় পশু'''
| 
| [[Image:Panthera tigris.jpg|thumb|50px|right|রয়েল বেঙ্গল টাইগার]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় পাহিয়া'''
| 
| [[Image:Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)- Male calling in the rain at Kolkata I IMG 3746.jpg|thumb|50px|right|দোয়েল]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় সপা'''
| 
| [[Image:Mango blossoms.jpg|thumb|50px|right|আম গাছ]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় ফুল'''
| 
| [[Image:Nymphaea pubescens (9149867657).jpg|thumb|50px|right|(9149867657).jpg|thumb|50px|right|শাপলা]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় জলজ সামুদ্রিক পশু'''
| 
[[Image:PlatanistaHardwicke.jpg|thumb|50px|right|ডলফিন]]
|-
! '''রাষ্ট্র সরীসৃপ'''
| 
| [[Image:Gavial-du-gange.jpg|thumb|50px|right|ঘড়িয়াল]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় ফল'''
| 
| [[Image:(Artocarpus heterophyllus) Jack fruits on Simhachalam Hills 01.jpg|thumb|50px|right|কাঁঠাল]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় মাছ'''
|
| [[Image:Ilish.JPG|thumb|50px|right|ইলিশ]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় মসজিদ'''
|
| [[Image:Baitul Mukarram (Arabic, بيت المكرّم; Bengali, বায়তুল মুকাররম; The Holy House).jpg|thumb|50px|right|বায়তুল মুকারাম]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় মন্দির'''
| 
| [[Image:Hindu Temple in Dhaka.jpg|thumb|50px|right|ঢাকেশ্বরী মন্দির]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় নদী'''
| 
| [[Image:Boat on Jamuna River.jpg|thumb|50px|right|যমুনা নদী]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় পর্বত'''
| 
|[[Image:Keokradong.jpg|thumb|50px|right|কিওক্রাডাং]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় খেলা'''
| 
| [[Image:Kabadi.jpg|thumb|50px|right|কাবাডি/হা-ডুডু]]
|-
! '''রাষ্ট্রীয় মারি'''
| 
| [[Image:Bengali month Ashar.jpg|thumb|50px|right|বঙ্গাব্দ]]
|-
|}

== ভৌগলিক উপাত্ত ==
দেশ এহানার আয়তনহান ১,৪৭,৫৭০ [[বর্গ কিলোমিটার]] (৫৬,৯৭৭ বর্গ মাইল) অতার মা মাটিহান ১,৩৩,৯১০ ব.কিমি., পানিহান ১০,০৯০ ব.কিমি বা ১২ নটিকেল মাইল। রাষ্ট্র এহানর ভৌগলিক মাপাহান ইলতাই ২০°৩৪' ত্ত ২৬°৩৮' ঔয়াং বারো ৮৮°০১' ত্ত ৯২°৪১' মুংর ভিতরে। অহাত্ত ঠিক রাজধানীগর মাপাহান পরিসেতাই {{coor dm|24|00|N|90|00|E|type:country|২৪|০০|ঔ|৯০|০০|মু|}}।

===অবস্থান ===
বাংলাদেশর মুঙেদে [[ভারত]]র [[ত্রিপুরা]] বারো [[অসম]] রাজ্য, পিছেদে [[ভারত]]র [[পশ্চিমবঙ্গ]] রাজ্য, খায়েদে [[বঙ্গোপসাগর]], ঔয়াঙেদে [[ভারত]]র [[মেঘালয়]] বারো [[অসম]] রাজ্য পরিসে।

== জনসংখ্যার উপাত্ত ==
দেশ এহানাত মানু আসিতাই ১৫৮,৮২২,৩০০গ বারো মানুর ঘনহান হারি বর্গ কিলোমিটারে ৯৮৫গ।<ref name="জাতি সংঘর পরিসংখ্যান">{{cite web |  accessdate = জুলাই ২ | accessyear = মারি ২০০৪ |  url = http://esa.un.org/unpp | title = জাতি সংঘর বিশ্ব জনসংখ্যার প্রস্পেক্ট (মারি ২০০৪র রিভিশন)}}</ref>
== ইতিহাসহান ==
দেশ এহান পিছ পাকিস্তান [[ডিসেম্বর ১৬]], [[মারি ১৯৭১]]ত ৱাইসাঙসে।

== অর্থনীতি ==
বাংলাদেশর তাংখারে [[টাকা]] বুলতারা বাট্টি করে বিডিটি (BDT) বুলানি অর।[[মারি ২০০৬]]র আনুমানিক হিসাবহানর মাতুঙে দেশ এহানর [[পুল্লাপ আভ্যন্তরীন সাম্পাল|জিডিপি]] ([[লুৱা পারানির মান্নাপা পাংকাল|পিপিপি]])৩৩৬.৭ বিলিয়ন ডলার বারো [[পুল্লাপ আভ্যন্তরীন সাম্পাল মানুগ লেহে|মানুগ লেহে]] ২৩০০ ডলার
== রাজনীতি ==
দেশ এহানর সরকারর [[সংসদীয় গনতন্ত্র]]র সিজিলন চলের।

== প্রশাসনিক লয়াগি ==
বাংলাদেশ সরকার দেশহান চালানির সুবিধারকা [[স্থানীয় সরকার প্রসাশন]]র অধীনে দেশ হানরে ৮ গ [[বাংলাদেশর বিভাগ|বিভাগে]] খেইকরিসে। এর ৮গ বিভাগরেল ১২হান [[বাংলাদেশর সিটি কর্পোরেশ|সিটি কর্পোরেশ]]ন হঙিসে। বিভাগর তলে ৬৪গ [[জিলা]] আসে বারো ৬৪গ জিলান ৬৪গ [[জিলা পরিষদ]] (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) আসে। জিলার তলে ৪৮১গ [[উপজিলা]] বারো ৫৯৬গ [[থানা]] আসে অতান বারো [[উপজিলা পরিষদ]] বা [[থানা পরিষদ]] (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) হঙিসে। উপজিলার তলে ৪,৪৯৮গ [[বাংলাদেশর ইউনিয়নগি|ইউনিয়ন]] আসে এতানো [[ইউনিয়ন পরিষদ]] হঙসে। ইউনিয়নর তলে ৫৯,২৯৯হান মৌজা আসে। হারি ইউনিয়নর অধীনে গাঙ থার গাঙনো [[গ্রাম সরকার]] (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) হঙর। বাংলাদেশ ৮৭,৯২৮ হান গাঙ আসে বুলিয়া ধরানি অর। অতার বাদেউ খানি মানি উন্নত লয়ানো বা শহরল বা ইউনিয়নল ৩০৮হান [[বাংলাদেশর পৌরসভা|পৌরসভা]] হঙিসে। <ref>[https://web.archive.org/web/20070816121328/http://www.lgd.gov.bd/html/sitemap.html  স্থানীয় সরকার প্রসাশন বিভাগর সরকারী সাইটহান]</ref> <ref name="Unnamed-20230318151921">[http://www.bbs.gov.bd বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো]</ref>

== শিক্ষা ==
[[ছবি:Education-growth.png|500px|বাংলাদেশর শিক্ষারহারহান ১৯৯৯-২০০৪ পেয়া]]<ref name="Unnamed-20230318151921"/>

==সাকেই আসে ইকরা==
== পাসিতা ==
{{পাসিতা তালিকা}}

{{বাংলাদেশর প্রশাসনিক লয়াগি}}

{{এশিয়ার বারে||এশিয়া মহাদেশর দেশহানি}}

{{দেশ-লইনাসে}}
<!--Interwiki-->

[[থাক:খা-হমবুক এশিয়ার দেশহানি]]
[[থাক:এশিয়া মহাদেশর দেশহানি]]
[[থাক:বাংলাদেশ]]
বাংলাদেশর (বাংলা: বাংলাদেশ)  পুরা নাম গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, এহান এশিয়া মহাদেশ বারো খা-হমবুক এশিয়া উপমহাদেশর দেশ আহান। দেশ এহানর রাজধানীগ ঢাকা। রাষ্ট্র এহানর মানুরে/নাগরিকরে বাংলাদেশি বুলতারা। দেশহানর ঔয়াঙ, মুঙ বারো পিসেদের চৌদ্দাহান ভারতর লগে বারো খা-মুঙ চৌদ্দাত মায়ানমার; খায়েদে বঙ্গোপসাগরহান আসে। বাংলাদেশ বারো ভারতর অঙ্গরাজ্য পশ্চিমবঙ্গ তিলয়া বাংলাঠারর লয়া আগ হঙসে যেহানর ঐতিহাসিক নাঙহান “বঙ্গ” 

মারি ১৯৪৭র ১৯৪৭র ভারত খেয়নার সময়ত পাকিস্তানর মুঙ লয়া (মুঙ পাকিস্তান) বুলিয়া বাংলাদেশর চৌদ্দাহান লেপকরানি ইল। মুঙ বারো পিস পাকিস্তানর মা দুরিহান আসিলতা ১৬০০ কিমি (১০০০ মাইল)র চুৱা। দ্বিয় পাকিস্তানর মানুর লিচেত (ইসলাম) ইলেউ তানুর মা জাতহান বারো ঠারহানর মা য়্যামপারা অমিল থা গেলগা। অতা বুলতেউ পিস পাকিস্তানর সরকারর খৌরাঙহান য়্যাতনায় মিলনেয়নাহান চি য়ৌয়িল, যেহানর খাম থেঙ পরিণতিত মারি ১৯৭১-এ ভারতর পাঙলাকলো ডাঙর রকতর গুলা বাহিব লালফাম মা ৱাইসাঙ রাষ্ট্রহান অয়া বাংলাদেশর অভ্যুদয় ইল। বাংলাদেশর ৱাইসাঙনির পিসর বসর অহানিত নানান রাজনৈতিক বিশৃঙ্খলাই দেশহান হাবদে বেল্ল; এ তাঞ্জাৎ দেশহানরমা তেরমাউ রাষ্ট্রর ডান্ডি সিন্না ইল, বারো সামরিক অভ্যুত্থান কমেদে ইলেউ চারইমাউ ঘটিল।

বিশ্বর হাবিত্ত মানু য়্যাম ইসি দেশ অতার মা বাংলাদেশ আট নম্বরে উবা ইসি। কিন্তু আয়তনর মাতুঙে বাংলাদেশ বিশ্বত ৯৩তম, এহানে বাংলাদেশ বিশ্বর হাবিত্ত মানু ঘনিয়া পরিসি দেশর মা আহান। মুসলমান-য়্যাম ইসি দেশহানির মা বাংলাদেশর অঙতাহান ৪র্থত, যদিয়ৌ বাংলাদেশর মুসলমান ভারতর সংখ্যালঘু মুসলমানরাঙত য়্যাতুইসি। গঙ্গা-ব্রহ্মপুত্রর উর্বর অববাহিকাযত আসে দেশ এহাত হারি বসর মৌসুমী গুলা আহের, বারো বৌবরনৌ হামেসা আহের। বাংলাদেশ খা এশিয়া আঞ্চলিক সহযোগিতা শিংলুপ সার্ক বারো বিম্‌সটেক-র প্রতিষ্ঠাতা সদস্য। অতা বাদেউ দেশ এহান ওআইসি বারো ডি-৮ রতাউ সদস্য ইসি।

 চিনৎ 
বাংলাদেশর জাতীয় চিনৎহানি
+ গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ চিনত্হান (অফিসিয়াল) রাষ্ট্রীয় পশু  thumb|50px|right|রয়েল বেঙ্গল টাইগার রাষ্ট্রীয় পাহিয়া  thumb|50px|right|দোয়েল রাষ্ট্রীয় সপা  thumb|50px|right|আম গাছ রাষ্ট্রীয় ফুল  thumb|50px|right|(9149867657).jpg|thumb|50px|right|শাপলা রাষ্ট্রীয় জলজ সামুদ্রিক পশু 
thumb|50px|right|ডলফিন রাষ্ট্র সরীসৃপ  thumb|50px|right|ঘড়িয়াল রাষ্ট্রীয় ফল  thumb|50px|right|কাঁঠাল রাষ্ট্রীয় মাছ thumb|50px|right|ইলিশ রাষ্ট্রীয় মসজিদ thumb|50px|right|বায়তুল মুকারাম রাষ্ট্রীয় মন্দির  thumb|50px|right|ঢাকেশ্বরী মন্দির রাষ্ট্রীয় নদী  thumb|50px|right|যমুনা নদী রাষ্ট্রীয় পর্বত thumb|50px|right|কিওক্রাডাং রাষ্ট্রীয় খেলা  thumb|50px|right|কাবাডি/হা-ডুডু রাষ্ট্রীয় মারি  thumb|50px|right|বঙ্গাব্দ

 ভৌগলিক উপাত্ত 
দেশ এহানার আয়তনহান ১,৪৭,৫৭০ বর্গ কিলোমিটার (৫৬,৯৭৭ বর্গ মাইল) অতার মা মাটিহান ১,৩৩,৯১০ ব.কিমি., পানিহান ১০,০৯০ ব.কিমি বা ১২ নটিকেল মাইল। রাষ্ট্র এহানর ভৌগলিক মাপাহান ইলতাই ২০°৩৪' ত্ত ২৬°৩৮' ঔয়াং বারো ৮৮°০১' ত্ত ৯২°৪১' মুংর ভিতরে। অহাত্ত ঠিক রাজধানীগর মাপাহান পরিসেতাই ।

অবস্থান 
বাংলাদেশর মুঙেদে ভারতর ত্রিপুরা বারো অসম রাজ্য, পিছেদে ভারতর পশ্চিমবঙ্গ রাজ্য, খায়েদে বঙ্গোপসাগর, ঔয়াঙেদে ভারতর মেঘালয় বারো অসম রাজ্য পরিসে।

 জনসংখ্যার উপাত্ত 
দেশ এহানাত মানু আসিতাই ১৫৮,৮২২,৩০০গ বারো মানুর ঘনহান হারি বর্গ কিলোমিটারে ৯৮৫গ।
 ইতিহাসহান 
দেশ এহান পিছ পাকিস্তান ডিসেম্বর ১৬, মারি ১৯৭১ত ৱাইসাঙসে।

 অর্থনীতি 
বাংলাদেশর তাংখারে টাকা বুলতারা বাট্টি করে বিডিটি (BDT) বুলানি অর।মারি ২০০৬র আনুমানিক হিসাবহানর মাতুঙে দেশ এহানর জিডিপি (পিপিপি)৩৩৬.৭ বিলিয়ন ডলার বারো মানুগ লেহে ২৩০০ ডলার
 রাজনীতি 
দেশ এহানর সরকারর সংসদীয় গনতন্ত্রর সিজিলন চলের।

 প্রশাসনিক লয়াগি 
বাংলাদেশ সরকার দেশহান চালানির সুবিধারকা স্থানীয় সরকার প্রসাশনর অধীনে দেশ হানরে ৮ গ বিভাগে খেইকরিসে। এর ৮গ বিভাগরেল ১২হান সিটি কর্পোরেশন হঙিসে। বিভাগর তলে ৬৪গ জিলা আসে বারো ৬৪গ জিলান ৬৪গ জিলা পরিষদ (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) আসে। জিলার তলে ৪৮১গ উপজিলা বারো ৫৯৬গ থানা আসে অতান বারো উপজিলা পরিষদ বা থানা পরিষদ (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) হঙিসে। উপজিলার তলে ৪,৪৯৮গ ইউনিয়ন আসে এতানো ইউনিয়ন পরিষদ হঙসে। ইউনিয়নর তলে ৫৯,২৯৯হান মৌজা আসে। হারি ইউনিয়নর অধীনে গাঙ থার গাঙনো গ্রাম সরকার (বর্তমানে স্থগিত করিয়া থনা অসে) হঙর। বাংলাদেশ ৮৭,৯২৮ হান গাঙ আসে বুলিয়া ধরানি অর। অতার বাদেউ খানি মানি উন্নত লয়ানো বা শহরল বা ইউনিয়নল ৩০৮হান পৌরসভা হঙিসে।  স্থানীয় সরকার প্রসাশন বিভাগর সরকারী সাইটহান বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো

 শিক্ষা 
500px|বাংলাদেশর শিক্ষারহারহান ১৯৯৯-২০০৪ পেয়া

সাকেই আসে ইকরা
 পাসিতা 

থাক:খা-হমবুক এশিয়ার দেশহানি
থাক:এশিয়া মহাদেশর দেশহানি
থাক:বাংলাদেশ