''[[File:Shantirakshita - Google Art Project.jpg|300px|thumb|right|शान्तरक्षित]]

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ། མཁན་པོ་ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད། བོ་ངྷི་ས་ཏྭ། ཤནྟཱ་རཀྵི་ཏ། ཞི་བ་འཚོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། བོད་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ཞེས་འབོད། 

རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་བགྲངས། གཞོན་ནུ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་མ་ཆགས་པར་རྩ་བའི་སྡེ་པ་བཞི་ལས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པའི་སློབ་དཔོན་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་བཞེས། 

མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ནས་གསུངས་པའི་དགག་སྒྲུབ་གནང་གསུམ་གྱི་བཅས་པ་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ནས་བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས་ཏེ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད། 

སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་སྡེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གསན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད། 

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་པ་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་མཛད་དེ་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མན་ངག་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད། 

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་རྒྱ་བོད་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་བྱང་ཕྱོགས་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་ལོ་མང་པོར་རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། 

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཀྱིས་ས་ཆོག་མཛད་དེ་ཨོ་ཏཱནྡ་པཱུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་དཔེ་བླངས་ནས་རབ་གླིང་བཅུ་གཉིས། ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་མཐའ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་མཛད་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་གནས་ཀྱང་མཛད། ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་བཅུ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་ལ་རབ་བྱུང་བཏུབ་མི་བཏུབ་སད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་། བདུན་པོ་དེ་ལ་སད་མི་མི་བདུན་ཞེས་གྲགས་སོ། །

གོང་མ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་མཁན་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འདི་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ། མཁན་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། སྒྲ་གཅན་ཟིན། ཀླུ་སྒྲུབ། ལེགས་ལྡན། དཔལ་སྦས། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བསམ་ཡས་ཀྱི་གྱང་རིས་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །

དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་བསྐུལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་སོགས་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་པཎྡི་ཏ་མང་པོ་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མཐའ་ཡས་པ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། 

དེ་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་དེ་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ན་གོང་མ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ། བོད་དུ་མུ་སྟེགས་ནི་མི་འབྱུང་གི །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིད་ཁ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་རྩོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཚེ་ངའི་སློབ་མ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག །རྩོད་པ་བྱས་པས་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ་ཞི་བར་གཤེགས་སོ། །

རྗེས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་ཧྭ་ཤང་ལྟ་བ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེའི་ལུགས་དར་ཏེ་བོད་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་དགའ་སྟེ་དེའི་ལུགས་བྱེད་པས་ལྟ་སྤྱོད་མ་མཐུན་པ་བྱུང་བ་ལ། བཙན་པོས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་ལུང་བསྟན་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱས་སོ། །

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་སྐུ་གདུང་ནི་ཁོང་གི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་ཧས་པོ་རིའི་རྒྱབ་ཏུ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པའི་ཞལ་བོད་ཡུལ་དུ་ཕྱོགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ། །

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ནི་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཞུགས་པར་གྲགས་པས། སྐུ་ཚེའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་སློབ་མ་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་དང་། མཁས་མཆོག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གཉིས་སོ། །གསུང་རྩོམ་ལ་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ཡོད།


༢༠༡༦.༠༨.༡༡.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས།''''''''
མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ། མཁན་པོ་ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད། བོ་ངྷི་ས་ཏྭ། ཤནྟཱ་རཀྵི་ཏ། ཞི་བ་འཚོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། བོད་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ཞེས་འབོད། 

རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་བགྲངས། གཞོན་ནུ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་མ་ཆགས་པར་རྩ་བའི་སྡེ་པ་བཞི་ལས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པའི་སློབ་དཔོན་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་བཞེས། 

མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ནས་གསུངས་པའི་དགག་སྒྲུབ་གནང་གསུམ་གྱི་བཅས་པ་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ནས་བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས་ཏེ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད། 

སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་སྡེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གསན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད། 

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་པ་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་མཛད་དེ་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མན་ངག་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད། 

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་རྒྱ་བོད་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་བྱང་ཕྱོགས་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་ལོ་མང་པོར་རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། 

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཀྱིས་ས་ཆོག་མཛད་དེ་ཨོ་ཏཱནྡ་པཱུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་དཔེ་བླངས་ནས་རབ་གླིང་བཅུ་གཉིས། ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་མཐའ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་མཛད་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་གནས་ཀྱང་མཛད། ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་བཅུ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་ལ་རབ་བྱུང་བཏུབ་མི་བཏུབ་སད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་། བདུན་པོ་དེ་ལ་སད་མི་མི་བདུན་ཞེས་གྲགས་སོ། །

གོང་མ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་མཁན་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་འདི་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ། མཁན་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། སྒྲ་གཅན་ཟིན། ཀླུ་སྒྲུབ། ལེགས་ལྡན། དཔལ་སྦས། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བསམ་ཡས་ཀྱི་གྱང་རིས་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །

དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་བསྐུལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བ་སོགས་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་པཎྡི་ཏ་མང་པོ་སྤྱན་དྲངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མཐའ་ཡས་པ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། 

དེ་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་དེ་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ན་གོང་མ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ། བོད་དུ་མུ་སྟེགས་ནི་མི་འབྱུང་གི །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིད་ཁ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་རྩོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཚེ་ངའི་སློབ་མ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག །རྩོད་པ་བྱས་པས་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ་ཞི་བར་གཤེགས་སོ། །

རྗེས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་ཧྭ་ཤང་ལྟ་བ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེའི་ལུགས་དར་ཏེ་བོད་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་དགའ་སྟེ་དེའི་ལུགས་བྱེད་པས་ལྟ་སྤྱོད་མ་མཐུན་པ་བྱུང་བ་ལ། བཙན་པོས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་ལུང་བསྟན་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱས་སོ། །

མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་སྐུ་གདུང་ནི་ཁོང་གི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་ཧས་པོ་རིའི་རྒྱབ་ཏུ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པའི་ཞལ་བོད་ཡུལ་དུ་ཕྱོགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ། །

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ནི་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཞུགས་པར་གྲགས་པས། སྐུ་ཚེའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་སློབ་མ་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་དང་། མཁས་མཆོག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གཉིས་སོ། །གསུང་རྩོམ་ལ་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ཡོད།

༢༠༡༦.༠༨.༡༡.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས།''''''