གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ལྔ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡིས་མཐོ་བ་ཡོད། རི་རྩེ་མཐོ་ཞིང་མང་ལ། མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་མིག་མངས་ལྟར་བཀྲ་བ་ངོ་མཚར་བའི་ནགས་ལྗོངས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་མ་ཟད། ཚན་རིག་པས་ད་ལྟའང་དཔག་དཀའ་བར་གྱུར་པའི་རང་བྱུང་གི་གསང་རྒྱ་དམ་པོ་ཞིག་རི་རྩེའི་སྤྲིན་རུམ་ན་མཆིས་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན།

ངག་རྒྱུན་དུ་རི་བོ་དེའི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དང་མདུན་སྒོའི་གཡས་གཡོན་སོགས་ན་གནས་སྲུང་རེ་ཡོད། མདུན་སྒོའི་གཡོན་ཕྱོགས་ནི་ལྷ་གཡག་དཀར་པོ་དང་། གཡས་ནི་རྒྱ་སྟག་དམར་པོ། གཞན་རྣམས་རེ་རེ་ལ་མིང་རེ་ཡོད་པ་དང་། རི་བོ་དེ་ནི་མགོ་ལོག་ས་ཁུལ་གྱིས་བཀུར་བའི་གཞི་བདག་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གནས་རི་ཡིན།

དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་ལ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེས་རང་གི་དྲིན་ལན་འཇལ་ཕྱིར། རང་གི་སྲས་མོ་རྔོན་པ་མདའ་རྩལ་རྫོགས་པ་ཞིག་ལ་ཆུང་མར་བྱིན་པ་ལས་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། དབང་ཆེན་འབུམ་དང་། ཨ་སྐྱོང་འབུམ། པདྨ་འབུམ་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་འཕེལ་བ་ལས་མགོ་ལོག་འབུམ་པ་ཁག་གསུམ་བྱུང་བར་གྲགས།

གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ས་དེར་《གེ་སར་སྒྲུང》དང་འབྲེལ་བའི་རྗེས་ཤུལ་མང་པོ་ཡོད་པས། མགོ་ལོག་མི་དམངས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་དང་། གཏམ་རྒྱུད། དམངས་གླུའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།  །

==གཞན་ཡང==
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མིང་དོན ། གཉན་པོ། བཙན་ཤེད་ཆེན་པོ། གཡུ་རྩེ། ཆེས་མཐོ་སའི་གངས་ཀྱི་ཡངས་རྩེར་གཡུ་མདོག་ཅན་གྱི་རྫ་རི་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ཐོགས། ༈ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིའི་གནས་རིའི་མིང་ཡིན་ལ། ནང་དུ་གནས་པའི་གནས་བདག་གི་མིང་ལ་གཉན་ཆེན་ཐོད་པ་རྩལ་ཟེར་ཞིང་། སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་རྣམས་སུ་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ཕ་ཡབ་གངས་དཀར་ཏི་སེ་དང་། མ་ཡུམ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། མེས་པོ་གཞག་ར་ལྷ་རྩེ། ཞང་བོ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར། ཚ་བུ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་སོགས་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་བན་བོན་གྱི་གནའ་དཔེ་མང་བོར་བཤད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་འཁོར་ལ་བཙུན་མོ་ལྷ་ཡངས་སྒྲོལ་མ་དང་། སྲས་མོ་གཉན་མོ་ཀ་དཀར་དང་། བློན་པོ་གཡུང་དྲུང་ལྕགས་རྩེ་སོགས་མཆིས། འདི་དག་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་པའམ་གནས་འདིའི་གདོད་མའི་ལྷ་རབས་ཡིན།
ནང་བསྟན་ལྟར་གྱི་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། ནང་བསྟན་ནམ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་སྐུ་དང་། པདྨ་གསུང་། ཡང་དག་ཐུགས། བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན། ཕུར་བ་ཕྲིན་ལས། མ་མོ་རྦོད་གཏོང་། དམོད་པ་དྲག་སྔགས། འཇིག་རྟེན་མཆོད་བསྟོད་དེ་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཆེ་མཆོག་བསྣན་པས་ཆེ་མཆོག་དཔལ་དགུ་སོ་སོའི་གནས་རི་དང་བླ་མཚོ་སོགས་རེ་རེའི་བཀོད་པ་དང་བཤད་པ་ངོ་མཚར་བ་ཡོད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེར་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་འབོར། ལོ་ལྟར་བན་བོན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱིས་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། མགོ་ལོག་ཁུལ་ཡོངས་དང་། ཡུ་ཤུལ་གྱི་ཆུ་དམར་ལེབ་དང་། ཁྲི་འདུ། སི་ཁྲོན་གྱི་སེར་ཤུལ་རྫོང་དང་། གསེར་རྟ། འཛམ་ཐང་རྫོང་། རྔ་བ་རྫོང་། ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་། ཀན་སུའུ་ཡི་རྨ་ཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དུད་གྲངས་༦༠༠༠༠་དང་། མི་གྲངས་ཉུང་མཐར་ཡང་ཁྲི༣༠ཙམ་གྱི་བླ་རི་དང་གཞི་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ས་མིག གཞུང་ཐིག 100°58 E～101°18 E དང་། འཕྲེད་ཐིག 32°58 N～33°28 N བར་དུ་ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་འདུས་མདོ་རུ་ཡོད་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱིས་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་གོ་ལྔ་ཡན་ཟིན་ཞིང་། ༈ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རྒྱ་ཁྱོན། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༣༣༨དང་། གནས་རི་རྐྱང་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༨༨༠ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་ཟལ་མོ་སྒང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་བའི་གཙོ་རི་ཡིན། མཚོ་འཕགས་ནི། ༥༣༨༠ཡོད། ཆེས་དམའ་ས་ནི་སྨ་རོང་ཡིན་ལ་དེར་མཚོ་འཕགས༣༠༠༠ཡོད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རྩེ་མོར་བསྐལ་བའི་འཁྱགས་རོམ་དང་སྲིད་པའི་གངས་རྒན་ཆགས་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་ནང་དུ་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཞི་ཚད་ཧ་ཅང་གིས་མགྱོགས་པས་ལོ་བཅུའི་རྗེས་སུ་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་ལ་གཟིགས་མོ་གནང་རྒྱུའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་བརླན་ས། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རླན་ས་ལ་མཚེའུ་དང་། བཞུར་རྒྱུན། ན་བ་སྟེ་རིགས་གསུམ་དུ་དགར་ཆོག གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མཐའ་འཁོར་དང་རྫ་རི་དག་གི་བར་གསེང་རྣམས་སུ་མཚོ་སྨན་ཆེ་ཆུང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཆུ་མགོ་སྟོང་དང་དགུ་བརྒྱ། ན་བ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ལ། ད་དུང་རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཤར་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྔ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་གལ་ཆེན་མང་བོའི་ཆུ་མགོ་གནས་འདི་རུ་ཁེལ་ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ནུབ་བྱང་གི་ཆུ་རྣམས་རྨ་ཆུ་དང་ཤར་ལྷོའི་ཆུ་རྣམས་འབྲི་ཆུར་བརྒྱུད་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་པས་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རི་རྒྱུད་ནི་རྨ་འབྲི་ཆུ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མཚམས་ཀྱང་ཡིན་པས་རྨ་འབབ་དང་འབྲི་འབབ་ཀྱི་ཆུ་མིག་གཉིས་ཅིག་ཆར་དུ་མིག་གང་གིས་མཐོང་ཐུབ་པའི་ས་བབས་དང་། ཆུ་མིག་གཅིག་ནས་གྱེས་ཤིང་འབྲི་ཆུ་སོ་སོར་བབས་པའི་ཆུ་ཕྲན་ངོ་མཚར་བ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། འདི་ནས་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་དང་ཁྱེད་ཡུལ་སྐོར་བ་དག་གིས་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཆུ་དང་མཚེའུའི་ནང་གི་ཉ་དང་ཆུ་བྱ་ལྡོག་གཅིག་ལའང་གནོད་འཚེ་བྱེད་མྱོང་མེད་ལ། ཐ་ན་མཚེའུའི་ནང་དུ་གོས་དང་ལག་པ་ཙམ་ཡང་བཀྲུ་བར་འཛེམས་དོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གཟི་བྱིན་ཉམས་བཞིན་ཡོད་པས་ཐུགས་ཁུར་དང་སྤྱོད་པ་བག་ཡོད་གནང་རོགས་དགོས།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གནམ་གཤིས་ནི། ཆེས་དྲོ་དུས་སྤྱི་ཟླ་༧པ་དང་ཆེས་འཁྱགས་དུས་ནི་སྤྱི་ཟླ་༡བོ་རེད། ལོ་རེའི་སྤྱིའི་དྲོད་ཚད་ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་གོར་ཐིག་མན་ལ་ཡོད་པས་གནས་འདིར་དགུན་ལས་དབྱར་མེད་ཅེས་བཤད་ཆོག ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཆར་འབབ་ཚད་ཧོ་སྨིད764.4ཡིན་པས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆར་འབབ་ཚད་ཆེས་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་རེད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་སྣ་མང་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྲོལ་དར་ཡོད། 
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་གཤམ་དག་ཏུ་རྔ་ཁོག་པ་ཊ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞིང་གྲོང་ཆགས་ཡོད་ལ། རྔ་བ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་སྟོད་མངའ་རིས་ཡུལ་གྱི་དཔའ་སྡེ་རྣམས་མཐའ་སྲུང་དུ་བཏང་བ་ལས་ཆད་པས། ད་ལྟའང་སྡོད་ཁང་རྒྱབ་ལུགས་དང་། ཡུལ་སྐད། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་གང་ཐད་ནས་མངའ་རིས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པས་གནས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་དར་ཡོད། 
༢ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་རྣམས་ས་བབས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རུས་རྒྱུད་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཁམས་ལ་གཏོགས་པས་མིའི་ཆོལ་ཁའི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་དར་ཡོད། དེ་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོང་བ་རྣམས་གདོད་མ་ནས་གཉུག་མར་གནས་པའི་སྨར་རོང་གི་ཡུལ་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་ལ། བོད་ཤར་ལྷོ་ཉི་མ་སྒང་དྲུག་ལ་གྱེས་པའི་མགོ་ལོག་གི་མི་རྒྱུད་དང་རུས་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བའང་གནས་འདི་ནས་མཆེད་པས་བཙན་པོའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སོགས་སུ་སྨར་ཁོག་འདི་མགོ་ལོག་པ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། འབྲོག་པ་དག་གིས་ད་ལྟའང་སྨར་ཁོག་གི་རོང་བ་ལ་ཡུལ་བ་ཞེས་འབོད་པའང་དོན་ལ་གནས་སོ། །གནས་འདིའི་སྡོད་ཁང་རྒྱབ་ལུགས་དང་། ཡུལ་སྐད། ཆ་ལུགས། གོམས་སྲོལ་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཡུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་ཞིང་། ལྷག་པར་ཡུལ་འདིའི་གདོད་མའི་ཡུལ་སྐད་ལ་སྨར་རོང་སྐད་ཟེར་ཞིང་ད་ལྟ་ལོ་ན་བཞི་བཅུའི་མན་ཅན་གྱི་ན་གཞོན་དག་གིས་བཤད་ཤེས་ཀྱིན་མེད་ལ། མིག་སྔར་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་ཕར་ཞོག་ཐ་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའང་གོ་ཡོད་ཚོད་ཀྱང་མི་འདུག་པས་སྐད་བརྡ་རིག་པར་ཡུལ་སྐོར་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་འདིར་ཁྱོད་ལ་རིག་པའི་གཤོག་རྩལ་ངོམ་ས་གསར་བ་ཞིག་གིས་བསྒུགས་ནས་ཡོད་དོ།། ད་དུང་གདོད་མའི་སོ་མཁར་དགུ་བརྩེགས་འབྲོང་མགོ་དཀར་པོའི་རྟགས་མ་ཅན་དང་། གནའ་བོའི་དགོན་གྲོང་གི་ཆགས་ཤུལ། ཅ་ཏི་༼གདོད་མའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན༽སོགས་བོན་གྱི་གནའ་ཤུལ་སོགས་མཆིས་པས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་མགོ་ལོག་པའི་གདོད་མའི་མ་ཕྱི་གསོན་པོ་ཞིག་ལ་བལྟར་འདོད་ན་ངེས་པར་དེར་ཕེབས་རྒྱུ་མ་བརྗེད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་རོལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དམ་རོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཨ་ད་རོང་དང་། སྟག་རོང་། སྨར་རོང་། འཛི་རོང་། རྡོ་རོང་སོགས་ཀྱང་གནས་འདི་ག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་རི་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ལྔ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡིས་མཐོ་བ་ཡོད། རི་རྩེ་མཐོ་ཞིང་མང་ལ། མཚེའུ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་མིག་མངས་ལྟར་བཀྲ་བ་ངོ་མཚར་བའི་ནགས་ལྗོངས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་མ་ཟད། ཚན་རིག་པས་ད་ལྟའང་དཔག་དཀའ་བར་གྱུར་པའི་རང་བྱུང་གི་གསང་རྒྱ་དམ་པོ་ཞིག་རི་རྩེའི་སྤྲིན་རུམ་ན་མཆིས་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན།

ངག་རྒྱུན་དུ་རི་བོ་དེའི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དང་མདུན་སྒོའི་གཡས་གཡོན་སོགས་ན་གནས་སྲུང་རེ་ཡོད། མདུན་སྒོའི་གཡོན་ཕྱོགས་ནི་ལྷ་གཡག་དཀར་པོ་དང་། གཡས་ནི་རྒྱ་སྟག་དམར་པོ། གཞན་རྣམས་རེ་རེ་ལ་མིང་རེ་ཡོད་པ་དང་། རི་བོ་དེ་ནི་མགོ་ལོག་ས་ཁུལ་གྱིས་བཀུར་བའི་གཞི་བདག་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གནས་རི་ཡིན།

དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་ལ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེས་རང་གི་དྲིན་ལན་འཇལ་ཕྱིར། རང་གི་སྲས་མོ་རྔོན་པ་མདའ་རྩལ་རྫོགས་པ་ཞིག་ལ་ཆུང་མར་བྱིན་པ་ལས་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། དབང་ཆེན་འབུམ་དང་། ཨ་སྐྱོང་འབུམ། པདྨ་འབུམ་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་འཕེལ་བ་ལས་མགོ་ལོག་འབུམ་པ་ཁག་གསུམ་བྱུང་བར་གྲགས།

གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ས་དེར་《གེ་སར་སྒྲུང》དང་འབྲེལ་བའི་རྗེས་ཤུལ་མང་པོ་ཡོད་པས། མགོ་ལོག་མི་དམངས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་དང་། གཏམ་རྒྱུད། དམངས་གླུའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།  །

གཞན་ཡང
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མིང་དོན ། གཉན་པོ། བཙན་ཤེད་ཆེན་པོ། གཡུ་རྩེ། ཆེས་མཐོ་སའི་གངས་ཀྱི་ཡངས་རྩེར་གཡུ་མདོག་ཅན་གྱི་རྫ་རི་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ཐོགས། ༈ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིའི་གནས་རིའི་མིང་ཡིན་ལ། ནང་དུ་གནས་པའི་གནས་བདག་གི་མིང་ལ་གཉན་ཆེན་ཐོད་པ་རྩལ་ཟེར་ཞིང་། སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་རྣམས་སུ་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ཕ་ཡབ་གངས་དཀར་ཏི་སེ་དང་། མ་ཡུམ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། མེས་པོ་གཞག་ར་ལྷ་རྩེ། ཞང་བོ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར། ཚ་བུ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་སོགས་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་བན་བོན་གྱི་གནའ་དཔེ་མང་བོར་བཤད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་འཁོར་ལ་བཙུན་མོ་ལྷ་ཡངས་སྒྲོལ་མ་དང་། སྲས་མོ་གཉན་མོ་ཀ་དཀར་དང་། བློན་པོ་གཡུང་དྲུང་ལྕགས་རྩེ་སོགས་མཆིས། འདི་དག་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བཤད་པའམ་གནས་འདིའི་གདོད་མའི་ལྷ་རབས་ཡིན།
ནང་བསྟན་ལྟར་གྱི་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། ནང་བསྟན་ནམ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་སྐུ་དང་། པདྨ་གསུང་། ཡང་དག་ཐུགས། བདུད་རྩི་ཡོན་ཏན། ཕུར་བ་ཕྲིན་ལས། མ་མོ་རྦོད་གཏོང་། དམོད་པ་དྲག་སྔགས། འཇིག་རྟེན་མཆོད་བསྟོད་དེ་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཆེ་མཆོག་བསྣན་པས་ཆེ་མཆོག་དཔལ་དགུ་སོ་སོའི་གནས་རི་དང་བླ་མཚོ་སོགས་རེ་རེའི་བཀོད་པ་དང་བཤད་པ་ངོ་མཚར་བ་ཡོད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེར་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་འབོར། ལོ་ལྟར་བན་བོན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱིས་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི། མགོ་ལོག་ཁུལ་ཡོངས་དང་། ཡུ་ཤུལ་གྱི་ཆུ་དམར་ལེབ་དང་། ཁྲི་འདུ། སི་ཁྲོན་གྱི་སེར་ཤུལ་རྫོང་དང་། གསེར་རྟ། འཛམ་ཐང་རྫོང་། རྔ་བ་རྫོང་། ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་། ཀན་སུའུ་ཡི་རྨ་ཆུ་རྫོང་སོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དུད་གྲངས་༦༠༠༠༠་དང་། མི་གྲངས་ཉུང་མཐར་ཡང་ཁྲི༣༠ཙམ་གྱི་བླ་རི་དང་གཞི་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ས་མིག གཞུང་ཐིག 100°58 E～101°18 E དང་། འཕྲེད་ཐིག 32°58 N～33°28 N བར་དུ་ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་འདུས་མདོ་རུ་ཡོད་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱིས་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་གོ་ལྔ་ཡན་ཟིན་ཞིང་། ༈ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རྒྱ་ཁྱོན། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༣༣༨དང་། གནས་རི་རྐྱང་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༨༨༠ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་ཟལ་མོ་སྒང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་བའི་གཙོ་རི་ཡིན། མཚོ་འཕགས་ནི། ༥༣༨༠ཡོད། ཆེས་དམའ་ས་ནི་སྨ་རོང་ཡིན་ལ་དེར་མཚོ་འཕགས༣༠༠༠ཡོད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རྩེ་མོར་བསྐལ་བའི་འཁྱགས་རོམ་དང་སྲིད་པའི་གངས་རྒན་ཆགས་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་ནང་དུ་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཞི་ཚད་ཧ་ཅང་གིས་མགྱོགས་པས་ལོ་བཅུའི་རྗེས་སུ་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་ལ་གཟིགས་མོ་གནང་རྒྱུའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་བརླན་ས། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རླན་ས་ལ་མཚེའུ་དང་། བཞུར་རྒྱུན། ན་བ་སྟེ་རིགས་གསུམ་དུ་དགར་ཆོག གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མཐའ་འཁོར་དང་རྫ་རི་དག་གི་བར་གསེང་རྣམས་སུ་མཚོ་སྨན་ཆེ་ཆུང་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཆུ་མགོ་སྟོང་དང་དགུ་བརྒྱ། ན་བ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ལ། ད་དུང་རིག་གནས་དང་ཚན་རིག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཤར་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་རྔ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་གལ་ཆེན་མང་བོའི་ཆུ་མགོ་གནས་འདི་རུ་ཁེལ་ཡོད། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ནུབ་བྱང་གི་ཆུ་རྣམས་རྨ་ཆུ་དང་ཤར་ལྷོའི་ཆུ་རྣམས་འབྲི་ཆུར་བརྒྱུད་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་པས་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་རི་རྒྱུད་ནི་རྨ་འབྲི་ཆུ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་མཚམས་ཀྱང་ཡིན་པས་རྨ་འབབ་དང་འབྲི་འབབ་ཀྱི་ཆུ་མིག་གཉིས་ཅིག་ཆར་དུ་མིག་གང་གིས་མཐོང་ཐུབ་པའི་ས་བབས་དང་། ཆུ་མིག་གཅིག་ནས་གྱེས་ཤིང་འབྲི་ཆུ་སོ་སོར་བབས་པའི་ཆུ་ཕྲན་ངོ་མཚར་བ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། འདི་ནས་ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་དང་ཁྱེད་ཡུལ་སྐོར་བ་དག་གིས་མཁྱེན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཆུ་དང་མཚེའུའི་ནང་གི་ཉ་དང་ཆུ་བྱ་ལྡོག་གཅིག་ལའང་གནོད་འཚེ་བྱེད་མྱོང་མེད་ལ། ཐ་ན་མཚེའུའི་ནང་དུ་གོས་དང་ལག་པ་ཙམ་ཡང་བཀྲུ་བར་འཛེམས་དོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གཟི་བྱིན་ཉམས་བཞིན་ཡོད་པས་ཐུགས་ཁུར་དང་སྤྱོད་པ་བག་ཡོད་གནང་རོགས་དགོས།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གནམ་གཤིས་ནི། ཆེས་དྲོ་དུས་སྤྱི་ཟླ་༧པ་དང་ཆེས་འཁྱགས་དུས་ནི་སྤྱི་ཟླ་༡བོ་རེད། ལོ་རེའི་སྤྱིའི་དྲོད་ཚད་ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་གོར་ཐིག་མན་ལ་ཡོད་པས་གནས་འདིར་དགུན་ལས་དབྱར་མེད་ཅེས་བཤད་ཆོག ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཆར་འབབ་ཚད་ཧོ་སྨིད764.4ཡིན་པས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆར་འབབ་ཚད་ཆེས་མཐོ་བའི་ས་ཁུལ་རེད།
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ནི་སྣ་མང་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྲོལ་དར་ཡོད། 
གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་གཤམ་དག་ཏུ་རྔ་ཁོག་པ་ཊ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞིང་གྲོང་ཆགས་ཡོད་ལ། རྔ་བ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་སྟོད་མངའ་རིས་ཡུལ་གྱི་དཔའ་སྡེ་རྣམས་མཐའ་སྲུང་དུ་བཏང་བ་ལས་ཆད་པས། ད་ལྟའང་སྡོད་ཁང་རྒྱབ་ལུགས་དང་། ཡུལ་སྐད། འཚོ་བའི་གོམས་སྲོལ་སོགས་གང་ཐད་ནས་མངའ་རིས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཡོད་པས་གནས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་དར་ཡོད། 
༢ གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་རྣམས་ས་བབས་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་རུས་རྒྱུད་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཁམས་ལ་གཏོགས་པས་མིའི་ཆོལ་ཁའི་རིག་གནས་གོམས་སྲོལ་དར་ཡོད། དེ་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོང་བ་རྣམས་གདོད་མ་ནས་གཉུག་མར་གནས་པའི་སྨར་རོང་གི་ཡུལ་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་ལ། བོད་ཤར་ལྷོ་ཉི་མ་སྒང་དྲུག་ལ་གྱེས་པའི་མགོ་ལོག་གི་མི་རྒྱུད་དང་རུས་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བའང་གནས་འདི་ནས་མཆེད་པས་བཙན་པོའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སོགས་སུ་སྨར་ཁོག་འདི་མགོ་ལོག་པ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། འབྲོག་པ་དག་གིས་ད་ལྟའང་སྨར་ཁོག་གི་རོང་བ་ལ་ཡུལ་བ་ཞེས་འབོད་པའང་དོན་ལ་གནས་སོ། །གནས་འདིའི་སྡོད་ཁང་རྒྱབ་ལུགས་དང་། ཡུལ་སྐད། ཆ་ལུགས། གོམས་སྲོལ་སོགས་གང་ཐད་ནས་ཡུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་ཞིང་། ལྷག་པར་ཡུལ་འདིའི་གདོད་མའི་ཡུལ་སྐད་ལ་སྨར་རོང་སྐད་ཟེར་ཞིང་ད་ལྟ་ལོ་ན་བཞི་བཅུའི་མན་ཅན་གྱི་ན་གཞོན་དག་གིས་བཤད་ཤེས་ཀྱིན་མེད་ལ། མིག་སྔར་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་ཕར་ཞོག་ཐ་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའང་གོ་ཡོད་ཚོད་ཀྱང་མི་འདུག་པས་སྐད་བརྡ་རིག་པར་ཡུལ་སྐོར་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་འདིར་ཁྱོད་ལ་རིག་པའི་གཤོག་རྩལ་ངོམ་ས་གསར་བ་ཞིག་གིས་བསྒུགས་ནས་ཡོད་དོ།། ད་དུང་གདོད་མའི་སོ་མཁར་དགུ་བརྩེགས་འབྲོང་མགོ་དཀར་པོའི་རྟགས་མ་ཅན་དང་། གནའ་བོའི་དགོན་གྲོང་གི་ཆགས་ཤུལ། ཅ་ཏི་༼གདོད་མའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན༽སོགས་བོན་གྱི་གནའ་ཤུལ་སོགས་མཆིས་པས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་མགོ་ལོག་པའི་གདོད་མའི་མ་ཕྱི་གསོན་པོ་ཞིག་ལ་བལྟར་འདོད་ན་ངེས་པར་དེར་ཕེབས་རྒྱུ་མ་བརྗེད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་རོལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དམ་རོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཨ་ད་རོང་དང་། སྟག་རོང་། སྨར་རོང་། འཛི་རོང་། རྡོ་རོང་སོགས་ཀྱང་གནས་འདི་ག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།