   1.  བོད་ ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལ་བརྟན་ནས་རྒྱུན་སྤྱོད་བའི་ཡིག་རྟགས་ཚང་མ་ནི་ མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་བཞག་པ། དེ་དག་ནང་བོད་ཡིག་མཚམས་རྟགས་ཚེག  དབྱངས་བཞི། གསལ་ བྱེད་སུམ་ཅུ། ཤད་རྟགས་དང་བོད་ཡིག་གྲངས་ཀ་བཅུ།  དེ་གཞན་ཡིག་རྟགས་ཟློས་ཚད་ཅུང་ཉུང་བས་མཐེབ་གཞོང་གཞན་སྒང་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཡིག་རྟགས་ཁ་ཤས་དཔེ་ན་ ྒ  དང་  ྱ  དེ་ཚོའི་ཟློས་ཚད་ནི་མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་གི་བགོས་པའི་གསལ་བྱེད་ཝ་དང་ཧ་ གཉིས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཚོ་ནི་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་སྒང་བཞག་ཡོད།   རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་རེད་ཟེར་ནི་
   2. གོང་ གསལ་མཐེབ་གཞོང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ཇུས་འགོད་རྩ་དོན་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས།  གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དང་དེ་ཚོའི་འགྱུར་བ་ཁག་ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་མ་འདྲ་བའི་མཐེབ་གནས་ གཅིག་སྒང་བཞག་ཡོད། དཔེ་ན་གསལ་བྱེད་ན་དང་དེའི་འགྱུར་བ་གསུམ་  ྣ  དང་ཎ   ྞ  ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་གཙོ་བ་དང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་གི་མཐེབ་བཀྱག་N སྒང་ལ་བཞག་ཡོད།
   3. མཐེབ་གཞོང་གཅིག་གི་སྒང་ནི།  Wylie འགྱུར་འབྲིས་ལམ་སྲོལ་ལ་གཞི་བཟུང་ནས་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་མང་ཆེ་བ་དང་དབྱངས་ཡིག་ ནི་དེ་ཚོའི་Wylieའགྱུར་འབྲིས་ཡི་གེ་དང་གཅིག་མཐུན་པའི་མཐེབ་བཀྱག་སྒང་བཞག་ ཡོད། དཔེ་ན། བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ས་ནི་མཐེབ་གཞོངsསྒང་ལ་བགོས་ཡོད།  དབྱངས་ ི ུ ེ ོ ནི་མཐེབ་བཀྱག i  དང་ u, e, o སྒང་བཞག་ཡོད།  བོད་ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་Wylie འགྱུར་འབྲིས་གི་ཡིག་འབྲུ་ནི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད་པའི་དེ་ཚོ་ནི་ཟློས་ཚད་ལས་རྟེན་ནས་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད།
   4. གཙོའོ་ མཐེབ་གཞོང་མིན་པའི་ད་དུང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞི་ཡོད་པ།  མཐེབ་གཞོང་ལྔ་དེ་དག་ནང་གཙོའོ་མཐེབ་གཞོང་གི་དམིགས་བསལ་སྔོན་ཐོན་དེ་ནི་ཞོར་ འདེགས་མཐེབ་གཞོང་ལས་མཐོ་བ་མཚོན་ཡོད།  ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་གསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་ཚན་ལྡན་དེའི་ནང་ གཏན་འབེབས་གསལ་པོ་བྱེད་མེད་པས། སྤྱོད་པ་པོས་སོ་སོས་ཐབས་གཅོད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་བཏང་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་ བསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་གི་རིམ་པ་སྒྲིག་སྟངས་དང་གཅིག་པ་ ཡིན་པ།
   5. བོད་ ཡིག་ནང་།  གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་ནི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་གཞན་དག་གི་སྡེབ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་ཡིན་ པ།  དེ་ཚོ་ཡིག་འབྲུ་ཟེར་ཆོག་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ཟེར་གྱི་མེད་པ།  དེ་ཚོ་ནི་བོད་ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ།  ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་དེ་དག་ཁ་བྲལ་ནས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་པ།  དཔེ་ན་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད གྷ ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་ ག ＋ཧ ཡིས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གལ་སྲིད་སྤྱོད་པ་པོས་ཨུ་ཚུབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཁེར་རྐྱང་ནང་འཇུག་བྱེད་པ་ ན་ཡང་གནས་དོན་ཆེ་པོ་མེད་པ།  གང་ཡིན་ཟེར་ན་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཡིག་འབྲུ་དེ་དག་ལ་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད་པ་ རེད།
   6. བོད་ ཡིག་མཐེབ་གཞོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ནང་ཐོག་མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་རྩིས་འཁོར་ནང་བེད་ སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་གཏན་འཁེར་གང་ཡང་བྱེད་མེད་པར། མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་བཀོག་སྡོམ་གང་ཡང་བྱེད་ མེད། སྤྱོད་པ་པོས་གང་འདོད་ཀྱི་མཐེབ་གཞོང་དེ་འདོན་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་ཚད་དམའ་ཤོས་ཞིག་ནི་མཐེབ་གཞོང་རེ་རེ་སྒང་ཡིག་རྟགས་གི་བཀོད་ཇུས་ནི་ ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ལྡན་དང་མཐུན་ཐུབ་པ་དགོས།

www.tibetitw.com
1.  བོད་ ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལ་བརྟན་ནས་རྒྱུན་སྤྱོད་བའི་ཡིག་རྟགས་ཚང་མ་ནི་ མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་བཞག་པ། དེ་དག་ནང་བོད་ཡིག་མཚམས་རྟགས་ཚེག  དབྱངས་བཞི། གསལ་ བྱེད་སུམ་ཅུ། ཤད་རྟགས་དང་བོད་ཡིག་གྲངས་ཀ་བཅུ།  དེ་གཞན་ཡིག་རྟགས་ཟློས་ཚད་ཅུང་ཉུང་བས་མཐེབ་གཞོང་གཞན་སྒང་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཡིག་རྟགས་ཁ་ཤས་དཔེ་ན་ ྒ  དང་  ྱ  དེ་ཚོའི་ཟློས་ཚད་ནི་མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་གི་བགོས་པའི་གསལ་བྱེད་ཝ་དང་ཧ་ གཉིས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཚོ་ནི་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་སྒང་བཞག་ཡོད།   རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་རེད་ཟེར་ནི་
   2. གོང་ གསལ་མཐེབ་གཞོང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ཇུས་འགོད་རྩ་དོན་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས།  གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དང་དེ་ཚོའི་འགྱུར་བ་ཁག་ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་མ་འདྲ་བའི་མཐེབ་གནས་ གཅིག་སྒང་བཞག་ཡོད། དཔེ་ན་གསལ་བྱེད་ན་དང་དེའི་འགྱུར་བ་གསུམ་  ྣ  དང་ཎ   ྞ  ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་གཙོ་བ་དང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་གི་མཐེབ་བཀྱག་N སྒང་ལ་བཞག་ཡོད།
   3. མཐེབ་གཞོང་གཅིག་གི་སྒང་ནི།  Wylie འགྱུར་འབྲིས་ལམ་སྲོལ་ལ་གཞི་བཟུང་ནས་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་མང་ཆེ་བ་དང་དབྱངས་ཡིག་ ནི་དེ་ཚོའི་Wylieའགྱུར་འབྲིས་ཡི་གེ་དང་གཅིག་མཐུན་པའི་མཐེབ་བཀྱག་སྒང་བཞག་ ཡོད། དཔེ་ན། བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ས་ནི་མཐེབ་གཞོངsསྒང་ལ་བགོས་ཡོད།  དབྱངས་ ི ུ ེ ོ ནི་མཐེབ་བཀྱག i  དང་ u, e, o སྒང་བཞག་ཡོད།  བོད་ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་Wylie འགྱུར་འབྲིས་གི་ཡིག་འབྲུ་ནི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད་པའི་དེ་ཚོ་ནི་ཟློས་ཚད་ལས་རྟེན་ནས་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད།
   4. གཙོའོ་ མཐེབ་གཞོང་མིན་པའི་ད་དུང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞི་ཡོད་པ།  མཐེབ་གཞོང་ལྔ་དེ་དག་ནང་གཙོའོ་མཐེབ་གཞོང་གི་དམིགས་བསལ་སྔོན་ཐོན་དེ་ནི་ཞོར་ འདེགས་མཐེབ་གཞོང་ལས་མཐོ་བ་མཚོན་ཡོད།  ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་གསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་ཚན་ལྡན་དེའི་ནང་ གཏན་འབེབས་གསལ་པོ་བྱེད་མེད་པས། སྤྱོད་པ་པོས་སོ་སོས་ཐབས་གཅོད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་བཏང་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་ བསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་གི་རིམ་པ་སྒྲིག་སྟངས་དང་གཅིག་པ་ ཡིན་པ།
   5. བོད་ ཡིག་ནང་།  གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་ནི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་གཞན་དག་གི་སྡེབ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་ཡིན་ པ།  དེ་ཚོ་ཡིག་འབྲུ་ཟེར་ཆོག་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ཟེར་གྱི་མེད་པ།  དེ་ཚོ་ནི་བོད་ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ།  ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་དེ་དག་ཁ་བྲལ་ནས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་པ།  དཔེ་ན་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད གྷ ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་ ག ＋ཧ ཡིས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གལ་སྲིད་སྤྱོད་པ་པོས་ཨུ་ཚུབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཁེར་རྐྱང་ནང་འཇུག་བྱེད་པ་ ན་ཡང་གནས་དོན་ཆེ་པོ་མེད་པ།  གང་ཡིན་ཟེར་ན་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཡིག་འབྲུ་དེ་དག་ལ་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད་པ་ རེད།
   6. བོད་ ཡིག་མཐེབ་གཞོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ནང་ཐོག་མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་རྩིས་འཁོར་ནང་བེད་ སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་གཏན་འཁེར་གང་ཡང་བྱེད་མེད་པར། མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་བཀོག་སྡོམ་གང་ཡང་བྱེད་ མེད། སྤྱོད་པ་པོས་གང་འདོད་ཀྱི་མཐེབ་གཞོང་དེ་འདོན་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་ཚད་དམའ་ཤོས་ཞིག་ནི་མཐེབ་གཞོང་རེ་རེ་སྒང་ཡིག་རྟགས་གི་བཀོད་ཇུས་ནི་ ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ལྡན་དང་མཐུན་ཐུབ་པ་དགོས།

www.tibetitw.com