== མིང་མཛོད་འདི་བྱུང་ཚུལ། ==
[[File:རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད།.gif|right|thumb|<center>རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད།]]
སྤྱིར་རང་ཅག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་ཀྱང་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་[[མིང་མཛོད་]]བྱུང་ཞིང་།  ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་དུས་རབས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བཟང་གྲས་[[བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་]]དང་གཞན་ཡང་[[རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་]]སོགས་སྣ་འཛོམས་དང་ཆེད་སྤྱད་ཀྱི་མིང་མཛོད་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་དུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གལ་ཆེན་གྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་དེ་དག་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་དང་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་གཉིས་བར་ཐག་ཇ་རིང་དུ་འགྲོ་བར་འདུག་པས་དེ་རྣམས་ཁ་མ་བསྐངས་ཐབས་མེད་དུ་མཐོང་ཞིང་། སྤྱི་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་ཅེས་པའམ་དེང་རབས་བོད་སྐད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ཅེས་པ་འདི་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་དག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན།
དེ་ཡང་སྐབས་དང་པོ་སྤྱི་ལོ༢༠༠༥ལོའི་དབྱར་དུས་སུ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཟླ༡༠པར་བོད་[[ཆོལ་ཁ་གསུམ་]]མམ་ཞིང་ལྗོངས་ལྔའི་མཁས་པ་ཆེད་ལས་པ་དག་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་བསྡུ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་མིང་ཇི་ལྟར་གདགས་ཚུལ་གྱི་རྩ་དོན་རྣམས་གཏན་འབེབས་བྱས། སྐབས་གཉིས་པར་ཐ་སྙད་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ལྷག་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་དང་མཁས་པ་སོ་སོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཕུལ་ནས་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་དང་པོ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པར་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོ་དང་འགྲེལ་བ་རྣམས་གྲུབ་པར་བགྱིས། དེའི་རིང་སྔ་ཕྱིར་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དཔྱད་བསྡུར་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཡང་ཡང་བསྡུར་ནས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དོན་དང་འབྱོར་ཞིང་བརྗོད་བདེ་བ་སོགས་སུ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པའི་མཇུག་ཏུ་[[ལྷ་ས་]]དང་[[ཟི་ལིང་]]དང་ཁམས་[[དར་རྩེ་མདོ་]]བཅས་སུ་ཆེད་ལས་མཁས་པའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་སླར་ཡང་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་སྤྱིའི་སྐད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ།  །
དེ་ལྟར་མིང་མཛོད་འདིའི་ནང་དུ་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་དེང་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་བ་རྣམས་དང་དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་རྟག་པར་བཀོལ་རྒྱུའི་སྐོར་རྣམས་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྐད་དུ་བྱས་ཡོད་པས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །
དེས་ན་མིང་མཛོད་འདིར་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལས་ཆེས་ལེགས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་པ་ཡོད་ན་དེར་ཟད། གལ་ཏེ་མེད་ཕྱིན་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་ཁ་ཞེ་གཉིས་ཀ་ལ་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་དེ་ཉིད་རྒྱུན་གཏམ་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་བོད་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཇགས་པར་ཞུ་ཞུ།
== རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་། == 
=== གཙོ་སྒྲིག་པ། ===
ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།
=== རྩོམ་སྒྲིག་པ། ===
སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། གུར་དགའ། འགྱུར་མེད། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ། འཇིགས་མེད་འགྲོ་ཕན། འཇུ་སྐལ་བཟང་། ཉན་ཤུལ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། ཉན་ཤུལ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས། ནོར་མོ། པད་མ་བདུད་འདུལ། དཔལ་ལྡན་ལེགས་བཤད། དཔལ་མཛོད། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། བྱམས་པ་རྡོ་རྗེ། བརྩོན་འགྲུས། ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག ཟླ་བ་བློ་གྲོས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། རིག་འཛིན། སངས་རྒྱས། བསོད་དར་རྒྱས།
=== ལུས་ཞུགས་མི་སྣ། ===
ཀུན་ལྡན་དབང་པོ། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། བཀྲ་ལོ། བཀྲ་ཤིས། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་འབྲུག་གྲགས། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། གར་དབང་། རྒྱ་མཚོ། རྒྱལ་མཚན་ཚེ་རིང་། སྒྲོལ་མ་མཚོ། འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། གཉགས་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ། རྟ་མགྲིན་རྡོ་རྗེ། བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས། དུར་བུད་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། པད་མ་ཚུལ་ཁྲིམས། མུ་པོ། རྨོག་རུ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། ཚངས་པོ། ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ། ཡེ་ཤེས་དར་རྒྱས། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། བསམ་འཕེལ།
=== [[རྩིས་འཕྲུལ་]]ཡི་གེ་པ། ===
ཡོངས་ཤར། སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ།
མིང་མཛོད་འདི་བྱུང་ཚུལ། 
right|thumb|<center>རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད།
སྤྱིར་རང་ཅག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་ཀྱང་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་མཛོད་བྱུང་ཞིང་།  ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་དུས་རབས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བཟང་གྲས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་དང་གཞན་ཡང་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་སོགས་སྣ་འཛོམས་དང་ཆེད་སྤྱད་ཀྱི་མིང་མཛོད་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་དུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གལ་ཆེན་གྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་དེ་དག་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་དང་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་གཉིས་བར་ཐག་ཇ་རིང་དུ་འགྲོ་བར་འདུག་པས་དེ་རྣམས་ཁ་མ་བསྐངས་ཐབས་མེད་དུ་མཐོང་ཞིང་། སྤྱི་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་ཅེས་པའམ་དེང་རབས་བོད་སྐད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ཅེས་པ་འདི་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་དག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན།
དེ་ཡང་སྐབས་དང་པོ་སྤྱི་ལོ༢༠༠༥ལོའི་དབྱར་དུས་སུ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཟླ༡༠པར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་མམ་ཞིང་ལྗོངས་ལྔའི་མཁས་པ་ཆེད་ལས་པ་དག་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་བསྡུ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་མིང་ཇི་ལྟར་གདགས་ཚུལ་གྱི་རྩ་དོན་རྣམས་གཏན་འབེབས་བྱས། སྐབས་གཉིས་པར་ཐ་སྙད་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ལྷག་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་དང་མཁས་པ་སོ་སོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཕུལ་ནས་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་དང་པོ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པར་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོ་དང་འགྲེལ་བ་རྣམས་གྲུབ་པར་བགྱིས། དེའི་རིང་སྔ་ཕྱིར་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དཔྱད་བསྡུར་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཡང་ཡང་བསྡུར་ནས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དོན་དང་འབྱོར་ཞིང་བརྗོད་བདེ་བ་སོགས་སུ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པའི་མཇུག་ཏུ་ལྷ་ས་དང་ཟི་ལིང་དང་ཁམས་དར་རྩེ་མདོ་བཅས་སུ་ཆེད་ལས་མཁས་པའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་སླར་ཡང་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་སྤྱིའི་སྐད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ།  །
དེ་ལྟར་མིང་མཛོད་འདིའི་ནང་དུ་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་དེང་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་བ་རྣམས་དང་དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་རྟག་པར་བཀོལ་རྒྱུའི་སྐོར་རྣམས་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྐད་དུ་བྱས་ཡོད་པས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །
དེས་ན་མིང་མཛོད་འདིར་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལས་ཆེས་ལེགས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་པ་ཡོད་ན་དེར་ཟད། གལ་ཏེ་མེད་ཕྱིན་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་ཁ་ཞེ་གཉིས་ཀ་ལ་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་དེ་ཉིད་རྒྱུན་གཏམ་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་བོད་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཇགས་པར་ཞུ་ཞུ།
 རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་།  
 གཙོ་སྒྲིག་པ། 
ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།
 རྩོམ་སྒྲིག་པ། 
སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། གུར་དགའ། འགྱུར་མེད། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ། འཇིགས་མེད་འགྲོ་ཕན། འཇུ་སྐལ་བཟང་། ཉན་ཤུལ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། ཉན་ཤུལ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས། ནོར་མོ། པད་མ་བདུད་འདུལ། དཔལ་ལྡན་ལེགས་བཤད། དཔལ་མཛོད། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། བྱམས་པ་རྡོ་རྗེ། བརྩོན་འགྲུས། ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག ཟླ་བ་བློ་གྲོས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། རིག་འཛིན། སངས་རྒྱས། བསོད་དར་རྒྱས།
 ལུས་ཞུགས་མི་སྣ། 
ཀུན་ལྡན་དབང་པོ། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། བཀྲ་ལོ། བཀྲ་ཤིས། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་འབྲུག་གྲགས། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། གར་དབང་། རྒྱ་མཚོ། རྒྱལ་མཚན་ཚེ་རིང་། སྒྲོལ་མ་མཚོ། འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། གཉགས་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ། རྟ་མགྲིན་རྡོ་རྗེ། བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས། དུར་བུད་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། པད་མ་ཚུལ་ཁྲིམས། མུ་པོ། རྨོག་རུ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། ཚངས་པོ། ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ། ཡེ་ཤེས་དར་རྒྱས། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། བསམ་འཕེལ།
 རྩིས་འཕྲུལ་ཡི་གེ་པ། 
ཡོངས་ཤར། སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ།