བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀླག་པ་ལ་ལོ་ཚིགས་ཤེས་བྱ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ལོ་ཚིགས་ལའང་སྣ་མང་ཞིང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ལོ་ཚིགས་འགོད་སྟངས་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཇུག་པའི་ལས་དང་པོ་བ་ཚོར་མཚོན་ན་ཅུང་དཀའ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། འདིར་དེ་དག་རེ་རེ་ཁ་གསལ་མདོར་བསྡུས་གྱི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་ངོ་སྤྲོད་བྱ་བར་འདོད། 
 
དེ་ཡང་ཐོག་མར་རབ་བྱུང་གི་བརྩི་སྲོལ། དེ་ནི་བོད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བརྩི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༠༢༧ ལོ་སྟེ། དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བའི་ལོ་དེ་ ནས་བཟུང༌། ལོ་ཙཱ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རབ་བྱུང་བརྩི་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན། རབ་བྱུང་གཅིག་ལ་ལོ་༦༠ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ལོ་དང་བོ་ནས་བགྲང་བྱ་གཅིག་རེ་བྱས་ནས་རྩི་བཞིན་ཡོད། ད་སྐབས་གཙོ་བོ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཀུན་དུ་རྩི་སྲོལ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་ གྱུར་ཡོད།
 
མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་བརྩི་སྟངས། “མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ”ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཀ་ཞིག་གི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ལྟར་ན་མེ་ནི་གསུམ་དང་མཁའ་ནི་སྟོང་བ་སྟེ་ཐིག་དང་རྒྱ་མཚོ་ནི་བཞི་ཡི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པས་མེ་མཁའ་བསྡོམས་པས་གྲངས་༤༠༣འཐོབ་པ་ཡིན། འོ་ན་རིམ་པ་ལྟར་བཀླགས་ན༣༠༤མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ནི་བཟློག་སྟེ་བཀླག་དགོས་པས་༣༠༤ལ་ངོས་འཛིན་མི་རུང་ངོ།། “འབྲི་བགྲང་སྣོན་པ་རང་གི་གཡས། སྒྱུར་བགོད་འཕྲི་བ་གཡོན་ལ་རྩོམ”ཞེས་རྩིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་རུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། ཤམྦྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་བཅུ་བ་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་རྒྱལ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་རྒྱལ་དཀས་ སྲིད་བསྐྱངས་པའི་ཡུན་ནི་བསྡོམས་ན་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་མེད་གསུམ་ཟིན་པས་ཕྱིས་སུ་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲི་ལོའི་བསྡོམས་གྲངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གྱུར་ཏོ།། དེ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལུགས་ལྟར་བརྩིས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མགོ་ཚུགས་དུས་སྤྱི་ལོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱི་ལོ་༦༢༣ལོ་འགོ་ཚུགས་ཏེ།༡༠༢༦ལོ་མཇུག་རྫོགས་པའོ།།
  
འདས་ལོ་དང་བོད་རྒྱལ་ལོའི་བརྩི་སྟངས། འདས་ལོ་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་འདས་ལོ་ལ་གོ་ཞིང་དེར་ལུགས་མི་མཐུན་པ་ཧ་ཅང་མང་བོ་ཞིག་ཡོད།གཞན་པའི་འདས་ ལོ་དག་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་མིན་པས་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ།འདིར་ དེ་དག་ལས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་སམ་ ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་ལུགས་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོའི་ སྔོན་གྱི་ལོ་ ༥༤༤བ་ཡིན།དེས་ན་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ འདས་ལོ་ནི་འདི་ལ་གཏུགས་ཡོད།
བོད་ རྒྱལ་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༢༧པ་སྟེ་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ བྱོན་པ་ནས་བཟུང་བརྩིས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་སྐབས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོར། འདས་ལོ་༢༥༥༨དང༌། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༡བཅས་ལ་ཐོན་ཡོད།ད་སྐབས་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་ལུགས་འདི་བརྩི་བཞིན་པའང་མང་ཙམ་ འདུག
  
སྤྱི་ལོའམ་ཕྱི་ལོ་དང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྩི་སྟངས། བརྩི་ཚུལ་འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་འཁྲུངས་ལོའམ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བཞི་ནས་སྤྱི་ལོ་བརྩི་མགོ་ཚུགས་པར་བཤད། འཛམ་གླིང་ན་དར་ཁྱབ་ཆེའི་ཆེ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ལུགས་གི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་ཁོང་དགོངས་གྲངས་༣༤པ་ན་སྐུ་གཤེགས། ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་ལོ་དེ་དང་བོ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཡར་ལུགས་ལྡོག་གིས་བརྩིས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ཟེར། ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཕྱི་ལོ་༥༣༢དང་རྒྱ་ནག་པས་༡༩༤༩ནས་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན། བོད་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་ད་གཟོད་བརྩི་སྲོལ་འདི་ཉིད་དར་བའོ།། ད་སྐབས་འཛམ་ གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་ཡོད་པའི་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།
  
ལོ་རབས་དང་དུས་རབས་ཀྱི་བརྩི་སྟངས། དེང་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་བཀླག་སྐབས་བརྩི་སྟངས་འདི་བཀོལ་བ་ཅུང་མང་། དེས་ན་བརྩི་ཚུལ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོའམ་སྤྱི་ལོ་བརྩི་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ལོ་༡༠ལ་ལོ་རབས་གཅིག་དང༌། ལོ་༡༠༠རེ་ལ་དུས་རབས་གཅིག་ཟེར། གོམས་སྲོལ་ལ་དུས་རབས་ཤིག་གི་ལོ་སྔོན་མ་༢༠ ལ་དུས་རབས་ག་གེ་མོའི་མགོ་དང༌། དུས་རབས་ཤིག་གི་མཇུག་གི་ལོ་༡༠ ལ་དུས་རབས་ག་གེ་མོའི་མཇུག་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེས་ན་ད་སྐབས་ནི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་པ་ལ་བསླེབས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀླག་པ་ལ་ལོ་ཚིགས་ཤེས་བྱ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ལོ་ཚིགས་ལའང་སྣ་མང་ཞིང་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ལོ་ཚིགས་འགོད་སྟངས་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འཇུག་པའི་ལས་དང་པོ་བ་ཚོར་མཚོན་ན་ཅུང་དཀའ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། འདིར་དེ་དག་རེ་རེ་ཁ་གསལ་མདོར་བསྡུས་གྱི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་ངོ་སྤྲོད་བྱ་བར་འདོད། 
 
དེ་ཡང་ཐོག་མར་རབ་བྱུང་གི་བརྩི་སྲོལ། དེ་ནི་བོད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བརྩི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༠༢༧ ལོ་སྟེ། དུས་འཁོར་རྒྱུད་འགྲེལ་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བའི་ལོ་དེ་ ནས་བཟུང༌། ལོ་ཙཱ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རབ་བྱུང་བརྩི་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན། རབ་བྱུང་གཅིག་ལ་ལོ་༦༠ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ལོ་དང་བོ་ནས་བགྲང་བྱ་གཅིག་རེ་བྱས་ནས་རྩི་བཞིན་ཡོད། ད་སྐབས་གཙོ་བོ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཀུན་དུ་རྩི་སྲོལ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་ གྱུར་ཡོད།
 
མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་བརྩི་སྟངས། “མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ”ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཀ་ཞིག་གི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ལྟར་ན་མེ་ནི་གསུམ་དང་མཁའ་ནི་སྟོང་བ་སྟེ་ཐིག་དང་རྒྱ་མཚོ་ནི་བཞི་ཡི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པས་མེ་མཁའ་བསྡོམས་པས་གྲངས་༤༠༣འཐོབ་པ་ཡིན། འོ་ན་རིམ་པ་ལྟར་བཀླགས་ན༣༠༤མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ནི་བཟློག་སྟེ་བཀླག་དགོས་པས་༣༠༤ལ་ངོས་འཛིན་མི་རུང་ངོ།། “འབྲི་བགྲང་སྣོན་པ་རང་གི་གཡས། སྒྱུར་བགོད་འཕྲི་བ་གཡོན་ལ་རྩོམ”ཞེས་རྩིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་རུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། ཤམྦྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་བཅུ་བ་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་རྒྱལ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་རྒྱལ་དཀས་ སྲིད་བསྐྱངས་པའི་ཡུན་ནི་བསྡོམས་ན་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་མེད་གསུམ་ཟིན་པས་ཕྱིས་སུ་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲི་ལོའི་བསྡོམས་གྲངས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གྱུར་ཏོ།། དེ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལུགས་ལྟར་བརྩིས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མགོ་ཚུགས་དུས་སྤྱི་ལོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤྱི་ལོ་༦༢༣ལོ་འགོ་ཚུགས་ཏེ།༡༠༢༦ལོ་མཇུག་རྫོགས་པའོ།།
  
འདས་ལོ་དང་བོད་རྒྱལ་ལོའི་བརྩི་སྟངས། འདས་ལོ་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་འདས་ལོ་ལ་གོ་ཞིང་དེར་ལུགས་མི་མཐུན་པ་ཧ་ཅང་མང་བོ་ཞིག་ཡོད།གཞན་པའི་འདས་ ལོ་དག་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་མིན་པས་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ།འདིར་ དེ་དག་ལས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་སམ་ ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་ལུགས་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདས་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོའི་ སྔོན་གྱི་ལོ་ ༥༤༤བ་ཡིན།དེས་ན་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ འདས་ལོ་ནི་འདི་ལ་གཏུགས་ཡོད།
བོད་ རྒྱལ་ལོ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༢༧པ་སྟེ་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ བྱོན་པ་ནས་བཟུང་བརྩིས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་སྐབས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོར། འདས་ལོ་༢༥༥༨དང༌། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༡བཅས་ལ་ཐོན་ཡོད།ད་སྐབས་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་ལུགས་འདི་བརྩི་བཞིན་པའང་མང་ཙམ་ འདུག
  
སྤྱི་ལོའམ་ཕྱི་ལོ་དང་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་བརྩི་སྟངས། བརྩི་ཚུལ་འདི་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་འཁྲུངས་ལོའམ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བཞི་ནས་སྤྱི་ལོ་བརྩི་མགོ་ཚུགས་པར་བཤད། འཛམ་གླིང་ན་དར་ཁྱབ་ཆེའི་ཆེ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ལུགས་གི་སྟོན་པ་མ་ཤི་ཀ་ཁོང་དགོངས་གྲངས་༣༤པ་ན་སྐུ་གཤེགས། ཡེ་ཤུའི་འཁྲུངས་ལོ་དེ་དང་བོ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཡར་ལུགས་ལྡོག་གིས་བརྩིས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་ཟེར། ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཕྱི་ལོ་༥༣༢དང་རྒྱ་ནག་པས་༡༩༤༩ནས་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན། བོད་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་ད་གཟོད་བརྩི་སྲོལ་འདི་ཉིད་དར་བའོ།། ད་སྐབས་འཛམ་ གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་ཡོད་པའི་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།
  
ལོ་རབས་དང་དུས་རབས་ཀྱི་བརྩི་སྟངས། དེང་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་བཀླག་སྐབས་བརྩི་སྟངས་འདི་བཀོལ་བ་ཅུང་མང་། དེས་ན་བརྩི་ཚུལ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོའམ་སྤྱི་ལོ་བརྩི་གཞིར་བཟུང་སྟེ། ལོ་༡༠ལ་ལོ་རབས་གཅིག་དང༌། ལོ་༡༠༠རེ་ལ་དུས་རབས་གཅིག་ཟེར། གོམས་སྲོལ་ལ་དུས་རབས་ཤིག་གི་ལོ་སྔོན་མ་༢༠ ལ་དུས་རབས་ག་གེ་མོའི་མགོ་དང༌། དུས་རབས་ཤིག་གི་མཇུག་གི་ལོ་༡༠ ལ་དུས་རབས་ག་གེ་མོའི་མཇུག་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེས་ན་ད་སྐབས་ནི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་པ་ལ་བསླེབས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།