སྒྲ་རིག་པ་ནི་རིག་གནས་ཆུ་བ་ལྔའི་ནང་གསེས་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་འཁྲུལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སློབ་དགོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་ན་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱ་དགོས་པས་སྒྲ་ཤེས་ན་དོན་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།

==བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ།==
དེ་ཡང་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་མིང་དང་། དེ་ལ་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལེགས་པར་བརྡ་འཕྲོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལ་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཟེར་ཞིང་། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བརྩམས་པའི་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་སོགས་ནི་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩམས་པའི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང་། སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་རིག་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རིག་པ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཚང་མར་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཚོགས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས། དེ་གཉིས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚོགས་བཅས་ཡིན་ནོ།།           

==རྒྱ་གར་སྒྲ་རིག་པ།==
རང་རེས་གོམས་གཤིས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུའི་ཡ་གྱལ་དུའང་བགྲང་ཆོག་ཆོག་ཡིན། དེར་སྒྲ་གཞུང་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཀཱ་ལ་པ་དང་། ཙན་དྲ་བ། པཱ་ཎི་བ། དབྱངས་ཅན་མ་བཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་བོད་ལའང་འགྱུར་ཏེ་འཆད་ཉན་ཆེས་ཆེར་རྒྱས། བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་སྐུ་དྲིན་ཅན་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཤིས་ཕྱིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཐབས་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་བ་གསར་བཏོད་གནང་བས་རྒྱ་གཞུང་བགྲང་ལས་འདས་པ་བོད་རང་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བརྩམས་པ་ལ《ཀཱ་ལ་པའི་འགྲེལ་བ》མི་འདྲ་བ་སྣ་ཁ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།《ཙན་དྲ་བ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ།《དབྱངས་ཅན་མ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བདུན།《པཱ་ཎི་བ》ལ་འགྲེལ་བ་གཅིག་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲ་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་ཐོར་བུའི་གཞུང་མང་བོ་ཡོད་པ་དཀར་ཆག་ནང་དུ་གསལ། སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དབང་ཕྱུག་གོ་ཆ་ཞེས་པས་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་བསྒྲུབ་ཏེ་སྒྲའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བསླབས་མཚམས་ཆོག་སེམས་སྐྱེས་པས་སྨིན་དྲུག་རྨ་བྱར་ཞོན་ནས་འཕུར། བྲམ་ཟེས་བལྟས་པས་རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་མ་གཏོགས་མ་མཐོང་བས་ཀཱ་ལ་བ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ཞེས་གྲགས་སོ།། ཀཱ་ལ་བའི་གཞུང་འདི་རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་གྲགས་ཤིང་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ཐོག་མར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེར་ཀླུའི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་བརྩམས་པས་དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་ཙན་དྲ་བར་གྲགས་ཏེ་རྟོགས་དཀའ་བ་པཎ་ཊི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ།། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། པཱ་ཎི་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲ་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟེ་ཐོག་མར་ལྷའི་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་། ཕྱིས་བྲམ་ཟེ་པ་ཎི་བ་ཞེས་པས་ལྷ་ཆེན་བསྒྲུབས་པར་ཞལ་བསྟན་པས་སྒྲ་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དེས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་པཱ་ཎི་བ་བའི་གཞུང་བྱུང་། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དབྱངས་ཅན་མ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་ཨ་ནུ་བྷུ་ཏི་ཞེས་པར་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲེལ་བ་གསལ་ལྡན་ཞེས་པ་མཛད་དེ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་གོ། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཏོ།།

<br />

== སྒྲ་རིག་པའི་སྤྱིའི་གོ་དོན། ==
སྒྲའི་རིག་པ་ནི། སྔོན་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་སརྦ་ཛྙཱ་ན་དེ་ཝ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་། དེས་སཛྙཱ་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་མཛད། དེའི་སློབ་མ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཨིནྡྲ་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་བརྩམས། དེའི་སློབ་མ་ཕུར་བུ་ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པ་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཆུ་བུམ་པ་གང་བླངས། དེ་ལས་ཀྱང་ཀུ་ཤས་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ། སྒྲའི་རིག་པ་མཐའ་ཡས་པ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཙམ། །དབང་པོས་ཤེས་པ་བུམ་ཆུ་ཙམ། །ཕུར་བུས་ཤེས་པ་ཐིགས་པ་ཙམ། །ཞེས་བརྗོད་པས་ཕུར་བུ་སྒྱིད་ལུག་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་ལྷ་རྣམས་ལ་སྟོན་ཅིག་པར་བསྒོ་བས། ཚེས་བརྒྱད་སློབ་དཔོན་ངེས་པར་འཇོམས། །བཅུ་བཞི་ལ་ནི་སློབ་མ་འཇོམས། །གནམ་སྟོང་ལ་ནི་རིག་པ་འཇོམས། །ཚེས་གཅིག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཞེས་རང་ཉིད་བསྙེན་གནས་སྲུང་བའི་དུས་གཉན་བཞི་སྤངས་ཏེ་བཤད་པས་ལྷ་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ལྷའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕུར་བུ་ལ་སྒྲ་མཁན་དང་ལྷའི་བླ་མར་གྲགས་སོ། །མི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་དར་ཚུལ་ནི། །ལངྐར་གཤེགས་པའི་མདོར། །སྒྲ་བྱེད་པ་ནི་པཱ་ཎིའོ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པཱ་ཎི་ནི། །ངེས་པར་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ང་ཡིས་ལུང་བསྟན་བྱས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྔགས་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཅི་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པཱ་ཎི་བྱུང་སྟེ་སྒྲ་ཤེས་པར་འདོད་ནས་ལག་རིས་མཁན་ལ་ལག་པ་བསྟན་པས་སྒྲ་ཤེས་པའི་མཚན་མ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་མི་འདུག་ཟེར་བས་མཚོན་གྱིས་མཚན་མ་བཅོས་པ་ན། བརྩོན་འགྲུས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་གང་ཡང་འགྲུབ་བོ་ཟེར་བས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བསྒྲུབས་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་ཞལ་མཐོང་སྟེ་ཅི་འདོད་གསུང་བ་ན་སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ་ཞུས་པས་ཨ་ཨི་ཨུ་ཞེས་སོགས་ཡི་གེའི་བསྡུ་བ་ཅུང་ཟད་གནང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་ལ་ལྷག་པར་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་པཱ་ཎི་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཞེས་ཤློོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་མཛད། དེ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་རྒྱས་བུས་འགྲེལ་པ་མ་ཧཱ་བྷ་ཥ་ཞེས་པ་ཤློོ་ཀ་འབུམ་ཡོད་པ་ཞིག་མཛད་དེ་རྩ་འགྲེལ་དེ་གཉིས་ལ་བཤད་ཉན་ཚར་རེ་བྱེད་པ་ལ་མིའི་ལོ་སྐོར་རེ་དགོས་པར་གྲགས་སོ། །ཀ་ཙན་གཉིས་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོས་བཙུན་མོ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་ཁྲུས་ཀྱི་ཚེ་ཆུ་ཅུང་ཟད་གཏོར་བས་བཙུན་མོས་མ་མོད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ཞེས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་བདག་ལ་ཆུ་མ་འཐོར་བྱས་པ་རྒྱལ་པོས་ཕལ་སྐད་དུ་བདག་ལ་ལ་དུ་སླང་ཞེས་པར་གོ་ནས་ལ་དུ་བསྐུར་བས་བཙུན་མོས་རྒྱལ་རིགས་ངན་པ་བ་ལང་ལྟ་བུ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ་ཟེར་བ་རྒྱལ་པོས་སྒྲ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་བསྲིངས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཞང་པོ་ཤྭ་ར་ཝརྨས་ཀརྟི་ཀ་བསྒྲུབས་པས་ཞག་བདུན་ན་སྨིན་དྲུག་རྨ་བྱ་ལ་བཞོན་པ་མཐོང་ནས་སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ་ཞུས་པས། སིདྡྷོ་ཝརྞ་ས་མམྣཱ་ལ། གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ་སོགས་ཀུན་བཤད་རྐང་བཞིའི་བར་བསྟན་པ་ན་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྨ་བྱའི་བཞོན་པ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ནས་མཇུག་སྒྲོ་ཁྲ་བུན་གྱིས་མཐོང་བ་ན། ཀ་ལཱ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་ཡི་གེར་བཀོད་ལ་ཀུན་བཤད་རྐང་པ་ཕྱི་མ་བཞི་དང་པྲྀཏྲ་རྐང་པ་དྲུག་ཤྭ་ར་ཝརྨ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་ལ། རྒྱལ་པོ་ལ་བསླབས་པས་དེ་མ་ཐག་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་ལག་གཡས་པདྨ་ཡོད། །གཡོན་པ་ན་ནི་ཨུཏྤ་ལ། །ཡུ་བ་འཇམ་དང་རྩུབ་པ་དག །གང་འདོད་སྨྲོས་ཤིག་བཞིན་བཟང་མ། །ཞེས་པ་བསྐུར་བས་དཔེ་མེད་པར་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་དུརྒ་སིདྷས་འགྲེལ་པ་དུར་སིང་མཛད། ཨུཎ་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པའང་མཛད། །འདི་ལ་ལེའུ་ཉེར་ལྔར་འཆད། །སློབ་ཚུལ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་དངོས་བསྟན་ཙམ་སྟོན་པས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཟེར། བྲམ་ཟེ་གྲགས་འབྱོར་གྱིས་ནང་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་མཛད། ལུགས་འདི་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ལ་དྲུག་པ་མི་ཟད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ་དྲུག་དང་མིང་ལེ་ལ་བདུན་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་བསྣན་པས་རྐང་པ་བདུན་སོགས་ལེའུ་ཉེར་བདུན་བྱེད་ཅིང་སློབ་ཚུལ་ཡང་དག་པོར་བཅུ་བཞི་རྣམས་དབྱངས་སོ་ནས་དཔེར་བརྗོད་ཐམས་ཅད་བྱིངས་སྒྲུབ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པས་དང་པོར་སློབ་པ་དཀའ་ཡང་མིང་ལེ་ཙམ་ཤེས་པ་ན་ཀ་ལྭཱ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་པནྜི་ཏའི་སློབ་ཚུལ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་མང་དུ་མི་སྤེལ་བ་ལས་ཕྱིས་བུ་དོང་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ་བ་སཾ་གྷ་ཤྲཱིས་འབུལ་བ་བགྱིས་ནས་དར་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཆེར་ཙྪཱཏྲ་སྟེ་རིན་ཆེན་གདུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་མཛད། སི་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་ལ་བྲམ་ཟེ་པཎ་དྷ་རས་མཛད་པ་དང་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་མཛད་པ་གཉིས་བྱུང་། །སྤྱན་གསུམ་འབངས་ཀྱིས་དུར་སིང་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད། དེ་ཐམས་ཅད་བོད་དུའང་འགྱུར་རོ། །ཙནྡྲ་པ་ནི་སློབ་མ་ཞིག་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད། །དེ་ལ་རང་གི་ཞང་པོ་དྷརྨརཱ་ལས་འགྲེལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་པ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོའི་འགྲེལ་པ་སུ་བནྟུ་དང་། ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་བ་གྲུབ་པ་སོགས་བྱུང་ཞིང་། སྟོང་ཕྲག་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའི་ཏ་ས་ཏིས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། པཱུརྞ་ཙནྡྲས་དེའི་འགྲེལ་པ་སྟོང་ཕྲག་སོ་དྲུག་པ་མཛད། ཡང་རཱ་ཛཱ་ཤྲཱིས་ཀ་ཙན་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུས་པ་རཱ་ཛཱ་ཤྲཱི་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་མཛད། པནྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏིས་བོད་དུ་བོད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་སྒོ་མཚོན་ཆ་མཛད། འདི་ལ་ཨ་ཨེ་ཨི་ཨོ་ཨུ་ར་ལྀ་རྣམས་ལ་རིམ་པར་དྲང་པོ་མདའ་ལྟ་བུ་སྒྲེང་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་བཀུག་པ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུ་བསྟོད་པ་གཏུགས་ལྟ་བུ་དམད་པ་རྐང་རྟེན་ལྟ་བུ་བསྒྲིམས་པ་མེ་རིས་ལྟ་བུ་གློད་པ་ཆུ་རིས་ལྟ་བུ་ཞེས་འཆད་དོ། །བོད་དུའང་ས་པཎ་གྱིས་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དང་། དཔང་ལོའི་བརྡ་སྤྲོད་ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ་དང་། སྣར་ཐང་བའི་སློབ་ཕན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་གཞུང་དང་གཞན་འགྲེལ་མང་དུ་བྱུང་། ཁྱད་པར་བོད་སྐད་ལ་རྟགས་དང་རྣམ་དབྱེ་སྟོན་པ་ཐོན་མིའི་སུམ་རྟགས་གཉིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་དབུས་ན་ཡ་རབས་རྣམས་སྐད་རིགས་གཞན་ལ་ངོ་མཚར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྒྲ་མི་ཤེས་ན་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པའི་འཇུག་བྱ་གཅིག་པོ་ཡིན་ནོ། །

སྒྲའི་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་རིག་གནས་ཆུང་བ་གཞན་བཞི་སྟེ་མངོན་བརྗོད་ཤེས་ན་མིང་ལ་མི་རྨོངས། སྡེབ་སྤྱོར་ཤེས་ན་ཚིགས་བཅད་ལ་མི་རྨོངས། ཚིག་རྒྱན་ཤེས་ན་སྙན་ངག་ལ་མི་རྨོངས། ཟློས་གར་ཤེས་ན་སྐད་རིགས་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་བརྗོད་ནི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་བརྗོད་པ་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཨ་མར་གོ་ལས་འཆི་མེད་མཛོད་མཛད་པ་ལ་སུ་བྷུ་ཏི་ཙནྡྲས་འགྲེལ་པ་འདོད་འཇོ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྡེབ་སྦྱོར་ནི་སྔོན་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱས་བྱས་པ་རྩ་བའི་མདོ་དང་དེའི་དཔེར་བརྗོད་རྒྱལ་བའི་ལྷས་བྱས་པ་སོགས་དེ་ཐམས་ཅད་ལས། མདོར་བསྡུས་ཚིགས་བཅད་གསལ་བ་དང་། །མདོ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་གྱུར་བ་དང་། །མ་འདྲེས་རིམ་ཅན་འདོན་སླ་དང་། །སྡོད་དང་ཚོགས་ཏེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད། །ཅེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སློབ་དཔོན་རཏྣ་ཨ་ཀཱ་ར་ཤཱནྟས་མཛད། སྙན་ངག་ནི་སྔོན་གྱི་སྙན་ངག་མཐའ་དག་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སློབ་དཔོན་དཎྚིའམ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ལྷུག་པ་ཚིགས་བཅད་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ། ལམ་རྣམ་པར་ཕྱེ། དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ། སྒྲའི་རྒྱན། གབ་ཚིག་བཅུ་དྲུག སྐྱོན་བཅུ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་མེ་ལོང་གི་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཅིང་། དཔེར་བརྗོད་ནི་ཤར་པའི་ལམ་ལ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང་ལྷོ་པའི་ལམ་ལ་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་ལྟ་བུའོ། །ཟློས་གར་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བྱས་ཏེ་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་གཏམ་དང་གླུ་ཟློས་ཤིང་གར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པས་ཀླུའི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་དགའ་བའི་ལྷས་མཛད་པ་དང་། གཙུག་ན་ནོར་བུས་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་བར་བཏང་ནས་བྲམ་ཟེའི་དབུལ་བ་བསལ་ཕྱིར་རང་འཚོང་དུ་བཅུག་སྟེ་དགྲ་ལ་སྟེར་དུ་བཅུག་པས་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བའི་སྐྱེས་རབས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིར་བོད་དུ་ཐོག་མར་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་དང་བོན་གྱིས་བློ་ཁ་ཕྱེ། ཡིག་རྩིས་སོགས་དར་བས་བློ་རྣོན་པོར་གྱུར་བ་ན་བསྟན་པ་དངོས་ཕེབས་པ་ལྟར་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་བཞིས་བློ་གྲོས་རྣོན་པོ་གྱུར་པ་ན་བསྟན་པ་དངོས་འབྱུང་པ་ཡིན་པས་འདི་དག་བསྟན་པ་དངོས་ལ་མི་ལྟོས་མོད་ཀྱང་རིག་པའི་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་གསུང་རབ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་དུ་མར། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ཨུ། ཞེས་སོགས་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་། དུས་འཁོར་ལས། ཐིག་ལེ་ཟླ་བ་རྩ་བ་སྐུ། ཞེས་སོགས་ཨེ་ཝཾ་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་མདོའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ལ་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་ཤིག་ཏུ་ལེགས་པ་དཔག་དཀའ་བ་དང་སྒྲིག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཡོད་པ་དང་། རེ་རེའང་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་དུ་མས་བརྗོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མདོ་དྲན་ཉེར་བཞག་ལས་སྙན་ངག་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལྷ་ཡུལ་གྱི་བྱ་གཞན་ལ་ཚིགས་བཅད་གྱིས་བསྐུལ་ཞིང་རང་བག་མེད་དུ་སྡོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དེས་ན་དགེ་སློང་གིས་ཐོས་པ་ངན་པ་སྙན་ངག་སྡེབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པའི་གཏམ་གྱི་སྙན་ངག་མི་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསྟོད་པ་དང་བསྟན་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་སྙན་ངག་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་མཇུག་དགོས་པས་དོན་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་བྲལ་སྐལ་བཟང་ལྡན་པ་ཡི། །སྙན་ངག་བཟང་པོས་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྔགས་བྱས་ན། །གྲགས་དང་འབྱོར་དང་རྒྱལ་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་མཁས་པ་ལ་འོས་པའི་དོན་བསྡུ་བདག་གིས་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་ནོ། །

<nowiki>=</nowiki>=
སྒྲ་རིག་པ་ནི་རིག་གནས་ཆུ་བ་ལྔའི་ནང་གསེས་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་འཁྲུལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སློབ་དགོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་ན་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱ་དགོས་པས་སྒྲ་ཤེས་ན་དོན་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།

བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ།
དེ་ཡང་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་མིང་དང་། དེ་ལ་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལེགས་པར་བརྡ་འཕྲོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལ་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཟེར་ཞིང་། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བརྩམས་པའི་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་སོགས་ནི་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩམས་པའི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང་། སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་རིག་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རིག་པ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཚང་མར་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཚོགས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས། དེ་གཉིས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚོགས་བཅས་ཡིན་ནོ།།           

རྒྱ་གར་སྒྲ་རིག་པ།
རང་རེས་གོམས་གཤིས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུའི་ཡ་གྱལ་དུའང་བགྲང་ཆོག་ཆོག་ཡིན། དེར་སྒྲ་གཞུང་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཀཱ་ལ་པ་དང་། ཙན་དྲ་བ། པཱ་ཎི་བ། དབྱངས་ཅན་མ་བཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་བོད་ལའང་འགྱུར་ཏེ་འཆད་ཉན་ཆེས་ཆེར་རྒྱས། བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་སྐུ་དྲིན་ཅན་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཤིས་ཕྱིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཐབས་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་བ་གསར་བཏོད་གནང་བས་རྒྱ་གཞུང་བགྲང་ལས་འདས་པ་བོད་རང་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བརྩམས་པ་ལ《ཀཱ་ལ་པའི་འགྲེལ་བ》མི་འདྲ་བ་སྣ་ཁ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།《ཙན་དྲ་བ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ།《དབྱངས་ཅན་མ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བདུན།《པཱ་ཎི་བ》ལ་འགྲེལ་བ་གཅིག་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲ་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་ཐོར་བུའི་གཞུང་མང་བོ་ཡོད་པ་དཀར་ཆག་ནང་དུ་གསལ། སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དབང་ཕྱུག་གོ་ཆ་ཞེས་པས་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་བསྒྲུབ་ཏེ་སྒྲའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བསླབས་མཚམས་ཆོག་སེམས་སྐྱེས་པས་སྨིན་དྲུག་རྨ་བྱར་ཞོན་ནས་འཕུར། བྲམ་ཟེས་བལྟས་པས་རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་མ་གཏོགས་མ་མཐོང་བས་ཀཱ་ལ་བ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ཞེས་གྲགས་སོ།། ཀཱ་ལ་བའི་གཞུང་འདི་རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་གྲགས་ཤིང་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ཐོག་མར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེར་ཀླུའི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་བརྩམས་པས་དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་ཙན་དྲ་བར་གྲགས་ཏེ་རྟོགས་དཀའ་བ་པཎ་ཊི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ།། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། པཱ་ཎི་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲ་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟེ་ཐོག་མར་ལྷའི་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་། ཕྱིས་བྲམ་ཟེ་པ་ཎི་བ་ཞེས་པས་ལྷ་ཆེན་བསྒྲུབས་པར་ཞལ་བསྟན་པས་སྒྲ་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དེས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་པཱ་ཎི་བ་བའི་གཞུང་བྱུང་། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དབྱངས་ཅན་མ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་ཨ་ནུ་བྷུ་ཏི་ཞེས་པར་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲེལ་བ་གསལ་ལྡན་ཞེས་པ་མཛད་དེ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་གོ། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཏོ།།

 སྒྲ་རིག་པའི་སྤྱིའི་གོ་དོན། 
སྒྲའི་རིག་པ་ནི། སྔོན་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་སརྦ་ཛྙཱ་ན་དེ་ཝ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་། དེས་སཛྙཱ་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་མཛད། དེའི་སློབ་མ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཨིནྡྲ་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་བརྩམས། དེའི་སློབ་མ་ཕུར་བུ་ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པ་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཆུ་བུམ་པ་གང་བླངས། དེ་ལས་ཀྱང་ཀུ་ཤས་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་ཏེ། སྒྲའི་རིག་པ་མཐའ་ཡས་པ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཙམ། །དབང་པོས་ཤེས་པ་བུམ་ཆུ་ཙམ། །ཕུར་བུས་ཤེས་པ་ཐིགས་པ་ཙམ། །ཞེས་བརྗོད་པས་ཕུར་བུ་སྒྱིད་ལུག་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་ལྷ་རྣམས་ལ་སྟོན་ཅིག་པར་བསྒོ་བས། ཚེས་བརྒྱད་སློབ་དཔོན་ངེས་པར་འཇོམས། །བཅུ་བཞི་ལ་ནི་སློབ་མ་འཇོམས། །གནམ་སྟོང་ལ་ནི་རིག་པ་འཇོམས། །ཚེས་གཅིག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་འཇོམས། །ཞེས་རང་ཉིད་བསྙེན་གནས་སྲུང་བའི་དུས་གཉན་བཞི་སྤངས་ཏེ་བཤད་པས་ལྷ་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ལྷའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕུར་བུ་ལ་སྒྲ་མཁན་དང་ལྷའི་བླ་མར་གྲགས་སོ། །མི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་དར་ཚུལ་ནི། །ལངྐར་གཤེགས་པའི་མདོར། །སྒྲ་བྱེད་པ་ནི་པཱ་ཎིའོ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པཱ་ཎི་ནི། །ངེས་པར་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ང་ཡིས་ལུང་བསྟན་བྱས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྔགས་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཅི་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་པཱ་ཎི་བྱུང་སྟེ་སྒྲ་ཤེས་པར་འདོད་ནས་ལག་རིས་མཁན་ལ་ལག་པ་བསྟན་པས་སྒྲ་ཤེས་པའི་མཚན་མ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་མི་འདུག་ཟེར་བས་མཚོན་གྱིས་མཚན་མ་བཅོས་པ་ན། བརྩོན་འགྲུས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་གང་ཡང་འགྲུབ་བོ་ཟེར་བས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བསྒྲུབས་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ལ་ཞལ་མཐོང་སྟེ་ཅི་འདོད་གསུང་བ་ན་སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ་ཞུས་པས་ཨ་ཨི་ཨུ་ཞེས་སོགས་ཡི་གེའི་བསྡུ་བ་ཅུང་ཟད་གནང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་ལ་ལྷག་པར་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་པཱ་ཎི་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་ཞེས་ཤློོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་མཛད། དེ་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་རྒྱས་བུས་འགྲེལ་པ་མ་ཧཱ་བྷ་ཥ་ཞེས་པ་ཤློོ་ཀ་འབུམ་ཡོད་པ་ཞིག་མཛད་དེ་རྩ་འགྲེལ་དེ་གཉིས་ལ་བཤད་ཉན་ཚར་རེ་བྱེད་པ་ལ་མིའི་ལོ་སྐོར་རེ་དགོས་པར་གྲགས་སོ། །ཀ་ཙན་གཉིས་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོས་བཙུན་མོ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་ཁྲུས་ཀྱི་ཚེ་ཆུ་ཅུང་ཟད་གཏོར་བས་བཙུན་མོས་མ་མོད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ཞེས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་བདག་ལ་ཆུ་མ་འཐོར་བྱས་པ་རྒྱལ་པོས་ཕལ་སྐད་དུ་བདག་ལ་ལ་དུ་སླང་ཞེས་པར་གོ་ནས་ལ་དུ་བསྐུར་བས་བཙུན་མོས་རྒྱལ་རིགས་ངན་པ་བ་ལང་ལྟ་བུ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ་ཟེར་བ་རྒྱལ་པོས་སྒྲ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་བསྲིངས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཞང་པོ་ཤྭ་ར་ཝརྨས་ཀརྟི་ཀ་བསྒྲུབས་པས་ཞག་བདུན་ན་སྨིན་དྲུག་རྨ་བྱ་ལ་བཞོན་པ་མཐོང་ནས་སྒྲ་ཤེས་པར་འཚལ་ལོ་ཞུས་པས། སིདྡྷོ་ཝརྞ་ས་མམྣཱ་ལ། གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ་སོགས་ཀུན་བཤད་རྐང་བཞིའི་བར་བསྟན་པ་ན་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས་རྨ་བྱའི་བཞོན་པ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ནས་མཇུག་སྒྲོ་ཁྲ་བུན་གྱིས་མཐོང་བ་ན། ཀ་ལཱ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་ཡི་གེར་བཀོད་ལ་ཀུན་བཤད་རྐང་པ་ཕྱི་མ་བཞི་དང་པྲྀཏྲ་རྐང་པ་དྲུག་ཤྭ་ར་ཝརྨ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་ལ། རྒྱལ་པོ་ལ་བསླབས་པས་དེ་མ་ཐག་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་ལག་གཡས་པདྨ་ཡོད། །གཡོན་པ་ན་ནི་ཨུཏྤ་ལ། །ཡུ་བ་འཇམ་དང་རྩུབ་པ་དག །གང་འདོད་སྨྲོས་ཤིག་བཞིན་བཟང་མ། །ཞེས་པ་བསྐུར་བས་དཔེ་མེད་པར་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་དུརྒ་སིདྷས་འགྲེལ་པ་དུར་སིང་མཛད། ཨུཎ་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པའང་མཛད། །འདི་ལ་ལེའུ་ཉེར་ལྔར་འཆད། །སློབ་ཚུལ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་དངོས་བསྟན་ཙམ་སྟོན་པས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཟེར། བྲམ་ཟེ་གྲགས་འབྱོར་གྱིས་ནང་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་མཛད། ལུགས་འདི་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ལ་དྲུག་པ་མི་ཟད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ་དྲུག་དང་མིང་ལེ་ལ་བདུན་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་བསྣན་པས་རྐང་པ་བདུན་སོགས་ལེའུ་ཉེར་བདུན་བྱེད་ཅིང་སློབ་ཚུལ་ཡང་དག་པོར་བཅུ་བཞི་རྣམས་དབྱངས་སོ་ནས་དཔེར་བརྗོད་ཐམས་ཅད་བྱིངས་སྒྲུབ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པས་དང་པོར་སློབ་པ་དཀའ་ཡང་མིང་ལེ་ཙམ་ཤེས་པ་ན་ཀ་ལྭཱ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་པནྜི་ཏའི་སློབ་ཚུལ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་མང་དུ་མི་སྤེལ་བ་ལས་ཕྱིས་བུ་དོང་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ་བ་སཾ་གྷ་ཤྲཱིས་འབུལ་བ་བགྱིས་ནས་དར་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཆེར་ཙྪཱཏྲ་སྟེ་རིན་ཆེན་གདུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་མཛད། སི་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་ལ་བྲམ་ཟེ་པཎ་དྷ་རས་མཛད་པ་དང་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་མཛད་པ་གཉིས་བྱུང་། །སྤྱན་གསུམ་འབངས་ཀྱིས་དུར་སིང་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད། དེ་ཐམས་ཅད་བོད་དུའང་འགྱུར་རོ། །ཙནྡྲ་པ་ནི་སློབ་མ་ཞིག་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད། །དེ་ལ་རང་གི་ཞང་པོ་དྷརྨརཱ་ལས་འགྲེལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་པ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོའི་འགྲེལ་པ་སུ་བནྟུ་དང་། ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་བ་གྲུབ་པ་སོགས་བྱུང་ཞིང་། སྟོང་ཕྲག་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའི་ཏ་ས་ཏིས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། པཱུརྞ་ཙནྡྲས་དེའི་འགྲེལ་པ་སྟོང་ཕྲག་སོ་དྲུག་པ་མཛད། ཡང་རཱ་ཛཱ་ཤྲཱིས་ཀ་ཙན་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུས་པ་རཱ་ཛཱ་ཤྲཱི་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་མཛད། པནྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏིས་བོད་དུ་བོད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་སྒོ་མཚོན་ཆ་མཛད། འདི་ལ་ཨ་ཨེ་ཨི་ཨོ་ཨུ་ར་ལྀ་རྣམས་ལ་རིམ་པར་དྲང་པོ་མདའ་ལྟ་བུ་སྒྲེང་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་བཀུག་པ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུ་བསྟོད་པ་གཏུགས་ལྟ་བུ་དམད་པ་རྐང་རྟེན་ལྟ་བུ་བསྒྲིམས་པ་མེ་རིས་ལྟ་བུ་གློད་པ་ཆུ་རིས་ལྟ་བུ་ཞེས་འཆད་དོ། །བོད་དུའང་ས་པཎ་གྱིས་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དང་། དཔང་ལོའི་བརྡ་སྤྲོད་ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ་དང་། སྣར་ཐང་བའི་སློབ་ཕན་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་གཞུང་དང་གཞན་འགྲེལ་མང་དུ་བྱུང་། ཁྱད་པར་བོད་སྐད་ལ་རྟགས་དང་རྣམ་དབྱེ་སྟོན་པ་ཐོན་མིའི་སུམ་རྟགས་གཉིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་དབུས་ན་ཡ་རབས་རྣམས་སྐད་རིགས་གཞན་ལ་ངོ་མཚར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྒྲ་མི་ཤེས་ན་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པའི་འཇུག་བྱ་གཅིག་པོ་ཡིན་ནོ། །

སྒྲའི་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་རིག་གནས་ཆུང་བ་གཞན་བཞི་སྟེ་མངོན་བརྗོད་ཤེས་ན་མིང་ལ་མི་རྨོངས། སྡེབ་སྤྱོར་ཤེས་ན་ཚིགས་བཅད་ལ་མི་རྨོངས། ཚིག་རྒྱན་ཤེས་ན་སྙན་ངག་ལ་མི་རྨོངས། ཟློས་གར་ཤེས་ན་སྐད་རིགས་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་བརྗོད་ནི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་བརྗོད་པ་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཨ་མར་གོ་ལས་འཆི་མེད་མཛོད་མཛད་པ་ལ་སུ་བྷུ་ཏི་ཙནྡྲས་འགྲེལ་པ་འདོད་འཇོ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྡེབ་སྦྱོར་ནི་སྔོན་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱས་བྱས་པ་རྩ་བའི་མདོ་དང་དེའི་དཔེར་བརྗོད་རྒྱལ་བའི་ལྷས་བྱས་པ་སོགས་དེ་ཐམས་ཅད་ལས། མདོར་བསྡུས་ཚིགས་བཅད་གསལ་བ་དང་། །མདོ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་གྱུར་བ་དང་། །མ་འདྲེས་རིམ་ཅན་འདོན་སླ་དང་། །སྡོད་དང་ཚོགས་ཏེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད། །ཅེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སློབ་དཔོན་རཏྣ་ཨ་ཀཱ་ར་ཤཱནྟས་མཛད། སྙན་ངག་ནི་སྔོན་གྱི་སྙན་ངག་མཐའ་དག་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སློབ་དཔོན་དཎྚིའམ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ལྷུག་པ་ཚིགས་བཅད་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ། ལམ་རྣམ་པར་ཕྱེ། དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ། སྒྲའི་རྒྱན། གབ་ཚིག་བཅུ་དྲུག སྐྱོན་བཅུ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་མེ་ལོང་གི་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཅིང་། དཔེར་བརྗོད་ནི་ཤར་པའི་ལམ་ལ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང་ལྷོ་པའི་ལམ་ལ་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་ལྟ་བུའོ། །ཟློས་གར་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བྱས་ཏེ་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་གཏམ་དང་གླུ་ཟློས་ཤིང་གར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པས་ཀླུའི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་དགའ་བའི་ལྷས་མཛད་པ་དང་། གཙུག་ན་ནོར་བུས་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་བར་བཏང་ནས་བྲམ་ཟེའི་དབུལ་བ་བསལ་ཕྱིར་རང་འཚོང་དུ་བཅུག་སྟེ་དགྲ་ལ་སྟེར་དུ་བཅུག་པས་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བའི་སྐྱེས་རབས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིར་བོད་དུ་ཐོག་མར་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་དང་བོན་གྱིས་བློ་ཁ་ཕྱེ། ཡིག་རྩིས་སོགས་དར་བས་བློ་རྣོན་པོར་གྱུར་བ་ན་བསྟན་པ་དངོས་ཕེབས་པ་ལྟར་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་བཞིས་བློ་གྲོས་རྣོན་པོ་གྱུར་པ་ན་བསྟན་པ་དངོས་འབྱུང་པ་ཡིན་པས་འདི་དག་བསྟན་པ་དངོས་ལ་མི་ལྟོས་མོད་ཀྱང་རིག་པའི་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་གསུང་རབ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་དུ་མར། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ཨུ། ཞེས་སོགས་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་། དུས་འཁོར་ལས། ཐིག་ལེ་ཟླ་བ་རྩ་བ་སྐུ། ཞེས་སོགས་ཨེ་ཝཾ་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་མདོའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ལ་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་ཤིག་ཏུ་ལེགས་པ་དཔག་དཀའ་བ་དང་སྒྲིག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཡོད་པ་དང་། རེ་རེའང་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་དུ་མས་བརྗོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མདོ་དྲན་ཉེར་བཞག་ལས་སྙན་ངག་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལྷ་ཡུལ་གྱི་བྱ་གཞན་ལ་ཚིགས་བཅད་གྱིས་བསྐུལ་ཞིང་རང་བག་མེད་དུ་སྡོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དེས་ན་དགེ་སློང་གིས་ཐོས་པ་ངན་པ་སྙན་ངག་སྡེབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པའི་གཏམ་གྱི་སྙན་ངག་མི་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསྟོད་པ་དང་བསྟན་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་སྙན་ངག་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་མཇུག་དགོས་པས་དོན་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་བྲལ་སྐལ་བཟང་ལྡན་པ་ཡི། །སྙན་ངག་བཟང་པོས་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྔགས་བྱས་ན། །གྲགས་དང་འབྱོར་དང་རྒྱལ་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་མཁས་པ་ལ་འོས་པའི་དོན་བསྡུ་བདག་གིས་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་ནོ། །

==