Urang Punan batu
[[Berkas:Punan_Batu_IMG_2564.jpg|pra=https://id.wikipedia.org/wiki/Berkas:Punan_Batu_IMG_2564.jpg|jmpl|Urang Punan batu nang tinggal di ''ceruk'' batu ''karst'' bakudak duwa antropolog J. Stephen Lansing]]
'''Urang Punan batu''' atawa '''Urang Dayak Punan Batu''' adalah bubuhan [[masarakat adat]] nang sacara tradisiunal hidup bapindah-pindah wan mangganai di ''ceruk-ceruk'' batu di dairah ''karst'' Gunung Batu Benau wan di udik Sungai Sajau, Kampung Metun Sajau, Kacamatan Tanjung Palas Timur, [[Kabupatin Bulungan]], [[Kalimantan Utara]].<ref name="MAKP">{{cite book|title=Masyarakat Adat & Kedaulatan Pangan|last=Arif|first=Ahmad|publisher=KPG (Kepustakaan Populer Gramedia|year=2021|ISBN=9786024814809|place=Jakarta}}</ref> Wayahini, jumlah urang Punan batu dikikiraakan tarikin 106 ikung nang hidup sacara ''nomaden'' lawan wilayah balalah buhannya saluas 18.497 ha.<ref>{{Cite web|last=Riyanto|first=Agung|date=2024-07-26|title=Suku Punan Batu dan Upaya Pemkab Bulungan|url=https://kanalkomunikasi.pskl.menlhk.go.id/tag/kaltara/|website=Kanal Komunikasi Kementerian Lingkungan Hidup dan Kehutanan|language=id-ID|access-date=2025-03-17}}</ref>. Wayahini, masarakat Punan Batu marupakan bubuhan [[panggarit-paramu]] uncitannya nang masih aktip di hutan [[Pulau Kalimantan|Kalimantan]].<ref>{{Cite web|last=Utama|first=Abraham|date=2022-05-30|title=Punan Batu: Kisah suku pemburu-peramu terakhir Kalimantan, 'sampai meneteskan darah, kami menunggu pemerintah lindungi hutan kami'|url=https://www.bbc.com/indonesia/indonesia-61295212|website=BBC News Indonesia|language=id|access-date=2025-03-17}}</ref>

== Kahidupan susial ==
Bubuhan Punan Batu hidup tapisah bagarumbung nang jarak paling parak kawa diilangi iya 15 hari bajalan batis.<ref name="MAKP" /> ''Pola'' hidup manggarit wan mangumpulkan sumber pangan matan hutan nang malainakan garumbung yang saikung ngini lawan bubuhan urang [[:id:Suku_Dayak|Dayak]] lain nang ada di paparakan buhannya tinggal.<ref name="MAKP" />  Nangkaya Dayak Kenyah nang hudah baalih ka ''pola'' hidup bahuma. ''Eksistensi'' masarakat adat Punan Batu sasain ''terancam'' lawan ''deforestasi'' wan urang batanam [[sawit]] nang sasain maranjah tanah urang.<ref name="MAKP" /> Wayahini, urang Punan batu bartahan hidup lawan mahaup [[biyuku]] atawa iwak sungai wan maramu pangan matan hutan nangkaya bungkah, [[humbut]] [[Pékat|paikat]], wan humbut ''nibung''.

Masarakat Punan Batu baisi cara bamamakan nang sasuai napang nang ada sahari-hari nang kada parlu sampai manyimpani sadiaan makanan, kacuali minyak [[:id:Babi_celeng|babi hutan]] nang disimpan dalam tajau matan tanah liat wan dipiruhut di langit-langit guha gasan malindunginya matan ''hewan liar''.<ref name="MAKP" /> Imbah buuhannya makan baisukan, buhannya langsung badadas bacari makanan gasan kaina tanghari, nang kayaitu pulang gawian buhannya sampai kamarian. Handak saharian buahnnya gasan bagarit wan mangumpulakan bahan makanan haja gasan kaparluan sehari-hari.<ref name="MAKP" />

Urang Punan Batu juwa maramau madu matan sarang [[wanyi]] wan sarang burung walet.<ref name="MAKP" /> Kadua hasil hutan nitu nang jadinya mahubungakan buhannya lawan dunia luar salawasan baabat-abat.<ref name="MAKP" /> Hasil hutan ngini dihurupi lawan bamamacam barang matan ''peradaban'' mudirin, nangkaya baras, uyah, gula, wan ruku, lawan juwa pakaian babahan kain nang bagamatan manggantiakan pakaian matan kulipak kayu.<ref name="MAKP" />

== Referensi ==
<references responsive="1"></references>
{{Navbox|name=Dayak|listclass=hlist|title=Sub-[[suku Dayak]]|image=|above=|group1=|list1=[[Suku Dayak Abal|Abal]]{{·}} [[Suku Abai|Abay]]{{·}} [[Suku Dayak Agabag|Agabag]]{{·}} [[Suku Dayak Ahe|Ahe]]{{·}} [[Suku Dayak Aoheng|Aoheng/Penihing]]{{·}} [[Suku Dayak Beriam|Beriam]]{{·}} [[Suku Dayak Badeng|Badeng]]{{·}} [[Suku Dayak Bahau|Bahau]]{{·}} [[Suku Dayak Bakati|Bakati]]{{·}} [[Suku Dayak Bakumpai|Bakumpai]]{{·}} [[Suku Dayak Banyadu|Banyadu]]{{·}} [[Suku Dayak Basap|Basap]]{{·}} [[Suku Dayak Berusu|Berusu]]{{·}} [[Suku Dayak Bentian|Bentian]]{{·}} [[Suku Dayak Benuaq|Benuaq]]{{·}} [[Suku Dayak Bidayuh|Bidayuh]]{{·}} [[Suku Dayak Bukat|Bukat]]{{·}} [[Suku Dayak Hovongan|Bungan]]{{·}} [[Suku Dayak Desa|Desa]]{{·}} [[Suku Dayak Dusun|Dusun]]{{·}} [[Suku Dayak Dusun Deyah|Dusun Deyah]]{{·}} [[Suku Dayak Dusun Malang|Dusun Malang]]{{·}} [[Suku Dayak Dusun Witu|Dusun Witu]]{{·}} [[Suku Dayak Gun|Gun]]{{·}} [[Suku Dayak Huang Tering|Huang Tering]]{{·}} [[Suku Dayak Iban|Iban]]{{·}} [[Suku Dayak Jalai|Jalai]]{{·}}[[Suku Dayak Jawatn|Jawatn]]{{·}}[[Suku Dayak Kadazan|Kadazan]]{{·}} [[Suku Dayak Kebahan|Kebahan]]{{·}} [[Suku Dayak Kanayatn|Kanayatn/Kendayan]]{{·}} [[Suku Dayak Kantuk|Kantuk]]{{·}} [[Suku Katingan|Katingan]]{{·}} [[Suku Dayak Kayan|Kayan]]{{·}} [[Suku Dayak Keninjal|Keninjal]]{{·}} [[Suku Dayak Ketungau|Ketungau]]{{·}} [[Suku Dayak Kenyah|Kenyah]]{{·}} [[Suku Dayak Kualant|Kualant]]{{·}}[[Suku Dayak Krio|Krio]]{{·}}  [[Suku Dayak Lawangan|Lawangan]]{{·}} [[Suku Dayak Lebang|Lebang]]{{·}} [[Suku Dayak Lebu' Kulit|Lebu' Kulit/Umaq Kulit]]{{·}} [[Suku Limbai|Limbai]]{{·}} [[Suku Dayak Long Gelat|Long Gelat]]{{·}} [[Suku Dayak Long Paka|Long Paka]]{{·}} [[Suku Dayak Lundayeh|Lundayeh]]{{·}} [[Suku Dayak Maanyan|Ma'anyan]]{{·}} [[Suku Dayak Mali|Mali]]{{·}} [[Suku Dayak Mayau|Mayau]]{{·}} [[Suku Dayak Melanau|Melanau]]{{·}} [[Suku Dayak Membulu|Membulu]]{{·}} [[Suku Dayak Merap|Merap]]{{·}} [[Suku Dayak Meratus|Meratus]]{{·}} [[Suku Dayak Modang|Modang]]{{·}} [[Suku Dayak Mualang|Mualang]]{{·}} [[Suku Dayak Murut|Murut]]{{·}} [[Suku Dayak Ngaju|Ngaju]]{{·}} [[Suku Dayak Orung Daan|Orung Daan]]{{·}} [[Suku Dayak Ot Danum|Ot Danum]]{{·}} [[Suku Dayak Paser|Paser]]{{·}}[[Suku Dayak Panyawung|Panyawung]]{{·}}  [[Suku Dayak Pesaguan|Pesaguan]]{{·}} [[Suku Dayak Paus|Paus]]{{·}} [[Suku Punan Aput|Punan Aput]]{{·}} [[Suku Punan Batu|Punan Batu]]{{·}} [[Suku Dayak Punan Habongkot|Punan Habongkot]]{{·}} [[Suku Dayak Punan Kelay|Punan Kelay]]{{·}} [[Suku Dayak Punan Merah|Punan Merah]]{{·}} [[Suku Dayak Punan Murung|Punan Murung]]{{·}} [[Suku Dayak Punan Tubu|Punan Tubu]]{{·}} [[Suku Dayak Samanakng|Samanakng]]{{·}} [[Suku Dayak Samihim|Samihim]]{{·}} [[Suku Dayak Saq|Saq]]{{·}} [[Suku Dayak Sebaruk|Sebaruk]]{{·}} [[Suku Dayak Seputan|Seputan]]{{·}} [[Suku Dayak Simpakng|Simpakng]]{{·}} [[Suku Dayak Seberuang|Seberuang]]{{·}} [[Suku Dayak Siang Murung|Siang Murung]]{{·}} [[Suku Dayak Suhaid|Suhaid]]{{·}} [[Suku Dayak Suruk|Suruk]]{{·}}  [[Suku Dayak Taba|Taba]]{{·}}[[Suku Dayak Taman|Taman]]{{·}}[[Suku Dayak Tayap|Tayap]]{{·}}  [[Suku Dayak Tingalan|Tingalan]]{{·}} [[Suku Dayak Tunjung|Tunjung]]{{·}} [[Suku Dayak Uheng Kereho|Uheng Kereho]]{{·}} [[Suku Dayak Umaq Alim|Umaq Alim]]{{·}} [[Suku Dayak Umaq Baqa|Umaq Baqa]]{{·}} [[Suku Dayak Umaq Lasan|Umaq Lasan]]{{·}} [[Suku Dayak Undau|Undau]]{{·}} [[Suku Dayak Wehea|Wahau]]}}
[[Tumbung:Urang Dayak]]
[[Tumbung:Masarakat adat di Kalimantan]]
[[Tumbung:Dayak]]
[[Tumbung:Suku di Kalimantan Utara]]
Urang Punan batu atawa Urang Dayak Punan Batu adalah bubuhan masarakat adat nang sacara tradisiunal hidup bapindah-pindah wan mangganai di ceruk-ceruk batu di dairah karst Gunung Batu Benau wan di udik Sungai Sajau, Kampung Metun Sajau, Kacamatan Tanjung Palas Timur, Kabupatin Bulungan, Kalimantan Utara. Wayahini, jumlah urang Punan batu dikikiraakan tarikin 106 ikung nang hidup sacara nomaden lawan wilayah balalah buhannya saluas 18.497 ha.. Wayahini, masarakat Punan Batu marupakan bubuhan panggarit-paramu uncitannya nang masih aktip di hutan Kalimantan.

 Kahidupan susial 
Bubuhan Punan Batu hidup tapisah bagarumbung nang jarak paling parak kawa diilangi iya 15 hari bajalan batis. Pola hidup manggarit wan mangumpulkan sumber pangan matan hutan nang malainakan garumbung yang saikung ngini lawan bubuhan urang Dayak lain nang ada di paparakan buhannya tinggal.  Nangkaya Dayak Kenyah nang hudah baalih ka pola hidup bahuma. Eksistensi masarakat adat Punan Batu sasain terancam lawan deforestasi wan urang batanam sawit nang sasain maranjah tanah urang. Wayahini, urang Punan batu bartahan hidup lawan mahaup biyuku atawa iwak sungai wan maramu pangan matan hutan nangkaya bungkah, humbut paikat, wan humbut nibung.

Masarakat Punan Batu baisi cara bamamakan nang sasuai napang nang ada sahari-hari nang kada parlu sampai manyimpani sadiaan makanan, kacuali minyak babi hutan nang disimpan dalam tajau matan tanah liat wan dipiruhut di langit-langit guha gasan malindunginya matan hewan liar. Imbah buuhannya makan baisukan, buhannya langsung badadas bacari makanan gasan kaina tanghari, nang kayaitu pulang gawian buhannya sampai kamarian. Handak saharian buahnnya gasan bagarit wan mangumpulakan bahan makanan haja gasan kaparluan sehari-hari.

Urang Punan Batu juwa maramau madu matan sarang wanyi wan sarang burung walet. Kadua hasil hutan nitu nang jadinya mahubungakan buhannya lawan dunia luar salawasan baabat-abat. Hasil hutan ngini dihurupi lawan bamamacam barang matan peradaban mudirin, nangkaya baras, uyah, gula, wan ruku, lawan juwa pakaian babahan kain nang bagamatan manggantiakan pakaian matan kulipak kayu.

 Referensi 

Tumbung:Urang Dayak
Tumbung:Masarakat adat di Kalimantan
Tumbung:Dayak
Tumbung:Suku di Kalimantan Utara