Gamalan
[[Barakas:Musician Borobudur.jpg|thumb|left|180px|Kaum pargamalan dalam relief di Candi [[Borobudur]].]]
[[Barakas:Gamelandegung.jpg|thumb|left|Gamalan bubuhan Sunda nang disambat ''Gamelan Degung'']]
'''Gamalan'''/'''Gamal''' (BH)<ref name="hapip"/> atawa '''Gumalan''' (BH)<ref name="hapip"/>/'''Gemlan''' (BK)<ref name="hapip">Abdul Jebar Hapip, Kamus Banjar Indunisia, Cetakan V - Banjarmasin, PT. Grafika Wangi Kalimantan, 2006</ref> adalah [[ensembel musik]] nang biasanya menonjolkan metalofon, gambang, gendang, dan gong. Istilah gamelan merujuk pada instrumennya / alatnya, nang mana merupakan satu kesatuan utuh nang diwujudkan dan dibunyikan baraung/baimbay. Kata Gamalan sorang asalnya matan bahasa Jawa ''gamel'' nang artinya mamukul/menabuh, diumpati akhiran an nang menjadikannya kata benda. Di dalam Hikayat Banjar '''bargamal''' baarti maulah bunyi-bunyian musik dan kalompok karawitannya dalam Hikayat Banjar disambat kaum '''Pargamalan'''. Orkes gamalan kebanyakan tadapati di pulau [[Jawa]], [[Madura]], [[Bali]], [[Lombok]] di [[Indunisia]] dalam bamacam macam ukuran dan bentuk ensembel. Suku bangsa Banjar gin baisi macam gamalan nang disambat Gamalan Banjar. Di Bali dan Lombok wayah ini, dan di Jawa limpua abad ke-18, istilah [[gong]] lebih dianggap sinonim lawan [[gamelan]]. 
[[Barakas:Javanese Gamelan.jpg|thumb|left|300px|Gamalan cara Jawa lawan dua ''sindin'' sawayah acara pangantin batatay di Sasono Utomo, [[Taman Mini Indunisia Indah]], [[Jakarta]], [[Indunisia]]]]
[[Barakas:Traditional indonesian stringed instrument.jpg|thumb|Celempung&nbsp;— Kadutaan Basar RI di Canberra.]]

== Jenis-macam Gemelan ==
* [[Gemelan Jawa]]
* [[Gemelan Bali]]
* [[Degung|Gemelan Sunda]]
* [[Gemelan Banyuwangi]]
* [[Gemelan Riau]]
* [[Gemelan Banjar]]
* [[Gemelan Kutai]]
* [[Gemelan Sasak]]
* [[Gambang Kromong]]
* [[Gambang Semarang]]
* [[Gemelan Amerika]] (''[[:en:American Gamelan|American Gamelan]]'')

== Lagu gemelan Banjar ==
# Ayak-ayakan
# Wani-wani
# Pancar buang
# Paksi Mandong
# Paksi muluk
# Kabur
# Sumbu gelang
# Mas gemintir
# Gunjang ganjing 5
# Gunjang ganjing babon
# Kembang muni
# Ketawang
# Tiba kembang gayam
# Lagu kencang
# Sitro anam

== Kaitan luar ==
* [http://www.gamelan.org/ American Gamelan Institute]
* [http://www.seasite.niu.edu/Indunisian/Budaya_Bangsa/Gamelan/Main_Page/main_page.htm Situs tentang gamelan di NIU]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.calarts.edu/~drummond/gendhing.html Gendhing Jawa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202230324/http://www.calarts.edu/~drummond/gendhing.html |date=2007-02-02 }}
* [http://www.yogyes.com/id/yogyakarta-cultural-performance/gamelan-show/ Gamelan, Orkestra a la Jawa]
* [http://jogjaethnic.blogspot.com/ Jogjaethnic]

== Galeri ==
<gallery>
Traditional indonesian instruments.jpg| [[Saron]] koleksi [[KBRI]] [[Canberra]], [[Australia]]
Traditional indonesian drums.jpg| [[Kendang]] koleksi KBRI Canberra, Australia
Traditional indonesian instruments02.jpg
</gallery>

== Catatan batis ==
{{Reflist}}

[[Tumbung:Gemelan| ]]
thumb|left|Gamalan bubuhan Sunda nang disambat Gamelan Degung
Gamalan/Gamal (BH) atawa Gumalan (BH)/Gemlan (BK)Abdul Jebar Hapip, Kamus Banjar Indunisia, Cetakan V - Banjarmasin, PT. Grafika Wangi Kalimantan, 2006 adalah ensembel musik nang biasanya menonjolkan metalofon, gambang, gendang, dan gong. Istilah gamelan merujuk pada instrumennya / alatnya, nang mana merupakan satu kesatuan utuh nang diwujudkan dan dibunyikan baraung/baimbay. Kata Gamalan sorang asalnya matan bahasa Jawa gamel nang artinya mamukul/menabuh, diumpati akhiran an nang menjadikannya kata benda. Di dalam Hikayat Banjar bargamal baarti maulah bunyi-bunyian musik dan kalompok karawitannya dalam Hikayat Banjar disambat kaum Pargamalan. Orkes gamalan kebanyakan tadapati di pulau Jawa, Madura, Bali, Lombok di Indunisia dalam bamacam macam ukuran dan bentuk ensembel. Suku bangsa Banjar gin baisi macam gamalan nang disambat Gamalan Banjar. Di Bali dan Lombok wayah ini, dan di Jawa limpua abad ke-18, istilah gong lebih dianggap sinonim lawan gamelan. 
thumb|left|300px|Gamalan cara Jawa lawan dua sindin sawayah acara pangantin batatay di Sasono Utomo, Taman Mini Indunisia Indah, Jakarta, Indunisia
thumb|Celempung — Kadutaan Basar RI di Canberra.

 Jenis-macam Gemelan 
 Gemelan Jawa
 Gemelan Bali
 Gemelan Sunda
 Gemelan Banyuwangi
 Gemelan Riau
 Gemelan Banjar
 Gemelan Kutai
 Gemelan Sasak
 Gambang Kromong
 Gambang Semarang
 Gemelan Amerika (American Gamelan)

 Lagu gemelan Banjar 
 Ayak-ayakan
 Wani-wani
 Pancar buang
 Paksi Mandong
 Paksi muluk
 Kabur
 Sumbu gelang
 Mas gemintir
 Gunjang ganjing 5
 Gunjang ganjing babon
 Kembang muni
 Ketawang
 Tiba kembang gayam
 Lagu kencang
 Sitro anam

 Kaitan luar 
 American Gamelan Institute
 Situs tentang gamelan di NIU
 Gendhing Jawa 
 Gamelan, Orkestra a la Jawa
 Jogjaethnic

 Galeri 

 Catatan batis