Halak Batak Toba
{| style="width:22em; background:#fff6d9; text-align:center; font-size:95%; background-color:#F9F9F9; border:1px solid #AAAAAA; clear:right; color:black; float:right; margin:0.5em 0 0.5em 1em; padding:0.2em;" 
!style="text-align:center; font-size:larger; background:#b08261; color:#fee8ab;"| Puak Batak Toba<br> ᯇᯮᯀᯂ᯲ ᯅᯖᯂ᯲ᯖᯬᯅ
|-

|-
|style="border:none; padding:8px 0 0 0;"| 
|-
|style="border:none; padding:4px 0 8px 0; line-height:11pt; font-size:95%;"| 
|-
!style="background:#fee8ab;"| Bilangan ni jolma
|-
| 
'''4 juta'''.
|-
!style="background:#fee8ab;"| Huta na hombar tu godang ni jolma
|-
| [[Toba]], [[Sumatera Utara]]: '''2.6 juta'''.<br /> 
|-
!style="background:#fee8ab;"| Parhataan
|-
|
[[Hata Batak]]: [[Hata Toba]] dan [[Hata Indonesia]] na tong dipangke.
|-
!style="background:#fee8ab;"| Ugamo
|-
|
[[Hakristenon|Kristen]], [[Silom]], dohot saotik [[Parmalim]].
|-
!style="background:#fee8ab;"| Puak na jumonok
|-
|
[[Halak Batak Angkola|Batak Angkola]], [[Halak Batak Karo|Batak Karo]], [[Halak Batak Mandailing|Batak Mandailing]], [[Halak Batak Pakpak|Batak Pakpak]], [[Halak Batak Simalungun|Batak Simalungun]].
|-
|}
'''Batak Toba''' ([[Surat Batak]]: {{Script/Batak|ᯅᯖᯂ᯲ᯖᯬᯅ}})  i ma sada punguan marga sian [[halak Batak]]. Halak Batak Toba bahat maringanan di [[Kabupaten Toba]],  [[Kabupaten Tapanuli Utara]], [[Kabupaten Humbang Hasundutan]], [[Kabupaten Samosir]] dohot [[Kabupaten Tapanuli Tonga]].

== Toba di Harajaon Batak ({{Script/Batak|ᯖᯬᯅ ᯑᯪ ᯂᯒᯐᯀᯉᯬ᯲ ᯅᯖᯂ᯲}})==
[[Ugasan:Ahnenhaus der Batak Toba.jpg|thumb|Sopo Bolon]]
Di [[Harajaon Batak]] na uju i ma na marpusat di [[Bakara]], jala na marhuaso raja [[Dinasti Sisingamangaraja|Sisingamangaraja]], na mambagi [[Harajaon]] [[Batak]] tu 4 (opat) huta na balga jala didok ma i [[Raja maropat|Raja Maropat]]:
# [[Raja Maropat Silindung]]
# [[Raja Maropat Samosir]]
# [[Raja Maropat Humbang]]
# [[Raja Maropat Toba]]

== Toba di tingki panjajahon Bolanda ({{Script/Batak|ᯖᯬᯅ ᯑᯪ ᯖᯪᯰᯂᯪ ᯇᯉ᯲ᯐᯐᯂᯉᯬ᯲ ᯅᯬᯞᯉ᯲ᯑ}})==
Ditikki panjajahon ni [[Belanda]], panguaso Bolando mambahen [[Keresidenan Tapanuli]] di taon [[1910]]. [[Keresidenan]] [[Tapanuli]] tarbagi 4 (opat) luat nadidok mai [[afdeling]] jala saonari on gabe didokma gabe [[kabupaten]] manang [[kota]], ima:

# [[Afdeling Padang Sidempuan]], nuaeng om gabe [[Kabupaten Tapanuli Selatan]], [[Kabupaten Mandailing Natal]], [[Kabupaten Padang Lawas]], [[Kabupaten Padang Lawas Utara]], dohot [[Kota Padang Sidempuan]].
# [[Afdeling Nias]], nuaeng on gabe [[Kabupaten Nias]] dohot [[Kabupaten Nias Selatan]]. 
# [[Afdeling Sibolga]] dohot [[Ommnenlanden]], nuaeng on gabe [[Kabupaten Tapanuli Tengah]] dohot [[Kota Sibolga]].
# [[Afdeling Bataklanden]], nuaeng on gabe [[Kabupaten Tapanuli Utara]], [[Kabupaten Humbang Hasundutan]], [[Kabupaten Toba Samosir]], [[Kabupaten Samosir]], [[Kabupaten Dairi]], dohot [[Kabupaten Pakpak Bharat]].

Tano ni [[Batak]] [[Toba]] nagabe sada sian 5 (lima) [[onderafdeling]] di [[Afdeling Bataklanden]], ima  [[Onderafdeling Toba]] namaribukota di [[Balige]]. [[Onderafdeling]] [[Toba]] dipartogi i si [[Controleur van Toba]].

== Salauhut Tapanuli dang Toba ==
Dang binoto manang andigan didok ianggo Silindung, Samosir, dohot Humbang didok halak Batak Toba. Hape nadidok Batak Toba holan di nagari [[Balige]], [[Porsea]], [[Laguboti]], [[Parsoburan]], [[Silaen]], [[Sigumpar]], [[Lumban Julu]], [[Ajibata]], [[Uluan]], [[Pintu Pohan]], dan humaliangna. Gari saluhut [[Tapanuli]] dang [[Batak Toba]]. Nanggo Silindung, Samosir, Humbang, dohot Toba pe luat napinjil dibagasan tikki [[Harajaon Batak]] sahat tu

menjadi wilayah yang berbeda sejak zaman [[Kerajaan]] [[Batak]] sahat tu pambagian distrik ni [[HKBP]].

Molo niida di buku ''JAMBAR HATA'' harangon ni marga [[Sihombing]] dohot ''PUSTAHA BATAK Tarombo dohot Turiturian ni bangso Batak'' harangon ni ''W. M. Hutagalung''  tarida patiardo mandok saluhut Tapanuli dang Batak Toba.

Hape marhite akka jolma naso maralang alus mampasadahon [[Silindung]], [[Samosir]], [[Humbang]], dohot [[Toba]] gabe [[Batak Toba]].

'''BATAK SISAHUTA''' (Silindung_Samosir_Humbang_Toba) mampuna luat dohot marga yang marasing musek na dipasadahon dibagasan bangso Batak.

== Marga di puak Batak Toba ==

Halak [[Batak]] tongtong do nampuna [[marga]] dipudini goarna. Marga i didapot sian goar ni Amang (patrilinear) na ditorushon sahat ro di pinomparna. Didok [[marga]] tu halak [[bangso]] [[Batak]] [[Toba]] i ma marga-marga na adong di bangso [[Batak]], na marbona pasogit di '''Toba'''.{{Porlu pustaha}}

=== Angka marga Batak Toba ===
Onma luhut akka marga-marga ni Batak Toba:
{{Col|2}}
# [[Ambarita]]
# [[Aruan]]
# [[Bakkara]]
# [[Banjarnahor]]<br> {{Mall|([[Marbun]])}}
# [[Baringbing]]
# [[Batuara]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Batubara]]
# [[Butarbutar]]
# [[Bondar]]<br> {{Mall|([[Pasaribu]])}}
# [[Buaton]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Debataraja]]<br> {{Mall|([[Simamora]])}}
# [[Doloksaribu]]
# [[Dongoran]]<br> {{Mall|([[Siregar]])}}
# [[Gorat]]<br> {{Mall|([[Pasaribu]])}}
# [[Gultom]]
# [[Gurning]]
# [[Habeahan]]
# [[Harahap]]
# [[Harianja]]<br> {{Mall|([[Samosir]])}}
# [[Lumbantoruan|Hariara]]
# [[Haro (marga)|Haro]]
# [[Haromunthe|Haromunte]]
# [[Hasibuan]]
# [[Hasugian]]
# [[Hutabarat]]
# [[Hutabalian]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Hutagalung]]
# [[Hutagaol]]
# [[Hutahaean]]
# [[Hutajulu]]
# [[Hutanamora]]
# [[Hutapea (Laguboti)|Hutapea]]<br> {{Mall|([[Laguboti]])}}
# [[Hutapea (Si Opat Pisoran)|Hutapea]]<br> {{Mall|([[Hutatoruan]])}}
# [[Hutasoit]]
# [[Hutauruk]]
# [[Limbong]]
# [[Lubis]]
# [[Lumbanbatu|Lumban Batu]]<br> {{Mall|([[Marbun]])}}
# [[Lumbangaol|Lumban Gaol]]<br> {{Mall|([[Marbun]])}}
# [[Lumbannahor|Lumban Nahor]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Lumbanpea]]
# [[Lumbanraja|Lumban Raja]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Lumbansiantar]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Lumbantobing|Lumban Tobing]]
# [[Lumbantoruan]]<br> {{Mall|([[Sihombing]])}}
# [[Lumbantungkup|Lumban Tungkup]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Maharaja]]
# [[Mahulae]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Malau]]
# [[Manihuruk]]
# [[Manik]]
# [[Manurung]]
# [[Marpaung]]
# [[Matondang]]
# [[Munte]]
# [[Nababan]]
# [[Nadeak]]
# [[Naibaho]]
# [[Napitu]]
# [[Napitupulu]]
# [[Nahampun]]
# [[Naiborhu]]
# [[Ompusunggu]]<br> {{Mall|([[Aritonang]])}}
# [[Ongkor]]
# [[Pakpahan]]
# [[Pandiangan]]
# [[Pane]]
# [[Pangaribuan]]
# [[Panggabean]]
# [[Panjaitan]]
# [[Parapat]]
# [[Pardede]]
# [[Pardosi]]
# [[Parhusip]] <br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Pasaribu]]
# [[Pinayungan]]
# [[Pintubatu]]
# [[Sibagot ni Pohan|Pohan]]
# [[Purba]]
# [[Pusuk]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Rajagukguk]]<br> {{Mall|([[Aritonang]])}}
# [[Rambe]]
# [[Ritonga]]<br> {{Mall|([[Siregar]])}}
# [[Rumabutar]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Rumagorga]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Rumahole]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Rumahorbo]]
# [[Rumaijuk]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Rumapea]]
# [[Rumasingap]]
# [[Rumasondi]]
# [[Sagala]]
# [[Saing]]
# [[Samosir]]
# [[Saragi]]
# [[Saruksuk]]<br> {{Mall|([[Pasaribu]])}}
# [[Sarumpaet]]
# [[Siadari]]
# [[Siagian]]
# [[Siagian (Siringoringo|Siagian]]<br> {{Mall|([[Siringoringo]])}}
# [[Siahaan]]
# [[Siahaan (Nainggolan)|Siahaan]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Siallagan]]
# [[Siambaton]]
# [[Sianipar]]
# [[Sianturi]]<br> {{Mall|([[Simatupang]])}}
# [[Sibarani]]
# [[Sibagariang]]
# [[Sibangebange]]<br> {{Mall|([[Sitompul]])}}
# [[Siboro]]
# [[Sibuea]]
# [[Siburian]]<br> {{Mall|([[Simatupang]])}}
# [[Sidauruk]]
# [[Sidabalok]]
# [[Sidabariba]]
# [[Sidabungke]]
# [[Sidabutar]]
# [[Sidari]]<br> {{Mall|([[Samosir]])}}
# [[Sidebang]]
# [[Sigalingging]]
# [[Sigiro]]
# [[Sigukguhi]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Sihaloho]]
# [[Sihite]]
# [[Sihole]]
# [[Sijabat]]
# [[Silaban]]
# [[Silaen]]
# [[Silalahi]]
# [[Sileang]]
# [[Silitonga]]
# [[Simalango]]
# [[Simandalahi]]
# [[Simangunsong]]
# [[Simanjorang]]
# [[Simanjuntak]]
# [[Simanullang]]
# [[Simanungkalit]]
# [[Simaremare]]<br> {{Mall|([[Aritonang]])}}
# [[Simargolang]]
# [[Simarmata]]
# [[Simarsoit]]<br> {{Mall|([[Sihotang]])}}
# [[Simbolon]]
# [[Simorangkir]]
# [[Sidabutar (Silalahi)|Sinabutar]]
# [[Sinaga]]
# [[Sinabang (marga)|Sinabang]]
# [[Sinambela]]
# [[Sinurat]]
# [[Sipahutar]]
# [[Sipangkar]]
# [[Sipangpang]]<br> {{Mall|([[Siringoringo]])}}
# [[Sipapaga]]<br> {{Mall|([[Nainggolan]])}}
# [[Sipardabuan]]<br> {{Mall|([[Sihotang]])}}
# [[Sipayung]]
# [[Sirait]]
# [[Sirandos]]<br> {{Mall|([[Sihotang]])}}
# [[Siregar]]
# [[Siringoringo]]
# [[Sitanggang]]
# [[Sitangkar]]
# [[Sitindaon]]
# [[Sitinjak]]
# [[Sitio]]
# [[Sitohang]]
# [[Sitompul]]
# [[Sitorus]]
# [[Situmeang]]
# [[Situmorang]]
# [[Situngkir]]
# [[Sorganimusu]]<br> {{Mall|([[Sihotang]])}}
# [[Sorimunggu]]<br> {{Mall|([[Manalu]])}}
# [[Sormin]]<br> {{Mall|([[Siregar]])}}
# [[Tamba]]
# [[Tambunan]]
# [[Tampubolon]]
# [[Tanjung (marga)|Tanjung]]
# [[Tarihoran]]
# [[Tinambunan]]
# [[Togatorop]]<br> {{Mall|([[Simatupang]])}}
# [[Torbandolok]]<br> {{Mall|([[Sihotang]])}}
# [[Tumanggor]]
# [[Turnip]]
# [[Turutan]]
{{EndDiv}}

== Nienet (ᯉᯪᯀᯩᯉᯖᯩ᯲)==
* Laris Kaladius Sibagariang, seorang yang dituakan dan kepala adat di Hutaraja Sipoholon sebagai sumber lisan.
* Ramlo R. Hutabarat, sebagai salah satu sumber tertulis dalam opininya pada Harian Sinar Indonesia Baru (SIB) edisi Jumat, 5 Januari 2007 yang berjudul Tapanuli, Dari Suatu Masa Pada Suatu Ketika
* D. J. Gultom Raja Marpodang, sebagai salah satu sumber tertulis dalam bukunya yang berjudul '''Dalihan Natolu Nilai Budaya Suku Batak''' tentang Struktur Wilayah Pemerintahan Harajaon Batak
* W. M. Hutagalung, sebagai bahan pertimbangan dalam bukunya yang bejudul '''PUSTAHA BATAK Tarombo dohot Turiturian ni Bangso Batak'''
* ALMANAK HKBP

== Pustaha ==
{{commons|Category:Toba Batak people}}

== Bereng muse ==
* [[Marga Halak Batak Toba]]

[[Horong:Batak]]
Puak Batak Toba ᯇᯮᯀᯂ᯲ ᯅᯖᯂ᯲ᯖᯬᯅ   Bilangan ni jolma 
4 juta. Huta na hombar tu godang ni jolma Toba, Sumatera Utara: 2.6 juta.  ParhataanHata Batak: Hata Toba dan Hata Indonesia na tong dipangke. UgamoKristen, Silom, dohot saotik Parmalim. Puak na jumonokBatak Angkola, Batak Karo, Batak Mandailing, Batak Pakpak, Batak Simalungun.
Batak Toba (Surat Batak: )  i ma sada punguan marga sian halak Batak. Halak Batak Toba bahat maringanan di Kabupaten Toba,  Kabupaten Tapanuli Utara, Kabupaten Humbang Hasundutan, Kabupaten Samosir dohot Kabupaten Tapanuli Tonga.

 Toba di Harajaon Batak ()
thumb|Sopo Bolon
Di Harajaon Batak na uju i ma na marpusat di Bakara, jala na marhuaso raja Sisingamangaraja, na mambagi Harajaon Batak tu 4 (opat) huta na balga jala didok ma i Raja Maropat:
 Raja Maropat Silindung
 Raja Maropat Samosir
 Raja Maropat Humbang
 Raja Maropat Toba

 Toba di tingki panjajahon Bolanda ()
Ditikki panjajahon ni Belanda, panguaso Bolando mambahen Keresidenan Tapanuli di taon 1910. Keresidenan Tapanuli tarbagi 4 (opat) luat nadidok mai afdeling jala saonari on gabe didokma gabe kabupaten manang kota, ima:

 Afdeling Padang Sidempuan, nuaeng om gabe Kabupaten Tapanuli Selatan, Kabupaten Mandailing Natal, Kabupaten Padang Lawas, Kabupaten Padang Lawas Utara, dohot Kota Padang Sidempuan.
 Afdeling Nias, nuaeng on gabe Kabupaten Nias dohot Kabupaten Nias Selatan. 
 Afdeling Sibolga dohot Ommnenlanden, nuaeng on gabe Kabupaten Tapanuli Tengah dohot Kota Sibolga.
 Afdeling Bataklanden, nuaeng on gabe Kabupaten Tapanuli Utara, Kabupaten Humbang Hasundutan, Kabupaten Toba Samosir, Kabupaten Samosir, Kabupaten Dairi, dohot Kabupaten Pakpak Bharat.

Tano ni Batak Toba nagabe sada sian 5 (lima) onderafdeling di Afdeling Bataklanden, ima  Onderafdeling Toba namaribukota di Balige. Onderafdeling Toba dipartogi i si Controleur van Toba.

 Salauhut Tapanuli dang Toba 
Dang binoto manang andigan didok ianggo Silindung, Samosir, dohot Humbang didok halak Batak Toba. Hape nadidok Batak Toba holan di nagari Balige, Porsea, Laguboti, Parsoburan, Silaen, Sigumpar, Lumban Julu, Ajibata, Uluan, Pintu Pohan, dan humaliangna. Gari saluhut Tapanuli dang Batak Toba. Nanggo Silindung, Samosir, Humbang, dohot Toba pe luat napinjil dibagasan tikki Harajaon Batak sahat tu

menjadi wilayah yang berbeda sejak zaman Kerajaan Batak sahat tu pambagian distrik ni HKBP.

Molo niida di buku JAMBAR HATA harangon ni marga Sihombing dohot PUSTAHA BATAK Tarombo dohot Turiturian ni bangso Batak harangon ni W. M. Hutagalung  tarida patiardo mandok saluhut Tapanuli dang Batak Toba.

Hape marhite akka jolma naso maralang alus mampasadahon Silindung, Samosir, Humbang, dohot Toba gabe Batak Toba.

BATAK SISAHUTA (Silindung_Samosir_Humbang_Toba) mampuna luat dohot marga yang marasing musek na dipasadahon dibagasan bangso Batak.

 Marga di puak Batak Toba 

Halak Batak tongtong do nampuna marga dipudini goarna. Marga i didapot sian goar ni Amang (patrilinear) na ditorushon sahat ro di pinomparna. Didok marga tu halak bangso Batak Toba i ma marga-marga na adong di bangso Batak, na marbona pasogit di Toba.

 Angka marga Batak Toba 
Onma luhut akka marga-marga ni Batak Toba:

 Ambarita
 Aruan
 Bakkara
 Banjarnahor 
 Baringbing
 Batuara 
 Batubara
 Butarbutar
 Bondar 
 Buaton 
 Debataraja 
 Doloksaribu
 Dongoran 
 Gorat 
 Gultom
 Gurning
 Habeahan
 Harahap
 Harianja 
 Hariara
 Haro
 Haromunte
 Hasibuan
 Hasugian
 Hutabarat
 Hutabalian 
 Hutagalung
 Hutagaol
 Hutahaean
 Hutajulu
 Hutanamora
 Hutapea 
 Hutapea 
 Hutasoit
 Hutauruk
 Limbong
 Lubis
 Lumban Batu 
 Lumban Gaol 
 Lumban Nahor 
 Lumbanpea
 Lumban Raja 
 Lumbansiantar 
 Lumban Tobing
 Lumbantoruan 
 Lumban Tungkup 
 Maharaja
 Mahulae 
 Malau
 Manihuruk
 Manik
 Manurung
 Marpaung
 Matondang
 Munte
 Nababan
 Nadeak
 Naibaho
 Napitu
 Napitupulu
 Nahampun
 Naiborhu
 Ompusunggu 
 Ongkor
 Pakpahan
 Pandiangan
 Pane
 Pangaribuan
 Panggabean
 Panjaitan
 Parapat
 Pardede
 Pardosi
 Parhusip  
 Pasaribu
 Pinayungan
 Pintubatu
 Pohan
 Purba
 Pusuk 
 Rajagukguk 
 Rambe
 Ritonga 
 Rumabutar 
 Rumagorga 
 Rumahole 
 Rumahorbo
 Rumaijuk 
 Rumapea
 Rumasingap
 Rumasondi
 Sagala
 Saing
 Samosir
 Saragi
 Saruksuk 
 Sarumpaet
 Siadari
 Siagian
 Siagian 
 Siahaan
 Siahaan 
 Siallagan
 Siambaton
 Sianipar
 Sianturi 
 Sibarani
 Sibagariang
 Sibangebange 
 Siboro
 Sibuea
 Siburian 
 Sidauruk
 Sidabalok
 Sidabariba
 Sidabungke
 Sidabutar
 Sidari 
 Sidebang
 Sigalingging
 Sigiro
 Sigukguhi 
 Sihaloho
 Sihite
 Sihole
 Sijabat
 Silaban
 Silaen
 Silalahi
 Sileang
 Silitonga
 Simalango
 Simandalahi
 Simangunsong
 Simanjorang
 Simanjuntak
 Simanullang
 Simanungkalit
 Simaremare 
 Simargolang
 Simarmata
 Simarsoit 
 Simbolon
 Simorangkir
 Sinabutar
 Sinaga
 Sinabang
 Sinambela
 Sinurat
 Sipahutar
 Sipangkar
 Sipangpang 
 Sipapaga 
 Sipardabuan 
 Sipayung
 Sirait
 Sirandos 
 Siregar
 Siringoringo
 Sitanggang
 Sitangkar
 Sitindaon
 Sitinjak
 Sitio
 Sitohang
 Sitompul
 Sitorus
 Situmeang
 Situmorang
 Situngkir
 Sorganimusu 
 Sorimunggu 
 Sormin 
 Tamba
 Tambunan
 Tampubolon
 Tanjung
 Tarihoran
 Tinambunan
 Togatorop 
 Torbandolok 
 Tumanggor
 Turnip
 Turutan

 Nienet (ᯉᯪᯀᯩᯉᯖᯩ᯲)
 Laris Kaladius Sibagariang, seorang yang dituakan dan kepala adat di Hutaraja Sipoholon sebagai sumber lisan.
 Ramlo R. Hutabarat, sebagai salah satu sumber tertulis dalam opininya pada Harian Sinar Indonesia Baru (SIB) edisi Jumat, 5 Januari 2007 yang berjudul Tapanuli, Dari Suatu Masa Pada Suatu Ketika
 D. J. Gultom Raja Marpodang, sebagai salah satu sumber tertulis dalam bukunya yang berjudul Dalihan Natolu Nilai Budaya Suku Batak tentang Struktur Wilayah Pemerintahan Harajaon Batak
 W. M. Hutagalung, sebagai bahan pertimbangan dalam bukunya yang bejudul PUSTAHA BATAK Tarombo dohot Turiturian ni Bangso Batak
 ALMANAK HKBP

 Pustaha 

 Bereng muse 
 Marga Halak Batak Toba

Horong:Batak