Bibel
[[Ugasan:Gutenberg Bible, Lenox Copy, New York Public Library, 2009. Pic 01.jpg|upright=1.55|thumb|[[Gutenberg Bible]], Bibel na parjolo dirongkom (partongaan abad pa-15 hon)]]

[[Ugasan:Bhs psalm1.png|right|thumb|220px|Guritan ni Psalmen 1 : 1-2 di [[Hata Heber]]]]

'''Bibel''' (Hata [[Hata Indonesia|Indonesia]]: ''Alkitab''; [[Hata Inggeris|Inggeris]]: ''Bible'') ima buku na badia ni halak [[Kristen]] [[Halak Batak Toba|Batak Toba]] na maringanan di [[Indonesia]].<ref>[http://www.kateglo.com/?phrase=alkitab&mod=dictionary "Alkitab" dalam Kamus Besar Bahasa Indonesia], www.kateglo.com, diakses 7 September 2021</ref> Di bagasan haporseaan ni halak Kristen, Bibel on ma hata ni [[Debata]] (''Allah'') na dilehon tu manisia di portibi on.

Halak Kristen Protestan mangangkui adong dua bagian Bibel ima buku [[Protokanonika]] [[Perjanjian Lama]] marisi 39 kitab, dohot [[Perjanjian Baru]] marisi 27 kitab. Jadi halak Kristen Protestan mangangkui adong 66 kita isi ni Bibel. Dung i, di halak Kristen Katolik mangangkui adong muse goarna [[Deuterokanonika]] Perjanjian Lama, marisi 7 kitab dohot 2 kitab tambahan di buku Perjanjian Lama. Jadi halak Kristen Katolik mangangkui adong 75 kitab isi ni Bibel.

== Turiturian ==
Bibel hata Batak Toba dirongkom [[Lembaga Alkitab Indonesia]] (LAI). Bibel Batak Toba sidung dilapatani taon 1878 ([[Perjanjian Baru]]) dohot taon 1894 ([[Perjanjian Lama]]), ima nadilapati misionaris na ro tu Tano Batak, [[Ludwig Ingwer Nommensen|Nommensen]]. Nommensen, sada [[misionaris]] sian bangso [[Jerman]], na malo marbahasa Batak Toba.<ref>Kilgour, Rev. R, D.D. ''Alkitab di Tanah Hindia Belanda''. Alaman 171-176, 7 September 2021</ref><ref>Kruger, Dr. Th. Muller (1966) ''Sejarah Gereja Di Indonesia'', Badan Penerbitan Kristen-Jakarta. Alaman 208-211, 7 September 2021</ref>

== Panurat dohot taon disurat ==
Di toru on ma angka buku ni Bibel halak Kristen Protestan. Sumber: Robinson, 1976;<ref>John Arthur Thomas Robinson (1919-1983). "Redating the New Testament". Westminster Press, 1976. 369 halaman. ISBN 10: 1-57910-527-0; ISBN 13: 978-1-57910-527-3</ref> Phillips, 2007<ref>Bob Phillips, "Find It in the Bible - Lists, Lists, and more List", Immanuel, Jakarta 2007</ref>

{| class="wikitable"
|-
! Buku
! Panurat
! Pandugaan taon disurat{{Porlu pustaha}}
|-
! colspan="3" |Padan na Robi
|-
| [[Buku 1 Musa|1 Musa]] (''Kitab Kejadian'')
| [[Musa]]
| 1445 SM
|-
| [[Buku 2 Musa|2 Musa]] (''Kitab Keluaran'')
| Musa
| 1444 SM
|-
| [[Buku 3 Musa|3 Musa]] (''Kitab Imamat'')
| Musa
| 1443 SM
|-
| [[Buku 4 Musa|4 Musa]] (''Kitab Bilangan'')
| Musa
| 1443-1405 SM
|-
| [[Buku 5 Musa|5 Musa]] (''Kitab Ulangan'')
| Musa
| 1405 SM
|-
| [[Buku Josua|Josua]] (''Kitab Yosua'')
| [[Josua]]
| 1375 SM
|-
| [[Buku Panguhum|Panguhum]] (''Kitab Hakim-Hakim'')
| [[Samuel]]
| 1375-1075 SM
|-
| [[Buku Rut|Rut]] (''Kitab Rut'')
| [[Samuel]]
| 1100 SM
|-
| [[Buku 1 Samuel|1 Samuel]] (''Kitab 1 Samuel'')
| Dang ditanda
| 1000 SM
|-
| [[Buku 2 Samuel|2 Samuel]] (''Kitab 2 Samuel'')
| Dang ditanda
| 960 SM
|-
| [[Buku 1 Raja-Raja|1 Raja-Raja]] (''Kitab 1 Raja-Raja'')
| Dang ditanda
| Abad ke-6 SM
|-
| [[Buku 2 Raja-Raja|2 Raja-Raja]] (''Kitab 2 Raja-raja'')
| Dang ditanda
| Abad ke-6 SM
|-
| [[Buku 1 Kronika|1 Kronika]] (''Kitab 1 Tawarikh'')
| [[Esra]]
| Abad ke-5 SM
|-
| [[Buku 2 Kronika|2 Kronika]] (''Kitab 2 Tawarikh'')
| Esra
| Abad ke-5 SM
|-
| [[Buku Esra|Esra]] (''Kitab Ezra'')
| Esra
| 535-475 SM
|-
| [[Buku Nehemia|Nehemia]] (''Kitab Nehemia'')
| [[Esra]] dohot [[Nehemia]]
| 445-433 SM
|-
| [[Buku Ester|Ester]] (''Kitab Ester'')
| Dang ditanda
| 483-474 SM
|-
| [[Buku Job|Job]] (''Kitab Ayub'')
| Dang ditanda
| 1800 SM
|-
| [[Buku Psalmen|Psalmen]] (''Kitab Mazmur'')
| [[Daud]], [[Asaf bin Berekhya|Asaf]], [[Musa]] dohot na asing
| 1440-580 SM
|-
| [[Buku Poda|Poda]] (''Kitab Amsal'')
| [[Salomo]] dohot panurat na asing
| 950 SM
|-
| [[Buku Parjamita|Parjamita]] (''Kitab Pengkotbah'')
| Salomo 
| 935 SM
|-
| [[Buku Angka Ende|Angka Ende]] (''Kitab Kidung Agung'')
| Salomo 
| 960 SM
|-
| [[Buku Jesaya|Jesaya]] (''Kitab Yesaya'')
| [[Jesaya]]
| 739-700 SM
|-
| [[Buku Jeremia|Jeremia]] (''Kitab Yeremia'')
| [[Jeremia]]
| 627-560 SM
|-
| [[Buku Andung-Andung|Andung-Andung]] (''Kitab Ratapan'')
| Jeremia
| 586 SM
|-
| [[Buku Hesekiel|Hesekiel]] (''Kitab Yehezkiel'')
| [[Hesekiel]]
| 593-571 SM
|-
| [[Buku Daniel|Daniel]] (''Kitab Daniel'')
| [[Daniel]]
| 606-534 SM
|-
| [[Buku Hosea|Hosea]] (''Kitab Hosea'')
| [[Hosea]]
| 760-725 SM
|-
| [[Buku Joel|Joel]] (''Kitab Yoël'')
| [[Joel]]
| 838 SM
|-
| [[Buku Amos|Amos]] (''Kitab Amos'')
| [[Amos]]
| 760 SM
|-
| [[Buku Obaja|Obaja]] (''Kitab Obaja'')
| [[Obaja]]
| 845 SM
|-
| [[Buku Jona|Jona]] (''Kitab Yunus'')
| [[Jona]]
| 782 SM
|-
| [[Buku Mika|Mika]] (''Kitab Mikha'')
| [[Mika]]
| 735 SM
|-
| [[Buku Nahum|Nahum]] (''Kitab Nahum'')
| [[Nahum]]
| 650 SM
|-
| [[Buku Habakuk|Habakuk]] (''Kitab Habakuk'')
| [[Habakuk]]
| 609-599 SM
|-
| [[Buku Sepania|Sepania]] (''Kitab Zefanya'')
| [[Sepania]]
| 640 SM
|-
| [[Buku Haggai|Haggai]] (''Kitab Hagai'')
| [[Hagai]]
| 520 SM
|-
| [[Buku Sakaria|Sakaria]] (''Kitab Zakharia'')
| [[Sakaria]]
| 520 SM
|-
| [[Buku Maleaki|Maleaki]] (''Kitab Maleakhi'')
| [[Maleaki]]
| 500 SM
|-
! colspan="3" |Padan na Imbaru
|-
| [[Buku Mateus|Mateus]] (''Injil Matius'')
| [[Mateus]]
| [[40]]-[[60]] M
|-
| [[Buku Markus|Markus]] (''Injil Markus'')
| [[Markus]]
| 45-60 M
|-
| [[Buku Lukas|Lukas]] (''Injil Lukas'')
| [[Lukas]]
| 57-60 M
|-
| [[Buku Johannes|Johannes]] (''Injil Yohanes'')
| [[Johannes]]
| 40-65 M
|-
| [[Buku Ulaon ni Apostel|Ulaon ni Apostel]] (''Kisah Para Rasul'')
| Lukas
| 57-[[62]] M
|-
| [[Buku Rom|Rom]] (''Surat Paulus kepada Jemaat di Roma'')
| [[Paulus sian Tarsus|Paulus]]
| [[57]] M
|-
| [[Buku 1 Korintus|1 Korintus]] (''Surat Paulus yang Pertama kepada Jemaat di Korintus'')
| Paulus
| [[55]] M
|-
| [[Buku 2 Korintus|2 Korinstus]] (''Surat Paulus yang Kedua kepada Jemaat di Korintus'')
| Paulus
| [[56]] M
|-
| [[Buku Galatia|Galatia]] (''Surat Paulus kepada Jemaat di Galatia'')
| Paulus
| [[56]] M
|-
| [[Buku Epesus|Epesus]] (''Surat Paulus kepada Jemaat di Efesus'')
| Paulus
| [[58]] M
|-
| [[Buku Pilippi|Pilippi]] (''Surat Paulus kepada Jemaat di Filipi'')
| Paulus
| 58 M
|-
| [[Buku Kolosse|Kolosse]] (''Surat Paulus kepada Jemaat di Kolose'')
| Paulus
| 58 M
|-
| [[Buku 1 Tesalonik|1 Tesalonik]] (''Surat Paulus yang Pertama kepada Jemaat di Tesalonika'')
| Paulus
| [[50]] M
|-
| [[Buku 2 Tesalonik|2 Tesalonik]] (''Surat Paulus yang Kedua kepada Jemaat di Tesalonika'')
| Paulus
| [[51]] M
|-
| [[Buku 1 Timoteus|1 Timoteus]] (''Surat Paulus yang Pertama kepada Timotius'')
| Paulus
| 55 M
|-
| [[Buku 2 Timoteus|2 Timoteus]] (''Surat Paulus yang Kedua kepada Timotius'')
| Paulus
| [[58]] M
|-
| [[Buku Titus|Titus]] (''Surat Paulus kepada Titus'')
| Paulus
| [[57]] M
|-
| [[Buku Pilemon|Pilemon]] (''Surat Paulus kepada Filemon'')
| Paulus
| [[58]] M
|-
| [[Buku Heber|Heber]] (''Surat kepada Orang Ibrani'')
| Dang ditanda
| [[67]] M
|-
| [[Buku Jakobus|Jakobus]] (''Surat Yakobus'')
| [[Jakobus]]
| [[47]]-[[48]] M
|-
| [[Buku 1 Petrus|1 Petrus]] (''Surat Petrus yang Pertama'')
| [[Simon Petrus|Petrus]]
| [[63]] M
|-
| [[Buku 2 Petrus|2 Petrus]] (''Surat Petrus yang Kedua'')
| Petrus
| [[61]]-[[62]] M
|-
| [[Buku 1 Johannes|1 Johannes]] (''Surat Yohanes yang Pertama'')
| [[Johannes]]
| [[60]]-[[65]] M
|-
| [[Buku 2 Johannes|2 Johannes]] (''Surat Yohanes yang Kedua'')
| [[Johannes]]
| [[60]]-[[65]] M
|-
| [[Buku 3 Johannes|3 Johannes]] (''Surat Yohanes yang Ketiga'')
| [[Johannes]]
| [[60]]-[[65]] M
|-
| [[Buku Judas|Judas]] (''Surat Yudas'')
| [[Judas (saudara Jesus)|Judas]]
| [[61]]-[[62]] M
|-
| [[Buku Pangungkapon|Pangungkapon]] (''Wahyu kepada Yohanes'')
| [[Johannes]]
| [[68]]-[[70]] M
|-
|}

== Pustaha ==

[[Horong:Kristen]]
[[Horong:Batak Toba]]
right|thumb|220px|Guritan ni Psalmen 1 : 1-2 di Hata Heber

Bibel (Hata Indonesia: Alkitab; Inggeris: Bible) ima buku na badia ni halak Kristen Batak Toba na maringanan di Indonesia."Alkitab" dalam Kamus Besar Bahasa Indonesia, www.kateglo.com, diakses 7 September 2021 Di bagasan haporseaan ni halak Kristen, Bibel on ma hata ni Debata (Allah) na dilehon tu manisia di portibi on.

Halak Kristen Protestan mangangkui adong dua bagian Bibel ima buku Protokanonika Perjanjian Lama marisi 39 kitab, dohot Perjanjian Baru marisi 27 kitab. Jadi halak Kristen Protestan mangangkui adong 66 kita isi ni Bibel. Dung i, di halak Kristen Katolik mangangkui adong muse goarna Deuterokanonika Perjanjian Lama, marisi 7 kitab dohot 2 kitab tambahan di buku Perjanjian Lama. Jadi halak Kristen Katolik mangangkui adong 75 kitab isi ni Bibel.

 Turiturian 
Bibel hata Batak Toba dirongkom Lembaga Alkitab Indonesia (LAI). Bibel Batak Toba sidung dilapatani taon 1878 (Perjanjian Baru) dohot taon 1894 (Perjanjian Lama), ima nadilapati misionaris na ro tu Tano Batak, Nommensen. Nommensen, sada misionaris sian bangso Jerman, na malo marbahasa Batak Toba.Kilgour, Rev. R, D.D. Alkitab di Tanah Hindia Belanda. Alaman 171-176, 7 September 2021Kruger, Dr. Th. Muller (1966) Sejarah Gereja Di Indonesia, Badan Penerbitan Kristen-Jakarta. Alaman 208-211, 7 September 2021

 Panurat dohot taon disurat 
Di toru on ma angka buku ni Bibel halak Kristen Protestan. Sumber: Robinson, 1976;John Arthur Thomas Robinson (1919-1983). "Redating the New Testament". Westminster Press, 1976. 369 halaman. ISBN 10: 1-57910-527-0; ISBN 13: 978-1-57910-527-3 Phillips, 2007Bob Phillips, "Find It in the Bible - Lists, Lists, and more List", Immanuel, Jakarta 2007

 Buku Panurat Pandugaan taon disuratPadan na Robi 1 Musa (Kitab Kejadian) Musa 1445 SM 2 Musa (Kitab Keluaran) Musa 1444 SM 3 Musa (Kitab Imamat) Musa 1443 SM 4 Musa (Kitab Bilangan) Musa 1443-1405 SM 5 Musa (Kitab Ulangan) Musa 1405 SM Josua (Kitab Yosua) Josua 1375 SM Panguhum (Kitab Hakim-Hakim) Samuel 1375-1075 SM Rut (Kitab Rut) Samuel 1100 SM 1 Samuel (Kitab 1 Samuel) Dang ditanda 1000 SM 2 Samuel (Kitab 2 Samuel) Dang ditanda 960 SM 1 Raja-Raja (Kitab 1 Raja-Raja) Dang ditanda Abad ke-6 SM 2 Raja-Raja (Kitab 2 Raja-raja) Dang ditanda Abad ke-6 SM 1 Kronika (Kitab 1 Tawarikh) Esra Abad ke-5 SM 2 Kronika (Kitab 2 Tawarikh) Esra Abad ke-5 SM Esra (Kitab Ezra) Esra 535-475 SM Nehemia (Kitab Nehemia) Esra dohot Nehemia 445-433 SM Ester (Kitab Ester) Dang ditanda 483-474 SM Job (Kitab Ayub) Dang ditanda 1800 SM Psalmen (Kitab Mazmur) Daud, Asaf, Musa dohot na asing 1440-580 SM Poda (Kitab Amsal) Salomo dohot panurat na asing 950 SM Parjamita (Kitab Pengkotbah) Salomo  935 SM Angka Ende (Kitab Kidung Agung) Salomo  960 SM Jesaya (Kitab Yesaya) Jesaya 739-700 SM Jeremia (Kitab Yeremia) Jeremia 627-560 SM Andung-Andung (Kitab Ratapan) Jeremia 586 SM Hesekiel (Kitab Yehezkiel) Hesekiel 593-571 SM Daniel (Kitab Daniel) Daniel 606-534 SM Hosea (Kitab Hosea) Hosea 760-725 SM Joel (Kitab Yoël) Joel 838 SM Amos (Kitab Amos) Amos 760 SM Obaja (Kitab Obaja) Obaja 845 SM Jona (Kitab Yunus) Jona 782 SM Mika (Kitab Mikha) Mika 735 SM Nahum (Kitab Nahum) Nahum 650 SM Habakuk (Kitab Habakuk) Habakuk 609-599 SM Sepania (Kitab Zefanya) Sepania 640 SM Haggai (Kitab Hagai) Hagai 520 SM Sakaria (Kitab Zakharia) Sakaria 520 SM Maleaki (Kitab Maleakhi) Maleaki 500 SMPadan na Imbaru Mateus (Injil Matius) Mateus 40-60 M Markus (Injil Markus) Markus 45-60 M Lukas (Injil Lukas) Lukas 57-60 M Johannes (Injil Yohanes) Johannes 40-65 M Ulaon ni Apostel (Kisah Para Rasul) Lukas 57-62 M Rom (Surat Paulus kepada Jemaat di Roma) Paulus 57 M 1 Korintus (Surat Paulus yang Pertama kepada Jemaat di Korintus) Paulus 55 M 2 Korinstus (Surat Paulus yang Kedua kepada Jemaat di Korintus) Paulus 56 M Galatia (Surat Paulus kepada Jemaat di Galatia) Paulus 56 M Epesus (Surat Paulus kepada Jemaat di Efesus) Paulus 58 M Pilippi (Surat Paulus kepada Jemaat di Filipi) Paulus 58 M Kolosse (Surat Paulus kepada Jemaat di Kolose) Paulus 58 M 1 Tesalonik (Surat Paulus yang Pertama kepada Jemaat di Tesalonika) Paulus 50 M 2 Tesalonik (Surat Paulus yang Kedua kepada Jemaat di Tesalonika) Paulus 51 M 1 Timoteus (Surat Paulus yang Pertama kepada Timotius) Paulus 55 M 2 Timoteus (Surat Paulus yang Kedua kepada Timotius) Paulus 58 M Titus (Surat Paulus kepada Titus) Paulus 57 M Pilemon (Surat Paulus kepada Filemon) Paulus 58 M Heber (Surat kepada Orang Ibrani) Dang ditanda 67 M Jakobus (Surat Yakobus) Jakobus 47-48 M 1 Petrus (Surat Petrus yang Pertama) Petrus 63 M 2 Petrus (Surat Petrus yang Kedua) Petrus 61-62 M 1 Johannes (Surat Yohanes yang Pertama) Johannes 60-65 M 2 Johannes (Surat Yohanes yang Kedua) Johannes 60-65 M 3 Johannes (Surat Yohanes yang Ketiga) Johannes 60-65 M Judas (Surat Yudas) Judas 61-62 M Pangungkapon (Wahyu kepada Yohanes) Johannes 68-70 M

 Pustaha 

Horong:Kristen
Horong:Batak Toba