Оло Киңел (Һамар ҡушылдығы)
{{Ук}}

'''Оло Киңел''' ({{lang-ru|Большой Кинель}}) — [[Рәсәй]]ҙәге йылға, Һамар өлкәһе<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге}}</ref> биләмәләрендә аға. [[Һамар (Волга ҡушылдығы)|Һамар]] йылғаһына ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 422 км.

== Һыу реестры мәғлүмәттәре ==
[[Рәсәй дәүләт һыу реестры]] мәғлүмәте буйынса йылға [[Түбәнге Волга һыу бассейны округы]]нда урынлашҡан, [[һыу хужалығы участкаһы]] — Оло Киңел башынан тамағына тиклем, [[Көтөүлек (йылға)|Көтөүлек]] йылғаһынан башҡа (инешенән [[Көтөүлек һыуһаҡлағысы]]на тиклем). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем<ref name='Рәсәй МСР'/>.

[[Һыу ресурстарының федераль агентлығы]] тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса<ref name='Рәсәй МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=185145|title=РФ һыу реестры: Оло Кенәле}}</ref>:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000812112100007633
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100763
* Бассейн коды — 11.01.00.008
* ГӨ буйынса томы — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

== Этимологияһы ==
Йылға тарихи Башҡортостан ерҙәрендә аға һәм атамаһы ла башҡорт телендәге "киң" һүҙенән сыҡҡан булыуы ихтимал. Был хаҡта "Самарская топонимика"(авторҙары В.Ф. Барашков, Э.Л. Дубман и Ю.Н. Смирнов) тигән китапта былай тип яҙылған: «слово «Кинель» имеет свое происхождение из тюркских языков... Сравните татарское «кин» - «широкий», «широко», «киняю» - «шириться, расширяться, увеличиваться», «кинеюле» - «расширяемый». В тюркских же языках известны нарицательные «ел», «ёл» в значении «река», «речной путь». Отсюда Кинель – «широкая, расширяющаяся (во время половодья) река»<ref>[https://xn----7sbbaazuatxpyidedi7gqh.xn--p1ai/%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3/%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C.html#:~:text=%D0%94%D1%83%D0%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%20%D0%B8%20%D0%AE.-,%D0%9D.,%C2%BB%2C%20%C2%AB%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D1%83%D1%82%D1%8C%C2%BB Кинель//Историческая Самара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128120057/https://xn----7sbbaazuatxpyidedi7gqh.xn--p1ai/%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3/%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C.html#:~:text=%D0%94%D1%83%D0%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%20%D0%B8%20%D0%AE.-,%D0%9D.,%C2%BB%2C%20%C2%AB%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D0%BF%D1%83%D1%82%D1%8C%C2%BB |date=2021-01-28 }}</ref>. Был осраҡта татар теленән генә түгел, ә башҡорт теленән дә сыҡҡан һүҙ тип әйтергә мөмкин. Йәғни гидроним ''киң'' һүҙенә ''-ел'' тигән суффикс ҡушылыу юлы менән яһалған. Был суффикс, авторҙар бәйән иткәнсә", юл һүҙенән үҙгәреп киткән булыуы ла мөмкин.

Киңел атамалы йылғалар икәү. Оҙонорағы, тулы һыулырағы дәүмәленән сығып Оло Киңел тип атала.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}

== Әҙәбиәт ==
*{{китап |автор= Барашков В.Ф., Дубман Э.Л., Смирнов Ю.Н.|заглавие=Самарская топонимика. |место=Самара. |издательство= Изд-во Самарского гос. ун-та|год= 1996.|страниц=:1-190. }}
   
{{Оло Киңел}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Ырымбур өлкәһе йылғалары]]
[[Категория:Һамар өлкәһе йылғалары]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
Оло Киңел () — Рәсәйҙәге йылға, Һамар өлкәһе биләмәләрендә аға. Һамар йылғаһына ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 422 км.

 Һыу реестры мәғлүмәттәре 
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Киңел башынан тамағына тиклем, Көтөүлек йылғаһынан башҡа (инешенән Көтөүлек һыуһаҡлағысына тиклем). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
 Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 11010000812112100007633
 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112100763
 Бассейн коды — 11.01.00.008
 ГӨ буйынса томы — 12
 ГӨ буйынса сығарылыш — 1

 Этимологияһы 
Йылға тарихи Башҡортостан ерҙәрендә аға һәм атамаһы ла башҡорт телендәге "киң" һүҙенән сыҡҡан булыуы ихтимал. Был хаҡта "Самарская топонимика"(авторҙары В.Ф. Барашков, Э.Л. Дубман и Ю.Н. Смирнов) тигән китапта былай тип яҙылған: «слово «Кинель» имеет свое происхождение из тюркских языков... Сравните татарское «кин» - «широкий», «широко», «киняю» - «шириться, расширяться, увеличиваться», «кинеюле» - «расширяемый». В тюркских же языках известны нарицательные «ел», «ёл» в значении «река», «речной путь». Отсюда Кинель – «широкая, расширяющаяся (во время половодья) река»Кинель//Историческая Самара . Был осраҡта татар теленән генә түгел, ә башҡорт теленән дә сыҡҡан һүҙ тип әйтергә мөмкин. Йәғни гидроним киң һүҙенә -ел тигән суффикс ҡушылыу юлы менән яһалған. Был суффикс, авторҙар бәйән иткәнсә", юл һүҙенән үҙгәреп киткән булыуы ла мөмкин.

Киңел атамалы йылғалар икәү. Оҙонорағы, тулы һыулырағы дәүмәленән сығып Оло Киңел тип атала.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 

 Әҙәбиәт 

   

Категория:Ырымбур өлкәһе йылғалары
Категория:Һамар өлкәһе йылғалары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы