Әсе борсаҡ
{{Taxobox
| name = Әсе борсаҡ
| image file = bluebonnet1.jpg
| image descr = ''Lupinus texensis''
| regnum = Үҫемлектәр
| divisio = [[Ябыҡ орлоҡлолар]]
| classis = [[Ике өлөшлөләр]]
| ordo = [[Ҡуҙаҡлы сәскәлеләр]]
| familia = [[Ҡуҙаҡлылар]]
| subfamilia = [[Елбәҙәк сәскәлеләр]]
| tribus = [[тирбәлеүселәр]]
| genus = '''Әсе борсаҡ'''
| commons = Category:Lupinus
| latin = {{btname|Lupinus|[[L.]]}}
| section name = Виды
| section text = 150—200 видов, включая<br />
''[[Lupinus albus]]''<br />
''[[Lupinus angustifolius]]''<br />
''[[Lupinus luteus]]''<br />
''[[Lupinus albifrons]]''<br />
''[[Lupinus arboreus]]''<br />
''[[Lupinus arizonicus]]''<br />
''[[Lupinus chamissonis]]''<br />
''[[Lupinus diffusus]]''<br />
''[[Lupinus excubitus]]''<br />
''[[Lupinus longifolius]]''<br />
''[[Lupinus microcarpus]]''<br />
''[[Lupinus mutabilis]]''<br />
''[[Lupinus nanus]]''<br />
''[[Lupinus nootkatensis]]''<br />
''[[Lupinus perennis]]''<br />
''[[Lupinus polyphyllus]]''<br />
''[[Lupinus sulphureus]]''<br />
''[[Lupinus texensis]]''<br />
''[[Lupinus tidestromii]]''
| wikispecies = Lupinus
| itis = 25916
| ncbi = 3869
}}


'''Әсе борсаҡ'''''(урыҫ. Люпин)'' — ҡуҙаҡлылар ғаиләһенә ҡараған был ырыуҙың 400-гә яҡын төрө бар. [[Сәскә]ләре  нектарһыҙ була, бал ҡорттары уның һеркәһен йыя.

== Биологик ҡылыҡһырлама ==
Тамыр системаһы формаһы буйынса үҙәк тамыр системана ҡарай. 1—2 м-ғаса тәрәнлеккә етергә мөмкин. Тамырҙарында бүлбеләр урынлашҡан. Унда  азотфиксациялаусы бүлбе  [[бактериялар|бактерия]]ры ''[[Rhizobium lupini]]'', һауанан [[азот]]ты йотоп, азотлы берләшмәләр барлыҡҡа килтерә.  Үҫемлек менән бүлбе бактериялары араһындағы симбиоз күренеше был. Үҫемлек — бүлбе бактериялары өсөн йәшәү мөхите һәм органик матдәләр сығанағы. Үҙ сиратында, улар үҫемлекте  азот менән тәьмин итәләр. 
[[Рәсем:Lupinenblaetter.jpg|left|thumb| япраҡтары аҫ яҡтан]]
[[Рәсем:Lupinus polyphyllus MHNT.BOT.2004.0.463.jpg |thumb|''Lupinus polyphyllus '']]

Һабағы  үлән  йәки ағасланған була. Ботаҡтары тура, йәки тәрмәшеүсе булып  тора.

Япраҡтары һабаҡта сиратлап урынлашҡан. Бармаҡ һымаҡ телгеләнгән ҡатмарлы япраҡтар.
{{Herb-stub}}
[[Категория:Ботаника]]
[[Категория:Үҫемлектәр]]
[[Категория:Сәскәлеләр]]
[[Категория:Ике өлөшлөләр]]
[[Категория:Күбәләк сәскәлеләр]]
[[Категория:Баллы үҫемлектәр]]
[[Категория:Дарыу үҫемлектәре]]
[[Категория:Урта диңгеҙ буйы флораһы]]
[[Категория:Төньяҡ Африка флораһы]]
[[Категория:Төньяҡ Америка флораһы]]
[[Категория:Көньяҡ Америка флораһы]]
[[Категория:Иген һәм ҡуҙаҡлылар культуралары]]
[[Категория:Сидераттар]]
Әсе борсаҡ(урыҫ. Люпин) — ҡуҙаҡлылар ғаиләһенә ҡараған был ырыуҙың 400-гә яҡын төрө бар. [[Сәскә]ләре  нектарһыҙ була, бал ҡорттары уның һеркәһен йыя.

 Биологик ҡылыҡһырлама 
Тамыр системаһы формаһы буйынса үҙәк тамыр системана ҡарай. 1—2 м-ғаса тәрәнлеккә етергә мөмкин. Тамырҙарында бүлбеләр урынлашҡан. Унда  азотфиксациялаусы бүлбе  бактерияры Rhizobium lupini, һауанан азотты йотоп, азотлы берләшмәләр барлыҡҡа килтерә.  Үҫемлек менән бүлбе бактериялары араһындағы симбиоз күренеше был. Үҫемлек — бүлбе бактериялары өсөн йәшәү мөхите һәм органик матдәләр сығанағы. Үҙ сиратында, улар үҫемлекте  азот менән тәьмин итәләр. 
left|thumb| япраҡтары аҫ яҡтан
thumb|Lupinus polyphyllus 

Һабағы  үлән  йәки ағасланған була. Ботаҡтары тура, йәки тәрмәшеүсе булып  тора.

Япраҡтары һабаҡта сиратлап урынлашҡан. Бармаҡ һымаҡ телгеләнгән ҡатмарлы япраҡтар.

Категория:Ботаника
Категория:Үҫемлектәр
Категория:Сәскәлеләр
Категория:Ике өлөшлөләр
Категория:Күбәләк сәскәлеләр
Категория:Баллы үҫемлектәр
Категория:Дарыу үҫемлектәре
Категория:Урта диңгеҙ буйы флораһы
Категория:Төньяҡ Африка флораһы
Категория:Төньяҡ Америка флораһы
Категория:Көньяҡ Америка флораһы
Категория:Иген һәм ҡуҙаҡлылар культуралары
Категория:Сидераттар