Ҡарасабан
{{Taxobox
| name       = Ҡарасабан
| image file = Melanitta fusca Thorburn.jpg
| image descr =Ата һәм инә ҡарасабан, рис. А. Торбёрна<ref>Рисунок из книги: Мензбир М. А. Охотничьи и промысловыя птицы Европейской России и Кавказа. 2 тома и атлас. М., типо-литография Т-ва И. Н. Кушнерев и Ко., 1900-1902.</ref>
| regnum     = Хайуандар
| phylum     = [[Хордалылар]]
| classis    = [[Ҡоштар]]
| ordo       = [[Ҡаҙ һымаҡтар]]
| familia    = [[Өйрәктәр]]
| genus      = [[Melanitta]]
| species    = '''Ҡарасабан'''
| latin      = {{btname|Melanitta fusca| <br />([[Linnaeus]], 1758)}}
| wikispecies = Melanitta fusca
| commons = Category:Melanitta fusca
| itis = 175163
| ncbi = 371864
}}
[[File:Melanitta fusca MHNT.ZOO.2010.11.28.3.jpg|thumb| ''Melanitta fusca'']]
{{Международная Красная книга|LC|141561}}
'''Ҡарасабан, ҡара өйрәк, торпан'''({{lang-ru|трупан}}) ({{lang-lat|Melanitta fusca}}) —

== Ҡылыҡһырлама ==
Һуна өйрәктәй. Күмәкләшеп йөрөйҙәр. Яҡшы сума. Муйынын, башын йыйыңҡырап йөрөй. Ата ҡоштоң ҡауырһындары ҡара, тик ҡанаттарындағы көҙгөләре генә [[аҡ]]. Ҡыҙғылт һары суҡышының төбө ҡалҡып тора. Инә һәм йәш өйрәктәрҙең дөйөм төҫө һорғолт көрән, кәүҙәһенең аҫ яғына ҡарай ағара бара. Башҡа өйрәктәр менән бутарлыҡ түгел.

== Тауышы ==
Тауышы тоноҡ һәм тупаҫ: «ҡррааҡ-ҡррааҡ».

== Йәшәү рәүеше ==
Урмандарҙағы һәм тауҙарҙағы күлдәрҙә йәшәй, һыу үҫемлектәре һәм бөжәктәре менән туҡлана. Ризыҡ артынан һыуға сумған саҡта, һыу аҫтына  10 метрғаса сума һәм  бер минут тотҡарлана ала. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Беҙҙә яҙлы-көҙлө үтеп барышлай ғына туҡтап китәләр. [[Башҡортотан]]да [[Талҡаҫ (күл)|Талҡаҫ]] күлендә күпләп оялайҙар. Ите өсөн аулайҙар.


== Таралышы ==
Был төр Евразияның төньяғында һәм Төньяҡ Америкала таралған. Ҡоштар бореаль (төньяҡ) ылыҫлы урмандарҙа, шулай уҡ тауҙағы күлдәрҙә оя ҡора. Урта бүлкәттәрҙә ҡышлайҙар. Рәсәй биләмәһендә  - Ҡара һәм Каспий диңгеҙҙәрендә.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{ЭСБЕ}}

{{ornithology-stub}}
[[Категория:Өйрәктәр]]
[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
[[Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар]]
[[Категория:Башҡортостандың Ҡыҙыл китабы:Ҡоштар]]
Ҡарасабан, ҡара өйрәк, торпан() () —

 Ҡылыҡһырлама 
Һуна өйрәктәй. Күмәкләшеп йөрөйҙәр. Яҡшы сума. Муйынын, башын йыйыңҡырап йөрөй. Ата ҡоштоң ҡауырһындары ҡара, тик ҡанаттарындағы көҙгөләре генә аҡ. Ҡыҙғылт һары суҡышының төбө ҡалҡып тора. Инә һәм йәш өйрәктәрҙең дөйөм төҫө һорғолт көрән, кәүҙәһенең аҫ яғына ҡарай ағара бара. Башҡа өйрәктәр менән бутарлыҡ түгел.

 Тауышы 
Тауышы тоноҡ һәм тупаҫ: «ҡррааҡ-ҡррааҡ».

 Йәшәү рәүеше 
Урмандарҙағы һәм тауҙарҙағы күлдәрҙә йәшәй, һыу үҫемлектәре һәм бөжәктәре менән туҡлана. Ризыҡ артынан һыуға сумған саҡта, һыу аҫтына  10 метрғаса сума һәм  бер минут тотҡарлана ала. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Беҙҙә яҙлы-көҙлө үтеп барышлай ғына туҡтап китәләр. Башҡортотанда Талҡаҫ күлендә күпләп оялайҙар. Ите өсөн аулайҙар.

 Таралышы 
Был төр Евразияның төньяғында һәм Төньяҡ Америкала таралған. Ҡоштар бореаль (төньяҡ) ылыҫлы урмандарҙа, шулай уҡ тауҙағы күлдәрҙә оя ҡора. Урта бүлкәттәрҙә ҡышлайҙар. Рәсәй биләмәһендә  - Ҡара һәм Каспий диңгеҙҙәрендә.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Өйрәктәр
Категория:Башҡортостан ҡоштары
Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар
Категория:Башҡортостандың Ҡыҙыл китабы:Ҡоштар