Ғәлиәхмәр
{{ТП-Рәсәй| Ғәлиәхмәр|ауыл
 |статус =
 |башҡортса исеме = Ғәлиәхмәр
 |төп исеме =
 |ил =
 |герб = 
 |флаг = 
 |герб киңлеге = 
 |флаг киңлеге = 
 |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |lat_dir =
 |lon_dir =
 |CoordAddon  =  |CoordScale = 
 |ЯндексКарта  = 
 |ил картаһы = 
 |регион картаһы = 
 |район картаһы = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө = төбәк
 |регион = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион = 
 |район төрө = район
 |район = Учалы районы
 |теҙмәләге район = 
 |вид поселения  = ауыл советы
 |поселение = Амангилде ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Амангилде
 |теҙмәләге урынлашыу = 
 |эске бүленеү = 
 |милли состав = [[башҡорттар]]
 |башлыҡ = 
 |нигеҙ һалыныу = 
 |беренсе телгә алыу = 
 |элекке исемдәре = 
 |статус (башлап) = 
 |майҙан = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                  = 
 |рәсми тел = 
 |рәсми тел-ref    = 
  |халыҡ = 124
  |иҫәп алыу йылы = 2010
  |тығыҙлыҡ = 
  |агломерация = 
  |конфессия составы = [[ислам|мосолмандар]]
  |этнохороним = 
 |ваҡыт бүлкәте = +5
 |DST                     =
 |почта индексы = 453748
 |почта индекстары = 
 |телефон коды = 34791 
 |автомобиль коды = 02, 102
 |танымлаусы төрө = 
 |һансал танымлаусы = 80253810003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                    = 
 |сайт теле              = 
 |сайт теле 2            = 
 |сайт теле 3            = 
 |сайт теле 4            = 
 |сайт теле 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
}}
'''Ғәлиәхмәр''' — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл, Амангилде ауыл советына ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны — 124 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453748, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253810003.

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы (ҡала)|Учалы]]): 67 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ҡаҙаҡҡол]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Урал-Тау (Белорет районы)|Урал-Тау]]): 23 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref><ref>{{БЭ2013|90201}}</ref>.

== Тарихы ==
Нуғай даруғаһы Тиләү башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә, Миндәк йылғаһы эргәһендә Ғәлиәхмәр ауылына нигеҙ һалған. 1795 йылда унда 17 йортта 96 кеше иҫәпләнгән. X рәүиз  буйынса унда 60 йортта 306 кеше иҫәпкә алынған. 

1866 йылда Әхмәр, Галишкино, Долино атамалары менән теркәлгән.

25 майҙан 25 авгусҡа тиклем 27 ихатанан (240 кеше) торған 20 арба йәйләүгә сыҡҡан. Уларҙың 246 аты, 223 һыйыры, 100 һарығы, 30 баш кәзәһе булған. Шулай уҡ игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында 80 йортта 397 кеше теркәлгән.<ref>{{ИСДБ|страница=23}}</ref>.

Ғәлиәхмәр ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар<ref>{{БЭ2013|90201}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||124||63||61||50,8||49,2
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Минһажетдинова Мәүзифа Мәғәфүр ҡыҙы]] (6.9.1901, Ырымбур губернаһы, Троицк өйәҙе, Ғәлиәхмәр ауылы (БР-ның Учалы районы) – 14.3.1989, Ҡобағош ауылы, Учалы районы, БАССР), әкиәтсе. Тыуған ауылында мәҙрәсәлә уҡыған. Башҡорт халыҡ ауыҙ-тел ижадын яҡшы белгән, нәфис һүҙ оҫтаһы була. Мәүзифа Мәғәфүр ҡыҙынан XX быуаттың 60-сы йылдарында Минһажетдинов М. Х. бер өлөшө «Башҡорт халыҡ ижады» йыйынтығына ингән 30-ға яҡын әкиәтен яҙып алған. Мәүзифа әбейҙең ижадына «Хуш, Уралым!» йыры инә<ref>{{БЭ2013|104495}}</ref><ref>Бәҙретдинов С. М. Ғүмер артында – ғүмер. Өфө, 1996. Сказки Мавзифы Магафуровны Мингажетдиновой //Фольклор народов РСФСР. Уфа, Вып.1.</ref>.

== Урамдар ==
* Тау тыҡрығы  ({{lang-ru|Горный переулок}})
* Имәләй урамы  ({{lang-ru|улица Ималяй}})
* Шоссе урамы  ({{lang-ru|Шоссейная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000077.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан]</ref>

== Башҡорт халыҡ ижады информаторҙары ==
* ''Күбәләк-Теләү нәҫеленең сығышы''. Учалы районы Ғәлиәхмәр ауылы Хәмитов Фәйзрахман Кашаф улынан С. Сөләймәнова яҙып алған. — БЛ, № 11; БХИ, РЛ, № 42; БНТ, ПЛ, № 144. Йөкмәткеһе һәм стиле менән әкиәткә яҡын торған легенда<ref>[https://vk.com/topic-41267414_48165319 Башҡорт халыҡ ижады. II том. Риүәйәттәр, легендалар. — Өфө: Китап, 1997]</ref>. 

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Бәҙретдинов С. М. Ғүмер артында – ғүмер. Өфө, 1996. Сказки Мавзифы Магафуровны Мингажетдиновой //Фольклор народов РСФСР. Уфа, Вып.1. 

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|90201}}
* [http://ufagen.ru/places/uchalinskiy/galiahmerovo.html www.ufagen.ru сайтында ауылдың тарихы тураһында]
* {{ИСДБ|страница=23}}

{{Учалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]
Ғәлиәхмәр — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл, Амангилде ауыл советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны — 124 кеше.
Почта индексы — 453748, ОКАТО коды — 80253810003.

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 67 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡаҙаҡҡол): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Урал-Тау): 23 км.

 Тарихы 
Нуғай даруғаһы Тиләү башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә, Миндәк йылғаһы эргәһендә Ғәлиәхмәр ауылына нигеҙ һалған. 1795 йылда унда 17 йортта 96 кеше иҫәпләнгән. X рәүиз  буйынса унда 60 йортта 306 кеше иҫәпкә алынған. 

1866 йылда Әхмәр, Галишкино, Долино атамалары менән теркәлгән.

25 майҙан 25 авгусҡа тиклем 27 ихатанан (240 кеше) торған 20 арба йәйләүгә сыҡҡан. Уларҙың 246 аты, 223 һыйыры, 100 һарығы, 30 баш кәзәһе булған. Шулай уҡ игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында 80 йортта 397 кеше теркәлгән..

Ғәлиәхмәр ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь124636150,849,2
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Билдәле шәхестәре 
 Минһажетдинова Мәүзифа Мәғәфүр ҡыҙы (6.9.1901, Ырымбур губернаһы, Троицк өйәҙе, Ғәлиәхмәр ауылы (БР-ның Учалы районы) – 14.3.1989, Ҡобағош ауылы, Учалы районы, БАССР), әкиәтсе. Тыуған ауылында мәҙрәсәлә уҡыған. Башҡорт халыҡ ауыҙ-тел ижадын яҡшы белгән, нәфис һүҙ оҫтаһы була. Мәүзифа Мәғәфүр ҡыҙынан XX быуаттың 60-сы йылдарында Минһажетдинов М. Х. бер өлөшө «Башҡорт халыҡ ижады» йыйынтығына ингән 30-ға яҡын әкиәтен яҙып алған. Мәүзифа әбейҙең ижадына «Хуш, Уралым!» йыры инәБәҙретдинов С. М. Ғүмер артында – ғүмер. Өфө, 1996. Сказки Мавзифы Магафуровны Мингажетдиновой //Фольклор народов РСФСР. Уфа, Вып.1..

 Урамдар 
 Тау тыҡрығы  ()
 Имәләй урамы  ()
 Шоссе урамы  ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан

 Башҡорт халыҡ ижады информаторҙары 
 Күбәләк-Теләү нәҫеленең сығышы. Учалы районы Ғәлиәхмәр ауылы Хәмитов Фәйзрахман Кашаф улынан С. Сөләймәнова яҙып алған. — БЛ, № 11; БХИ, РЛ, № 42; БНТ, ПЛ, № 144. Йөкмәткеһе һәм стиле менән әкиәткә яҡын торған легендаБашҡорт халыҡ ижады. II том. Риүәйәттәр, легендалар. — Өфө: Китап, 1997. 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Бәҙретдинов С. М. Ғүмер артында – ғүмер. Өфө, 1996. Сказки Мавзифы Магафуровны Мингажетдиновой //Фольклор народов РСФСР. Уфа, Вып.1. 

 Һылтанмалар 
 
 www.ufagen.ru сайтында ауылдың тарихы тураһында
 

Категория:Учалы районы ауылдары