8 март
{{Ук}}
'''8 март''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 67-се ([[кәбисә йыл]]ында 68-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 298 көн ҡала.
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-03-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
* {{Флагификация|ООН}}: [[Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө|Ҡатын-ҡыҙҙар көнө]].
* {{Ер}} [[Ер]]: [[Математика]] көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|Албания}}; {{Флагификация|Лаос}}; {{Флагификация|Тажикстан}}: Әсәләр көнө.
* {{Флагификация|Замбия}}: Йәштәр көнө.
* {{Флагификация|Либерия}}: Вафат булғандар көнө.
* {{Флагификация|Сирия}}: Революция көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Флагификация|АҠШ}}: Диетологтар көнө.
}}</onlyinclude> 

== {{Ваҡиғалар}} ==
* [[1914]]: «Работница» журналының беренсе һаны сыға.
* [[1965]]: Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө 8 март ял көнө тип иғлан ителә.

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Кулясов Алексей Матвеевич]] (1875—1933), [[дин]] әһеле. 1905—1907 йылдарҙа «Церковно-общественная жизнь» журналы хәбәрсеһе. 1921—1933 йылдарҙа Богородский-Өфө сиркәүе руханийы. «Уфимский церковно-народный голос» журналын һәм Көнсығыш-рус мәҙәни-мәғрифәт йәмғиәтен ойоштороусыларҙың береһе. Сәйәси золом ҡорбаны. Сығышы менән хәҙерге [[Татарстан Республикаһы]]ның [[Мамадыш районы]] Покровское  ауылынан.
* [[Кәлимуллин Сәмиғулла Ғибәт улы]] (1915—15.10.1971), архитектор, 1952—1956 йылдарҙа «Башпроект» республика проект контораһының, 1960—1964 йылдарҙа [[Өфө]] ҡала Советы башҡарма комитетының баш архитекторы. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1947 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Өфөләге күп кенә биналарҙың, шул иҫәптән [[Башҡорт дәүләт университеты]]ның һәм [[Өфө дәүләт авиация техник университеты]]ның төп корпустары проекттары авторы, шулай уҡ [[Стәрлетамаҡ]] һәм [[Белорет]] ҡалалары генпландарын төҙөүселәрҙең береһе.   Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Мәсетле районы]] [[Дыуан-Мәсетле]] ауылынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Бикбулатов Ренат Мисбах улы]] (1940—29.05.1995), ғалим-[[Вирусология|вирусолог]], 1964—1995 йылдарҙа СССР һәм Рәсәй Медицина фәндәре академияһының Д. К. Ивановский исемендәге Вирусология институтының ғилми хеҙмәткәре. Медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1992). СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1984). Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан.
* [[Лютер Роберт Эрнестович]] (1945), [[музыка]]нт, 2005—2009 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры]]ның баш дирижёры. [[Молдова Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре. Сығышы менән хәҙерге [[Тверь өлкәһе]]нең Бежецк ҡалаһынан.
* [[Исхаҡов Наил Йәмил улы]] (1950), хеҙмәт ветераны. [[Көйөргәҙе районы]] Киров исемендәге колхоздың элекке тракторсы-машинисы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1999), [[Салауат Юлаев ордены]] кавалеры (2004). Сығышы менән ошо райондың [[Яңы Мораптал]] ауылынан.
* [[Шәйхетдинов Вәғиз Ғәйнелғилем улы]] (1955), рәссам. 1986 йылдан СССР Рәссамдар союзының йәштәр бүлеге, 1995 йылдан — Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2012). 
* [[Латыпов Мәүзир Хаммат улы]] (1960), хужалыҡ эшмәкәре. 1991 йылдан [[Туймазы районы]]ның «Ҡуш-бүләк» крәҫтиән хужалығы директоры.  Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш (2008—2013) [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм Башҡортостан Республикаһының  атҡаҙанған [[ауыл хужалығы]] хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондың [[Иҫке Туймазы]] ауылынан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Кадомцев Эразм Самуилович]] (1881—6.03.1965), революцион хәрәкәт эшмәкәре. 1901 йылдан РСДРП ағзаһы. 1904—1905 йылдарҙағы [[рус-япон һуғышы]]нда һәм [[Рәсәйҙә Граждандар һуғышы|Рәсәйҙәге граждандар һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1917—1918 йылдарҙа Ҡораллы халыҡ хәрби ойошмаларының [[Өфө губернаһы|Өфө губерна]] штабы начальнигы, артабан [[Совет Рәсәйе]]нең һәм [[СССР]]-ҙың төрлө яуаплы вазифаларында. [[Ленин ордены]] кавалеры. 
* [[Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы]] (1921—8.03.1944), [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда, кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплап, батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының пулемёт взводы командиры, гвардия лейтенанты. [[Советтар Союзы Геройы]] (1944, үлгәндән һуң).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Рәхмәтуллина Йыһания Ғиндулла ҡыҙы]] (1936), [[йыр]]сы (лирик драматик сопрано). 1965—1994 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры]] солисы. 1971 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы]] (1976). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Кушнаренко районы]] Әхмәт ауылынан. 
* [[Сәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы]] (1936–4.07.2008), [[театр]] актёры. 1959—1995 йылдарҙа хәҙерге [[Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры]] актёры. 1961 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы]] (1989). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Ҡыйғы районы]] [[Абзай (Ҡыйғы районы)|Абзай]] ауылынан. 
* [[Тләүбирҙина Таңһылыу Шәнгәрәй ҡыҙы]] (1946), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. [[Күмертау]] ҡала үҙәк дауаханаһының функциональ диагностика табибы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1995), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1990). 
* [[Антипов Владимир Петрович]] (1951), [[ауыл хужалығы]] һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1986 йылдан [[Федоровка районы]] «Рассвет» һәм «Искра» хужалыҡтары, бер үк ваҡытта 2006 йылдан — район Советы рәйесе. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм Башҡортостан Республикаһының (2006) атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондың Митюковка утарынан (хәҙер бөткән). 
* [[Биҡҡолов Мөбәрәк Мираҫбай улы]] (1956), хәрби хеҙмәткәр, полковник. 2000—2011 йылдарҙа [[Рәсәй Федерацияһы Федераль именлек хеҙмәте]]нең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары. [[Почёт ордены]] кавалеры (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Баймаҡ районы]] [[Иҫке Сибай]] ауылынан. 
* [[Шәрифуллин Владислав Муллағәли улы]] (1956), музыкант, Ҡыйғы районының «Умырзая» вокаль-инструменталь ансамбле етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондан. 
* [[Ниғмәтуллин Урал Миңлебай улы]] (1961), [[«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы]] хеҙмәткәре, йырсы. [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре]] (2008). 
* [[Ҡазбулатова Рәйсә Рәйес ҡыҙы]] (1966), тележурналист, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының нәфис программалар бүлеге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.  }}
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Мөхәмәтзарипов Ғәбделғаян Зекриә улы]] (1907—12.05.1999), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]] яугиры, ҡыҙылармеец.
* [[Нагаева Мәфтуха Ғиниәт ҡыҙы]] (1907—1.04.1995), [[Педагогика|педагог]]. 1927 йылдан хәҙерге [[Йылайыр районы|Йылайыр]] һәм [[Баймаҡ районы|Баймаҡ]] районы мәктәптәре, 1936 йылдан [[Ишембай]] ҡалаһының 1-се мәктәбе уҡытыусыһы; 1942—1958 йылдарҙа Ишембайҙың 3-сө башҡорт мәктәбе (хәҙер [[Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернаты]]) уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1942—1949 йылдарҙа — директоры. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] (1945) кавалеры. РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1944).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Фәйезова Фатима Фәтхулла ҡыҙы]] (1917—?), фельдшер-акушер. 1940—1987 йылдарҙа [[Әбйәлил районы]] [[Буранғол (Әбйәлил районы)|Буранғол]] фельдшер-акушер пункты мөдире. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1976). Сығышы менән район үҙәге [[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]] ауылынан. 
* [[Байегетова Роза Исмәғил ҡыҙы]] (1932—2020), сауҙа алдынғыһы. 1951 йылдан һәм 1960—1983 йылдарҙа [[Баймаҡ районы]]ның [[Үрге Таулыҡай]], 1953—1960 йылдарҙа — [[1-се Этҡол]] ауылындағы магазин мөдире. Сауҙа хеҙмәткәрҙәренең Бөтә Союзы съезы делегаты ([[Мәскәү]], 1972). Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971, 1976), [[СССР]] ҡулланыусылар кооперацияһы отличнигы (1966). Сығышы менән Үрге Таулыҡай ауылынан.
* [[Килдейәров Зиннәт Шәрип улы]] (1937—10.02.2014), механизатор. 1957—1997 йылдарҙа Әбйәлил районының 22-се партсъезд исемендәге колхоз тракторсыһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1973) ордендары кавалеры, коммунистик хеҙмәт ударнигы (1983). Сығышы менән ошо райондың Буранғол ауылынан.
* [[Айытҡолова Мәүжиҙә Рахманғол ҡыҙы]] (1942—29.04.2010), [[Педагогика|педагог]], йәмәғәтсе. 1964—2000 йылдарҙа Баймаҡ интернат-лицейы уҡытыусыһы. «Ҡомартҡы» башҡорт халыҡ йырҙары ансаблен ойоштороусы һәм уның тәүге етәксеһе (1982—2008). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1997), [[СССР]]-ҙың мәғариф (1984), [[РСФСР]]-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1984). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның Баймаҡ районы [[Иҫке Сибай]] ауылынан. 
* [[Күсимов Салауат Таһир улы]] (1942), [[фән]] һәм юғары мәктәп ветераны, [[фән|ғалим]]-[[Инженерлыҡ эше|инженер]]-[[электр]]ик, йәмәғәтсе. 1970 йылдан [[Өфө авиация институты]] һәм [[Өфө дәүләт авиация техник университеты]] уҡытыусыһы, кафедра мөдире, ректор вазифаһын башҡарыусы; 1992—2003 йылдарҙа — ректор; Башҡортостан Республикаһының беренсе, икенсе һәм өсөнсө саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы]]ның мөхбир ағзаһы (1998), техник фәндәр кандидаты (1971), профессор (1991). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002), [[Рәсәй]]ҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2002), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1985). «Почёт Билдәһе» (1985) һәм [[Почёт ордены (Рәсәй)|Почёт]] (2005) һәм [[«Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены|«Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн»]] (2012) ордендары кавалеры. 
* [[Потапова Галина Александровна]] (1947), педагогик хеҙмәт ветераны. 1983—2012 йылдарҙа [[Йылайыр районы]] [[Юлдыбай]] урта мәктәбенең [[физика]] һәм [[астрономия]] уҡытыусыһы, 104-се һөнәри училище директорының уҡыу-тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары. [[Башҡортостан]]дың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.
* [[Шабанова Татьяна Дмитриевна]] (1947),  юғары мәктәп ветераны, ғалим-[[Тел ғилеме|тел белгесе]]. 1971 йылдан [[Башҡорт дәүләт педагогия институты]] һәм [[М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты]] уҡытыусыһы, 1977—1988 йылдарҙа [[инглиз теле]] кафедраһы мөдире,  1996—2006 йылдарҙа — сит телдәр факультеты деканы. Филология фәндәре кандидаты (1999), профессор (1999). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002), Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре .  
* [[Реан Артур Александрович]] (1957), ғалим-[[Психология|психолог]], юғары мәктәп уҡытыусыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре; [[Психология]] фәндәре докторы (1992), профессор (1994), Рәсәй авторҙар йәмғиәтенең ағза-корреспонденты (1996), психология һәм йәш физиологияһы бүлексәһе академигы (2016). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007).  }}
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Ишембаева Хәжәр Сәғит ҡыҙы]] (1908—18.10.1991), [[ауыл хужалығы]] хеҙмәткәре. 1932—1934 йылдарҙа хәҙерге [[Ишембай районы]]ның «Башҡортостан» [[колхоз]]ы бригадиры. 1-се [[Бөтә Союз]] ударник колхозсылар съезы делегаты (1933). [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры (1933).
* [[Нурасов Сәлим Хәбиб улы]] (1908—18.10.1984), [[Малсылыҡ|малсы]]. 1926 йылдан хәҙерге [[Баймаҡ районы]] Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге колхоз эшсеһе; 1952 йылдан — веттехник, 1962 йылдан — ферма мөдире. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры (1949). Сығышы менән ошо райондың [[Муллаҡай (Баймаҡ районы)|Муллаҡай]] ауылынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Ғүмәров Сәлимйән Ялал улы]] (1933), ғалим-[[әҙәбиәт ғилеме|әҙәбиәт белгесе]], [[Журналистика|журналист]]. 1971—2005 йылдарҙа [[«Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы]]ның баш мөхәррире. [[Филология]] фәндәре кандидаты (1980). Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы. [[БАССР Юғары Советы|Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1993).
* [[Хәйҙәров Рифҡәт Ғәйнел улы]] (1933), механизатор. [[Ҡариҙел районы]] Салауат исемендәге колхоздың элекке тракторсыһы һәм комбайнсыһы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Туйыш]] ауылынан. 
* [[Булатова Сәрүәр Ғәлимйән ҡыҙы]] (1938), малсы, күп [[бала]]лы әсә. 1965—1989 йылдарҙа Баймаҡ районы «Баймаҡ» совхозы һауынсыһы. 3-сө дәрәжә [[Хеҙмәт Даны ордены|Хеҙмәт Даны]] (1978), 1-се (1981) һәм 2-се (1974) дәрәжә [[«Әсәлек даны» ордены|«Әсәлек даны»]] ордендары кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Алғаҙы]] ауылынан.
* [[Мәзитов Йәүҙәт Йыһанур улы]] (1943), [[Төҙөлөш|төҙөүсе]], йәмәғәтсе. 1961—1998 йылдарҙа «Салауатстрой» тресы эшсеһе, бригадиры, мастеры. [[Башҡорт АССР-ы]]ның 11-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты. [[КПСС]]-тың 27-се съезы делегаты. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1985). [[Салауат (ҡала)|Салауат ҡалаһы]]ның почётлы гражданы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Саҡмағош районы]]ның [[Үрнәк (Саҡмағош районы)|Үрнәк]] ауылынан.
* [[Сулимов Геннадий Васильевич]] (1948), [[Педагогика|педагог]]. [[Октябрьский (ҡала)|Октябрьский]] ҡалаһы 2-се гимназияһының элекке физик культура уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре. 
* [[Атанова Гөлшат Ғарифйән ҡыҙы]] (1953), хеҙмәт ветераны. 1975—2002 йылдарҙа [[Хәйбулла районы]] [[Бүребай]] көнкүреш йорто парикмахеры. [[РСФСР]] Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1982). Коммунистик хеҙмәт ударнигы (1982). Сығышы менән ошо ауылдан.
* [[Фархшатова Луиза Азамат ҡыҙы]] (1953), тележурналист, режиссёр. 2000—2006 йылдарҙа [[Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы]]ның генераль директор урынбаҫары. [[«Тамыр» балалар студияһы]]н ойоштороусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1994). [[Зәйнәб Биишева исемендәге премия]] лауреаты (2012).
* [[Абдуллин Заһир Нәҡи улы]] (1958), [[Инженерлыҡ эше|инженер-механик]], ауыл хужалығы, [[төҙөлөш]] тармағы һәм [[Муниципаль район|муниципаль органдар]] хеҙмәткәре. 2000—2009 йылдарҙа [[Ҡыйғы районы]] хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (2003) һәм атҡаҙанған төҙөүсеһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Дыуан районы]]ның [[Ҡәҙер (Дыуан районы)|Ҡәҙер]] ауылынан.
* [[Зыязетдинова Клара Хәмиҙулла ҡыҙы]] (1963—1.12.2012), [[колхоз]]сы. 1957 йылдан [[Дүртөйлө районы]] Крупская исемендәге колхоздың [[йәшелсә]] үҫтереүсеһе. 1960 йылдан — звеновойы, 1974 йылдан — малсы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1972). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Илеш районы]]ның [[Сәйетҡол (Илеш районы)|Сәйетҡол]] ауылынан.
* [[Камалов Марат Ғофран улы]] (1963—5.06.2008), зоотехник. 1997 йылдан Дүртөйлө районы БАССР-ҙың 50 йыллығы исемендәге колхоздың баш зоотехнигы, 1998 йылдан — рәйесе. 2005—2008 йылдарҙа Вәлиев исемендәге тоҡомсолоҡ заводының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2004). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Илеш районының [[Татар Мөнәүезе]] ауылынан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Сәҙертдинов Зөфәр Сәҙертдин улы]] (1924—21.04.2017), [[инженерлыҡ эше|инженер]]-[[төҙөлөш|төҙөүсе]], [[дәүләт]] органы хеҙмәткәре.  [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы.  1975—1986 йылдарҙа [[СССР]]-ҙың монтаж һәм махсус төҙөлөш эштәре министры урынбаҫары. [[РСФСР]]-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе, [[Ленин ордены|Ленин]], [[Октябрь Революцияһы ордены|Октябрь Революцияһы]], 1-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]], [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]], ике [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены|Ҡыҙыл Йондоҙ]], [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] һәм 3-сө дәрәжә [[Дан ордены|Дан]] ордендары кавалеры. 
* [[Шәймөхәмәтов Әхнәф Хужа улы]] (1924–9.09.1997), [[ауыл хужалығы]] хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1947 йылдан [[Тәтешле районы]] Чкалов исемендәге, 1952—1975 йылдарҙа — Крупская исемендәге колхоз рәйесе. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Һәүәләй (Тәтешле районы) |Һәүәләй]] [[ауыл]]ынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Ғәниев Наил Сәйетгәрәй улы]] (1929—10.12.2007), [[инженерлыҡ эше|инженер-механик]]-[[фән|ғалим]]. 1953–2007 йылдарҙа [[Ҡазан]] технология институты (1992 йылдан — университет) [[уҡытыусы]]һы, шул иҫәптән 1973–1998 йылдарҙа теоретик механика кафедраһы мөдире. [[Физика]]‑[[математика]] [[фән докторы|фәндәре докторы]] (1972), профессор (1974). [[Татарстан Республикаһы]]ның атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Йәрмәкәй районы]] [[Исламбаҡты]] ауылынан.
* [[Алсынбаев Мәхәмәт Мәхәмәтулла улы]] (1949), хирург-ғалим, йәмәғәтсе. 1995—2010 йылдарҙа «Иммунопрепарат» предприятиеһының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 2‑се һәм 3‑сө саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. [[Медицина]] фәндәре докторы (2003), профессор (2007). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (1999), Башҡортостан Республикаһы атҡаҙанған табибы (1995) һәм Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе. [[Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй) |Дуҫлыҡ]] һәм [[Салауат Юлаев (орден)|Салауат Юлаев]] ордендары кавалеры. [[Архангел районы]]ның почётлы гражданы. 
* [[Дәүләтов Олоҡман Биккис улы]] (1964), механизатор. [[Мәләүез районы]] «Ашҡаҙар» хужалығының тракторсы-машинисы. Башҡортостан Республикаһы атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2021). Сығышы менән ошо райондың [[Корнеевка (Мәләүез районы)|Корнеевка]] ауылынан.
* [[Жариков Дмитрий Сергеевич]] (1984), [[спорт]]сы. [[Өфө]] ҡалаһындағы Олимпия резервының махсуслашҡан балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Байдаркала һәм каноэла ишеү буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2003).   }}
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:8 мартта тыуғандар</categorytree>''
* [[1865]]: Николай Кравков, [[Рәсәй империяһы]] һәм [[Совет Рәсәйе]] [[Физиология|физиологы]], фармаколог, [[СССР]] [[фармакология]]һына нигеҙ һалыусы.
* [[1870]]: Михаил Бонч-Бруевич, Рәсәй империяһы һәм СССР ғалимы, геодезист, хәрби теоретик.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1870]]: Иван Скворцов-Степанов, СССР-ҙың дәүләт һәм [[КПСС|партия]] эшмәкәре, [[тарих]]сы, [[иҡтисад]]сы.
* [[1875]]: Пётр Ганнушкин, Рәсәй империяһы һәм СССР ғалим-психиатры, юғары мәктәп уҡытыусыһы.
* [[1905]]: Александр Родимцев, хәрби эшмәкәр, генерал-полковник, ике тапҡыр [[Советтар Союзы Геройы]].
* [[1930]]: Юрий Рытхэу, СССР һәм [[Рәсәй]]ҙең чукот яҙыусыһы.
* [[1930]]: Альберт Хачатуров, СССР кинорежиссёры, Үзбәк ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
* [[1975]]: Солтан Ибраһимов, Рәсәй [[бокс]]ёры, 2000 йылғы [[Олимпия уйындары]]ның көмөш призёры.   }}

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:8 мартта вафат булғандар</categorytree>''
* [[1869]]: [[Гектор Берлиоз]], [[Франция]] композиторы.
* [[1944]]: [[Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы]], [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда батырҙарса һәләк булған яугир, [[Советтар Союзы Геройы]] (1944).

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|В08]]
[[Категория:8 март]]
8 март — григориан стиле буйынса йылдың 67-се (кәбисә йылында 68-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 298 көн ҡала.

 

  
 1914: «Работница» журналының беренсе һаны сыға.
 1965: Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө 8 март ял көнө тип иғлан ителә.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1865: Николай Кравков, Рәсәй империяһы һәм Совет Рәсәйе физиологы, фармаколог, СССР фармакологияһына нигеҙ һалыусы.
 1870: Михаил Бонч-Бруевич, Рәсәй империяһы һәм СССР ғалимы, геодезист, хәрби теоретик.

   

 1869: Гектор Берлиоз, Франция композиторы.
 1944: Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы, Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, Советтар Союзы Геройы (1944).

  

В08
Категория:8 март