Дауыт (Башҡортостан)
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Даутово
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Дауыт}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min = 21 |lat_sec = 51
 | lon_deg                  = 58 |lon_min = 30 |lon_sec = 52
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Әбйәлил районы{{!}}Әбйәлил
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = Асҡар ауыл Советы (Әбйәлил районы){{!}}Асҡар ауыл Советы 
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Даутово (Башкортостан) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Даутово (Башкортостан) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453620
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80201810003
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
{{БМ|Дауыт (мәғәнәләр)}}

'''Дауыт''' ({{lang-ru|Даутово}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл. [[Асҡар ауыл Советы (Әбйәлил районы)|Асҡар ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 352 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80201810003.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 3 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Магнитогорск]]): 50 км

Дауыт ауылы [[Оло Ҡыҙыл]] йылғаһы ҡушылдығы [[Иҙәш]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]] ауылынан төньяҡҡа табан 3 километр һәм [[Магнитогорск]] тимер юл станцияһынан көнбайышҡа табан 50 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|83495}}</ref>.

== Тарихы ==
Дауыт ауылына [[Нуғай даруғаһы]] [[Тамъян]] улусы башҡорттары [[XVIII быуат]]тың 2-се яртыһында үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә нигеҙ һалған.

Ауыл [[1778 йыл]]да Тамъян улусы старшинаһы вазифаһын башҡарған йөҙ башы Дауыт Сәфәровтың исемен йөрөтә. Уның улдары Ильяс, Исхаҡ, Мөхәмәтрәхим, Юлдыбай Дауытовтар, 1768—1793 йылдарҙа тыуған.

[[1795 йыл]]да ауылдағы 22 йортта 142 кеше (типтәрҙәр ҙә иҫәпкә алынған), [[1866 йыл]]да 35 йортта — 210 кешк йәшәгән. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр<ref>{{ИСДБ|страница=38}}</ref>.

Бында 1814 йылдың 14 мартында [[Париж]]ды алыуҙа ҡатнашыусы, көмөш миҙалдар кавалеры Ғәле Муталлапов йәшәгән.

Дауыт һәм Исхаҡ ауылдары араһында ғаилә бәйләнештәре бар. V ревизия мәғлүмәттәре буйынса Дауыт ауылында 22 ихата була, унда 138 кеше йәшәй, шул иҫәптән 4 типтәр була. [[1859 йыл]]да 35 ихатала 205 кеше йәшәгән. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, унда 303 кеше йәшәгән. 56 йорт булған.

Халыҡ малсылыҡ менән шөғөлләнгән. 180 кеше йәшәгән 25 йортта 150 [[ат]], 100 [[һарыҡ]], 80 [[һыйыр]], 70 [[кәзә]] иҫәпләнгән. Темәс, Урал Устанды, Тайлаҡ йылғалары буйлап күсеп йөрөгәндәр. Һөрөнтө ерҙәре 28 дисәтинә генә була. 200 бот яҙғы иген сәскәндәр<ref>{{ИСДБ|страница=38}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Даутово (Башкортостан) }}
; Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name="справочник09">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||284||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||303||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||213||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||212||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||224||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||306||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||352||179||173||50,9||49,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Хәсәнов Юлай Иҙрис улы]] (23.02.1931—21.01.2010), мәғариф эшмәкәре. 1949 йылдан [[Әбйәлил районы]] мәктәптәре уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1965 йылдан [[Йәнгел]] урта мәктәбенең директор урынбаҫары, 1967—1992 йылдарҙа — директоры. РСФСР (1976) һәм Башҡорт АССР-ы (1980) мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, СССР-ҙың мәғариф (1980), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы (1967) отличнигы. [[Ленин ордены|Ленин]] (1981) һәм [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] ордендары (1971) кавалеры<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/94820/ Башҡорт энциклопедияһы — Хәсәнов Юлай Иҙрис улы]{{ref-ru}}{{V|14|03|2021}}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Еңеүҙең 60 йыллығы урамы ({{lang-ru|}} 60 лет Победы (улица)
* Әбйәлил урамы ({{lang-ru|}} Абзелиловская (улица)
* Ғәйфулла Сарбаев урамы ({{lang-ru|}} Гайфуллы Сарбаева (улица)
* Ҡыҙыл урамы ({{lang-ru|}} Кизильская (улица)
* Георгий Васев урамы ({{lang-ru|}} Георгий Васев (улица)
* Ҡырҡты-тау урамы ({{lang-ru|}} Кыркты-тау (улица)
* Нурғәле Фәхретдинов урамы ({{lang-ru|}} Нургали Фахретдинова (улица)
* Рәүеф Дәүләтов урамы ({{lang-ru|}} Рауфа Давлетова (улица)
* Салауат Юлаев урамы ({{lang-ru|}} Салавата Юлаева (улица)
* Сәлимйән Ғәйнуллин урамы ({{lang-ru|}} Салимьяна Гайнуллина (улица)
* Сәләх Кулибай урамы ({{lang-ru|}} Саляха Кулибая (улица)
* Шәкир Биҡҡолов урамы ({{lang-ru|}} Шакира Биккулова (улица)
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000003.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|24|02|2021}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}} {{V|24|02|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|83495}}
* {{ИСДБ|страница=38}} 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Әбйәлил районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]
Дауыт () — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районындағы ауыл. Асҡар ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 352 кеше булған.
ОКАТО коды — 80201810003.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 3 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Асҡар): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 50 км

Дауыт ауылы Оло Ҡыҙыл йылғаһы ҡушылдығы Иҙәш йылғаһы буйында, район үҙәге Асҡар ауылынан төньяҡҡа табан 3 километр һәм Магнитогорск тимер юл станцияһынан көнбайышҡа табан 50 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Дауыт ауылына Нуғай даруғаһы Тамъян улусы башҡорттары XVIII быуаттың 2-се яртыһында үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған.

Ауыл 1778 йылда Тамъян улусы старшинаһы вазифаһын башҡарған йөҙ башы Дауыт Сәфәровтың исемен йөрөтә. Уның улдары Ильяс, Исхаҡ, Мөхәмәтрәхим, Юлдыбай Дауытовтар, 1768—1793 йылдарҙа тыуған.

1795 йылда ауылдағы 22 йортта 142 кеше (типтәрҙәр ҙә иҫәпкә алынған), 1866 йылда 35 йортта — 210 кешк йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

Бында 1814 йылдың 14 мартында Парижды алыуҙа ҡатнашыусы, көмөш миҙалдар кавалеры Ғәле Муталлапов йәшәгән.

Дауыт һәм Исхаҡ ауылдары араһында ғаилә бәйләнештәре бар. V ревизия мәғлүмәттәре буйынса Дауыт ауылында 22 ихата була, унда 138 кеше йәшәй, шул иҫәптән 4 типтәр була. 1859 йылда 35 ихатала 205 кеше йәшәгән. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, унда 303 кеше йәшәгән. 56 йорт булған.

Халыҡ малсылыҡ менән шөғөлләнгән. 180 кеше йәшәгән 25 йортта 150 ат, 100 һарыҡ, 80 һыйыр, 70 кәзә иҫәпләнгән. Темәс, Урал Устанды, Тайлаҡ йылғалары буйлап күсеп йөрөгәндәр. Һөрөнтө ерҙәре 28 дисәтинә генә була. 200 бот яҙғы иген сәскәндәр.

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — башҡорттар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)284 1920 йыл 26 август303 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар213 1959 йыл 15 ғинуар212 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар224 2002 йыл 9 октябрь306 2010 йыл 14 октябрь35217917350,949,1

 Билдәле шәхестәре 
 Хәсәнов Юлай Иҙрис улы (23.02.1931—21.01.2010), мәғариф эшмәкәре. 1949 йылдан Әбйәлил районы мәктәптәре уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1965 йылдан Йәнгел урта мәктәбенең директор урынбаҫары, 1967—1992 йылдарҙа — директоры. РСФСР (1976) һәм Башҡорт АССР-ы (1980) мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, СССР-ҙың мәғариф (1980), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы (1967) отличнигы. Ленин (1981) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары (1971) кавалерыБашҡорт энциклопедияһы — Хәсәнов Юлай Иҙрис улы.

 Урамдары 

 Еңеүҙең 60 йыллығы урамы ( 60 лет Победы (улица)
 Әбйәлил урамы ( Абзелиловская (улица)
 Ғәйфулла Сарбаев урамы ( Гайфуллы Сарбаева (улица)
 Ҡыҙыл урамы ( Кизильская (улица)
 Георгий Васев урамы ( Георгий Васев (улица)
 Ҡырҡты-тау урамы ( Кыркты-тау (улица)
 Нурғәле Фәхретдинов урамы ( Нургали Фахретдинова (улица)
 Рәүеф Дәүләтов урамы ( Рауфа Давлетова (улица)
 Салауат Юлаев урамы ( Салавата Юлаева (улица)
 Сәлимйән Ғәйнуллин урамы ( Салимьяна Гайнуллина (улица)
 Сәләх Кулибай урамы ( Саляха Кулибая (улица)
 Шәкир Биҡҡолов урамы ( Шакира Биккулова (улица)
 Үҙәк урамы ( Центральная (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)Улицы

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 

 Һылтанмалар 
 
  
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

Категория:Әбйәлил районы ауылдары