Ҡыяуыҡ
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Кияуково
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Ҡыяуыҡ}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min =40 |lat_sec =33 
 | lon_deg                  = 56 |lon_min =19 |lon_sec =55 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан Республикаһы
 | вид района               = 
 | район                    = Ишембай районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = [[Йәнырыҫ ауыл советы (Ишембай районы)|Йәнырыҫ ауыл Советы]]
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 1795
 | прежние имена            = Ҡыяуыҡ ауылы<ref name="autogenerated1">[http://ufagen.ru/node/3525 224 &#124; Генеалогия и архивы]</ref>
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Кияуково | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Кияуково | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = [[мосолмандар]]
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453237
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80231880003
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Ҡыяуыҡ, Кейәүк''' ({{lang-ru|Кияуково}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ишембай районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 146 кеше була<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Йәнырыҫ ауыл советы (Ишембай районы)|Йәнырыҫ ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453237, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80231880003.

== Тарихы ==
[[Ҡыяуыҡ]] ауылы шул уҡ исемле йылға эргәһендә урынлашҡан һәм күскенселәр тарафынан нигеҙләнгән. Халыҡтың ҡатнаш составы 1795 йылдан алып теркәлгән. Ул саҡта 6 аҫаба-башҡорт йәшәгән 2 хужалыҡ һәм 121 типтәр йәшәгән 20 хужалыҡ була. Яңы Ҡыяуыҡта 14 хужалыҡта 65 аҫаба башҡорт, 4 йортта 24 ерһеҙ башҡорт, 7 хужалыҡта 35 типтәр йәшәгән. Аҙаҡ типтәрҙәр беренсе ауылға ҡушылғандар. Күренеүенсә, типтәрҙәр татар типтәрҙәрен, шулай уҡ аҫабалыҡ хоҡуғынан мәхрүм ителгән башҡорттарҙы ла үҙ эсенә алған. 64 йылдан һуң Ҡыяуыҡта 60 ихатала 399 типтәр була. 1920 йылда 171 йортта 891 типтәр йәшәгән. Типтәрҙәр Ҡыяуыҡ ауылына 1749, 1784, 1803 йылдарҙа индерелгәндәр. Ергә керҙәш-[[башҡорттар]] менән бергә хужа булғандар. 1839 йылда  типтәрҙәрҙең 42 ихатаһында (245 кеше) һәм башҡорттарҙың 5 ихатаһында (22 кеше) 160 ат, 55 һыйыр, 123 һарыҡ, 127 кәзә була. 133 умарталары булған<ref>[http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/kiyakulovo.html Кияуково &#124; Генеалогия и архивы]</ref>. 1865 йылда 71 йортта 402 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, ылаусылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, бакалея кибете теркәлгән; шөғөлдәр араһында шулай уҡ аҡ балсыҡ эшкәртеү булған<ref>{{ИСДБ|страница=131}}</ref><ref>{{БЭ|85926}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
[[Ҡыяуыҡ]] ауылы [[Йәнырыҫ ауыл советы (Ишембай районы)|Йәнырыҫ ауыл Советы]]на ҡарай. [[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — [[башҡорттар]] (100 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>. Клуб бар. Балалар эргәләге [[Йәнырыҫ (Ишембай районы)|Йәнырыҫ]] урта мәктәбенә йөрөп уҡыйҙар<ref>{{БЭ|85926}}</ref>.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||891||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||726||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||455||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||197||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||177||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||146||72||74||49,3||50,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Ауыл [[[[Ҡыяуыҡ (Егән ҡушылдығы)|Ҡыяуыҡ]] йылғаһы яры буйында, [[[[Йәнырыҫ (Ишембай районы)|Йәнырыҫ]]тан 500 метр алыҫлыҡта урынлашҡан. Эргәнән [[Ҡарамалы]] йылғаһы аға.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 43 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Янурус (Башҡортостан)|Янурус]]): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 41 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000039.html «Налог Белешмәһе» системаһында Ҡыяуыҡ ауылы]</ref>:

* Фәүзиә Рәхимғолова урамы ({{lang-ru|улица Фаузии Рахимгуловой}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|улица Школьная}})

== Иҡтисады ==
* Газ үткәргес торбаларҙы хеҙмәтләндереү<ref>{{cite web |url = http://ufa.regionz.ru/index.php?ds=14371 |title = РАСПОРЯЖЕНИЕ Правительства РБ от 10.09.2004 № 797-р &lt;ОБ ОТНЕСЕНИИ К ГОСУДАРСТВЕННОЙ СОБСТВЕННОСТИ РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН ОБЪЕКТОВ ГАЗОСНАБЖЕНИЯ, ПОСТРОЕННЫХ НА ТЕРРИТОРИИ ИШИ … |deadlink = yes }}{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
* Ауыл хужалығы.
* Туризм.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Маннанов Шакир Фәтих улы]] (1.10.1917—23.04.1973), [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугире. Уҡсылар полкының тоҫҡаусыһы, орудие командиры, старшина. [[Дан ордены]]ның тулы кавалеры. Ошо орден менән дүрт тапҡыр бүләкләнгән 29 һуғышсының береһе.
* [[Тамара Искәндәриә ]] (10.06.1958), шағир, журналист, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның Яҙыусылар союзы ағзаһы, [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның Журналистар союзы ағзаһы, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, [[Аҡбуҙат (журнал)|«Аҡбуҙат» балалар журналының]] баш мөхәррире.
* [[Хәбиров Фәрит Барый улы]] (01.01.1930—29.06.2003), педагог, дәүләт хеҙмәткәре. БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1986), РСФСР-ҙың атҡаҙанған һөнәри‑техник белем биреү уҡытыусыһы (1991), Луначарский исемендәге премия лауреаты (1991).
* [[Әшрәпов Әсхәт Тажетдин улы]] (15.04.1931—19.04.2008), кинооператор. 1955 йылдан «Казахфильм» киностудияһының кинооператоры, 1961 йылдан «Эдельвейс» киностудияһы директоры. [[Ҡаҙағстан|Ҡаҙаҡ ССР-ының]] атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1979) һәм ике тапҡыр Дәүләт премияһы лауреаты (1967, 1970). [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры (1971).

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|11|04|2021}}
* {{ИСДБ}}{{ref-ru}}{{V|11|04|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|85926}}{{V|11|04|2021}}
* [http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/kiyakulovo.html Кияуково &#124; Генеалогия и архивы]
* [https://www.gosspravka.ru/02/026/000039.html «Налог Белешмәһе» системаһында Ҡыяуыҡ ауылы]
* {{ИСДБ|страница=131}} 
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Ҡыяуыҡ, Кейәүк () — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 146 кеше була. Йәнырыҫ ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453237, ОКАТО коды — 80231880003.

 Тарихы 
Ҡыяуыҡ ауылы шул уҡ исемле йылға эргәһендә урынлашҡан һәм күскенселәр тарафынан нигеҙләнгән. Халыҡтың ҡатнаш составы 1795 йылдан алып теркәлгән. Ул саҡта 6 аҫаба-башҡорт йәшәгән 2 хужалыҡ һәм 121 типтәр йәшәгән 20 хужалыҡ була. Яңы Ҡыяуыҡта 14 хужалыҡта 65 аҫаба башҡорт, 4 йортта 24 ерһеҙ башҡорт, 7 хужалыҡта 35 типтәр йәшәгән. Аҙаҡ типтәрҙәр беренсе ауылға ҡушылғандар. Күренеүенсә, типтәрҙәр татар типтәрҙәрен, шулай уҡ аҫабалыҡ хоҡуғынан мәхрүм ителгән башҡорттарҙы ла үҙ эсенә алған. 64 йылдан һуң Ҡыяуыҡта 60 ихатала 399 типтәр була. 1920 йылда 171 йортта 891 типтәр йәшәгән. Типтәрҙәр Ҡыяуыҡ ауылына 1749, 1784, 1803 йылдарҙа индерелгәндәр. Ергә керҙәш-башҡорттар менән бергә хужа булғандар. 1839 йылда  типтәрҙәрҙең 42 ихатаһында (245 кеше) һәм башҡорттарҙың 5 ихатаһында (22 кеше) 160 ат, 55 һыйыр, 123 һарыҡ, 127 кәзә була. 133 умарталары булғанКияуково | Генеалогия и архивы. 1865 йылда 71 йортта 402 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, ылаусылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, бакалея кибете теркәлгән; шөғөлдәр араһында шулай уҡ аҡ балсыҡ эшкәртеү булған.

 Хәҙерге осор 
Ҡыяуыҡ ауылы Йәнырыҫ ауыл Советына ҡарай. Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта . Клуб бар. Балалар эргәләге Йәнырыҫ урта мәктәбенә йөрөп уҡыйҙар.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август891 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар726 1959 йыл 15 ғинуар455 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар197 2002 йыл 9 октябрь177 2010 йыл 14 октябрь146727449,350,7

 Географик урыны 
Ауыл [[Ҡыяуыҡ йылғаһы яры буйында, [[Йәнырыҫтан 500 метр алыҫлыҡта урынлашҡан. Эргәнән Ҡарамалы йылғаһы аға.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 43 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Янурус): 2 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 41 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Ҡыяуыҡ ауылы:

 Фәүзиә Рәхимғолова урамы ()
 Мәктәп урамы ()

 Иҡтисады 
 Газ үткәргес торбаларҙы хеҙмәтләндереү.
 Ауыл хужалығы.
 Туризм.

 Билдәле шәхестәре 
 Маннанов Шакир Фәтих улы (1.10.1917—23.04.1973), Бөйөк Ватан һуғышы яугире. Уҡсылар полкының тоҫҡаусыһы, орудие командиры, старшина. Дан орденының тулы кавалеры. Ошо орден менән дүрт тапҡыр бүләкләнгән 29 һуғышсының береһе.
 Тамара Искәндәриә  (10.06.1958), шағир, журналист, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, «Аҡбуҙат» балалар журналының баш мөхәррире.
 Хәбиров Фәрит Барый улы (01.01.1930—29.06.2003), педагог, дәүләт хеҙмәткәре. БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1986), РСФСР-ҙың атҡаҙанған һөнәри‑техник белем биреү уҡытыусыһы (1991), Луначарский исемендәге премия лауреаты (1991).
 Әшрәпов Әсхәт Тажетдин улы (15.04.1931—19.04.2008), кинооператор. 1955 йылдан «Казахфильм» киностудияһының кинооператоры, 1961 йылдан «Эдельвейс» киностудияһы директоры. Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1979) һәм ике тапҡыр Дәүләт премияһы лауреаты (1967, 1970). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
 

 Һылтанмалар 
 
 Кияуково | Генеалогия и архивы
 «Налог Белешмәһе» системаһында Ҡыяуыҡ ауылы
  

Категория:Ишембай районы ауылдары