Тәтелдәүес
{{Таксон
| name               = Тәтелдәүес
| regnum             = Хайуандар
| image file         = Rotschenkel (Tringa totanus) 01.jpg
| image title        = Травник
| image descr        = 
| parent             = Tringa
| rang               = Ырыу
| latin              = Tringa totanus
| author             = ([[Линней, Карл|Linnaeus]], [[1758]])
| syn                =
| typus              =
| children           =
| range map          = 
| range legend       = 
| iucnstatus         = LC
| wikispecies        = Tringa totanus
| commons            = Category:Tringa totanus
| iucn               = 143998
| itis               = 176622
| ncbi               = 171271
| eol                = 1049440
}}

'''Тәтелдәүес, тәтелдәүек, ҡыҙылаяҡ, ҡыҙылаяҡ сәпсәү''' ({{lang-la|Tringa totanus}}, {{lang-ru|Травник}}) — оҙон ҡыҙыл аяҡлы, оҙон муйынлы, тура суҡышлы, һырты һарғылт көрән, ҡанаттары сыбар, күгәрсендән бәләкәйерәк һаҙ [[ҡоштар|ҡошо]]<ref>Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)</ref>.

[[Күгәрсенд]]ән бәләкәйерәк. Оҙон ғына аяҡлы, һәм оҙон муйынлы һаҙ ҡошо. Кәүҙәһенең өҫ яғы һарғылт көрән. Башы, муйы¬ны буй, ә ҡанаттары эре түңәрәк таптар менән сыбарланған. Ҡойроғоноң өҫтө аҡ. Муйынының ике яғы һәм түше ваҡ ҡара таплы һорғолт һары. Ҡорһағы аҡ. Аяҡтары ҡыҙыл. Ҙур сәпсәүҙән суҡышы төҙ булыуы менән айырыла.

Тауышы яңғырауыҡлы: «тьйүү» йәки «тьйүк-тьйүк». Яҙғыһын ата ҡош тәтелдәй: «титл-титл-титл».

Ҡамышлы һәм бейек үлән баҫҡан күлдәрҙә, йылғаларҙа һаҙлыҡтарҙа йәшәй. Төрлө бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһын ергә ҡора. Ҡара-көрән һәм ҡыҙғылт көрән таптар менән ҡапланған 3—4 бөртөк һарғылт ҡабыҡлы йомортҡаһы була.

== Фотогалерея ==
<gallery>
Рәсем:Tringa totanus2.jpg|Травник в полёте
Рәсем:Tringa totanus1.jpg|Травник на лужайке
Рәсем:Rotschenkel (Tringa totanus) 02.jpg|Вид спереди
Рәсем:Rotschenkel (Tringa totanus) 03.jpg|Вид сбоку
Tringa totanus totanus MHNT.ZOO.2010.11.118.6.jpg |Museum specimen 
</gallery>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ № 3478 28.693.35 И 90

== Һылтанмалар ==
* {{The IBC|Травник|genus=Tringa|species=totanus}}{{ref-en}}
* Иллюстрированная энциклопедия птиц. Ян Ганзак.{{ref-ru}}
* [http://www.apus.ru/site.xp/053057053049124050055051053124.html Травник на сайте Apus.Ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305173638/http://www.apus.ru/site.xp/053057053049124050055051053124.html |date=2016-03-05 }}{{ref-ru}}

[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
[[Категория:Ҡоштар]]
[[Категория:Сәпсәүҙәр]]
[[Категория:Европа ҡоштары]]
[[Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар]]
Тәтелдәүес, тәтелдәүек, ҡыҙылаяҡ, ҡыҙылаяҡ сәпсәү (, ) — оҙон ҡыҙыл аяҡлы, оҙон муйынлы, тура суҡышлы, һырты һарғылт көрән, ҡанаттары сыбар, күгәрсендән бәләкәйерәк һаҙ ҡошоТолковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005).

Күгәрсендән бәләкәйерәк. Оҙон ғына аяҡлы, һәм оҙон муйынлы һаҙ ҡошо. Кәүҙәһенең өҫ яғы һарғылт көрән. Башы, муйы¬ны буй, ә ҡанаттары эре түңәрәк таптар менән сыбарланған. Ҡойроғоноң өҫтө аҡ. Муйынының ике яғы һәм түше ваҡ ҡара таплы һорғолт һары. Ҡорһағы аҡ. Аяҡтары ҡыҙыл. Ҙур сәпсәүҙән суҡышы төҙ булыуы менән айырыла.

Тауышы яңғырауыҡлы: «тьйүү» йәки «тьйүк-тьйүк». Яҙғыһын ата ҡош тәтелдәй: «титл-титл-титл».

Ҡамышлы һәм бейек үлән баҫҡан күлдәрҙә, йылғаларҙа һаҙлыҡтарҙа йәшәй. Төрлө бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһын ергә ҡора. Ҡара-көрән һәм ҡыҙғылт көрән таптар менән ҡапланған 3—4 бөртөк һарғылт ҡабыҡлы йомортҡаһы була.

 Фотогалерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ № 3478 28.693.35 И 90

 Һылтанмалар 
 
 Иллюстрированная энциклопедия птиц. Ян Ганзак.
 Травник на сайте Apus.Ru 

Категория:Башҡортостан ҡоштары
Категория:Ҡоштар
Категория:Сәпсәүҙәр
Категория:Европа ҡоштары
Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар