Иванов Константин Васильевич
{{Яҙыусы
 |Исеме             = Константин Иванов
 |Төп исеме         = 
 |Рәсеме            = K ivanov.jpg
 |Киңлек            = 
 |Рәсем аңлатмаһы   =
 |Тыуған ваҡыттағы исеме = Иванов Константин Васильевич
 |Псевдонимдары     = 
 |Тыуыу датаһы      = 27.5.1890 
 |Тыуған урыны      = [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]] <ref name="Х">Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]] {{ТУ|Бәләбәй районы}}</ref> [[Ыҫлаҡбаш (Бәләбәй районы)|Ыҫлаҡбаш]] ауылы
 |Вафат булыу датаһы = 13.3.1915 (13)
 |Вафат булған урыны = [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]] <ref name="Х1">Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]] {{ВБУ|Бәләбәй районы}}</ref> [[Ыҫлаҡбаш (Бәләбәй районы)|Ыҫлаҡбаш]] ауылы
 |Гражданлығы       = Рәсәй империяһы
 |Эшмәкәрлек төрө   = 
 |Әүҙемлек йылдары  = 
 |Йүнәлеше          = 
 |Жанр              = 
 |Әҫәрҙәренең телдәре = [[Сыуаш теле|сыуаш]]
 |Дебют             = 
 |Премиялары        = 
 |Наградалары       = 
 |Ҡултамғаһы        = 
 |Lib               = 
 |Сайты             = 
}}
{{Фамилиялаш|Иванов}}
'''Иванов Константин Васильевич''' ([[27 май]] [[1890 йыл]] — [[13 март]] [[1915 йыл]]) — [[Шиғриәт|шағир]], [[Сыуаш теле|сыуаш әҙәбиәте]] классигы, сыуаш әҙәби теленә нигеҙ һалыусы. 1907—1914 йылдарҙа Сембер ҡалаһындағы сыуаш уҡытыусылар мәктәбе уҡытыусыһы.

== Биографияһы ==
Константин Васильевич Иванов 1889 йылдың 27 майында Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе<ref name="Х" /> [[Ыҫлаҡбаш (Бәләбәй районы)|Ыҫлаҡбаш]] ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ауыл мәктәбен тамамлағас Сембер ҡалаһындағы сыуаш мәктәбенә уҡырға инә. Батша тәртиптәренә ҡаршы митингыларҙа ҡатнашҡан өсөн 1907 йылда уҡыуҙан ҡыуып сығаралар. Ыҫлаҡбаш ауылына ҡайта. Ауылда мәктәп мөдире Яковлев [[сыуаш теле]]ндә дин һәм дәреслектәр сығарырға әҙерләнә. К. Ивановты үҙе менән эшләргә саҡыра. 1908 йылда Семберҙә сыуаш риүйәттәре йыйынтығында буласаҡ әҙиптең «Тимер талҡы», «Ике ҡыҙ», «Тол ҡатын» тигән әкиәттәре һәм «Нарспи» поэмаһы донъя күрә. Аяныслы яҙмышлы сыуаш ҡыҙы тураһындағы «Нарспи» поэмаһы күп телдәргә тәржемә ителә. Уның нигеҙендә бер нисә пьеса ҡуйыла, Сыуаш опера һәм балет театрында опера ҡуйыла.

Әҙәби эшмәкәрлеген [[Лермонтов Михаил Юрьевич|М. Ю. Лермонтов]], [[Толстой Лев Николаевич|Л. Н. Толстой]], [[Огарёв Николай Платонович|Н. Огарёв]], [[Кольцов Алексей Васильевич|А. Кольцов]], [[Некрасов Николай Алексеевич|Н. Некрасов]], А. Майков әҫәрҙәрен сыуаш теленә тәржемә итеүҙән башлай.

1909 йылда Константин Иванов халыҡ уҡытыусыһы исеменә имтихан тапшыра.
1915 йылда ҡаты ауырыуҙан һуң 25 йәшендә вафат була.

Ҡыҫҡа ғына ғүмерендә Константин Иванов сыуаш халҡы поэзияһына нигеҙ ташы һала, тыуған халҡы хәтерендә тәрән эҙ ҡалдыра.

== К. В. Иванов исемендәге премия лауреаттары ==
* [[Сидорова Ефросиния Сергеевна]] ([[16 февраль]] [[1930 йыл]] — [[30 июль]] [[2018 йыл]]) — [[СССР]] һәм [[Рәсәй Федерацияһы|Рәсәй]] фольклорсыһы һәм педагогы, филология фәндәре кандидаты (1973), [[Сыуашстан|Сыуашстан Республикаһыны]]ң [[Иванов Константин Васильевич|К. В. Иванов]] исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты ([[1988 йыл|1988]]),<ref>[http://bashenc.online/ru/articles/104639/ СИДОРОВА Ефросиния Сергеевна]</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/3157-ivanov-konstantin-vasilevich}}
* [http://bash.bashkortostan450.ru/celebrities/writers/writers_387.html Константин Иванов тураһында «450 йыл Рәсәй менән бергә» сайтында.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071104035119/http://bash.bashkortostan450.ru/celebrities/writers/writers_387.html |date=2007-11-04 }}
* [http://pg21.ru/news/view/70996 Чебоксарцы устроили митинг в честь чувашского поэта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150316191129/http://pg21.ru/news/view/70996 |date=2015-03-16 }}
* [http://www.museum.ru/M1794 Слакпуç ялĕнчи сăвăçăн музей-çурчĕ]
* [http://www.gap.archives21.ru/default.aspx?page=./3698/6283 К. В. Иванов çуралнăранпа 120 çул]
* [http://bashkortostan450.ru/celebrities/writers/ivanov/ Константин Иванов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812060807/http://bashkortostan450.ru/celebrities/writers/ivanov/ |date=2011-08-12 }}
* [http://www.grani21.ru/news/2015-god-v-chuvashskoj-respublike-objavlen-godom-kv-ivanova/К. В. Иванов çурални 100-çул çитнĕ ятпа ЮНЕСКО хăйĕн XXV сессинче 1990 çула Константин Васильевич Иванов çулĕ тесе палăртнă]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://nasledie.nbchr.ru/personalii/people/ivanov/ Чăваш Енĕн паллă çыннисем: Иванов Константин Васильевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823002248/http://nasledie.nbchr.ru/personalii/people/ivanov/ |date=2011-08-23 }}
* [http://www.lib.cap.ru/w_270505.asp  Константин Васильевич Иванов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223195626/http://www.lib.cap.ru/w_270505.asp |date=2012-02-23 }}
* [http://chuvash.org/news/13389.html «Нарспи» аудиокӗнеке шорт-листа кӗнӗ]

[[Категория:Башҡортостан шағирҙары]]
[[Категория:Сыуаш шағирҙары]]
Иванов Константин Васильевич (27 май 1890 йыл — 13 март 1915 йыл) — шағир, сыуаш әҙәбиәте классигы, сыуаш әҙәби теленә нигеҙ һалыусы. 1907—1914 йылдарҙа Сембер ҡалаһындағы сыуаш уҡытыусылар мәктәбе уҡытыусыһы.

 Биографияһы 
Константин Васильевич Иванов 1889 йылдың 27 майында Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Ыҫлаҡбаш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ауыл мәктәбен тамамлағас Сембер ҡалаһындағы сыуаш мәктәбенә уҡырға инә. Батша тәртиптәренә ҡаршы митингыларҙа ҡатнашҡан өсөн 1907 йылда уҡыуҙан ҡыуып сығаралар. Ыҫлаҡбаш ауылына ҡайта. Ауылда мәктәп мөдире Яковлев сыуаш телендә дин һәм дәреслектәр сығарырға әҙерләнә. К. Ивановты үҙе менән эшләргә саҡыра. 1908 йылда Семберҙә сыуаш риүйәттәре йыйынтығында буласаҡ әҙиптең «Тимер талҡы», «Ике ҡыҙ», «Тол ҡатын» тигән әкиәттәре һәм «Нарспи» поэмаһы донъя күрә. Аяныслы яҙмышлы сыуаш ҡыҙы тураһындағы «Нарспи» поэмаһы күп телдәргә тәржемә ителә. Уның нигеҙендә бер нисә пьеса ҡуйыла, Сыуаш опера һәм балет театрында опера ҡуйыла.

Әҙәби эшмәкәрлеген М. Ю. Лермонтов, Л. Н. Толстой, Н. Огарёв, А. Кольцов, Н. Некрасов, А. Майков әҫәрҙәрен сыуаш теленә тәржемә итеүҙән башлай.

1909 йылда Константин Иванов халыҡ уҡытыусыһы исеменә имтихан тапшыра.
1915 йылда ҡаты ауырыуҙан һуң 25 йәшендә вафат була.

Ҡыҫҡа ғына ғүмерендә Константин Иванов сыуаш халҡы поэзияһына нигеҙ ташы һала, тыуған халҡы хәтерендә тәрән эҙ ҡалдыра.

 К. В. Иванов исемендәге премия лауреаттары 
 Сидорова Ефросиния Сергеевна (16 февраль 1930 йыл — 30 июль 2018 йыл) — СССР һәм Рәсәй фольклорсыһы һәм педагогы, филология фәндәре кандидаты (1973), Сыуашстан Республикаһының К. В. Иванов исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1988),СИДОРОВА Ефросиния Сергеевна.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Константин Иванов тураһында «450 йыл Рәсәй менән бергә» сайтында. 
 Чебоксарцы устроили митинг в честь чувашского поэта 
 Слакпуç ялĕнчи сăвăçăн музей-çурчĕ
 К. В. Иванов çуралнăранпа 120 çул
 Константин Иванов 
 В. Иванов çурални 100-çул çитнĕ ятпа ЮНЕСКО хăйĕн XXV сессинче 1990 çула Константин Васильевич Иванов çулĕ тесе палăртнă
 Чăваш Енĕн паллă çыннисем: Иванов Константин Васильевич 
  Константин Васильевич Иванов 
 «Нарспи» аудиокӗнеке шорт-листа кӗнӗ

Категория:Башҡортостан шағирҙары
Категория:Сыуаш шағирҙары