Иҫке Соҡор
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Иҫке Соҡор
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Старочукурово}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 56 |lat_min = 19 |lat_sec = 55
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 39 |lon_sec = 59
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Тәтешле районы{{!}}Тәтешле
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл советы
 | поселение                = Бүл-Ҡайпан ауыл Советы (Тәтешле районы){{!}}Бүл-Ҡайпан
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Старочукурово | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Старочукурово | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452839
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80250820004
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 
'''Иҫке Соҡор''' ({{lang-ru|Старочукурово}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Тәтешле районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 101 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80250820004.

Ауылға нигеҙҙе [[Ирәкте]] ырыуы башҡорттары һалған.  
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||101||47||54||46,5||53,5
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[башҡорттар]] (98 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Тәтешле]]): 17 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Мәмәтәй]]): 4 км

== Ауыл тарихы ==
Ауыл [[Уҫы даруғаһы]] [[Ирәкте]] улусы башҡорттары ерҙәрендә нигеҙ һалынған, 1737 йылдан алып Соҡор исеме менән билдәле. Шулай уҡ Ирәкте, Ерем исемдәре лә бар.<ref name="энц">{{БЭ|76582}}</ref>
Был ирәкте башҡорттарының төп биләмәһе. Хатта [[Ирәкте]] тип аталған осраҡтар ҙа бар. Ерем исеме менән дә билдәле булған. Бында аҫабалар ғына йәшәй ине. Ревизия һәм халыҡ иҫәбен алыу материалдары ошо хаҡта һөйләй. 1795 йылда бында 165 башҡорт иҫәпләнә, 1816 йылда — 190, 1834 йылда — 219, 1859 йылда — 325, 1870 йылда — 348, 1920 йылда — 588.<ref name="асф">{{Китап:История сёл и деревень Башкортостана}} стр.307</ref>

Башҡорт энциклопедияһы, 2002 йылда ауылда башланғыс мәктәп (Иҫке Ҡайпан урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, Ғәли Соҡорой музейы, мәсет бар, тигән мәғлүмәт бирә.<ref name="энц" />

== Ҡыҙыҡлы факттар ==
Батша хөкүмәтенең башҡорттарҙың ирекле подданныйлыҡ шарттарын боҙоуы уларҙың асыҡ ҡораллы сығыш тыуҙырған ризаһыҙлығын тыуҙыра. [[Башҡорт ихтилалдары (1735—1740)]] ваҡытында төньяҡ улустар — [[ғәйнә]], [[Уран (ҡәбилә)|уран]], [[Танып|ҡыр-танып]], [[балыҡсы]] ырыуҙары башҡорттары менән бер рәттән [[ирәкте]] ырыуы аҫабалары ла көрәш алып бара. 1738 йылда 450 баш күтәреүсе башында Соҡор ауылы кешеһе Мортаза Хәлимов тора. [[Крәҫтиәндәр һуғышы]]нда бөтә Ирәкте улусының 352 йорт-хужалығы кешеләре ҡатнаша.<ref name="асф" />

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Әсән хан]] — башҡорт ханы.
* [[Ғәли Соҡорой]] (Мәхәммәтғәли Ғәбдессалих улы Кейеков)— башҡорт шағиры, мәғрифәтсеһе.
* [[Кейеков Ғарифулла Ғәли улы]] — башҡорт шағиры.
* [[Кейековтар]] — башҡорт дворян нәҫеле.
* [[Шәриф Кейеков]] — 1773-1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ихтилалды баҫтырыусы.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|8|01|2021}}   
* {{ИСДБ}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/4063-i-ke-so-or-t-teshle-r-nynda-y-auyl}}{{V|8|01|2021}}   

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Тәтешле районы ауылдары}}

[[Категория:Тәтешле районы ауылдары]]
Иҫке Соҡор () — Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 101 кеше булған.
ОКАТО коды — 80250820004.

Ауылға нигеҙҙе Ирәкте ырыуы башҡорттары һалған.  
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь101475446,553,5

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (98 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Тәтешле): 17 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Мәмәтәй): 4 км

 Ауыл тарихы 
Ауыл Уҫы даруғаһы Ирәкте улусы башҡорттары ерҙәрендә нигеҙ һалынған, 1737 йылдан алып Соҡор исеме менән билдәле. Шулай уҡ Ирәкте, Ерем исемдәре лә бар.
Был ирәкте башҡорттарының төп биләмәһе. Хатта Ирәкте тип аталған осраҡтар ҙа бар. Ерем исеме менән дә билдәле булған. Бында аҫабалар ғына йәшәй ине. Ревизия һәм халыҡ иҫәбен алыу материалдары ошо хаҡта һөйләй. 1795 йылда бында 165 башҡорт иҫәпләнә, 1816 йылда — 190, 1834 йылда — 219, 1859 йылда — 325, 1870 йылда — 348, 1920 йылда — 588. стр.307

Башҡорт энциклопедияһы, 2002 йылда ауылда башланғыс мәктәп (Иҫке Ҡайпан урта мәктәбе филиалы), фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, Ғәли Соҡорой музейы, мәсет бар, тигән мәғлүмәт бирә.

 Ҡыҙыҡлы факттар 
Батша хөкүмәтенең башҡорттарҙың ирекле подданныйлыҡ шарттарын боҙоуы уларҙың асыҡ ҡораллы сығыш тыуҙырған ризаһыҙлығын тыуҙыра. Башҡорт ихтилалдары (1735—1740) ваҡытында төньяҡ улустар — ғәйнә, уран, ҡыр-танып, балыҡсы ырыуҙары башҡорттары менән бер рәттән ирәкте ырыуы аҫабалары ла көрәш алып бара. 1738 йылда 450 баш күтәреүсе башында Соҡор ауылы кешеһе Мортаза Хәлимов тора. Крәҫтиәндәр һуғышында бөтә Ирәкте улусының 352 йорт-хужалығы кешеләре ҡатнаша.

 Билдәле шәхестәр 
 Әсән хан — башҡорт ханы.
 Ғәли Соҡорой (Мәхәммәтғәли Ғәбдессалих улы Кейеков)— башҡорт шағиры, мәғрифәтсеһе.
 Кейеков Ғарифулла Ғәли улы — башҡорт шағиры.
 Кейековтар — башҡорт дворян нәҫеле.
 Шәриф Кейеков — 1773-1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ихтилалды баҫтырыусы.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.    
 

 Һылтанмалар 
    

Категория:Тәтешле районы ауылдары