Ҡаратал (Баймаҡ районы)
{{ТП-Рәсәй|Ҡаратал
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡаратал
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 52 | lat_min = 37 | lat_sec = 31
  |lon_deg = 58 | lon_min = 6 | lon_sec = 50
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Баймаҡ районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 561
  |иҫәп алыу йылы       = 2009
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453676
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34751 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80206807004
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡаратал''' ({{lang-ru|Каратал}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Баймаҡ районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 561 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453676, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80206807004.

== Исеменең килеп сығышы ==
Ауыл атамаһы ''ҡара тал'' ағасы исеменән алынған. Башҡа исемдәре — Кинйәбулат, Буранбай — антропонимдарҙан алынған<ref>Усманова М. Г. Имя отчей земли. Историко-лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5 188 бит</ref>.

== Тарихы ==
[[Октябрь революцияһы]]на тиклем Ҡаратал ауылы урынында Кинйәбулат утары булыуы билдәле, йәғни, Үтәбаев Ситдыҡ байҙың йәйләүе (Буранбай ауылы кешеһе). Был ауылды шулай уҡ Буранбай тип тә атағандар. [[XIX быуат]]тың 30-сы йылдарында ла бында Хәмит Йоносов, Байрамғол Күплиндин, Искәндәр Ҡағыбаҡовтарҙың йәйләүҙәре була<ref>{{Китап:История сёл и деревень Башкортостана|страница =92 }}</ref>. 

'''Совет осоро'''

1931 йылда РККА-ның 46-сы һанлы Йылҡы заводы<ref>* [https://kitaptar.bashkort.org/storage/files/.pdf Өмөтбаев Рамаҙан. Осрашыуҙар — юғалтыуҙар. Публицистик очерктар, 1984—1993 йылдарҙағы иҫтәлекле ваҡиғалар.— Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1997.— 248 бит. 15ВМ 5-295-01799-0]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> осоронда Ҡаратал ауылы әлеге хужалыҡтың бүлексәһе була, 1956 йылдан «Баймаҡ» сиҙәм совхозы ойошторолоуы менән ныҡ үҫешә башлай. 1997 йылдан «Баймаҡ» ПСК-һы составында була. Төп йүнәлеше — [[Башҡортостанда игенселек|иген хужалығы]] һәм [[малсылыҡ]]<ref name="Баймакский край">{{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}</ref>
1925 йылда ауылда 2 хужалыҡ теркәлгән, 1956 йылда — 299 кеше, 1998 йылда — 507 кеше<ref name="Баймакский край"></ref>.

'''Бөгөнгөһө'''

Ауылда мәктәп, балалар баҡсаһы, мәҙәниәт йорто, мәсет, магазиндар бар. Ағинәйҙәр ойошмаһы булдырылған. «Йәш актерҙар» балалар театры эшләп килә. Ауыл клубы (мәҙәни ойоштороусыһы Шәрипова Көнһылыу Ғәйәр ҡыҙы) бик әүҙем эшләй, төрлө байрам, спорт саралары үткәрелә, шулар араһында «Эх, быймаһы ла быймаһы» байрамы, юрған һырыу йолаһы, «Йәшлекте иҫкә алып», «Күрше хаҡы — тәңре хаҡы» исемле кисәләр, [[башҡорт халыҡ уйындары]], шулай уҡ концерттар ойошторола, төрлө акцияларҙа, флешмобтарҙа ҡатнашалар<ref>[https://vk.com/public182281503 Ҡаратал ауыл клубы]</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||170||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||356||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||512||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||532||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||512||257||255||50,2||49,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы,  ауылда [[Бөрйән]] ырыуы [[башҡорттар]]ы (100 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баймаҡ (ҡала)|Баймаҡ]]): 15 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Аҡморон]]): 10 км

== Урамдары ==
{{Колонки}}
* Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru| Дружбы (улица)}})
* Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|Мира (улица)}})
* Һаҡмар урамы ({{lang-ru| Сакмар (улица)}})
* Салауат Юлаев урамы ({{lang-ru| Салавата Юлаева (улица)}})
<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/006/000078.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Ауылдың билдәле шәхестәре ==
* Кәримов Хәмит Муллаәхмәт улы — Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре;
* Ғәйетбаев Мәүлетбай Шиғап улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
* Рәхимов Иршат Варис улы — Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре;
* Азаматов Миңлеғәли Искәндәр улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
* Мырҙабулатов Салауат Барый улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған чабаны, СССР-ҙың Юғары Советы депутаты;
* Ильясова Мәзүнә Ғәлиәхмәт ҡыҙы — БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре<ref name="Баймакский край"></ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}
* Усманова М. Г. Имя отчей земли. Историко-лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5
* {{Китап:История сёл и деревень Башкортостана|страница =92 }}
== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное деление Башкирской АССР (на 1 июня 1952 г.). — [[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]], Уфа, 1953. C.284
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/45 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411115009/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/45 |date=2022-04-11 }} 
* [https://kitaptar.bashkort.org/storage/files/%D0%9E%D1%81%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%83%D2%99%D0%B0%D1%80%20%20%D1%8E%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B%D1%83%D2%99%D0%B0%D1%80.pdf Өмөтбаев Рамаҙан. Осрашыуҙар — юғалтыуҙар. Публицистик очерктар, 1984—1993 йылдарҙағы иҫтәлекле ваҡиғалар.— Өфө: ББашҡортостан «Китап» нәшриәте, 1997.— 248 бит. 15ВМ 5-295-01799-0]
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

== Видеояҙмалар ==
* [https://vk.com/public182281503?z=video-180007092_456239176%2Fpl_post_-180007092_5494  «Тыуған ауылым, Ҡараталым» төркөмөнән]
* [https://vk.com/public182281503 Яңы йыл менән ҡотлау]
{{Баймаҡ районы ауылдары}}
[[Категория:Баймаҡ районының бөткән тораҡ пункттары]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
[[Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары]]
Ҡаратал () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 561 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453676, ОКАТО коды — 80206807004.

 Исеменең килеп сығышы 
Ауыл атамаһы ҡара тал ағасы исеменән алынған. Башҡа исемдәре — Кинйәбулат, Буранбай — антропонимдарҙан алынғанУсманова М. Г. Имя отчей земли. Историко-лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5 188 бит.

 Тарихы 
Октябрь революцияһына тиклем Ҡаратал ауылы урынында Кинйәбулат утары булыуы билдәле, йәғни, Үтәбаев Ситдыҡ байҙың йәйләүе (Буранбай ауылы кешеһе). Был ауылды шулай уҡ Буранбай тип тә атағандар. XIX быуаттың 30-сы йылдарында ла бында Хәмит Йоносов, Байрамғол Күплиндин, Искәндәр Ҡағыбаҡовтарҙың йәйләүҙәре була. 

Совет осоро

1931 йылда РККА-ның 46-сы һанлы Йылҡы заводы* Өмөтбаев Рамаҙан. Осрашыуҙар — юғалтыуҙар. Публицистик очерктар, 1984—1993 йылдарҙағы иҫтәлекле ваҡиғалар.— Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1997.— 248 бит. 15ВМ 5-295-01799-0 осоронда Ҡаратал ауылы әлеге хужалыҡтың бүлексәһе була, 1956 йылдан «Баймаҡ» сиҙәм совхозы ойошторолоуы менән ныҡ үҫешә башлай. 1997 йылдан «Баймаҡ» ПСК-һы составында була. Төп йүнәлеше — иген хужалығы һәм малсылыҡ
1925 йылда ауылда 2 хужалыҡ теркәлгән, 1956 йылда — 299 кеше, 1998 йылда — 507 кеше.

Бөгөнгөһө

Ауылда мәктәп, балалар баҡсаһы, мәҙәниәт йорто, мәсет, магазиндар бар. Ағинәйҙәр ойошмаһы булдырылған. «Йәш актерҙар» балалар театры эшләп килә. Ауыл клубы (мәҙәни ойоштороусыһы Шәрипова Көнһылыу Ғәйәр ҡыҙы) бик әүҙем эшләй, төрлө байрам, спорт саралары үткәрелә, шулар араһында «Эх, быймаһы ла быймаһы» байрамы, юрған һырыу йолаһы, «Йәшлекте иҫкә алып», «Күрше хаҡы — тәңре хаҡы» исемле кисәләр, башҡорт халыҡ уйындары, шулай уҡ концерттар ойошторола, төрлө акцияларҙа, флешмобтарҙа ҡатнашаларҠаратал ауыл клубы.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар170 1959 йыл 15 ғинуар356 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар512 2002 йыл 9 октябрь532 2010 йыл 14 октябрь51225725550,249,8

 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы,  ауылда Бөрйән ырыуы башҡорттары (100 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 15 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Аҡморон): 10 км

 Урамдары 

 Дуҫлыҡ урамы ()
 Тыныслыҡ урамы ()
 Һаҡмар урамы ()
 Салауат Юлаев урамы ()
Улицы

 Ауылдың билдәле шәхестәре 
 Кәримов Хәмит Муллаәхмәт улы — Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре;
 Ғәйетбаев Мәүлетбай Шиғап улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
 Рәхимов Иршат Варис улы — Башҡортостан Республикаһы ауыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре;
 Азаматов Миңлеғәли Искәндәр улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
 Мырҙабулатов Салауат Барый улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған чабаны, СССР-ҙың Юғары Советы депутаты;
 Ильясова Мәзүнә Ғәлиәхмәт ҡыҙы — БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Усманова М. Г. Имя отчей земли. Историко-лингвистическое исследование топонимов бассейна реки Сакмар. — Уфа: Китап, 1994, — 272 стр.. ISBN 5-295-01337-5
 
 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное деление Башкирской АССР (на 1 июня 1952 г.). — Башкирское книжное издательство, Уфа, 1953. C.284
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с  
 Өмөтбаев Рамаҙан. Осрашыуҙар — юғалтыуҙар. Публицистик очерктар, 1984—1993 йылдарҙағы иҫтәлекле ваҡиғалар.— Өфө: ББашҡортостан «Китап» нәшриәте, 1997.— 248 бит. 15ВМ 5-295-01799-0

 Видеояҙмалар 
  «Тыуған ауылым, Ҡараталым» төркөмөнән
 Яңы йыл менән ҡотлау

Категория:Баймаҡ районының бөткән тораҡ пункттары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары