Андреевка (Ямаҙы ауыл советы, Яңауыл районы)
{{ТП-Рәсәй|Андреевка
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Андреевка
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 56 | lat_min = 10 | lat_sec = 8
  |lon_deg = 55 | lon_min = 21 | lon_sec = 8
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Яңауыл районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 357
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452814
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34760 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80259870002
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Андреевка''' ({{lang-ru|Андреевка}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Яңауыл районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452814, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80259870002.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{{ Население | Андреевка (Ямадинский сельсовет) }}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Яңауыл]]): 16 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Сусаҙы-Ябалаҡ]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Яңауыл]]): 16 км

== Тарихы ==
Ауылға [[1627 йыл]]да [[Ҡазан даруғаһы]] территорияһында яһаҡлы удмурттар нигеҙ һалған.<ref name="БашЭнцикл">{{Cite web |url=http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/7943-andreevka-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |title=Село Андреевка в Башкирской энциклопедии |accessdate=2019-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224054520/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/7943-andreevka-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |archivedate=2019-12-24 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191224054520/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/7943-andreevka-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |date=2019-12-24 }}</ref> Ауылда 1748 йылда 47 ир-ат йән иҫәпләнә. 1795 йылда 46 ир-ат һәм 46 ҡатын-ҡыҙ була.

[[1834 йыл]]да VIII ревизияла 24 йорт хужалығы, 69 ир-ат һәм 79 ҡатын-ҡыҙ иҫәпкә алына. Уларҙа 630 дисәтинә һөрөнтө ере, 84 ат, 108 һыйыр, 77 һарыҡ, 120 кәзәһе булған. Һыу тирмәне булған.{{sfn|Асфандияров}}

1870 йылда — [[Өфө губернаһы]] [[Бөрө өйәҙе]]нең 2-се станы Андреевка ауылында (Ноҡрат) удмурттарҙың 41 ихатаһы һәм 280 кеше (139 ир-ат һәм 141 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән. Халыҡ ауыл хужалығы, умартасылыҡ, йөк ташыу менән шөғөлләнгән.<ref>{{Книга:Списки населённых мест Российской империи. Уфимская губерния|72}}</ref>

1896 йылда Бөрө өйәҙе VII станы Ҡыҙылъяр улусы Андреева ауылында (Ноҡрат)  74 йортта 450 кеше (226 ир-ат, 224 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләгән.<ref>{{Книга:Полный список населённых мест Уфимской губернии|197}}</ref>

1906 йылда 537 кеше, тимерсе цехы, тире эшкәртеү, аҙыҡ-түлек магазины булған.<ref name="БашЭнцикл" />

[[1912 йыл]]да өйәҙҙә үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауыл Ҡыҙылъяр улусының Андреекав ауылы община составына ингән. Ауылда 605 кеше (307 ир-ат, 298 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән 95 керҙәш булған. Бүлеү ерҙәренең күләме 822 дисәтинә тәшкил иткән (шуларҙың 6-һы ҡуртымға бирелгән), шул иҫәптән 710 дисәтинә һөрөнтө ерҙәр һәм ятҡылыҡтар, 47,3 дисәтинә урман, 24 дисәтинә бесән, 20 дисәтинә усадьба ерҙәре, 14 дисәтинә уңайһыҙ ер һәм 6,7 дисәтинә көтөүлек. Шулай уҡ 461,67 дисәтинә ер ҡуртымға бирелгән. Сәсеү майҙаны 850,98 дисәтинә тәшкил итә, Шуларҙың 43,25 проценты — арыш, 33,05 % — һоло, 14,9 % — ҡара бойҙай, 3,2 % — киндер, 3,15 % — тары, 1,9 % — борсаҡ, башҡа культуралар сәсеүлек майҙанының 0,6 процентын биләй. Эре мөгөҙлө малдар: 272 ат, 235 эре мөгөҙлө мал, 505 һарыҡ һәм 11 кәзә була. 2 кеше һөнәрселек менән шөғөлләнгән.<ref>{{Книга:Крестьянское хозяйство Уфимской губернии: Подворная перепись|1238—1245}}</ref>

1920 йылда, рәсми мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ  ауылда 103 йорт хужалығында 542 кеше йәшәгән (239 ир-ат, 303 ҡатын-ҡыҙ),<ref name="БашРесп">{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1926|88}}</ref> йорт хужалығы иҫәбе буйынса — 515 удмурт, 76 татар һәм 105  3 урыҫ.<ref>{{Книга:Население Уфимской губернии по переписи 1920 года|78}}</ref> [[1926 йыл]]да ауыл [[Башҡорт АССР-ы]]ның Бөрө кантоны Ҡыҙылъяр улусына ҡарай.<ref name="БашРесп" />

1939 йылда [[Яңауыл районы]] Черман ауыл советы, Андреевка ауылында 541 кеше йәшәй (238 ир-ат, 303 ҡатын-ҡыҙ).<ref>{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1939|284}}</ref>

[[1951 йыл]]да Ямаҙы ауыл советы составына Чермановка ауыл советы составына индерелә.<ref>[http://yamady.ru/history История Ямадинского сельсовета] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190218073719/http://yamady.ru/history |date=2019-02-18 }}</ref> 1959 йылда Ямаҙы ауыл советы, Андреевка ауылында 547 кеше йәшәй (230 ир-ат, 317 ҡатын-ҡыҙ),<ref>{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1959 и 1970|230}}</ref> 1970 йылда — 627 кеше (266 ир-ат, 361 ҡатын-ҡыҙ).<ref>{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1959 и 1970|420}}</ref>

1979 йылда 544 кеше йәшәй (234 ир-ат, 310 ҡатын-ҡыҙ),<ref>{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1979 и 1989|182}}</ref> һәм 1989 йылда 439 кеше йәшәй (196 ир-ат, 243 ҡатын-ҡыҙ).<ref>{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1979 и 1989|354}}</ref>

2002 йылда 380 кеше (181 ир-ат, 199 ҡатын-ҡыҙ), [[удмурттар]] (87 %)<ref name='2002F'/>.

2010 йылда 357 кеше (166 ир-ат, 191 ҡатын-ҡыҙ).<ref name='2002F'/>

Ауылда клуб, фельдшер-акушерлыҡ пункты бар<ref>[https://yanaul.bashkortostan.ru/district/settlements/312/ Ямадинский сельсовет на сайте Янаульского района]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, һуңғы ваҡытҡа тиклем башланғыс мәктәп эшләгән.<ref name="БашЭнцикл" />

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
*{{ИСДБ}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Яңауыл районы ауылдары}}

[[Категория:Яңауыл районы ауылдары]]
Андреевка () — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше.
Почта индексы — 452814, ОКАТО коды — 80259870002.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Яңауыл): 16 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сусаҙы-Ябалаҡ): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Яңауыл): 16 км

 Тарихы 
Ауылға 1627 йылда Ҡазан даруғаһы территорияһында яһаҡлы удмурттар нигеҙ һалған.  Ауылда 1748 йылда 47 ир-ат йән иҫәпләнә. 1795 йылда 46 ир-ат һәм 46 ҡатын-ҡыҙ була.

1834 йылда VIII ревизияла 24 йорт хужалығы, 69 ир-ат һәм 79 ҡатын-ҡыҙ иҫәпкә алына. Уларҙа 630 дисәтинә һөрөнтө ере, 84 ат, 108 һыйыр, 77 һарыҡ, 120 кәзәһе булған. Һыу тирмәне булған.

1870 йылда — Өфө губернаһы Бөрө өйәҙенең 2-се станы Андреевка ауылында (Ноҡрат) удмурттарҙың 41 ихатаһы һәм 280 кеше (139 ир-ат һәм 141 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән. Халыҡ ауыл хужалығы, умартасылыҡ, йөк ташыу менән шөғөлләнгән.

1896 йылда Бөрө өйәҙе VII станы Ҡыҙылъяр улусы Андреева ауылында (Ноҡрат)  74 йортта 450 кеше (226 ир-ат, 224 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләгән.

1906 йылда 537 кеше, тимерсе цехы, тире эшкәртеү, аҙыҡ-түлек магазины булған.

1912 йылда өйәҙҙә үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауыл Ҡыҙылъяр улусының Андреекав ауылы община составына ингән. Ауылда 605 кеше (307 ир-ат, 298 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән 95 керҙәш булған. Бүлеү ерҙәренең күләме 822 дисәтинә тәшкил иткән (шуларҙың 6-һы ҡуртымға бирелгән), шул иҫәптән 710 дисәтинә һөрөнтө ерҙәр һәм ятҡылыҡтар, 47,3 дисәтинә урман, 24 дисәтинә бесән, 20 дисәтинә усадьба ерҙәре, 14 дисәтинә уңайһыҙ ер һәм 6,7 дисәтинә көтөүлек. Шулай уҡ 461,67 дисәтинә ер ҡуртымға бирелгән. Сәсеү майҙаны 850,98 дисәтинә тәшкил итә, Шуларҙың 43,25 проценты — арыш, 33,05 % — һоло, 14,9 % — ҡара бойҙай, 3,2 % — киндер, 3,15 % — тары, 1,9 % — борсаҡ, башҡа культуралар сәсеүлек майҙанының 0,6 процентын биләй. Эре мөгөҙлө малдар: 272 ат, 235 эре мөгөҙлө мал, 505 һарыҡ һәм 11 кәзә була. 2 кеше һөнәрселек менән шөғөлләнгән.

1920 йылда, рәсми мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ  ауылда 103 йорт хужалығында 542 кеше йәшәгән (239 ир-ат, 303 ҡатын-ҡыҙ), йорт хужалығы иҫәбе буйынса — 515 удмурт, 76 татар һәм 105  3 урыҫ. 1926 йылда ауыл Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны Ҡыҙылъяр улусына ҡарай.

1939 йылда Яңауыл районы Черман ауыл советы, Андреевка ауылында 541 кеше йәшәй (238 ир-ат, 303 ҡатын-ҡыҙ).

1951 йылда Ямаҙы ауыл советы составына Чермановка ауыл советы составына индерелә.История Ямадинского сельсовета  1959 йылда Ямаҙы ауыл советы, Андреевка ауылында 547 кеше йәшәй (230 ир-ат, 317 ҡатын-ҡыҙ), 1970 йылда — 627 кеше (266 ир-ат, 361 ҡатын-ҡыҙ).

1979 йылда 544 кеше йәшәй (234 ир-ат, 310 ҡатын-ҡыҙ), һәм 1989 йылда 439 кеше йәшәй (196 ир-ат, 243 ҡатын-ҡыҙ).

2002 йылда 380 кеше (181 ир-ат, 199 ҡатын-ҡыҙ), удмурттар (87 %).

2010 йылда 357 кеше (166 ир-ат, 191 ҡатын-ҡыҙ).

Ауылда клуб, фельдшер-акушерлыҡ пункты барЯмадинский сельсовет на сайте Янаульского района, һуңғы ваҡытҡа тиклем башланғыс мәктәп эшләгән.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Яңауыл районы ауылдары