Надеждино (Бәләбәй районы)

 {{НП-Россия
| статус = ауыл
| русское название = Надеждино
| оригинальное название = {{lang-ru|Надеждино}}
| изображение = Надеждино. Сиркәү.Аксаковтар музейы.jpg
|описание изображения = Дмитриев храмы һәм Аксаковтың йорт-усадьбаһы
| герб = 
| флаг = 
| lat_deg = 54
| lat_min = 2
| lat_sec = 7
| lon_deg = 54
| lon_min = 9
| lon_sec = 17
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| размер карты региона = 
| размер карты района = 
| регион = Башҡортостан
| регион в таблице = Башҡортостан
| вид района = 
| район = Бәләбәй районы
| район в таблице = 
| вид поселения = Ауыл биләмәһе
| поселение = Аксаков ауыл Советы (Бәләбәй районы)
| поселение в таблице = 
| внутреннее деление = 
| глава = 
| дата основания = XVIII
| первое упоминание = 
| прежние имена = Куроедово, Дмитриевское <ref>[http://www.edoclib.gasrb.ru>Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана.]</ref> 
| статус с = 
| площадь = 
| высота центра НП = 
| население = {{ Население | Надеждино (Бәләбәй районы) | тс }}
| год переписи = {{ Население | Надеждино (Бәләбәй районы) | г }}
| плотность = 
| агломерация = 
| милли состав = урыҫтар, башҡорттар, сыуаштар
| конфессиональный состав = 
| этнохороним = 
| почтовый индекс = 452020
| почтовые индексы = 
| телефонный код = 
| цифровой идентификатор = 80209801002
| категория в Commons = 
| сайт = 
}}


'''Надеждино''' ({{lang-ru|Надеждино}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Бәләбәй районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 701 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452020, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80209801002.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||701||332||369||47,4||52,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Бәләбәй (ҡала)|Бәләбәй]]): 7 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Аксаков (Бәләбәй районы)|Аксаков]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аксаков (Бәләбәй районы)|Аксаков]]): 2 км
== Тарихы ==
[[Файл:Надеждино Церковь Димитрия Солунского.jpg|right|thumb|Надеждино. Церковь Димитрия Солунского|200 px]]
Надеждино (Куроедово) [[Аксаков ауыл Советы (Бәләбәй районы)|Аксаков ауыл Советы]]на ҡарай. Район үҙәгенән көнсығышҡа табан 7 саҡрым һәм [[Аксаков (Бәләбәй районы)|Аксаков]] тимер юлы станцияһынан төньяҡҡа табан 2 саҡрым алыҫлыҡта [[Сиушка]] йылғаһы ([[Өҫән]] йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Ауылға XVIII быуат уртаһында отставкалағы полковник М. М. Куроедовтың [[Сембер (ҡала)|Сембер]] губернаһы крепостной крәҫтиәндәре [[Ҡазан даруғаһы]] Ҡыр-Йылан улусы башҡорттарынан һатып алынған ерҙәренә Куроедово исеме менән нигеҙ һала<ref>[https://rgfond.ru/person/107522 комендант Симбирска М.М.Куроедов]</ref>. Аҙаҡ ауыл Куроедовтың ҡатынының исеме менән йөрөтөлә. XIX быуаттан Аксаковтар нәҫеленең имениеһы булып ҡала. М. М. Куроедовтың ҡатыны, Надежда Ивановна Аксакова, [[С. Т. Аксаков]]тың олатаһының ике туған апаһы булған. 1821 йылда Михаил Максимович Куроедов бында таш сиркәү һәм усадьба йорто төҙөй. Надежда Ивановна вафат булғандан һуң, Надеждин ауылы яҙыусы Тимофей Степановичтың атаһы ҡарамағына күсә. 1859 йылда ул вафат була. Имениеһын улдары Григорий Сергеевич мираҫҡа ала. 1892 йылдан Надеждин усадьбаһының һәм яҡын-тирәләге ерҙәрҙең хужалары тип нәҫелдән килгән дворян [[Аксаков Григорий Сергеевич|Г.С.Аксаков]]тың вариҫтары — Сергей Григорьевич һәм ҡыҙҙары Ольга Григорьевна Аксаковтар таныла. Ольга яҙыусының яратҡан ейәнсәре була. XIX быуаттың 1-се яртыһынан хәҙерге исемен йөрөтә. Шулай уҡ Дмитриев булараҡ билдәле булған. 1865 йылда 166 йортта 1138 кеше йәшәгән. Игенселек, балсыҡтан көршәк яһау кәсебе менән шөғөлләнгәндәр. Надеждино улус идараһы урынлашҡан, сиркәү, училище, туң май иретеү заводы, 2 һыу һәм 2 ел тирмәне булған. 1906 йылда сиркәү, сиркәү-мәхәллә мәктәбе, 3 һыу тирмәне, 2 тимерлек, шарап һәм 3 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 йылда — 1085 кеше; 1920 йылда — 1168 кеше; 1939 йылда — 904 кеше; 1959 йылда —335 кеше; 1989 йылда — 411 кеше; 2002 йылда — 498 кеше; 2010 йылда — 701 кеше. Урыҫтар, татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, Аксаковтар ғаиләһе музейы, Димиртий Солунский сиркәүе бар; Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге эшләй.<ref>[http://old.aksakovosp.ru/page/history Аксаков ауыл Советы /Тарих]</ref><ref>[http://bashenc.online/ba/articles/88893/ Башҡорт энциклопедияһы. Надеждино (Бәләбәй районы)]</ref>

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/009/000012.htm «Налог Белешмәһе» статистикаһында Надеждино ауылы]</ref>
{{колонки|3}}
*  Аксаков тыҡрығы ({{lang-ru|Аксаковская (переулок)}}) 
*  Күк сәскә урамы ({{lang-ru|Васильковая (улица)}}) 
*  Клевер Туҡранбаш урамы ({{lang-ru|Клеверная (улица)}}) 
*  Йәштәр  урамы ({{lang-ru| Молодёжная (улица)}})
*  Соҡорло урам ({{lang-ru|Овражная (улица)}}) 
*  Беренсе май урамы ({{lang-ru|Первомайская (улица)}}) 
*  Ялан урамы ({{lang-ru|Полевая (улица)}}) 
*  Иркен урам ({{lang-ru|Просторная (улица)}}) 
*  Ҡояшлы урамы ({{lang-ru|Солнечная (улица)}}) 
*  Һандуғас урамы ({{lang-ru|Соловьиная (улица)}}) 
*  Тирәкле урамы ({{lang-ru|Тополиная (улица)}}) 
*  Сәскә урамы ({{lang-ru|Цветочная (улица)}}) 
{{колонки|конец}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Аксаков Иван Сергеевич]] (8.10.1823—27.01.1886), [[урыҫтар|урыҫ]] шағиры, публицист, йәмәғәт эшмәкәре. Славянофиллыҡ идеологтарының береһе. [[Сергей Тимофеевич Аксаков]]тың улы<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/597-aksakovtar-dvoryandar-n-ele Башҡорт энциклопедияһы — Аксаковтар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406002325/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/597-aksakovtar-dvoryandar-n-ele |date=2016-04-06 }}{{V|4|10|2018}}</ref>.
== Иҫтәлекле урындары ==
[[Файл:Башкортостан Белебеевский район с.Надеждино музей семьи Аксаковых 2.jpg|thumb|right|250px|Надеждино ауылында Аксаковтар ғаиләһе музейы]]
* 1799 йылдан алып ауылда тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы булып торған Димитрий Солунский (Надеждино) сиркәүе эшләй. 
* Йыл һайын Надеждино  Халыҡ-ара Аксаков көндәре ҡунаҡтарҙы һәм ҡатнашыусыларҙы ҡаршы ала.<ref name="А.">[http://old.aksakovosp.ru/page/history Аксаков ауыл Советы. Тарих.]</ref>
* 2002 йылдың 28 сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы буйынса Надеждино ауылында "Надеждин ауылы" Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге асылды. Уның нигеҙенә Дмитриев храмы һәм яҙыусының яңынан төҙөлгән йорт-усадьбаһы инде, унда Аксаковтар ғаиләһе музейы урынлашҡан.<ref name="А." />
* Тарихи-мәҙәни үҙәк территорияһында урынлашҡан С. Т. Аксаков һәйкәле.

== Видеояҙмалар һәм матбуғатта ==
* {{YouTube|mX7pr2KOOIE|logo=1}} Аксаковтар ғаиләһе музейы
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=надеждино%20белебеевский%20район&path=yandex_search&parent-reqid=1649226993970635-4280758828639567507-vla1-2617-vla-l7-balancer-8080-BAL-9849&from_type=vast&filmId=1669621907441699378 Надеждино ауылында Аксаков көндәре ]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=надеждино%20белебеевский%20район&path=yandex_search&parent-reqid=1649227221578853-14353222689642426625-vla1-2617-vla-l7-balancer-8080-BAL-1897&from_type=vast&filmId=10817821031235166347 Надеждино.21 июнь 2018 йыл. Рәссәмдар пленэры «Серебряный родник»]
* {{YouTube|fjluVR6o2cw|logo=1}} Надеждино. Ҡыҙҙар хоры «Криница»
* [https://belizvest.ru/articles/podpiska-2019/2021-02-21/nadezhdintsy-za-trezvoe-buduschee-1187239 «Белебеевские известия» Надеждино «Айыҡ ауыл-2020 йыл»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204084925/https://belizvest.ru/articles/podpiska-2019/2021-02-21/nadezhdintsy-za-trezvoe-buduschee-1187239 |date=2024-12-04 }}
* [http://www.edoclib.gasrb.ru>Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана.] 
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|88893}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.{{ref-ru}}
* [http://www.hrono.ru/text/2004/popov04_04.html «Бельские просторы» Б.Попов «Рисунки забытого художника» ]
* [https://www.gosspravka.ru/02/009/000012.htm «Налог Белешмәһе» статистикаһында Надеждино ауылы]
* [http://old.aksakovosp.ru/page/history Аксаков ауыл Советы /Тарих]
* [https://rgfond.ru/person/107522 комендант Симбирска М.М.Куроедов]
* [http://www.edoclib.gasrb.ru Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120085936/http://edoclib.gasrb.ru/ |date=2016-11-20 }} 
* [http://www.hotel-belebey.ru/istoriya/aksakovskij-istoriko-kulturnyj-tsentr-nadezhdino.html Аксаковский историко-культурный центр «Надеждино»]
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Бәләбәй районы ауылдары}}

[[Категория:Бәләбәй районы ауылдары]]
Надеждино () — Башҡортостандың Бәләбәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 701 кеше.
Почта индексы — 452020, ОКАТО коды — 80209801002.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь70133236947,452,6

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Бәләбәй): 7 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Аксаков): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксаков): 2 км
 Тарихы 
right|thumb|Надеждино. Церковь Димитрия Солунского|200 px
Надеждино (Куроедово) Аксаков ауыл Советына ҡарай. Район үҙәгенән көнсығышҡа табан 7 саҡрым һәм Аксаков тимер юлы станцияһынан төньяҡҡа табан 2 саҡрым алыҫлыҡта Сиушка йылғаһы (Өҫән йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Ауылға XVIII быуат уртаһында отставкалағы полковник М. М. Куроедовтың Сембер губернаһы крепостной крәҫтиәндәре Ҡазан даруғаһы Ҡыр-Йылан улусы башҡорттарынан һатып алынған ерҙәренә Куроедово исеме менән нигеҙ һалакомендант Симбирска М.М.Куроедов. Аҙаҡ ауыл Куроедовтың ҡатынының исеме менән йөрөтөлә. XIX быуаттан Аксаковтар нәҫеленең имениеһы булып ҡала. М. М. Куроедовтың ҡатыны, Надежда Ивановна Аксакова, С. Т. Аксаковтың олатаһының ике туған апаһы булған. 1821 йылда Михаил Максимович Куроедов бында таш сиркәү һәм усадьба йорто төҙөй. Надежда Ивановна вафат булғандан һуң, Надеждин ауылы яҙыусы Тимофей Степановичтың атаһы ҡарамағына күсә. 1859 йылда ул вафат була. Имениеһын улдары Григорий Сергеевич мираҫҡа ала. 1892 йылдан Надеждин усадьбаһының һәм яҡын-тирәләге ерҙәрҙең хужалары тип нәҫелдән килгән дворян Г.С.Аксаковтың вариҫтары — Сергей Григорьевич һәм ҡыҙҙары Ольга Григорьевна Аксаковтар таныла. Ольга яҙыусының яратҡан ейәнсәре була. XIX быуаттың 1-се яртыһынан хәҙерге исемен йөрөтә. Шулай уҡ Дмитриев булараҡ билдәле булған. 1865 йылда 166 йортта 1138 кеше йәшәгән. Игенселек, балсыҡтан көршәк яһау кәсебе менән шөғөлләнгәндәр. Надеждино улус идараһы урынлашҡан, сиркәү, училище, туң май иретеү заводы, 2 һыу һәм 2 ел тирмәне булған. 1906 йылда сиркәү, сиркәү-мәхәллә мәктәбе, 3 һыу тирмәне, 2 тимерлек, шарап һәм 3 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.
Халҡы: 1906 йылда — 1085 кеше; 1920 йылда — 1168 кеше; 1939 йылда — 904 кеше; 1959 йылда —335 кеше; 1989 йылда — 411 кеше; 2002 йылда — 498 кеше; 2010 йылда — 701 кеше. Урыҫтар, татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, Аксаковтар ғаиләһе музейы, Димиртий Солунский сиркәүе бар; Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге эшләй.Аксаков ауыл Советы /ТарихБашҡорт энциклопедияһы. Надеждино (Бәләбәй районы)

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Надеждино ауылы

  Аксаков тыҡрығы () 
  Күк сәскә урамы () 
  Клевер Туҡранбаш урамы () 
  Йәштәр  урамы ()
  Соҡорло урам () 
  Беренсе май урамы () 
  Ялан урамы () 
  Иркен урам () 
  Ҡояшлы урамы () 
  Һандуғас урамы () 
  Тирәкле урамы () 
  Сәскә урамы () 

 Билдәле шәхестәре 
 Аксаков Иван Сергеевич (8.10.1823—27.01.1886), урыҫ шағиры, публицист, йәмәғәт эшмәкәре. Славянофиллыҡ идеологтарының береһе. Сергей Тимофеевич Аксаковтың улыБашҡорт энциклопедияһы — Аксаковтар .
 Иҫтәлекле урындары 
thumb|right|250px|Надеждино ауылында Аксаковтар ғаиләһе музейы
 1799 йылдан алып ауылда тарих һәм архитектура ҡомартҡыһы булып торған Димитрий Солунский (Надеждино) сиркәүе эшләй. 
 Йыл һайын Надеждино  Халыҡ-ара Аксаков көндәре ҡунаҡтарҙы һәм ҡатнашыусыларҙы ҡаршы ала.Аксаков ауыл Советы. Тарих.
 2002 йылдың 28 сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы буйынса Надеждино ауылында "Надеждин ауылы" Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәге асылды. Уның нигеҙенә Дмитриев храмы һәм яҙыусының яңынан төҙөлгән йорт-усадьбаһы инде, унда Аксаковтар ғаиләһе музейы урынлашҡан.
 Тарихи-мәҙәни үҙәк территорияһында урынлашҡан С. Т. Аксаков һәйкәле.

 Видеояҙмалар һәм матбуғатта 
  Аксаковтар ғаиләһе музейы
 Надеждино ауылында Аксаков көндәре 
 Надеждино.21 июнь 2018 йыл. Рәссәмдар пленэры «Серебряный родник»
  Надеждино. Ҡыҙҙар хоры «Криница»
 «Белебеевские известия» Надеждино «Айыҡ ауыл-2020 йыл» 
 >Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана. 
 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.
 «Бельские просторы» Б.Попов «Рисунки забытого художника» 
 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Надеждино ауылы
 Аксаков ауыл Советы /Тарих
 комендант Симбирска М.М.Куроедов
 Ревизские сказки 1834г. Перепись населения. Архив Башкортостана.  
 Аксаковский историко-культурный центр «Надеждино»

Категория:Бәләбәй районы ауылдары