Үрге Бикҡужа
{{Ук}}
'''Үрге Бикҡужа''' ({{lang-ru|Верхнебиккузино}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 214 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453338, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238855002.

== Халыҡ һаны ==
[[Рәсем:Bridge across Belaya River.jpg|мини|none|300пкс|Үрге Бикҡуҗа [[Ағиҙел (йылға)|Ағиҙел]] буйында урынлашҡан.]]
; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, күпселек милләттәр — [[башҡорттар]] (65 %), [[татарҙар]] (33 %)<ref>2002F</ref>

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||745||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||610||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||373||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||245||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||277||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||214||111||103||51,9||48,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
<br>
[[Рәсем:Verhnebikkuzino.jpg|мини|300пкс|Үрге Бикҡужа ауылы.]]

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 47 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Түбәнге Бикҡужа]]): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 92 км

== Урамдары ==
* Ғөзөйеров урамы ({{lang-ru|улица Гузаирова }})
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|улица Набережная }})
* Еңеү урамы ({{lang-ru|улица Победы }})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/032/000074.htmll Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Тарихы ==
Бикҡужа ауылы 1749 йылда тыуған [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] Бикҡужа Юлдашевтың исемен йөрөтә. Уның улдары Динмөхәмәт, Әлмөхәмәт, Усман, Мәһәҙиә, Әбделнасир (уның улы Дәүләтҡол) Бикҡужиндар Бикҡужала йәшәгән.

[[1795 йыл]]да ауылда 20 йорт булған, уларҙың һәр береһендә 7,7 кеше йәшәгән. VII ревизия үткәреүгә ҡарата ихаталар һаны 10-ға кәмегән, ауылдарҙы башҡа ауылдарға индереү арҡаһында халыҡ һаны 60 кешегә кәмегән. Әммә [[1859 йыл|1859 йылға]] ауылдың үҫеше күҙәтелә: ихаталар һаны 98-гә етә, халыҡ — 582 кеше. Шул ваҡыттан алып Бикҡужа, биш ауылды берләштереп, ауыл йәмғиәтенең үҙәгенә әүерелә. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу 141 йортта 745 башҡорт, 303 башҡорт һәм татар йәшәгән элекке Үрге Бикҡужа (Яңы Бикҡужа) һәм [[Түбәнге Бикҡужа]] (Иҫке Бикҡужа) ауылдарын күрһәтә. Тимәк, ауылдарҙың бүленеше XIX аҙағында, [[XX быуат]] башында булған.

1842 йылда 397 кешенең һәр береһенә 3,3 бот яҙғы иген сәселә (бөтәһенә лә — 1312 бот)<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/145 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 145.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327165717/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/145 |date=2022-03-27 }}</ref>.
 

== Матбуғатта ==
* [[Мораҙым (гәзит)|Мораҙым]]. 20 февраль 2020, Йүнсел хужа мал да аҫрай, баҡса ла үҫтерә, балыҡ та үрсетә<ref>[https://moradim.ru/articles/y-m-i-t/2020-02-20/y-nsel-huzha-mal-da-a-ray-ba-sa-la-ter-baly-ta-rset-420367]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[Башҡортостан (гәзит)|Башҡортостан]]. 21 март 2020, Башҡортостанға аҡҡоштар ҡайтты!<ref>[https://bashgazet.ru/articles/yra-ay-m-khit/2020-03-21/bash-ortostan-a-a-oshtar-aytty-656428]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Видеофильмдар ==
* Наза. 2013 йылдың 12 июле. Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Үрге Бикҡужа ауылы<ref>{{YouTube|mMhWGmKYCiI|logo=1}}</ref>
* Турбаза, Башҡорт ауылы, Үрге Бикҡужа, Башҡортостан Республикаһы<ref>{{YouTube|u9VL6f8qYBQ|logo=1}}</ref>
* Үрге Бикҡужала Яңы йыл байрамы<ref>{{YouTube|IbmDuKaV4cQ|logo=1}}</ref>

== Һөйләше ==
* Үрге Бикҡужа һәм Түбәнге Бикҡужа ауылдарының йәнле һөйләү теле<ref>[https://distolimp.bspu.ru/data/txtRFiels/1/5044ad84f634ed646f39533514c5ceb9.pdf Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 67 — 69-сы биттәр]</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Бикбаев Нәсибулла Рәхмәтулла улы]] (7.10.1897—27.09.1937), [[Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте]]ндә һәм [[Рәсәйҙә Граждандар һуғышы|граждандар һуғышы]]нда ҡатнашыусы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаны<ref>[http://kurultay-ufa.ru/ru/2017/06/09/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82-%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4/ Всемирный Курултай башкир. Официальный сайт. Курултай утвердил список ста личностей, стоявших у истоков образования Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181212104155/http://kurultay-ufa.ru/ru/2017/06/09/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82-%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B8-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4/ |date=2018-12-12 }}{{ref-ru}}{{V|28|09|2017}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Үрге Бикҡужа () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 214 кеше.
Почта индексы — 453338, ОКАТО коды — 80238855002.

 Халыҡ һаны 
мини|none|300пкс|Үрге Бикҡуҗа Ағиҙел буйында урынлашҡан.
 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, күпселек милләттәр — башҡорттар (65 %), татарҙар (33 %)2002F

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август745 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар610 1959 йыл 15 ғинуар373 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар245 2002 йыл 9 октябрь277 2010 йыл 14 октябрь21411110351,948,1

мини|300пкс|Үрге Бикҡужа ауылы.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 47 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Түбәнге Бикҡужа): 5 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 92 км

 Урамдары 
 Ғөзөйеров урамы ()
 Яр буйы урамы ()
 Еңеү урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тарихы 
Бикҡужа ауылы 1749 йылда тыуған аҫаба Бикҡужа Юлдашевтың исемен йөрөтә. Уның улдары Динмөхәмәт, Әлмөхәмәт, Усман, Мәһәҙиә, Әбделнасир (уның улы Дәүләтҡол) Бикҡужиндар Бикҡужала йәшәгән.

1795 йылда ауылда 20 йорт булған, уларҙың һәр береһендә 7,7 кеше йәшәгән. VII ревизия үткәреүгә ҡарата ихаталар һаны 10-ға кәмегән, ауылдарҙы башҡа ауылдарға индереү арҡаһында халыҡ һаны 60 кешегә кәмегән. Әммә 1859 йылға ауылдың үҫеше күҙәтелә: ихаталар һаны 98-гә етә, халыҡ — 582 кеше. Шул ваҡыттан алып Бикҡужа, биш ауылды берләштереп, ауыл йәмғиәтенең үҙәгенә әүерелә. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу 141 йортта 745 башҡорт, 303 башҡорт һәм татар йәшәгән элекке Үрге Бикҡужа (Яңы Бикҡужа) һәм Түбәнге Бикҡужа (Иҫке Бикҡужа) ауылдарын күрһәтә. Тимәк, ауылдарҙың бүленеше XIX аҙағында, XX быуат башында булған.

1842 йылда 397 кешенең һәр береһенә 3,3 бот яҙғы иген сәселә (бөтәһенә лә — 1312 бот)Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 145. .
 

 Матбуғатта 
 Мораҙым. 20 февраль 2020, Йүнсел хужа мал да аҫрай, баҡса ла үҫтерә, балыҡ та үрсетә
 Башҡортостан. 21 март 2020, Башҡортостанға аҡҡоштар ҡайтты!

 Видеофильмдар 
 Наза. 2013 йылдың 12 июле. Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Үрге Бикҡужа ауылы
 Турбаза, Башҡорт ауылы, Үрге Бикҡужа, Башҡортостан Республикаһы
 Үрге Бикҡужала Яңы йыл байрамы

 Һөйләше 
 Үрге Бикҡужа һәм Түбәнге Бикҡужа ауылдарының йәнле һөйләү телеТыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 67 — 69-сы биттәр.

 Билдәле шәхестәре 
 Бикбаев Нәсибулла Рәхмәтулла улы (7.10.1897—27.09.1937), Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтендә һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаныВсемирный Курултай башкир. Официальный сайт. Курултай утвердил список ста личностей, стоявших у истоков образования Республики Башкортостан .

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Сығанаҡтар 

Категория:Күгәрсен районы ауылдары