Ҡолош (Учалы районы)
{{ТП-Рәсәй|Ҡолош
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡолош
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 12 | lat_sec = 40
  |lon_deg = 58 | lon_min = 59 | lon_sec = 28
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Учалы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение            = Ураҙ ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Ураҙ
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав           = [[башҡорттар]]
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 151
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453741
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34791 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80253888003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}
{{бм|Ҡолош}}
'''Ҡолош''' ({{lang-ru|Кулушево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл. [[Ураҙ ауыл Советы (Учалы районы)|Ураҙ ауыл Советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 151 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453741, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253888003.

== Тарихы ==
Ҡолош ауылына Верхнеурал өйәҙе Ҡаратабын улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нгеҙ һалған. Ҡолош — был өйәҙҙә ҡаратабындарҙың иң ҙур торамаһы булып, 1786 йылдан билдәле. [[1795 йыл]]да 30 йортта бөтәһе 238 кеше: 120 ир-егет һәм 118 ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнгән.
Йәйләүгә 30-ға яҡын арба сыға. [[1846 йыл]]да 33 йортҡа (278 кеше) 441 ат, 299 һыйыр, 205 һарыҡ, 25 кәзә тура килә. Бөтә ихаталар ҙа 216 бот ужым һәм 1904 бот яҙғы иген сәскән<ref>{{ИСДБ|страница=19}}</ref>.

X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 52 йорттоң һәр береһенә уртаса 7,7 кеше тура килгән. 1866 йылда 79 хужалыҡта 407 кеше донъя көткән. 

1900 йылда 401 кеше, 1920 йылда 116 йортта 547 кеше йәшәгән<ref>{{БЭ2013|85210}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар<ref>{{БЭ2013|85210}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||547||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||266||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||192||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||234||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||249||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||151||82||69||54,3||45,7
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Ҡолош ауылында [[башҡорттар]] (100 %) йәшәгән<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Миндәк йылғаһы ҡушылдығы Шәгәр йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы (ҡала)|Учалы]]): 48 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ураҙ (Башҡортостан)|Ураҙ]]): 24 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Учалы (станция)|Учалы]]): 53 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Аҡташ урамы ({{lang-ru|улица Акташ}})
* Тау тыҡрығы ({{lang-ru|Горный переулок}})
* Урман урамы ({{lang-ru|Лесная улица}})
* Йылға тыҡрығы ({{lang-ru|Речной переулок}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Шәгәр урамы ({{lang-ru|улица Шагар}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000088.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан]</ref>.
{{Колонки|конец}}

== Арҙаҡлы шәхестәре ==
* [[Хәҙисов Әхмәт Мостафа улы]] (1905−1938) — журналист, Башҡортостандың күренекле партия һәм дәүләт эшмәкәре. Башҡортостан өлкә комсомол комитетының беренсе секретары (май 1929—ноябрь 1931). Сәйәси золом ҡорбаны (1938).

== Матбуғатта ==
* [https://ye102.ru/articles/ya-yly-tar-ta-ma-y-netu/2022-03-07/uchaly-rayony-olosh-auylynda-buranay-uyyndary-tte-2718678 Учалы районы Ҡолош ауылында «Буранай уйындары» үтте]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Видеояҙмаларҙа ==
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=Кулушево%20Учалинского%20района%20в%20видеофильмах&path=yandex_search&parent-reqid=1648660986481445-3630024592776073775-sas3-0793-cfc-sas-l7-balancer-8080-BAL-7020&from_type=vast&filmId=5273870559581738927 Видео от Дом культуры д. Кулушево Учалинского района]

== Тирә-яҡ мөхит ==
;Ер-һыу атамалары:
''Тауҙар'':

''Йылғалар, күлдәр'':

;Тарихи ҡомартҡылар:
* '''Әүлиә зыяраты'''

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85210}}
* {{ИСДБ|страница=19}}
{{Учалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]
Ҡолош () — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. Ураҙ ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 151 кеше.
Почта индексы — 453741, ОКАТО коды — 80253888003.

 Тарихы 
Ҡолош ауылына Верхнеурал өйәҙе Ҡаратабын улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нгеҙ һалған. Ҡолош — был өйәҙҙә ҡаратабындарҙың иң ҙур торамаһы булып, 1786 йылдан билдәле. 1795 йылда 30 йортта бөтәһе 238 кеше: 120 ир-егет һәм 118 ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнгән.
Йәйләүгә 30-ға яҡын арба сыға. 1846 йылда 33 йортҡа (278 кеше) 441 ат, 299 һыйыр, 205 һарыҡ, 25 кәзә тура килә. Бөтә ихаталар ҙа 216 бот ужым һәм 1904 бот яҙғы иген сәскән.

X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 52 йорттоң һәр береһенә уртаса 7,7 кеше тура килгән. 1866 йылда 79 хужалыҡта 407 кеше донъя көткән. 

1900 йылда 401 кеше, 1920 йылда 116 йортта 547 кеше йәшәгән.

 Хәҙерге осор 
Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август547 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар266 1959 йыл 15 ғинуар192 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар234 2002 йыл 9 октябрь249 2010 йыл 14 октябрь151826954,345,7
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Ҡолош ауылында башҡорттар (100 %) йәшәгәнЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Географик урыны 
Миндәк йылғаһы ҡушылдығы Шәгәр йылғаһы буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 48 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ураҙ): 24 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Учалы): 53 км

 Урамдары 

 Аҡташ урамы ()
 Тау тыҡрығы ()
 Урман урамы ()
 Йылға тыҡрығы ()
 Мәктәп урамы ()
 Шәгәр урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан.

 Арҙаҡлы шәхестәре 
 Хәҙисов Әхмәт Мостафа улы (1905−1938) — журналист, Башҡортостандың күренекле партия һәм дәүләт эшмәкәре. Башҡортостан өлкә комсомол комитетының беренсе секретары (май 1929—ноябрь 1931). Сәйәси золом ҡорбаны (1938).

 Матбуғатта 
 Учалы районы Ҡолош ауылында «Буранай уйындары» үтте

 Видеояҙмаларҙа 
 Видео от Дом культуры д. Кулушево Учалинского района

 Тирә-яҡ мөхит 
Ер-һыу атамалары
Тауҙар:

Йылғалар, күлдәр:

Тарихи ҡомартҡылар
 Әүлиә зыяраты

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 

Категория:Учалы районы ауылдары