Яңы Ҡаратаулы
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Новые Каратавлы
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Яңы Ҡаратаулы}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 55 |lat_min = 8 |lat_sec = 12
 | lon_deg                  = 58 |lon_min = 8 |lon_sec = 25
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Салаватский район{{!}}Салауат районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = Әлкә ауыл Советы (Салауат районы){{!}}Әлкә ауыл Советы 
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Новые Каратавлы | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Новые Каратавлы | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452481
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80247805003
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 
''' Яңы Ҡаратаулы ''' ({{lang-ru|Новые Каратавлы}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Салауат районы]]ндағы ауыл. [[Әлкә ауыл Советы (Салауат районы)|Әлкә ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 364 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452481, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80247805003<ref>[http://www.gosspravka.ru/02/040/000004.html Яңы Ҡаратаулы ауылы «Госсправка» сайтында]</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәге ([[Малаяҙ]]): 8 км
* Ауыл советы үҙәге ([[Әлкә (Салауат районы)|Әлкә]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Кропачёв (станция)|Кропачёво]]): 21 км

Яңы Ҡаратаулы ауылы [[Йүрүҙән]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Малаяҙ]] ауылынан көньяҡҡа табан 8 километрҙа һәм [[Кропачёв (станция)|Кропачёво]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 21 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|90525}}</ref>. 

== Тарихы ==
Өфө өйәҙе Ҡаратаулы улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә [[Ҡаратаулы]]/Яңы Ҡаратаулы ауылына нигеҙ һалған. [[XVIII быуат]] башынан уҡ билдәле булған тәүге ауыл исеме ырыу атамаһы йәки этнонимдан алынған — Ҡаратаулы тип аталған<ref>{{БЭ2013|90525}}</ref>. 

[[1865 йыл]]да, төп [[Ҡаратаулы]] ауылы менән бергә иҫәпләгәндә, 50 йортта 234 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 2 мәсет, һыу тирмәне булған<ref>{{ИСДБ|страница=514}}</ref>. 

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100 %;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
{| class="wikitable"
|-
! Теркәү йылы !! Улус, ауыл советы !! Өйәҙ, кантон, район !! Губерна, Республика !! Дәүләт
|-
| [[1816]] || 10-сы йорт || 8-се Башҡорт кантоны || Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
| [[1834]] || 10-сы йорт || 8-се Башҡорт кантоны|| Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1847]] || 10-сы йорт || 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе ||  Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1859]] || 10-сы йорт || 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе || Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1895]] || Ҡаратулы улусы || Златоуст өйәҙе || Өфө губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1920]] ||Нәсибаш улус Советы (1918 й.), Ҡаратаулы ауыл Советы || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||[[Файл:Emblem of the Russian SFSR (1978–1991), Emblem of Russia (1991–1992).svg|20px]] РСФСР
|-
|[[1926]] || Ҡаратаулы ауыл Советы (1923 йылдан) || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1935]] || Ҡаратаулы ауыл Советы || Малаяҙ районы || Башҡорт АССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1941]] || Ҡаратаулы ауыл Советы|| Салауат районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|1967-1978 || Малаяҙ ауыл Советы|| Салауат районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1978]] || Салауат ауыл Советы|| Салауат районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Әлкә ауыл советы || Салауат районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-

|-
| || || || ||
|}

== Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше ==
[[1906 йыл]]да яңы Ҡаратаулы ауылында мәсет, бакалея кибете булған<ref>{{ИСДБ|страница=514}}</ref>.

[[1916 йыл]]дың май айында 16 хужа Иҫке-Ҡаратаулы (хәҙер Малаяҙ) ауылынан Йәшә йылғаһы буйына үҙ белдеге менән күсеп ултыра. Был башбаштаҡлыҡ Йәшә йылғаһы буйындағы матур уңдырышлы ерҙәрҙе ситтәргә һатыу тураһында һүҙ ҡуҙғатылғас эшләнә. Күсенеүселәр тиҙ арала бер-береһенә ярҙам итеп, өйҙәр күтәрәләр, һуңынан Ғүмәр улы Вәхит ауыл халҡына ер бүлеү мәсьәләһен юллап Өфөгә китә. Күсенеүселәр: Әхмәтйән Ғәлиулла улы, Вәхит Ғүмәр улы, Мөхәмәтйән Сәлих улы, Байрамғол Ислам улы, Аллабирҙе Ҡотлоҡәләм улы, Вәли Нафиҡ улы, Бәшир Ғәлиулла улы, Ғәли Нафиҡ улы, Ғарифулла Ишбулды улы, Шәрәфетдин Тажетдин улы, Бәҙретдин Фәхри улы, Ғәйнулла Зарип улы, Исламғол Бикйән улы, Әсмәндиәр Ҡотлоҡәләм улы, Әбделғәзе Нафиҡ улы, БаҺауетдин Нафиҡ улы.

Һәр кемдә ике-өс ат, һыйыр малы, барыһында булмаһа ла, тарантас, кошовка, яҡшы сбруйҙар була. Ғаиләләрҙә дүрттән алып етегә тиклем бала булғанлыҡтан, һәр эште үҙ көстәре менән башҡарғандар, ялсы көсө ҡулланмағандар. Яңы Ҡаратаулыларҙың төп кәсебе мал аҫрау, иген игеү була. Ерҙе һуҡа менән һөрәләр, ағас тырма менән эшкәртәләр. 

[[1917 йыл|1917]]-[[1918 йыл]]дарҙа ғына ашлыҡ һуғыу машиналары, тимер һабан, зиг-заг, колючкалар күренә башлай, тимерлек ойоштороп ебәрәләр. Ҡыш көндәре [[Ҡытау-Ивановск]], [[Эҫем (Силәбе өлкәһе)|Эҫем]], [[Әшә]], [[Ҡытаутамаҡ]], [[Йүрүҙән (ҡала)|Йүрүҙән]] ҡалаларында эшләгәндәр, шундағы заводтарға ағас күмере әҙерләгәндәр. 

[[1930 йыл]]дарҙа коллективлаштырыу башланғас, Яңы Ҡаратаулы һәм [[Ҡаратаулы|Иҫке Ҡаратаулы]] ауылдарын «Үрге Үҙән» колхозына берләштерәләр. Колхоздың беренсе рәйесе булып Ҡыйғы районы Ҡолбаҡ ауылынан Әғлиулла улы Раев эшләй. Колхоз төҙөлгән мәлдәрҙә бер кемде лә кулак тип сәйәси золомға дусар итмәйҙәр, сөнки бер кемдең дә хеҙмәтселәре булмай. Һәр хужалыҡ үҙ көсө менән көн күрә.

[[1938 йыл]]да Яңы Ҡаратаулы ауылы айырым «Үрнәк» колхозы ойоштороп бүленеп сыға. [[Бөйөк Ватан һуғышы]] башланғанда ауылда 40 хужалыҡ була. Ауылдан 57 ир-егет һуғышҡа китә, шуларҙың 26-һы әйләнеп ҡайтмай. Иҫке Ҡаратаулы ауылын Малаяҙ тип йөрөтө башлағас, Яңы Ҡаратаулыны [[Ҡаратаулы]]ға әйләндерәләр<ref> {{ИСДБ|страница=514}} </ref>.

Әлеге ваҡытта ауылда Әлкә урта мәктәбенең филиалы — Ҡаратаулы башланғыс мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәсет бар<ref>{{БЭ2013|90525}} </ref>.

== Халыҡ һаны ==
Ҡаратаулы ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1920 йыл 26 август||491 Иҫке Ҡаратаулы менән бергә||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||303||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||320||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||295||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||354||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||364||182||182||50,0||50,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==

== Яңы Ҡаратаулыла тыуып-үҫкәндәр == 

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Көнсығыш тыҡрыҡ ({{lang-ru|}} Восточный (переулок)
* Урман урамы ({{lang-ru|}} Лесная (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
* Болон урам ({{lang-ru|}} Луговая (улица)
* Тау урамы ({{lang-ru|}} Горная (улица)
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|}} Набережная (улица)
* Йүрүҙән урамы ({{lang-ru|}} Юрюзань (улица)
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|}} Молодёжная (улица)
* Юл тыҡрығы ({{lang-ru|}} Дорожный (переулок)
* Үҙәк урам ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Мәктәп яны урамы ({{lang-ru|}} Пришкольная (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/salavatskiy-rayon/derevnya-novie-karatavli/ Карта д. Новые Каратавлы. Улицы]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары
''Тауҙар'': 
* '''Сейәле тау, Кәштәтау,Сатра, Беренсе ҡул, Икенсе ҡул, Өсөнсө ҡул, Боланбай, Ғиззәт ҡулы, Ҡарағайҙы ҡул, Алматау, Шәйәхмәт тауы'''

''Йылғалар'': 
* [[Йүрүҙән]], '''Йәшә, Ҡаран'''

''Шишмәләр'': 
* Аҡшишмә, Мәғрифә шишмәһе, Кәүҫәр шишмәһе

''Ялан-бесәнлектәр'':
* '''Ҡаран, Төбәк, Филат төбәге, Питтәнсә, Дәүҡул, Умарта ҡулы'''

''Таусыҡтар, түбәләр'':

''Башҡа урын-ер атамалары'':
* '''Ҡыя юл, Салауат тишеге, Осто көйөҙ, Һырт, Аръяҡ, Аҡташ, Ҡыҙыл яр'''

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* Ҡаратаулы ырыуы
* [[Мырҙалар]] ырыуы

== Ҡушаматтар ==
Кәшил, Ыумас, Тартай , Өкө, Өсҡолаҡ, Кесерткән, Шәрәкәй, Күгат, Полтора, Хәким, Алла биргән

== Яңы Ҡаратаулы һәм ҡаратаулылар тураһында ваҡытлы матбуғат ==

== Сығанаҡтар ==
Доклад"Яңы -Ҡаратаулы" ауылының 70 йыллыҡ юбилейы"(Мырзахан Шәйәхмәт улы Галин. 1986 йыл, 16 июнь)

== Әҙәбиәт ==
* ''Асфандияров А. З. '' История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001 — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7{{ref-ru}}
* ''Хисамитдинова Ф. Г.'' Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991
* ''Асфандияров А. З.'' Любезные вы мои… Уфа: Китап, 1992, с.18
* ''Гвоздикова И. М.'' Салават Юлаев. Следственные материалы. Уфа, 1974
* '' Ахмадиев Б. Х., Гафаров Х. А., Гибадуллин В. Г.'' На земле легендарного Салавата. Уфа, 1988
* Земля салаватская, земля батыра./ Автор-составитель: Сабирьянова С. Г. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2010. — 400 с.{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|90525}} 
* {{ИСДБ|страница=514}} 
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.{{ref-ru}} ISBN 978-5-87691-038-7.
* [http://ufagen.ru/places/salavatskiy/katavly.html Яңы Ҡаратаулы ауылы тураһында мәғлүмәт «Геналогия и архивы» сайтында]{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Салауат районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Салауат районы ауылдары]]
[[Категория:Йүрүҙән буйындағы тораҡ пункттар]]
[[Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары]]
Яңы Ҡаратаулы  () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл. Әлкә ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 364 кеше.
Почта индексы — 452481, ОКАТО коды — 80247805003Яңы Ҡаратаулы ауылы «Госсправка» сайтында.

 Географик урыны 
 Район үҙәге (Малаяҙ): 8 км
 Ауыл советы үҙәге (Әлкә): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачёво): 21 км

Яңы Ҡаратаулы ауылы Йүрүҙән йылғаһы буйында, район үҙәге Малаяҙ ауылынан көньяҡҡа табан 8 километрҙа һәм Кропачёво (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 21 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. 

 Тарихы 
Өфө өйәҙе Ҡаратаулы улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә Ҡаратаулы/Яңы Ҡаратаулы ауылына нигеҙ һалған. XVIII быуат башынан уҡ билдәле булған тәүге ауыл исеме ырыу атамаһы йәки этнонимдан алынған — Ҡаратаулы тип аталған. 

1865 йылда, төп Ҡаратаулы ауылы менән бергә иҫәпләгәндә, 50 йортта 234 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 2 мәсет, һыу тирмәне булған. 

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Теркәү йылы  Улус, ауыл советы  Өйәҙ, кантон, район  Губерна, Республика  Дәүләт 1816  10-сы йорт  8-се Башҡорт кантоны  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы 1834  10-сы йорт  8-се Башҡорт кантоны Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1847  10-сы йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе   Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1859  10-сы йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1895  Ҡаратулы улусы  Златоуст өйәҙе  Өфө губернаһы  Рәсәй империяһы1920 Нәсибаш улус Советы (1918 й.), Ҡаратаулы ауыл Советы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы 20px РСФСР1926  Ҡаратаулы ауыл Советы (1923 йылдан)  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы  СССР1935  Ҡаратаулы ауыл Советы  Малаяҙ районы  Башҡорт АССР-ы  СССР1941  Ҡаратаулы ауыл Советы Салауат районы Башҡорт АССР-ы   СССР1967-1978  Малаяҙ ауыл Советы Салауат районы Башҡорт АССР-ы   СССР1978  Салауат ауыл Советы Салауат районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Әлкә ауыл советы  Салауат районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    

 Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше 
1906 йылда яңы Ҡаратаулы ауылында мәсет, бакалея кибете булған.

1916 йылдың май айында 16 хужа Иҫке-Ҡаратаулы (хәҙер Малаяҙ) ауылынан Йәшә йылғаһы буйына үҙ белдеге менән күсеп ултыра. Был башбаштаҡлыҡ Йәшә йылғаһы буйындағы матур уңдырышлы ерҙәрҙе ситтәргә һатыу тураһында һүҙ ҡуҙғатылғас эшләнә. Күсенеүселәр тиҙ арала бер-береһенә ярҙам итеп, өйҙәр күтәрәләр, һуңынан Ғүмәр улы Вәхит ауыл халҡына ер бүлеү мәсьәләһен юллап Өфөгә китә. Күсенеүселәр: Әхмәтйән Ғәлиулла улы, Вәхит Ғүмәр улы, Мөхәмәтйән Сәлих улы, Байрамғол Ислам улы, Аллабирҙе Ҡотлоҡәләм улы, Вәли Нафиҡ улы, Бәшир Ғәлиулла улы, Ғәли Нафиҡ улы, Ғарифулла Ишбулды улы, Шәрәфетдин Тажетдин улы, Бәҙретдин Фәхри улы, Ғәйнулла Зарип улы, Исламғол Бикйән улы, Әсмәндиәр Ҡотлоҡәләм улы, Әбделғәзе Нафиҡ улы, БаҺауетдин Нафиҡ улы.

Һәр кемдә ике-өс ат, һыйыр малы, барыһында булмаһа ла, тарантас, кошовка, яҡшы сбруйҙар була. Ғаиләләрҙә дүрттән алып етегә тиклем бала булғанлыҡтан, һәр эште үҙ көстәре менән башҡарғандар, ялсы көсө ҡулланмағандар. Яңы Ҡаратаулыларҙың төп кәсебе мал аҫрау, иген игеү була. Ерҙе һуҡа менән һөрәләр, ағас тырма менән эшкәртәләр. 

1917-1918 йылдарҙа ғына ашлыҡ һуғыу машиналары, тимер һабан, зиг-заг, колючкалар күренә башлай, тимерлек ойоштороп ебәрәләр. Ҡыш көндәре Ҡытау-Ивановск, Эҫем, Әшә, Ҡытаутамаҡ, Йүрүҙән ҡалаларында эшләгәндәр, шундағы заводтарға ағас күмере әҙерләгәндәр. 

1930 йылдарҙа коллективлаштырыу башланғас, Яңы Ҡаратаулы һәм Иҫке Ҡаратаулы ауылдарын «Үрге Үҙән» колхозына берләштерәләр. Колхоздың беренсе рәйесе булып Ҡыйғы районы Ҡолбаҡ ауылынан Әғлиулла улы Раев эшләй. Колхоз төҙөлгән мәлдәрҙә бер кемде лә кулак тип сәйәси золомға дусар итмәйҙәр, сөнки бер кемдең дә хеҙмәтселәре булмай. Һәр хужалыҡ үҙ көсө менән көн күрә.

1938 йылда Яңы Ҡаратаулы ауылы айырым «Үрнәк» колхозы ойоштороп бүленеп сыға. Бөйөк Ватан һуғышы башланғанда ауылда 40 хужалыҡ була. Ауылдан 57 ир-егет һуғышҡа китә, шуларҙың 26-һы әйләнеп ҡайтмай. Иҫке Ҡаратаулы ауылын Малаяҙ тип йөрөтө башлағас, Яңы Ҡаратаулыны Ҡаратаулыға әйләндерәләр  .

Әлеге ваҡытта ауылда Әлкә урта мәктәбенең филиалы — Ҡаратаулы башланғыс мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәсет бар .

 Халыҡ һаны 
Ҡаратаулы ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1920 йыл 26 август491 Иҫке Ҡаратаулы менән бергә 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар303 1959 йыл 15 ғинуар320 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар295 2002 йыл 9 октябрь354 2010 йыл 14 октябрь36418218250,050,0

 Билдәле кешеләре 

 Яңы Ҡаратаулыла тыуып-үҫкәндәр  

 Урамдары 

 Көнсығыш тыҡрыҡ ( Восточный (переулок)
 Урман урамы ( Лесная (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
 Болон урам ( Луговая (улица)
 Тау урамы ( Горная (улица)
 Яр буйы урамы ( Набережная (улица)
 Йүрүҙән урамы ( Юрюзань (улица)
 Йәштәр урамы ( Молодёжная (улица)
 Юл тыҡрығы ( Дорожный (переулок)
 Үҙәк урам ( Центральная (улица)
 Мәктәп яны урамы ( Пришкольная (улица)Карта д. Новые Каратавлы. Улицы

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары
Тауҙар: 
 Сейәле тау, Кәштәтау,Сатра, Беренсе ҡул, Икенсе ҡул, Өсөнсө ҡул, Боланбай, Ғиззәт ҡулы, Ҡарағайҙы ҡул, Алматау, Шәйәхмәт тауы

Йылғалар: 
 Йүрүҙән, Йәшә, Ҡаран

Шишмәләр: 
 Аҡшишмә, Мәғрифә шишмәһе, Кәүҫәр шишмәһе

Ялан-бесәнлектәр:
 Ҡаран, Төбәк, Филат төбәге, Питтәнсә, Дәүҡул, Умарта ҡулы

Таусыҡтар, түбәләр:

Башҡа урын-ер атамалары:
 Ҡыя юл, Салауат тишеге, Осто көйөҙ, Һырт, Аръяҡ, Аҡташ, Ҡыҙыл яр

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Ҡаратаулы ырыуы
 Мырҙалар ырыуы

 Ҡушаматтар 
Кәшил, Ыумас, Тартай , Өкө, Өсҡолаҡ, Кесерткән, Шәрәкәй, Күгат, Полтора, Хәким, Алла биргән

 Яңы Ҡаратаулы һәм ҡаратаулылар тураһында ваҡытлы матбуғат 

 Сығанаҡтар 
Доклад"Яңы -Ҡаратаулы" ауылының 70 йыллыҡ юбилейы"(Мырзахан Шәйәхмәт улы Галин. 1986 йыл, 16 июнь)

 Әҙәбиәт 
 Асфандияров А. З.  История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001 — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7
 Хисамитдинова Ф. Г. Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991
 Асфандияров А. З. Любезные вы мои… Уфа: Китап, 1992, с.18
 Гвоздикова И. М. Салават Юлаев. Следственные материалы. Уфа, 1974
  Ахмадиев Б. Х., Гафаров Х. А., Гибадуллин В. Г. На земле легендарного Салавата. Уфа, 1988
 Земля салаватская, земля батыра./ Автор-составитель: Сабирьянова С. Г. — Уфа: АН РБ, Гилем, 2010. — 400 с.

 Һылтанмалар 
  
  
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
 Яңы Ҡаратаулы ауылы тураһында мәғлүмәт «Геналогия и архивы» сайтында

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Салауат районы ауылдары
Категория:Йүрүҙән буйындағы тораҡ пункттар
Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары