Иҫке Аҡбүләк
{{Ук}}
'''Иҫке Аҡбүләк''' ({{lang-ru|Старый Акбуляк}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ҡариҙел районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 502 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80234872001.
 

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] буйынса, өҫтөнлөк иткән милләт — [[башҡорттар]] (94 %)

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл||79||||||||
|-
| 1834 йыл||145||||||||
|-
| 1870 йыл||333||||||||
|-
| 1896 йыл||386||||||||
|-
| 1902 йыл||||||||||
|-
| 1906 йыл||449||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||561||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||573||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||509||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||469||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||546||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||502||248||254||49,4||50,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ҡариҙел]]): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Щучье Озеро): 75 км

== Тарихы ==
1795 йылға тиклем Иҫке һәм [[Яңы Аҡбүләк]] ауылдары билдәле була, уларҙа 26 йорт һәм 128 кеше иҫәпкә алына. Һуңынан улар һәр береһе айырым иҫәпкә алынған.

[[1859 йыл]]да төп ауылда 296 кеше 32 ихатала йәшәгән. Ауыл атамаһы антропонимдан. Аҡбүләктең улдарының исемдәре билдәле — Сәйет, Йонос, Монасип. 1834 йылғы ревизия Монасип Аҡбүләковтың улдары Насибулла, Асадулла, Әмәкәс, Хисмәтулла йәшәгән, уларға ул саҡта 48—55 йәш булған.

[[Игенселек]] уларҙың тормошона үтеп инә башлаған ғына. Төп ауылда 1842 йылда 176 бот ужым һәм 256 бот яҙғы иген сәселгән. Иҫке Аҡбүләктә 74 ат, 10 һыйыр, 99 һарыҡ, 50 кәзә, айырым хужаларҙың 20 умартаһы һәм 19 солоҡтары булған. Урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. 1842 йылда [[мәсет]] һәм улар ҡарамағында [[мәктәп]], 1906 йылда [[мәҙрәсә]] була; 1894 йылда мәсет бинаһы яңыртыла<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/480 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 480.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327165708/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/480 |date=2022-03-27 }}</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Аҡбүләков Мәнзәүи Мөхәмәт улы]] (3.01.1949—11.11.1994), [[КПСС|партия]] һәм совет органдары хеҙмәткәре, [[дәүләт]] һәм йәмәғәт эшмәкәре, педагог. 1982 йылдан [[КПСС]]-тың Ҡариҙел район комитетының икенсе секретары, 1985—1990 йылдарҙа халыҡ депутаттарының район Советы башҡарма комитеты рәйесе; 1992—1994 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Ҡариҙел район Советы башҡарма комитеты рәйесе — район хакимиәте башлығы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның 12-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты.

== Матбуғатта ==

== Видеояҙмалар ==
* Иҫке Аҡбүләк ауылында яңы балалар майҙансығы барлыҡҡа килде<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=WXkbVS-dyl4]</ref>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|30|12|2020}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.]{{ref-ru}} {{V|30|12|2020}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|77131}}{{V|17|05|2021}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ҡариҙел районы ауылдары}}

[[Категория:Ҡариҙел районы ауылдары]]
Иҫке Аҡбүләк () — Башҡортостан Республикаһының Ҡариҙел районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 502 кеше булған.
ОКАТО коды — 80234872001.
 

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса, өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (94 %)

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл79 1834 йыл145 1870 йыл333 1896 йыл386 1902 йыл 1906 йыл449 1920 йыл 26 август561 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар573 1959 йыл 15 ғинуар509 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар469 2002 йыл 9 октябрь546 2010 йыл 14 октябрь50224825449,450,6

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Ҡариҙел): 18 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Щучье Озеро): 75 км

 Тарихы 
1795 йылға тиклем Иҫке һәм Яңы Аҡбүләк ауылдары билдәле була, уларҙа 26 йорт һәм 128 кеше иҫәпкә алына. Һуңынан улар һәр береһе айырым иҫәпкә алынған.

1859 йылда төп ауылда 296 кеше 32 ихатала йәшәгән. Ауыл атамаһы антропонимдан. Аҡбүләктең улдарының исемдәре билдәле — Сәйет, Йонос, Монасип. 1834 йылғы ревизия Монасип Аҡбүләковтың улдары Насибулла, Асадулла, Әмәкәс, Хисмәтулла йәшәгән, уларға ул саҡта 48—55 йәш булған.

Игенселек уларҙың тормошона үтеп инә башлаған ғына. Төп ауылда 1842 йылда 176 бот ужым һәм 256 бот яҙғы иген сәселгән. Иҫке Аҡбүләктә 74 ат, 10 һыйыр, 99 һарыҡ, 50 кәзә, айырым хужаларҙың 20 умартаһы һәм 19 солоҡтары булған. Урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. 1842 йылда мәсет һәм улар ҡарамағында мәктәп, 1906 йылда мәҙрәсә була; 1894 йылда мәсет бинаһы яңыртылаАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 480. .

 Билдәле шәхестәре 
 Аҡбүләков Мәнзәүи Мөхәмәт улы (3.01.1949—11.11.1994), партия һәм совет органдары хеҙмәткәре, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, педагог. 1982 йылдан КПСС-тың Ҡариҙел район комитетының икенсе секретары, 1985—1990 йылдарҙа халыҡ депутаттарының район Советы башҡарма комитеты рәйесе; 1992—1994 йылдарҙа халыҡ депутаттарының Ҡариҙел район Советы башҡарма комитеты рәйесе — район хакимиәте башлығы. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

 Матбуғатта 

 Видеояҙмалар 
 Иҫке Аҡбүләк ауылында яңы балалар майҙансығы барлыҡҡа килде

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Ҡариҙел районы ауылдары