Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы
[[Рәсем:Derby Museum Flowers 2475926344 d64a8a8f6e o.jpg|200px|мини|Хәҙерге музей бинаһы]]
'''Дерби музейы һәм сәнғәт галере́яһы''' ({{lang-en|Derby Museum and Art Gallery}}) [[Дерби Централь китапханаһы|Дерби Централь (Үҙәк) китапханаһы]] менән бергә 1879 йылда ойошторолған. Яңы бинаһы [[Ричард Нил Фриман]] ({{lang-en|Richard Knill Freeman}}) тарафынан төҙөлгән, уны Дерби ҡалаһына [[Майкл Томас Басс]] ({{lang-en|Michael Thomas Bass Jr.}}) биргән. Музей коллекцияһында
[[Джозеф Райт]]тың бик күп һүрәт бар, шулай уҡ [[Royal Crown Derby]] һәм бер нисә башҡа заводта эшләнгән [[фарфор]] коллекцияһы бар. Бынан тыш, музейҙа [[археология]], тәбиғәт тарихы, геология һәм хәрби коллекциялары бар.
== Тарих ==
[[Рәсем:Derbymuseumlib.jpg|мини|Дерби музейы китапхпнаһы бинаһы (хәҙерге Дерби ҡалаһының Централь Китапханаһы]]
1836 йылдың [[10 Февраль (Шаҡай)]] көнөндә Дерби Ҡалаһы һәм Графлығы Музейы ({{lang-en|Derby Town and County Museum}}) һәм Тәбиғәт Тарихы Йәмғиәте ({{lang-en|Natural History Society}}) эшләй башланы. Музей коллекцияһы өсөн доктор Форрестер, Дерби ҡалаһы Фәлсәфә Йәмғиәте башҡарыусыһы, күп нәмә биргән. Тәбиғәт тарихы йәмғиәтенең беренсе башҡарыусыһы – [[сэр Джордж Крю]] ({{lang-en|Sir George Crewe}}). Шулай уҡ, ойошма эшендә [[Уильям Кавендиш|Уильям Кавендиш, 6-сы Девоншир Герцогы]] ҡатнашҡан. Полковник [[Джордж Гоулер]] ({{lang-en|George Gawler}}) музейға минерал коллекцияһын һәм экзотик ҡош толоптарын биргән. Шулай уҡ күренекле натуралист Джозеф Страттың шәхси коллекциянан бер нисә экспонат музейға инә. Музейҙың беренсе күргәҙмәһе Механика Институтында булған. 

1840 йылда музей Виктория урамында урынлашҡан яңы бинаһында эшләй башлай. 1856 йылда музей экспонаттары һаны артҡас, уларҙы  [[Уильям Манди]] ({{lang-en|William Mundy}}) ҡалаға һатырға тәҡдим итә. Инициативаһы хупланмаған <ref name="geo">[http://www.geocurator.org/arch/Curator/Vol1No8.pdf Newsletter of the Geological Curators Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716055953/http://www.geocurator.org/arch/Curator/Vol1No8.pdf |date=2011-07-16 }} Vol 1, No. 8, 1976. Retrieved 26 February 2011.</ref>

1857 йылда [[Льюэллин Джюитт]] ({{lang-en|Llewellin Jewitt}}) Тәбиғәт тарихы йәмғиәте сәркәтибе булараҡ эшләй башланы. Ошо ваҡытта музейҙа шәмбе һайын экскурсиялар үткәрелә башлай.

1858 йылда Тәбиғәт тарихы йәмғиәте Фәлсәфә йәмғиәте менән берләштерелә <ref name="geo"/>. Һөҙөмтәһендә элекке Фәлсәфә Йәмғиәтенең китап коллекцияһы Дерби музейы китапханаһына инә башлай. 1863 йылдан 1875 йылғаса эшләгән беренсе китапхана кураторы – [[Александр Кроаль]] ({{lang-en|Alexander Croall}}),  күренекле ботаник; һуңыраҡ ул Шотландия музейҙарында эшләгән.

1870 йылдан Дерби ҡалаһы һәм графлығы музейы Дерби Корпорацияһына инә башлай. Ошо ваҡытта коллекция күрһәтеү өсөн урын табыу менән ауырлыҡтар килеп сыҡҡан. Экспонаттар 3 йыл осорона һаҡлағысҡа ҡуйыла. [[1879]] йылдың [[28 Июнь (Һатай)]] көнөндә музей яңынан асыла<ref name="geo"/>.

1936 йылда [[Альфред Гуди]] ({{lang-en|Alfred E. Goodey}}) шәхси һүрәт коллекцияһын музейға бирә. 1945 йылда үлеменән һуң, васыяты буйынса "төкәтмәне булдырыу өсөн" 13 мең [[фунт стерлинг]] музейға бирелә. Төкәтмә булдырыуы 1964 йылда тамамланған, хәҙерге ваҡытта музейҙың төп бинаһы ул.

== Рәссамдар ==
Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһынан тыш, музейҙа башҡа рәссамдар әҫәрҙәре лә бар: Уильям Фредерик Остин ({{lang-en|William Frederick Austin}}), Эрнест Кларк ({{lang-en|Ernest E. Clark}}), Һарольд Грэсли ({{lang-en|Harold Gresley}}), Альфред Джон Кин ({{lang-en|Alfred John Keene}}), Джордж Бейли ({{lang-en|George Bailey}}), Уильям Эдвин Мосли ({{lang-en|William Edwin Mosley}}), Дэвид Пэйн ({{lang-en|David Payne}}), ({{lang-en|George Turner}}), Уильям Вуд {{lang-en|William Wood}}, Эрнест Таунсенд ({{lang-en|Ernest Townsend}}), Джордж Фрэнсис Ярнелл ({{lang-en|George Francis Yarnell}}), Самюэль һәм Луиза Рэйнерҙар ({{lang-en|Samuel Rayner, Louise Rayner}}).

== Бүләктәре ==
[[2011 йыл]]дың [[Февраль (Шаҡай)]] айында [[Музейҙар, Китапханалар һәм Архивтар Советы]] ({{lang-en|Museums, Libraries and Archives Council}}) тигән ойошма "милләт өсөн ҡиммәтле Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһы өсөн" Дерби музейына бүләк бирә.

== Ҡыҙыҡлы факттар ==
2011 йылда Дерби ҡалаһы Советы [[Джозеф Райт]] рәссамы әҫәрҙәре ҡаланын рәсми "бренды" була тип ҡарар сығара. Шул ваҡытта музей башҡарыусылары "музей тураһында күберәк мәғлүмәт биреү мөмкинселеге өсөн" [[Википедия]] менән бергә эшләсәк, тип хәбәр итә<ref name=green>{{cite news|last=Green|first=Kirsty|title=City curators unveil hidden treasures to website Wikipedia|accessdate=23 January 2011|newspaper=Derby Telegraph|date=15 January 2011}}</ref>. 2011 йылдың 2 Май (Һабанай) көнөндә Википедияла Дерби музейы тураһында мәҡәлә яҙыу конкурсы башланды.

== Быны ла ҡарағыҙ ==
* [[Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы коллекциялары]] ([[:en:Collections of Derby Museum and Art Gallery]])
* [[Дерби сәнәғәт музейы]] ([[:en:Derby Industrial Museum]])
* [[Дерби QUAD сәнғәт үҙәге]]([[:en:Derby QUAD Arts centre]])
* ([[:en:Derwent Valley Mills]])
* [[Дербишир графлығы музейҙары исемлеге]] ([[:en:List of museums in Derbyshire]])

== Һылтанмалар ==
* [http://www.derby.gov.uk/LeisureCulture/MuseumsGalleries/Derby_Museum_and_Art_Gallery.htm Рәсми сайт] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110926173300/http://www.derby.gov.uk/LeisureCulture/MuseumsGalleries/Derby_Museum_and_Art_Gallery.htm |date=2011-09-26 }}
* [http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Derby_Museum_and_Art_Gallery&language=ba&params=52.92225_N_-1.4795_E_type:landmark Географик координаталар]
== Иҫкәрмәләр ==
<references/>

[[Категория:Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы|!]]
Дерби музейы һәм сәнғәт галере́яһы () Дерби Централь (Үҙәк) китапханаһы менән бергә 1879 йылда ойошторолған. Яңы бинаһы Ричард Нил Фриман () тарафынан төҙөлгән, уны Дерби ҡалаһына Майкл Томас Басс () биргән. Музей коллекцияһында
Джозеф Райттың бик күп һүрәт бар, шулай уҡ Royal Crown Derby һәм бер нисә башҡа заводта эшләнгән фарфор коллекцияһы бар. Бынан тыш, музейҙа археология, тәбиғәт тарихы, геология һәм хәрби коллекциялары бар.
 Тарих 
мини|Дерби музейы китапхпнаһы бинаһы (хәҙерге Дерби ҡалаһының Централь Китапханаһы
1836 йылдың 10 Февраль (Шаҡай) көнөндә Дерби Ҡалаһы һәм Графлығы Музейы () һәм Тәбиғәт Тарихы Йәмғиәте () эшләй башланы. Музей коллекцияһы өсөн доктор Форрестер, Дерби ҡалаһы Фәлсәфә Йәмғиәте башҡарыусыһы, күп нәмә биргән. Тәбиғәт тарихы йәмғиәтенең беренсе башҡарыусыһы – сэр Джордж Крю (). Шулай уҡ, ойошма эшендә Уильям Кавендиш, 6-сы Девоншир Герцогы ҡатнашҡан. Полковник Джордж Гоулер () музейға минерал коллекцияһын һәм экзотик ҡош толоптарын биргән. Шулай уҡ күренекле натуралист Джозеф Страттың шәхси коллекциянан бер нисә экспонат музейға инә. Музейҙың беренсе күргәҙмәһе Механика Институтында булған. 

1840 йылда музей Виктория урамында урынлашҡан яңы бинаһында эшләй башлай. 1856 йылда музей экспонаттары һаны артҡас, уларҙы  Уильям Манди () ҡалаға һатырға тәҡдим итә. Инициативаһы хупланмаған Newsletter of the Geological Curators Club  Vol 1, No. 8, 1976. Retrieved 26 February 2011.

1857 йылда Льюэллин Джюитт () Тәбиғәт тарихы йәмғиәте сәркәтибе булараҡ эшләй башланы. Ошо ваҡытта музейҙа шәмбе һайын экскурсиялар үткәрелә башлай.

1858 йылда Тәбиғәт тарихы йәмғиәте Фәлсәфә йәмғиәте менән берләштерелә . Һөҙөмтәһендә элекке Фәлсәфә Йәмғиәтенең китап коллекцияһы Дерби музейы китапханаһына инә башлай. 1863 йылдан 1875 йылғаса эшләгән беренсе китапхана кураторы – Александр Кроаль (),  күренекле ботаник; һуңыраҡ ул Шотландия музейҙарында эшләгән.

1870 йылдан Дерби ҡалаһы һәм графлығы музейы Дерби Корпорацияһына инә башлай. Ошо ваҡытта коллекция күрһәтеү өсөн урын табыу менән ауырлыҡтар килеп сыҡҡан. Экспонаттар 3 йыл осорона һаҡлағысҡа ҡуйыла. 1879 йылдың 28 Июнь (Һатай) көнөндә музей яңынан асыла.

1936 йылда Альфред Гуди () шәхси һүрәт коллекцияһын музейға бирә. 1945 йылда үлеменән һуң, васыяты буйынса "төкәтмәне булдырыу өсөн" 13 мең фунт стерлинг музейға бирелә. Төкәтмә булдырыуы 1964 йылда тамамланған, хәҙерге ваҡытта музейҙың төп бинаһы ул.

 Рәссамдар 
Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһынан тыш, музейҙа башҡа рәссамдар әҫәрҙәре лә бар: Уильям Фредерик Остин (), Эрнест Кларк (), Һарольд Грэсли (), Альфред Джон Кин (), Джордж Бейли (), Уильям Эдвин Мосли (), Дэвид Пэйн (), (), Уильям Вуд , Эрнест Таунсенд (), Джордж Фрэнсис Ярнелл (), Самюэль һәм Луиза Рэйнерҙар ().

 Бүләктәре 
2011 йылдың Февраль (Шаҡай) айында Музейҙар, Китапханалар һәм Архивтар Советы () тигән ойошма "милләт өсөн ҡиммәтле Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһы өсөн" Дерби музейына бүләк бирә.

 Ҡыҙыҡлы факттар 
2011 йылда Дерби ҡалаһы Советы Джозеф Райт рәссамы әҫәрҙәре ҡаланын рәсми "бренды" була тип ҡарар сығара. Шул ваҡытта музей башҡарыусылары "музей тураһында күберәк мәғлүмәт биреү мөмкинселеге өсөн" Википедия менән бергә эшләсәк, тип хәбәр итә. 2011 йылдың 2 Май (Һабанай) көнөндә Википедияла Дерби музейы тураһында мәҡәлә яҙыу конкурсы башланды.

 Быны ла ҡарағыҙ 
 Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы коллекциялары (:en:Collections of Derby Museum and Art Gallery)
 Дерби сәнәғәт музейы (:en:Derby Industrial Museum)
 Дерби QUAD сәнғәт үҙәге(:en:Derby QUAD Arts centre)
 (:en:Derwent Valley Mills)
 Дербишир графлығы музейҙары исемлеге (:en:List of museums in Derbyshire)

 Һылтанмалар 
 Рәсми сайт 
 Географик координаталар
 Иҫкәрмәләр 

!