Күндерәк (Стәрлебаш районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Күндерәк (мәғәнәләр)}}
{{Ук}}
'''Күндерәк''' ({{lang-ru|Кундряк}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Стәрлебаш районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә  халыҡ һаны 321 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453184, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80248830001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||321||149||172||46,4||53,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Стәрлебаш]]): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 61 км
== Ауыл тарихы ==
Ауыл Күндерәк йылғаһы буйында урынлашҡан.
[[Күндерәк (Стәрлебаш районы)|Күндерәк ауылы]]на, [[1876 йыл]]да Стәрлетамаҡ өйәҙе Юрматы улусы Табылды ауылы [[башҡорттар]]ының аҫаба ерҙәрендә, мещандар Күндерәк ҡасабаһы булараҡ нигеҙ һала. [[1896 йыл]]да 39 йортта 251 кеше йәшәгән, ауылдың тимерлеге лә булған. [[XX быуат|20 быуат]] башынан — Күндерәк утары, 30‑сы йылдарҙа Күндерәк ҡасабаһы булараҡ билдәле булған. [[2005 йыл]]да хәҙерге статусын ала.
Халҡы: [[1920 йыл]]да — 40 кеше; [[1939 йыл|1939]] — 74; [[1959 йыл|1959]]—338; [[1989 йыл|1989]]—463; [[2002 йыл|2002]]—374; [[2010 йыл|2010]]—321 кеше иҫәптә торған. [[Башҡорттар]], [[татарҙар]] йәшәй (2002). Төп мәктәп (Ҡабыҡҡыуыш урта мәктәбе филиалы), балалар баҡсаһы, амбулатория, клуб, китапхана бар.<ref>{{БЭ|86035}}</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Бәхтейәрова Клара Зәки ҡыҙы]] (1960), ғалим-невролог. 1990 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2008 йылдан — Республика тарҡау склероз үҙәге етәксеһе. Медицина фәндәре докторы (2007). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2007)<ref>[http://bash.bashenc.ru/index.php/component/content/article/8-statya/2971-b-khtej-rova-klara-z-ki-y-y Башҡортостан энциклопедияһы — Бәхтейәрова Клара Зәки ҡыҙы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023113428/http://bash.bashenc.ru/index.php/component/content/article/8-statya/2971-b-khtej-rova-klara-z-ki-y-y |date=2020-10-23 }}{{V|6|11|2020}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|27|04|2020}}     
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|27|04|2020}}   

== Һылтанмалар ==
* [http://bash.bashenc.ru/index.php/component/content/article/8-statya/7411-k-nder-k-st-rlebash-r-nynda-y-auyl Башҡорт энциклопедияһы — Күндерәк]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{V|27|04|2020}}   

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Стәрлебаш районы ауылдары}}

[[Категория:Стәрлебаш районы ауылдары]]
Күндерәк () — Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә  халыҡ һаны 321 кеше булған.
Почта индексы — 453184, ОКАТО коды — 80248830001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь32114917246,453,6

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Стәрлебаш): 26 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 61 км
 Ауыл тарихы 
Ауыл Күндерәк йылғаһы буйында урынлашҡан.
Күндерәк ауылына, 1876 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙе Юрматы улусы Табылды ауылы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә, мещандар Күндерәк ҡасабаһы булараҡ нигеҙ һала. 1896 йылда 39 йортта 251 кеше йәшәгән, ауылдың тимерлеге лә булған. 20 быуат башынан — Күндерәк утары, 30‑сы йылдарҙа Күндерәк ҡасабаһы булараҡ билдәле булған. 2005 йылда хәҙерге статусын ала.
Халҡы: 1920 йылда — 40 кеше; 1939 — 74; 1959—338; 1989—463; 2002—374; 2010—321 кеше иҫәптә торған. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Төп мәктәп (Ҡабыҡҡыуыш урта мәктәбе филиалы), балалар баҡсаһы, амбулатория, клуб, китапхана бар.

 Билдәле шәхестәре 
 Бәхтейәрова Клара Зәки ҡыҙы (1960), ғалим-невролог. 1990 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2008 йылдан — Республика тарҡау склероз үҙәге етәксеһе. Медицина фәндәре докторы (2007). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2007)Башҡортостан энциклопедияһы — Бәхтейәрова Клара Зәки ҡыҙы .

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.      
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.     

 Һылтанмалар 
 Башҡорт энциклопедияһы — Күндерәк   

Категория:Стәрлебаш районы ауылдары