Бәләкәй Арыҫланғол
{{Айыҡ ауыл}}
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл 
 |русское название         =  Бәләкәй Арыҫланғол
 |оригинальное название    = {{lang-ru|Малоарслангулово}}
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
  |lat_deg = 51 |lat_min = 47 |lat_sec = 40 
  |lon_deg = 57 |lon_min = 29 |lon_sec = 39 
 |CoordAddon = 
 |CoordScale = 
 |размер карты региона     = 
 |размер карты района      = 
 |регион                   = Башҡортостан 
 |регион в таблице         = Башҡортостан 
 |вид района               = 
 |район                    = Хәйбулла районы{{!}}Хәйбулла 
 |район в таблице          = 
 |вид поселения            = ауыл советы 
 |поселение                = Әбеш ауыл Советы (Хәйбулла районы){{!}}Әбеш 
 |поселение в таблице      = 
 |внутреннее деление       = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  = 
 |высота центра НП         = 
 |население                = {{ Население | Малоарслангулово | тс }}
 |год переписи             = {{ Население | Малоарслангулово | г }}
 |плотность                = 
 |агломерация              = 
 |национальный состав      = башҡорттар
 |конфессиональный состав  = 
 |этнохороним              = 
 |почтовый индекс          = 453814 
 |почтовые индексы         = 
 |телефонный код           = 
 |цифровой идентификатор   = 80255805004 
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}
'''Бәләкәй Арыҫланғол''' ({{lang-ru|Малоарслангулово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Хәйбулла районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 351 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453814, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80255805004.

== Халыҡ һаны ==

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||351||180||171||51,3||48,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Аҡъяр (Хәйбулла районы)|Аҡъяр]]): 69 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Оло Әбеш]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 125 км

== Ауыл тарихы ==
[[1795 йыл]]ғы ревизия мәғлүмәттәрендә [[Оло Арыҫланғол]] ауылында 33 йорт булған һәм 200 кеше йәшәгән. [[1816 йыл]]да ауылда 28 йорт һәм 136 кеше иҫәпләнгән.
[[1816 йыл]]да ауылда ауыл» начальнигы Ильяс Арыҫланғол улы Күскилдин (1766-1851),  уның улдары: 1796 йылғы Ҡаҙбулат (1859 йылдан зауряд-хорунжий), Йәнбулат, Ғәбделғәлләм,  1818 йылғы Әхмәтйән (1859 йылдан алып урядник), Дауыт, Муса һәм Ғайса; 1771 йылғы Мөхәмәт Арыҫланғол улы Күскилдин  (ҡатыны Һағынбикә), уның улдары:1793 йылғы Аҡбулат Арыҫланғолов,  Аллаяр, Искәндәр, ҡыҙы Мәрзиә; Сәфәр Байбулатов;сотник Кайсар Канбулатов; Мәсәғүт Мурзин; Сәйфулла Ураҙғолов;указлы мулла Вәлит Теләғол улы Сурин (1769 йылғы);мәзин Хәйбулла Ниязғолов; Абдрахман Күскилдин,уның улы зауряд - сотник Йәғәфәр; Рәхмәтулла Аралбаев;1729 йылғы Теләғол Сурович, уның улдары:1771 йылғы  Хәлит, (Хәлиттең улдары: Бикйән, Мөхәмәтйән, Сәлимйән), Ласын, Ҡарабулат; Мәүли Арыҫланғолов, уның улы: Сәйфитдин (Сәфитдиндең улы Көнфиә).<ref name="Ватандаш">[http://magzdb.org/num/2152439 Рахимов. Р. История башкирских деревень Хайбуллинского района.// Ватандаш, 1998 г., №9. Стр. 18-42.]</ref>

«Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.» тигән китапта ошондай яҙыу бар: «Орский уезд, 2-й стан, № 735 дер. Араслангулова (Назаргулова), башк., расположена у р. Сакмара, между правой стороной старо-линейного тракта и левой почтового тракта из г. Орска в г. Верхнеуральск. Расстояние от уездного города 114 верст, от становой квартиры 78 верст, число дворов 50, число жителей: муж. 256, жен. 274. В деревне действовала мечеть.»<ref>Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.</ref>

19 быуат аҙағында [[Бәләкәй Арыҫланғол]] ауылы айырылып сыға. Тәүге күсеп сығыусылар: Хәсән Теләүғолов; Баймамат Сурин; Динислам Ласынов; Садиҡ Күскилдин. Һуңыраҡ башҡа кешеләр ҙә яңы ауылға күсенә башлаған. Күсеп китеү сәбәбе булып сәсеү һәм сабынлыҡ ерҙәренең яҡын булыуы тора.<ref name="Ватандаш" />

[[1917 йыл]]да яңы Бәләкәй Арыҫланғол ауылында 54 йорт һәм 277 кеше иҫәпләнгән, 1940 йылда - 70 йорт һәм 398 кеше, 1989 йылда - 90 йорт һәм 505 кеше йәшәгән.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ғәйнуллина Асия Солтан ҡыҙы]] (1955), режиссёр, халыҡ-ижады буйынса белгес-консультант, [[Сибай]] ҡалаһында сәсәндәр мәктәбе ойоштороусы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре<ref>[https://ufaved.info/articles/kulturaafisha/v_galeree_ural_otkroetsya_dve_vystavki/ В галерее «Урал» откроется две выставки. Уфимская городская элекронная газета, 28.02.2018]{{ref-ru}}{{V|1|09|2020}}</ref>.
* [[Сурин Артур Шәйхетдин улы]] (6.06.1958—1.04.2012), мәғариф һәм дәүләт эшмәкәре. 2005—2012 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы мәғәриф министры урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (1992) һәм атҡаҙанған уҡытыусыһы (1997), [[Рәсәй Федерацияһы]]ның урта профессиональ белем биреү алдынғыһы 2003), Константин Ушинский һәм Михаил Шолохов исемендәге миҙалдар эйәһе.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Хәйбулла районы ауылдары}}

[[Категория:Хәйбулла районы ауылдары]]
[[Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар]]
Бәләкәй Арыҫланғол () — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 351 кеше.
Почта индексы — 453814, ОКАТО коды — 80255805004.

 Халыҡ һаны 

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь35118017151,348,7

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Аҡъяр): 69 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Оло Әбеш): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 125 км

 Ауыл тарихы 
1795 йылғы ревизия мәғлүмәттәрендә Оло Арыҫланғол ауылында 33 йорт булған һәм 200 кеше йәшәгән. 1816 йылда ауылда 28 йорт һәм 136 кеше иҫәпләнгән.
1816 йылда ауылда ауыл» начальнигы Ильяс Арыҫланғол улы Күскилдин (1766-1851),  уның улдары: 1796 йылғы Ҡаҙбулат (1859 йылдан зауряд-хорунжий), Йәнбулат, Ғәбделғәлләм,  1818 йылғы Әхмәтйән (1859 йылдан алып урядник), Дауыт, Муса һәм Ғайса; 1771 йылғы Мөхәмәт Арыҫланғол улы Күскилдин  (ҡатыны Һағынбикә), уның улдары:1793 йылғы Аҡбулат Арыҫланғолов,  Аллаяр, Искәндәр, ҡыҙы Мәрзиә; Сәфәр Байбулатов;сотник Кайсар Канбулатов; Мәсәғүт Мурзин; Сәйфулла Ураҙғолов;указлы мулла Вәлит Теләғол улы Сурин (1769 йылғы);мәзин Хәйбулла Ниязғолов; Абдрахман Күскилдин,уның улы зауряд - сотник Йәғәфәр; Рәхмәтулла Аралбаев;1729 йылғы Теләғол Сурович, уның улдары:1771 йылғы  Хәлит, (Хәлиттең улдары: Бикйән, Мөхәмәтйән, Сәлимйән), Ласын, Ҡарабулат; Мәүли Арыҫланғолов, уның улы: Сәйфитдин (Сәфитдиндең улы Көнфиә).Рахимов. Р. История башкирских деревень Хайбуллинского района.// Ватандаш, 1998 г., №9. Стр. 18-42.

«Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.» тигән китапта ошондай яҙыу бар: «Орский уезд, 2-й стан, № 735 дер. Араслангулова (Назаргулова), башк., расположена у р. Сакмара, между правой стороной старо-линейного тракта и левой почтового тракта из г. Орска в г. Верхнеуральск. Расстояние от уездного города 114 верст, от становой квартиры 78 верст, число дворов 50, число жителей: муж. 256, жен. 274. В деревне действовала мечеть.»Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.

19 быуат аҙағында Бәләкәй Арыҫланғол ауылы айырылып сыға. Тәүге күсеп сығыусылар: Хәсән Теләүғолов; Баймамат Сурин; Динислам Ласынов; Садиҡ Күскилдин. Һуңыраҡ башҡа кешеләр ҙә яңы ауылға күсенә башлаған. Күсеп китеү сәбәбе булып сәсеү һәм сабынлыҡ ерҙәренең яҡын булыуы тора.

1917 йылда яңы Бәләкәй Арыҫланғол ауылында 54 йорт һәм 277 кеше иҫәпләнгән, 1940 йылда - 70 йорт һәм 398 кеше, 1989 йылда - 90 йорт һәм 505 кеше йәшәгән.

 Билдәле шәхестәре 
 Ғәйнуллина Асия Солтан ҡыҙы (1955), режиссёр, халыҡ-ижады буйынса белгес-консультант, Сибай ҡалаһында сәсәндәр мәктәбе ойоштороусы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәреВ галерее «Урал» откроется две выставки. Уфимская городская элекронная газета, 28.02.2018.
 Сурин Артур Шәйхетдин улы (6.06.1958—1.04.2012), мәғариф һәм дәүләт эшмәкәре. 2005—2012 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы мәғәриф министры урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (1992) һәм атҡаҙанған уҡытыусыһы (1997), Рәсәй Федерацияһының урта профессиональ белем биреү алдынғыһы 2003), Константин Ушинский һәм Михаил Шолохов исемендәге миҙалдар эйәһе.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

 Сығанаҡтар 

Категория:Хәйбулла районы ауылдары
Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар