Яңы Ишле
{{ТП-Рәсәй|Яңы Ишле
 | статус                   =ауыл
 | русское название         =Яңы Ишле    
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Новые Ишлы}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min = 29 |lat_sec = 22
 | lon_deg                  = 54 |lon_min = 50 |lon_sec = 48
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Миякинский район{{!}}Миякинский
 | район в таблице          = 
 |вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 |поселение                = Көсөгән ауыл Советы (Миәкә районы)
 |поселение в таблице      =
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 1762
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена       = Түбәнге Ишле 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Новые Ишлы | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Новые Ишлы | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = татарҙар, башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452073
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80244830005
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Яңы Ишле''' ({{lang-ru|Новые Ишлы}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Миәкә районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың [[14 октябрь|14 октябренә]] халыҡ һаны 467 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452073, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80244830005.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||467||244||223||52,2||47,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ҡырғыҙ-Миәкә]]): 18 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Көсөгән]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аксенов (Әлшәй районы)|Аксенов]]): 61 км

== Ауыл тарихы ==
[[Яңы Ишле]]  [[Көсөгән (Миәкә районы)|Көсөгән]] ауыл Советы биләмәһе составында. Район үҙәгенән көньяҡҡа  18 саҡрым һәм [[Аксёнов (Әлшәй районы)|Аксёнов]] тимер  юл станцияһына көньяҡ‑көнсығышҡа  табан 61 саҡрым алыҫлыҡта [[Өйәҙе (Дим ҡушылдығы)|Өйәҙе]] йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға [[Нуғай даруғаһы]] Илекәй‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә [[1762 йыл]]дың 17 июлендәге керҙәшлек килешеүе буйынса шул уҡ даруғаның Ишле ауыл  (хәҙерге [[Ауырғазы районы]]) кешеләре нигеҙ һала. Ауыл  Түбәнге Ишле исеме менән билдәле булған. Әбделкәрим һәм Әнгилде Йоносов етәкселегендәге яһаҡлы татарҙарҙан торған 11 кеше (Ҡазан дпруғаһы) һәм мулла Урман Ибраһимов, Биктимер Атабаев (Нуғай даруғаһы) үҙ хужалыҡтары өсөн биләмә алыуға ошо килешеү төҙөлгән.  Улар [[Аҫабалыҡ|аҫаба]]ларға һәр ихатанан бер тапҡыр бирелә торған 4-әр һум аҡса түләгән.  Бүленгән ерҙең сиктәре [[Егән]] тамағынан ("Тимашев тирмәненә "),[[Ҡорманай]], Сермәнәй йылғаларының үрге ағымына һәм Түр урманына тиклем булған.
[[1865 йыл]]да  144 йортта 918 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище, 3 һыу тирмәне булған. [[1906 йыл]]да мәсет, 2 бакалея кибете, тимерлек һәм 2 тирмән теркәлгән.
Халҡы: [[1906 йыл]]да – 1128 кеше; [[1920 йыл]]да – 1433 кеше; [[1939 йыл]]да – 927 кеше; [[1959 йыл]]да – 780 кеше; [[1989 йыл]]да – 513 кеше; [[2002 йыл]]да – 563 кеше; [[2010 йыл]]да — 467 кеше. [[Татарҙар]], [[башҡорттар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]). Башланғыс мәктәп (Миәкә урта мәктәбе №1 филиалы), балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.<ref>{{Китап:История сёл и деревень Башкортостана}} стр.437</ref> <ref>[http://bashenc.online/ba/articles/95028/ Башҡорт энциклопедияһы. Яңы Ишле]</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ғәлиев Радик Гәрәй улы]] (1956), [[фән|ғалим]]-стоматолог. Медицина фәндәре докторы, профессор (2004). 1987 йылдан [[Башҡорт дәүләт медицина институты]] һәм [[Башҡорт дәүләт медицина университеты]] уҡытыусыһы<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/83711/ Башҡорт энциклопедияһы — Ғәлиев Радик Гәрәй улы]{{V|11|06|2021}}</ref>.
* [[Хәмиҙуллин Ғәли Заһит улы]] (3.08.1903—14.08.1977), агроном, иҡтисадсы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1961). [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1948), ике [[Почёт Билдәһе ордены|Почёт Билдәһе]] (1944, 1957) ордендары кавалеры.
* [[Мағазов Риза Шәйехйән улы]] ([[10 март]] [[1932 йыл]]) — ғалим-микробиолог. 1978 йылдан Өфө вакциналар һәм сывороткалар ғилми-тикшеренеү институты директоры, 1988—1995 йылдарҙа «Иммунопрепарат» ғилми-производство берекмәһенең генераль директоры, 1991—2006 йылдарҙа [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы]] Медицина фәндәре бүлексәһенең академик‑секретары, 1996—2008 йылдарҙа Рәсәй Медицина фәндәр академиияһының Башҡортостан ғилми үҙәге директоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (1991), [[Сыуаш Республикаһы]] Фәндәр Академиияһының почётлы академигы (1994), медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1988). [[Башҡорт АССР-ы]]ның 12‑се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (2004), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1980), СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1960). Ҡол Ғәли исемендәге халыҡ-ара премия (2001) һәм СССР Министрҙар Советы премияһы (1985) лауреаты, [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1976), [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|Халыҡтар Дуҫлығы]] (1986) һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1971) ордендары кавалеры.
* [[Хафизова  Рәсихә Сәфәрғәле ҡыҙы]] ([[29 октябрь]] [[1942 йыл]]) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1996 йыл), [[«Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы]] (1970), ике [[«Почёт Билдәһе» ордены]] (1976, 1981) менән бүләкләнгән. Стәрлетамаҡ район халыҡ депутаттары Советы рәйесенең элекке урынбаҫары<ref>[http://bashenc.online/ru/articles/50997/ Башкирская энциклопедия. Хафизова Расиха Сафаргалеевна{{ref-ru}}]</ref>.
* [[Ғәзизов Әсхәт Мәзғәт улы]] (01.06.1961)-техник фәндәр кандидаты.Ауыл хужалығы һәм урман-техника вуздары студенттары өсөн дәреслектәр авторы. 20-нән ашыу ғилми мәҡәләләре баҫылып сыҡҡан. <ref name="Миәкә">{{китап |автор= Х. Х. Мусин, Р. М. Вәлиәхмәтов  |заглавие=«Миәкә районы-Аҡмулла төйәге» |место=Өфө |издательство=«Скиф» |год=2006 й |страницы= }}</ref> 363-сө б.
* [[Ғәзизов Зәриғәт Мәсхәт улы]] (21.04.1954)- [[Башҡортостан]]дың атҡаҙанған элемтәсеһе. <ref name="Миәкә" />363-сө б.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* {{ИСДБ}}{{ref-ru}} {{V|11|06|2021}}   
* {{БЭ2013|95028}}{{V|18|04|2022}}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/442 А.З.Асфандияров  «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 437-се б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220329064538/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/442 |date=2022-03-29 }}{{V|18|04|2022}}

{{Миәкә районы ауылдары}}

[[Категория:Миәкә районы ауылдары]]

[[tt:Яңа Ишле]]
Яңы Ишле () — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 467 кеше булған.
Почта индексы — 452073, ОКАТО коды — 80244830005.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь46724422352,247,8

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 18 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Көсөгән): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 61 км

 Ауыл тарихы 
Яңы Ишле  Көсөгән ауыл Советы биләмәһе составында. Район үҙәгенән көньяҡҡа  18 саҡрым һәм Аксёнов тимер  юл станцияһына көньяҡ‑көнсығышҡа  табан 61 саҡрым алыҫлыҡта Өйәҙе йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға Нуғай даруғаһы Илекәй‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1762 йылдың 17 июлендәге керҙәшлек килешеүе буйынса шул уҡ даруғаның Ишле ауыл  (хәҙерге Ауырғазы районы) кешеләре нигеҙ һала. Ауыл  Түбәнге Ишле исеме менән билдәле булған. Әбделкәрим һәм Әнгилде Йоносов етәкселегендәге яһаҡлы татарҙарҙан торған 11 кеше (Ҡазан дпруғаһы) һәм мулла Урман Ибраһимов, Биктимер Атабаев (Нуғай даруғаһы) үҙ хужалыҡтары өсөн биләмә алыуға ошо килешеү төҙөлгән.  Улар аҫабаларға һәр ихатанан бер тапҡыр бирелә торған 4-әр һум аҡса түләгән.  Бүленгән ерҙең сиктәре Егән тамағынан ("Тимашев тирмәненә "),Ҡорманай, Сермәнәй йылғаларының үрге ағымына һәм Түр урманына тиклем булған.
1865 йылда  144 йортта 918 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище, 3 һыу тирмәне булған. 1906 йылда мәсет, 2 бакалея кибете, тимерлек һәм 2 тирмән теркәлгән.
Халҡы: 1906 йылда – 1128 кеше; 1920 йылда – 1433 кеше; 1939 йылда – 927 кеше; 1959 йылда – 780 кеше; 1989 йылда – 513 кеше; 2002 йылда – 563 кеше; 2010 йылда — 467 кеше. Татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Миәкә урта мәктәбе №1 филиалы), балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар. стр.437 Башҡорт энциклопедияһы. Яңы Ишле

 Билдәле шәхестәре 
 Ғәлиев Радик Гәрәй улы (1956), ғалим-стоматолог. Медицина фәндәре докторы, профессор (2004). 1987 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһыБашҡорт энциклопедияһы — Ғәлиев Радик Гәрәй улы.
 Хәмиҙуллин Ғәли Заһит улы (3.08.1903—14.08.1977), агроном, иҡтисадсы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1961). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1948), ике Почёт Билдәһе (1944, 1957) ордендары кавалеры.
 Мағазов Риза Шәйехйән улы (10 март 1932 йыл) — ғалим-микробиолог. 1978 йылдан Өфө вакциналар һәм сывороткалар ғилми-тикшеренеү институты директоры, 1988—1995 йылдарҙа «Иммунопрепарат» ғилми-производство берекмәһенең генераль директоры, 1991—2006 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Медицина фәндәре бүлексәһенең академик‑секретары, 1996—2008 йылдарҙа Рәсәй Медицина фәндәр академиияһының Башҡортостан ғилми үҙәге директоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (1991), Сыуаш Республикаһы Фәндәр Академиияһының почётлы академигы (1994), медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1988). Башҡорт АССР-ының 12‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2004), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1980), СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1960). Ҡол Ғәли исемендәге халыҡ-ара премия (2001) һәм СССР Министрҙар Советы премияһы (1985) лауреаты, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976), Халыҡтар Дуҫлығы (1986) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры.
 Хафизова  Рәсихә Сәфәрғәле ҡыҙы (29 октябрь 1942 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1996 йыл), «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы (1970), ике «Почёт Билдәһе» ордены (1976, 1981) менән бүләкләнгән. Стәрлетамаҡ район халыҡ депутаттары Советы рәйесенең элекке урынбаҫарыБашкирская энциклопедия. Хафизова Расиха Сафаргалеевна.
 Ғәзизов Әсхәт Мәзғәт улы (01.06.1961)-техник фәндәр кандидаты.Ауыл хужалығы һәм урман-техника вуздары студенттары өсөн дәреслектәр авторы. 20-нән ашыу ғилми мәҡәләләре баҫылып сыҡҡан.  363-сө б.
 Ғәзизов Зәриғәт Мәсхәт улы (21.04.1954)- Башҡортостандың атҡаҙанған элемтәсеһе. 363-сө б.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
     
 
 А.З.Асфандияров  «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 437-се б. 

Категория:Миәкә районы ауылдары

tt:Яңа Ишле