Ҡудашев Хөсәйен Илдархан улы
{{Театральный деятель
 | Имя              = Хөсәйен Ҡудашев
 | Изображение      = Кудашев Хусаин Ильдерханович.jpg
 | Описание изображения = 
| Ширина = 180px
|Имя при рождении = Ҡудашев Хөсәйен Илдархан улы
 | Дата рождения    = 10.5.1913
 | Место рождения   = [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]]<ref name="Х">Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның {{ТУ|Бүздәк районы}} </ref> [[Иҫке Бүздәк]] ауылы
 |Дата смерти      = 13.11.1986
 |Место смерти     = {{ВБУ|Дамаск|Дамаскиҙа}}, [[Сүриә]]
 | Профессия        = {{актёр|СССР|Рәсәй|XX быуат}}
 | Гражданство      = {{Флагификация|СССР}} →<br/>{{Флагификация|Российская Федерация}}
 | Годы активности  = 1931—1986
 | Театр            = [[Башҡорт дәүләт академия драма театры]]
 | Награды          = 
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Орден «Знак Почёта»|1955}}
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Народный артист РСФСР|1983}} {{!!}} {{Заслуженный артист РСФСР|1973}}{{!!}}{{БАССР халыҡ артисы|1969}}
{{!}}}
 | imdb_id          = 
}}
{{фамилиялаш|Ҡудашев}}
'''Ҡудашев Хөсәйен Илдархан улы''' ([[10 май]] [[1913 йыл]] — [[13 ноябрь]] [[1986 йыл]]) — [[театр]] һәм кино артисы. 1948—1986 йылдарҙа хәҙерге [[Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры]] актёры. 1955 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың (1983) һәм Башҡорт АССР-ының (1969) халыҡ артисы. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры (1955).

Бер нисә фильмда, шул иҫәптән «[[Алтын атлы һыбайлы]]» фильмында төшә.

== Биографияһы ==
Хөсәйен Илдархан улы Ҡудашев 1913 йылдың 10 майында [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]] Бүздәк<ref>Хәҙер [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Бүздәк районы]] [[Иҫке Бүздәк]] ауылы</ref> ауылында тыуған.

15 йәше лә тулмаған килеш ПВРЗ-ның ФЗУ мәктәбенә уҡырға инә. Йыр, бейеүгә оҫта егеткә иптәштәре һиңә слесарға түгел, артисҡа уҡыр кәрәк булған, тиҙәр. Заводта драмтеатрҙың спектаклен ҡарау уның тормошонда яңы бит аса. Шул көндән үҙе лә һиҙмәҫтән, театрға ылыға башлай.
«Ғәлиәбаныу» спектаклен ҡуйғанда Мәскәү консерваторияһының профессоры Екатерина Анатольевна Милькович та була. Спектаклдән һуң консерваторияның башҡорт бүлегенә уҡырға алыуы тураһында әйтә.

Мәскәүҙә 1955 йылда үткәрелгән башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәтенең декадаһында 4 спектаклдә лә уйнай.
Ғүмеренең һуңғы осоронда күпте күргән образдарҙы уйнауға нығыраҡ бирелә.

== Уйнаған ролдәре ==
# Хәйретдин (Фәтхи Бурнаштың «Йәш йөрәктәр» пьесаһы)
# Үтәғол ҡарт (Мөхәмәтша Буранғоловтың «Башҡорт туйы» драмаһы)
# Исмәғил мырҙа (Афзал Таһировтың «Янғура» драмаһы)
# Хәлил («Ғәлиәбаныу» спектакле)
# Һәүбән батыр (Сәғит Мифтаховтың"Аҡбуҙат" либреттоһы)
# Ваһап (Николай Чемберждиҙың «Ҡарлуғас» операһы)
# Эскамильо (Бизеның «Кармен» операһы)
# Приказчик Ғәлимйән (Хәбибулла Ибраһимовтың «Башмағым» музыкаль комедияһы)
# Илдар (Ғабдулла Әхмәтшиндең «Тальян гармун» драмаһы)
# Бәкер (Ибраһим «Бажалар» комедияһы)
# Фәрхәт(Назим Хикмәт «Мөхәббәт тураһында йыр»)
# Йәғәфәр (Мостай Кәрим «Айгөл иле»)
# Волгин(Ибраһим Абдуллин «Йөрәк менән шаярмайҙар»)
# Иван Коломийцев (Максим Горький «Һуңғылар»)
# Генерал Толубеев (Тамьян Бикмаев «Һуңғы алыш»)
# Зевс (Мостай Кәрим «Ташлама утты, Прометей»)

== Уның хаҡында ==
"ТРАМ ойошҡан көндән башлап спектаклдәрҙә ҡатнашып йөрөүсе Фәриҙә Әлембәкова, Бәһиә Вәлиева, Зәйни Ҡорбанғолов, Хөсәйен Ҡудашев кеүек иптәштәрҙән ҡаушап ҡалыуым бер ҙә ғәжәп түгел. Бигерәк тә "Көндәр ҡойолалар" тигән спектаклдә Нурия менән Вәли ролен башҡарыусы Фәриҙә Әлембәкова менән Хөсәйен Ҡудашевтың уйнауҙарына һоҡланып бөтә алманым." Рәғиҙә Янбулатова, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисткаһы

"Талант кешенең үҙе менән йөрөй тиҙәр. Хөсәйен дә үҙ таланты менән баҫҡыстан баҫҡысҡа үргә атланы. Бейеккә күтәрелгән һайын, сәхнә лә киңәйгән һымаҡ, йәшлек дәрте лә нурланыбыраҡ балҡыған һымаҡ тойолдо уға." Яҡуп Ҡолмой

"Уның дикцияһы ла ярылып ята, сәхнәлә үҙен ирекле тотоуы менән дә күп актерҙарҙан айырылып тора." "Башҡортостан" гәзите

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* {{мәҡәлә |автор=Р. Кудашев. |заглавие=Мой отец — Хусаин Кудашев |ссылка=http://www.vatandash.ru/index.php?article=72 |язык= |издание=Ватандаш |тип= |год=  |номер= |страницы= |issn=}}
* Яҡуп Ҡолмой «Сәхнәлә үткән ғүмер», Өфө. — 1983

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|87436}}{{V|9|05|2023}}

[[Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт академия драма театры]]
[[Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артистары]]
[[Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр]]
[[Категория:Ҡудашевтар]]
[[Категория:Башҡорт опера һәм балет театры йырсылары]]


{{actor-stub}}
Ҡудашев Хөсәйен Илдархан улы (10 май 1913 йыл — 13 ноябрь 1986 йыл) — театр һәм кино артисы. 1948—1986 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. 1955 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың (1983) һәм Башҡорт АССР-ының (1969) халыҡ артисы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1955).

Бер нисә фильмда, шул иҫәптән «Алтын атлы һыбайлы» фильмында төшә.

 Биографияһы 
Хөсәйен Илдархан улы Ҡудашев 1913 йылдың 10 майында Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе БүздәкХәҙер Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Иҫке Бүздәк ауылы ауылында тыуған.

15 йәше лә тулмаған килеш ПВРЗ-ның ФЗУ мәктәбенә уҡырға инә. Йыр, бейеүгә оҫта егеткә иптәштәре һиңә слесарға түгел, артисҡа уҡыр кәрәк булған, тиҙәр. Заводта драмтеатрҙың спектаклен ҡарау уның тормошонда яңы бит аса. Шул көндән үҙе лә һиҙмәҫтән, театрға ылыға башлай.
«Ғәлиәбаныу» спектаклен ҡуйғанда Мәскәү консерваторияһының профессоры Екатерина Анатольевна Милькович та була. Спектаклдән һуң консерваторияның башҡорт бүлегенә уҡырға алыуы тураһында әйтә.

Мәскәүҙә 1955 йылда үткәрелгән башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәтенең декадаһында 4 спектаклдә лә уйнай.
Ғүмеренең һуңғы осоронда күпте күргән образдарҙы уйнауға нығыраҡ бирелә.

 Уйнаған ролдәре 
 Хәйретдин (Фәтхи Бурнаштың «Йәш йөрәктәр» пьесаһы)
 Үтәғол ҡарт (Мөхәмәтша Буранғоловтың «Башҡорт туйы» драмаһы)
 Исмәғил мырҙа (Афзал Таһировтың «Янғура» драмаһы)
 Хәлил («Ғәлиәбаныу» спектакле)
 Һәүбән батыр (Сәғит Мифтаховтың"Аҡбуҙат" либреттоһы)
 Ваһап (Николай Чемберждиҙың «Ҡарлуғас» операһы)
 Эскамильо (Бизеның «Кармен» операһы)
 Приказчик Ғәлимйән (Хәбибулла Ибраһимовтың «Башмағым» музыкаль комедияһы)
 Илдар (Ғабдулла Әхмәтшиндең «Тальян гармун» драмаһы)
 Бәкер (Ибраһим «Бажалар» комедияһы)
 Фәрхәт(Назим Хикмәт «Мөхәббәт тураһында йыр»)
 Йәғәфәр (Мостай Кәрим «Айгөл иле»)
 Волгин(Ибраһим Абдуллин «Йөрәк менән шаярмайҙар»)
 Иван Коломийцев (Максим Горький «Һуңғылар»)
 Генерал Толубеев (Тамьян Бикмаев «Һуңғы алыш»)
 Зевс (Мостай Кәрим «Ташлама утты, Прометей»)

 Уның хаҡында 
"ТРАМ ойошҡан көндән башлап спектаклдәрҙә ҡатнашып йөрөүсе Фәриҙә Әлембәкова, Бәһиә Вәлиева, Зәйни Ҡорбанғолов, Хөсәйен Ҡудашев кеүек иптәштәрҙән ҡаушап ҡалыуым бер ҙә ғәжәп түгел. Бигерәк тә "Көндәр ҡойолалар" тигән спектаклдә Нурия менән Вәли ролен башҡарыусы Фәриҙә Әлембәкова менән Хөсәйен Ҡудашевтың уйнауҙарына һоҡланып бөтә алманым." Рәғиҙә Янбулатова, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисткаһы

"Талант кешенең үҙе менән йөрөй тиҙәр. Хөсәйен дә үҙ таланты менән баҫҡыстан баҫҡысҡа үргә атланы. Бейеккә күтәрелгән һайын, сәхнә лә киңәйгән һымаҡ, йәшлек дәрте лә нурланыбыраҡ балҡыған һымаҡ тойолдо уға." Яҡуп Ҡолмой

"Уның дикцияһы ла ярылып ята, сәхнәлә үҙен ирекле тотоуы менән дә күп актерҙарҙан айырылып тора." "Башҡортостан" гәзите

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 
 Яҡуп Ҡолмой «Сәхнәлә үткән ғүмер», Өфө. — 1983

 Һылтанмалар 
 

Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт академия драма театры
Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артистары
Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр
Категория:Ҡудашевтар
Категория:Башҡорт опера һәм балет театры йырсылары