Татар Нуғаҙағы
{{ТП-Рәсәй|Татар Нуғаҙағы
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Татар Нуғаҙағы
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 5 | lat_sec = 43
  |lon_deg = 56 | lon_min = 17 | lon_sec = 19
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ауырғазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения         = ауыл советы
 |поселение             = Нуғаҙаҡ ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Нуғаҙаҡ
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав          = татарҙар, башҡорттар, сыуаштар
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 451
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453499
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34745 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80205828001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Татар Нуғаҙағы''' ({{lang-ru|Татарский Нагадак}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 451 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453499, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205828001.

== Географик урыны ==
Ауыл Нуғаҙаҡкүл йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 31 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 24 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
== Тарихы ==
Ауылға [[Нуғай даруғаһы]] Меркет-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә яһаҡлы татарҙар нигеҙ һала. [[1747 йыл]]дан Нуғаҙаҡ булараҡ билдәле. Һуңыраҡ бында шулай уҡ шарттарҙа типтәрҙәр килеп ултыра. VIII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса унда 46 кеше булған. Бында керҙәш типтәрҙәр ҙә йәшәгән.  [[1783 йыл]]да улар — 131,  [[1834 йыл]]да 150 кеше иҫәпләнә<ref>{{ИСДБ|страница=55}}</ref>
1865 йылда 82 йортта 454 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған<ref>{{БЭ2013|93896}}</ref>.

[[1906 йыл]]да мәсет, мәктәп, тимерлек, ике бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.

== Бөгөнгөһө ==
Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто (татар халыҡ театры менән), китапхана, мәсет урынлашҡан. Бығаса төп ауыл хужалығы предприятиеһы булған «Агростар» агрофирмаһы 2011 йылда банкрот тип иғлан ителә<ref>[http://www.law-soft.ru/0205006109 Банкротство предприятий] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402104726/http://www.law-soft.ru/0205006109 |date=2015-04-02 }}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||451||218||233||48,3||51,7
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - татарҙар (46 %), башҡорттар (29 %), шулай уҡ сыуаштар<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Ер-һыу атамалары ==
''Йылға-күлдәр''
* Нуғаҙаҡкүл йылғаһы
* Ҡараһыйыр күле
* Дегәнәкле күл
''Башҡа урындар''
* Убатау тауы
* Ҡондоҙло урман<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Ғ.Туҡай урамы  ({{lang-ru|улица Г.Тукая}}) 
* Йәшел урам  ({{lang-ru|Зеленая улица}})
* Урман урамы  ({{lang-ru|Лесная улица}})
* Тыныслыҡ урамы  ({{lang-ru|улица Мира}})
* Баҡса урамы  ({{lang-ru|Садовая улица}})
* Үҙәк урам  ({{lang-ru|Центральная улица}})
* Мәктәп урамы  ({{lang-ru|Школьная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000037.html Госсправка сайтында урамдар исеме]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|93896}}
*
*

== Сығанаҡтар ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Татар Нуғаҙағы () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 451 кеше.
Почта индексы — 453499, ОКАТО коды — 80205828001.

 Географик урыны 
Ауыл Нуғаҙаҡкүл йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 31 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 24 км
 Тарихы 
Ауылға Нуғай даруғаһы Меркет-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә яһаҡлы татарҙар нигеҙ һала. 1747 йылдан Нуғаҙаҡ булараҡ билдәле. Һуңыраҡ бында шулай уҡ шарттарҙа типтәрҙәр килеп ултыра. VIII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса унда 46 кеше булған. Бында керҙәш типтәрҙәр ҙә йәшәгән.  1783 йылда улар — 131,  1834 йылда 150 кеше иҫәпләнә
1865 йылда 82 йортта 454 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған.

1906 йылда мәсет, мәктәп, тимерлек, ике бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.

 Бөгөнгөһө 
Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто (татар халыҡ театры менән), китапхана, мәсет урынлашҡан. Бығаса төп ауыл хужалығы предприятиеһы булған «Агростар» агрофирмаһы 2011 йылда банкрот тип иғлан ителәБанкротство предприятий .

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь45121823348,351,7
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - татарҙар (46 %), башҡорттар (29 %), шулай уҡ сыуаштарЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Ер-һыу атамалары 
Йылға-күлдәр
 Нуғаҙаҡкүл йылғаһы
 Ҡараһыйыр күле
 Дегәнәкле күл
Башҡа урындар
 Убатау тауы
 Ҡондоҙло урманБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

 Урамдары 

 Ғ.Туҡай урамы  () 
 Йәшел урам  ()
 Урман урамы  ()
 Тыныслыҡ урамы  ()
 Баҡса урамы  ()
 Үҙәк урам  ()
 Мәктәп урамы  ()Госсправка сайтында урамдар исеме

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

 Сығанаҡтар 

Категория:Ауырғазы районы ауылдары