Вознесенка (Дыуан районы)
{{башҡа мәғәнәләре|Вознесенка}}
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Вознесенка
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Вознесенка}} 
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
 |lat_deg = 55 |lat_min = 47 |lat_sec = 58 
 |lon_deg = 57 |lon_min = 56 |lon_sec = 18 
 |CoordScale = 
 |размер карты региона     = 
 |размер карты района      = 
 |регион                   = Башҡортостан 
 |регион в таблице         = Башҡортостан 
 |вид района               = 
 |район                    = Дыуан районы{{!}}Дыуан районы 
 |район в таблице          = 
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе
 |поселение                = Вознесенка ауыл Советы (Дыуан районы){{!}}Вознесенка ауыл Советы  
 |поселение в таблице      = 
 |внутреннее деление       = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  = 
 |высота центра НП         = 
 |население               = {{ Население | Вознесенка (Дуванский район) | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Вознесенка (Дуванский район) | г }}
 |плотность               = 
 |агломерация             = 
 |национальный состав     = [[урыҫтар]]
 |конфессиональный состав = 
 |этнохороним             = 
 |почтовый индекс          = 452541
 |почтовые индексы         = 
 |телефонный код           = 
 |цифровой идентификатор   = 80223806001
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}

'''Вознесенка''' ({{lang-ru|Вознесенка}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дыуан районы]]ндағы ауыл. [[Вознесенка ауыл Советы (Дыуан районы)|Вознесенка ауыл Советыны]]ң административ үҙәге. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1217 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452541, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80223806001.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]]): 47 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]]): 122 км

Вознесенка ауылы [[Мәләкәҫ (йылға)|Мәләкәҫ]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Мәсәғүт]] ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 47 километрҙа һәм [[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа 122 километрға табан урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|89141}}</ref>.

== Тарих ==
Вознесенка ауылына Троицк өйәҙе территорияһында урыҫ крәҫтиәндәре нигеҙ һалған. [[1865 йыл |1865 йыл]]да тәүге төпләнеүсе исеме менән Мусихинский бүлендеге (йорт һәм халыҡ һанын күрһәтмәйсә) тип аталған. Шулай уҡ Хиуа (Хивинский) бүлендеге (выселок) тип тә теркәлгән.

[[Таҙтүбә]] менән бер бөтөн булған Цыгановский ҡасабаһы менән Мусихинский бүлендеге [[1870 йыл]]да барлыҡҡа килгән. Һуңғараҡ Вознесенка ауылына әйләнгән Мусихинский бүлендегендә 109 йорт, ә Цыгановский ҡасабаһында 17 йорт булған. [[Таҙтүбә]]нән бүленеп сыҡҡан ауылдар бик күп булған: Харинский (Мусихин бүлендегенең бер өлөшө — [[1877]]). Аптышевский бүлендеге 11 йорттан торған. 14 йорттан торған Луканинский бүлендеге ерҙе Оло Ҡошсо улусынан ҡуртымға алған. 26 йорттан торған Зайцевский бүлендеге 1898 йылда Таҙтүбәнең бер өлөшө булған, 235 дисәтинә ерҙе биләгән<ref>{{ИСДБ|страницы=502—503}}</ref>.

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100 %;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
{| class="wikitable"
|-
! Теркәү йылы !! Улус, ауыл советы !! Өйәҙ, кантон, район !! Губерна, Республика !! Дәүләт
|-
| [[1816]] || -се йорт || 8-се Башҡорт кантоны || Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
| [[1834]] || -се йорт || 8-се Башҡорт кантоны|| Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1847]] || -се йорт || 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе ||  Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1859]] || -се йорт || 8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе || Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1895]] ||Һарт улусы || Өфө өйәҙе || Өфө губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1920]] ||Дыуан-Ҡошсо улусы || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||[[Файл:Emblem of the Russian SFSR (1978–1991), Emblem of Russia (1991–1992).svg|20px]] РСФСР
|-
|[[1926]] ||Дыуан улусы || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1935]] || Вознесенка ауыл Советы || Дыуан районы || Башҡорт АССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1941]] || Вознесенка ауыл Советы|| Дыуан районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Вознесенка ауыл Советы || Дыуан районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-

|-
| || || || ||
|}

== Вознесенка ауылының XIX быуатта артабанғы үҫеше ==
Халыҡ [[игенселек]], [[малсылыҡ]] менән шөғөлләнгән. [[XIX быуат]] аҙағында 3 һыу тирмәне булған<ref>{{ИСДБ|страницы=502—503}}</ref>.

== Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше ==
[[1906 йыл]]да Таҙтүбә менән бергә иҫәпкә алынған. [[1823]] һәм [[1896 йыл]]дарҙа төҙөлгән 2 сиркәү, 3 сиркәү-мәхәллә мәктәбе, 2‑класлы министрлыҡ мәктәбе, земство мәктәбе, земство дауаханаһы, поташный заводы, канат һәм һабын етештереү заведениелары, 9 һыу тирмәне, мануфактура, бакалея һәм галантерея кибеттәре, запас иген һаҡлау мөгәзәйҙәре булған. Йәрминкәләр үткәрелгән. Кәсепселек менән шөғөлләнгәндәр. [[XX быуат]]тың 20-се йылдарынан хәҙерге атамаһы нығынған<ref>{{ИСДБ|страницы=502—503}}</ref>.

Әлеге ваҡытта Вознесенка ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, врач амбулаторияһы, Мәҙәниәт һарайы («Неунывашки» урыҫ халыҡ фольклор ансамбле), китапхана бар<ref>{{БЭ2013|89141}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Вознесенка ауылында [[урыҫтар]] йәшәй (2002).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||2135||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||1263||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||1431||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||1100||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь|| 1220||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||1217||581||636||47,7||52,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Малиновка урамы ({{lang-ru|}} Малиновка (улица)
* Үҙәк урам урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Йәштәр урам ({{lang-ru|}} Молодёжная (улица)
* Цыгановка урамы ({{lang-ru|}} Цыгановка (улица)
* Мусихин урамы ({{lang-ru|}} Мусихина (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/duvanskiy-rayon/selo-voznesenka/ Карта д. Вознесенка. Улица]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары

''Тауҙар:''

''Йылғалар:'' 
* [[Әй (йылға)|Әй]], '''Мәләкәҫ'''

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Тәбиғәт һәйкәлдәре:'' Вознесенка ауылы эргәһендәге '''Таҙтүбә''' һәм '''Черношарский һаҙлығы '''— тәбиғәт һәйкәле.

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Һарт]]

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|89141}}
* {{ИСДБ|страницы=502—503}} 502—503 б. Мәтәле ауылы
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 120—121 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
{{Дыуан районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Дыуан районы ауылдары]]
Вознесенка () — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл. Вознесенка ауыл Советының административ үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1217 кеше.
Почта индексы — 452541, ОКАТО коды — 80223806001.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт): 47 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 122 км

Вознесенка ауылы Мәләкәҫ йылғаһы буйында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 47 километрҙа һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа 122 километрға табан урынлашҡан.

 Тарих 
Вознесенка ауылына Троицк өйәҙе территорияһында урыҫ крәҫтиәндәре нигеҙ һалған. 1865 йылда тәүге төпләнеүсе исеме менән Мусихинский бүлендеге (йорт һәм халыҡ һанын күрһәтмәйсә) тип аталған. Шулай уҡ Хиуа (Хивинский) бүлендеге (выселок) тип тә теркәлгән.

Таҙтүбә менән бер бөтөн булған Цыгановский ҡасабаһы менән Мусихинский бүлендеге 1870 йылда барлыҡҡа килгән. Һуңғараҡ Вознесенка ауылына әйләнгән Мусихинский бүлендегендә 109 йорт, ә Цыгановский ҡасабаһында 17 йорт булған. Таҙтүбәнән бүленеп сыҡҡан ауылдар бик күп булған: Харинский (Мусихин бүлендегенең бер өлөшө — 1877). Аптышевский бүлендеге 11 йорттан торған. 14 йорттан торған Луканинский бүлендеге ерҙе Оло Ҡошсо улусынан ҡуртымға алған. 26 йорттан торған Зайцевский бүлендеге 1898 йылда Таҙтүбәнең бер өлөшө булған, 235 дисәтинә ерҙе биләгән.

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Теркәү йылы  Улус, ауыл советы  Өйәҙ, кантон, район  Губерна, Республика  Дәүләт 1816  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы 1834  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1847  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе   Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1859  -се йорт  8-се Башҡорт кантоны, Өфө өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1895 Һарт улусы  Өфө өйәҙе  Өфө губернаһы  Рәсәй империяһы1920 Дыуан-Ҡошсо улусы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы 20px РСФСР1926 Дыуан улусы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы  СССР1935  Вознесенка ауыл Советы  Дыуан районы  Башҡорт АССР-ы  СССР1941  Вознесенка ауыл Советы Дыуан районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Вознесенка ауыл Советы  Дыуан районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    

 Вознесенка ауылының XIX быуатта артабанғы үҫеше 
Халыҡ игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгән. XIX быуат аҙағында 3 һыу тирмәне булған.

 Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше 
1906 йылда Таҙтүбә менән бергә иҫәпкә алынған. 1823 һәм 1896 йылдарҙа төҙөлгән 2 сиркәү, 3 сиркәү-мәхәллә мәктәбе, 2‑класлы министрлыҡ мәктәбе, земство мәктәбе, земство дауаханаһы, поташный заводы, канат һәм һабын етештереү заведениелары, 9 һыу тирмәне, мануфактура, бакалея һәм галантерея кибеттәре, запас иген һаҡлау мөгәзәйҙәре булған. Йәрминкәләр үткәрелгән. Кәсепселек менән шөғөлләнгәндәр. XX быуаттың 20-се йылдарынан хәҙерге атамаһы нығынған.

Әлеге ваҡытта Вознесенка ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, врач амбулаторияһы, Мәҙәниәт һарайы («Неунывашки» урыҫ халыҡ фольклор ансамбле), китапхана бар.

 Халыҡ һаны 
Вознесенка ауылында урыҫтар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август2135 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар1263 1959 йыл 15 ғинуар1431 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар1100 2002 йыл 9 октябрь 1220 2010 йыл 14 октябрь121758163647,752,3

 Билдәле кешеләре 

 Урамдары 

 Малиновка урамы ( Малиновка (улица)
 Үҙәк урам урамы ( Центральная (улица)
 Йәштәр урам ( Молодёжная (улица)
 Цыгановка урамы ( Цыгановка (улица)
 Мусихин урамы ( Мусихина (улица)Карта д. Вознесенка. Улица

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары

Тауҙар:

Йылғалар: 
 Әй, Мәләкәҫ

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Тәбиғәт һәйкәлдәре: Вознесенка ауылы эргәһендәге Таҙтүбә һәм Черношарский һаҙлығы — тәбиғәт һәйкәле.

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Һарт

 Һылтанмалар 
 
  502—503 б. Мәтәле ауылы
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 120—121 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дыуан районы ауылдары