Ҡаҙир (Күгәрсен районы)
{{ТП-Рәсәй|Ҡаҙир
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡаҙир
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 52 | lat_min = 44 | lat_sec = 51
  |lon_deg = 56 | lon_min = 15 | lon_sec = 53
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Күгәрсен районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = {{ Население | Кадырово (Кугарчинский район) | тс }}
  |иҫәп алыу йылы       = {{ Население | Кадырово (Кугарчинский район) | г }}
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453335
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34719 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80238805003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡаҙир''' ({{lang-ru|Кадырово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 127 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453335, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238805003.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||127||72||55||56,7||43,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 30 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Волостновка (Башҡортостан)|Волостновка]]): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 43 км
== Тарихы ==
Ҡаҙир (икенсе исеме Ҡалмаҡ) ауылы Ме(и)н? йылғаһы буйында ([[Ағиҙел (йылға)|Ағиҙел]] йылғаһының ҡушылдығы), район үҙәгенән төньяҡ-көнбайышҡа табан 30 км урынлашҡан. Халҡы: 1900 йылда — 180 кеше; 1920 — 219; 1939 — 154; 1959 — 165; 1989 — 129; 2002 йыл — 140 кеше.

1766 йылда Нуғай юлы Ҡара-Ҡыпсаҡ олоҫо башҡорттары тарафынан нигеҙләнгән. Ауылға нигеҙ һалған Ҡадир Иҫәнбирҙин хөрмәтенә аталған.  XIX быуатта XVIII быуаттың икенсе яртыһында иҫәпкә алынған Ҡалмаҡ (Ҡалмаҡ Сурин исеме менән аталған) ауылы менән ҡушылған. 1866 йылда 29 йорт хужалығында 172 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, ауыл хужалығы менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда мәсет булған.

Халыҡ «Урал» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эшләй. Башланғыс мәктәп бар.

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Байғусҡаров Зариф Закир улы]] (30.06.1967) — юрист, дәүләт эшмәкәре, [[Рәсәй Федерацияһы]] Дәүләт думаһы депутаты. Федераль суд приставтары хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған юрисы. 

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Ҡаҙир () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 127 кеше.
Почта индексы — 453335, ОКАТО коды — 80238805003.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь127725556,743,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 30 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Волостновка): 10 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 43 км
 Тарихы 
Ҡаҙир (икенсе исеме Ҡалмаҡ) ауылы Ме(и)н? йылғаһы буйында (Ағиҙел йылғаһының ҡушылдығы), район үҙәгенән төньяҡ-көнбайышҡа табан 30 км урынлашҡан. Халҡы: 1900 йылда — 180 кеше; 1920 — 219; 1939 — 154; 1959 — 165; 1989 — 129; 2002 йыл — 140 кеше.

1766 йылда Нуғай юлы Ҡара-Ҡыпсаҡ олоҫо башҡорттары тарафынан нигеҙләнгән. Ауылға нигеҙ һалған Ҡадир Иҫәнбирҙин хөрмәтенә аталған.  XIX быуатта XVIII быуаттың икенсе яртыһында иҫәпкә алынған Ҡалмаҡ (Ҡалмаҡ Сурин исеме менән аталған) ауылы менән ҡушылған. 1866 йылда 29 йорт хужалығында 172 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, ауыл хужалығы менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда мәсет булған.

Халыҡ «Урал» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эшләй. Башланғыс мәктәп бар.

 Билдәле шәхестәр 
 Байғусҡаров Зариф Закир улы (30.06.1967) — юрист, дәүләт эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһы Дәүләт думаһы депутаты. Федераль суд приставтары хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

 Сығанаҡтар 

Категория:Күгәрсен районы ауылдары