Илсеғол (Учалы районы)
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | башкирское название         = Илсеғол
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Ильчигулово}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 45 |lat_sec = 28
 | lon_deg                  = 59 |lon_min = 48 |lon_sec = 17
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башкортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Учалы районы{{!}}Учалы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл советы
 | поселение                = Илсеғол ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Илсеғол
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Ильчигулово (Учалинский район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Ильчигулово (Учалинский район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453715
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80253820001
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Илсеғол''' — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Учалы районы]]ндағы ауыл, Илсеғол ауыл Советына ҡарай. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә  халыҡ һаны — 242 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453715, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253820001.

== Тарихы ==
Ауылға 19 быуат уртаһында Троицк өйәҙе Ҡара‑ һәм Барын‑Табын улустарының Мулдаҡай ауылы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1850-1858 йылдар араһында Илсеғоловтар етәкселегендә Мулдаҡай ауылы халҡының бер өлөшө Мейәс йылғаһы буйында айырылып сыға һәм яңы Илсеғол ауылына нигеҙ һала.  Ауылдар араһы бер саҡрым була. 1834 йылда ауылда 284 кеше йәшәй, 25 йылдан һуң — шулай уҡ. 1866 йылда 20 йортта 136 кеше йәшәгән. X ревизия ваҡытында 20 йортта 149 кеше йәшәгән. 1920 йылда 80  йортта 423 кеше иҫәпләнгән. Бынан тыш, ошо уҡ йылғала 7 йортло рудник барлыҡҡа килгән, унда «алтын ҡомдарын йыуыу өсөн фабрика» булған. Бында тирә-яҡтағы ауыл башҡорттары эшләгән.  Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр, алтын приискыларында эшләгәндәр<ref>{{ИСДБ|страница=16}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||242||113||129||46,7||53,3
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы (ҡала)|Учалы]]): 75 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Алтын-Таш): 15 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>.

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Килдейәрова Флүрә Әхмәтша ҡыҙы]] (15 ғинуар 1952 йыл) — опера йырсыһы (сопрано), педагог. 1981 йылдан Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры, 1989—2014 йылдарҙа хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, бер үк ваҡытта 1992—1997 йылдарҙа һәм 2000 йылдан хәҙерге [[Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты]] уҡытыусыһы. Профессор (2013), Пётр сәнғәт академияһының мөхбир ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) халыҡ артисы. [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1985). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2022).
* [[Айгөл Һағынбаева]] ([[6 июнь]] [[1983 йыл]]) — йырсы, 2011 йылдан [[Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы]] солист-вокалсыһы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның (2019)<ref>[https://glavarb.ru/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA%20%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D1%91%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85.pdf Список награжденных государственными наградами Российской Федерации и Республики Башкортостан. 22. САГИНБАЕВА Айгуль Равиловна – артистка-вокалистка (солистка) государственного автономного учреждения культуры и искусства Республики Башкортостан Башкирская государственная филармония имени Хусаина Ахметова.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210723171817/https://glavarb.ru/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA%20%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D1%91%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85.pdf |date=2021-07-23 }}{{ref-ru}}{{V|8|10|2019}}</ref> һәм [[Татарстан Республикаһы]]ның атҡаҙанған артисы, республика, төбәк- һәм халыҡ-ара конкурс һәм фестивалдәр еңеүсеһе, лауреаты һәм дипломанты.

== Урамдары ==
* Алышбай урамы  ({{lang-ru|улица Алышбай}})
* Тау урамы  ({{lang-ru|Горная улица}}) 
* Ҡасим урамы  ({{lang-ru|улица Касима}})
* Мейәс урамы  ({{lang-ru|Миасская улица}})
* Мәктәп урамы  ({{lang-ru|Школьная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000016.html Госсправка сайтында урамдар исеме]</ref>

== Ер-һыу атамалары ==
* Беләүташ тауы
* Ҡарагөсөк тауы
* Ҡарагөсөк йылғаһы
* Ҡарагүл күле<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>

== Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт ==
* Илсеғол, [[Мулдаҡай (Учалы районы)| Мулдаҡай]], [[Орловка (Учалы районы)| Орловка]] ауылдары бер-береһе яҡын булыу сәбәпле хәҙерге ваҡытта берҙәм тораҡ пунктын тәшкил итә.

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* {{ИСДБ|страница=16}}
* [https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=3a3dc19730813ca9a8&dl=0c923caefb6bc60428  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Учалы районы ауылдары}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]


{{Bashkir-geo-stub}}
Илсеғол — Башҡортостан Республикаһының Учалы районындағы ауыл, Илсеғол ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә  халыҡ һаны — 242 кеше.
Почта индексы — 453715, ОКАТО коды — 80253820001.

 Тарихы 
Ауылға 19 быуат уртаһында Троицк өйәҙе Ҡара‑ һәм Барын‑Табын улустарының Мулдаҡай ауылы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала. 1850-1858 йылдар араһында Илсеғоловтар етәкселегендә Мулдаҡай ауылы халҡының бер өлөшө Мейәс йылғаһы буйында айырылып сыға һәм яңы Илсеғол ауылына нигеҙ һала.  Ауылдар араһы бер саҡрым була. 1834 йылда ауылда 284 кеше йәшәй, 25 йылдан һуң — шулай уҡ. 1866 йылда 20 йортта 136 кеше йәшәгән. X ревизия ваҡытында 20 йортта 149 кеше йәшәгән. 1920 йылда 80  йортта 423 кеше иҫәпләнгән. Бынан тыш, ошо уҡ йылғала 7 йортло рудник барлыҡҡа килгән, унда «алтын ҡомдарын йыуыу өсөн фабрика» булған. Бында тирә-яҡтағы ауыл башҡорттары эшләгән.  Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр, алтын приискыларында эшләгәндәр.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь24211312946,753,3
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 75 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Алтын-Таш): 15 км.

 Билдәле шәхестәр 
 Килдейәрова Флүрә Әхмәтша ҡыҙы (15 ғинуар 1952 йыл) — опера йырсыһы (сопрано), педагог. 1981 йылдан Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры, 1989—2014 йылдарҙа хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, бер үк ваҡытта 1992—1997 йылдарҙа һәм 2000 йылдан хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы. Профессор (2013), Пётр сәнғәт академияһының мөхбир ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) халыҡ артисы. Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1985). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2022).
 Айгөл Һағынбаева (6 июнь 1983 йыл) — йырсы, 2011 йылдан Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солист-вокалсыһы. Башҡортостан Республикаһының (2019)Список награжденных государственными наградами Российской Федерации и Республики Башкортостан. 22. САГИНБАЕВА Айгуль Равиловна – артистка-вокалистка (солистка) государственного автономного учреждения культуры и искусства Республики Башкортостан Башкирская государственная филармония имени Хусаина Ахметова.  һәм Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы, республика, төбәк- һәм халыҡ-ара конкурс һәм фестивалдәр еңеүсеһе, лауреаты һәм дипломанты.

 Урамдары 
 Алышбай урамы  ()
 Тау урамы  () 
 Ҡасим урамы  ()
 Мейәс урамы  ()
 Мәктәп урамы  ()Госсправка сайтында урамдар исеме

 Ер-һыу атамалары 
 Беләүташ тауы
 Ҡарагөсөк тауы
 Ҡарагөсөк йылғаһы
 Ҡарагүл күлеБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

 Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт 
 Илсеғол,  Мулдаҡай,  Орловка ауылдары бер-береһе яҡын булыу сәбәпле хәҙерге ваҡытта берҙәм тораҡ пунктын тәшкил итә.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 
  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Учалы районы ауылдары