Юлдаш (Әбйәлил районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Юлдаш (мәғәнәләр)}}
{{ТП-Рәсәй|Юлдаш
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Юлдаш
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 17 | lat_sec = 7
  |lon_deg = 58 | lon_min = 36 | lon_sec = 43
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Әбйәлил районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 340
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453614
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34772 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80201819006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Юлдаш''' ({{lang-ru|Юлдашево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл. [[Гусев ауыл Советы (Әбйәлил районы)|Гусев ауыл Советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 340 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453614, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80201819006.
 
== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Гусев (Башҡортостан)|Гусев]]): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Магнитогорск]]): 55 км

Юлдаш ауылы район үҙәге [[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]] ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 13 километр һәм [[Магнитогорск]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 55 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|75188}}</ref>. 

== Тарихы ==
Юлдаш (Көҙәсә) ауылына [[Верхнеурал өйәҙе]] Тамъян улусы [[башҡорттар]]ы үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә нигеҙ һалған. [[XVIII быуат]] аҙағынан, [[1786 йыл]]дан билдәле. Ауылға тәүге төпләнеүсе тураһында мәғлүмәт юҡ. Атаһы ауылында улдары — Мөхәмәткәрим (1792) һәм Нарынғазы (1818) Юлдашевтар йәшәгән. Халҡы ярым күсмә тормош көтә.

[[1795 йыл]]ғы V рәүиз мәғлүмәттәре буйынса 10 йортта 48 кеше, [[1859 йыл]]да 27 хужалыҡта 200 кеше йәшәгән.

20 хужалыҡтың 16-һы йәйләүгә сыҡҡан. Шунда уҡ урындарҙа ([[Йәнгел (йылға)|Йәнгел]], Маяғашлы, Сатра, Арҡа Йорт, Әйнәм Һүтәй йылғалары буйында) күсеп йөрөйҙәр, унда Юнай ауылында йәшәүселәрҙең дә йәйләү булған. Был — ике ауыл халҡының туғанлыҡ бәйләнешен күрһәтеүсе тағы бер дәлил. 40 кешегә 500 ат, 250 һыйыр, 400 һарыҡ, 70 кәзә тура килгән. Юлдаштар күршеләренән етеш йәшәгән, уларҙың 16 дисәтинә һөрөнтө ере булған. 1842 йылда 8 бот ужым һәм 332 бот яҙғы иген сәселгән. Сәсеүҙең яртыһынан күберәге Мөхәмәткәрим Яныбаевтыҡы (140 бот) һәм Хәбибулла Боҫҡоновтыҡы<ref>[https://nailtimler.com/bashkortostan/abzelilovskiy_rayon/abzelilovskiy_rayon_yuldashevo.html История деревни Юлдашево Абзелиловский район] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507195024/https://nailtimler.com/bashkortostan/abzelilovskiy_rayon/abzelilovskiy_rayon_yuldashevo.html |date=2021-05-07 }}</ref><ref>{{ИСДБ|страница=37}}</ref>.

[[1866 йыл]]да Юлдаштағы 30 хужалыҡта 199 кеше донъя көткән. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр. [[Мәсет]] булған<ref>{{БЭ2013|75188}}</ref>. 

[[1920 йыл]]да ауылда 283 кеше йәшәгән. XX быуаттың 30‑сы йылдарында Юлдаш ауылына XVIII быуат уртаһында нигеҙ һалынған Юнай ауылы ҡушылған<ref>{{ИСДБ|страница=37}}</ref>. 

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Юлдашево (Абзелиловский район) }}

; Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — [[башҡорттар]] (99 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||237||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||283||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||248||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||228||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||287||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||272||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||340||166||174||48,8||51,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

Әлеге ваҡытта ауылда Гусев урта мәктәбе филиалы — Юлдаш башланғыс мәктәбе-балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар<ref>{{БЭ2013|75188}}</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы]] (28 февраль 1951 йыл) — журналист, шағир һәм драматург. 1981 йылдан республика матбуғат баҫмалары, шул иҫәптән 2002—2007 йылдарҙа «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре. 1989 йылдан СССР-ҙың Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. Әбйәлил районының Ким Әхмәтйәнов исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2006).

* [[Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы]] ({{lang-ru|Акмурзин Хажгали Акмурзаевич}}; [[1902]] — ?) — [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]]ның кавалерист-миномётсыһы. Ҡыҙылармеец.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Бригада урамы ({{lang-ru|}} Бригадная (улица)
* Ишбулды Әхмәтшин урамы ({{lang-ru|}} Ишбулды Ахметшина (улица)
* Күстән урамы ({{lang-ru|}} Кустян (улица)
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|}} Молодёжная (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000045.html Улицы]</ref>{{Колонки|конец}} 

== Видеояҙмалар ==
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=13953427552726322198&from=tabbar&text=Юлдашево+абзелиловский+район Юлдашево Абзелиловский р-н, надпись на горе 76 ЛЕТ Победы выложенное камнями]

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|75188}}
* {{ИСДБ|страница=37}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Әбйәлил районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]
Юлдаш () — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. Гусев ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 340 кеше.
Почта индексы — 453614, ОКАТО коды — 80201819006.
 
 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 13 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Гусев): 9 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 55 км

Юлдаш ауылы район үҙәге Асҡар ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 13 километр һәм Магнитогорск (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 55 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. 

 Тарихы 
Юлдаш (Көҙәсә) ауылына Верхнеурал өйәҙе Тамъян улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. XVIII быуат аҙағынан, 1786 йылдан билдәле. Ауылға тәүге төпләнеүсе тураһында мәғлүмәт юҡ. Атаһы ауылында улдары — Мөхәмәткәрим (1792) һәм Нарынғазы (1818) Юлдашевтар йәшәгән. Халҡы ярым күсмә тормош көтә.

1795 йылғы V рәүиз мәғлүмәттәре буйынса 10 йортта 48 кеше, 1859 йылда 27 хужалыҡта 200 кеше йәшәгән.

20 хужалыҡтың 16-һы йәйләүгә сыҡҡан. Шунда уҡ урындарҙа (Йәнгел, Маяғашлы, Сатра, Арҡа Йорт, Әйнәм Һүтәй йылғалары буйында) күсеп йөрөйҙәр, унда Юнай ауылында йәшәүселәрҙең дә йәйләү булған. Был — ике ауыл халҡының туғанлыҡ бәйләнешен күрһәтеүсе тағы бер дәлил. 40 кешегә 500 ат, 250 һыйыр, 400 һарыҡ, 70 кәзә тура килгән. Юлдаштар күршеләренән етеш йәшәгән, уларҙың 16 дисәтинә һөрөнтө ере булған. 1842 йылда 8 бот ужым һәм 332 бот яҙғы иген сәселгән. Сәсеүҙең яртыһынан күберәге Мөхәмәткәрим Яныбаевтыҡы (140 бот) һәм Хәбибулла БоҫҡоновтыҡыИстория деревни Юлдашево Абзелиловский район .

1866 йылда Юлдаштағы 30 хужалыҡта 199 кеше донъя көткән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 

1920 йылда ауылда 283 кеше йәшәгән. XX быуаттың 30‑сы йылдарында Юлдаш ауылына XVIII быуат уртаһында нигеҙ һалынған Юнай ауылы ҡушылған. 

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — башҡорттар (99 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)237 1920 йыл 26 август283 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар248 1959 йыл 15 ғинуар228 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар287 2002 йыл 9 октябрь272 2010 йыл 14 октябрь34016617448,851,2

Әлеге ваҡытта ауылда Гусев урта мәктәбе филиалы — Юлдаш башланғыс мәктәбе-балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

 Билдәле шәхестәре 
 Әхмәтҡужина Гөлшат Фәйзелғаян ҡыҙы (28 февраль 1951 йыл) — журналист, шағир һәм драматург. 1981 йылдан республика матбуғат баҫмалары, шул иҫәптән 2002—2007 йылдарҙа «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре. 1989 йылдан СССР-ҙың Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. Әбйәлил районының Ким Әхмәтйәнов исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2006).

 Аҡмырҙин Хажғәли Аҡмырҙа улы (; 1902 — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының кавалерист-миномётсыһы. Ҡыҙылармеец.

 Урамдары 

 Бригада урамы ( Бригадная (улица)
 Ишбулды Әхмәтшин урамы ( Ишбулды Ахметшина (улица)
 Күстән урамы ( Кустян (улица)
 Йәштәр урамы ( Молодёжная (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)Улицы 

 Видеояҙмалар 
 Юлдашево Абзелиловский р-н, надпись на горе 76 ЛЕТ Победы выложенное камнями

 Һылтанмалар 
 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Әбйәлил районы ауылдары