Туҡай (Ауырғазы районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Туҡай}}
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл 
 | башкирское название         = Туҡай 
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Тукаево}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54|lat_min = 12|lat_sec = 52
 | lon_deg                  = 55|lon_min = 49|lon_sec = 18
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан 
 | регион в таблице         = Башкортостан 
 | вид района               = 
 | район                    = Ауырғазы районы{{!}} Ауырғазы
 | район в таблице          = 
|вид поселения            = ауыл советы 
|поселение                = Туҡай ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Туҡай 
|поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Тукаево (Аургазинский район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Тукаево (Аургазинский район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав             = [[татарҙар]] 
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453489 
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80205852001 
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Туҡай''' ({{lang-ru|Тукаево}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 547 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453489, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205852001.

== Тарихы ==
Туҡай ауылы сығанаҡтар буйынса  XVIII быуаттың  20-се йылдарынан билдәле. Башҡорттар, мишәрҙәр һәм типтәрҙәр бергә йәшәгән. Типтәрҙәр 1783 йылда — 72 кеше, 12 йылдан һуң 58 кеше булған. Мишәрҙәр 54 йортта 340 кеше иҫәпләнгән (1795 йылда). 39 йылдан һуң мишәрҙәр 694 кеше теркәлгән. Уларҙың күбеһе Өршәк-Мең улусының аҫаба башҡорттарынан һатып алынған ерҙә йәшәгән. Уларҙың ҡайһы берҙәре ҡаҙна ерҙәрен эшкәрткән<ref>{{ИСДБ|страница=53}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||547||265||282||48,4||51,6
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда йәшәүселәрҙең 76 процентын татарҙар тәшкил итә<ref>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}{{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 50 км

== Урамдары ==

*  Йылға аръяғы урамы  ({{lang-ru|Заречная улица}})
* Йәштәр урамы  ({{lang-ru|Молодежная улица}})
* Я.Чанышев урамы  ({{lang-ru|улица Я. Чанышева}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000072.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 3 по Республике Башкортостан]</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Чанышев Яҡуп Йыһангир улы]] (27.02.1892—06.11.1987), хәрби хеҙмәткәр. Генерал-лейтенант (1944). 4-се дәрәжә Георгий тәреһе, ике [[Ленин ордены|Ленин]] (1945, 1945), дүрт [[Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Ҡыҙыл Байраҡ]] (1920, 1944, 1945, 1947), 2-се дәрәжә Суворов (1944), 1-се дәрәжә Кутузов (1944), Үзбәк ССР-ының Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1923), һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1967, 1968) ордендары кавалеры.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.]

== Һылтанмалар ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/81612/ 1834 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/39356/ 1850 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{БЭ2013|http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/14430-tu-aj-auyr-azy-r-nynda-y-auyl}}{{V|23|02|2019}}
* [http://ufagen.ru/places/aurgazinskiy/tukaevo.html Тукаево на портале «Генеалогия и Архивы»]

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}


{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Туҡай () — Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 547 кеше.
Почта индексы — 453489, ОКАТО коды — 80205852001.

 Тарихы 
Туҡай ауылы сығанаҡтар буйынса  XVIII быуаттың  20-се йылдарынан билдәле. Башҡорттар, мишәрҙәр һәм типтәрҙәр бергә йәшәгән. Типтәрҙәр 1783 йылда — 72 кеше, 12 йылдан һуң 58 кеше булған. Мишәрҙәр 54 йортта 340 кеше иҫәпләнгән (1795 йылда). 39 йылдан һуң мишәрҙәр 694 кеше теркәлгән. Уларҙың күбеһе Өршәк-Мең улусының аҫаба башҡорттарынан һатып алынған ерҙә йәшәгән. Уларҙың ҡайһы берҙәре ҡаҙна ерҙәрен эшкәрткән.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь54726528248,451,6
Милли составы
2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда йәшәүселәрҙең 76 процентын татарҙар тәшкил итәЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 26 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 50 км

 Урамдары 

  Йылға аръяғы урамы  ()
 Йәштәр урамы  ()
 Я.Чанышев урамы  ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 3 по Республике Башкортостан

 Билдәле шәхестәре 
 Чанышев Яҡуп Йыһангир улы (27.02.1892—06.11.1987), хәрби хеҙмәткәр. Генерал-лейтенант (1944). 4-се дәрәжә Георгий тәреһе, ике Ленин (1945, 1945), дүрт Ҡыҙыл Байраҡ (1920, 1944, 1945, 1947), 2-се дәрәжә Суворов (1944), 1-се дәрәжә Кутузов (1944), Үзбәк ССР-ының Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1923), һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1967, 1968) ордендары кавалеры.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

 Һылтанмалар 
 1834 йылғы ревизия материалдары
 1850 йылғы ревизия материалдары
 
 Тукаево на портале «Генеалогия и Архивы»

Категория:Ауырғазы районы ауылдары