Первомайский (Салауат районы)
{{НП+Россия
 | статус                   = ауыл
 | статус 1                 = эшселәр ҡасабаһы
 | русское название         = Первомайский
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Первомайский}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 55|lat_min = 5|lat_sec =39.6
 | lon_deg                  = 58 |lon_min =42 |lon_sec =44
  |CoordScale             = 20000
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Салауат районы
 | район в таблице          = Салауат районы{{!}}Салауат районы 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = Первомайский ауыл Советы (Салауат районы)
 | поселение в таблице      = Первомайский ауыл Советы (Салауат районы){{!}}Первомайский ауыл Советы 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = {{НП-ПН|1942|Кукшик}}
 | статус с                 = 2005
 | статус 1 с               = 1942
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Первомайский (Салаватский район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Первомайский (Салаватский район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]], [[татарҙар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452480
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 34777
 | цифровой идентификатор   =
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
{{Другие значения|Первомайский}}

'''Первомайский''' ({{lang-ru|Первомайский}}), '''Күкшик''', '''Боксит''' — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Салауат районы]]ндағы ауыл, [[Первомайский ауыл Советы (Салауат районы)|Первомайский ауыл Советы]] үҙәге, тимер юл станцияһы. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 395 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80247851001.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Малаяҙ]]): 68 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Күкшик): 1 км

Первомайский ауылы район үҙәге [[Малаяҙ]] ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 38 километр һәм [[Кропачёв (станция)|Кропачёво]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан төньяҡҡа 68 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|88839}}</ref>.

Первомайский ауылы [[Башҡортостан]]дың [[Салауат районы]] менән [[Силәбе өлкәһе]] [[Һатҡы районы]] сигендә урынлашҡан. Бик һирәк осрай торған күренеш — был ауылдың өс атамаһы бар: '''Күкшик''', '''Боксит''', '''Первомайский'''<ref>{{cite web |url = http://na-zemle-salavata.ru/arhiv-gazety/137-na-zemle-salavata-29-ot-11-aprelya-2012-g.html |title = Легко ли жить на “краю неба”? |author = Шамиль АХМЕТШИН. |date = 2012-04-11 г. |publisher = газета "На земле салавата" |accessdate = 2015-01-14 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20160513221850/http://na-zemle-salavata.ru/arhiv-gazety/137-na-zemle-salavata-29-ot-11-aprelya-2012-g.html |archivedate = 2016-05-13 |deadlink = yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513221850/http://na-zemle-salavata.ru/arhiv-gazety/137-na-zemle-salavata-29-ot-11-aprelya-2012-g.html |date=2016-05-13 }}</ref>.

== Топонимика ==
Был ерҙәрҙең аҫабалары — [[Түбәләҫ]]тәр — ҡасандыр [[Алтай тауҙары|Алтай]] яғынан, [[Байкал]] күле аръяғынан, күсеп килгән һәм халыҡ телендә хатта [[XIX быуат]]ҡа тиклем унда ерҙәре булған, тигән риүәйәттәр йәшәгән.
[[Ҡыуаҡан]] башҡорттары риүәйәттәре Йүрүҙән үренә тәүге килгән ике һунарсы егет тураһында һөйләй. Улар, ырыуҙаштарын күсереп килтерер өсөн, күңелдәренә ятҡан ер һайларға сыҡҡан була. Биләмә уларға бик оҡшаған, һәм иң ҙур ике тауға улар Күкши-тау ([[Күкшик (тау)|Күкшик]]) һәм Башыташ-тау ([[Башташ]]) тип исем биргәндәр.

[[Ҡыуаҡан]]дарҙың этник сығанаҡтарын өйрәнгәндә, күп кенә тикшеренеүселәр «аҡҡош» мәғәнәһендәге «ку» төрки һүҙенә айырым иғтибар биргән<ref>(Radloff, 1884, стр.211-212; Аристов, 1897, стр.5; Грумм-Гржимайло, 1926, стр. 209)</ref>. Ку (ҡыу) — Төньяҡ Алтайҙағы Аҡҡош йылғаһының боронғо төрки атамаһы; ку-кши, куу-кижи — «Аҡҡош йылғаһы кешеләре» — Төньяҡ Алтайҙағы «аҡҡошлолар» йәиһә [[шалғандар]] (челканцы) атамалары. ''Куу'' һәм ''куулар'' ырыу төркөмдәре тува халҡында әлеге ваҡытта ла бар.

== Тарихы ==
Первомайский ауылы - административ үҙәк. Был ауылда Күкшик тимер юл станцияһы урынлашҡан. (Мәҡәләнең урыҫ телендәге версияһында Күкшик — ''күк сиге'' тигәнде аңлата тип биреү дөрөҫлөккә тап килмәй. «Күк ишеге» тип тәфсирләүселәр ҙә осрай?). 

Боксит атамаһы — [[1936 йыл]]дан башлап бөгөнгө көнгә тиклем (хәҙер аҙыраҡ күләмдә) табылыусы боксит мәғдәне ятҡылыҡтары менән бәйле алынған.

Первомайский — ҡасандыр эшселәр йәшәгән ҡасабаның рәсми атамаһы булған.

Тораҡ пункт бик ныҡ һуҙылған, айырым өлөштәрҙән: Покровка ауылынан, Күкшик станцияһынан, үҙәктән тора.

== Ауылдың XX быуатта һәм хәҙерге көндә үҫеше ==
Первомайский ауылы, [[XX быуат]]тың 30‑сы йылдарында [[Көньяҡ Урал]] боксит мәғдәне ятҡылыҡары бассейнын табыу менән бәйле, Первомайское ҡасабаһы булараҡ барлыҡҡа килгән. 

[[1942 йыл]]дан ҡала тибындағы ҡасабаға Первомайский атамаһы ҡулланыла. 

[[1940 йыл|1940]]‑сы йылдарҙан Первомайский ауылына Боксит рудниктары ҡасабаһы һәм Күкшик станцияһы, 50‑се йылдарҙа — Күкшик разъезы ҡасабаһы, [[1977 йыл]]да — Новопокровка ҡасабаһы ҡушыла. 

[[2005 йыл]]дан Первомайский ауылы статусына эйә.

РСФСР Юғары Советы Президиумының [[1942 йыл]]дың 2 октябре Указы менән ''Күкшик'' тораҡ пункты, ''Первомайский'' атамаһы бирелеп, эшселәр ҡасабаһы категорияһына ҡаратыла <ref>{{Книга|автор=|заглавие=РСФСР. Административно-территориальное деление на 1-е апреля 1941 г. с приложением изменений, происшедших за время с 1/IV 1941 г. по 1/XI 1942|ответственный=|год=1942|ссылка часть=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8554#mode/inspect/page/484/zoom/4|издание=|место=М|издательство=Информ.-стат. отд. Президиума Верховного Совета РСФСР|страницы=|страниц=|isbn=}}</ref>.

Первомайский [[2005 йыл]]дың [[20 июль|20 июл]]енә тиклем — эшселәр ҡасабаһы.

[[2005 йыл]]дың 20 июлендәге 211-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона тораҡ пункттарҙың ойошторолоуына, берләшеүенә, ҡанундарына һәм статусының үҙгәреүенә, административ үҙәктәрҙең күсерелеүенә бәйле үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы республика Законына ярашлы, Первомайский ауыл тораҡ пунктына әүерелде:
{{начало цитаты}}
11. Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона түбәндәге үҙгәрештәр индерергә: <br> в) Салауат районының Первомайский эшселәр ҡасабаһын ауыл биләмәһе категорияһына индерергә, ҡасаба тибын - ауыл тип билдәләргә.
Первомайский ауыл советын «Беренсе май» атамаһын һаҡлап ҡалып, ауыл советы категорияһына индерергә.<br>
Первомайский ҡасаба советын, «Первомайский» атамаһын һаҡлап ҡалып, ауыл советы категорияһына индерергә {{конец цитаты}}

* Салауат районында, элек барлыҡҡа килеп, хәҙерге көнгә юҡҡа сыҡҡан ауылдар тураһында сығанаҡтар һәм крайҙы өйрәнеү әҙәбиәте юҡ дәрәжәһендә. Шуның өсөн 1920 йылғы йәниҫәптән билдәле түбәндәге мәғлүмәтте билдәләр кәрәк: Иҙрис эргәһендәге Краснополье ауылында 19 йортта 109 кеше (1925 й. — 25 хужалыҡ), Лысово ауылында — 5 йортта 37 кеше (1925 й. — 9 хужалыҡ), Бунаково ауылында — 22 йортта 118 кеше (1925 й. — 28 хужалыҡ). Ҡайһы бер тораҡ пункттар 1920 йылда теркәлмәгән, әммә 5 йылдан һуң, ауыл хужалығы артелдәре булараҡ иҫәпкә алынған, мәҫәлән, 15 хужалыҡтан торған Головская, 21 йорттан торған Весна, 4 йортло Счастливый ауылдары. 

[[1920 йыл|1920]] һәм [[1925 йыл]]дарҙа әлегә билдәле булмаған һәм шуның өсөн йәниҫәпкә эләкмәгән Күкшик, Калиновка, Ельцевский һәм Первомайский ҡасабалары ла был рәткә инә. 

Әлеге ваҡытта Первомайский ауылында төп [[мәктәп]], [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

== Халыҡ һаны ==
Первомайский ауылында [[башҡорттар]], [[татарҙар]] йәшәй (2002).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||223||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||1430||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||583||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||510||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||395||187||208||47,3||52,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

{{ Население | Первомайский (Салаватский район) }}

== Билдәле кешеләре ==

== Ойошмалары ==
«Боксит» ЯСЙ-енең төп эшмәкәрлек төрө булып алюминийға бай сеймалды ер аҫты эшкәртеү ысулы менән, шулай уҡ [[алюминий]]ға бай сеймалды (бокситтар һәм нефелин-апатит мәғдән) асыҡ ысул менән эшкәртеү тора.

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Ҡыҙыл Армия урамы ({{lang-ru|}} Красноармейская (улица)
* Икмәк бешереүсе урамы ({{lang-ru|}} Пекарская (улица)
* Совет урамы ({{lang-ru|}} Советская (улица)
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Болон урамы ({{lang-ru|}} Луговая (улица)
* Беренсе Май урамы ({{lang-ru|}} Первомайская (улица)
* Станция урамы ({{lang-ru|}} Станционная (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
* Таулы урамы ({{lang-ru|}} Нагорная (улица)
* Йылға урамы ({{lang-ru|}} Речная (улица)
* Тракт урамы ({{lang-ru|}} Трактовая (улица)<ref>[https://https://mapdata.ru/bashkortostan/salavatskiy-rayon/selo-pervomayskiy/ Карта д. Первомайский. Улицы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 |date=2020-06-25 }}</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары

''Тауҙар:'' '''Күкшик'''. Түбәләҫтәр ҡасандыр Алтай яғынан күсеп килгән һәм халыҡ телендә хатта XIX быуатҡа тиклем унда ерҙәре булған, тип бәйән иткән риүәйәттәр йәшәгән. Ҡыуаҡандарҙың этник сығанаҡтарын өйрәнгәндә, күп кенә тикшеренеүселәр «аҡҡош» мәғәнәһендәге төрөк һүҙе «ку»ға айырым иғтибар биргән<ref>(Radloff, 1884, стр.211-212; Аристов, 1897, стр.5; Грумм-Гржимайло, 1926, стр. 209)</ref>.
Ку (ҡыу) — Төньяҡ Алтайҙағы Аҡҡош йылғаһының боронғо төрки атамаһы; ''ку-кши, куу-кижи'' — «Аҡҡош йылғаһы кешеләре» — Төньяҡ Алтайҙағы «аҡҡошлолар» йәиһә шалғанлылар (челканцы) атамаһы. ''Куу'' һәм ''куулар'' ырыу төркөмдәре туваларҙа ла бар.

''Йылғалар:'' 
* [[Әй (йылға)|Әй]], [[Олөйөр]]

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Башҡа урын-ер атамалары:''

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. {{ref-ru}} {{V|25|02|2021}}   
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 {{ref-ru}} {{V|25|02|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|78315}}
* {{ИСДБ|страница=532}} 532 с.
* {{cite web |author =  |url = http://www.asmo-rb.ru |title = Совет муниципальных образований Республики Башкортостан |lang = ru |website = www.asmo-rb.ru |date =  |accessdate = 2020-05-06 |deadlink = no |archive-date = 2020-11-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20201125203210/http://www.asmo-rb.ru/ }}.
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Салауат районы ауылдары}}

{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Салауат районы ауылдары]]
[[Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары]]
Первомайский (), Күкшик, Боксит — Башҡортостан Республикаһының Салауат районындағы ауыл, Первомайский ауыл Советы үҙәге, тимер юл станцияһы. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 395 кеше булған.
ОКАТО коды — 80247851001.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 68 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Күкшик): 1 км

Первомайский ауылы район үҙәге Малаяҙ ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 38 километр һәм Кропачёво (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡҡа 68 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

Первомайский ауылы Башҡортостандың Салауат районы менән Силәбе өлкәһе Һатҡы районы сигендә урынлашҡан. Бик һирәк осрай торған күренеш — был ауылдың өс атамаһы бар: Күкшик, Боксит, Первомайский .

 Топонимика 
Был ерҙәрҙең аҫабалары — Түбәләҫтәр — ҡасандыр Алтай яғынан, Байкал күле аръяғынан, күсеп килгән һәм халыҡ телендә хатта XIX быуатҡа тиклем унда ерҙәре булған, тигән риүәйәттәр йәшәгән.
Ҡыуаҡан башҡорттары риүәйәттәре Йүрүҙән үренә тәүге килгән ике һунарсы егет тураһында һөйләй. Улар, ырыуҙаштарын күсереп килтерер өсөн, күңелдәренә ятҡан ер һайларға сыҡҡан була. Биләмә уларға бик оҡшаған, һәм иң ҙур ике тауға улар Күкши-тау (Күкшик) һәм Башыташ-тау (Башташ) тип исем биргәндәр.

Ҡыуаҡандарҙың этник сығанаҡтарын өйрәнгәндә, күп кенә тикшеренеүселәр «аҡҡош» мәғәнәһендәге «ку» төрки һүҙенә айырым иғтибар биргән(Radloff, 1884, стр.211-212; Аристов, 1897, стр.5; Грумм-Гржимайло, 1926, стр. 209). Ку (ҡыу) — Төньяҡ Алтайҙағы Аҡҡош йылғаһының боронғо төрки атамаһы; ку-кши, куу-кижи — «Аҡҡош йылғаһы кешеләре» — Төньяҡ Алтайҙағы «аҡҡошлолар» йәиһә шалғандар (челканцы) атамалары. Куу һәм куулар ырыу төркөмдәре тува халҡында әлеге ваҡытта ла бар.

 Тарихы 
Первомайский ауылы - административ үҙәк. Был ауылда Күкшик тимер юл станцияһы урынлашҡан. (Мәҡәләнең урыҫ телендәге версияһында Күкшик — күк сиге тигәнде аңлата тип биреү дөрөҫлөккә тап килмәй. «Күк ишеге» тип тәфсирләүселәр ҙә осрай?). 

Боксит атамаһы — 1936 йылдан башлап бөгөнгө көнгә тиклем (хәҙер аҙыраҡ күләмдә) табылыусы боксит мәғдәне ятҡылыҡтары менән бәйле алынған.

Первомайский — ҡасандыр эшселәр йәшәгән ҡасабаның рәсми атамаһы булған.

Тораҡ пункт бик ныҡ һуҙылған, айырым өлөштәрҙән: Покровка ауылынан, Күкшик станцияһынан, үҙәктән тора.

 Ауылдың XX быуатта һәм хәҙерге көндә үҫеше 
Первомайский ауылы, XX быуаттың 30‑сы йылдарында Көньяҡ Урал боксит мәғдәне ятҡылыҡары бассейнын табыу менән бәйле, Первомайское ҡасабаһы булараҡ барлыҡҡа килгән. 

1942 йылдан ҡала тибындағы ҡасабаға Первомайский атамаһы ҡулланыла. 

1940‑сы йылдарҙан Первомайский ауылына Боксит рудниктары ҡасабаһы һәм Күкшик станцияһы, 50‑се йылдарҙа — Күкшик разъезы ҡасабаһы, 1977 йылда — Новопокровка ҡасабаһы ҡушыла. 

2005 йылдан Первомайский ауылы статусына эйә.

РСФСР Юғары Советы Президиумының 1942 йылдың 2 октябре Указы менән Күкшик тораҡ пункты, Первомайский атамаһы бирелеп, эшселәр ҡасабаһы категорияһына ҡаратыла .

Первомайский 2005 йылдың 20 июленә тиклем — эшселәр ҡасабаһы.

2005 йылдың 20 июлендәге 211-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона тораҡ пункттарҙың ойошторолоуына, берләшеүенә, ҡанундарына һәм статусының үҙгәреүенә, административ үҙәктәрҙең күсерелеүенә бәйле үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы республика Законына ярашлы, Первомайский ауыл тораҡ пунктына әүерелде:

11. Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона түбәндәге үҙгәрештәр индерергә:  в) Салауат районының Первомайский эшселәр ҡасабаһын ауыл биләмәһе категорияһына индерергә, ҡасаба тибын - ауыл тип билдәләргә.
Первомайский ауыл советын «Беренсе май» атамаһын һаҡлап ҡалып, ауыл советы категорияһына индерергә.
Первомайский ҡасаба советын, «Первомайский» атамаһын һаҡлап ҡалып, ауыл советы категорияһына индерергә 

 Салауат районында, элек барлыҡҡа килеп, хәҙерге көнгә юҡҡа сыҡҡан ауылдар тураһында сығанаҡтар һәм крайҙы өйрәнеү әҙәбиәте юҡ дәрәжәһендә. Шуның өсөн 1920 йылғы йәниҫәптән билдәле түбәндәге мәғлүмәтте билдәләр кәрәк: Иҙрис эргәһендәге Краснополье ауылында 19 йортта 109 кеше (1925 й. — 25 хужалыҡ), Лысово ауылында — 5 йортта 37 кеше (1925 й. — 9 хужалыҡ), Бунаково ауылында — 22 йортта 118 кеше (1925 й. — 28 хужалыҡ). Ҡайһы бер тораҡ пункттар 1920 йылда теркәлмәгән, әммә 5 йылдан һуң, ауыл хужалығы артелдәре булараҡ иҫәпкә алынған, мәҫәлән, 15 хужалыҡтан торған Головская, 21 йорттан торған Весна, 4 йортло Счастливый ауылдары. 

1920 һәм 1925 йылдарҙа әлегә билдәле булмаған һәм шуның өсөн йәниҫәпкә эләкмәгән Күкшик, Калиновка, Ельцевский һәм Первомайский ҡасабалары ла был рәткә инә. 

Әлеге ваҡытта Первомайский ауылында төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

 Халыҡ һаны 
Первомайский ауылында башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар223 1959 йыл 15 ғинуар1430 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар583 2002 йыл 9 октябрь510 2010 йыл 14 октябрь39518720847,352,7

 Билдәле кешеләре 

 Ойошмалары 
«Боксит» ЯСЙ-енең төп эшмәкәрлек төрө булып алюминийға бай сеймалды ер аҫты эшкәртеү ысулы менән, шулай уҡ алюминийға бай сеймалды (бокситтар һәм нефелин-апатит мәғдән) асыҡ ысул менән эшкәртеү тора.

 Урамдары 

 Ҡыҙыл Армия урамы ( Красноармейская (улица)
 Икмәк бешереүсе урамы ( Пекарская (улица)
 Совет урамы ( Советская (улица)
 Үҙәк урамы ( Центральная (улица)
 Болон урамы ( Луговая (улица)
 Беренсе Май урамы ( Первомайская (улица)
 Станция урамы ( Станционная (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
 Таулы урамы ( Нагорная (улица)
 Йылға урамы ( Речная (улица)
 Тракт урамы ( Трактовая (улица)Карта д. Первомайский. Улицы 

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары

Тауҙар: Күкшик. Түбәләҫтәр ҡасандыр Алтай яғынан күсеп килгән һәм халыҡ телендә хатта XIX быуатҡа тиклем унда ерҙәре булған, тип бәйән иткән риүәйәттәр йәшәгән. Ҡыуаҡандарҙың этник сығанаҡтарын өйрәнгәндә, күп кенә тикшеренеүселәр «аҡҡош» мәғәнәһендәге төрөк һүҙе «ку»ға айырым иғтибар биргән(Radloff, 1884, стр.211-212; Аристов, 1897, стр.5; Грумм-Гржимайло, 1926, стр. 209).
Ку (ҡыу) — Төньяҡ Алтайҙағы Аҡҡош йылғаһының боронғо төрки атамаһы; ку-кши, куу-кижи — «Аҡҡош йылғаһы кешеләре» — Төньяҡ Алтайҙағы «аҡҡошлолар» йәиһә шалғанлылар (челканцы) атамаһы. Куу һәм куулар ырыу төркөмдәре туваларҙа ла бар.

Йылғалар: 
 Әй, Олөйөр

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Башҡа урын-ер атамалары:

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.     
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4  

 Һылтанмалар 
 
  532 с.
 .

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Салауат районы ауылдары
Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары