Түбәнге Маншыр
{{Ук}}
'''Түбәнге Маншыр''' ({{lang-ru|Нижнеманчарово}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Дүртөйлө районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 549 кеше була<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452316, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80224830004.

== Тарихы ==
[[Маншыр йылғаһы]] үҙәнендә урынлашҡан Түбәнге Маншыр ауылына нигеҙҙең ҡасан һалыныуы билдәле түгел. Ауыл [[1795 йыл]]да үткәрелгән V рәүиздә теркәлә. Ул ваҡытта тораҡ пунктындағы 25 ихатала 155 башҡорт йәшәй. Артабанғы халыҡ иҫәбен алыу саралары ла ауылда тик [[башҡорт]]тар ғына йәшәүен билдәләп бара. 1[[816 йыл]]да ауылда 206 башҡорт, 1834 йылда — 245, 1859 йылда — 416, 1870 йылда — 431, [[1920 йыл]]да 1138 [[башҡорт]]тоң йәшәүе рәүиздәрҙең рәсми документтарында теркәлә. 1920 йылда ауылда бөтәһе 225 ихата була<ref name="Түбәнге Маншыр">{{китап |автор=А. З. Асфандияров |часть= |тираж= 5000 экз.|заглавие=История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= Уфа |издательство=ГУП РБ БИ Китап |год=2009 |страниц= 742|страница= 408 |columns= |allpages= |серия= |isbn=978-5-295-04683-4 |тираж= 5000 |ref= }}</ref>.

1843 йылда 245 [[башҡорт]]тоң һәр береһенә 3,9бот ужым һәм 6,4 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда ике һыу тирмәне һәм бер ел тирмәне эшләй.  Мәсет эргәһендә мәктәп асылған була<ref name="Түбәнге Маншыр" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||549||254||295||46,3||53,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Дүртөйлө (ҡала)|Дүртөйлө]]): 19 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 159 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Кәримов Марат Фазыл улы]] (15.10.1939), ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1988—1993 йылдарҙа [[Өфө нефть институты]]ның  иҡтисад эштәре буйынса проректоры. Техник фәндәр докторы (1982), профессор (1984). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1989), СССР‑ҙың Газ сәнәғәте министрлығы отличнигы (1973). И. М. Губкин исемендәге премия (1984), [[Вьетнам Социалистик Республикаһы]]ның «Vifotek» премияһы (2001) лауреаты. [[Афғанстан Республикаһы]]ның Хеҙмәт Даны ордены кавалеры (1989)<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/7276-k-rimov-marat-fazyl-uly Башҡортостан энциклопедияһы — Кәримов Марат Фазыл улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190929150114/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/7276-k-rimov-marat-fazyl-uly |date=2019-09-29 }}{{V|29|09|2019}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|29|09|2019}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|29|09|2019}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013| 93305}}{{V|26|10|2020}}

{{Дүртөйлө районы ауылдары}}

[[Категория:Дүртөйлө районы ауылдары]]
Түбәнге Маншыр () — Башҡортостан Республикаһының Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 549 кеше була.
Почта индексы — 452316, ОКАТО коды — 80224830004.

 Тарихы 
Маншыр йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан Түбәнге Маншыр ауылына нигеҙҙең ҡасан һалыныуы билдәле түгел. Ауыл 1795 йылда үткәрелгән V рәүиздә теркәлә. Ул ваҡытта тораҡ пунктындағы 25 ихатала 155 башҡорт йәшәй. Артабанғы халыҡ иҫәбен алыу саралары ла ауылда тик башҡорттар ғына йәшәүен билдәләп бара. 1816 йылда ауылда 206 башҡорт, 1834 йылда — 245, 1859 йылда — 416, 1870 йылда — 431, 1920 йылда 1138 башҡорттоң йәшәүе рәүиздәрҙең рәсми документтарында теркәлә. 1920 йылда ауылда бөтәһе 225 ихата була.

1843 йылда 245 башҡорттоң һәр береһенә 3,9бот ужым һәм 6,4 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда ике һыу тирмәне һәм бер ел тирмәне эшләй.  Мәсет эргәһендә мәктәп асылған була.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь54925429546,353,7

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Дүртөйлө): 19 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 159 км

 Билдәле шәхестәре 
 Кәримов Марат Фазыл улы (15.10.1939), ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1988—1993 йылдарҙа Өфө нефть институтының  иҡтисад эштәре буйынса проректоры. Техник фәндәр докторы (1982), профессор (1984). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1989), СССР‑ҙың Газ сәнәғәте министрлығы отличнигы (1973). И. М. Губкин исемендәге премия (1984), Вьетнам Социалистик Республикаһының «Vifotek» премияһы (2001) лауреаты. Афғанстан Республикаһының Хеҙмәт Даны ордены кавалеры (1989)Башҡортостан энциклопедияһы — Кәримов Марат Фазыл улы .

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  

 Һылтанмалар 
 

Категория:Дүртөйлө районы ауылдары