Иглин районы
{{Административная единица
 |Цвет1                            = {{Цвет|Россия}}
 |Русское название                 = Иглин районы
 |Оригинальное название            = 
 |Герб                             = Coat of Arms of Iglino rayon (Bashkortostan).svg
 |Флаг                             = Flag of Iglino rayon (Bashkortostan).png
 |Гимн                             = 
 |Описание флага                   = Иглин районы флагы
 |Страна                           = [[Рәсәй]]
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region     = 
  |type       = 
  |уровень    = 
  |CoordScale = 
 |Статус                           = [[муниципаль район]]
 |Входит в                         = {{s|[[Башҡортостан]]}}
 |Включает                         = 19 [[ауыл биләмәһе]]
 |Столица                          = [[Иглин (Иглин районы)|Иглин]] ауылы
 |Образование                      = [[1935]] й
 |Упразднение                      = 
 |Глава                            = 
  |Название главы                  = 
 |Глава2                           = 
  |Название главы2                 = 
 |ВВП                              = 
  |Год ВВП                         = 
  |Место по ВВП                    = 
  |ВВП на душу населения           = 
  |Место по ВВП на душу населения  = 
 |Языки                            = 
 | Население                      = {{ Население | Иглинский район | тс }}
 | Год переписи                   = {{ Население | Иглинский район | г }}
 | Процент от населения             = {{ #expr: ( {{ Население | Иглинский район | ч }} * 100 / {{ Население | Башкортостан | ч }} round 2 ) }}
 | Место по населению               = 14
 | Плотность                        = {{ #expr: ( {{ Население | Иглинский район | ч }} / 2454 round 2 ) }}
  |Место по плотности              = 
  |Национальный состав             = урыҫтар— 38,3 %, <br /> башҡорттар — 32 %, <br /> татарҙар — 12,4 %, <br /> белорустар — 8,3 %, <br /> сыуаштар — 4,5 %, <br /> украиндар— 1,3 %, <br /> башҡа халыҡтар — 3,2 %
  |Конфессиональный состав         = 
 |Площадь                          = 2 454
  |Процент от площади              = 
  |Место по площади                = 19
 |Максимальная высота              = 
 |Средняя высота                   = 
 |Минимальная высота               = 
 |Карта                            = Location of Iglinskiy rayon (Bashkortostan).svg
 |Размер карты                     = 
 |Карта административной единицы   = 
  |Размер карты ае                 = 
 |Часовой пояс                     = {{MSK+2}}
 |Аббревиатура                     = 
 |ISO                              = 
 |FIPS                             = 
 |Телефонный код                   = 
 |Почтовые индексы                 = 
 |Интернет-домен                   = 
 |Код автомобильных номеров        = 02, 102
 |Сайт                             = http://www.iglino.ru/main.php
 |Категория в Commons              = 
 |Примечания                       = 
 |Название параметра1              = [[ОКАТО]]
 |Параметр1                        = {{ОКАТО|80228000000}}
}}
'''Иглин районы''' ({{lang-ru|Иглинский район}}) — [[Башҡортостан]]дағы муниципаль район. Административ үҙәге — Иглин ауылы. Районда 48873 кеше йәшәй.

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Анискин Михаил Александрович]] (19.11.1922—25.06.1944), [[Советтар Союзы Геройы]] (1945). [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда батырҙарса һәләк булған яугир, танк командиры. Гвардия лейтенанты. Костин Күле ҡасабаһынан.
* [[Вакульский Александр Васильевич]] (28.08.1922—28.07.1990), [[Советтар Союзы Геройы]] (1945). [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашҡан хәрби осоусы, Совет Армияһы майоры. ([[Ҡалтыман]] ауылынан)<ref>[http://www.xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/5177-vakulskij-aleksandr-vasilevich Башҡорт энциклопедияһы — Вакульский Александр Васильевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421115607/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/5177-vakulskij-aleksandr-vasilevich |date=2016-04-21 }}{{V|20|08|2017}}</ref>. 
* [[Дилмөхәмәтова Әнисә Хәйретдин ҡыҙы]] (27.11.1933—12.08.2015), 1957—1989 йылдарҙа [[Башҡорт академия драма театры]] актёры, драматург. 1954 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған артисы (1972). Хәҙерге [[Иглин]] ауылынан.
* [[Дойников Алексей Иванович]] (18.03.1919—3.12.2006), ғалим-стоматолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй медицина-техник академияһы академигы, медицина фәндәре докторы (1967), профессор (1969). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре, атҡаҙанған табибы һәм почётлы уйлап табыусыһы. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры. [[Оло Тәләк]] ауылынан<ref>[http://www.agidel.ru/?param1=6552&tab=5 Сам Папа Римский смотрел на Дойникова с открытым ртом. Уроженец Иглинского района стал кремлёвским стоматологом, лечил зубы советским вождям, рвал их у маршалов и ставил пломбы королям. Газета «Республика Башкортостан», 22 июля 2006 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809165652/http://agidel.ru/?param1=6552&tab=5 |date=2016-08-09 }}{{ref-ru}}{{V|16|03|2019}}</ref>.
* [[Зайцев Геннадий Александрович]] (5.05.1937—18.02.1998), журналист һәм шағир. [[Башҡортостан]]дың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Макарьевка утарынан.
* [[Закиров Мөхәмәтхан Хажи улы]] (17.09.1934—5.06.1996), китапханасы-ғалим, библиограф. Педагогия фәндәре кандидаты (1971). [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1976). [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры (1981). [[Үктәй]] ауылынан.
* [[Корженевский Арнольд Геннадьевич]] (30.01.1939), ғалим-тау инженеры‑геофизик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2007). Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының (1996), Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтенең (2001) атҡаҙанған хеҙмәткәре, «Татнефть» предприятиеһының почётлы нефтсеһе (1999). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1981). [[Таутөмән]] ауылынан<ref>[http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/6766-korzhenevskij-arnold-gennadevich Башҡорт энциклопедияһы — Корженевский Арнольд Геннадьевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421192646/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/6766-korzhenevskij-arnold-gennadevich |date=2016-04-21 }}{{V|19|01|2019}}</ref>. 
* [[Низаметдинов Шамил Рауил улы]] (18.04.1959), ғалим-инженер‑төҙөүсе, 1994—2002 йылдарҙа [[Өфө дәүләт нефть техник университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999 йылдан — кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1994), профессор (1998). [[Иҫке Ҡобау]] ауылынан  <ref>[http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/9707-nizametdinov-shamil-rauil-uly Башҡорт энциклопедияһы — Низаметдинов Шамил Рауил улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421072442/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/9707-nizametdinov-shamil-rauil-uly |date=2016-04-21 }}{{V|15|04|2019}}</ref>.         
* [[Пинкевич Альберт Петрович]] (24.12.1883—25.12.1937), ғалим-педагог, халыҡ мәғарифы эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогика фәндәре докторы (1935), профессор. (1918). Сәйәси золом ҡорбаны. [[Орондо]] ауылынан<ref>[http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/8-statya/12044-pinkevich-albert-petrovich Башҡорт энциклопедияһы — Пинкевич Альберт Петрович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406010013/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/8-statya/12044-pinkevich-albert-petrovich |date=2016-04-06 }}{{V|22|12|2018}}</ref>.
* [[Симонова Надежда Ивановна]] (11.10.1947), ғалим-гигиенист, [[Рәсәй]] медицина фәндәре академияһының Хеҙмәт медицинаһы ғилми-тикшеренеү институтының фәнни эштәр департаменты директоры. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (2000). [[Көршәк (Иглин районы)|Көршәк]] ауылынан<ref>[http://www.xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/11741-simonova-nadezhda-ivanovna Башҡорт энциклопедияһы — Симонова Надежда Ивановна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421084059/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/11741-simonova-nadezhda-ivanovna |date=2016-04-21 }}{{V|01|10|2017}}</ref>. 
* [[Тихомиров Анатолий Георгиевич]] (23.03.1899—17.04.1980), [[СССР|совет]] хор дирижёры, музыка-йәмәғәт эшмәкәре. [[Башҡортостан]]дың тәүге муыкаль коллективтарын ойоштороусы һәм уларҙың етәксеһе. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған снғәт эшмәкәре (1954). [[Ҡалтыман]] ауылынан<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/15015-tikhomirov-anatolij-georgievich Башҡорт энциклопедияһы — Тихомиров Анатолий Георгиевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421184650/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/15015-tikhomirov-anatolij-georgievich |date=2016-04-21 }}{{V|12|03|2018}}</ref>.  
* [[Мәғәфүр Хисмәтуллин]] (23.01.1915—5.10.2004), [[йыр]]сы (тенор), режиссёр һәм педагог. РСФСР-ҙың (1965) һәм [[Башҡорт АССР-ы]]ның (1953) халыҡ артисы, [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1969). [[Яңы Ҡобау]] ауылынан.
* [[Хисмәтуллин Марат Мәғәфүр улы ]] (31.07.1938—21.02.2018), [[башҡорт]] [[СССР|совет]] һәм [[Рәсәй]] опера йырсыһы (баритон), режиссёр, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Яңы Ҡобау ауылынан<ref>[http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/2-statya/957-khismatullin-marat-magafurovich.html Башкирская энциклопедия — Хисматуллин Марат Магафурович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191224133303/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/2-statya/957-khismatullin-marat-magafurovich.html |date=2019-12-24 }}{{ref-ru}}{{V|15|07|2018}}</ref>.
* [[Хәкимова Венера Миҙхәт ҡыҙы]] (16.02.1958), инженер-иҡтисадсы. Социология фәндәре кандидаты. «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы. [[Рәсмәкәй (Иглин районы)|Рәсмәкәй]] ауылынан<ref>[http://personarb.ru/index.php?categoryid=15&nomer=956313 Кто есть кто в РБ → Карточка персоны: Хакимова Венера Мидхатовна]{{ref-ru}}{{V|15|02|2018}}</ref>.
* [[Әхмәров Рәүеф Барый улы]] (25.02.1911—6.08.2000), археолог, музей белгесе, тыуған яҡты өйрәнеүсе. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1972). [[Һарт-Лабау]] ауылынан<ref>[http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/17632-khm-rov-r-ef-baryj-uly Башҡорт энциклопедияһы — Әхмәров Рәүеф Барый улы]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{V|19|02|2019}}</ref>. 

== Халыҡ һаны ==
'''1939 йылдан башлап халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса районда даими йәшәгән халыҡ һаны (кеше):'''
{{Wikidata/Population}}
{{ Население | Иглинский район }}

; Милли составы
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ һанын иҫәпкә алыу мәғлүмәттәре буйынса: [[урыҫтар]] — 38,3 %, [[башҡорттар]] — 32 %, [[татарҙар]] — 12,4 %, [[белорустар]] — 8,3 %, [[сыуаштар]] — 4,5 %, [[украиндар]] — 1,3 %, башҡа — 3,2 %<ref name="ВПН-2010">{{cite web|url=http://www.bashstat.ru/perepis2010/pub_work/Итоги%20Всероссийской%20переписи%20населения%202010%20года%20по%20Республике%20Башкортостан.pdf|title=Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан|format=pdf|publisher=Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан|accessdate=2013-03-05|archiveurl=http://www.webcitation.org/6EzC0FMGq|archivedate=2013-03-09}}{{Недоступная ссылка|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|4}}

== Һылтанмалар == 
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/4569-iglin-rajony}} {{V|19|01|2019}}

{{Иглин районы ауылдары}} 
{{Иглин районы муниципаль берәмектәре}}
{{Башҡортостан райондары}}

[[Категория:Башҡортостан райондары]]
[[Категория:Иглин районы]]


{{Igl-stub}}
Иглин районы () — Башҡортостандағы муниципаль район. Административ үҙәге — Иглин ауылы. Районда 48873 кеше йәшәй.

 Билдәле шәхестәр 
 Анискин Михаил Александрович (19.11.1922—25.06.1944), Советтар Союзы Геройы (1945). Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, танк командиры. Гвардия лейтенанты. Костин Күле ҡасабаһынан.
 Вакульский Александр Васильевич (28.08.1922—28.07.1990), Советтар Союзы Геройы (1945). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби осоусы, Совет Армияһы майоры. (Ҡалтыман ауылынан)Башҡорт энциклопедияһы — Вакульский Александр Васильевич . 
 Дилмөхәмәтова Әнисә Хәйретдин ҡыҙы (27.11.1933—12.08.2015), 1957—1989 йылдарҙа Башҡорт академия драма театры актёры, драматург. 1954 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1972). Хәҙерге Иглин ауылынан.
 Дойников Алексей Иванович (18.03.1919—3.12.2006), ғалим-стоматолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй медицина-техник академияһы академигы, медицина фәндәре докторы (1967), профессор (1969). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, атҡаҙанған табибы һәм почётлы уйлап табыусыһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры. Оло Тәләк ауылынанСам Папа Римский смотрел на Дойникова с открытым ртом. Уроженец Иглинского района стал кремлёвским стоматологом, лечил зубы советским вождям, рвал их у маршалов и ставил пломбы королям. Газета «Республика Башкортостан», 22 июля 2006 года .
 Зайцев Геннадий Александрович (5.05.1937—18.02.1998), журналист һәм шағир. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Макарьевка утарынан.
 Закиров Мөхәмәтхан Хажи улы (17.09.1934—5.06.1996), китапханасы-ғалим, библиограф. Педагогия фәндәре кандидаты (1971). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1976). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981). Үктәй ауылынан.
 Корженевский Арнольд Геннадьевич (30.01.1939), ғалим-тау инженеры‑геофизик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2007). Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының (1996), Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтенең (2001) атҡаҙанған хеҙмәткәре, «Татнефть» предприятиеһының почётлы нефтсеһе (1999). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1981). Таутөмән ауылынанБашҡорт энциклопедияһы — Корженевский Арнольд Геннадьевич . 
 Низаметдинов Шамил Рауил улы (18.04.1959), ғалим-инженер‑төҙөүсе, 1994—2002 йылдарҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999 йылдан — кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1994), профессор (1998). Иҫке Ҡобау ауылынан  Башҡорт энциклопедияһы — Низаметдинов Шамил Рауил улы .         
 Пинкевич Альберт Петрович (24.12.1883—25.12.1937), ғалим-педагог, халыҡ мәғарифы эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогика фәндәре докторы (1935), профессор. (1918). Сәйәси золом ҡорбаны. Орондо ауылынанБашҡорт энциклопедияһы — Пинкевич Альберт Петрович .
 Симонова Надежда Ивановна (11.10.1947), ғалим-гигиенист, Рәсәй медицина фәндәре академияһының Хеҙмәт медицинаһы ғилми-тикшеренеү институтының фәнни эштәр департаменты директоры. Медицина фәндәре докторы (1998), профессор (2000). Көршәк ауылынанБашҡорт энциклопедияһы — Симонова Надежда Ивановна . 
 Тихомиров Анатолий Георгиевич (23.03.1899—17.04.1980), совет хор дирижёры, музыка-йәмәғәт эшмәкәре. Башҡортостандың тәүге муыкаль коллективтарын ойоштороусы һәм уларҙың етәксеһе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған снғәт эшмәкәре (1954). Ҡалтыман ауылынанБашҡорт энциклопедияһы — Тихомиров Анатолий Георгиевич .  
 Мәғәфүр Хисмәтуллин (23.01.1915—5.10.2004), йырсы (тенор), режиссёр һәм педагог. РСФСР-ҙың (1965) һәм Башҡорт АССР-ының (1953) халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1969). Яңы Ҡобау ауылынан.
 Хисмәтуллин Марат Мәғәфүр улы  (31.07.1938—21.02.2018), башҡорт совет һәм Рәсәй опера йырсыһы (баритон), режиссёр, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Яңы Ҡобау ауылынанБашкирская энциклопедия — Хисматуллин Марат Магафурович .
 Хәкимова Венера Миҙхәт ҡыҙы (16.02.1958), инженер-иҡтисадсы. Социология фәндәре кандидаты. «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Рәсмәкәй ауылынанКто есть кто в РБ → Карточка персоны: Хакимова Венера Мидхатовна.
 Әхмәров Рәүеф Барый улы (25.02.1911—6.08.2000), археолог, музей белгесе, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1972). Һарт-Лабау ауылынанБашҡорт энциклопедияһы — Әхмәров Рәүеф Барый улы. 

 Халыҡ һаны 
1939 йылдан башлап халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса районда даими йәшәгән халыҡ һаны (кеше):

 Милли составы
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ һанын иҫәпкә алыу мәғлүмәттәре буйынса: урыҫтар — 38,3 %, башҡорттар — 32 %, татарҙар — 12,4 %, белорустар — 8,3 %, сыуаштар — 4,5 %, украиндар — 1,3 %, башҡа — 3,2 %.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар  
  

 

Категория:Башҡортостан райондары
Категория:Иглин районы