Садиҡова Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы
{{Яҙыусы
| Исеме              = Мөкәрәмә Садиҡова
| Рәсеме             = Мукарама.jpg
| Ҡултамғаһы          = 
| Тыуған ваҡыттағы исеме = Садиҡова Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы
| Тыуыу датаһы    = 25.05.1931
| Тыуған урыны   =  [[Башҡорт АССР-ы]] Бәләбәй районы<ref name="Х">Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның {{Тыуған урыны|Йәрмәкәй районы}}</ref>, [[Йәрмәкәй]] ауылы
| Вафат булыу датаһы =  
| Вафат булған урыны  = 
| Гражданлығы = {{USSR}} → {{RUS}}
| Эшмәкәрлек төрө =  яҙыусы, драматург
| Әҫәрҙәренең телдәре = [[Башҡорт теле|башҡортса]]
| Дебют = «Таныштар» (1959)
| Премиялары =  
|  Наградалары = БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981)
| Викикитапхана =
}}
{{ФШ|Садиҡов}}
'''Садиҡова Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы''' ([[25 май]] [[1931 йыл]]) — башҡорт яҙыусыһы, драматург, шағир һәм журналист. 1971 йылдан [[СССР Яҙыусылар союзы]] ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981). [[Бәләбәй районы]]ның Фәтих Кәрим исемендәге премияһы лауреаты (2011)<ref>{{БЭ2013|92257}} Мөкәрәмә Садиҡова</ref>.

== Биографияһы ==
Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы Садиҡова 1931 йылдың 25 майында Башҡорт АССР-ының Бәләбәй районы<ref name="Х" /> [[Йәрмәкәй]] ауылында тыуған. Бәләкәй сағынан уҡ йәтим ҡала. Тәүҙә Бәләбәй, унан һуң Өфөләге балалар йорттарында тәрбиәләнә, белем ала. 1947—1949 йылдарҙа ағас эшкәртеү заводында эшләй. 1949—1953 йылдарҙа театр училищеһында уҡый, бер үк ваҡытта Башҡортостан радиоһы крмитетында эшләй. 
1959 йылда ситтән тороп М. Горький исемендәге әҙәбиәт иниститутын тамамлай. 
1951 йылдан алып БАССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Радиотапшырыуҙар һәм Телевидение комитеты хеҙм‑ре.

1958—1967 һәм 1974—1975 йылдарҙа «Башҡортостан пионеры» гәзитендә бүлек мөдире булып эшләй. 

1969—1973 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзында нәфис әҙәбиәтте пропагандалау бүлеге мөдире вазифаһын башҡара.

Мөкәрәмә Садиҡованың беренсе шиғырҙары һәм хикәйәләре 1951 йылдан матбуғат биттәрендә баҫыла башлай. Бер-бер артлы ун биш китабы донъя күрә.

1985 йылда режиссёр Лек Вәлиев тарафынан Башҡорт Дәүләт академия театры сәхнәһендә уның «Һауалағы торна» комедияһы ҡуйыла. Сәхнә әҫәре булараҡ исеме «Бергенәм-Гөлгөнәм» тип аталған. Режиссёр Р.А. Исмәғилев 1991 йылда (Баштелефильм) телеспектаклде тамашасыға тәҡдим итә. Шулай уҡ Татарстан сәхнәләрендә лә уның әҫәрҙәре буйынса спектакелдәр ҡуйыла. Сибай театрында ҡуйылған спектакеле телевизион фильм итеп тә төшөрөлә.

1976—1985 йылдарҙа «» Ағиҙел журналы хеҙмәткәре бурысын атҡара.

«Таныштар» исемле тәүге китабы 1959 йылда донъя күрә. 
1975 йылда — «Алтынтауҙағы ант», 1979 йылда  — «Сәмреғош ҡанат ҡаға» китаптары баҫыла.

«Үрҙәргә артылғанда» (1981) повесының үҙәгендә — күңел кисерештәре менән яҡшы өмөт менән йәшәгән, бәхеткә ынтылған ҡатын‑ҡыҙ образы. «Бәхет эҙләгәндә», «Ерәнсәс», «Һауалағы торна» пьесалары авторы.

Балалар өсөн «Тәүге табыштар» (1969), «Юлай уҡырға өйрәнә» (1984),  «Ҡотлау хаты» (1987) һ.б. хикәйәләр ижад иткән. Әҫәрҙәре урыҫ, белорус, ҡырғыҙ, төрөк телдәренә тәржемә ителгән. 

Мөкәрәмә Садиҡова шиғырҙарына композиторҙар Н.Ә. Дауытов, К.Й. Рәхимов, Н.Ғ. Сабитов, Т.М. Шәрипов, Х.Ф. Әхмәтов йырҙар ижад иткән<ref>{{БЭ2013|92257}} Мөкәрәмә Садиҡова</ref>. 

== Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре ==
* БАССР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981)<ref>{{БЭ2013|92257}} Мөкәрәмә Садиҡова</ref>

== Китаптары ==
* Садыкова М. Таныштар. Өфө, 1959 й. 
* Садыкова М. Алтынтауҙағы ант. Өфө, 1975
* Садыкова М. Сәмреғош ҡанат ҡаға. Өфө, 1979
* Садыкова М. Үрҙәргә артылғанда. Өфө, 1981 
* Юл төшкәс: хикәйәләр. Өфө, 1985; 
* Садыкова М. Ҡотлау хаты : хикәйләр. — Өфө : Башкортостан китап нәшриәте, 1986. — 72 б.
* Сиктәр аша: повестар, хикәйәләр. Өфө, 2006.
* «Бәхет эҙләгәндә», «Ерән сәс», «Был йөрәккә нимә кәрәк?», «Гөлгөнәм — бергенәм» («Һауалағы торна»), «Аҙашма юлдарыңда»<ref>[http://ebook.bashnl.ru/dsweb/View/ResourceCollection-3456 башҡорт телендәге әҫәрҙәре]</ref><ref>[http://ebook.bashnl.ru/dsweb/View/ResourceCollection-3051 башҡорт телендәге балалар әҙәбиәте коллекцияһы]</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Шарова Е.Три юбилея Мукарамы Садыковой: писательница отметила день рождения в Доме-музее М. Гафури // Республика Башкортостан. — Уфа. — 2006. — 13 июня.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|92257}} Мөкәрәмә Садиҡова
* [[Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһы]]ның электрон бүлегендә
* [http://ebook.bashnl.ru/dsweb/View/ResourceCollection-3456 башҡорт телендәге әҫәрҙәре]
* [http://ebook.bashnl.ru/dsweb/View/ResourceCollection-3051 башҡорт телендәге балалар әҙәбиәте коллекцияһы]
; башҡа сығанаҡтар

[[Категория:Башҡорт яҙыусылары]]
[[Категория:Башҡорт драматургтары]]
[[Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре]]
[[Категория:Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзалары]]
[[Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар]]
[[Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре]]
[[Категория:Ф. Кәрим исемендәге премия (Бәләбәй районы) лауреаттары]]
Садиҡова Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы (25 май 1931 йыл) — башҡорт яҙыусыһы, драматург, шағир һәм журналист. 1971 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981). Бәләбәй районының Фәтих Кәрим исемендәге премияһы лауреаты (2011) Мөкәрәмә Садиҡова.

 Биографияһы 
Мөкәрәмә Хафиз ҡыҙы Садиҡова 1931 йылдың 25 майында Башҡорт АССР-ының Бәләбәй районы Йәрмәкәй ауылында тыуған. Бәләкәй сағынан уҡ йәтим ҡала. Тәүҙә Бәләбәй, унан һуң Өфөләге балалар йорттарында тәрбиәләнә, белем ала. 1947—1949 йылдарҙа ағас эшкәртеү заводында эшләй. 1949—1953 йылдарҙа театр училищеһында уҡый, бер үк ваҡытта Башҡортостан радиоһы крмитетында эшләй. 
1959 йылда ситтән тороп М. Горький исемендәге әҙәбиәт иниститутын тамамлай. 
1951 йылдан алып БАССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Радиотапшырыуҙар һәм Телевидение комитеты хеҙм‑ре.

1958—1967 һәм 1974—1975 йылдарҙа «Башҡортостан пионеры» гәзитендә бүлек мөдире булып эшләй. 

1969—1973 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзында нәфис әҙәбиәтте пропагандалау бүлеге мөдире вазифаһын башҡара.

Мөкәрәмә Садиҡованың беренсе шиғырҙары һәм хикәйәләре 1951 йылдан матбуғат биттәрендә баҫыла башлай. Бер-бер артлы ун биш китабы донъя күрә.

1985 йылда режиссёр Лек Вәлиев тарафынан Башҡорт Дәүләт академия театры сәхнәһендә уның «Һауалағы торна» комедияһы ҡуйыла. Сәхнә әҫәре булараҡ исеме «Бергенәм-Гөлгөнәм» тип аталған. Режиссёр Р.А. Исмәғилев 1991 йылда (Баштелефильм) телеспектаклде тамашасыға тәҡдим итә. Шулай уҡ Татарстан сәхнәләрендә лә уның әҫәрҙәре буйынса спектакелдәр ҡуйыла. Сибай театрында ҡуйылған спектакеле телевизион фильм итеп тә төшөрөлә.

1976—1985 йылдарҙа «» Ағиҙел журналы хеҙмәткәре бурысын атҡара.

«Таныштар» исемле тәүге китабы 1959 йылда донъя күрә. 
1975 йылда — «Алтынтауҙағы ант», 1979 йылда  — «Сәмреғош ҡанат ҡаға» китаптары баҫыла.

«Үрҙәргә артылғанда» (1981) повесының үҙәгендә — күңел кисерештәре менән яҡшы өмөт менән йәшәгән, бәхеткә ынтылған ҡатын‑ҡыҙ образы. «Бәхет эҙләгәндә», «Ерәнсәс», «Һауалағы торна» пьесалары авторы.

Балалар өсөн «Тәүге табыштар» (1969), «Юлай уҡырға өйрәнә» (1984),  «Ҡотлау хаты» (1987) һ.б. хикәйәләр ижад иткән. Әҫәрҙәре урыҫ, белорус, ҡырғыҙ, төрөк телдәренә тәржемә ителгән. 

Мөкәрәмә Садиҡова шиғырҙарына композиторҙар Н.Ә. Дауытов, К.Й. Рәхимов, Н.Ғ. Сабитов, Т.М. Шәрипов, Х.Ф. Әхмәтов йырҙар ижад иткән Мөкәрәмә Садиҡова. 

 Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре 
 БАССР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981) Мөкәрәмә Садиҡова

 Китаптары 
 Садыкова М. Таныштар. Өфө, 1959 й. 
 Садыкова М. Алтынтауҙағы ант. Өфө, 1975
 Садыкова М. Сәмреғош ҡанат ҡаға. Өфө, 1979
 Садыкова М. Үрҙәргә артылғанда. Өфө, 1981 
 Юл төшкәс: хикәйәләр. Өфө, 1985; 
 Садыкова М. Ҡотлау хаты : хикәйләр. — Өфө : Башкортостан китап нәшриәте, 1986. — 72 б.
 Сиктәр аша: повестар, хикәйәләр. Өфө, 2006.
 «Бәхет эҙләгәндә», «Ерән сәс», «Был йөрәккә нимә кәрәк?», «Гөлгөнәм — бергенәм» («Һауалағы торна»), «Аҙашма юлдарыңда»башҡорт телендәге әҫәрҙәребашҡорт телендәге балалар әҙәбиәте коллекцияһы.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Шарова Е.Три юбилея Мукарамы Садыковой: писательница отметила день рождения в Доме-музее М. Гафури // Республика Башкортостан. — Уфа. — 2006. — 13 июня.

 Һылтанмалар 
  Мөкәрәмә Садиҡова
 Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының электрон бүлегендә
 башҡорт телендәге әҫәрҙәре
 башҡорт телендәге балалар әҙәбиәте коллекцияһы
 башҡа сығанаҡтар

Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡорт драматургтары
Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар
Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре
Категория:Ф. Кәрим исемендәге премия (Бәләбәй районы) лауреаттары