Сафар (Шишмә районы)
{{ТП-Рәсәй|Сафар
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Сафар
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 33 | lat_sec = 24
  |lon_deg = 55 | lon_min = 13 | lon_sec = 8
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Шишмә районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 1991
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452151
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34797 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80257855001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Сафар''' ({{lang-ru|Сафарово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Шишмә районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 991 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452151, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80257855001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||991||489||502||49,3||50,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
== Мәғариф һәм мәҙәниәт ==

1883  йылда ( башҡа сығанаҡтар буйынса 1882 й.)– Сәфәр ауылында 2  комплектлы земство училищеһы асыла. Мәктәп башланғыс белем бирә ( 4 йыл); Уҡытыусы Арыҫланғәли Ғәләүетдин улы Әлимғолов XIX быуат аҙағынаса ошо мәктәптә эшләй (хәҙерге Мәләүез ауылы Ҡамбулат ауылынан), уның уҡыуысылары араһынан бик күп һөнәр эйәләре сыға (уҡытыусылар, фельдшерҙар һ.б)<ref>kiskeufa.ru/index.php?dn=news&to=art&id=3466</ref>.

1913 йыл–  2 класлы  7 йыллыҡ мәктәп эш башлай; 

1914 йыл – ҡыҙҙар өсөн башланғыс мәктәп асыла; 

1918 йыл, 16 октябрь–  1 һәм 2 баҫҡыс хеҙмәт мәктәбе булдырыла;
 
1930 йыл – Сәфәр мәктәбе нигеҙендә педагогия техникумы асыла; 

1935 – 1936 йылдар – Сәфәр тулы булмаған урта мәктәбе тулы урта мәктәпкә әйләнә;
 
1945 йыл – балалар йорто асыла; 

1969 йыл, 18 октябрь – мәктәптең яңы бинаһында уҡыу башлана; 

2002 йыл,27 марта   – Сәфәр урта мәктәбе Сәфәр ауылы  муниципаль дөйөм урта белем биреү мәктәбе итеп үҙгәртелә; 

2006 йыл – Сәфәр мәктәбе- Башҡортостан Республикаһы Шишмә районы Сәфәр ауылы Урта дөйөм белем биреү мәктәбе Муниципаль дөйөм урта билем биреү учреждениеһы .

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Шишмә]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Шишмә]]): 12 км

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Байбурин Ғабдулла Ғиндулла улы]] (1925—1994) — башҡорт яҙыусыһы, Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы ағзаһы (1963),   «РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» (1985).
* [[Бикбулатов Мәхмүт Мөхәммәт улы]] (7.08.1948), дәүләт, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1999—2014 йылдарҙа [[Өфө ҡалаһы]] [[Орджоникидзе районы (Өфө)|Орджоникидзе районы]] хакимиәте башлығы. 1999—2003 йылдарҙа [[Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]]ҙың Вәкилдәр Палатаһы депутаты. Башҡортостандың Мотофедерацияһы президенты. II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы менән бүләкләнгән, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе, [[Салауат Юлаев ордены]] кавалеры, Орджоникидзе районының почётлы гражданы<ref>[http://viperson.ru/people/bikbulatov-mahmut-muhammetovich Бикбулатов Махмут Мухамметович – биография. «Viperson» сайты. 02 мая 2018 2782]{{ref-ru}}{{V|6|08|2018}}</ref>. 
* [[Зәйтүнә Бикбулатова]] (28.05.1908—23.02.1992), [[башҡорт]] театр актёры. 1938 йылдан [[СССР]] Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1928—1992 йылдарҙа [[Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры]] актёры. СССР‑ҙың (1973) һәм РСФСР‑ҙың (1955) халыҡ, РСФСР‑ҙың (1947) һәм [[Башҡорт АССР‑ы]]ның (1944) атҡаҙанған артисы. РСФСР‑ҙың К. С. Станиславский исемендәге (1967), БАССР-ҙың Салауат Юлаев исемендәге (1976) дәүләт премиялары лауреаты. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1958), [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1968) ордендары кавалеры.
* [[Бикбулатова Фәриҙә Ғариф ҡыҙы]] ([[1925 йыл]]) Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры

== Әҙәбиәт ==
* «Ағиҙел» журналы, 1999 йыл, 7-се, 8-се һәм 9-сы һандар, «Ал да нур сәс халҡыңа», Д. Мәһәҙиев (А.Әлимғоловтарҙың педагогик эшмәкәрлеге тураһында)

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Шишмә районы ауылдары}}

[[Категория:Шишмә районы ауылдары]]
Сафар () — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 991 кеше.
Почта индексы — 452151, ОКАТО коды — 80257855001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь99148950249,350,7

 Мәғариф һәм мәҙәниәт 

1883  йылда ( башҡа сығанаҡтар буйынса 1882 й.)– Сәфәр ауылында 2  комплектлы земство училищеһы асыла. Мәктәп башланғыс белем бирә ( 4 йыл); Уҡытыусы Арыҫланғәли Ғәләүетдин улы Әлимғолов XIX быуат аҙағынаса ошо мәктәптә эшләй (хәҙерге Мәләүез ауылы Ҡамбулат ауылынан), уның уҡыуысылары араһынан бик күп һөнәр эйәләре сыға (уҡытыусылар, фельдшерҙар һ.б)kiskeufa.ru/index.php?dn=news&to=art&id=3466.

1913 йыл–  2 класлы  7 йыллыҡ мәктәп эш башлай; 

1914 йыл – ҡыҙҙар өсөн башланғыс мәктәп асыла; 

1918 йыл, 16 октябрь–  1 һәм 2 баҫҡыс хеҙмәт мәктәбе булдырыла;
 
1930 йыл – Сәфәр мәктәбе нигеҙендә педагогия техникумы асыла; 

1935 – 1936 йылдар – Сәфәр тулы булмаған урта мәктәбе тулы урта мәктәпкә әйләнә;
 
1945 йыл – балалар йорто асыла; 

1969 йыл, 18 октябрь – мәктәптең яңы бинаһында уҡыу башлана; 

2002 йыл,27 марта   – Сәфәр урта мәктәбе Сәфәр ауылы  муниципаль дөйөм урта белем биреү мәктәбе итеп үҙгәртелә; 

2006 йыл – Сәфәр мәктәбе- Башҡортостан Республикаһы Шишмә районы Сәфәр ауылы Урта дөйөм белем биреү мәктәбе Муниципаль дөйөм урта билем биреү учреждениеһы .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Шишмә): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шишмә): 12 км

 Билдәле шәхестәр 
 Байбурин Ғабдулла Ғиндулла улы (1925—1994) — башҡорт яҙыусыһы, Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы ағзаһы (1963),   «РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» (1985).
 Бикбулатов Мәхмүт Мөхәммәт улы (7.08.1948), дәүләт, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1999—2014 йылдарҙа Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районы хакимиәте башлығы. 1999—2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Вәкилдәр Палатаһы депутаты. Башҡортостандың Мотофедерацияһы президенты. II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы менән бүләкләнгән, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе, Салауат Юлаев ордены кавалеры, Орджоникидзе районының почётлы гражданыБикбулатов Махмут Мухамметович – биография. «Viperson» сайты. 02 мая 2018 2782. 
 Зәйтүнә Бикбулатова (28.05.1908—23.02.1992), башҡорт театр актёры. 1938 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1928—1992 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. СССР‑ҙың (1973) һәм РСФСР‑ҙың (1955) халыҡ, РСФСР‑ҙың (1947) һәм Башҡорт АССР‑ының (1944) атҡаҙанған артисы. РСФСР‑ҙың К. С. Станиславский исемендәге (1967), БАССР-ҙың Салауат Юлаев исемендәге (1976) дәүләт премиялары лауреаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1958), «Почёт Билдәһе» (1968) ордендары кавалеры.
 Бикбулатова Фәриҙә Ғариф ҡыҙы (1925 йыл) Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры

 Әҙәбиәт 
 «Ағиҙел» журналы, 1999 йыл, 7-се, 8-се һәм 9-сы һандар, «Ал да нур сәс халҡыңа», Д. Мәһәҙиев (А.Әлимғоловтарҙың педагогик эшмәкәрлеге тураһында)

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 

Категория:Шишмә районы ауылдары