Өфө мосолман зыяраты
{{Infobox cemetery
|name = Өфө мосолман зыяраты
|image = Мечеть Гуфран.jpg
|imagesize = 300px
|caption = Зыяраттағы Ғофран мәсете
|established = 1852 (телгә алына)
|country = {{flag|Рәсәй}}
|location = [[Башҡортостан]], [[Өфө]]
|coordinates = 
|type = йәмғиәт, дәүләт
|owner = Өфө ҡалаһы торлак-коммуналь хужалығы идаралығы,  «Комбинат специализированного обслуживания» МУП-ы
|size = 
|graves= 
|website = 
|findagrave = 
|political =
}}
'''Өфө мосолман зыяраты''' — [[Өфө]]лә, [[Ағиҙел (йылға)|Ағиҙелдең]] үрге ярында урынлашҡан [[ислам|мосолман]] зыяраты; Алтай һәм Кесе Ахтыр урамдарына сиктәш. Кәмендә биш ҡәберлек ҡатламы билдәле. Зыярат майҙанында ''Ғофран мәсете'' эшләй.

Ҡала тарихын өйрәнеүселәр фараз итеүенсә, йылға ярындағы ҡәберлек [[XIX]] быуаттың 30-сы йылдарында барлыҡҡа килә.<ref>Нигматуллина И. В. Старая Уфа. Историко-краеведческий очерк.- [[Өфө]]: [[«Китап» нәшриәте|Китап]], 2004. 78-79 бит.</ref>
Ҡағыҙҙа тәүтапҡыр 1852 йылда телгә алына — был осорҙа Өфөлә зыяраттар өсөн ер тәғәйенләнә.<ref>http://ufagen.ru/node/8028</ref> Архив сығанаҡтары бәйән итеүенсә, 1892—1897 йылдарҙа ҡәберлекте ҡала ситенә сығарыу өсөн комиссия ойошторола, әммә һуңыраҡ ул зыяраттың бороңғолоғона һылтанып, уны урынында ҡалдырырға ҡара итә.

Оҙаҡ йылдар буйы зыярат тәбиғәт ҡомартҡыһы булып тора. Көньяҡҡа ҡараған тау битендә ташлы дала өсөн хас булған утыҙҙан ашыу үҫемлек төрө үҫкән, шул иҫәптән һирәк һәм реликт үҫемлектәр ҙә: сысҡан ҡойроғо, терескен үләне һ.б.<ref>http://www.skitalets.ru/books/bashk_turist/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616141058/http://skitalets.ru/books/bashk_turist/ |date=2012-06-16 }} Башкирия туристская. [[Өфө]]: Башҡортостан китап нәшриәте, 1985.</ref> Хәҙерге мәлдә уларҙың күбеһе юҡҡа сыҡҡан.

== Зыяратта ерләнгән шәхестәр ==
* [[Исмәғилев, Заһир Ғарип улы|Заһир Исмәғилев]] (1917—2003) — күренекле башҡорт композиторы
<!--* [[Амиров, Гильван Гильмутдинович|Гильван Гильмутдинович Амиров]] (1916—1991) — заслуженный работник культуры БАССР.<ref name="Src03">{{cite web|url=http://www.bashvest.ru/showinf.php?id=16438|title=Фронтовой кинооператор|last=Узиков|first=Юрий|date=25.05.2007|work=Интернет-газета «БАШвестЪ»|publisher=ИА «Башинформ»|lang=ru|accessdate=2009-12-21}}</ref>
* [[Валеев, Салих Шайбакович|Салих Шайбакович Валеев]] (1912—1970) — Герой Советского Союза.<ref name="Src06">{{cite web|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?id=505|title=Валеев Салих Шайбакович|last=Уфаркин|first=Николай|date=10.09.2006|publisher=Патриотический интернет проект "Герои Страны"|lang=ru|accessdate=2009-12-21}}</ref>
* [[Гатауллин, Мутыгулла|Гатауллин Мутыгулла]] (1975—1936) — муфтий ДУМ Башреспублики в 1923—1936 гг.<ref name="Src01">{{cite web|url=http://salammagazin.ru/?p=78|title=90 лет образованию ДУМРБ|last=Юнусова|first=Айслу|date=2007|publisher=Исламский Интернет-Магазин «Салям»|lang=ru|accessdate=2009-12-21}}</ref>-->
* [[Ғарипов Рәми Йәғәфәр улы|Рәми Ғарипов]] (1932—1977) — күренекле башҡорт шағиры, тәржемәсе һәм журналист, Башҡортостандың халыҡ шағиры (1992), Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1988, үлгәндән һуң). 1960 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
* [[Мостай Кәрим]] (1919—2005) — Башҡортостандың халыҡ шағиры.
* [[Ҡудашева Фәриҙә Йәһүт ҡыҙы]] (1920—2010) — Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ йырсыһы.
* [[Күсимов Таһир Тайып улы|Таһир Күсимов]] (1909—1986) — Советтар Союзы Геройы
* [[Рәсүлев, Ғәбдрахман|Ғәбдрахман Рәсүлев]] (1889—1950) — күренекле башҡорт дин әһеле.
* [[Харисов Әхнәф Ибраһим улы|Әхнәф Ибраһим улы Харисов]] (1914—1977) — башҡорт яҙыусыһы, тел һәм әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы (1972), профессор (1972), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре.

== Ҡыҙыҡлы факттар ==
{{Панорама| Panorama Ufa 2013.jpg |900px|<center><small>Мосолман заяраты панорамаһы,   2013г.</small></center>}}

Өфө мосолман зыяратында һәм Өфөнөң Сергиево зыяратында күренекле шәхестәр ерләнгәнен иҫәпкә алып, 2012 йылда зыяраттарға тарихи-мемориаль статусы бирелә.
.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

[[Категория:Зыяраттар]]
[[Категория:Өфө мосолман зыяраты]]
Өфө мосолман зыяраты — Өфөлә, Ағиҙелдең үрге ярында урынлашҡан мосолман зыяраты; Алтай һәм Кесе Ахтыр урамдарына сиктәш. Кәмендә биш ҡәберлек ҡатламы билдәле. Зыярат майҙанында Ғофран мәсете эшләй.

Ҡала тарихын өйрәнеүселәр фараз итеүенсә, йылға ярындағы ҡәберлек XIX быуаттың 30-сы йылдарында барлыҡҡа килә.Нигматуллина И. В. Старая Уфа. Историко-краеведческий очерк.- Өфө: Китап, 2004. 78-79 бит.
Ҡағыҙҙа тәүтапҡыр 1852 йылда телгә алына — был осорҙа Өфөлә зыяраттар өсөн ер тәғәйенләнә.http://ufagen.ru/node/8028 Архив сығанаҡтары бәйән итеүенсә, 1892—1897 йылдарҙа ҡәберлекте ҡала ситенә сығарыу өсөн комиссия ойошторола, әммә һуңыраҡ ул зыяраттың бороңғолоғона һылтанып, уны урынында ҡалдырырға ҡара итә.

Оҙаҡ йылдар буйы зыярат тәбиғәт ҡомартҡыһы булып тора. Көньяҡҡа ҡараған тау битендә ташлы дала өсөн хас булған утыҙҙан ашыу үҫемлек төрө үҫкән, шул иҫәптән һирәк һәм реликт үҫемлектәр ҙә: сысҡан ҡойроғо, терескен үләне һ.б.http://www.skitalets.ru/books/bashk_turist/  Башкирия туристская. Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1985. Хәҙерге мәлдә уларҙың күбеһе юҡҡа сыҡҡан.

 Зыяратта ерләнгән шәхестәр 
 Заһир Исмәғилев (1917—2003) — күренекле башҡорт композиторы

 Рәми Ғарипов (1932—1977) — күренекле башҡорт шағиры, тәржемәсе һәм журналист, Башҡортостандың халыҡ шағиры (1992), Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1988, үлгәндән һуң). 1960 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
 Мостай Кәрим (1919—2005) — Башҡортостандың халыҡ шағиры.
 Ҡудашева Фәриҙә Йәһүт ҡыҙы (1920—2010) — Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ йырсыһы.
 Таһир Күсимов (1909—1986) — Советтар Союзы Геройы
 Ғәбдрахман Рәсүлев (1889—1950) — күренекле башҡорт дин әһеле.
 Әхнәф Ибраһим улы Харисов (1914—1977) — башҡорт яҙыусыһы, тел һәм әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы (1972), профессор (1972), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре.

 Ҡыҙыҡлы факттар 

Өфө мосолман зыяратында һәм Өфөнөң Сергиево зыяратында күренекле шәхестәр ерләнгәнен иҫәпкә алып, 2012 йылда зыяраттарға тарихи-мемориаль статусы бирелә.
.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Зыяраттар
Категория:Өфө мосолман зыяраты