Сыуаш Нуғаҙағы
{{ТП-Рәсәй|Сыуаш Нуғаҙағы
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Сыуаш Нуғаҙағы
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 6 | lat_sec = 44
  |lon_deg = 56 | lon_min = 18 | lon_sec = 32
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ауырғазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения         = ауыл советы
 |поселение             = Нуғаҙаҡ ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Нуғаҙаҡ
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав          = сыуаштар
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 408
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453499
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34745 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80205828005
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Сыуаш Нуғаҙағы''' ({{lang-ru|Чувашский Нагадак}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 408 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453499, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205828005.

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 30 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Татар Нуғаҙағы]]): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 8 км

== Тарихы ==
Сыуаш Нуғаҙағыға [[XVIII быуат]] уртаһында  керҙәшлек килешеүе буйынса [[Нуғай даруғаһы]] Меркет‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Нуғаҙаҡ исеме менән яһаҡлы сыуаштар нигеҙ һала. Ауылға  күрше Татар Нуғаҙаҡ ауылы, Өфө губернаһынан күсеп килеүселәр, сыуаштар һәм татарҙар менән бергә нигеҙ һалына. Быуат аҙағында ауылда 383 кеше иҫәпләнгән. [[1865 йыл]]да 45 йортта 568 кеше иҫәпкә алынған. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында ауылда 325 кеше йәшәгән<ref>{{ИСДБ|страница=57}}</ref>.

[[Игенселек]], [[умартасылыҡ]], сана яһау менән шөғөлләнгәндәр. [[1906 йыл]]да сиркәү, 2 мәктәп, тимерлек, шарап һәм 2 бакалея кибете, мөгәзәй иҫәпкә алынған; улус идараһы урынлашҡан. Шөғөлдәр араһында ылаусылыҡ булған. 20‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә<ref>{{БЭ2013|93022}}</ref>.

Борон ауыл сыуаш һәм татар ауылдарына бүленгән. Бәләкәй Нуғаҙаҡ 19 быуат аҙағында  һәм Толмачевка 1911 йылда унан айырылып сыға.

== Этимологияһы ==
Ауыл исеме «нуғай» этнонимынан алынған, сөнки төбәктә Нуғай татарҙарының йәйләүҙәре урынлашҡан.
== Иҡтисады ==
«Салауат» крәҫтиән-фермер хужалығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшләй.
== Транспорт ==
87 километрлыҡ Ҡарламан — Мораптал тимер юлы һыҙығының тиер юлы платформаһы. [[Стәрлетамаҡ]]ҡа, [[Өфө]]гә, [[Ҡарлыман (Ҡырмыҫҡалы районы)|Ҡарлыман]]ға тиклем көн һайын ҡала яны бәйләнеше бар<ref name = "Яндекс"> - Яндекс.Расписания [http://rasp.yandex.ru/info/station/9635440]</ref>. Шулай уҡ Талбазы менән Стәрлетамаҡҡа сығыу урыны булған күрше Татар Нуғаҙаҡ ауылы аша [[Ғафури районы]]ның Аҡкүл ауылына тиклем асфальт юл һәм Өфөгә сығыу урыны булған грунтлы юл (йәй көнө еңел автомобилдә йөрөү өсөн яраҡлы, өлөшләтә ҡырсынташ һибелгән) бар.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||408||213||195||52,2||47,8
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - сыуаштар (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Урамдары ==
* Болон урамы ({{lang-ru|Луговая улица}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодежная улица}})
* Күл урамы ({{lang-ru|Озерная улица}})
* Урал урамы ({{lang-ru|Уральская улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000036.html Госсправка сайтында урамдар исеме]</ref>
== Видеояҙмаларҙа ==
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=чувашский%20нагадак%20аургазинский%20район&path=yandex_search&parent-reqid=1649485542123274-5947741751847976060-sas2-0761-sas-l7-balancer-8080-BAL-758&from_type=vast&filmId=14435215703889639190 Жемчужина Нагадака]
* {{YouTube|5QjlMszmniA|logo=1}}Ансамбль "Араскал" СДК Нагадак на празднике "День чувашского языка" .
* {{YouTube|AnJrBROnxfc|logo=1}}Ансамбль "Араскал" руководитель Иван Степанов д Чувашский Нагадак
* {{YouTube|LXYya8EW6H8|logo=1}}Пасха 2021

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{ИСДБ|страница=57}}.

== Сығанаҡтар ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Сыуаш Нуғаҙағы () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 408 кеше.
Почта индексы — 453499, ОКАТО коды — 80205828005.

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 30 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Татар Нуғаҙағы): 2 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 8 км

 Тарихы 
Сыуаш Нуғаҙағыға XVIII быуат уртаһында  керҙәшлек килешеүе буйынса Нуғай даруғаһы Меркет‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Нуғаҙаҡ исеме менән яһаҡлы сыуаштар нигеҙ һала. Ауылға  күрше Татар Нуғаҙаҡ ауылы, Өфө губернаһынан күсеп килеүселәр, сыуаштар һәм татарҙар менән бергә нигеҙ һалына. Быуат аҙағында ауылда 383 кеше иҫәпләнгән. 1865 йылда 45 йортта 568 кеше иҫәпкә алынған. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында ауылда 325 кеше йәшәгән.

Игенселек, умартасылыҡ, сана яһау менән шөғөлләнгәндәр. 1906 йылда сиркәү, 2 мәктәп, тимерлек, шарап һәм 2 бакалея кибете, мөгәзәй иҫәпкә алынған; улус идараһы урынлашҡан. Шөғөлдәр араһында ылаусылыҡ булған. 20‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә.

Борон ауыл сыуаш һәм татар ауылдарына бүленгән. Бәләкәй Нуғаҙаҡ 19 быуат аҙағында  һәм Толмачевка 1911 йылда унан айырылып сыға.

 Этимологияһы 
Ауыл исеме «нуғай» этнонимынан алынған, сөнки төбәктә Нуғай татарҙарының йәйләүҙәре урынлашҡан.
 Иҡтисады 
«Салауат» крәҫтиән-фермер хужалығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшләй.
 Транспорт 
87 километрлыҡ Ҡарламан — Мораптал тимер юлы һыҙығының тиер юлы платформаһы. Стәрлетамаҡҡа, Өфөгә, Ҡарлыманға тиклем көн һайын ҡала яны бәйләнеше бар - Яндекс.Расписания . Шулай уҡ Талбазы менән Стәрлетамаҡҡа сығыу урыны булған күрше Татар Нуғаҙаҡ ауылы аша Ғафури районының Аҡкүл ауылына тиклем асфальт юл һәм Өфөгә сығыу урыны булған грунтлы юл (йәй көнө еңел автомобилдә йөрөү өсөн яраҡлы, өлөшләтә ҡырсынташ һибелгән) бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь40821319552,247,8
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - сыуаштар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Урамдары 
 Болон урамы ()
 Йәштәр урамы ()
 Күл урамы ()
 Урал урамы ()
 Үҙәк урам ()Госсправка сайтында урамдар исеме
 Видеояҙмаларҙа 
 Жемчужина Нагадака
 Ансамбль "Араскал" СДК Нагадак на празднике "День чувашского языка" .
 Ансамбль "Араскал" руководитель Иван Степанов д Чувашский Нагадак
 Пасха 2021

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 .

 Сығанаҡтар 

Категория:Ауырғазы районы ауылдары