Иҫәкәй (Ишембай районы)
{{ТП-Рәсәй|Иҫәкәй
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Иҫәкәй
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 40 | lat_sec = 35
  |lon_deg = 56 | lon_min = 35 | lon_sec = 17
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ишембай районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 251
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453232
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34794 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80231850004
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Иҫәкәй''' ({{lang-ru|Исякаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 251 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Көҙән ауыл советы (Ишембай районы)|Көҙән ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453232, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80231850004.

== Географик урыны ==
[[Рәүҙәк]] йылғаһы буйында, «[[Ишембай ҡурсаулығы|Ишембай]]» ҡурсаулығы территорияһында урынлашҡан.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 56 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Макар (Башҡортостан)|Макар]]): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 54 км.

== Тарихы ==
Иҫәкәй — башлыса юрматы ҡәбиләһе башҡорттары, ҡармышевтар нигеҙ һалған тораҡ пункты. [[XVIII быуат]] башынан V ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 33 йортта 123 башҡорт һәм бер ихатала 1748 йылда индерелгән 6 типтәр йәшәгәне билдәле, 1859 йылда ауылда 408 кеше һәм 35 ихата булған. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 807 кеше һәм 177 йорт хужалығы күрһәтелгән.

Халыҡ малсылыҡ, игенселек, урман кәсебе менән шөғөлләнгән, алтын рудниктарында эшләгәндәр. Мәсет булған. 1906 йылда шулай уҡ 2 тимерлек һәм аҙыҡ-түлек магазины була; һөнәрҙәр араһында тирмән таштары һәм башҡа әйберҙәр яһау билдәләнгән<ref>{{БЭ2013|87368}} </ref>. 1839 йылда 45 йорт хужалығы һәм 293 кеше 420 ат, 448 һыйыр, 324 һарыҡ, 108 кәзәгә эйә була; 400 умарта һәм 15 солоҡ булған. [[XIX быуат]]тың 40-сы йылдар башында 280 бот көҙгө ашлыҡ һәм 488 бот яҙғы ашлыҡ сәселә<ref>{{ИСДБ|страница=124}} </ref>.

Ауыл халҡының береһе Дәүләткүл Йомағузин — 1812 йылдағы Ватан һуғышында ҡатнашыусы һәм ике көмөш миҙал кавалеры, 1839 йылда әле тере була<ref>{{Cite web|url=http://www.ufagen.ru/places/ishimbayskiy/isyakaevo.html#:~:text=%D0%98%D1%81%D1%8F%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BE%20-%20%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D1%86%D0%B5%D0%B2,%20%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B5,408%20%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BA%20%D0%B8%2035%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2|title=Исякаево {{!}} Генеалогия и архивы|website=www.ufagen.ru|access-date=2021-04-05}}</ref>


 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||807||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||744||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||711||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||309||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||247||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||251||125||126||49,8||50,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000027.html «Налог Белешмәһе» системаһында Иҫәкәй ауылы]</ref>:

* Үҙәк урамы ({{lang-ru|улица Центральная}})
* Йылға урамы ({{lang-ru|улица Речная}})
* Тау урамы ({{lang-ru|улица Горная}})

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Мөхәмәтшин Фәрүәз Баязит улы]] ([[28 март]] [[1949 йыл]] — [[21 июль]] [[2017 йыл]]) — [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы]] (1995). [[Башҡорт дәүләт филармонияһы]] артисы.
* [[Мөхәмәтшин Фәһим Баязит улы]] (28 июнь 1955 йыл) — ғалим-юрист, юғары мәктәп эшмәкәре, эске эштәр органдары хеҙмәткәре, йәмәғәтсе.
* [[Шәмсетдинова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы]] (24.10.1961) — башҡорт шағиры, [[Башҡортостан Республикаһы]] һәм [[Рәсәй Федерацияһы]]ның Яҙыусылар союздары һәм Халыҡ-ара Әҙәбиәт фонды ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы.
* [[Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы]] ({{lang-ru|Аккулов Абдулхак Габбасович}}; 15 июль [[1910]]—26 июнь [[1975]])<ref name="1418museum.ru">[https://1418museum.ru/heroes/25693532/ Дорога памяти. Аккулов Абдулхак Габбасович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624203101/https://1418museum.ru/heroes/25693532/ |date=2021-06-24 }}</ref> — [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]]ның 275-се кавалерия полкында, артабан — 132-се уҡсылар дивизияһында, [[1944]]—[[1945 йыл]]дарҙа — НКВД-ның 488-се айырым батальонында хеҙмәт итә. Политрук, лейтенант

== Ауылдың ер-һыу атамалары ==
* [[https://ba.wikibooks.org/wiki/%D0%98%D1%88%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D1%8B_%D0%98%D2%AB%D3%99%D0%BA%D3%99%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D0%B5%D1%80-%D2%BB%D1%8B%D1%83_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B Ишембай районы Иҫәкәй ауылы ер-һыу атамалары]] викидәреслектә мәҡәлә бар.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|87368}}
* {{ИСДБ|страница=124}}
*[https://ba.wikibooks.org/wiki/%D0%98%D1%88%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D1%8B_%D0%98%D2%AB%D3%99%D0%BA%D3%99%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D0%B5%D1%80-%D2%BB%D1%8B%D1%83_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B Ишембай районы Иҫәкәй ауылы ер-һыу атамалары]

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Иҫәкәй () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 251 кеше. Көҙән ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453232, ОКАТО коды — 80231850004.

 Географик урыны 
Рәүҙәк йылғаһы буйында, «Ишембай» ҡурсаулығы территорияһында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 56 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Макар): 5 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһына тиклем (Стәрлетамаҡ): 54 км.

 Тарихы 
Иҫәкәй — башлыса юрматы ҡәбиләһе башҡорттары, ҡармышевтар нигеҙ һалған тораҡ пункты. XVIII быуат башынан V ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 33 йортта 123 башҡорт һәм бер ихатала 1748 йылда индерелгән 6 типтәр йәшәгәне билдәле, 1859 йылда ауылда 408 кеше һәм 35 ихата булған. 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 807 кеше һәм 177 йорт хужалығы күрһәтелгән.

Халыҡ малсылыҡ, игенселек, урман кәсебе менән шөғөлләнгән, алтын рудниктарында эшләгәндәр. Мәсет булған. 1906 йылда шулай уҡ 2 тимерлек һәм аҙыҡ-түлек магазины була; һөнәрҙәр араһында тирмән таштары һәм башҡа әйберҙәр яһау билдәләнгән . 1839 йылда 45 йорт хужалығы һәм 293 кеше 420 ат, 448 һыйыр, 324 һарыҡ, 108 кәзәгә эйә була; 400 умарта һәм 15 солоҡ булған. XIX быуаттың 40-сы йылдар башында 280 бот көҙгө ашлыҡ һәм 488 бот яҙғы ашлыҡ сәселә .

Ауыл халҡының береһе Дәүләткүл Йомағузин — 1812 йылдағы Ватан һуғышында ҡатнашыусы һәм ике көмөш миҙал кавалеры, 1839 йылда әле тере була

 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август807 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар744 1959 йыл 15 ғинуар711 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар309 2002 йыл 9 октябрь247 2010 йыл 14 октябрь25112512649,850,2

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Иҫәкәй ауылы:

 Үҙәк урамы ()
 Йылға урамы ()
 Тау урамы ()

 Билдәле шәхестәр 
 Мөхәмәтшин Фәрүәз Баязит улы (28 март 1949 йыл — 21 июль 2017 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1995). Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы.
 Мөхәмәтшин Фәһим Баязит улы (28 июнь 1955 йыл) — ғалим-юрист, юғары мәктәп эшмәкәре, эске эштәр органдары хеҙмәткәре, йәмәғәтсе.
 Шәмсетдинова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы (24.10.1961) — башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһының Яҙыусылар союздары һәм Халыҡ-ара Әҙәбиәт фонды ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы.
 Аҡҡулов Абдулхаҡ Ғәббәс улы (; 15 июль 1910—26 июнь 1975)Дорога памяти. Аккулов Абдулхак Габбасович  — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 275-се кавалерия полкында, артабан — 132-се уҡсылар дивизияһында, 1944—1945 йылдарҙа — НКВД-ның 488-се айырым батальонында хеҙмәт итә. Политрук, лейтенант

 Ауылдың ер-һыу атамалары 
 [Ишембай районы Иҫәкәй ауылы ер-һыу атамалары] викидәреслектә мәҡәлә бар.

 Һылтанмалар 
 
 
Ишембай районы Иҫәкәй ауылы ер-һыу атамалары

 Сығанаҡтар 

Категория:Ишембай районы ауылдары