Ниғәмәт
{{Ук}}
'''Ниғәмәт''' ({{lang-ru|Нигаматово}}; икенсе атамаһы ''Үрнәк'') — [[Башҡортостан Республикаһы]]ндың [[Баймаҡ районы]]ндағы ауыл. [[2009 йыл]]дың 1 ғинуарына  халыҡ һаны 906 кеше булған<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453657, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80206840001.

== Тарихы ==
1847 йылда 1-се Моҡас ауылынан 15 ғаилә күсеп килеп, яңы ауылға нигеҙ һала. Беренсе күсенеүсе Ниғмәтулла Килдәкәев (уның улдары — Өмөтҡужа, Толомғужа, Мөхәмәтйән (улы Вәлит), мөхәмәт сәлим (улы Әхмәтшәриф), Мөхәмәтсафа, Мөхәмәтсаиф, Ғариф) хөрмәтенә Ниғәмәт исемен йөрөтә. Бер аҙ һуғыраҡ Ниғәмәтулланың ағаһы Хоҙайнаҙар үҙенең балалары менән (Утарбай, Сабит, Хөсәй, Шаһбал, Ғабдрахман) килеп төпләнә<ref name="Сельские советы">Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.</ref>.
Моҡас ауылында Килдекәй Ҡаҙерғолов йәшәгән (1766 йылғы), Ниғәмәтулла Килдекәев уның улы (1791 йылғы)<ref name="Генеалогия и архивы">[http://ufagen.ru/places/baymakskiy/nigamatovo.html Нигаматово]</ref>.

Ауыл халҡы башлыса малсылыҡ, игенселек, һунар һәм умартасылыҡ меннән шөғөлләнә.
1850 йылда 15 йортта 50 ир-ат һәм 40 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 1920 йылда — 38 йортта 206 кеше йәшәгән<ref name="Генеалогия и архивы"></ref>.

1926 йылда бында «Ҡыҙыл ҡарағай» колхозы ойошторола, 1931—1934 йылдарҙа — Сталин исемендәге колхоз, 1934—1960 йылдарҙа — «Үрнәк», 1960—1964 йылдарҙа — «Ҡыҙыл маяҡ», 1964 йылдан алып — Салауат исемендәге колхоз<ref name="Сельские советы"></ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||838||405||433||48,3||51,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* [[Һаҡмар (йылға)|Һаҡмар йылғаһы]]ның уң яҡ ярында урынлашҡан<ref>Сельские советы</ref>.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баймаҡ]]): 30 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 75 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Рәхимова Рәйсә Тәхи ҡыҙы]] (30.01.1948), балалар баҡсаһының элекке мөдире, [[Рәсәй Федерацияһы]]ның почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре;
* [[Әхмәтйәнова Наилә Әхмәҙулла ҡыҙы]] (8.06.1969), [[башҡорт]] ғалимы, филология фәндәре кандидаты (2007), [[Башҡорт дәүләт университеты]]ның [[журналистика]] кафедраһы доценты;
* Мырҙаҡаев Йыһанур Мостафа улы — колхоздың элекке рәйесе;
* Луҡманов Мансур Ибәтулла улы — Ниғәмәт урта мәктәбенең элекке директоры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы;
* Алтынғужин Мостафа Хажи улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡыиыусыһы;
* Әхмәрова М. Б. — Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт хеҙмәткәре;
* Ғатауллин Фәрүҡ Зәйнулла улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
* Кәримов Фәтхулла Зәйнетдин улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
* Мөхәмәтйәнов Мөбәрәк Латып улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған малсыһы;
* Мөхәмәтйәнов Хәмит Латып улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
* Ниғмәтуллина Миңзифа Насип ҡыҙы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы;
* Сафиуллин Фазулла — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
* Таһыҡҡужина Зөлзизә — Бөтә Союз колхозсылар съезы делегаты;
* Хәсәнова Менәүәрә Ғәлимйән ҡыҙы — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы;
* [[Дияров Кәрим Мөхәмәҙи улы]] — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, фольклорсы, ҡурайсы<ref name="Сельские советы"></ref>.

== Шулай уҡ уҡығыҙ ==
* [[Ниғәмәт мәктәбе]]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Сығанаҡтар ==
* [http://ufagen.ru/places/baymakskiy/nigamatovo.html Нигаматово]
* Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|88913}}{{V|22|09|2021}}  
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978—5—295—04683—4{{ref-ru}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Баймаҡ районы ауылдары}}

[[Категория:Баймаҡ районы ауылдары]]
[[Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар]]
Ниғәмәт (; икенсе атамаһы Үрнәк) — Башҡортостан Республикаһындың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына  халыҡ һаны 906 кеше булғанБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453657, ОКАТО коды — 80206840001.

 Тарихы 
1847 йылда 1-се Моҡас ауылынан 15 ғаилә күсеп килеп, яңы ауылға нигеҙ һала. Беренсе күсенеүсе Ниғмәтулла Килдәкәев (уның улдары — Өмөтҡужа, Толомғужа, Мөхәмәтйән (улы Вәлит), мөхәмәт сәлим (улы Әхмәтшәриф), Мөхәмәтсафа, Мөхәмәтсаиф, Ғариф) хөрмәтенә Ниғәмәт исемен йөрөтә. Бер аҙ һуғыраҡ Ниғәмәтулланың ағаһы Хоҙайнаҙар үҙенең балалары менән (Утарбай, Сабит, Хөсәй, Шаһбал, Ғабдрахман) килеп төпләнәБаймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с..
Моҡас ауылында Килдекәй Ҡаҙерғолов йәшәгән (1766 йылғы), Ниғәмәтулла Килдекәев уның улы (1791 йылғы)Нигаматово.

Ауыл халҡы башлыса малсылыҡ, игенселек, һунар һәм умартасылыҡ меннән шөғөлләнә.
1850 йылда 15 йортта 50 ир-ат һәм 40 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 1920 йылда — 38 йортта 206 кеше йәшәгән.

1926 йылда бында «Ҡыҙыл ҡарағай» колхозы ойошторола, 1931—1934 йылдарҙа — Сталин исемендәге колхоз, 1934—1960 йылдарҙа — «Үрнәк», 1960—1964 йылдарҙа — «Ҡыҙыл маяҡ», 1964 йылдан алып — Салауат исемендәге колхоз.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь83840543348,351,7

 Географик урыны 
 Һаҡмар йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡанСельские советы.
 Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 30 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 75 км

 Билдәле шәхестәре 
 Рәхимова Рәйсә Тәхи ҡыҙы (30.01.1948), балалар баҡсаһының элекке мөдире, Рәсәй Федерацияһының почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре;
 Әхмәтйәнова Наилә Әхмәҙулла ҡыҙы (8.06.1969), башҡорт ғалимы, филология фәндәре кандидаты (2007), Башҡорт дәүләт университетының журналистика кафедраһы доценты;
 Мырҙаҡаев Йыһанур Мостафа улы — колхоздың элекке рәйесе;
 Луҡманов Мансур Ибәтулла улы — Ниғәмәт урта мәктәбенең элекке директоры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы;
 Алтынғужин Мостафа Хажи улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡыиыусыһы;
 Әхмәрова М. Б. — Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт хеҙмәткәре;
 Ғатауллин Фәрүҡ Зәйнулла улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
 Кәримов Фәтхулла Зәйнетдин улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған механизаторы;
 Мөхәмәтйәнов Мөбәрәк Латып улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған малсыһы;
 Мөхәмәтйәнов Хәмит Латып улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
 Ниғмәтуллина Миңзифа Насип ҡыҙы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы;
 Сафиуллин Фазулла — БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы;
 Таһыҡҡужина Зөлзизә — Бөтә Союз колхозсылар съезы делегаты;
 Хәсәнова Менәүәрә Ғәлимйән ҡыҙы — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы;
 Дияров Кәрим Мөхәмәҙи улы — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, фольклорсы, ҡурайсы.

 Шулай уҡ уҡығыҙ 
 Ниғәмәт мәктәбе

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Нигаматово
 Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.

 Һылтанмалар 
   
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978—5—295—04683—4

Категория:Баймаҡ районы ауылдары
Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар