Өҫән
{{Река
 |Название    = Өҫән 
 |Оригинальное название 	= 
 |Изображение    = Usen River.jpg
 |Подпись    = [[Туҙлыҡыуыш (Бәләбәй районы)|Туҙлыҡыуыш]] ауылы янында Өҫән йылғаһы
 |Карта     = 
 |Подпись карты   = 
 |Длина     = 147 
 |Площадь бассейна  = 2460 
 |Бассейн     = [[Каспий диңгеҙе]] 
 |Бассейн рек    = →[[Ыҡ]]→ [[Кама]] → [[Волга]] 
 |Расход воды    = 
 |Место измерения  = 
 |Исток     = 
 |Местоположение истока = 
 |Высота истока   = 
 |s_lat_dir = N |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = 
 |s_lon_dir = E |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = 
 |Устье     = 
 |Местоположение устья =  
 |Высота устья   = 
 |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 54 |m_lat_min = 44 |m_lat_sec = 42
 |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 53 |m_lon_min = 38 |m_lon_sec = 22
 |Уклон реки    = 
 |Страна     = Рәсәй 
 |Регион     = Башҡортостан Республикаһы 
 |Район     = 
 |Позиционная карта 			= 
 |Категория на Викискладе = Usen River
}}

'''Өҫән''' — [[Рәсәй]]ҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге}}</ref> биләмәләрендә аға. Йылға [[Ыҡ]]ҡа ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 147 км.

[[Бәләбәй]] ҡалаһы янында йылғаның быуаһы бар (''Комсомольский пруд'').

== Һыу реестры мәғлүмәттәре ==
[[Рәсәй дәүләт һыу реестры]] мәғлүмәте буйынса йылға [[Кама һыу бассейны округы]]нда урынлашҡан, [[һыу хужалығы участкаһы]] — [[Ыҡ]] башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама<ref name='Рәсәй МСР'/>.

[[Һыу ресурстарының федераль агентлығы]] тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса<ref name='Рәсәй МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=181857|title=РФ һыу реестры: Өҫән}}</ref>:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100028213
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102821
* Бассейн коды — 10.01.01.013
* ГӨ буйынса томы — 11
* ГӨ буйынса сығарылыш — 1

== Этимологияһы ==
Гидронимдың этимологияһы аныҡ ҡына түгел, бер нисә фараз бар. Ихтимал, монгол телендәге ''усан'' — ''һыу, йылға'' тигәндән киләлер тип яҙа совет физикогеографы һәм топонимисы, профессор [[:ru: Мельхеев, Матвей Николаевич|Мельхеев Матвей Николаевич]] һәм сағыштырыу өсөн бурят телендәге ''уһ, уһан- йылға, һыу'' һүҙҙәрен миҫалға килтерә<ref name="kitaptar.bashkort.org">[https://kitaptar.bashkort.org/storage/books/iVH0prU9P.. Словарь топонимов Башкирской АССР. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге — Уфа, 1980, — 89-сы бит. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Шул уҡ ваҡытта атама ''Һөсәйен (Өсәйен)'' тигән антропонимдан да үҙгәреп инеп киткән булуы ихтимал. Сағыштыру өсөн [[Дәүләкән районы]]ндағы Хөсәйен (Һөсәйен) антропонимынан барлыҡҡа килгән [[Өҫәйен]] йылғаһы атамаһын килтерергә мөмкин<ref name="kitaptar.bashkort.org"/>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
* [https://kitaptar.bashkort.org/storage/books/iVH0prU9P.. Словарь топонимов Башкирской АССР. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге — Уфа, 1980, — 89-сы бит. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Ыҡ йылғаһы}}

[[Категория:Бәләбәй районы йылғалары]]
[[Категория:Туймазы районы йылғалары]]
[[Категория:Башҡортостан йылғалары]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
Өҫән — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ыҡҡа ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 147 км.

Бәләбәй ҡалаһы янында йылғаның быуаһы бар (Комсомольский пруд).

 Һыу реестры мәғлүмәттәре 
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ыҡ башынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:
 Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010101312111100028213
 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102821
 Бассейн коды — 10.01.01.013
 ГӨ буйынса томы — 11
 ГӨ буйынса сығарылыш — 1

 Этимологияһы 
Гидронимдың этимологияһы аныҡ ҡына түгел, бер нисә фараз бар. Ихтимал, монгол телендәге усан — һыу, йылға тигәндән киләлер тип яҙа совет физикогеографы һәм топонимисы, профессор Мельхеев Матвей Николаевич һәм сағыштырыу өсөн бурят телендәге уһ, уһан- йылға, һыу һүҙҙәрен миҫалға килтерәСловарь топонимов Башкирской АССР. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге — Уфа, 1980, — 89-сы бит. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге Шул уҡ ваҡытта атама Һөсәйен (Өсәйен) тигән антропонимдан да үҙгәреп инеп киткән булуы ихтимал. Сағыштыру өсөн Дәүләкән районындағы Хөсәйен (Һөсәйен) антропонимынан барлыҡҡа килгән Өҫәйен йылғаһы атамаһын килтерергә мөмкин.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 
 Словарь топонимов Башкирской АССР. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге — Уфа, 1980, — 89-сы бит. Башҡорт АССР-ының топонимдары һүҙлеге

Категория:Бәләбәй районы йылғалары
Категория:Туймазы районы йылғалары
Категория:Башҡортостан йылғалары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы