Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
{{Музыкант
 |Имя              =  Ишмулла Дилмөхәмәтов
 |Оригинал имени   = Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
 |Фото      = Ishmulla dilmohemetov.jpg
 |Описание изображения = 
 |Дата рождения    = 15.9.1928
 |Место рождения   = {{Место Рождения|Йылайыр районы}} [[Иҫке Яҡуп (Йылайыр районы)|Иҫке Яҡуп]] ауылы
 |Дата смерти      = 19.10.1984
 |Место смерти     = {{Место Смерти|Өфө|Өфөлә}} [[БАССР]]
 |Страна           = {{USSR}}
 |Профессии        = 
 |Инструменты      = [[ҡурай]]
 |Жанры            = 
 |Награды          = {{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{Заслуженный артист РСФСР|1975}} {{!!}} {{БАССР халыҡ артисы}} 
{{!}}-
{{!!}} {{СЮП}}
{{!}}}
 |Викисклад        = 
}}
{{фш|Дилмөхәмәтов}}
'''Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы''' ([[15 сентябрь]] [[1928 йыл]] — [[19 октябрь]] [[1984 йыл]]) — [[башҡорт]] актёры, атаҡлы [[ҡурай]]сы, йырсы һәм композитор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1975), [[Башҡорт АССР-ы]]ның халыҡ (1973) артисы.

== Биографияһы ==
* Ишмулла Ишҡәле улы Дилмөхәмәтов 1928 йылдың 15 сентябрендә [[Башҡорт АССР-ы]] Йылайыр кантоны (хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]], [[Йылайыр районы]]), [[Иҫке Яҡуп (Йылайыр районы)|Иҫке Яҡуп]] ауылында тыуған.

* 1943 йылда [[Баймаҡ (ҡала)|Баймаҡ]] башҡорт колхоз-совхоз драма театры труппаһына ҡабул ителә һәм 1949 йылға тиклем шунда эшләй.

* 1949—1952 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хеҙмәт итә.

* 1953—1966 йылдарҙа — [[Башҡорт дәүләт академия театры]] актеры.

* 1966—1984 йылдарҙа — [[Башҡорт дәүләт филармонияһы]]ның ҡурайсыһы һәм солисы.

* 1973 йылда — «БАССР-ҙың халыҡ артисы» исеме бирелә.

* 1974 йылда — [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты.

* 1975 йылда — «РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы» исеме бирелә.

Ишмулла Дилмөхәмәтовтың үҙенсәлекле артист һәм ҡурайсы-башҡарыусы булып үҫешеүендә драма театрында эшләүе ҙур роль уйнай. 60-сы йылдарҙа ул башҡорт эстрадаһының алдынғы артистарының береһе, бик маһир ҡурайсы, талантлы йырсы-импровизатор, башҡорт фольклорының белгесе була.

Уның ижады менән [[ҡурай]]ҙа элекке оҫталарҙың уйнауына хас булған [[өзләү]] ҡушып уйнауҙың тергеҙелеүе бәйле. И. Дилмөхәмәтовтың репертуарына күп башҡорт халыҡ вокаль һәм иструменталь көйҙәре инә: «[[Урал (йыр)|Урал]]», «[[Буранбай (йыр)|Буранбай]]», «[[Ғилмияза (йыр)|Ғилмияза]]», «[[Зөлхизә (йыр)|Зөлхизә]]», «[[Таштуғай (йыр)|Таштуғай]]», «[[Сыңрау торна (йыр)|Сыңрау торна]]», [[Хәтирә (йыр)|«Хәтирә»]] һ. б.

Дилмөхәмәтов либреттоһына [[Заһир Исмәғилев]] «[[Урал илселәре (опера)|Урал илселәре]]», «[[Аҡмулла(опера)|Аҡмулла]]», «[[Ҡаһым түрә (опера)|Ҡаһым түрә]]» операларын яҙа. [[Рәсәй]] делегацияһы составында башҡорт сәнғәтен [[Франция]]ла, [[Италия]]ла, [[Швеция]]ла, [[Швейцария]]ла, [[Германия]]ла, [[Польша]]ла, [[Венгрия]]ла, [[Афғанстан]]да, [[Пакистан]]да, [[Бирма]]ла, [[Иран]]да, [[Япония]]ла тамашасыларға еткерә.
[[Файл:Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы йәшәгән йортта таҡтаташ.jpg|мини|слева| Ишмулла Дилмөхәмәтов йәшәгән йортҡа ҡуйылған таҡтаташ]]
* 1984 йылда [[Өфө]] ҡалаһында вафат була.

== Әҙәбиәт ==
* Шакур Р. Ишмулла Дильмухаметов //Лауреаты премии имени Салавата Юлаева. Уфа, 1987.
*  Юрий Узиков. Исторические памятники Уфы. [https://search.rsl.ru/ru/record/01000613584] (на рус.яз.) «Китап» нәшриәте, 1999, 39 с. ISBN 5-295-02294-3.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|84725}}
* [http://www.yeshlek-gazeta.ru/mezeniet/1981-s1241khn1241ne1187-mo1187.html Сәхнәнең моң бәhлеүәне. «Йәшлек» гәзитендәге мәҡәлә] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190213/http://www.yeshlek-gazeta.ru/mezeniet/1981-s1241khn1241ne1187-mo1187.html |date=2016-03-04 }}
* {{мәҡәлә |автор=Миләүшә Ҡолмөхәмәтова. |заглавие=Ҡурайсы-импровизатор |ссылка=http://panoramarb.ru/uploads/content/zhurnal/0021.pdf |язык= |издание=Панорама Башкортостана |тип=журнал |год=2010 |номер=1 (21) |страницы= |issn=}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Видеояҙмалар ==
# {{YouTube|NrURCXUzNYI&feature|logo=1}} Песнь курая. Фильм Амира Абдразакова Об Ишмулле Дильмухаметове. 1980 г 
[[Категория:Башҡорт йырсылары]]
[[Категория:Ҡурайсылар]]
[[Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт академия драма театры]]
[[Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт филармонияһы]]
[[Категория:Шәхестәр:Сибай башҡорт дәүләт драма театры]]
[[Категория:Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаттары]]
Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы (15 сентябрь 1928 йыл — 19 октябрь 1984 йыл) — башҡорт актёры, атаҡлы ҡурайсы, йырсы һәм композитор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1975), Башҡорт АССР-ының халыҡ (1973) артисы.

 Биографияһы 
 Ишмулла Ишҡәле улы Дилмөхәмәтов 1928 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ы Йылайыр кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Йылайыр районы), Иҫке Яҡуп ауылында тыуған.

 1943 йылда Баймаҡ башҡорт колхоз-совхоз драма театры труппаһына ҡабул ителә һәм 1949 йылға тиклем шунда эшләй.

 1949—1952 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хеҙмәт итә.

 1953—1966 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт академия театры актеры.

 1966—1984 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт филармонияһының ҡурайсыһы һәм солисы.

 1973 йылда — «БАССР-ҙың халыҡ артисы» исеме бирелә.

 1974 йылда — Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.

 1975 йылда — «РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы» исеме бирелә.

Ишмулла Дилмөхәмәтовтың үҙенсәлекле артист һәм ҡурайсы-башҡарыусы булып үҫешеүендә драма театрында эшләүе ҙур роль уйнай. 60-сы йылдарҙа ул башҡорт эстрадаһының алдынғы артистарының береһе, бик маһир ҡурайсы, талантлы йырсы-импровизатор, башҡорт фольклорының белгесе була.

Уның ижады менән ҡурайҙа элекке оҫталарҙың уйнауына хас булған өзләү ҡушып уйнауҙың тергеҙелеүе бәйле. И. Дилмөхәмәтовтың репертуарына күп башҡорт халыҡ вокаль һәм иструменталь көйҙәре инә: «Урал», «Буранбай», «Ғилмияза», «Зөлхизә», «Таштуғай», «Сыңрау торна», «Хәтирә» һ. б.

Дилмөхәмәтов либреттоһына Заһир Исмәғилев «Урал илселәре», «Аҡмулла», «Ҡаһым түрә» операларын яҙа. Рәсәй делегацияһы составында башҡорт сәнғәтен Францияла, Италияла, Швецияла, Швейцарияла, Германияла, Польшала, Венгрияла, Афғанстанда, Пакистанда, Бирмала, Иранда, Японияла тамашасыларға еткерә.
мини|слева| Ишмулла Дилмөхәмәтов йәшәгән йортҡа ҡуйылған таҡтаташ
 1984 йылда Өфө ҡалаһында вафат була.

 Әҙәбиәт 
 Шакур Р. Ишмулла Дильмухаметов //Лауреаты премии имени Салавата Юлаева. Уфа, 1987.
  Юрий Узиков. Исторические памятники Уфы.  (на рус.яз.) «Китап» нәшриәте, 1999, 39 с. ISBN 5-295-02294-3.

 Һылтанмалар 
 
 Сәхнәнең моң бәhлеүәне. «Йәшлек» гәзитендәге мәҡәлә 
 

 Иҫкәрмәләр 

 Видеояҙмалар 
  Песнь курая. Фильм Амира Абдразакова Об Ишмулле Дильмухаметове. 1980 г 
Категория:Башҡорт йырсылары
Категория:Ҡурайсылар
Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт академия драма театры
Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт филармонияһы
Категория:Шәхестәр:Сибай башҡорт дәүләт драма театры
Категория:Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаттары