Ибрай (Ишембай районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Ибрай}}
{{Ук}}
'''Ибрай''' ({{lang-ru|Ибраево}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ишембай районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 134 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Маҡар ауыл советы (Башҡортостан)|Маҡар ауыл Советы]] составына инә.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80231850003.

== Исеме ==
Ауылға нигеҙ һалыусы Ибрай Бикбулатов исеме менән аталған.

== Тарихы ==
[[XVIII быуат]]тың беренсе яртыһында Нуғай юлының [[Юрматы]] улусы башҡорттары тарафынан үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалынған. Беренсе күскенсе Ибрай Бикбулатов 1731—1814 йылдарҙа йәшәгән. Бикбулат, Ҡармаш түбәһенең ырыу башы Ҡармыш улы. Уның улдары билдәле: Сирбай (1754—1831), Исламғол (1757—1832), Арыҫланбай (1761—1821), Кинйәбулат (1772 йылдан) Ибраевтар. Кинйәбулат Ибраев 12-се Башҡорт атлы полкы составында [[Париж]]ды алыуҙа ҡатнаша, [[«1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» миҙалы|«1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн»]] ике көмөш миҙал менән бүләкләнә.

1795 йылда 27 ихатала 91 кеше йәшәгән, 1865 йылда — 110 ихатала 397 кеше йәшәгән. 1920 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу 463 кеше һәм 102 ихата теркәгән. Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. 1839 йылда 216 кеше йәшәгән 35 ихатаға 280 ат, 285 һыйыр, 168 һарыҡ, 91 кәзә тура килә. 67 умарта һәм 3 солоҡ булған<ref>{{ИСДБ|страница=124}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||134||71||63||53,0||47,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 53 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Макар (Башҡортостан)|Макар]]): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 56 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000024.html «Налог Белешмәһе» системаһында Ибрай (Ишембай районы) ауылы]</ref>:
* Үҙәк урам ({{lang-ru|улица Центральная}})
* Йылға урамы ({{lang-ru|улица Речная}})

== Мәшғүллек ==
«Әрмет» ауыл хужалығы  кооперативы эшләй. Клуб бар.

== Мәғариф ==
Балалар [[Маҡар урта мәктәбе]]ндә интернатта ятып уҡыйҙар.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Мәһәҙиев Риза Рафаил улы]] (13.03.1972—12.01.2021), [[театр]] актёры, эстрада [[йыр]]сыһы. 1993—2020 йылдарҙа [[Салауат башҡорт дәүләт драма театры]] актёры. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (2010).
* [[Әхмәтйәнов Фәим Ғәни улы]] (1.07.1964—29.03.2022), театр актёры. 1991 йылдан [[Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театры]] актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2021)<ref>[https://www.bashinform.ru/news/culture/2022-03-30/v-strashnom-dtp-v-beloretskom-rayone-pogibli-narodnyy-artist-rb-faim-ahmedyanov-s-suprugoy-2748838 В страшном ДТП в Белорецком районе погибли народный артист РБ Фаим Ахмедьянов с супругой. ИА «Башинформ», 30 марта 2022 года]{{ref-ru}}{{V|30|03|2022}}</ref>.

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|12|01|2021}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}{{V|12|01|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|87332}}{{V|30|03|2022}}
* [http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/ibraevo_ishimbay.html Ибраево на портале «Генеалогия и Архивы»]{{ref-ru}}{{V|12|01|2021}}
* [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан].
* {{ИСДБ|страница=124}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Ибрай () — Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 134 кеше булған. Маҡар ауыл Советы составына инә.
ОКАТО коды — 80231850003.

 Исеме 
Ауылға нигеҙ һалыусы Ибрай Бикбулатов исеме менән аталған.

 Тарихы 
XVIII быуаттың беренсе яртыһында Нуғай юлының Юрматы улусы башҡорттары тарафынан үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалынған. Беренсе күскенсе Ибрай Бикбулатов 1731—1814 йылдарҙа йәшәгән. Бикбулат, Ҡармаш түбәһенең ырыу башы Ҡармыш улы. Уның улдары билдәле: Сирбай (1754—1831), Исламғол (1757—1832), Арыҫланбай (1761—1821), Кинйәбулат (1772 йылдан) Ибраевтар. Кинйәбулат Ибраев 12-се Башҡорт атлы полкы составында Парижды алыуҙа ҡатнаша, «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» ике көмөш миҙал менән бүләкләнә.

1795 йылда 27 ихатала 91 кеше йәшәгән, 1865 йылда — 110 ихатала 397 кеше йәшәгән. 1920 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу 463 кеше һәм 102 ихата теркәгән. Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. 1839 йылда 216 кеше йәшәгән 35 ихатаға 280 ат, 285 һыйыр, 168 һарыҡ, 91 кәзә тура килә. 67 умарта һәм 3 солоҡ булған.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь134716353,047,0

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 53 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Макар): 5 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 56 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Ибрай (Ишембай районы) ауылы:
 Үҙәк урам ()
 Йылға урамы ()

 Мәшғүллек 
«Әрмет» ауыл хужалығы  кооперативы эшләй. Клуб бар.

 Мәғариф 
Балалар Маҡар урта мәктәбендә интернатта ятып уҡыйҙар.

 Билдәле шәхестәре 
 Мәһәҙиев Риза Рафаил улы (13.03.1972—12.01.2021), театр актёры, эстрада йырсыһы. 1993—2020 йылдарҙа Салауат башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2010).
 Әхмәтйәнов Фәим Ғәни улы (1.07.1964—29.03.2022), театр актёры. 1991 йылдан Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2021)В страшном ДТП в Белорецком районе погибли народный артист РБ Фаим Ахмедьянов с супругой. ИА «Башинформ», 30 марта 2022 года.

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Һылтанмалар 
 
 Ибраево на портале «Генеалогия и Архивы»
 Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ишембай районы ауылдары