Ҡуҡрауыҡ шарлауығы
{{БМ|Ҡуҡрауыҡ (мәғәнәләр)}}
{{Водопад
 |Название                = Кук-Караук
  |Национальное название  = ba/Күк-Ҡарауыҡ
 |Изображение             = Водопад Кук-Караук. 2013г.jpg
  |Подпись изображения    = 
 |Координаты              = 
  |CoordScale             = 20000
   |Район                 = Ишембай районы
 |Река                    = Ҡуҡрауыҡ (Һикәҙе ҡушылдығы)
 |Высота                  = 12
 |Ширина                  = 
 |Расход                  = 
 |Страна                  = Россия
  |Регион                 = Башкортостан
 <!-- |Позиционная карта 1     = Россия Башкортостан Ишимбайский район -->
 |Вставка                  = {{Заповедная зона/Вставка
  |Название                = Водопад Кук-Караук (Водопад Кукраук)<ref>{{ООПТ|Водопад-Кук-Караук-Водопад-Кукраук}}</ref>
  |Национальное название   = 
  |Категория МСОП          = III
  |Профиль                 = гидрологик
  |Статус                  = реорганизован
  |Площадь                 = 
  |Дата создания           = 17.08.1965
  |Дата упразднения        = 27.08.2014
  |Сайт                    = 
  }}
}}
'''Ҡуҡрауыҡ''' (халыҡ телендә ''Күккүкерәүек'') ({{lang-ru|Кук-Караук}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]] [[Маҡар (Ишембай районы)|Маҡар]] ауылынан 7 км ситтә урынлашҡан шарлауыҡ 1965 йылдың авгусында [[Башҡортостан|Башҡортостандың]] геоморфогик тәбиғәт ҡомартҡыһы тип таныла. Геологтар, уның тирәһендә ер өҫтөнә сыҡҡан тау тоҡомдарының йәше 500 млн йылдан ашыу, тигән фекергә килгән. Шарлауыҡ Һикәҙе йылғаһына ҡойған Ҡуҡрауыҡ йылғаһында бейек ҡаялар, ҡара урмандар араһында урынлашҡан. Ҡаяларында (урыҫса бирәм) [[очиток гибридный]], [[төньяҡ вудсия абағаһы]], сәскәләре ярайһы уҡ эре булған [[уймаҡ сәскә]] кеүек Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына индерелгән үҫемлектәр ҙә бар<ref>Ҡуҡрауыҡ шарлауығы">Зуфар Карамышев «Село Макарово», ТИЦ — филиал ГУП  РБ ИД "Республика Башкортостан", 1995 — 2002. стр. 207</ref>. Яҙғы ташҡындар ваҡытында шарлауыҡ бар үҙәнде тыуышы менән тултыра, йәй айҙарында тынып та ҡуя.

Шарлауыҡ 10-12 м бейеклегендәге бер нисә һикәлтәнән тора. Тирә яғындағы тауҙа [[йүкә]], [[ерек]], [[ҡарама]], [[ҡайын]] ағастарынан торған урман үҫә.

Ҡаяларҙа бер нисә ваҡ мәмерйә бар. Ҡуҡрауыҡ һәм Һикәҙе йылғалары бер нисә урында ер аҫтына төшөп юғалған урындар бар.

Һикәҙе, Ҡуҡрауыҡ йылғалары буйлап борон Стәрлетамаҡ—Белорет тракты үткән. Уның күперҙәре әле лә һаҡланып ҡалған.
<gallery>
Рәсем:Кук-караук-водопад.jpg|Ҡуҡрауыҡ шарлауығы
Рәсем:Kalim-Uskan.jpg|Кәлимосҡан ҡаяһында Салауат Юлаев мәмерйәһе.
Рәсем:Белорецкий тракт. Ст. Екатерининский мост (2) - panoramio.jpg|Стәрлетамаҡ - Белорет юлында Екатерина күпере ҡалдыҡтары.
File:Водопад Кук-Караук в летний период.jpg|thumb|Ҡуҡрауыҡ шарлауығы йәйге осорҙа.
</gallery>

Һикәҙе йылғаһы ярында Кәлимосҡан тигән бейек ҡаяла Салауат Юлаев мәмерйәһе бар. Әммә бына ҡасандар Салауат Юлаев булып киткән урын түгел, [[Салауат Юлаев (фильм)|«Салауат Юлаев»]] фильмын төшөргән урын.

== Транспорт ==
Шарлауыҡҡа [[Р316 (автомобиль юлы) | Р316 Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы]] аша барырға мөмкин.

== Гидронимия ==
Шарлауыҡ тауышы күк күкрәүе тауышы сығарғанға күрә шулай аталған.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
*[https://gtrk.tv/novosti/86468-novaya-rubrika-tropinki-puteshestvennika-povedala-istorii-unikalnogo-vodopada-kuk «Рәсәй-Башҡортостан» телеканалында фильм]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
''башҡорт телендәге сығанаҡтар''
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/8521-u-rauy-sharlauy|Ҡуҡрауыҡ}}
''урыҫ телендәге сығанаҡтар''
* [http://www.kp74.ru/e107_plugins/mediagallery/browse.php?67 Клуб путешественников] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810044641/http://www.kp74.ru/e107_plugins/mediagallery/browse.php?67 |date=2011-08-10 }}
* [http://bashcountry.blogspot.com/2009/05/blog-post_05.html Удивительная Башкирия]
* [http://rpnrb.ru/sopt/028.htm Управление Федеральной службы по надзору в сфере природопользования (Росприроднадзора) по Республике Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227082810/http://www.rpnrb.ru/sopt/028.htm |date=2007-12-27 }}
* [http://wwf.ru/ural_econet/028.htm Система охраняемых природных территорий Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714164509/http://wwf.ru/ural_econet/028.htm |date=2014-07-14 }}
* [http://speleo-ufa.ru/fotogallery/nasson/vod.jpg], [http://speleo-ufa.ru/fotogallery/nasson/vod1.jpg], [https://archive.is/20121225023504/bashturist.narod.ru/image/photo/max-kukkarauk-01.jpg ], [http://rpnrb.ru/sopt/archiv/3/File0435.jpg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717193312/http://rpnrb.ru/sopt/archiv/3/File0435.jpg |date=2014-07-17 }} — фото
* [http://www.artlib.ru/objects/gallery_63/artlib_gallery-31755-b.jpg картина В. П. Денисова, пейзаж]

{{ООПТ Башкортостана}}
[[Категория:Ишембай районы географияһы]]
[[Категория:Ишембай районының иҫтәлекле урындары]]
[[Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары]]
[[Категория:Башҡортостан шарлауыҡтары]]
Ҡуҡрауыҡ (халыҡ телендә Күккүкерәүек) () — Башҡортостандың Ишембай районы Маҡар ауылынан 7 км ситтә урынлашҡан шарлауыҡ 1965 йылдың авгусында Башҡортостандың геоморфогик тәбиғәт ҡомартҡыһы тип таныла. Геологтар, уның тирәһендә ер өҫтөнә сыҡҡан тау тоҡомдарының йәше 500 млн йылдан ашыу, тигән фекергә килгән. Шарлауыҡ Һикәҙе йылғаһына ҡойған Ҡуҡрауыҡ йылғаһында бейек ҡаялар, ҡара урмандар араһында урынлашҡан. Ҡаяларында (урыҫса бирәм) очиток гибридный, төньяҡ вудсия абағаһы, сәскәләре ярайһы уҡ эре булған уймаҡ сәскә кеүек Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына индерелгән үҫемлектәр ҙә барҠуҡрауыҡ шарлауығы">Зуфар Карамышев «Село Макарово», ТИЦ — филиал ГУП  РБ ИД "Республика Башкортостан", 1995 — 2002. стр. 207. Яҙғы ташҡындар ваҡытында шарлауыҡ бар үҙәнде тыуышы менән тултыра, йәй айҙарында тынып та ҡуя.

Шарлауыҡ 10-12 м бейеклегендәге бер нисә һикәлтәнән тора. Тирә яғындағы тауҙа йүкә, ерек, ҡарама, ҡайын ағастарынан торған урман үҫә.

Ҡаяларҙа бер нисә ваҡ мәмерйә бар. Ҡуҡрауыҡ һәм Һикәҙе йылғалары бер нисә урында ер аҫтына төшөп юғалған урындар бар.

Һикәҙе, Ҡуҡрауыҡ йылғалары буйлап борон Стәрлетамаҡ—Белорет тракты үткән. Уның күперҙәре әле лә һаҡланып ҡалған.

Һикәҙе йылғаһы ярында Кәлимосҡан тигән бейек ҡаяла Салауат Юлаев мәмерйәһе бар. Әммә бына ҡасандар Салауат Юлаев булып киткән урын түгел, «Салауат Юлаев» фильмын төшөргән урын.

 Транспорт 
Шарлауыҡҡа  Р316 Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы аша барырға мөмкин.

 Гидронимия 
Шарлауыҡ тауышы күк күкрәүе тауышы сығарғанға күрә шулай аталған.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
«Рәсәй-Башҡортостан» телеканалында фильм
башҡорт телендәге сығанаҡтар
 
урыҫ телендәге сығанаҡтар
 Клуб путешественников 
 Удивительная Башкирия
 Управление Федеральной службы по надзору в сфере природопользования (Росприроднадзора) по Республике Башкортостан 
 Система охраняемых природных территорий Республики Башкортостан 
 , , ,   — фото
 картина В. П. Денисова, пейзаж

Категория:Ишембай районы географияһы
Категория:Ишембай районының иҫтәлекле урындары
Категория:Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары
Категория:Башҡортостан шарлауыҡтары