Асауҙыбаш
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Асауҙыбаш
 |оригинальное название    = {{lang-ru|Асавдыбаш}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 56.177848|lat_min = |lat_sec =
 |lon_deg = 55.179523|lon_min = |lon_sec =
 |CoordAddon =
 |CoordScale =
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Яңауыл районы{{!}}Яңауыл
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = ауыл советы
 |поселение                = Асауҙыбаш ауыл Советы (Яңауыл районы){{!}}Асауҙыбаш
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Асавдыбаш | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Асавдыбаш | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = башҡорттар
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 452813
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80259810001
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
'''Асауҙыбаш''' ({{lang-ru|Асавдыбаш}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Яңауыл районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 193 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452813, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80259810001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{{ Население | Асавдыбаш }}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Яңауыл]]): 22 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Яңауыл]]): 22 км

== Тарихы ==
Ауылға 1865 йылда<ref name="hist" /> [[Өфө губернаһы]]ның [[Бөрө өйәҙе]] территорияһында нигеҙ һалынған. 1891 йылда [[мәсет]] төҙөлә<ref name="hist" /> 1896 йылда Бөрө өйәҙе VII станы Ҡыҙылъяр улусында 50 йортта 306 кеше (156 ир-ат, 150 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән. Ауылда мәсет, икмәк магазины һәм сауҙа магазины булған.<ref name="БашЭнцикл">{{Cite web |url=http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/9170-asavdybash-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |title=Асавдыбаш в Башкирской энциклопедии |accessdate=2018-09-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224054537/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/9170-asavdybash-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |archivedate=2019-12-24 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191224054537/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/component/content/article/2-statya/9170-asavdybash-selo-v-yanaulskom-r-ne.html |date=2019-12-24 }}</ref>

1906 йылда 349 кеше йәшәгән, мәсет, 2 аҙыҡ-түлек магазины, икмәк магазины булған.<ref name="БашЭнцикл"></ref>
1920 йылда рәсми мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ ауылда 77 йорт хужалығында 400 кеше (188 ир-ат, 212 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләнә<ref name="БашРесп">{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1926|88}}</ref>, ауыл хужалығын иҫәпкә алыу мәғлүмәте буйынса — 77 хужалыҡта 429 башҡорт<ref>{{Книга:Население Уфимской губернии по переписи 1920 года|78}}</ref> йәшәгән. 1926 йылда ауыл [[Башҡорт АССР-ы]]ның [[Бөрө кантоны]]на ҡарай.<ref name="БашРесп" /> 1922 йылда беренсе мәктәп асыла, ә 1928 йылда Асауҙыбаш ауыл советы ойошторола. 1929 йылда «Ҡыҙыл Октябрь» колхозы ойошторола.[4]

1939 йылда ауыл халҡы 438 кеше тәшкил итә, 1959 йылда — 376<ref name="hist" />. 1951 йылда, берләштерелгәндән һуң, колхоз Париж коммунаһы тип атала башлай. Асауҙыбаш ауылында һарыҡ фермаһы булған. 1949-1950 йылдарҙа ауыл мәктәбе ете йыллыҡ мәктәпкә әйләнә, 1961-62 йылдарҙа — һигеҙ йыллыҡ мәктәп, 1965 йылдан — урта мәктәп була.<ref name="hist" />

[[1958 йыл]]да ауыл электрлаштырыла, һуңынан һыу менән тәьмин ителә һәм радио үткәрелә. 1970 йылда клуб, 1975 йылда ауыл Советы бинаһы төҙөлә. 1976 йылда быуа һәм ҡаҙанлыҡ, 1978 йылда машина-трактор оҫтаханаһы һәм ат аҙбары, 1979 йылда  медицина пункты һәм иген киптереүсе ырҙан төҙөлә<ref name="hist" />.

[[1982 йыл]]да халыҡ һаны яҡынса 300 кеше тәшкил итә.<ref name="Карта">{{Карта|O-40-135}}</ref>

1989 йылда 288 кеше (133 ир-ат, 155 ҡатын-ҡыҙ).<ref>{{Книга:Населённые пункты Республики Башкортостан. Статистический сборник|134}}</ref>

1999 йылдан ауылға газ үтә.<ref name="hist" />

2002 йылда 247 кеше (126 ир-ат, 121 ҡатын-ҡыҙ) йәшәй, күпселек [[башҡорттар]] (96 %)<ref name='2002F'/>.

2010 йылда 193 кеше (106 ир-ат, 87 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләнә.<ref name='2010F'/>

Ауылда мәҙәниәт йорто, ФАП, АТС, ауыл китапханаһы, почта бүлексәһе, магазиндар бар. Бында «Парус» сауҙа-сәнәғәт палатаһы хакимиәте бар<ref name="hist">[http://xn--80aaadem2gvcya.xn--p1ai/history История Асавдыбашского сельсовета] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180814103113/http://xn--80aaadem2gvcya.xn--p1ai/history |date=2018-08-14 }}</ref>.

== Билдәле  шәхестәре ==
* [[Әхмәҙиев Марсил Шакир улы]] (8.12.1949), нефть сығарыу һәм төҙөлөш тармағы ветераны. 2000—2011 йылдарҙа «[[Башнефть]]» берекмәһенең  «Нефтестроймонтаж»  йәмғиәте директоры. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған төҙөүсеһе (2004), [[Рәсәй Федерацияһы]] яғыулыҡ-энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2003).

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
*{{ИСДБ}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Яңауыл районы ауылдары}}

[[Категория:Яңауыл районы ауылдары]]
Асауҙыбаш () — Башҡортостандың Яңауыл районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 193 кеше.
Почта индексы — 452813, ОКАТО коды — 80259810001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Яңауыл): 22 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Яңауыл): 22 км

 Тарихы 
Ауылға 1865 йылда Өфө губернаһының Бөрө өйәҙе территорияһында нигеҙ һалынған. 1891 йылда мәсет төҙөлә 1896 йылда Бөрө өйәҙе VII станы Ҡыҙылъяр улусында 50 йортта 306 кеше (156 ир-ат, 150 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән. Ауылда мәсет, икмәк магазины һәм сауҙа магазины булған. 

1906 йылда 349 кеше йәшәгән, мәсет, 2 аҙыҡ-түлек магазины, икмәк магазины булған.
1920 йылда рәсми мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ ауылда 77 йорт хужалығында 400 кеше (188 ир-ат, 212 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләнә, ауыл хужалығын иҫәпкә алыу мәғлүмәте буйынса — 77 хужалыҡта 429 башҡорт йәшәгән. 1926 йылда ауыл Башҡорт АССР-ының Бөрө кантонына ҡарай. 1922 йылда беренсе мәктәп асыла, ә 1928 йылда Асауҙыбаш ауыл советы ойошторола. 1929 йылда «Ҡыҙыл Октябрь» колхозы ойошторола.[4]

1939 йылда ауыл халҡы 438 кеше тәшкил итә, 1959 йылда — 376. 1951 йылда, берләштерелгәндән һуң, колхоз Париж коммунаһы тип атала башлай. Асауҙыбаш ауылында һарыҡ фермаһы булған. 1949-1950 йылдарҙа ауыл мәктәбе ете йыллыҡ мәктәпкә әйләнә, 1961-62 йылдарҙа — һигеҙ йыллыҡ мәктәп, 1965 йылдан — урта мәктәп була.

1958 йылда ауыл электрлаштырыла, һуңынан һыу менән тәьмин ителә һәм радио үткәрелә. 1970 йылда клуб, 1975 йылда ауыл Советы бинаһы төҙөлә. 1976 йылда быуа һәм ҡаҙанлыҡ, 1978 йылда машина-трактор оҫтаханаһы һәм ат аҙбары, 1979 йылда  медицина пункты һәм иген киптереүсе ырҙан төҙөлә.

1982 йылда халыҡ һаны яҡынса 300 кеше тәшкил итә.

1989 йылда 288 кеше (133 ир-ат, 155 ҡатын-ҡыҙ).

1999 йылдан ауылға газ үтә.

2002 йылда 247 кеше (126 ир-ат, 121 ҡатын-ҡыҙ) йәшәй, күпселек башҡорттар (96 %).

2010 йылда 193 кеше (106 ир-ат, 87 ҡатын-ҡыҙ) иҫәпләнә.

Ауылда мәҙәниәт йорто, ФАП, АТС, ауыл китапханаһы, почта бүлексәһе, магазиндар бар. Бында «Парус» сауҙа-сәнәғәт палатаһы хакимиәте барИстория Асавдыбашского сельсовета .

 Билдәле  шәхестәре 
 Әхмәҙиев Марсил Шакир улы (8.12.1949), нефть сығарыу һәм төҙөлөш тармағы ветераны. 2000—2011 йылдарҙа «Башнефть» берекмәһенең  «Нефтестроймонтаж»  йәмғиәте директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе (2004), Рәсәй Федерацияһы яғыулыҡ-энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2003).

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Яңауыл районы ауылдары