Башҡорт ҡәбиләләре
'''Башҡорт ҡәбиләләре''' — [[башҡорт]] халҡында борондан һаҡланып килгән ерле үҙидара итеүҙең бер төрө. Бөтә донъя кимәлендә башҡа халыҡтарҙа демократияға ҡарата булған ынтылыш [[башҡорттар]]ҙа урта быуаттар заманында уҡ үҫеш алған булған. Һәр ырыуҙың халыҡ йыйылышы — ҡоролтайы, аҡһаҡалдар ҡоро, [[бей]]ҙәре, [[Шәжәрә|шәжәрәһе]], тамғаһы, ағасы, ҡошо һәм ораны булыуы быны дәлилләй. 

== Көньяҡ-көнсығыш башҡорттары ==
[[Файл:Башҡорт ырыуҙары.jpeg|400 px|thumb| right|Башҡорт ырыуҙары]]
* [[Юрматы]]
* [[Бөрйән]] 
* [[Үҫәргән]], Мөйтән 
* [[Тәнгәүер]], Түнгәүер, Дүнгәүер 
* [[Тамъян]]
* [[Ҡыпсаҡ]]

== Төньяҡ-көнсығыш башҡорттары ==

* Әй, Әйҙе, [[Әйле]]
* [[Көҙәй]] 
* [[Мырҙалар]], Өләштө<ref>Кузеев Р.Г. Происхождение башкирского народа. Этнический состав и история расселения. М., Наука, 1974, С.290.</ref>
* [[Дыуан]] 
* [[Ҡошсо (ҡәбилә)|Ҡошсо]] 
* [[Һыҙғы]], Ҫыҫҡы
* [[Өпәй]] 
* [[Ҡатай]] 
* [[Һалйот]], Салъюһут, Салъяғут
* [[Һеңрән]]
* [[Һарт]]
* [[Терһәк]]
* [[Бәкәтин]], Мәкатин
* [[Ҡалмаҡ]] 
* [[Казачий башҡорттар]]
* [[Табын]] 
* [[Ҡыуаҡан ырыуы|Ҡыуаҡан]] 
* [[Һырҙы]]

== Көньяҡ-көнбайыш башҡорттары ==
* [[Мең]]
* [[Ырғыҙ-Кәмәлек башҡорттары]] 

== Төньяҡ-көнбайыш башҡорттары ==
=== Ыҡ башҡорттары ===
* [[Бүләр]] 
* [[Байлар]], Байләр
* [[Юрми]], Юрмый
* [[Ирәкте]] 

=== Түбәнге Ағиҙел башҡорттары ===
* [[Йәнәй]] 
* [[Гәрә]] 
* [[Ҡырғыҙ]] 
* [[Йылан]] 
* [[Елдәк]], Елдәт
* [[Ҡаңлы]]
* [[Дыуанай]], Дыуан
* [[Ҡаршын]] 
* [[Таҙ]] 
* [[Ыуаныш]], Маныш

== Төньяҡ башҡорттары ==
* [[Уран]] 
* [[Ғәйнә]], Тархан
* [[Танып]] 
* [[Унлар]], Суун, Ун
* [[Балыҡсы]]

== Ете ырыу ==
* [[Бөрйән]] 
* [[Үҫәргән]], Мөйтән 
* [[Тәнгәүер]], Түнгәүер, Дүнгәүер 
* [[Ҡыпсаҡ]] 
* [[Ҡатай ырыуы|Ҡатай]] 
* [[Табын]] 
* [[Мең]]

== Башҡорт ырыуҙары матбуғатта ==
* В Башкирии презентовали книгу «История башкирских родов. Елан» — «[[Башинформ]]» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 16 ноябрь<ref>[http://www.bashinform.ru/news/784821-v-bashkirii-prezentovali-knigu-istoriya-bashkirskikh-rodov-elan/ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 16 ноябрь]{{ref-ru}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* [https://bashkirica.com/ История башкирских родов. Электронная версия.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116201330/https://bashkirica.com/ |date=2020-11-16 }} {{ref-ru}} {{V|18|02|2020}}    
* [http://shejere.narod.ru/kuzeev.htm Р. Г. Кузеев. Происхождение башкирского народа. Этнический состав, история расселения.] М.Наука, 1974 {{ref-ru}}
* [http://www.bashkirica.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=5. Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа.] М. Наука, 1974 {{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* [https://science.openrepublic.ru/ba/articles/78071/ «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы — БАШҠОРТТАРҘЫҢ ЫРЫУ-ҠӘБИЛӘ ҠОРОЛОШО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201115215441/https://science.openrepublic.ru/ba/articles/78071/ |date=2020-11-15 }} {{V|18|02|2020}}   
* [https://science.openrepublic.ru/ba/articles/79149/ «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы — ҠӘБИЛӘ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117064847/https://science.openrepublic.ru/ba/articles/79149/ |date=2020-11-17 }} {{V|18|02|2020}}  
* [http://encycl.bash-portal.ru/bash_plem.htm Башкирские племена и роды в краткой энциклопедии Башкортостана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012122420/http://encycl.bash-portal.ru/bash_plem.htm |date=2013-10-12 }}{{ref-ru}}
* [http://ufagen.ru/bashkir/plemena Классификация башкирских племён]{{ref-ru}}
* [http://www.youtube.com/playlist?list=PL25089E6383C1CC01 Башкирское родословие]{{ref-ru}}
* [https://proufu.ru/news/society/89711-kak_bashkirskie_rody_raspredeleny_v_sosednikh_regionakh/?utm_referrer=https%3A%2F%2Fzen.yandex.com&utm_campaign=dbr Как башкирские роды распределены в соседних регионах. Интернет-издание ProUfu.ru.]{{ref-ru}}{{V|18|02|2020}} 
 
{{Башҡортостан темаларҙа}}
{{Башҡорт ҡәбиләләре}}
{{Башҡорттар}}
Башҡорт ҡәбиләләре — башҡорт халҡында борондан һаҡланып килгән ерле үҙидара итеүҙең бер төрө. Бөтә донъя кимәлендә башҡа халыҡтарҙа демократияға ҡарата булған ынтылыш башҡорттарҙа урта быуаттар заманында уҡ үҫеш алған булған. Һәр ырыуҙың халыҡ йыйылышы — ҡоролтайы, аҡһаҡалдар ҡоро, бейҙәре, шәжәрәһе, тамғаһы, ағасы, ҡошо һәм ораны булыуы быны дәлилләй. 

 Көньяҡ-көнсығыш башҡорттары 
400 px|thumb| right|Башҡорт ырыуҙары
 Юрматы
 Бөрйән 
 Үҫәргән, Мөйтән 
 Тәнгәүер, Түнгәүер, Дүнгәүер 
 Тамъян
 Ҡыпсаҡ

 Төньяҡ-көнсығыш башҡорттары 

 Әй, Әйҙе, Әйле
 Көҙәй 
 Мырҙалар, ӨләштөКузеев Р.Г. Происхождение башкирского народа. Этнический состав и история расселения. М., Наука, 1974, С.290.
 Дыуан 
 Ҡошсо 
 Һыҙғы, Ҫыҫҡы
 Өпәй 
 Ҡатай 
 Һалйот, Салъюһут, Салъяғут
 Һеңрән
 Һарт
 Терһәк
 Бәкәтин, Мәкатин
 Ҡалмаҡ 
 Казачий башҡорттар
 Табын 
 Ҡыуаҡан 
 Һырҙы

 Көньяҡ-көнбайыш башҡорттары 
 Мең
 Ырғыҙ-Кәмәлек башҡорттары 

 Төньяҡ-көнбайыш башҡорттары 
 Ыҡ башҡорттары 
 Бүләр 
 Байлар, Байләр
 Юрми, Юрмый
 Ирәкте 

 Түбәнге Ағиҙел башҡорттары 
 Йәнәй 
 Гәрә 
 Ҡырғыҙ 
 Йылан 
 Елдәк, Елдәт
 Ҡаңлы
 Дыуанай, Дыуан
 Ҡаршын 
 Таҙ 
 Ыуаныш, Маныш

 Төньяҡ башҡорттары 
 Уран 
 Ғәйнә, Тархан
 Танып 
 Унлар, Суун, Ун
 Балыҡсы

 Ете ырыу 
 Бөрйән 
 Үҫәргән, Мөйтән 
 Тәнгәүер, Түнгәүер, Дүнгәүер 
 Ҡыпсаҡ 
 Ҡатай 
 Табын 
 Мең

 Башҡорт ырыуҙары матбуғатта 
 В Башкирии презентовали книгу «История башкирских родов. Елан» — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 16 ноябрь«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 16 ноябрь.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 История башкирских родов. Электронная версия.       
 Р. Г. Кузеев. Происхождение башкирского народа. Этнический состав, история расселения. М.Наука, 1974 
 Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа. М. Наука, 1974 

 Һылтанмалар 
 «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы — БАШҠОРТТАРҘЫҢ ЫРЫУ-ҠӘБИЛӘ ҠОРОЛОШО     
 «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы — ҠӘБИЛӘ    
 Башкирские племена и роды в краткой энциклопедии Башкортостана 
 Классификация башкирских племён
 Башкирское родословие
 Как башкирские роды распределены в соседних регионах. Интернет-издание ProUfu.ru.