Люксембург
{{Дәүләт
 |Башҡортса исеме        = Люксембург Бөйөк Герцоглығы
 |Оригиналь исеме   = люксем.''Groussherzogtum Lëtzebuerg''<br>{{lang-fr|Grand-Duché de Luxembourg}}<br>{{lang-de|Großherzogtum Luxemburg}}
 |Эйәлек килеш       = Люксембургтың
 |Герб =|200px
 |Флаг = Flag of Luxembourg.svg|200px
 |Девиз                   =''Mir wëlle bleiwe wat mir sinn''
 |Девиз тәржемәһе          = Беҙ нисек барбыҙ, шулай ҡалырға теләйбеҙ
 |Гимн исеме          = Ons Hémécht (Беҙҙең Ватан)
<!-- |Государственный строй= -->
 |lat_dir =N |lat_deg =49 |lat_min =49 |lat_sec =0 
  |lon_dir =E |lon_deg =6 |lon_min =6 |lon_sec = 0
  |region                 = LU
  |CoordScale             =500000
 |Картала                = EU-Luxembourg.svg
  |картаға яҙыу = '''Люксембургтың''' урынлашыуы (йәп-йәшел):<br>— [[Европа]]ла (асыҡ-йәшел һәм ҡара-көлһыу)<br>— [[Европа Берләшмәһе]]ндә (асыҡ-йәшел)
 |Рәсми тел                    = люксембург, француз, немец
 |Бойондороҡһоҙлок датаһы      = [[9 июнь]] [[1815]]
 |тан бойондороҡһоҙлоҡ        = [[Франция]]
 |Баш ҡала                 = Люксембург ҡалаһы
 |Эре ҡала        = Люксембург ҡалаһы
 |Идара итеү төрө         = конституциялы монархия
 |Етәкселәрҙең вазифалары = Бөйөк Герцог <br> Премьер-министр
 |Етәкселәр            = Анри (Генрих) <br> Жан-Клод Юнкер
 |Территория буйынса урыны     = 167
 |Территория              = 2 586,4
 |% һыу өҫтө            = 
 |Халҡы буйынса урыны   = 168
 |Халыҡ               = 502 207
 |Иҫәп алыу йылы        = 2010
 |Халыҡ тығыҙлығы     = 171
 |ЭТП                   = 64,306 млрд.<ref name="IMF">[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=67&pr.y=17&sy=2010&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=137&s=NGDPD%2CNGDPDPC&grp=0&a=1 Донъя валюта фонды (2010)]</ref>
 |ЭТП-ны иҫәпләү йылы         = 2010
 |ЭТП буйынса урыны            = 98
 |Йән башына ЭТП   = 128 806<ref name="IMF"/>
 |КПҮИ                    = {{артыу}} 0,867 <ref>{{cite web
 |url         = http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Complete.pdf
 |title       = Human Development Report 2011
 |accessdate  = 2011-11-06
 |year        = 2011
 |publisher   = United Nations Development Program
 |lang        = en
 |archiveurl  = http://www.webcitation.org/659SXoZmJ
 |archivedate = 2012-02-02
}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204224811/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Complete.pdf |date=2012-02-04 }}</ref>
 |КПҮИ-ны иҫәпләү йылы    = 2011
 |КПҮИ буйынса урыны      = 25
 |КПҮИ-ны кимәле          = <span style="color:#090;">Бик юғары</span>
 |Валюта                  = [[Евро]] (EUR, код 978)
 |Домендар                = .lu, .eu
 |Телефон коды          = 352
 |Сәғәт бүлкәте           = +1
 |Иҫкәрмәләр              = 
}}
'''Люксембу́рг Бөйөк Герцоглығы''' (люксем.''Groussherzogtum Lëtzebuerg'', {{lang-fr|Grand-Duché de Luxembourg}}, {{lang-de|Großherzogtum Luxemburg}}) — Көнбайыш [[Европа]]ла урынлашҡан дәүләт бөйөк герцоглыҡ. 1957 йылдан алып [[Европа Берләшмәһе]]нең ағзаһы.
Герцоглыҡ [[Бельгия]], [[Германия]] и [[Франция]] дәүләттәре менән сикләнә. Илдең атамаһы үргенемец теленән «lucilinburch» — «бәләкәй ҡала» барлыҡҡа килә.

== Политик структура ==
Люксембург — конституциялы монархия. Дәүләт башлығы — Бөйөк герцог. Ил менән дәүләт-министр башлығындағы хөкүмәт идара итә. Дәүләт-министрҙы (хөкүмәт рәйесен) Бөйөк герцог билдәләй. Ҡануниәт хакимиәтенең юғары органы — биш йылға һайланған бер палаталы парламент.

== Административ бүленеш ==
[[Файл:Distrikte-Kantone-Gemeinden Lux.png|200px|Люксембургтың округтарға һәм коммунналарға бүленеше]]

Люксембург округтарҙан тора, ә округтар кантондарға һәм коммунналарға бүленә.

3 округ:
* Люксембург;
* Дикирш;
* Гревенмахер.
12 кантон:
# Вианден — Вианден ҡ.
# Вильц — Вильц ҡ.
# Гревенмахер — Гревенмахер ҡ.
# Дикирх — Дикирх ҡ.
# Эш — Эш ҡ.
# Эштернах — Эштернах ҡ.
# Капеллен — Капеллен ҡ.
# Клерво — Клерво ҡ.
# Люксембург — Люксембург ҡ.
# Мерш — Мерш ҡ.
# Ремищ — Ремиш ҡ.
# Роданж — Роданж ҡ.

Кантондар 118 ҡала һәм ауыл коммунналарынан тора.

== Халҡы ==
[[Файл:Luxembourg military band.jpg|thumb|Люксембургтағы хәрби парад]]
Люксембургтың барлыҡ халҡы 502 меңдән ашыу кеше тәшкил итә.
Илдең төп халҡы — люксембурглылар, лётцебургер (үҙатама). Улар һинд-европа телдәр ғаиләһенең герман группаһының люксембург телендә аралашалар. Тағы ла [[немец теле|немец]] һәм [[француз теле|француз]] телдәре киң таралған.

== Галерея ==
<div align="center"><gallery>
Рәсем:Bahnhof Luxemburg bei Nacht.jpg|Төнгө Люксембург
Рәсем:Luxemburg-Petrussetal-Viaduc.jpg|Люксембург пейзажы
Рәсем:Luxemburg.jpg|Люксембург панорамаһы
Рәсем:Vianden from the castle.JPG|Вианден ҡалаһына күренеш
Рәсем:Vianden castle.JPG|Вианден ҡалаһындағы ҡәлғә
Рәсем:Moselle à Wasserbillig.jpg|Мозелла йылғаһы
</gallery></div>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.gouvernement.lu/ Люксембург хакимиәтенең официаль сайты (фр.тел.)]
* [http://www.lu/ www.lu — Welcome to the Grand Duchy of Luxembourg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519092557/http://www.lu/ |date=2011-05-19 }}
* [http://www.freeworldmaps.net/europe/luxembourg/map.html Карта Люксембурга]

{{Библиоинформация}}

{{Европа илдәре}}
{{Европа Берләшмәһе}}

[[Категория:Люксембург]]
[[Категория:Европа берләшмәһе ағзалары]]
[[Категория:НАТО дәүләттәре]]
[[Категория:Кәрлә дәүләттәр]]
[[Категория:Дуалистик монархиялар]]
[[Категория:Унитар дәүләттәр]]
[[Категория:Диңгеҙгә сығыу юлы булмаған илдәр]]
[[Категория:Бенилюкс]]
Люксембу́рг Бөйөк Герцоглығы (люксем.Groussherzogtum Lëtzebuerg, , ) — Көнбайыш Европала урынлашҡан дәүләт бөйөк герцоглыҡ. 1957 йылдан алып Европа Берләшмәһенең ағзаһы.
Герцоглыҡ Бельгия, Германия и Франция дәүләттәре менән сикләнә. Илдең атамаһы үргенемец теленән «lucilinburch» — «бәләкәй ҡала» барлыҡҡа килә.

 Политик структура 
Люксембург — конституциялы монархия. Дәүләт башлығы — Бөйөк герцог. Ил менән дәүләт-министр башлығындағы хөкүмәт идара итә. Дәүләт-министрҙы (хөкүмәт рәйесен) Бөйөк герцог билдәләй. Ҡануниәт хакимиәтенең юғары органы — биш йылға һайланған бер палаталы парламент.

 Административ бүленеш 
200px|Люксембургтың округтарға һәм коммунналарға бүленеше

Люксембург округтарҙан тора, ә округтар кантондарға һәм коммунналарға бүленә.

3 округ:
 Люксембург;
 Дикирш;
 Гревенмахер.
12 кантон:
 Вианден — Вианден ҡ.
 Вильц — Вильц ҡ.
 Гревенмахер — Гревенмахер ҡ.
 Дикирх — Дикирх ҡ.
 Эш — Эш ҡ.
 Эштернах — Эштернах ҡ.
 Капеллен — Капеллен ҡ.
 Клерво — Клерво ҡ.
 Люксембург — Люксембург ҡ.
 Мерш — Мерш ҡ.
 Ремищ — Ремиш ҡ.
 Роданж — Роданж ҡ.

Кантондар 118 ҡала һәм ауыл коммунналарынан тора.

 Халҡы 
thumb|Люксембургтағы хәрби парад
Люксембургтың барлыҡ халҡы 502 меңдән ашыу кеше тәшкил итә.
Илдең төп халҡы — люксембурглылар, лётцебургер (үҙатама). Улар һинд-европа телдәр ғаиләһенең герман группаһының люксембург телендә аралашалар. Тағы ла немец һәм француз телдәре киң таралған.

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Люксембург хакимиәтенең официаль сайты (фр.тел.)
 www.lu — Welcome to the Grand Duchy of Luxembourg 
 Карта Люксембурга

Категория:Люксембург
Категория:Европа берләшмәһе ағзалары
Категория:НАТО дәүләттәре
Категория:Кәрлә дәүләттәр
Категория:Дуалистик монархиялар
Категория:Унитар дәүләттәр
Категория:Диңгеҙгә сығыу юлы булмаған илдәр
Категория:Бенилюкс