Урал федераль округы
{{Федеральный округ РФ
| Название = Урал ФО
| Изображение = Map of Russia - Urals Federal District.svg
| Центр ФО = [[Екатеринбург]]
| Территория = 1 788 900 км²<br /> (Рәсәйҙең 10,5 %)
| Население = 12 136 912 чел. <br />(Рәсәйҙең 8,48 %)
| Плотность = 6,78 кеше/км²
| Городское население = 80,1 %
| Количество субъектов = 6
| Количество городов = 112
| Объём пром. производства =
| Доходы на душу населения = 
| Полпред = [[Куйвашев, Евгений Владимирович|Евгений Куйвашев]]
| Официальный сайт = http://www.uralfo.ru
}}
'''Урал федераль округы''' ({{lang-ru|Ура́льский федера́льный о́круг}}) — 2000 йылдың 13 майында Рәсәй Федерацияһының президенты указы менән барлыҡҡа килгән административ ойошма. Округка Урал тауҙары ҡырында һәм Көнбайыш Себерҙә урынлашҡан региондар ҡарай. 
Ошо округ Рәсәй Федерацияһының 10,5% майҙанын биләй. Дөйөм Рәсәй федераль бюджетының өстән бер өлөшөн Урал федераль округынан түләнгән һалымдар тәшкил итә.
== Хоҡуҡи-административ торошо ==
Федераль округ Рәсәй Федерацияһының административ берәмеге булып хисапланмай, йәғни Рәсәй Федерацияһының субъекты түгел<ref>Российская Федерация состоит из республик, краев, областей, городов федерального значения, автономной области, автономных округов — равноправных субъектов Российской Федерации (Конституция РФ, ст.5, п.1)</ref>.
== Халҡы һәм милли составы ==
2002 йылдағы бөтә рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәтенә ҡарағанда Урал федераль округында 12 373 926 кеше, проценттар менән күрһәкәндә дөйөм Рәсәй халҡының 8,52% тәшкил итә. 
=== Милли состав: ===
# [[Урыҫтар]]: 10 237 992 кеше (82,74 %)
# [[Татарҙар]]: 636 454 кеше. (5,14 %)
# Украиндар: 355 087 кеше (2,87 %)
# [[Башҡорттар]]: 265 586 кеше (2,15 %)
# Немец халҡы: 80 899 кеше (0,65 %)
# Белорустар: 79 067 кеше (0,64 %)
# Ҡаҙаҡтар: 74 067 кеше (0,6 %)
# [[Әзербайжандар]]: 66 632 кеше (0,54 %)
# [[Сыуаштар]]: 53 110 кеше (0,43 %)
# [[Марийҙар]]: 42 992 кеше (0,35 %)
# [[Мордва халҡы]]: 38 612 кеше. (0,31 %)
# [[Әрмәндәр]]: 36 605 кеше (0,3 %)
# [[Удмурттар]]: 29 848 кеше (0,24 %)
# Ненец халҡы: 28 091 кеше (0,23 %)
# Үҙ милләтен күрһәтмәгән кешеләр — 69 164 кеше (0,56 %)

== Иң ҙур ҡалалары ==

* [[Екатеринбург]]
* [[Силәбе]]
* [[Төмән]]
* [[Магнитогорск]]
* [[Златоуст]]
* Түбәнге Тагил
* [[Ҡурған]]
* [[Ханты-Мансийск]]
* [[Сургут]]
* [[Нижневартовск]]
* [[Мейәс]]
* Каменск-Уральск
* Нефтюганск

== Округтың составы ==

Федерация субъекты, административ үҙәк<br />
[[Ҡурған өлкәһе]], [[Ҡурған]]<br />
[[Свердловск өлкәһе]], [[Екатеринбург]] <br />
[[Төмән өлкәһе]], [[Төмән]]<br />
[[Ханты-Манси автономиялы округы — Югра]]<sup>*</sup> [[Ханты-мансийск]]<br />
[[Силәбе өлкәһе]], [[Силәбе]]<br />
[[Ямал-Ненец автономиялы округы]]<sup>*</sup> [[Салехард]]

<sup>*</sup> - [[Төмән өлкәһе]] составына инә

== Тасурилама ==
Федераль округ территорияһында 1164-кә яҡын муниципаль берәмек хисаплана.
Урал федераль округына ингән субъектарҙың күбеһендә минераль сырьё ҡаҙылмалары бар. Ханты-Мансы һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында нефть һәм газ ятҡылыҡтары тикшерелгән һәм эксплуатацияға индерелгән. Ошо округтарҙа бөтә рәсәйҙең 66,7% нефть (донъялағы 6%) һәм 77,8% газ (донъялағы 26%) ятҡылыҡтары урынлашҡан.

Дөйөм рәсәй кимәленән был федераль округта 10% урман урынлашҡан; урман буйынса Себерҙән һәм Алыҫ Көнсығыштан ҡалыша.

Ер фонды 182 000 000 га (2000 йылдың 1 ғинуарына ҡарата).

Ҡоро ер сигенең оҙонлоғо 1300 километрҙан ашыу.

== Билдәле шәхестәре ==
Сергей Светлаков шоумен, телевидение алып барыусыһы, актер, продюсер, сценарист

Александр Масляков телевидение алып барыусыһы, телепродюсер

Семен Альтов яҙыусы-юморист

Алексей Балабанов кинорежиссер, продюсер, сценарист

Юрий Лоза йырсы, композитор

Александр Малинин йырсы

Игорь Алтушкин Эшҡыуар, Рус баҡыр компанияһына нигеҙ һалыусы һәм директорҙар советы рәйесе. Меценат һәм йәмәғәт эшмәкәре.<ref>https://www.dp.ru/a/2023/07/03/igor-altushkin-biznes-sosedstvuet</ref>

== Иҫкәртмә ==
<references/>

[[Категория:Рәсәй Федерацияһының федераль округтары]]
Урал федераль округы () — 2000 йылдың 13 майында Рәсәй Федерацияһының президенты указы менән барлыҡҡа килгән административ ойошма. Округка Урал тауҙары ҡырында һәм Көнбайыш Себерҙә урынлашҡан региондар ҡарай. 
Ошо округ Рәсәй Федерацияһының 10,5% майҙанын биләй. Дөйөм Рәсәй федераль бюджетының өстән бер өлөшөн Урал федераль округынан түләнгән һалымдар тәшкил итә.
 Хоҡуҡи-административ торошо 
Федераль округ Рәсәй Федерацияһының административ берәмеге булып хисапланмай, йәғни Рәсәй Федерацияһының субъекты түгелРоссийская Федерация состоит из республик, краев, областей, городов федерального значения, автономной области, автономных округов — равноправных субъектов Российской Федерации (Конституция РФ, ст.5, п.1).
 Халҡы һәм милли составы 
2002 йылдағы бөтә рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәтенә ҡарағанда Урал федераль округында 12 373 926 кеше, проценттар менән күрһәкәндә дөйөм Рәсәй халҡының 8,52% тәшкил итә. 
 Милли состав: 
 Урыҫтар: 10 237 992 кеше (82,74 %)
 Татарҙар: 636 454 кеше. (5,14 %)
 Украиндар: 355 087 кеше (2,87 %)
 Башҡорттар: 265 586 кеше (2,15 %)
 Немец халҡы: 80 899 кеше (0,65 %)
 Белорустар: 79 067 кеше (0,64 %)
 Ҡаҙаҡтар: 74 067 кеше (0,6 %)
 Әзербайжандар: 66 632 кеше (0,54 %)
 Сыуаштар: 53 110 кеше (0,43 %)
 Марийҙар: 42 992 кеше (0,35 %)
 Мордва халҡы: 38 612 кеше. (0,31 %)
 Әрмәндәр: 36 605 кеше (0,3 %)
 Удмурттар: 29 848 кеше (0,24 %)
 Ненец халҡы: 28 091 кеше (0,23 %)
 Үҙ милләтен күрһәтмәгән кешеләр — 69 164 кеше (0,56 %)

 Иң ҙур ҡалалары 

 Екатеринбург
 Силәбе
 Төмән
 Магнитогорск
 Златоуст
 Түбәнге Тагил
 Ҡурған
 Ханты-Мансийск
 Сургут
 Нижневартовск
 Мейәс
 Каменск-Уральск
 Нефтюганск

 Округтың составы 

Федерация субъекты, административ үҙәк
Ҡурған өлкәһе, Ҡурған
Свердловск өлкәһе, Екатеринбург 
Төмән өлкәһе, Төмән
Ханты-Манси автономиялы округы — Югра* Ханты-мансийск
Силәбе өлкәһе, Силәбе
Ямал-Ненец автономиялы округы* Салехард

* - Төмән өлкәһе составына инә

 Тасурилама 
Федераль округ территорияһында 1164-кә яҡын муниципаль берәмек хисаплана.
Урал федераль округына ингән субъектарҙың күбеһендә минераль сырьё ҡаҙылмалары бар. Ханты-Мансы һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында нефть һәм газ ятҡылыҡтары тикшерелгән һәм эксплуатацияға индерелгән. Ошо округтарҙа бөтә рәсәйҙең 66,7% нефть (донъялағы 6%) һәм 77,8% газ (донъялағы 26%) ятҡылыҡтары урынлашҡан.

Дөйөм рәсәй кимәленән был федераль округта 10% урман урынлашҡан; урман буйынса Себерҙән һәм Алыҫ Көнсығыштан ҡалыша.

Ер фонды 182 000 000 га (2000 йылдың 1 ғинуарына ҡарата).

Ҡоро ер сигенең оҙонлоғо 1300 километрҙан ашыу.

 Билдәле шәхестәре 
Сергей Светлаков шоумен, телевидение алып барыусыһы, актер, продюсер, сценарист

Александр Масляков телевидение алып барыусыһы, телепродюсер

Семен Альтов яҙыусы-юморист

Алексей Балабанов кинорежиссер, продюсер, сценарист

Юрий Лоза йырсы, композитор

Александр Малинин йырсы

Игорь Алтушкин Эшҡыуар, Рус баҡыр компанияһына нигеҙ һалыусы һәм директорҙар советы рәйесе. Меценат һәм йәмәғәт эшмәкәре.https://www.dp.ru/a/2023/07/03/igor-altushkin-biznes-sosedstvuet

 Иҫкәртмә 

Категория:Рәсәй Федерацияһының федераль округтары