Ҡуштирәк
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Ҡуштирәк
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Ҡуштирәк}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 55 |lat_min = 1 |lat_sec = 8
 |lon_deg = 53 |lon_min = 24 |lon_sec = 42
 |CoordScale =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Баҡалы районы
 |район в таблице          = Бакалинский район{{!}}Баҡалы
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе
 |поселение                = Ҡуштирәк ауыл Советы
 |поселение в таблице      = Куштиряковский сельсовет (Бакалинский район){{!}}Ҡуштирәк ауыл Советы 
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Куштиряково | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Куштиряково | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = башҡорттар, татарҙар
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 452663
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80207831001
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}

'''Ҡуштирәк''' ({{lang-ru|Куштиряково}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Баҡалы районы]]ндағы ауыл. [[Ҡуштирәк ауыл Советы (Баҡалы районы)|Ҡуштирәк ауыл Советы]]ның административ үҙәге. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә  халыҡ һаны 345 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452663, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80207831001.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баҡалы (Баҡалы районы)|Баҡалы]]): 4050 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Туймазы]]): 95 км
 
Ҡуштирәк ауылы [[Кама]] йылғаһы ҡушылдығы [[Ыҡ]] йылғаһы буйында район үҙәге [[Баҡалы (Баҡалы районы)|Баҡалы]] ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа 40 километр һәм [[Туймазы]] тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}
</ref>. 

== Археологик ҡаҙылмалар ==
Б. э. т. II меңйыллыҡта, бронза осоронда Урта Волга районынан [[Көньяҡ Урал]]ға малсылыҡ йәки бура мәҙәниәте ҡәбиләләре күсеп инә. Уларҙың үҙенсәлекле  ерләү йолаһынан — вафат булған ырыуҙаштарын ҡурған аҫтында ағас бураларҙа ерләүҙәренән [[бура мәҙәниәте]] исемен алған. [[Баҡалы районы]]нда ла улар ҡалдырған ҡәберлектәр һәм [[ауыл|ауылдар]] билдәле. Ҡуштирәк ауылында көслө ямғырҙан һуң юл буйындағы бура мәҙәниәте осоро ҡәберендә өс балсыҡ көршәк һәм кеше һөйәктәре табыла. Унан алыҫ түгел икенсе ҡәберҙә 60 см тәрәнлектә башы менән төньяҡ-көнбайышҡа ҡаратылып, терһәктән бөгөлгән ҡулдары баш һөйәге янына һалынған, аяҡтары бөгөлгән һәм һул ҡабырғаһында ятҡан бала һөлдәһе табыла. Баш һөйәгенең һул яғында тешле биҙәкле төбө яҫы бәләкәй көршәк ятҡан була. Бындай ҡәберҙәр ауылдан алыҫ түгел, көнсығышҡа табан 400-500 метрҙа урынлашҡан. Был урында ярым ер өйө рәүешендәге бик ҙур торлаҡ тикшерелгән. Торамала күп һанда балсыҡ һауыт ҡалдыҡтары табылған. Ҡуштирәк ауылы уртаһындағы зыяратҡа күмелгән кешеләр үҙҙәренең эш һәм һунар ҡоралдарын бронза һәм һөйәктән эшләгән<ref>[https://infourok.ru/uchebnoe-posobie-geografiya-bakalinskogo-rayona-1795021.html География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса]</ref>.

Ҡуштирәктә тағы ике ҡәбер тикшерелгән. Һөлдәләре, ҡулдары һәм аяҡтары һуҙылған килеш, салҡан, башы менән көнбайышҡа ҡаратып һалынған. Башын көнбайышҡа бороп б. э. т. мең йыллығы аҙағында Көньяҡ Урал буйына пәйҙә булған төрки күскенселәре үҙҙәренең мәрхүмдәрен шулай ерләгән. Б. э. II мең йыллығы башында улар мәрхүмдәрҙе әйберҙәре менән ерләүҙе тыйған мосолман динен ҡабул иткән. Тикшерелгән ҡәберҙәр Көньяҡ Урал халҡы араһында мосолман дине киң таралған осорға ҡарай<ref>https://infourok.ru/uchebnoe-posobie-geografiya-bakalinskogo-rayona-1795021.html География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса</ref>.

== Ауыл тарихы ==
[[1921 йыл|1921]] һәм [[1924 йыл]]дар араһында [[Бәләбәй кантоны]] территорияһында Ҡуштирәк ауылына нигеҙ һалынған.

1925 йылда 73 хужалыҡ иҫәпләнгән<ref>{{БЭ2013|87475}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Ҡуштирәк ауылында башҡорттар, татарҙар йәшәй.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||529||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||483||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||416||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||422||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||345||159||186||46,1||53,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Бөгөнгө ауыл ==
Ҡуштирәк ауылы – М. Г. Хәсәнов исемендәге Ауыл хужалығы етештереү кооперативының үҙәк усадьбаһы. Ауылда урта [[мәктәп]], [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушер пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар<ref>Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} </ref><ref>Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.)
</ref>.

== Билдәле кешеләре ==
* [[Мөхәмәҙиева Гөлназ Мират ҡыҙы]] (1971), [[театр]] актёры. 1993 йылдан [[Өфө «Нур» татар дәүләт театры]]ның әйҙәүсе актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2006)<ref>[https://teatrnur.ru/%D0%BC%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%B3%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B7/ Уфимский государственный татарский театр «Нур». Офиициальный сайт.]</ref>.
* Фәйзуллин Йәһүҙә Хөснөтдин улы (7.06.1927—12.07.2003), хеҙмәт алдынғыһы. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе]] (1973), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1976) һәм [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|Халыҡтар Дуҫлығы]] (1981) ордендары кавалеры.

== Хәтер ==

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Хәсәнов урамы ({{lang-ru|}} Хасанова (улица)
* Гагарина урамы ({{lang-ru|}} Гагарина (улица)<ref>[https://youkarta.ru/bashkortostan/rajon-bakalinskij/s-kushtirjakovo/ Улицы Куштиряково]</ref>{{Колонки|конец}}.

== Тирә-яҡ мөхит ==

'''Ер-һыу атамалары''' 

''Тауҙар:''

''Йылғалар:''

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Башҡа урын-ер атамалары:'' 

=== 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары ===
* [https://basharchive.ru/census/1917/10980/ Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Бакалы, Белебеевский уезд, Бакалинская волость; фонд , опись , дело] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127001959/https://basharchive.ru/census/1917/10980/ |date=2022-01-27 }}

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Баҡалы районы]]

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}
* Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.)

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|87475}}  
* [https://infourok.ru/uchebnoe-posobie-geografiya-bakalinskogo-rayona-1795021.html География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса]
* [https://youkarta.ru/bashkortostan/rajon-bakalinskij/s-kushtirjakovo/ Улицы Куштиряково]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D0%BA%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&path=yandex_search&parent-reqid=1647539079726124-876909417946065040-sas3-0974-986-sas-l7-balancer-8080-BAL-8264&from_type=vast&filmId=9048009200140395354 Куреш. Куштиряково]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D0%BA%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&path=yandex_search&parent-reqid=1647539079726124-876909417946065040-sas3-0974-986-sas-l7-balancer-8080-BAL-8264&from_type=vast&filmId=12213252577268869897 Природа д. Куштиряково. Песня]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D0%BA%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&path=yandex_search&parent-reqid=1647539079726124-876909417946065040-sas3-0974-986-sas-l7-balancer-8080-BAL-8264&from_type=vast&filmId=5410341028259562623. Куштиряково. Песня]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Баҡалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Баҡалы районы ауылдары]]
Ҡуштирәк () — Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районындағы ауыл. Ҡуштирәк ауыл Советының административ үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә  халыҡ һаны 345 кеше булған.
Почта индексы — 452663, ОКАТО коды — 80207831001.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Баҡалы): 4050 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 95 км
 
Ҡуштирәк ауылы Кама йылғаһы ҡушылдығы Ыҡ йылғаһы буйында район үҙәге Баҡалы ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа 40 километр һәм Туймазы тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡанАсфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4. 

 Археологик ҡаҙылмалар 
Б. э. т. II меңйыллыҡта, бронза осоронда Урта Волга районынан Көньяҡ Уралға малсылыҡ йәки бура мәҙәниәте ҡәбиләләре күсеп инә. Уларҙың үҙенсәлекле  ерләү йолаһынан — вафат булған ырыуҙаштарын ҡурған аҫтында ағас бураларҙа ерләүҙәренән бура мәҙәниәте исемен алған. Баҡалы районында ла улар ҡалдырған ҡәберлектәр һәм ауылдар билдәле. Ҡуштирәк ауылында көслө ямғырҙан һуң юл буйындағы бура мәҙәниәте осоро ҡәберендә өс балсыҡ көршәк һәм кеше һөйәктәре табыла. Унан алыҫ түгел икенсе ҡәберҙә 60 см тәрәнлектә башы менән төньяҡ-көнбайышҡа ҡаратылып, терһәктән бөгөлгән ҡулдары баш һөйәге янына һалынған, аяҡтары бөгөлгән һәм һул ҡабырғаһында ятҡан бала һөлдәһе табыла. Баш һөйәгенең һул яғында тешле биҙәкле төбө яҫы бәләкәй көршәк ятҡан була. Бындай ҡәберҙәр ауылдан алыҫ түгел, көнсығышҡа табан 400-500 метрҙа урынлашҡан. Был урында ярым ер өйө рәүешендәге бик ҙур торлаҡ тикшерелгән. Торамала күп һанда балсыҡ һауыт ҡалдыҡтары табылған. Ҡуштирәк ауылы уртаһындағы зыяратҡа күмелгән кешеләр үҙҙәренең эш һәм һунар ҡоралдарын бронза һәм һөйәктән эшләгәнГеография Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса.

Ҡуштирәктә тағы ике ҡәбер тикшерелгән. Һөлдәләре, ҡулдары һәм аяҡтары һуҙылған килеш, салҡан, башы менән көнбайышҡа ҡаратып һалынған. Башын көнбайышҡа бороп б. э. т. мең йыллығы аҙағында Көньяҡ Урал буйына пәйҙә булған төрки күскенселәре үҙҙәренең мәрхүмдәрен шулай ерләгән. Б. э. II мең йыллығы башында улар мәрхүмдәрҙе әйберҙәре менән ерләүҙе тыйған мосолман динен ҡабул иткән. Тикшерелгән ҡәберҙәр Көньяҡ Урал халҡы араһында мосолман дине киң таралған осорға ҡарайhttps://infourok.ru/uchebnoe-posobie-geografiya-bakalinskogo-rayona-1795021.html География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса.

 Ауыл тарихы 
1921 һәм 1924 йылдар араһында Бәләбәй кантоны территорияһында Ҡуштирәк ауылына нигеҙ һалынған.

1925 йылда 73 хужалыҡ иҫәпләнгән.

 Халыҡ һаны 
Ҡуштирәк ауылында башҡорттар, татарҙар йәшәй.

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар529 1959 йыл 15 ғинуар483 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар416 2002 йыл 9 октябрь422 2010 йыл 14 октябрь34515918646,153,9

 Бөгөнгө ауыл 
Ҡуштирәк ауылы – М. Г. Хәсәнов исемендәге Ауыл хужалығы етештереү кооперативының үҙәк усадьбаһы. Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушер пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана барАдминистративно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.).

 Билдәле кешеләре 
 Мөхәмәҙиева Гөлназ Мират ҡыҙы (1971), театр актёры. 1993 йылдан Өфө «Нур» татар дәүләт театрының әйҙәүсе актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2006)Уфимский государственный татарский театр «Нур». Офиициальный сайт..
 Фәйзуллин Йәһүҙә Хөснөтдин улы (7.06.1927—12.07.2003), хеҙмәт алдынғыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. «Почёт Билдәһе (1973), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1981) ордендары кавалеры.

 Хәтер 

 Урамдары 

 Үҙәк урамы ( Центральная (улица)
 Хәсәнов урамы ( Хасанова (улица)
 Гагарина урамы ( Гагарина (улица)Улицы Куштиряково.

 Тирә-яҡ мөхит 

Ер-һыу атамалары 

Тауҙар:

Йылғалар:

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Башҡа урын-ер атамалары: 

 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары 
 Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Бакалы, Белебеевский уезд, Бакалинская волость; фонд , опись , дело 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Баҡалы районы

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
 Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.)

 Һылтанмалар 
   
 География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса
 Улицы Куштиряково
 Куреш. Куштиряково
 Природа д. Куштиряково. Песня
 Куштиряково. Песня

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Баҡалы районы ауылдары