Диаспора
'''Диа́спора''' ({{lang-el|διασπορά}}) - тарихи тыуған иленән ситтә йәшәгән һәм тел уртаҡлылығын һаҡларға ''социаль институты'' булған этностың өлөшө.

Баштараҡ ''диаспора'' тип баҫып алынған территорияларҙа ''колонизация һәм ассимиляция'' сәйәсәте менән төҙөлгән боронғо грек ҡала-дәүләттәрен атағандар.
Ошоға оҡшаш йәшәү арауығын киңәйтеү ҡайһы бер боронғо семит халыҡтарына хас булған. Финикиҙар, йәһүдтәр, гректар, римлылар ҙур булмаған дәүләт төҙөп, бик ҙур биләмәләрҙе баҫып алыуға өлгәшкәндәр.

== Иң ҙур диаспоралар ==
* Ҡытай диаспораһы - 50 миллиондан ашыу кеше <ref>[http://www.china.org.cn/china/NPC_CPPCC_2012/2012-03/11/content_24865428.htm Reforms urged to attract overseas Chinese — China.org.cn<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://www.chinadaily.com.cn/china/2012-04/09/content_15007664.htm Hu meets overseas Chinese organizations leaders|Politics|chinadaily.com.cn<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>http://www.asiapacific.ca/sites/default/files/filefield/researchreportv7.pdf</ref>
* Һинд диаспораһы - 25 миллиондан ашыу кеше <ref>[https://web.archive.org/web/20160304023255/http://moia.gov.in/accessories.aspx?aid=10 India and its Diaspora<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>Рус диаспораһы - 25 миллиондан ашыу кеше [14]
* [[Урыҫ диаспораһы]] —  25 миллиондан ашыу кеше<ref>[http://demoscope.ru/weekly/2005/0221/rossia01.php#1 Демоскоп Weekly — Электронная версия бюллетеня «Население и общество» (Центр демографии и экологии человека Института народнохозяйственного прогнозирования РАН) — «На просторах России»]</ref>
* Поляк диаспораһы - 21 миллион кеше <ref>[http://archiwum.wspolnotapolska.org.pl/index.php?id=pwko00 Według najnowszych danych Polonia stanowi 35 % narodu polskiego tj. ok. 21 mln; 39 mln Polaków mieszka w Polsce.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140620114152/http://archiwum.wspolnotapolska.org.pl/index.php?id=pwko00 |date=2014-06-20 }}</ref>
* Украин диаспораһы - 12 миллион самаһы кеше <ref>[http://www.kmu.gov.ua/control/ru/publish/article?art_id=376138&cat_id=33721 Правительственный портал — Украинская диаспора] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065343/http://www.kmu.gov.ua/control/ru/publish/article?art_id=376138&cat_id=33721 |date=2016-03-04 }}</ref>
* Әрмән диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6382703.stm BBC NEWS | Европа | Армения стремится повышать население]</ref>
* Йәһүд диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше <ref>{{cite web |url=http://www.jewishdatabank.org/Reports/World_Jewish_Population_2010.pdf |title=アーカイブされたコピー |accessdate=2012-03-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6EzJsCbJn?url=http://www.jewishdatabank.org/Reports/World_Jewish_Population_2010.pdf |archivedate=2013-03-09 }}</ref>
* Итальян диаспора - 8 миллион самаһы кеше <ref>[http://www.perspektivy.info/book/diaspory_v_sovremennom_mire_evolucija_javlenija_i_ponatija_2010-02-27.htm Диаспоры в современном мире: эволюция явления и понятия — Перспективы<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
* Сиған диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
* Грек диаспораһы - 7 миллион самаһы кеше <ref>По данным [[Совет греков зарубежья|Совета греков зарубежья]]</ref>
* Черкес диаспораһы - 7,5 миллиондан ашыу кеше (сығанаҡ  күрһәтелмәгән)
* Вьетнам диаспораһы - 4 миллион самаһы кеше [21]
* Төрөк диаспораһы - 3,5 миллиондан ашыу кеше <ref>{{Cite web |url=http://eeas.europa.eu/delegations/vietnam/documents/eu_vietnam/vn_migration_abroad_en.pdf |title=Архивированная копия |accessdate=2016-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150410172957/http://eeas.europa.eu/delegations/vietnam/documents/eu_vietnam/vn_migration_abroad_en.pdf |archivedate=2015-04-10 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410172957/http://eeas.europa.eu/delegations/vietnam/documents/eu_vietnam/vn_migration_abroad_en.pdf |date=2015-04-10 }}</ref>
* Германиялағы төрөктәр диаспораһы —  3,5 миллиондан ашыу кеше <ref>{{Статья|ссылка=https://ejournals.bc.edu/index.php/colloquium/article/view/10242|автор=Mary Lodigiani|заглавие=Turks in Germany: An Evaluation of Socioeconomic Integration|год=2017|язык=en|издание=Colloquium: The Political Science Journal of Boston College|issn=2476-2482}}</ref>
* Ҡаҙаҡ диаспораһы - 3,5 миллиондан ашыу кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
* Немец диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
* Белорус диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше <ref>{{Статья|автор=Татьяна Левкович.|заглавие=Беларусы замежжа прапануюць|ссылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=33&p=19&archiv=16052007|издательство=Зьвязда|тип=Газета|год=16 мая 2007|номер=[http://www.zviazda.by/second.html?archiv=16052007 88 (25953)]|страницы=|issn=1990-763x|издание=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111117065048/http://www.zviazda.by/second.html?r=33|archivedate=2011-11-17}}</ref>
* Әзербайжан диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше  (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

[[Категория:Диаспора]]
[[Төркөм:Йәмғиәт]]
[[Төркөм:Халыҡтар]]
Диа́спора () - тарихи тыуған иленән ситтә йәшәгән һәм тел уртаҡлылығын һаҡларға социаль институты булған этностың өлөшө.

Баштараҡ диаспора тип баҫып алынған территорияларҙа колонизация һәм ассимиляция сәйәсәте менән төҙөлгән боронғо грек ҡала-дәүләттәрен атағандар.
Ошоға оҡшаш йәшәү арауығын киңәйтеү ҡайһы бер боронғо семит халыҡтарына хас булған. Финикиҙар, йәһүдтәр, гректар, римлылар ҙур булмаған дәүләт төҙөп, бик ҙур биләмәләрҙе баҫып алыуға өлгәшкәндәр.

 Иң ҙур диаспоралар 
 Ҡытай диаспораһы - 50 миллиондан ашыу кеше Reforms urged to attract overseas Chinese — China.org.cnHu meets overseas Chinese organizations leaders|Politics|chinadaily.com.cnhttp://www.asiapacific.ca/sites/default/files/filefield/researchreportv7.pdf
 Һинд диаспораһы - 25 миллиондан ашыу кеше India and its DiasporaРус диаспораһы - 25 миллиондан ашыу кеше [14]
 Урыҫ диаспораһы —  25 миллиондан ашыу кешеДемоскоп Weekly — Электронная версия бюллетеня «Население и общество» (Центр демографии и экологии человека Института народнохозяйственного прогнозирования РАН) — «На просторах России»
 Поляк диаспораһы - 21 миллион кеше Według najnowszych danych Polonia stanowi 35 % narodu polskiego tj. ok. 21 mln; 39 mln Polaków mieszka w Polsce. 
 Украин диаспораһы - 12 миллион самаһы кеше Правительственный портал — Украинская диаспора 
 Әрмән диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше BBC NEWS | Европа | Армения стремится повышать население
 Йәһүд диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше 
 Итальян диаспора - 8 миллион самаһы кеше Диаспоры в современном мире: эволюция явления и понятия — Перспективы
 Сиған диаспораһы - 8 миллион самаһы кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
 Грек диаспораһы - 7 миллион самаһы кеше По данным Совета греков зарубежья
 Черкес диаспораһы - 7,5 миллиондан ашыу кеше (сығанаҡ  күрһәтелмәгән)
 Вьетнам диаспораһы - 4 миллион самаһы кеше [21]
 Төрөк диаспораһы - 3,5 миллиондан ашыу кеше  
 Германиялағы төрөктәр диаспораһы —  3,5 миллиондан ашыу кеше 
 Ҡаҙаҡ диаспораһы - 3,5 миллиондан ашыу кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
 Немец диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
 Белорус диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше 
 Әзербайжан диаспораһы - 3,5 миллион самаһы кеше  (сығанаҡ күрһәтелмәгән)
 Иҫкәрмәләр 

Категория:Диаспора
Төркөм:Йәмғиәт
Төркөм:Халыҡтар