Иҫке Ҡуян
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Старокуяново
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Иҫке Ҡуян}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 55 |lat_min = 6 |lat_sec = 46
 |lon_deg = 53 |lon_min = 50 |lon_sec = 46
 |CoordScale =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Баҡалы районы
 |район в таблице          = Бакалинский район{{!}}Баҡалы районы 
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе
 |поселение                = Баҡалы ауыл Советы
 |поселение в таблице      = Бакалинский сельсовет (Бакалинский район){{!}}Баҡалы ауыл Советы 
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Старокуяново | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Старокуяново | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = татарҙар
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 452651
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80207807006
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
 
'''Иҫке Ҡуян''' ({{lang-ru|Старокуяново}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Баҡалы районы]]ндағы ауыл. Иҫке Ҡуян ауылы [[Баҡалы ауыл Советы (Баҡалы районы)|Баҡалы ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 379 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452651, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80207807006.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баҡалы (Баҡалы районы)|Баҡалы]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Туймазы]]): 85 км
 
Иҫке Ҡуян ауылы [[Сөн]] йылғаһы бассейнына ингән [[Маты (Сөн ҡушылдығы)|Маты]] ҡушылдығы [[Ходъяр]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Баҡалы (Баҡалы районы)|Баҡалы]] ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 7 километр һәм [[Туймазы]] тимер юл станцияһынан 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|76016}}</ref>.

== Тарихы ==
Иҫке Ҡуян ауылына [[Бәләбәй өйәҙе]] [[Ҡырғыҙ]] улусы [[башҡорттар]]ы үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә [[1786 йыл]]да нигеҙ һалғандар һәм уның атамаһы Ҡуян булған.

[[1802 йыл]]да төҙөлгән керҙәшлек килешеүе буйынса Ҡуян ауылында [[Типтәрҙәр|типтәр]] ҡатламына ҡараған халыҡ индерелгән.

[[XIX быуат]]тың 1-се яртыһында Яңы Ҡуян утары (хәҙерге [[Ҡамышлытамаҡ]]) бүленеп сыҡандан һуң, был ауыл хәҙерге — Иҫке Ҡуян — исеме менән йөрөтөлә башлаған.

[[1865 йыл]]да 45 хужалыҡта 276 кеше йәшәгән.

[[Малсылыҡ]], [[игенселек]], [[умартасылыҡ]] менән шөғөлләнгәндәр. [[Мәсет]] булған.

[[1906 йыл]]да ла шулай уҡ [[мәсет]], бакалея кибете теркәлгән<ref>{{БЭ2013|76016}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Иҫке Ҡуян ауылына ҡырғыҙ башҡорттары тоҡомдары йәшәй.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
|1906 ||591||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||806||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||1047||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||642||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||490||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||430||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||379||184||195||48,5||51,5
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Бөгөнгө ауыл ==
Иҫке Ҡуян ауылы — «Ҡуян» ЯСЙ-енең үҙәк усадьбаһы. Ауылда шулай уҡ төп [[мәктәп]], [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушер пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана, [[мәсет]] бар<ref> {{БЭ2013|76016}}</ref>.

== Билдәле кешеләре ==
* [[Дәүләтов Рәмис Мәхийән улы]] (12.11.1948), дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. 1998—2005 йылдарҙа [[Баҡалы районы]] хакимиәте башлығы, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның ике саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты, Иҡтисад фәндәре кандидаты (2006). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. [[Халыҡтар дуҫлығы ордены (Башҡортостан)|Халыҡтар дуҫлығы ордены]] кавалеры (2003). Райондың почётлы гражданы<ref>[http://www.delomir.ru/yubilejnye-daty/3593-rukovoditel-novator-obshchestvennyj-deyatel.html Руководитель, новатор, общественный деятель. Давлетов Рафис Махиянович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705222047/http://www.delomir.ru/yubilejnye-daty/3593-rukovoditel-novator-obshchestvennyj-deyatel.html |date=2022-07-05 }}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Үҙәк урам ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Туғай урамы ({{lang-ru|}} Луговая (улица)
* Түбәнге урам ({{lang-ru|}} Нижняя (улица)
* Урман урамы ({{lang-ru|}} Лесная (улица)
<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/bakalinskiy-rayon/selo-starokuyanovo/ Карта д. Старокуяново. Улицы]</ref>{{Колонки|конец}}.

== Тирә-яҡ мөхит ==
''Йылғалары'':

* '''Болондо''', '''Ходъяр'''

== Хәтер ==

=== 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары ===
* [https://basharchive.ru/census/1917/10980/ Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Бакалы, Белебеевский уезд, Бакалинская волость; фонд, опись, дело] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127001959/https://basharchive.ru/census/1917/10980/ |date=2022-01-27 }}

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Баҡалы районы]]
* [[Ҡырғыҙ]]

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}
* Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.) 

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|76016}}
* [https://infourok.ru/uchebnoe-posobie-geografiya-bakalinskogo-rayona-1795021.html География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса]
* [http://www.delomir.ru/yubilejnye-daty/3593-rukovoditel-novator-obshchestvennyj-deyatel.html Руководитель, новатор, общественный деятель. Давлетов Рафис Махиянович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705222047/http://www.delomir.ru/yubilejnye-daty/3593-rukovoditel-novator-obshchestvennyj-deyatel.html |date=2022-07-05 }}
* [https://mapdata.ru/bashkortostan/bakalinskiy-rayon/selo-starokuyanovo/ Карта д. Старокуяново. Улицы]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&path=yandex_search&parent-reqid=1647611774629758-11108538479928496426-vla1-4663-vla-l7-balancer-8080-BAL-1551&from_type=vast&filmId=10500809580545481860 Закирова Фанзалия Камиловна, Бакалинский район с. Старокуяново]
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%20%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9&path=yandex_search&parent-reqid=1647611774629758-11108538479928496426-vla1-4663-vla-l7-balancer-8080-BAL-1551&from_type=vast&filmId=14679611150047155570 Песня]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}


{{Баҡалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Баҡалы районы ауылдары]]
Иҫке Ҡуян () — Башҡортостандың Баҡалы районындағы ауыл. Иҫке Ҡуян ауылы Баҡалы ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 379 кеше.
Почта индексы — 452651, ОКАТО коды — 80207807006.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Баҡалы): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 85 км
 
Иҫке Ҡуян ауылы Сөн йылғаһы бассейнына ингән Маты ҡушылдығы Ходъяр йылғаһы буйында, район үҙәге Баҡалы ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 7 километр һәм Туймазы тимер юл станцияһынан 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Иҫке Ҡуян ауылына Бәләбәй өйәҙе Ҡырғыҙ улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә 1786 йылда нигеҙ һалғандар һәм уның атамаһы Ҡуян булған.

1802 йылда төҙөлгән керҙәшлек килешеүе буйынса Ҡуян ауылында типтәр ҡатламына ҡараған халыҡ индерелгән.

XIX быуаттың 1-се яртыһында Яңы Ҡуян утары (хәҙерге Ҡамышлытамаҡ) бүленеп сыҡандан һуң, был ауыл хәҙерге — Иҫке Ҡуян — исеме менән йөрөтөлә башлаған.

1865 йылда 45 хужалыҡта 276 кеше йәшәгән.

Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

1906 йылда ла шулай уҡ мәсет, бакалея кибете теркәлгән.

 Халыҡ һаны 
Иҫке Ҡуян ауылына ҡырғыҙ башҡорттары тоҡомдары йәшәй.

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)1906 591 1920 йыл 26 август806 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар1047 1959 йыл 15 ғинуар642 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар490 2002 йыл 9 октябрь430 2010 йыл 14 октябрь37918419548,551,5

 Бөгөнгө ауыл 
Иҫке Ҡуян ауылы — «Ҡуян» ЯСЙ-енең үҙәк усадьбаһы. Ауылда шулай уҡ төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушер пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар .

 Билдәле кешеләре 
 Дәүләтов Рәмис Мәхийән улы (12.11.1948), дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. 1998—2005 йылдарҙа Баҡалы районы хакимиәте башлығы, Башҡортостан Республикаһының ике саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Иҡтисад фәндәре кандидаты (2006). Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры (2003). Райондың почётлы гражданыРуководитель, новатор, общественный деятель. Давлетов Рафис Махиянович .

 Урамдары 

 Үҙәк урам ( Центральная (улица)
 Туғай урамы ( Луговая (улица)
 Түбәнге урам ( Нижняя (улица)
 Урман урамы ( Лесная (улица)
Карта д. Старокуяново. Улицы.

 Тирә-яҡ мөхит 
Йылғалары:

 Болондо, Ходъяр

 Хәтер 

 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкалары 
 Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Бакалы, Белебеевский уезд, Бакалинская волость; фонд, опись, дело 

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Баҡалы районы
 Ҡырғыҙ

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
 Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.(урыҫ.) 

 Һылтанмалар 
 
 География Бакалинского района. Природа и население. Учебное пособие для 8 класса
 Руководитель, новатор, общественный деятель. Давлетов Рафис Махиянович 
 Карта д. Старокуяново. Улицы
 Закирова Фанзалия Камиловна, Бакалинский район с. Старокуяново
 Песня

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Баҡалы районы ауылдары