Тупаҡ
{{Ук}}
'''Тупаҡ''' ({{lang-ru|Тупаково}}; боронғо атамалары ''Алдағол'', Ҡуҡай, ''Тупаҡ Башай'') — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың [[14 октябрь|14 октябренә]] халыҡ һаны 718 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80201837010.
 

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Тупаково }}
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса [[башҡорттар]] 99 % тәшкил итә<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1795 йыл ||139||||||||
|-
| 1866 йыл ||341||||||||
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1900 йыл ||414||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||634||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||466||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||435||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||687||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||684||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||718||367||351||51,1||48,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 26 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Михайловка (Әбйәлил районы)|Михайловка]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 34 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru|Дружбы (улица)}})
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|Заречная (улица)}})
* Тимерсе урамы ({{lang-ru|Кузнечная (улица)}})
* Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|Мира (улица)}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодежная (улица)}})
* Яңы төҙөлөш урамы ({{lang-ru|Новостройка (улица)}})
* Еңеү урамы ({{lang-ru|Победы (улица)}})
* Йәйғорло урам ({{lang-ru|Радужная (улица)}})
* Дан урамы ({{lang-ru|Славы (улица)}})
* Фәйзрахман Хисмәтуллин урамы ({{lang-ru|Файзрахмана Хисматуллина (улица)}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})
* Шоссе урамы ({{lang-ru|Шоссейная (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000078.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Бикйәнов Рәил Садиҡ улы]] (1936), дәүләт хеҙмәте, комсомол, [[КПСС|партия]] һәм [[ауыл хужалығы]] ветераны. 1977 йылдан КПСС-тың Әбйәлил район комитетының икенсе, 1982 йылдан — беренсе секретары; 1991—1996 йылдарҙа Әбйәлил районы буйынса һалым инспекцияһы начальнигы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның ун беренсе саҡырылыш (1985—1990) [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты. [[КПСС]]-тың XXVII съезы делегаты (1986). [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры (1986)<ref>[http://bashenc.online/ru/articles/51008/ Башкирская энциклопедия — БИКЬЯНОВ Раиль Садыкович]{{ref-ru}}{{V|14|03|2021}}</ref>.

== Матбуғатта ==
* [https://ye102.ru/articles/ya-yly-tar-ta-ma-y-netu/2021-09-25/vengr-ar-tarihyn-yr-n-2520733 Венгрҙар тарихын өйрәнә] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220325184247/https://ye102.ru/articles/ya-yly-tar-ta-ma-y-netu/2021-09-25/vengr-ar-tarihyn-yr-n-2520733 |date=2022-03-25 }}

== Видеояҙмалар ==
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=18227686768825720381&from=tabbar&parent-reqid=1648233231459379-6152444250001104981-vla1-4679-vla-l7-balancer-8080-BAL-1751&text=Тупаҡ+ауылы Әбйәлил районы Тупаҡ ауылында яңы мәктәп асылды]
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=578901506062990167&from=tabbar&text=Тупаково Xsun Team в Тупаково. Поездка в Башкортостан на совместную тренировку.]

== Фото ==
[https://nazir1965.com/fotolar/ҡөrjәn-uҡyusylar-yaryshy-tupaҡ-auyly.html Ҡөрйән уҡыусылар ярышы — Тупаҡ ауылы]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|94146}}{{V|14|03|2021}}
* [http://ufagen.ru/places/abzelilovskiy/tupakovo.html Тупаково на портале «Генеалогия и Архивы»]{{ref-ru}}{{V|14|03|2021}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Әбйәлил районы ауылдары}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]
Тупаҡ (; боронғо атамалары Алдағол, Ҡуҡай, Тупаҡ Башай) — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 718 кеше булған.
ОКАТО коды — 80201837010.
 

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 99 % тәшкил итәЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1795 йыл 139 1866 йыл 341 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1900 йыл 414 1920 йыл 26 август634 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар466 1959 йыл 15 ғинуар435 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар687 2002 йыл 9 октябрь684 2010 йыл 14 октябрь71836735151,148,9

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 26 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Михайловка): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 34 км

 Урамдары 

 Дуҫлыҡ урамы ()
 Йылға аръяғы урамы ()
 Тимерсе урамы ()
 Тыныслыҡ урамы ()
 Йәштәр урамы ()
 Яңы төҙөлөш урамы ()
 Еңеү урамы ()
 Йәйғорло урам ()
 Дан урамы ()
 Фәйзрахман Хисмәтуллин урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Шоссе урамы ()Улицы

 Тарихы 

 Билдәле шәхестәре 
 Бикйәнов Рәил Садиҡ улы (1936), дәүләт хеҙмәте, комсомол, партия һәм ауыл хужалығы ветераны. 1977 йылдан КПСС-тың Әбйәлил район комитетының икенсе, 1982 йылдан — беренсе секретары; 1991—1996 йылдарҙа Әбйәлил районы буйынса һалым инспекцияһы начальнигы. Башҡорт АССР-ының ун беренсе саҡырылыш (1985—1990) Юғары Советы депутаты. КПСС-тың XXVII съезы делегаты (1986). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986)Башкирская энциклопедия — БИКЬЯНОВ Раиль Садыкович.

 Матбуғатта 
 Венгрҙар тарихын өйрәнә 

 Видеояҙмалар 
 Әбйәлил районы Тупаҡ ауылында яңы мәктәп асылды
 Xsun Team в Тупаково. Поездка в Башкортостан на совместную тренировку.

 Фото 
Ҡөрйән уҡыусылар ярышы — Тупаҡ ауылы

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Һылтанмалар 
 
 Тупаково на портале «Генеалогия и Архивы»

Категория:Әбйәлил районы ауылдары