Шишмә-Борай
{{НП-Россия}}
'''Шишмә-Борай''' ({{lang-ru|Чишма-Бураево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Борай районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 140 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452965, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80218837005.

== Тарихы ==
[[1795 йыл]]ғы рәүиз материалдарына ярашлы Шишмә-Борай ауылында 188 [[башҡорт]] һәм 123 [[мари]] йәшәй, әммә артабанғы рәүиздәрҙә ауылда тик [[башҡорт]]тарҙың ғына йәшәүе теркәлә: 1819 йылда - 252 башҡорт, 1834 йылда 308 башҡорт, 1859 й. - 520, 1834 й. - 308, 1859 й. - 520, 1870 й. - 442, 1920 й. - 196 башҡорт<ref name="Борай">{{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Елдяк. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-eldek-tom-13-ufa-2015/page/172 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2015 |том=13, |страниц=600 |страницы=92-93|тираж = 3 000 |isbn= 978-5-85051-605-5|ref= }}</ref>. 

[[Йәлдәк ырыуы]]ның ир-егеттәре [[Рәсәй]] империяһы алып барған хәрби походтарҙа, сик буйын һаҡлауҙа әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, поход старшинаһы, дистанция начальнигы зауряд- йөҙ башы Хөсәйен Сәфәров (Йосоптың улы) 7 тапҡыр сик буйы хеҙмәтендә була: [[Рәсәй]]ҙең [[Ҡытай]] менән булған сик буйы һыҙатында, [[Верхнеуральск]], [[Ырымбур]], [[Орск]] һәм [[Гөбөрлө]] ҡәлғәләрендә. Уның улы Исмәғил дә атаһы юлынан китә, хәрби бурыстарын намыҫ менән үтәй. 24 йәшлек Хәмит Ашимов [[1812 йылғы Ватан һуғышы]]нда ҡатнаша һәм яу ҡырында шәһит була<ref name="Борай" />. 

[[1917 йыл]]ғы халыҡ иҫәбен алыу ауылдағы 213 ихатала 1 мең 803 [[башҡорт]]тоң йәшәүен теркәй.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||140||64||76||45,7||54,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Борай]]): 16 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Яңы Таҙлар]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Яңауыл]]): 84 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Саяпов Искәндәр Әғзәм улы]] (15.09.1934—8.07.2008), сценограф, рәссам. 1985—1997 йылдарҙа [[Туймазы татар дәүләт драма театры]]ның баш рәссамы. 1980 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған рәссамы (1994). Халыҡ театрҙарының зона смотры (Өфө, 1973), Бөтә Рәсәй СССР художество вуздары студенттарының диплом эштәре күргәҙмәһе (Ленинград, 1978) лауреаты.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|5|09|2019}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|5|09|2019}}
* {{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Елдяк. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-eldek-tom-13-ufa-2015/page/172 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2015 |том=13, |страниц=600 |страницы=92-93|тираж = 3 000 |isbn= 978-5-85051-605-5}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/12891-s-l-jm-nov-kildebaj-s-l-jm-n-uly}}{{V|5|09|2019}}
* [http://ufagen.ru/places/buraevskiy/chishma-buraevo.html Чишма-Бураево на портале «Генеалогия и Архивы»] {{ref-ru}} {{V|5|09|2019}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}


{{Борай районы ауылдары}}

[[Категория:Борай районы ауылдары]]
Шишмә-Борай () — Башҡортостандың Борай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 140 кеше.
Почта индексы — 452965, ОКАТО коды — 80218837005.

 Тарихы 
1795 йылғы рәүиз материалдарына ярашлы Шишмә-Борай ауылында 188 башҡорт һәм 123 мари йәшәй, әммә артабанғы рәүиздәрҙә ауылда тик башҡорттарҙың ғына йәшәүе теркәлә: 1819 йылда - 252 башҡорт, 1834 йылда 308 башҡорт, 1859 й. - 520, 1834 й. - 308, 1859 й. - 520, 1870 й. - 442, 1920 й. - 196 башҡорт. 

Йәлдәк ырыуының ир-егеттәре Рәсәй империяһы алып барған хәрби походтарҙа, сик буйын һаҡлауҙа әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, поход старшинаһы, дистанция начальнигы зауряд- йөҙ башы Хөсәйен Сәфәров (Йосоптың улы) 7 тапҡыр сик буйы хеҙмәтендә була: Рәсәйҙең Ҡытай менән булған сик буйы һыҙатында, Верхнеуральск, Ырымбур, Орск һәм Гөбөрлө ҡәлғәләрендә. Уның улы Исмәғил дә атаһы юлынан китә, хәрби бурыстарын намыҫ менән үтәй. 24 йәшлек Хәмит Ашимов 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнаша һәм яу ҡырында шәһит була. 

1917 йылғы халыҡ иҫәбен алыу ауылдағы 213 ихатала 1 мең 803 башҡорттоң йәшәүен теркәй.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь140647645,754,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Борай): 16 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Яңы Таҙлар): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Яңауыл): 84 км

 Билдәле шәхестәре 
 Саяпов Искәндәр Әғзәм улы (15.09.1934—8.07.2008), сценограф, рәссам. 1985—1997 йылдарҙа Туймазы татар дәүләт драма театрының баш рәссамы. 1980 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1994). Халыҡ театрҙарының зона смотры (Өфө, 1973), Бөтә Рәсәй СССР художество вуздары студенттарының диплом эштәре күргәҙмәһе (Ленинград, 1978) лауреаты.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  
 

 Һылтанмалар 
 
 Чишма-Бураево на портале «Генеалогия и Архивы»  

Категория:Борай районы ауылдары