Барҡылдаҡ
{{Taxobox
| name = Барҡылдаҡ
| image file = Turdus viscivorus 1.jpg
| regnum = Хайуандар
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Ҡоштар]]
| ordo =  [[Турғай һымаҡтар]]
| familia = [[Барҡылдаҡтар]]
| genus = [[Барҡылдаҡтар]]
| species = '''Барҡылдаҡ'''
| latin = {{btname|Turdus viscivorus| <br />([[Linnaeus]], 1758)}}
| wikispecies  = Turdus viscivorus
| commons = Category:
| itis = 563619
| ncbi = 301543
}}
{{Международная Красная книга|LC|147266}}
[[Файл:Turdus viscivorus deichleri MHNT 232 Aïn-Chénia, El Aouinet Algérie.jpg|thumb|'' Turdus viscivorus '']]

'''Барҡылдаҡ'''<ref>{{Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Птицы|страницы=313}}</ref> ( урыҫ.деря́ба, лат. Turdus viscivorus)'' — турғай һымаҡтар отрядынан булған сыбар буҙ төҫтәге урманда йәшәүсе һайраусы ҡош.
== Ҡылыҡһырлама ==
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡ. Яңғыҙ һәм күмәкләшеп йөрөйҙәр. Кешене күреп ҡалһа, тырҡылдап баш осонан оса башлай. Һырты көрәнһыу һоро. кәүҙәһенең аҫ яғы эре генә тамсы һымаҡ ҡара таптарп менән сыбарланған аҡ төҫтә. Йырсы барҡылдаҡтан ҙурыраҡ булыуы менән айырыла. Тауышы көслө
"барррҡ- барррҡ! Төрлө тауыш менән һыҙғырып һайрай..
== Йәшәү урыны ==
Барҡылдаҡ Үҙәк Европаның урмандарында, парк, скверҙарында осрай. Ҡоштарҙың күпселеге ҡышҡа көньяҡ-көнбатын Европаға күсенә.
Парлашып аялайҙар. Оя эсен сөрөкләнгән ағас менән һылап сығалар. Ҡайһы саҡта ҡыҙыл балсыҡ менән һылайҙар.
Урмандарҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ағас ботаҡтарына оялай.
== Туҡланыуы ==
Еләк, ағас һәм үлән орлоҡтары меән туҡлана. Яҙғыһын һәм йәйгеһен төрлө бөжәктәр аулай.
== Үрсеүе ==
Инә ҡош ҡара таплы 4-6 бөртөк алһыу йомортҡа һала һәм ике аҙнаға яҡын баҫа. 12-15 көндән ҡауырһындары сыға, шулай ҙа ата- әсәләре тағы ла бер нисә көн ем менән туйындыра.

== Иҫкәрмәләр ==
{{примечания}}
== Диалекттарҙа әйтелеше ==
Сыбар барҡылдаҡ, муйыл барҡылдағы, дәүғош, дәүсыпсыҡ
== Төрҙәштәре ==
* Сыбар барҡылдаҡ(''диал.'' ҡоролдаҡ)
* Мышар барҡылдағы (''диал.'' мышар турғайы, миләш сыпсығы,шоморт сыпсығы)
* Йырсы барҡылдаҡ (''диал.'' һайраусы барҡылдаҡ)
* Ҡыҙылбауыр барҡылдаҡ (''диал.'' юҡ)
* Ҡара барҡылдаҡ (''диал.'' ҡара турғай)
== Һылтанмалар ==
* http://www.ecosystema.ru/08nature/birds/139.php Рәсәй ҡоштары

== Әҙәбиәт ==
* Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. 1986 йыл Өфө. 98- се бит

[[Категория:Ҡоштар]]
Барҡылдаҡ ( урыҫ.деря́ба, лат. Turdus viscivorus) — турғай һымаҡтар отрядынан булған сыбар буҙ төҫтәге урманда йәшәүсе һайраусы ҡош.
 Ҡылыҡһырлама 
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡ. Яңғыҙ һәм күмәкләшеп йөрөйҙәр. Кешене күреп ҡалһа, тырҡылдап баш осонан оса башлай. Һырты көрәнһыу һоро. кәүҙәһенең аҫ яғы эре генә тамсы һымаҡ ҡара таптарп менән сыбарланған аҡ төҫтә. Йырсы барҡылдаҡтан ҙурыраҡ булыуы менән айырыла. Тауышы көслө
"барррҡ- барррҡ! Төрлө тауыш менән һыҙғырып һайрай..
 Йәшәү урыны 
Барҡылдаҡ Үҙәк Европаның урмандарында, парк, скверҙарында осрай. Ҡоштарҙың күпселеге ҡышҡа көньяҡ-көнбатын Европаға күсенә.
Парлашып аялайҙар. Оя эсен сөрөкләнгән ағас менән һылап сығалар. Ҡайһы саҡта ҡыҙыл балсыҡ менән һылайҙар.
Урмандарҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ағас ботаҡтарына оялай.
 Туҡланыуы 
Еләк, ағас һәм үлән орлоҡтары меән туҡлана. Яҙғыһын һәм йәйгеһен төрлө бөжәктәр аулай.
 Үрсеүе 
Инә ҡош ҡара таплы 4-6 бөртөк алһыу йомортҡа һала һәм ике аҙнаға яҡын баҫа. 12-15 көндән ҡауырһындары сыға, шулай ҙа ата- әсәләре тағы ла бер нисә көн ем менән туйындыра.

 Иҫкәрмәләр 

 Диалекттарҙа әйтелеше 
Сыбар барҡылдаҡ, муйыл барҡылдағы, дәүғош, дәүсыпсыҡ
 Төрҙәштәре 
 Сыбар барҡылдаҡ(диал. ҡоролдаҡ)
 Мышар барҡылдағы (диал. мышар турғайы, миләш сыпсығы,шоморт сыпсығы)
 Йырсы барҡылдаҡ (диал. һайраусы барҡылдаҡ)
 Ҡыҙылбауыр барҡылдаҡ (диал. юҡ)
 Ҡара барҡылдаҡ (диал.'' ҡара турғай)
 Һылтанмалар 
 http://www.ecosystema.ru/08nature/birds/139.php Рәсәй ҡоштары

 Әҙәбиәт 
 Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. 1986 йыл Өфө. 98- се бит

Категория:Ҡоштар