Кирәбе
{{ТП-Рәсәй|Кирәбе
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Кирәбе
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
 |изображение = Кирябинское - panoramio - Pesotsky.jpg
  |lat_deg = 54 | lat_min = 33 | lat_sec = 6
  |lon_deg = 59 | lon_min = 15 | lon_sec = 52
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Учалы районы
 |теҙмәләге район       = 
 | вид поселения        = ауыл советы
 | поселение           = Кирәбе ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Кирәбе
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав           = [[урыҫтар]]
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 485
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453725
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34791 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80253840001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Кирәбе''' ({{lang-ru|Кирябинское}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл. [[Кирәбе ауыл Советы (Учалы районы)|Кирәбе ауыл Советы]]ның административ үҙәге. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 485 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453725, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253840001.

== Географик урыны ==
Ауыл Урал йылғаһы бассейнына ҡараған Кирәбе йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы (ҡала)|Учалы]]): 40 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Учалы (станция)|Учалы]]): 32 км<ref name="ATU">{{АТУ РБ}}</ref><ref>{{БЭ2013|85919}}</ref>

== Тарихы ==
[[1767 йыл]]да Кирәбе йылғаһы буйында, Себер даруғаһы Ҡаратабын улусы биләмәләрендә Кирәбе баҡыр руднигы асыла. Кем уны асҡан — билдәһеҙ. Әммә рудник [[1827 йыл]]ға тиклем эшләй. Ул йылға исеменән Кирәбе тип атала, һуңғараҡ ул Златоуст заводы төҙөлөшө менән бәйле аҫаба ерҙәрен ҡалдырып китергә мәжбүр булған Ҡыуаҡан башҡорттары төйәге була<ref>{{ИСДБ|страница=29}}</ref>. 

[[XIX быуат]]тың 30-сы йылдарынан бында алтын сығара башлайҙар. Тәртип бында бик ҡаты булған, рудник менән десятник идара иткән, улар ғәйеплеләрҙе аяуһыҙ ҡамсылаған. Рудник һөргөн урыны була. 1773 йылда баш күтәргән башҡорттар, бөтә документацияһын юҡ итеп, 268 рудник кешеһен «әсирлеккә» ала һәм карателдәрҙән алып ҡасҡан да, уларҙы алыҫҡа, үҙҙәренең ауылдарына оҙатҡан.
1839 йылда Кирәбе руднигында 73 йортта 204 ир-егет, 213 ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнә. 1920 йылда 369 йортта 1899 кеше йәшәй<ref>{{ИСДБ|страница=29}}</ref>.

[[1866 йыл]]да 130 йортта 652 кеше йәшәгән. [[1900 йыл]]да сиркәү, сиркәү-мәхәллә мәктәбе, һыу тирмәне теркәлгән.

XX быуат башында хәҙерге статусын ала<ref name="К">{{БЭ2013|БЭ85919}}</ref>

== Бөгөнгөһө ==
Әлеге ваҡытта ауылда төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар<ref name="К" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1899||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||1204||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||1002||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||556||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||593||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||485||227||258||46,8||53,2
|-
|}
; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, Кирәбе ауылында урыҫ милләтлеләр (75 %) күпселекте тәшкил итә<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

1900 йылда 1143 кеше йәшәгән.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Яр урамы ({{lang-ru|Береговая улица}})
* Дауахана урамы ({{lang-ru|Больничная улица}})
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|Заречная улица}})
* Йәшел урам ({{lang-ru|Зеленая улица}})
* Ҡамыш тыҡрығы ({{lang-ru|Камышинский переулок}})
* Урман тыҡрығы ({{lang-ru|Лесной переулок}})
* Үҙән тыҡрығы ({{lang-ru|Логовой переулок}})
* Йәштәр тыҡрығы ({{lang-ru|Молодежный переулок}})
* Никольский урам ({{lang-ru|Никольская улица}})
* Почта урамы ({{lang-ru|Почтовая улица}})
* Яҡты урам ({{lang-ru|Светлая улица}})
* Күксин тыҡрыҡ ({{lang-ru|Сиреневый переулок}})
* Сәскә урамы ({{lang-ru|Цветочная улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})
* Цех урамы ({{lang-ru|Цеховая улица}})
* Мәктәп тыҡрығы ({{lang-ru|Школьный переулок}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000036.html Госсправка сайтында урамдар исеме]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85919}}
* {{ИСДБ|страница=29}}

{{Учалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]
Кирәбе () — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. Кирәбе ауыл Советының административ үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 485 кеше.
Почта индексы — 453725, ОКАТО коды — 80253840001.

 Географик урыны 
Ауыл Урал йылғаһы бассейнына ҡараған Кирәбе йылғаһы буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 40 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Учалы): 32 км

 Тарихы 
1767 йылда Кирәбе йылғаһы буйында, Себер даруғаһы Ҡаратабын улусы биләмәләрендә Кирәбе баҡыр руднигы асыла. Кем уны асҡан — билдәһеҙ. Әммә рудник 1827 йылға тиклем эшләй. Ул йылға исеменән Кирәбе тип атала, һуңғараҡ ул Златоуст заводы төҙөлөшө менән бәйле аҫаба ерҙәрен ҡалдырып китергә мәжбүр булған Ҡыуаҡан башҡорттары төйәге була. 

XIX быуаттың 30-сы йылдарынан бында алтын сығара башлайҙар. Тәртип бында бик ҡаты булған, рудник менән десятник идара иткән, улар ғәйеплеләрҙе аяуһыҙ ҡамсылаған. Рудник һөргөн урыны була. 1773 йылда баш күтәргән башҡорттар, бөтә документацияһын юҡ итеп, 268 рудник кешеһен «әсирлеккә» ала һәм карателдәрҙән алып ҡасҡан да, уларҙы алыҫҡа, үҙҙәренең ауылдарына оҙатҡан.
1839 йылда Кирәбе руднигында 73 йортта 204 ир-егет, 213 ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнә. 1920 йылда 369 йортта 1899 кеше йәшәй.

1866 йылда 130 йортта 652 кеше йәшәгән. 1900 йылда сиркәү, сиркәү-мәхәллә мәктәбе, һыу тирмәне теркәлгән.

XX быуат башында хәҙерге статусын ала

 Бөгөнгөһө 
Әлеге ваҡытта ауылда төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1899 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар1204 1959 йыл 15 ғинуар1002 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар556 2002 йыл 9 октябрь593 2010 йыл 14 октябрь48522725846,853,2
 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, Кирәбе ауылында урыҫ милләтлеләр (75 %) күпселекте тәшкил итәЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

1900 йылда 1143 кеше йәшәгән.

 Урамдары 

 Яр урамы ()
 Дауахана урамы ()
 Йылға аръяғы урамы ()
 Йәшел урам ()
 Ҡамыш тыҡрығы ()
 Урман тыҡрығы ()
 Үҙән тыҡрығы ()
 Йәштәр тыҡрығы ()
 Никольский урам ()
 Почта урамы ()
 Яҡты урам ()
 Күксин тыҡрыҡ ()
 Сәскә урамы ()
 Үҙәк урам ()
 Цех урамы ()
 Мәктәп тыҡрығы ()Госсправка сайтында урамдар исеме

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 

Категория:Учалы районы ауылдары