Яугилде (Ғафури районы)
{{ТП-Рәсәй|Яугилде
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Яугилде
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 8 | lat_sec = 53
  |lon_deg = 56 | lon_min = 31 | lon_sec = 5
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ғафури районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 226
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453060
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34740 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80221813006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Яугилде''' ({{lang-ru|Явгильды}}), халыҡсан исеме '''Самыш''' — [[Башҡортостан]]дың [[Ғафури районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 226 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453060, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80221813006.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||226||118||108||52,2||47,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[башҡорттар]] (98 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009'. Excel форматында ҡушымта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }} {{ref-ru}}</ref>.
== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Красноусольский]]): 34 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Бурлы]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 53 км

== Тарихы ==
Яугилде ауылы уға нигеҙ һалыусы Яугилде тигән кеше исеме менән атап йөрөтөлә. Яугилде тураһында мәғлүмәттәр булмаһа ла, VII  ревизия материалдары буйынса уның 70 йәшлек улы Ҡәҙерғол Яугилдин, ейәне Ишморат һәм бүләсәләре Солтанморат, Байбулат, Байгилде Ишморатовтар булыуы билдәле. Яугилденең кесе улы Рахманғол, ейәне Ниғмәтулла икәнлеге билдәле. Оло улының тыуған йылы ауылдың барлыҡҡа килеү йылы менән тап килергә мөмкин (XVIII быуаттың уртаһы).

Ауылдың икенсе атамаһы ла бар – Самыш. Самыш исемле хорунжий йәшәгән. [[1812 йылғы Ватан һуғышы]]нда Яугилденән Кинйәбулат Кусяпҡолов һәм Ҡанмырҙа Кәйепҡолов ҡатнашҡанлығы билдәле.<ref>{{ИСДБ|страница=159}}</ref>

== Ауылдан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәр ==
* [[Сәлимов Ниязбай Булатбай улы]] ([[27 сентябрь]] [[1958]]) — [[башҡорт]] яҙыусыһы һәм журналисы, филология фәндәре кандидаты, [[Жәлил Кейекбаев]] исемендәге премия лауреаты. 2011 йылдан [[Башҡортостан (гәзит)|«Башҡортостан» гәзитенең]] баш мөхәррире.

== Фоторәсем ==
<gallery>
Яугильды.jpg
Школа в Явгильдях.jpg
Мечеть в Явгильдах.jpg
</gallery>

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. {{ref-ru}}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/86321/ 1950 йылға ревизия мәғлүмәте(Материалы ревизских сказок по: Явгильдина д., Стерлитамакский уезд, 8 башк. к-н; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 658)]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/1917/13471/ Яугилде ауылы 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкаларында (Материалы поземельной переписи 1917 года по: с. Явгильдино (Старые Явгильды 1 к.), Стерлитамакский уезд, Кси-Табынская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 4188)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422001128/https://basharchive.ru/census/1917/13471/ |date=2021-04-22 }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ғафури районы ауылдары}}

[[Категория:Ғафури районы ауылдары]]
Яугилде (), халыҡсан исеме Самыш — Башҡортостандың Ғафури районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 226 кеше.
Почта индексы — 453060, ОКАТО коды — 80221813006.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь22611810852,247,8

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (98 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009'. Excel форматында ҡушымта  .
 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Красноусольский): 34 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Бурлы): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 53 км

 Тарихы 
Яугилде ауылы уға нигеҙ һалыусы Яугилде тигән кеше исеме менән атап йөрөтөлә. Яугилде тураһында мәғлүмәттәр булмаһа ла, VII  ревизия материалдары буйынса уның 70 йәшлек улы Ҡәҙерғол Яугилдин, ейәне Ишморат һәм бүләсәләре Солтанморат, Байбулат, Байгилде Ишморатовтар булыуы билдәле. Яугилденең кесе улы Рахманғол, ейәне Ниғмәтулла икәнлеге билдәле. Оло улының тыуған йылы ауылдың барлыҡҡа килеү йылы менән тап килергә мөмкин (XVIII быуаттың уртаһы).

Ауылдың икенсе атамаһы ла бар – Самыш. Самыш исемле хорунжий йәшәгән. 1812 йылғы Ватан һуғышында Яугилденән Кинйәбулат Кусяпҡолов һәм Ҡанмырҙа Кәйепҡолов ҡатнашҡанлығы билдәле.

 Ауылдан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәр 
 Сәлимов Ниязбай Булатбай улы (27 сентябрь 1958) — башҡорт яҙыусыһы һәм журналисы, филология фәндәре кандидаты, Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты. 2011 йылдан «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире.

 Фоторәсем 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. 
 1950 йылға ревизия мәғлүмәте(Материалы ревизских сказок по: Явгильдина д., Стерлитамакский уезд, 8 башк. к-н; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 658)
 Яугилде ауылы 1917 йылғы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу карточкаларында (Материалы поземельной переписи 1917 года по: с. Явгильдино (Старые Явгильды 1 к.), Стерлитамакский уезд, Кси-Табынская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 4188) 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ғафури районы ауылдары