Урмантау (Салауат районы)
{{НП+Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Урмантау
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Урмантау}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 55 |lat_min = 28 |lat_sec = 19
 | lon_deg                  = 57 |lon_min = 42 |lon_sec = 34
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Салауат районы{{!}}Салават
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл советы
 | поселение                = Таймый ауыл Советы (Салауат районы){{!}}Таймый
 | поселение в таблице      = 
 | C в регион               = юҡ
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Урмантау | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Урмантау | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]], [[урыҫтар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452494
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80247855004
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Урмантау''' ({{lang-ru|Урмантау}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Салауат районы]]ндағы ауыл Советы үҙәге. 2008 йылға тиклем [[Урмантау ауыл Советы (Салауат районы)|Урмантау ауыл Советы]]на ҡараған. Әлеге ваҡытта Урмантау [[Таймый ауыл Советы (Салауат районы)|Таймый ауыл Советы]] биләмәһенә инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452494, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80247855004.

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Малаяҙ]]): 61 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Кропачёв (станция)|Кропачёво]]): 90 км

Урмантау ауылы [[Йүрүҙән]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Малаяҙ]] ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан һәм [[Кропачёв (станция)|Кропачёво]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан 89 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|76085}}</ref>. 

== Тарихы ==
Урмантау ауылы [[XX быуат]]тың 40-сы йылдары аҙағында, дәүләт ихтыяжына урман әҙерләү менән бәйле, ҡасаба булараҡ ойошторола<ref>{{БЭ2013|76085}}</ref>. 

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
{| class="wikitable"
|-
|[[1945]] || Урмантау ауыл Советы|| Малаяҙ районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Урмантау ауыл Советы || Салауат районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы  
|-
|[[2008]] || Таймый ауыл Советы || Салауат районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
| || || || ||
|}<ref>Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}</ref>

== Ауылдың XX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше ==
[[2005 йыл]]дан хәҙерге статусына эйә була<ref>{{БЭ2013|76085}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Урмантауҙа [[башҡорттар]], [[урыҫтар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]). 

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||1835||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||863||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||483||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||357||169||188||47,3||52,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Бөгөнгө ауыл == 
Урмантау ауылында төп [[мәктәп]], фельдшер-акушерский пункты, клуб бар.

== Билдәле кешеләре ==
* [[Булатова Әлфирә Хәйретдин ҡыҙы]] (Ҡыҙ фамилияһы — Миңлеғәлиева, [[5 март]] [[1953 йыл]]) — сәнәғәт эшмәкәре, электр техникаһы инженеры. «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» (2000). [[Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе]]нең махсус элемтә бүлеге мөдире (1998 йылдан алып).

== Хәтер ==

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Урман урамы ({{lang-ru|}} Лесная (улица)
* Беренсе Май урамы ({{lang-ru|}} Первомайская (улица)
* Үҙәк урамы — ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|}} Набережная (улица)
* Һал ағыҙыу урамы ({{lang-ru|}} Сплавная (улица)
* Мәктәп урамы — ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
* Таулы урамы — ({{lang-ru|}} Нагорная (улица)
* Урал урамы — ({{lang-ru|}} Уральская (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/salavatskiy-rayon/selo-urmantau/ Карта д. Урмантау. Улицы]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
;Ер-һыу атамалары
''Йылғалар:''
* [[Йүрүҙән]]
''Шишмәләр:''

''Тауҙар, ҡаялар, мәмерйәләр'':

* '''Сабаҡай ҡаяһы'''

* '''Бағанаташ''' 

''Тарихи ҡомартҡы:''
* '''Урмантау мәмерйәһе''' (1-се Атаутамаҡ). [[Салауат районы]]ндағы Урмантау ауылынан көнсығышҡа табан 2 км алыҫлыҡта [[Йүрүҙән]] йылғаһы үҙәненең уң битләүендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, аҫҡы пермдең әртә ярусы эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Төньяҡ‑көнбайыш һәм төньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле каньон һәм туннель формаһындағы коридорҙарҙан торған лабиринт һымаҡ. Оҙонлоғо 621 м, тәрәнлеге 36 м, уртаса киңлеге 2,0 м, уртаса бейеклеге 3,7 м, амплитудаһы 36 м, майҙаны 1004 м², күләме 3767 м³. Тәрән карст упҡынындағы мәмерйә ауыҙынан (киңлеге 1,0 м, бейеклеге 1,5 м) һикәлтәләр һәм ҡоҙоҡтар менән берләшкән 2 ҡатлы коридорҙар лабиринты башлана. Иҙәне балсыҡ, ваҡ таштар менәнн ҡапланған; үтә туйындырылған ҡабыҡ һымаҡ һарҡымдар, сталактиттар һәм сталагмиттар бар. Мәмерйә ҡоро, ауыҙы тирәһендә йәйгә тиклем боҙ һаҡлана. Мәмерйә эсендә ярғанаттар йәшәй.

Мәмерйә [[XX быуат]]тың 60-сы йылдарында осраҡлы рәүештә (ошонда йәшәүсе кеше ҡолап төшә) табыла. Артабанғы тикшеренеүҙәр бында тәүтормош кешеһенең торағы булғанын раҫлай<ref>[https://geopark-yangantau.ru/nasledie-prirody/urmantauskaya-peshchera/ ПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127030415/https://geopark-yangantau.ru/nasledie-prirody/urmantauskaya-peshchera/ |date=2022-01-27 }}</ref>.

''Ялан-бесәнлектәр:''

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Мырҙалар]]

== Әҙәбиәт ==
Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
*  Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 103-116 сс. Мурзаларская волость – 304 с. — ISBN 5—295—02843—7{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|76085}}
* [https://mapdata.ru/bashkortostan/salavatskiy-rayon/selo-urmantau/ Карта д. Урмантау. Улицы]
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* [https://yandex.ru/video/preview/?text=%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%83%20%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD&path=yandex_search&parent-reqid=1647758839484945-1076014594707018615-sas2-0288-sas-l7-balancer-8080-BAL-5176&from_type=vast&filmId=15231952036821857479 Урмантау и Усть-Атавка]
* [https://geopark-yangantau.ru/nasledie-prirody/urmantauskaya-peshchera/ ПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127030415/https://geopark-yangantau.ru/nasledie-prirody/urmantauskaya-peshchera/ |date=2022-01-27 }}

'''Ҡалын яҙылыш'''== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Salavat-stub}}
{{Салауат районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Салауат районы ауылдары]]
[[Категория:Йүрүҙән буйындағы тораҡ пункттар]]
[[Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары]]
Урмантау () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл Советы үҙәге. 2008 йылға тиклем Урмантау ауыл Советына ҡараған. Әлеге ваҡытта Урмантау Таймый ауыл Советы биләмәһенә инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше.
Почта индексы — 452494, ОКАТО коды — 80247855004.

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 61 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Кропачёво): 90 км

Урмантау ауылы Йүрүҙән йылғаһы буйында, район үҙәге Малаяҙ ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан һәм Кропачёво (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан 89 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. 

 Тарихы 
Урмантау ауылы XX быуаттың 40-сы йылдары аҙағында, дәүләт ихтыяжына урман әҙерләү менән бәйле, ҡасаба булараҡ ойошторола. 

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

1945  Урмантау ауыл Советы Малаяҙ районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Урмантау ауыл Советы  Салауат районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы  2008  Таймый ауыл Советы  Салауат районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.

 Ауылдың XX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше 
2005 йылдан хәҙерге статусына эйә була.

 Халыҡ һаны 
Урмантауҙа башҡорттар, урыҫтар йәшәй (2002). 

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1959 йыл 15 ғинуар1835 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар863 2002 йыл 9 октябрь483 2010 йыл 14 октябрь35716918847,352,7

 Бөгөнгө ауыл  
Урмантау ауылында төп мәктәп, фельдшер-акушерский пункты, клуб бар.

 Билдәле кешеләре 
 Булатова Әлфирә Хәйретдин ҡыҙы (Ҡыҙ фамилияһы — Миңлеғәлиева, 5 март 1953 йыл) — сәнәғәт эшмәкәре, электр техникаһы инженеры. «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» (2000). Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең махсус элемтә бүлеге мөдире (1998 йылдан алып).

 Хәтер 

 Урамдары 

 Урман урамы ( Лесная (улица)
 Беренсе Май урамы ( Первомайская (улица)
 Үҙәк урамы — ( Центральная (улица)
 Яр буйы урамы ( Набережная (улица)
 Һал ағыҙыу урамы ( Сплавная (улица)
 Мәктәп урамы — ( Школьная (улица)
 Таулы урамы — ( Нагорная (улица)
 Урал урамы — ( Уральская (улица)Карта д. Урмантау. Улицы

 Тирә-яҡ мөхит 
Ер-һыу атамалары
Йылғалар:
 Йүрүҙән
Шишмәләр:

Тауҙар, ҡаялар, мәмерйәләр:

 Сабаҡай ҡаяһы

 Бағанаташ 

Тарихи ҡомартҡы:
 Урмантау мәмерйәһе (1-се Атаутамаҡ). Салауат районындағы Урмантау ауылынан көнсығышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Йүрүҙән йылғаһы үҙәненең уң битләүендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, аҫҡы пермдең әртә ярусы эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Төньяҡ‑көнбайыш һәм төньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле каньон һәм туннель формаһындағы коридорҙарҙан торған лабиринт һымаҡ. Оҙонлоғо 621 м, тәрәнлеге 36 м, уртаса киңлеге 2,0 м, уртаса бейеклеге 3,7 м, амплитудаһы 36 м, майҙаны 1004 м², күләме 3767 м³. Тәрән карст упҡынындағы мәмерйә ауыҙынан (киңлеге 1,0 м, бейеклеге 1,5 м) һикәлтәләр һәм ҡоҙоҡтар менән берләшкән 2 ҡатлы коридорҙар лабиринты башлана. Иҙәне балсыҡ, ваҡ таштар менәнн ҡапланған; үтә туйындырылған ҡабыҡ һымаҡ һарҡымдар, сталактиттар һәм сталагмиттар бар. Мәмерйә ҡоро, ауыҙы тирәһендә йәйгә тиклем боҙ һаҡлана. Мәмерйә эсендә ярғанаттар йәшәй.

Мәмерйә XX быуаттың 60-сы йылдарында осраҡлы рәүештә (ошонда йәшәүсе кеше ҡолап төшә) табыла. Артабанғы тикшеренеүҙәр бында тәүтормош кешеһенең торағы булғанын раҫлайПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ .

Ялан-бесәнлектәр:

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Мырҙалар

 Әҙәбиәт 
Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
  Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 103-116 сс. Мурзаларская волость – 304 с. — ISBN 5—295—02843—7

 Һылтанмалар 
 
 Карта д. Урмантау. Улицы
  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Урмантау и Усть-Атавка
 ПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ 

Ҡалын яҙылыш== Иҫкәрмәләр ==

Категория:Салауат районы ауылдары
Категория:Йүрүҙән буйындағы тораҡ пункттар
Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары