Ҡурпысыҡ
{{Таксон
| name               = Ҡурпысыҡ
| regnum             = Хайуандар
| image file         = Scolopax rusticola.jpg
| image title        = 
| image descr        = 
| parent             = Scolopax
| rang               = Төр
| latin              = Scolopax rusticola
| author             = [[Линней, Карл|Linnaeus]], [[1758]]
| syn                =
| typus              =
| children name      = 
| children           =
* ''S. r. rusticola''
* ''S. r. ultimus''
| range map          = 
| range legend       = 
| iucnstatus         = LC
| wikispecies        = Scolopax rusticola
| commons            = Category:Scolopax rusticola
| iucn               = 106002978
| itis               = 176578
| ncbi               = 100826
| eol                = 79046
}}
[[File:Scolopax rusticola rusticola MHNT.ZOO.2010.11.116.8.jpg|thumb| ''Scolopax rusticola rusticola'']]

'''Ҡурпысыҡ, урман өйрәге''' ({{lang-ru|Вальдшнеп}}, {{lang-lat|Scolopax rusticola}}) — Европаның һәм Азияның еүеш урмандарында йәшәй, бөжәктәр менән аҙыҡлана торған, һунар өсөн мөһим булған күсмә [[ҡоштар|ҡош]].

== Ҡылыҡһырлама ==
Ҙурлығы [[күгәрсен]]дәй. Күберәк ерҙән йөрөүсе оҙон суҡышлы бик һаҡ ҡош. Аҙыҡ эҙләргә башлыса эңерҙә генә сыға. Көтмәгәндә, аяҡ аҫтынан осоп китә һәм тура өҫкә күтәрелеп, шунан ғына алға оса, был ваҡытта тамаҡ ҡырғандағы һымаҡ тауыш сығара. Бик сыбар ҡош. Дөйөм төҫө һарғылт ерән. Башына, һыртына һәм ҡанаттарына ҡара таптар һибелгән, кәүҙәһенең аҫ яғы нәҙек ҡара-көрән һыҙатлы. Ҙур ҡара күҙе елкәһенә яҡын урынлашҡан, [[һаралйын]] һәм [[зырҡыуыт]]тан ҙурыраҡ булыуы менән айырыла.
[[Рәсем:Woodcock earthworm.jpg|right|thumb|250px|Төп ризыҡтары — [[селәүсен]]дәр]]

== Тауышы ==
Төрлө киҫкен генә тауыштар сығара: «ҡатх», «турх», «тахҡ» йәки «сип».

== Йәшәү рәүеше ==
Еүеш һәм йомшаҡ тупраҡлы урмандарҙа йәшәй. Башлыса ямғыр селәүсене, ҡайһы ваҡыт төрлө бөжәктәр, еләк менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Түңгәктәрҙә, үлән төптәрендә, тамыр араларында оялай. Ваҡ ҡына ҡыҙыл төртөклө 4 бөртөк һарғылт көрән йомортҡаһы була. Ите өсөн аулайҙар.

== Әҙәбиәт ==
* [[Э. Ф. Ишбирҙин]]. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986 йыл. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90
* Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)

== Һылтанмалар ==
{{БЭ2013|index.php/read/8-statya/7500-urpysy}}

[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
[[Категория:ҡурпысыҡтар]]
[[Категория:Евразия ҡоштары]]
[[Категория:Кейек]]
[[Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар]]
Ҡурпысыҡ, урман өйрәге (, ) — Европаның һәм Азияның еүеш урмандарында йәшәй, бөжәктәр менән аҙыҡлана торған, һунар өсөн мөһим булған күсмә ҡош.

 Ҡылыҡһырлама 
Ҙурлығы күгәрсендәй. Күберәк ерҙән йөрөүсе оҙон суҡышлы бик һаҡ ҡош. Аҙыҡ эҙләргә башлыса эңерҙә генә сыға. Көтмәгәндә, аяҡ аҫтынан осоп китә һәм тура өҫкә күтәрелеп, шунан ғына алға оса, был ваҡытта тамаҡ ҡырғандағы һымаҡ тауыш сығара. Бик сыбар ҡош. Дөйөм төҫө һарғылт ерән. Башына, һыртына һәм ҡанаттарына ҡара таптар һибелгән, кәүҙәһенең аҫ яғы нәҙек ҡара-көрән һыҙатлы. Ҙур ҡара күҙе елкәһенә яҡын урынлашҡан, һаралйын һәм зырҡыуыттан ҙурыраҡ булыуы менән айырыла.
right|thumb|250px|Төп ризыҡтары — селәүсендәр

 Тауышы 
Төрлө киҫкен генә тауыштар сығара: «ҡатх», «турх», «тахҡ» йәки «сип».

 Йәшәү рәүеше 
Еүеш һәм йомшаҡ тупраҡлы урмандарҙа йәшәй. Башлыса ямғыр селәүсене, ҡайһы ваҡыт төрлө бөжәктәр, еләк менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Түңгәктәрҙә, үлән төптәрендә, тамыр араларында оялай. Ваҡ ҡына ҡыҙыл төртөклө 4 бөртөк һарғылт көрән йомортҡаһы була. Ите өсөн аулайҙар.

 Әҙәбиәт 
 Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986 йыл. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90
 Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)

 Һылтанмалар 

Категория:Башҡортостан ҡоштары
Категория:ҡурпысыҡтар
Категория:Евразия ҡоштары
Категория:Кейек
Категория:1758 йылда тасуирланған хайуандар