Боҙаяҙ
{{Ук}}
'''Боҙаяҙ''' ({{lang-ru|Бузовьязы}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ҡырмыҫҡалы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1492 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453149, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80235815001.

== Тарих ==
[[Мишәрҙәр]] [[Борай районы|Борай]] яҡтарынан килгәндәр һәм [[Иҫке Мерәҫ]] (хәҙер ауыл [[Дәүләкән районы|Дәүләкән районына]] инә) ауылында йәшәүсе Стәрлетамаҡ өйәҙе [[Нуғай даруғаһы|Нуғай даруғаһының]] [[Меңле (ҡәбилә)|Өршәк-Мең]] [[Волость|олоҫы]] [[башҡорттар]]ынан алгандар. Улар ерҙе 20 йылға арендаға алып тора. Һуңынан килешеү яңынан илле йылға оҙайтыла. Башта ауылға нигеҙ һалыусы Мөслим Ҡәныбәков хөрмәтенә ''Мөслим'' тейеп атала, һуңынан ауылга Боҙаяҙ йылғаһы исеме эйәрә. 1920 йылда Боҙаяҙҙа 957 йортта 3748 кеше йәшәй<ref>Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с. Страница 181.</ref>.

1935-1956 йылдарҙа – ''[[Боҙаяҙ районы]]'' үҙәғе.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||1492||701||791||47,0||53,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}'''Милли состав:'''

Ауылдың төп халҡы [[татарҙар]] ([[Мишәрҙәр|мишәр татарҙары]]) - 53%<ref>2002 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса</ref>

== Мәҙәниәт ==
Аулда китапхана, мәҙәниәт йорто бар.

Бер нисә аулдың халҡын ҡабул иткән дауаһана бар һәм дарыухана эшләй.

Мәсет, почта бүлеге һәм мәктәп менән балалар баҡсаһы бар.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ҡырмыҫҡалы (ауыл)|Ҡырмыҫҡалы]]): 26 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Ҡарлыман (Ҡырмыҫҡалы районы)|Ҡарлыман]]): 39 км
<gallery>
Бузовьязинская мечеть.jpg|Боҙаяҙ мәсете
Бузовьязинская мечеть 4.jpg
Бузовьязинская мечеть 2.jpg
Бузовьязинская мечеть 5.jpg
Бузовьязы.jpg
Дом культуры в Бузовьязах.jpg
</gallery>

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Булгакова Дилә Хәмзә ҡыҙы]] (11.07.1937) — шағир, прозаик. 1997 йылдан [[Башҡортостан Республикаһы]] һәм [[Рәсәй Федерацияһы]] Яҙыусылар союздары ағзаһы. 
*[[Әсәнов Фәнил Абдулһаҙый улы]] (30 декабрь 1929 йыл — 30 ғинуар 1995 йыл) — журналист, [[Әҙәбиәт|яҙыусы]], [[Шиғриәт|шағир]] һәм [[Драма|драматург]], йәмәғәт эшмәкәре. [[РСФСР]]-ҙың (1980) һәм [[Башҡорт АССР-ы|Башҡорт АССР-ының]] атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре
* [[Әбдиев Рифғәт Фәйез улы]] (22.12.1926) ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1996).
* [[Ҡәнзәфәр Усаев]] (1738, Нуғай даруғаһы, Саҡмағош ауылы — 10 июль 1804, Балтик Порты, хәҙерге Палдиски, Эстония) — Е. И. Пугачевтың күренекле көрәштәше. 1757 йылдан Боҙаяҙ ауылында мулла була, 1762 йылдан — мишәр сотнигы.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/2331-bo-aya-yrmy-aly-r-nynda-y-auyl}} {{V|20|12|2018}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ҡырмыҫҡалы районы ауылдары}}

[[Категория:Ҡырмыҫҡалы районы ауылдары]]
Боҙаяҙ () — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1492 кеше.
Почта индексы — 453149, ОКАТО коды — 80235815001.

 Тарих 
Мишәрҙәр Борай яҡтарынан килгәндәр һәм Иҫке Мерәҫ (хәҙер ауыл Дәүләкән районына инә) ауылында йәшәүсе Стәрлетамаҡ өйәҙе Нуғай даруғаһының Өршәк-Мең олоҫы башҡорттарынан алгандар. Улар ерҙе 20 йылға арендаға алып тора. Һуңынан килешеү яңынан илле йылға оҙайтыла. Башта ауылға нигеҙ һалыусы Мөслим Ҡәныбәков хөрмәтенә Мөслим тейеп атала, һуңынан ауылга Боҙаяҙ йылғаһы исеме эйәрә. 1920 йылда Боҙаяҙҙа 957 йортта 3748 кеше йәшәйАсфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с. Страница 181..

1935-1956 йылдарҙа – Боҙаяҙ районы үҙәғе.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь149270179147,053,0
Милли состав:

Ауылдың төп халҡы татарҙар (мишәр татарҙары) - 53%2002 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса

 Мәҙәниәт 
Аулда китапхана, мәҙәниәт йорто бар.

Бер нисә аулдың халҡын ҡабул иткән дауаһана бар һәм дарыухана эшләй.

Мәсет, почта бүлеге һәм мәктәп менән балалар баҡсаһы бар.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 26 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡарлыман): 39 км

 Билдәле шәхестәр 
 Булгакова Дилә Хәмзә ҡыҙы (11.07.1937) — шағир, прозаик. 1997 йылдан Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы Яҙыусылар союздары ағзаһы. 
Әсәнов Фәнил Абдулһаҙый улы (30 декабрь 1929 йыл — 30 ғинуар 1995 йыл) — журналист, яҙыусы, шағир һәм драматург, йәмәғәт эшмәкәре. РСФСР-ҙың (1980) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре
 Әбдиев Рифғәт Фәйез улы (22.12.1926) ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1996).
 Ҡәнзәфәр Усаев (1738, Нуғай даруғаһы, Саҡмағош ауылы — 10 июль 1804, Балтик Порты, хәҙерге Палдиски, Эстония) — Е. И. Пугачевтың күренекле көрәштәше. 1757 йылдан Боҙаяҙ ауылында мулла була, 1762 йылдан — мишәр сотнигы.

 Һылтанмалар 
  
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ҡырмыҫҡалы районы ауылдары