Дүртөйлө (Дәүләкән районы)
{{БМ|Дүртөйлө (мәғәнәләр)}}
{{НП+Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Дүртөйлө
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Дюртюли}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 8 |lat_sec = 35
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 4 |lon_sec = 5
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Дәүләкән районы
 | район в таблице          = Дәүләкән районы
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Көрмәнкәй аыул Советы
 | поселение в таблице      = Көрмәнкәй ауыл Советы (Дәүләкән районы)
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1695 
 | первое упоминание        = 1795
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Дюртюли (Давлекановский район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Дюртюли (Давлекановский район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав     = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453402
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80222828001
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Дүртөйлө''' ({{lang-ru|Дюртюли}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дәүләкән районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 317 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453402, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80222828001.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||317||146||171||46,1||53,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 14 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 14 км

== Тарихы ==
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 14 саҡрым алыҫлыҡта [[Дим]] йылғаһы буйында урынлашҡан. 1865 йылға тиклем Яйыҡ-Ҫыбы-Мең, 1865—1926 йылдарҙа Әлшәй районы,1926-1930 йылдарҙа Дәүләкән улусында, 1930 йылдан Дәүләкән районында.1919-1923 Дүртөйлө ауыл Советы, 1926 йылдан Көрмәнкәй ауыл Советы составында.1870 йылда советник Александр Фёдорович Раёв Бәләбәй өйәҙе Дүртөйлө участкаһынан 1298 дисәтинә ер алғаны теркәлгән. Ауылға 1735 йылға тиклем Нуғай даруғаһы Яйыҡ‑Ҫыбы-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә керҙәшлек килешеүе буйынса [[Бөрйән]] улусы башҡорттары нигеҙ һала. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1695 йылдан документтарҙа күренә. 1795 йылда 15 йортта яһаҡлы татарҙар менән бергә 70 кеше йәшәгән, 1865 йылда 65 йортта — 343 кеше. Малсылыҡҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда 4 һыу тирмәне, бакалея кибете теркәлгән. Совет осоронда ауыл халҡы «Башкурдистан», Салауат исемендәге колхозда эшләй.
Халҡы: 1906 йылда — 369 кеше; 1920 йылда — 460 кеше; 1939 йылда — 387 кеше; 1959 йылда — 371 кеше; 1989 йылда — 323 кеше; 2002 йылда — 308 кеше; 2010 йылда — 317 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Дәүләкән гимназияһы № 3 филиалы), мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 470-се б. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411101532/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 |date=2022-04-11 }}</ref><ref>{{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=178—181 б.б. }}</ref>.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/059/000023.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Дүртөйлө ауылы ]</ref>

Дим урамы ({{lang-ru|Дёмская (улица)}})

Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|Мира (улица)}})

Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})

Ярыштау урамы ({{lang-ru|Ярыштау (улица)}})

== Археологик ҡомартҡылар ==

Ауылдан 1,5 саҡрым алыҫлыҡта [[Бура мәҙәниәте]]нә ҡараған Дүртөйлө ҡурғандары урынлашҡан.

Сәхәбә ерләнгән тау. {{Цитата|Ауыл эргәһендәге тауҙа Мөхәммәт бәйғәмбәрҙең илсеһе, сәхәбә Усман Ярыштауҙа ерләнеүе тураһында халыҡ электән белгән. Был хаҡта Дәүләкәндең тарихты һәм туған яҡты өйрәнеү музейында ла мәғлүмәттәр һаҡлана. Бөйөк Ватан һуғышына тиклем сәхәбә ерләнгән урында кәшәнә лә торған, әммә совет власы нығын­ған һайын дини йолалар менән бергә ҡоролмалар ҙа юҡҡа сыға­рыл­ған. Оҙаҡ йылдар Ярыштау башында ҡәберҙең урыны ғына беленеп торған. 2014 йылда ҡәберлеге кәртәләп алына һәм таҡтаташ ҡуйыла.<ref>[https://www.ye02.ru/jaylytar-arhivy/print:page,1,8483-yaryshtau-a-izge-uryn.html «Йәшлек» гәзите]</ref>}}

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Мөхәрәмов Нурғәли Исмәғил улы]] (1924—2018) — педагогик хеҙмәт ветераны, йәмәғәт эшмәкәре.
* [[Хоҙайғолова Рәмилә Ниғмәтйән ҡыҙы]] (12.10.1942) — театр актёры, 1967 йылдан [[СССР]] Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның халыҡ артисы (1989).

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|81672}}{{V|21|04|2022}}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 470-се б. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411101532/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 |date=2022-04-11 }}
* {{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=178—181 б.б. }}

{{Дәүләкән районы ауылдары}}

[[Категория:Дәүләкән районы ауылдары]]
[[Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар]]
Дүртөйлө () — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 317 кеше.
Почта индексы — 453402, ОКАТО коды — 80222828001.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь31714617146,153,9

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 14 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 14 км

 Тарихы 
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 14 саҡрым алыҫлыҡта Дим йылғаһы буйында урынлашҡан. 1865 йылға тиклем Яйыҡ-Ҫыбы-Мең, 1865—1926 йылдарҙа Әлшәй районы,1926-1930 йылдарҙа Дәүләкән улусында, 1930 йылдан Дәүләкән районында.1919-1923 Дүртөйлө ауыл Советы, 1926 йылдан Көрмәнкәй ауыл Советы составында.1870 йылда советник Александр Фёдорович Раёв Бәләбәй өйәҙе Дүртөйлө участкаһынан 1298 дисәтинә ер алғаны теркәлгән. Ауылға 1735 йылға тиклем Нуғай даруғаһы Яйыҡ‑Ҫыбы-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә керҙәшлек килешеүе буйынса Бөрйән улусы башҡорттары нигеҙ һала. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1695 йылдан документтарҙа күренә. 1795 йылда 15 йортта яһаҡлы татарҙар менән бергә 70 кеше йәшәгән, 1865 йылда 65 йортта — 343 кеше. Малсылыҡҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда 4 һыу тирмәне, бакалея кибете теркәлгән. Совет осоронда ауыл халҡы «Башкурдистан», Салауат исемендәге колхозда эшләй.
Халҡы: 1906 йылда — 369 кеше; 1920 йылда — 460 кеше; 1939 йылда — 387 кеше; 1959 йылда — 371 кеше; 1989 йылда — 323 кеше; 2002 йылда — 308 кеше; 2010 йылда — 317 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Башланғыс мәктәп (Дәүләкән гимназияһы № 3 филиалы), мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет барА. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 470-се б.  .

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Дүртөйлө ауылы 

Дим урамы ()

Тыныслыҡ урамы ()

Мәктәп урамы ()

Ярыштау урамы ()

 Археологик ҡомартҡылар 

Ауылдан 1,5 саҡрым алыҫлыҡта Бура мәҙәниәтенә ҡараған Дүртөйлө ҡурғандары урынлашҡан.

Сәхәбә ерләнгән тау. 

 Билдәле шәхестәр 
 Мөхәрәмов Нурғәли Исмәғил улы (1924—2018) — педагогик хеҙмәт ветераны, йәмәғәт эшмәкәре.
 Хоҙайғолова Рәмилә Ниғмәтйән ҡыҙы (12.10.1942) — театр актёры, 1967 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989).

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 470-се б.  
 

Категория:Дәүләкән районы ауылдары
Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар