Шемәк
{{Ук}}
'''Шемәк''' ({{lang-ru|Шемяк}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Өфө районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 428 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 450514, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80252875005.

== Тарихы ==
1800-се йылдарҙа әлеге Шемәк ауылы урынында  Казанка ауылы булған, ә янындағы  [[Шемәк (йылға)|Шемәк йылға]]һы буйында башлыса [[башҡорттар]] йәшәгән. 

Риүәйәттәрҙән күренеүенсә, барщина булған осорҙа бында 4 баяр ерҙәрҙе биләп алған булған. Улар ауылға [[урыҫтар]]ҙы күсереп килтереп ултыртҡан. Бер баярҙың йорто ауылдың уртаһында сиркәү янында һалынған булған, шуның өйөн шемәк өйө тип атап йөрөгәндәр. Ауылдың атамаһы ла шунан киткән тип һанайҙар. 

Ауылда шулай уҡ бер ҡыҙыҡ  легенда һаҡланған: ауыл байҙары араһында Надежда Андреевна Глухарева тигән ҡатын булған. Уның нәҫел-нәсәбе булмаған, вафатынан 25  йыл алда васыятнамә яҙып ҡуйған булған. Ул ҡағыҙҙа үҙен Пугачев баш күтәреүселәренән ҡотҡарып ҡалған өсөн ауыл крәҫтиәндәре барщинанан азат ителә һәм уларға ер биләмәһе бирелә тип яҙылған булған.  
 
Уҙған быуаттағы Октябрь революцияһына тиклем васыятнамәгә ҡул ҡуйылған көндө  «Байбисәнең иҫтәлеге көнө» тип билдәләп килгәндәр <ref>http://nailtimler.com/bashkortostan/ufimskiy_rayon/ufimskiy_rayon_shemjak.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161219121935/http://nailtimler.com/bashkortostan/ufimskiy_rayon/ufimskiy_rayon_shemjak.html |date=2016-12-19 }}</ref> , <ref>https://bashkortostan02.livejournal.com/105606.html</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||428||209||219||48,8||51,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Өфө]]): 47 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Октябрьский (Өфө районы)|Октябрьский]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Алкино): 19 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ивушкин Владимир Иванович]] (9.06.1942—12.03.1999), «(9.06.1942—12.03.1999), хеҙмәт алдынғыһы. 1965—1993 йылдарҙа «Союзтелефонстрой» тресының монтажсы-йәбештереүсеһе. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Өфө районы ауылдары}}

[[Категория:Өфө районы ауылдары]]
Шемәк () — Башҡортостан Республикаһының Өфө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 428 кеше булған.
Почта индексы — 450514, ОКАТО коды — 80252875005.

 Тарихы 
1800-се йылдарҙа әлеге Шемәк ауылы урынында  Казанка ауылы булған, ә янындағы  Шемәк йылғаһы буйында башлыса башҡорттар йәшәгән. 

Риүәйәттәрҙән күренеүенсә, барщина булған осорҙа бында 4 баяр ерҙәрҙе биләп алған булған. Улар ауылға урыҫтарҙы күсереп килтереп ултыртҡан. Бер баярҙың йорто ауылдың уртаһында сиркәү янында һалынған булған, шуның өйөн шемәк өйө тип атап йөрөгәндәр. Ауылдың атамаһы ла шунан киткән тип һанайҙар. 

Ауылда шулай уҡ бер ҡыҙыҡ  легенда һаҡланған: ауыл байҙары араһында Надежда Андреевна Глухарева тигән ҡатын булған. Уның нәҫел-нәсәбе булмаған, вафатынан 25  йыл алда васыятнамә яҙып ҡуйған булған. Ул ҡағыҙҙа үҙен Пугачев баш күтәреүселәренән ҡотҡарып ҡалған өсөн ауыл крәҫтиәндәре барщинанан азат ителә һәм уларға ер биләмәһе бирелә тип яҙылған булған.  
 
Уҙған быуаттағы Октябрь революцияһына тиклем васыятнамәгә ҡул ҡуйылған көндө  «Байбисәнең иҫтәлеге көнө» тип билдәләп килгәндәр http://nailtimler.com/bashkortostan/ufimskiy_rayon/ufimskiy_rayon_shemjak.html  , https://bashkortostan02.livejournal.com/105606.html.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь42820921948,851,2

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Өфө): 47 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Октябрьский): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Алкино): 19 км

 Билдәле шәхестәре 
 Ивушкин Владимир Иванович (9.06.1942—12.03.1999), «(9.06.1942—12.03.1999), хеҙмәт алдынғыһы. 1965—1993 йылдарҙа «Союзтелефонстрой» тресының монтажсы-йәбештереүсеһе. Хеҙмәт Даны орденының тулы кавалеры.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Өфө районы ауылдары