Химик элементтар исемлеге
'''Химик элементтар исемлеге''' [[атом массаһы]] үҫеүе буйынса тәртипкә килтерелгән, башҡа параметрҙар буйынса төрҙәргә бүлеү мөмкинлеге лә ҡаралған. Таблицала химик элементтың исеме, символы, [[химик элементтарҙың периодик системаһы]]ндағы төркөмө һәм периоды, [[атом массаһы]] (тотороҡло [[изотоп]]тың), [[тығыҙлыҡ|тығыҙлығы]], [[иреү температураһы]], [[ҡайнау температураһы]], асылған йылы, тәү башлап асыусының фамилияһы бирелә.

Химик элемент ғаиләһе төҫө ошо таблицалағы төҫкә тура килә:<center>
{{Периодик таблицала химик элеметтар ғаиләһе}}
<br />
{|class="wikitable sortable"
|-bgcolor="#efefef"
|-{{highlight1}}
!№
!Исеме
!Символы
!class="unsortable"|Период,<br />төркөм
!class="unsortable"|[[Атом массаһы]]<br />([[грамм|г]]/[[моль]])
!class="unsortable"|[[Тығыҙлыҡ|Тығыҙлығы]]<br />(г/[[кубик сантиметр|см³]])<br /> 20 °C
![[Иреү температураһы]] (°C)
![[Ҡайнау температураһы]] (°C)
![[Химик элементтарҙы асыу хронологияһы|Асылған<br />йыл]]
!Тәү башлап асыусы
|-style="background-color:#a0ffa0"
|1||[[Водород]]||H||1, 1||1,00794 (7)<ref name="r2">Был элементтың изотоп составы төрлө геологик өлгөләрҙә төрлөсә, таблицала күрһәтелгәндән айырылыуы мөмкин.</ref><ref name="r3">Элементтың изотоп составы төрлө һатыу материалдарында төрлөсә булыуы мөмкин, был килтерелгән һандарҙан ярайһы ғына ситләшеүгә килтереүе ихтимал.</ref><ref name="r4">Ерҙә изотоп составы төрлөсә, теүәл атом массаһын килтереү мөмкин түгел.</ref>||0,084 г/л||-259,1||-252,9||[[1766]]||[[Кавендиш, Генри|Кавендиш]]
|-style="background-color:#c0ffff"
|2||[[Гелий]]||He||1, 18||4,002602 (2)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||0,17 г/л||-272,2 (при 2,5 МПа)||-268,9||[[1895]]||[[Рамзай, Уильям|Рамзай]] һәм [[Клеве, Пер Теодор|Клеве]]
|-style="background-color:#ff6666"
|3||[[Литий]]||Li||2, 1||6,941 (2)<ref name="r2" /><ref name="r3" /><ref name="r4" /><ref name="r5">Һатыуҙа литий массаһы 6,939 һәм 6,996 булыуы мөмкин.</ref>||0,53||180,5||1317||[[1817]]||[[Арфведсон, Йохан Август|Арфведсон]]
|-style="background-color:#ffdead"
|4||[[Бериллий]]||Be||2, 2||9,012182 (3)||1,85||1278||2970||[[1797]]||[[Воклен, Луи Никола|Воклен]]
|-style="background-color:#cccc99"
|5||[[Бор (элемент)|Бор]]||B||2, 13||10,811 (7)<ref name="r2" /><ref name="r3" /><ref name="r4" />||2,46||2300||2550||[[1808]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]] и [[Гей-Люссак, Жозеф Луи|Гей-Люссак]]
|-style="background-color:#a0ffa0"
|6||[[Углерод]]||C||2, 14||12,0107 (8)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||3,51||3550||4827||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#a0ffa0"
|7||[[Азот]]||N||2, 15||14,0067 (2)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||1,17 г/л||-209,9||-195,8||[[1772]]||[[Рутерфорд, Даниэль|Резерфорд]]
|-style="background-color:#a0ffa0"
|8||[[Кислород]]||O||2, 16||15,9994 (3)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||1,33 г/л||-218,4||-182,9||[[1774]]||[[Пристли, Джозеф|Пристли]] һәм [[Шееле, Карл Вильгельм|Шееле]]
|-style="background-color:#ffff99"
|9||[[Фтор]]||F||2, 17||18,9984032 (5)||1,58 г/л||-219,6||-188,1||[[1886]]||[[Муассан, Анри|Муассан]]
|-style bgcolor="#c0ffff"
|10||[[Неон]]||Ne||2, 18||20,1797 (6)<ref name="r2" /><ref name="r3" />||0,84 г/л||-248,7||-246,1||[[1898]]||[[Рамзай, Уильям|Рамзай]] һәм [[Трэверс, Моррис|Трэверс]]
|-style="background-color:#ff6666"
|11||[[Натрий]]||Na||3, 1||22,98976928 (2)||0,97||97,8||892||[[1807]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]]
|-style="background-color:#ffdead"
|12||[[Магний]]||Mg||3, 2||24,3050 (6)||1,74||648,8||1107||[[1808]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]]
|-style="background-color:#cccccc"
|13||[[Алюминий]]||Al||3, 13||26,9815386 (8)||2,70||660,5||2467||[[1825]]||[[Эрстед, Ганс Христиан|Эрстед]]
|-style="background-color:#cccc99"
|14||[[Кремний]]||Si||3, 14||28,0855 (3)<ref name="r4" />||2,33||1410||2355||[[1824]]||[[Берцелиус, Йёнс Якоб|Берцелиус]]
|-style="background-color:#a0ffa0"
|15||[[Фосфор]]||P||3, 15||30,973762 (2)||1,82||44 (P4)||280 (P4)||[[1669]]||[[Бранд, Хеннинг|Бранд]]
|-style="background-color:#a0ffa0"
|16||[[Көкөрт]] (сера)||S||3, 16||32,065 (5)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||2,06||113||444,7||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#ffff99"
|17||[[Хлор]]||Cl||3, 17||35,453 (2)<ref name="r2" /><ref name="r3" /><ref name="r4" />||2,95 г/л||-101||-34,6||[[1774]]||[[Шееле, Карл Вильгельм|Шееле]]
|-style="background-color:#c0ffff"
|18||[[Аргон]]||Ar||3, 18||39,948 (1)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||1,66 г/л||-189,4||-185,9||[[1894]]||[[Уильям Рамзай|Рамзай]] һәм [[Стретт, Джон Уильям|Рэлей]]
|-style="background-color:#ff6666"
|19||[[Калий]]||K||4, 1||39,0983 (1)||0,86||63,7||774||[[1807]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]]
|-style="background-color:#ffdead"
|20||[[Кальций]]||Ca||4, 2||40,078 (4)<ref name="r2" />||1,54||839||1487||[[1808]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|21||[[Скандий]]||Sc||4, 3||44,955912 (6)||2,99||1539||2832||[[1879]]||[[Нильсон, Ларс Фредрик|Нильсон]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|22||[[Титан (элемент)|Титан]]||Ti||4, 4||47,867 (1)||4,51||1660||3260||[[1791]]||[[Грегор, Уильям|Грегор]] һәм [[Клапрот, Мартин Генрих|Клапрот]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|23||[[Ванадий]]||V||4, 5||50,9415 (1)||6,09||1890||3380||[[1801]]||[[Рио, Андрес Мануэль дель|дель Рио]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|24||[[Хром]]||Cr||4, 6||51,9961 (6)||7,14||1857||2482||[[1797]]||[[Воклен, Луи Никола|Воклен]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|25||[[Марганец]]||Mn||4, 7||54,938045 (5)||7,44||1244||2097||[[1774]]||[[Ган, Йохан Готлиб|Ган]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|26||[[Тимер]] (железо)||Fe||4, 8||55,845 (2)||7,87||1535||2750||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#ffc0c0"
|27||[[Кобальт]]||Co||4, 9||58,933195 (5)||8,89||1495||2870||[[1735]]||[[Брандт, Георг|Брандт]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|28||[[Никель]]||Ni||4, 10||58,6934 (2)||8,91||1453||2732||[[1751]]||[[Кронштедт, Аксель Фредрик|Кронштедт]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|29||[[Баҡыр]] (медь)||Cu||4, 11||63,546 (3)<ref name="r4" />||8,92||1083,5||2595||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#ffc0c0"
|30||[[Цинк]]||Zn||4, 12||65,409 (4)||7,14||419,6||907||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#cccccc"
|31||[[Галлий]]||Ga||4, 13||69,723 (1)||5,91||29,8||2403||[[1875]]||[[Буабодран, Поль Эмиль Лекок де|де Буабодран]]
|-style="background-color:#cccc99"
|32||[[Германий]]||Ge||4, 14||72,64 (1)||5,32||937,4||2830||[[1886]]||[[Винклер, Клеменс|Винклер]]
|-style="background-color:#cccc99"
|33||[[Мышьяк]]||As||4, 15||74,92160 (2)||5,72||613||613<br />([[sublimation (physics)|subl.]])||ca. [[1250]]||[[Альберт Великий]]
|-style="background-color:#a0ffa0"
|34||[[Селен]]||Se||4, 16||78,96 (3)<ref name="r4" />||4,82||217||685||[[1817]]||[[Берцелиус, Йенс Якоб|Берцелиус]]
|-style="background-color:#ffff99"
|35||[[Бром]]||Br||4, 17||79,904 (1)||3,14||-7,3||58,8||[[1826]]||[[Балар, Антуан Жером|Балар]]
|-style="background-color:#c0ffff"
|36||[[Криптон]]||Kr||4, 18||83,798 (2)<ref name="r2" /><ref name="r3" />||3,48 г/л||-156,6||-152,3||[[1898]]||[[Рамзай, Уильям|Рамзай]] и [[Трэверс, Моррис|Трэверс]]
|-style="background-color:#ff6666"
|37||[[Рубидий]]||Rb||5, 1||85,4678 (3)<ref name="r2" />||1,53||39||688||[[1861]]||[[Бунзен, Роберт|Бунзен]] һәм [[Кирхгоф, Густав|Кирхгоф]]
|-style="background-color:#ffdead"
|38||[[Стронций]]||Sr||5, 2||87,62 (1)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||2,63||769||1384||[[1790]]||[[Кроуфорд, Эдер|Кроуфорд]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|39||[[Иттрий]]||Y||5, 3||88,90585 (2)||4,47||1523||3337||[[1794]]||[[Гадолин, Юхан|Гадолин]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|40||[[Цирконий]]||Zr||5, 4||91,224 (2)<ref name="r2" />||6,51||1852||4377||[[1789]]||[[Клапрот, Мартин Генрих|Клапрот]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|41||[[Ниобий]]||Nb||5, 5||92,906 38 (2)||8,58||2468||4927||[[1801]]||[[Хэтчетт, Чарльз|Хэтчетт]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|42||[[Молибден]]||Mo||5, 6||95,94 (2)<ref name="r2" />||10,28||2617||5560||[[1778]]||[[Шееле, Карл Вильгельм|Шееле]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|43||[[Технеций]]||Tc||5, 7||[98,9063]<ref name="r1">Был элементтың тотороҡло изотобы юҡ, [209] иң оҙаҡ йәшәгән изотоп күрһәтелгән.</ref>||11,49||2172||5030||[[1937]]||[[Перрье, Карло|Перрье]] һәм [[Сегре, Эмилио|Сегре]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|44||[[Рутений]]||Ru||5, 8||101,07 (2)<ref name="r2" />||12,45||2310||3900||[[1844]]||[[Клаус, Карл|Клаус]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|45||[[Родий]]||Rh||5, 9||102,90550 (2)||12,41||1966||3727||[[1803]]||[[Уолластон, Уильям Хайд|Уолластон]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|46||[[Палладий (элемент)|Палладий]]||Pd||5, 10||106,42 (1)<ref name="r2" />||12,02||1552||3140||[[1803]]||[[Уолластон, Уильям Хайд|Уолластон]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|47||[[Көмөш]] (серебро)||Ag||5, 11||107,8682 (2)<ref name="r2" />||10,49||961,9||2212||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#ffc0c0"
|48||[[Кадмий]]||Cd||5, 12||112,411 (8)<ref name="r2" />||8,64||321||765||[[1817]]||[[Штромейер, Фридрих|Штромейер]]
|-style="background-color:#cccccc"
|49||[[Индий]]||In||5, 13||114,818 (3)||7,31||156,2||2080||[[1863]]||[[Райх, Фердинанд|Райх]] и [[Рихтер, Иеронимус Теодор|Рихтер]]
|-style="background-color:#cccccc"
|50||[[Аҡ ҡурғаш]] (олово)||Sn||5, 14||118,710 (7)<ref name="r2" />||7,29||232||2270||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#cccc99"
|51||[[Сурьма]]||Sb||5, 15||121,760 (1)<ref name="r2" />||6,69||630,7||1750||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#cccc99"
|52||[[Теллур]]||Te||5, 16||127,60 (3)<ref name="r2" />||6,25||449,6||990||[[1782]]||[[Райхенштайн, Франц-Йозеф Мюллер фон|фон Райхенштайн]]
|-style="background-color:#ffff99"
|53||[[Иод]]||I||5, 17||126,90447 (3)||4,94||113,5||184,4||[[1811]]||[[Куртуа, Бернар|Куртуа]]
|-style="background-color:#c0ffff"
|54||[[Ксенон]]||Xe||5, 18||131,293 (6)<ref name="r2" /><ref name="r3" />||4,49 г/л||-111,9||-107||[[1898]]||[[Рамзай, Уильям|Рамзай]] и [[Трэверс, Моррис|Трэверс]]
|-style="background-color:#ff6666"
|55||[[Цезий]]||Cs||6, 1||132,9054519 (2)||1,90||28,4||690||[[1860]]||[[Бунзен, Роберт|Бунзен]] һәм [[Кирхгоф, Густав|Кирхгоф]]
|-style="background-color:#ffdead"
|56||[[Барий]]||Ba||6, 2||137,327 (7)||3,65||725||1640||[[1808]]||[[Дэви, Гемфри|Дэви]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|57||[[Лантан]]||La||6||138,90547 (7)<ref name="r2" />||6,16||920||3454||[[1839]]||[[Мосандер, Карл Густав|Мосандер]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|58||[[Церий]]||Ce||6||140,116 (1)<ref name="r2" />||6,77||798||3257||[[1803]]||[[Хизингер, Вильгельм фон|фон Хисингер]] и [[Берцелиус, Йенс Якоб|Берцелиус]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|59||[[Празеодим]]||Pr||6||140,90765 (2)||6,48||931||3212||[[1895]]||[[Ауэр фон Вельсбах, Карл|Ауэр фон Вельсбах]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|60||[[Неодим]]||Nd||6||144,242 (3)<ref name="r2" />||7,00||1010||3127||[[1895]]||[[Ауэр фон Вельсбах, Карл|Ауэр фон Вельсбах]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|61||[[Прометий]]||Pm||6||[146,9151]<ref name="r1" />||7,22||1080||2730||[[1945]]||[[Маринский, Якоб|Маринский]] һәм [[Гленденин, Лоуренс|Гленденин]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|62||[[Самарий]]||Sm||6||150,36 (2)<ref name="r2" />||7,54||1072||1778||[[1879]]||[[Буабодран, Поль Эмиль Лекок де|де Буабодран]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|63||[[Европий]]||Eu||6||151,964 (1)<ref name="r2" />||5,25||822||1597||[[1901]]||[[Демарсе, Эжен-Антоль|Демарсе]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|64||[[Гадолиний]]||Gd||6||157,25 (3)<ref name="r2" />||7,89||1311||3233||[[1880]]||[[Мариньяк, Жан Шарль Галиссард|де Мариньяк]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|65||[[Тербий]]||Tb||6||158,92535 (2)||8,25||1360||3041||[[1843]]||[[Мосандер, Карл Густав|Мосандер]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|66||[[Диспрозий]]||Dy||6||162,500 (1)<ref name="r2" />||8,56||1409||2335||[[1886]]||[[Буабодран, Поль Эмиль Лекок де|де Буабодран]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|67||[[Гольмий]]||Ho||6||164,93032 (2)||8,78||1470||2720||[[1878]]||[[Соре, Жак Луи|Соре]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|68||[[Эрбий]]||Er||6||167,259 (3)<ref name="r2" />||9,05||1522||2510||[[1842]]||[[Мосандер, Карл Густав|Мосандер]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|69||[[Тулий]]||Tm||6||168,93421 (2)||9,32||1545||1727||[[1879]]||[[Клеве, Пер Теодор|Клеве]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|70||[[Иттербий]]||Yb||6||173,04 (3)<ref name="r2" />||6,97||824||1193||[[1878]]||[[Мариньяк, Жан Шарль Галиссард|де Мариньяк]]
|-style="background-color:#ffbfff"
|71||[[Лютеций]]||Lu||6, 3||174,967 (1)<ref name="r2" />||9,84||1656||3315||[[1907]]||[[Урбэн, Жорж|Урбэн]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|72||[[Гафний]]||Hf||6, 4||178,49 (2)||13,31||2150||5400||[[1923]]||[[Костер, Дирк|Костер]] һәм [[Хевеши, Дьёрдь де|де Хевеши]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|73||[[Тантал (элемент)|Тантал]]||Ta||6, 5||180,9479 (1)||16,68||2996||5425||[[1802]]||[[Экеберг, Андерс Густаф|Экеберг]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|74||[[Вольфрам]]||W||6, 6||183,84 (1)||19,26||3407||5927||[[1783]]||[[Элюяр, Фаусто|Элюяр]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|75||[[Рений]]||Re||6, 7||186,207 (1)||21,03||3180||5627||[[1925]]||[[Ноддак, Вальтер|Ноддак]], [[Такке, Ида|Такке]] и [[Берг, Отто|Берг]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|76||[[Осмий]]||Os||6, 8||190,23 (3)<ref name="r2" />||22,61||3045||5027||[[1803]]||[[Теннант, Смитсон|Теннант]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|77||[[Иридий]]||Ir||6, 9||192,217 (3)||22,65||2410||4130||[[1803]]||[[Теннант, Смитсон|Теннант]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|78||[[Платина]]||Pt||6, 10||195,084 (9)||21,45||1772||3827||[[1557]]||[[Скалигер, Юлий Цезарь|Скалигер]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|79||[[Алтын]] (золото)||Au||6, 11||196,966569 (4)||19,32||1064,4||2940||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#ffc0c0"
|80||[[Терекөмөш]] (ртуть)||Hg||6, 12||200,59 (2)||13,55||-38,9||356,6||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#cccccc"
|81||[[Таллий]]||Tl||6, 13||204,3833 (2)||11,85||303,6||1457||[[1861]]||[[Крукс, Уильям|Крукс]]
|-style="background-color:#cccccc"
|82||[[Ҡурғаш]] (свинец)||Pb||6, 14||207,2 (1)<ref name="r2" /><ref name="r4" />||11,34||327,5||1740||яҙма тарихҡа тиклем||билдәле
|-style="background-color:#cccccc"
|83||[[Висмут]]||Bi||6, 15||208,98040 (1)||9,80||271,4||1560||[[1753]]||[[Жоффруа, Клод|Жоффруа]]
|-style="background-color:#cccc99"
|84||[[Полоний]]||Po||6, 16||[208,9824]<ref name="r1" />||9,20||254||962||[[1898]]||[[Кюри, Мария|Мария]] һәм [[Кюри, Пьер|Пьер Кюри]]
|-style="background-color:#ffff99"
|85||[[Астат]]||At||6, 17||[209,9871]<ref name="r1" />||||302||337||[[1940]]||[[Корсон, Дэйл Рэймонд|Д. Р. Корсон]], [[Маккези, Кеннет Росс|К. Р. Маккензи]] һәм [[Сегре, Эмилио|Э. Сегре]]
|-style="background-color:#c0ffff"
|86||[[Радон]]||Rn||6, 18||[222,0176]<ref name="r1" />||9,23 г/л||-71||-61,8||[[1900]]||[[Дорн, Эрнст Фридрих|Дорн]]
|-style="background-color:#ff6666"
|87||[[Франций]]||Fr||7, 1||[223,0197]<ref name="r1" />||1,87||27||677||[[1939]]||[[Перей, Маргарита|Перей]]
|-style="background-color:#ffdead"
|88||[[Радий]]||Ra||7, 2||[226,0254]<ref name="r1" />||5,50||700||1140||[[1898]]||[[Кюри, Мария|Мария]] һәм [[Кюри, Пьер|Пьер Кюри]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|89||[[Актиний]]||Ac||7||[227,0278]<ref name="r1" />||10,07||1047||3197||[[1899]]||[[Дебьерн, Андре-Луи|Дебьерн]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|90||[[Торий]]||Th||7||232,03806 (2)<ref name="r1" /><ref name="r2" />||11,72||1750||4787||[[1829]]||[[Берцелиус, Йенс Якоб|Берцелиус]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|91||[[Протактиний]]||Pa||7||231,03588 (2)<ref name="r1" />||15,37||1554||4030||[[1917]]||[[Содди, Фредерик|Содди]], [[Кранстон, Джон|Кранстон]] һәм [[Ган, Отто|Ган]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|92||[[Уран (элемент)|Уран]]||U||7||238,02891 (3)<ref name="r1" /><ref name="r2" /><ref name="r3" />||18,97||1132,4||3818||[[1789]]||[[Клапрот, Мартин Генрих|Клапрот]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|93||[[Нептуний]]||Np||7||[237,0482]<ref name="r1" />||20,48||640||3902||[[1940]]||[[Макмиллан, Эдвин|Макмиллан]] һәм [[Абелсон, Филип|Абелсон]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|94||[[Плутоний]]||Pu||7||[244,0642]<ref name="r1" />||19,74||641||3327||[[1940]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|95||[[Америций]]||Am||7||[243,0614]<ref name="r1" />||13,67||994||2607||[[1944]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|96||[[Кюрий]]||Cm||7||[247,0703]<ref name="r1" />||13,51||1340||||[[1944]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|97||[[Берклий]]||Bk||7||[247,0703]<ref name="r1" />||13,25||986||||[[1949]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|98||[[Калифорний]]||Cf||7||[251,0796]<ref name="r1" />||15,1||900||||[[1950]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|99||[[Эйнштейний]]||Es||7||[252,0829]<ref name="r1" />||||860||||[[1952]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|100||[[Фермий]]||Fm||7||[257,0951]<ref name="r1" />||||||||[[1952]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|101||[[Менделевий]]||Md||7||[258,0986]<ref name="r1" />||||||||[[1955]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|102||[[Нобелий]]||No||7||[259,1009]<ref name="r1" />||||||||[[1958]]||[[Сиборг, Глен|Сиборг]]
|-style="background-color:#ff99cc"
|103||[[Лоуренсий]]||Lr||7, 3||[260,1053]<ref name="r1" />||||||||[[1961]]||[[Гиорсо, Альберт|Гиорсо]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|104||[[Резерфордий]]||Rf||7, 4||[261,1087]<ref name="r1" />||||||||[[1964]]/69||[[Флёров, Георгий Николаевич|Флёров]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|105||[[Дубний]]||Db||7, 5||[262,1138]<ref name="r1" />||||||||[[1967]]/70||[[Флёров, Георгий Николаевич|Флёров]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|106||[[Сиборгий]]||Sg||7, 6||[263,1182]<ref name="r1" />||||||||[[1974]]||[[Флёров, Георгий Николаевич|Флёров]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|107||[[Борий]]||Bh||7, 7||[262,1229]<ref name="r1" />||||||||[[1976]]||[[Оганесян, Юрий Цолакович|Оганесян]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|108||[[Хассий]]||Hs||7, 8||[265]<ref name="r1" />||||||||[[1984]]||[[Gesellschaft für Schwerionenforschung|GSI]] (*)
|-style="background-color:#ffc0c0"
|109||[[Мейтнерий]]||Mt||7, 9||[266]<ref name="r1" />||||||||[[1982]]||[[Gesellschaft für Schwerionenforschung|GSI]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|110||[[Дармштадтий]]||Ds||7, 10||[269]<ref name="r1" />||||||||[[1994]]||[[Gesellschaft für Schwerionenforschung|GSI]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|111||[[Рентгений]]||Rg||7, 11||[272]<ref name="r1" />||||||||[[1994]]||[[Gesellschaft für Schwerionenforschung|GSI]]
|-style="background-color:#ffc0c0"
|112||[[Коперниций]]||Cn||7, 12||[285]<ref name="r1" />||||||||[[1996]]||[[Gesellschaft für Schwerionenforschung|GSI]]
|-style="background-color:#cccccc"
|113||[[Унунтрий]]||Uut||7, 13||[284]<ref name="r1" />||||||||[[2004]]||[[Объединённый институт ядерных исследований|ОИЯИ]] (*), [[Lawrence Livermore National Laboratory|LLNL]] (*)
|-style="background-color:#cccccc"
|114||[[Унунквадий]]||Uuq||7, 14||[289]<ref name="r1" />||||||||[[1999]]||[[Объединённый институт ядерных исследований|ОИЯИ]]
|-style="background-color:#cccccc"
|115||[[Унунпентий]]||Uup||7, 15||[288]<ref name="r1" />||||||||[[2004]]||[[Объединённый институт ядерных исследований|ОИЯИ]], [[Lawrence Livermore National Laboratory|LLNL]]
|-style="background-color:#cccccc"
|116||[[Унунгексий]]||Uuh||7, 16||[292]<ref name="r1" />||||||||[[1999]]||[[Lawrence Berkeley National Laboratory|LBNL]] (*)
|-style="background-color:#fcfece"
|117||[[Унунсептий]]||Uus||7, 17||[295]<ref name="r1" />||||||||[[2010]]||[[ОИЯИ]]
|-style="background-color:#ecfefc"
|118||[[Унуноктий]]||Uuo||7, 18||[294]<ref name="r1" />||||||||[[2004]]||[[ОИЯИ]]
|}
{{Периодик таблицала химик элеметтар ғаиләһе}} </center>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Аббревиатуралар ==
* GSI — [[Gesellschaft für Schwerionenforschung]] (Ауыр иондарҙы өйрәнеү йәмғиәте), Вихаузен, Дармштадт, [[Германия]]
* ОИЯИ — [[Берләшкән ядро тикшереүҙәре институты]], Дубна, [[Мәскәү өлкәһе]], [[Рәсәй]] (JINR, Joint Institute for Nuclear Research)
* LLNL — [[Lawrence Livermore National Laboratory]] (Э. Лоуренс исемендәге [[Ливермор милли лабораторияһы]]), Ливермор, [[Калифорния]], [[АҠШ]]
* LBNL — [[Lawrence Berkeley National Laboratory]], Беркли, Калифорния, АҠШ

== Һылтанмалар ==
* Atomic Weights of the Elements 2001, [http://www.iupac.org/publications/pac/2003/7508/7508x1107.html Pure Appl. Chem. 75(8), 1107—1122, 2003]. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
* [http://www.iupac.org/news/archives/2005/atomic-weights_revised05.html IUPAC Standard Atomic Weights Revised] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080305062433/http://www.iupac.org/news/archives/2005/atomic-weights_revised05.html |date=2008-03-05 }} (2005).
* [http://www.webelements.com/ WebElements Periodic Table]. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers 110—116 taken from this source.

[[Категория:Химик элементтар]]
[[Категория:Исемлектәр:Химия]]
Химик элементтар исемлеге атом массаһы үҫеүе буйынса тәртипкә килтерелгән, башҡа параметрҙар буйынса төрҙәргә бүлеү мөмкинлеге лә ҡаралған. Таблицала химик элементтың исеме, символы, химик элементтарҙың периодик системаһындағы төркөмө һәм периоды, атом массаһы (тотороҡло изотоптың), тығыҙлығы, иреү температураһы, ҡайнау температураһы, асылған йылы, тәү башлап асыусының фамилияһы бирелә.

Химик элемент ғаиләһе төҫө ошо таблицалағы төҫкә тура килә:№ИсемеСимволыПериод,төркөмАтом массаһы(г/моль)Тығыҙлығы(г/см³) 20 °CИреү температураһы (°C)Ҡайнау температураһы (°C)АсылғанйылТәү башлап асыусы1ВодородH1, 11,00794 (7)Был элементтың изотоп составы төрлө геологик өлгөләрҙә төрлөсә, таблицала күрһәтелгәндән айырылыуы мөмкин.Элементтың изотоп составы төрлө һатыу материалдарында төрлөсә булыуы мөмкин, был килтерелгән һандарҙан ярайһы ғына ситләшеүгә килтереүе ихтимал.Ерҙә изотоп составы төрлөсә, теүәл атом массаһын килтереү мөмкин түгел.0,084 г/л-259,1-252,91766Кавендиш2ГелийHe1, 184,002602 (2)0,17 г/л-272,2 (при 2,5 МПа)-268,91895Рамзай һәм Клеве3ЛитийLi2, 16,941 (2)Һатыуҙа литий массаһы 6,939 һәм 6,996 булыуы мөмкин.0,53180,513171817Арфведсон4БериллийBe2, 29,012182 (3)1,85127829701797Воклен5БорB2, 1310,811 (7)2,46230025501808Дэви и Гей-Люссак6УглеродC2, 1412,0107 (8)3,5135504827яҙма тарихҡа тиклембилдәле7АзотN2, 1514,0067 (2)1,17 г/л-209,9-195,81772Резерфорд8КислородO2, 1615,9994 (3)1,33 г/л-218,4-182,91774Пристли һәм Шееле9ФторF2, 1718,9984032 (5)1,58 г/л-219,6-188,11886Муассан10НеонNe2, 1820,1797 (6)0,84 г/л-248,7-246,11898Рамзай һәм Трэверс11НатрийNa3, 122,98976928 (2)0,9797,88921807Дэви12МагнийMg3, 224,3050 (6)1,74648,811071808Дэви13АлюминийAl3, 1326,9815386 (8)2,70660,524671825Эрстед14КремнийSi3, 1428,0855 (3)2,33141023551824Берцелиус15ФосфорP3, 1530,973762 (2)1,8244 (P4)280 (P4)1669Бранд16Көкөрт (сера)S3, 1632,065 (5)2,06113444,7яҙма тарихҡа тиклембилдәле17ХлорCl3, 1735,453 (2)2,95 г/л-101-34,61774Шееле18АргонAr3, 1839,948 (1)1,66 г/л-189,4-185,91894Рамзай һәм Рэлей19КалийK4, 139,0983 (1)0,8663,77741807Дэви20КальцийCa4, 240,078 (4)1,5483914871808Дэви21СкандийSc4, 344,955912 (6)2,99153928321879Нильсон22ТитанTi4, 447,867 (1)4,51166032601791Грегор һәм Клапрот23ВанадийV4, 550,9415 (1)6,09189033801801дель Рио24ХромCr4, 651,9961 (6)7,14185724821797Воклен25МарганецMn4, 754,938045 (5)7,44124420971774Ган26Тимер (железо)Fe4, 855,845 (2)7,8715352750яҙма тарихҡа тиклембилдәле27КобальтCo4, 958,933195 (5)8,89149528701735Брандт28НикельNi4, 1058,6934 (2)8,91145327321751Кронштедт29Баҡыр (медь)Cu4, 1163,546 (3)8,921083,52595яҙма тарихҡа тиклембилдәле30ЦинкZn4, 1265,409 (4)7,14419,6907яҙма тарихҡа тиклембилдәле31ГаллийGa4, 1369,723 (1)5,9129,824031875де Буабодран32ГерманийGe4, 1472,64 (1)5,32937,428301886Винклер33МышьякAs4, 1574,92160 (2)5,72613613(subl.)ca. 1250Альберт Великий34СеленSe4, 1678,96 (3)4,822176851817Берцелиус35БромBr4, 1779,904 (1)3,14-7,358,81826Балар36КриптонKr4, 1883,798 (2)3,48 г/л-156,6-152,31898Рамзай и Трэверс37РубидийRb5, 185,4678 (3)1,53396881861Бунзен һәм Кирхгоф38СтронцийSr5, 287,62 (1)2,6376913841790Кроуфорд39ИттрийY5, 388,90585 (2)4,47152333371794Гадолин40ЦирконийZr5, 491,224 (2)6,51185243771789Клапрот41НиобийNb5, 592,906 38 (2)8,58246849271801Хэтчетт42МолибденMo5, 695,94 (2)10,28261755601778Шееле43ТехнецийTc5, 7[98,9063]Был элементтың тотороҡло изотобы юҡ, [209] иң оҙаҡ йәшәгән изотоп күрһәтелгән.11,49217250301937Перрье һәм Сегре44РутенийRu5, 8101,07 (2)12,45231039001844Клаус45РодийRh5, 9102,90550 (2)12,41196637271803Уолластон46ПалладийPd5, 10106,42 (1)12,02155231401803Уолластон47Көмөш (серебро)Ag5, 11107,8682 (2)10,49961,92212яҙма тарихҡа тиклембилдәле48КадмийCd5, 12112,411 (8)8,643217651817Штромейер49ИндийIn5, 13114,818 (3)7,31156,220801863Райх и Рихтер50Аҡ ҡурғаш (олово)Sn5, 14118,710 (7)7,292322270яҙма тарихҡа тиклембилдәле51СурьмаSb5, 15121,760 (1)6,69630,71750яҙма тарихҡа тиклембилдәле52ТеллурTe5, 16127,60 (3)6,25449,69901782фон Райхенштайн53ИодI5, 17126,90447 (3)4,94113,5184,41811Куртуа54КсенонXe5, 18131,293 (6)4,49 г/л-111,9-1071898Рамзай и Трэверс55ЦезийCs6, 1132,9054519 (2)1,9028,46901860Бунзен һәм Кирхгоф56БарийBa6, 2137,327 (7)3,6572516401808Дэви57ЛантанLa6138,90547 (7)6,1692034541839Мосандер58ЦерийCe6140,116 (1)6,7779832571803фон Хисингер и Берцелиус59ПразеодимPr6140,90765 (2)6,4893132121895Ауэр фон Вельсбах60НеодимNd6144,242 (3)7,00101031271895Ауэр фон Вельсбах61ПрометийPm6[146,9151]7,22108027301945Маринский һәм Гленденин62СамарийSm6150,36 (2)7,54107217781879де Буабодран63ЕвропийEu6151,964 (1)5,2582215971901Демарсе64ГадолинийGd6157,25 (3)7,89131132331880де Мариньяк65ТербийTb6158,92535 (2)8,25136030411843Мосандер66ДиспрозийDy6162,500 (1)8,56140923351886де Буабодран67ГольмийHo6164,93032 (2)8,78147027201878Соре68ЭрбийEr6167,259 (3)9,05152225101842Мосандер69ТулийTm6168,93421 (2)9,32154517271879Клеве70ИттербийYb6173,04 (3)6,9782411931878де Мариньяк71ЛютецийLu6, 3174,967 (1)9,84165633151907Урбэн72ГафнийHf6, 4178,49 (2)13,31215054001923Костер һәм де Хевеши73ТанталTa6, 5180,9479 (1)16,68299654251802Экеберг74ВольфрамW6, 6183,84 (1)19,26340759271783Элюяр75РенийRe6, 7186,207 (1)21,03318056271925Ноддак, Такке и Берг76ОсмийOs6, 8190,23 (3)22,61304550271803Теннант77ИридийIr6, 9192,217 (3)22,65241041301803Теннант78ПлатинаPt6, 10195,084 (9)21,45177238271557Скалигер79Алтын (золото)Au6, 11196,966569 (4)19,321064,42940яҙма тарихҡа тиклембилдәле80Терекөмөш (ртуть)Hg6, 12200,59 (2)13,55-38,9356,6яҙма тарихҡа тиклембилдәле81ТаллийTl6, 13204,3833 (2)11,85303,614571861Крукс82Ҡурғаш (свинец)Pb6, 14207,2 (1)11,34327,51740яҙма тарихҡа тиклембилдәле83ВисмутBi6, 15208,98040 (1)9,80271,415601753Жоффруа84ПолонийPo6, 16[208,9824]9,202549621898Мария һәм Пьер Кюри85АстатAt6, 17[209,9871]3023371940Д. Р. Корсон, К. Р. Маккензи һәм Э. Сегре86РадонRn6, 18[222,0176]9,23 г/л-71-61,81900Дорн87ФранцийFr7, 1[223,0197]1,87276771939Перей88РадийRa7, 2[226,0254]5,5070011401898Мария һәм Пьер Кюри89АктинийAc7[227,0278]10,07104731971899Дебьерн90ТорийTh7232,03806 (2)11,72175047871829Берцелиус91ПротактинийPa7231,03588 (2)15,37155440301917Содди, Кранстон һәм Ган92УранU7238,02891 (3)18,971132,438181789Клапрот93НептунийNp7[237,0482]20,4864039021940Макмиллан һәм Абелсон94ПлутонийPu7[244,0642]19,7464133271940Сиборг95АмерицийAm7[243,0614]13,6799426071944Сиборг96КюрийCm7[247,0703]13,5113401944Сиборг97БерклийBk7[247,0703]13,259861949Сиборг98КалифорнийCf7[251,0796]15,19001950Сиборг99ЭйнштейнийEs7[252,0829]8601952Сиборг100ФермийFm7[257,0951]1952Сиборг101МенделевийMd7[258,0986]1955Сиборг102НобелийNo7[259,1009]1958Сиборг103ЛоуренсийLr7, 3[260,1053]1961Гиорсо104РезерфордийRf7, 4[261,1087]1964/69Флёров105ДубнийDb7, 5[262,1138]1967/70Флёров106СиборгийSg7, 6[263,1182]1974Флёров107БорийBh7, 7[262,1229]1976Оганесян108ХассийHs7, 8[265]1984GSI (*)109МейтнерийMt7, 9[266]1982GSI110ДармштадтийDs7, 10[269]1994GSI111РентгенийRg7, 11[272]1994GSI112КоперницийCn7, 12[285]1996GSI113УнунтрийUut7, 13[284]2004ОИЯИ (*), LLNL (*)114УнунквадийUuq7, 14[289]1999ОИЯИ115УнунпентийUup7, 15[288]2004ОИЯИ, LLNL116УнунгексийUuh7, 16[292]1999LBNL (*)117УнунсептийUus7, 17[295]2010ОИЯИ118УнуноктийUuo7, 18[294]2004ОИЯИ
 

 Иҫкәрмәләр 

 Аббревиатуралар 
 GSI — Gesellschaft für Schwerionenforschung (Ауыр иондарҙы өйрәнеү йәмғиәте), Вихаузен, Дармштадт, Германия
 ОИЯИ — Берләшкән ядро тикшереүҙәре институты, Дубна, Мәскәү өлкәһе, Рәсәй (JINR, Joint Institute for Nuclear Research)
 LLNL — Lawrence Livermore National Laboratory (Э. Лоуренс исемендәге Ливермор милли лабораторияһы), Ливермор, Калифорния, АҠШ
 LBNL — Lawrence Berkeley National Laboratory, Беркли, Калифорния, АҠШ

 Һылтанмалар 
 Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107—1122, 2003. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
 IUPAC Standard Atomic Weights Revised  (2005).
 WebElements Periodic Table. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers 110—116 taken from this source.

Категория:Химик элементтар
Категория:Исемлектәр:Химия