Буралы (Илеш районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Буралы}}
{{Ук}}
'''Буралы''' ({{lang-ru|Буралы}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Илеш районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 235 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.

Почта индексы — 452278, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80230836002.

== Тарихы ==
[[Йылан ырыуы]]ның Уразай түбәһе 6-сы йортона ҡараған Буралы ауылы шул исемдәге йылға үҙәнендә ята. Аҫаба [[башҡорт]]тар [[1718 йыл]]да үҙ ерҙәренә [[типтәр]]ҙәрҙе индерә. Әммә икенсе төрлө документ та бар: Йылан улусы башҡорто Уразмәт Туҡтаровҡа һәм уның ҡустыһы Һарыға "шул уҡ улус башҡорто Тумал Ҡарамышев хәбәрһеҙ юғалыу сәбәпле, уның өсөн оклад яһағын (һыуһар һәм ярты батман бал) түләргә ҡушыла...". Күренеүенсә, тәүге типтәрҙәр — Йылан ырыуы башҡорттары. [[1785 йыл]]да яҙылған документта ла был ауыл атап үтелә: Буралы ауылында йәшәгән Йомағол атлы кешенең ауылдашына 14 һум бурыслы булыуы билдәләнелә<ref name="Буралы (Илеш районы)">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>.

[[1783 йыл]]да ауылда 8 кешенең йәшәүе теркәлә, [[1795 йыл]]да 9 ихатала — 54 башҡорт, [[1816 йыл]]да 7 ихатала — 68 башҡорт, [[1834 йыл]]да 8 ихатала — 102, [[1858 йыл]]да 30 ихатала — 182, 1870 йылда 31 ихатала 200, [[1920 йыл]]да 547 ихатала 112 башҡорттоң йәшәүе теркәлә. Таблицанан күренеүенсә, 1870 һәм 1920 йылдарҙағы мәғлүмәттәр хаталы, сөнки ул йылдарҙа ауылда башҡорттар менән бергә типтәрҙәр ҙә һәм Мишәрҙәр ҙә йәшәгән була<ref name="Буралы (Илеш районы)" />. 

[[1843 йыл]]да  40 [[башҡорт]]ҡа 96 бот ужым һәм 184 бот яҙғы иген сәселә<ref name="Буралы (Илеш районы)" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||513||243||270||47,4||52,6
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||461||199||262||43,2||56,8
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||449||198||251||44,1||55,9
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||337||153||184||45,4||54,6
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||232||109||123||47,0||53,0
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||241||110||131||45,6||54,4
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||235||111||124||47,2||52,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Үрге Йәркәй]]): 12 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Этәй]]): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 119 км

== Билдәле шәхестәре == 
* [[Йосопов Ислам Йосоп улы]] [1.09.1924—16.04.1991), ғалим-инженер-радиотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашҡан хәрби-хеҙмәткәр. 1972—1991 йылдарҙа [[Өфө авиация институты]]ның кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1971), профессор (1978). [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985). 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985)<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/6010-josopov-islam-josop-uly Башҡорт энциклопедияһы — Йосопов Ислам Йосоп улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190825151401/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/6010-josopov-islam-josop-uly |date=2019-08-25 }}{{V|25|08|2019}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/2665-buraly-ilesh-r-nynda-y-auyl|автор=[[Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы|Әсфәндиәров Ә. З.]]}}
{{Илеш районы ауылдары}}

[[Категория:Илеш районы ауылдары]]
Буралы () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 235 кеше.

Почта индексы — 452278, ОКАТО коды — 80230836002.

 Тарихы 
Йылан ырыуының Уразай түбәһе 6-сы йортона ҡараған Буралы ауылы шул исемдәге йылға үҙәнендә ята. Аҫаба башҡорттар 1718 йылда үҙ ерҙәренә типтәрҙәрҙе индерә. Әммә икенсе төрлө документ та бар: Йылан улусы башҡорто Уразмәт Туҡтаровҡа һәм уның ҡустыһы Һарыға "шул уҡ улус башҡорто Тумал Ҡарамышев хәбәрһеҙ юғалыу сәбәпле, уның өсөн оклад яһағын (һыуһар һәм ярты батман бал) түләргә ҡушыла...". Күренеүенсә, тәүге типтәрҙәр — Йылан ырыуы башҡорттары. 1785 йылда яҙылған документта ла был ауыл атап үтелә: Буралы ауылында йәшәгән Йомағол атлы кешенең ауылдашына 14 һум бурыслы булыуы билдәләнеләАсфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  .

1783 йылда ауылда 8 кешенең йәшәүе теркәлә, 1795 йылда 9 ихатала — 54 башҡорт, 1816 йылда 7 ихатала — 68 башҡорт, 1834 йылда 8 ихатала — 102, 1858 йылда 30 ихатала — 182, 1870 йылда 31 ихатала 200, 1920 йылда 547 ихатала 112 башҡорттоң йәшәүе теркәлә. Таблицанан күренеүенсә, 1870 һәм 1920 йылдарҙағы мәғлүмәттәр хаталы, сөнки ул йылдарҙа ауылда башҡорттар менән бергә типтәрҙәр ҙә һәм Мишәрҙәр ҙә йәшәгән була. 

1843 йылда  40 башҡортҡа 96 бот ужым һәм 184 бот яҙғы иген сәселә.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар51324327047,452,6 1959 йыл 15 ғинуар46119926243,256,8 1970 йыл 15 ғинуар44919825144,155,9 1979 йыл 17 ғинуар33715318445,454,6 1989 йыл 12 ғинуар23210912347,053,0 2002 йыл 9 октябрь24111013145,654,4 2010 йыл 14 октябрь23511112447,252,8

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 12 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Этәй): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 119 км

 Билдәле шәхестәре  
 Йосопов Ислам Йосоп улы [1.09.1924—16.04.1991), ғалим-инженер-радиотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби-хеҙмәткәр. 1972—1991 йылдарҙа Өфө авиация институтының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1971), профессор (1978). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985). 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985)Башҡорт энциклопедияһы — Йосопов Ислам Йосоп улы .

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Илеш районы ауылдары