26 апрель
{{Ук}}
'''26 апрель''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 116-сы ([[кәбисә йыл]]ында 117-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 249 көн ҡала.
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-04-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара
* {{Ер}} [[Ер]]: Интеллектуаль милек көнө. 
** Рихтер шкалаһы көнө.
** Радиация авариялары һәм һәләкәттәре ҡорбандарын иҫкә алыу көнө.
** [[Картуф]] бешереү көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{флагификация|АҠШ}}: Диссертация көнө.
** [[Бала]]лар һәм [[йорт хайуандары]] көнө.
* {{Флагификация|Россия}}, {{Флагификация|Украина}}: Радиация авариялары һәм һәләкәттәрендә һәләк булғандарҙы иҫкә алыу көнө.
* {{Флагификация|Танзания}}: Берләшеү көнө.
==== Төбәк байрамдары ====
* [[Мари Республикаһы]]: Милли батырҙар көнө.
* [[Татарстан Республикаһы]]: Туған тел көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Ер}} [[Ер]]: Профессиональ административ хеҙмәткәрҙәр көнө (апрелдең һуңғы тулы аҙнаһының шаршамбыһы).
**  Осоусы (пилот) көнө.
* {{флагификация|АҠШ}}: Мәктәп автобусы водителдәре көнө.
* {{Флагификация|Россия}}: Нотариустар (нотариат) көнө.
** Смета төҙөүселәр көнө. 
** Снайперҙар көнө.
* {{флагификация|Армения}}: Ил сиге һаҡсылары көнө.
}}</onlyinclude>

== {{Ваҡиғалар}} ==
* [[1960]]: [[Өфө]]лә [[Өфө дәүләт циркы|дәүләт циркы]] эшләй башлай.
* [[1960]]: Өфө тимер юл транспорты техникумы асыла.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1987]]: Бөтөрөлгән «Зенит», «Буревестник», «Труд», «Урожай» һәм «Спартак» ирекле спорт йәмғиәттәренең Башҡортостан республика советтары базаһында Профсоюздарҙың бөтә союз ирекле физкультура-спорт йәмғиәтенең Башҡортостан өлкә советы ойошторола.  }}

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Шихов Владимир Васильевич]] (1920—18.03.2004), ғалим-[[иҡтисад]]сы. 1956 йылдан [[СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы]] Президиумының ғилми секретары; 1959 йылдан филиалдың Иҡтисади тикшеренеүҙәр бүлеге мөдире, 1970 йылдан — сектор мөдире, 1986 йылдан — төп, 1988—1991 йылдарҙа — өлкән ғилми хеҙмәткәр. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1961). [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (1970). 1-се (1985) һәм 2-се (1951) дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Пермь крайы]]ның Губаха ҡалаһынан.
* [[Мусин Хәбир Хәләф улы]] (1950), [[КПСС|партия]], дәүләт һәм муниципаль органдар хеҙмәткәре. 1992—2008 йылдарҙа [[Миәкә районы|Миәкә район]] хакимиәте башлығы. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]], [[Башҡортостан Республикаһы]]ның 1-се  һәм 2-се саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Миәкә районының [[Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия]]һы лауреаты (2018). 
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Ғабдулла Туҡай]] (1886—15.04.1913), шағир, [[Татарҙар|татар]] әҙәбиәте классигы. Яңы [[татар әҙәбиәте]]нә, хәҙерге [[татар теле]]нә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. 
* [[Азаматов Фәтих Хәсән улы]] (1926—6.07.2014), [[Журналистика|журналист]], [[КПСС|партия]] органдары хеҙмәткәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. СССР Журналистар союзы ағзаһы. 1958—1967 йылдарҙа [[Күгәрсен районы|Күгәрсен]] һәм [[Хәйбулла районы|Хәйбулла]] район гәзиттәре мөхәррире, артабан КПСС-тың [[Өфө районы|Өфө район]] комитеты инструкторы. Күгәрсен районының Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге (2001) һәм [[Зәйнәб Биишева исемендәге премия|Зәйнәб Биишева исемендәге]] (2000) премиялар лауреаты. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Липаев Николай Филиппович]] (1926—1.11.1994), совет органдары хеҙмәткәре һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1963 йылдан — хеҙмәтсәндәр депутаттарының [[Ишембай]] ҡала Советы рәйесе урынбаҫары, 1971 йылдан — Ишембай станоктар эшләү заводы директоры. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған төҙөүсеһе (1992), [[Башҡорт АССР-ы]] торлаҡ-коммуналь хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1984). [[Ленин ордены|Ленин]] (1986) һәм [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1981) ордендары кавалеры. 
* [[Мозговой Валерий Александрович]] (1946), [[мәғариф]] ветераны. 1987—2011 йылдарҙа [[Өфө ҡалаһы]]ның 9-сы урта мәктәбе директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рәсәйҙең мәғариф отличнигы.
* [[Шәрифйәнов Билус Ғәлимйән улы]] (1961), [[фән|ғалим]]-зоотехник. 1992 йылдан [[Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты]]ның ғилми хеҙмәткәре; 1993—2004 йылдарҙа һәм 2009 йылдан өлкән, 2005 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр, 2007—2008 йылдарҙа ауыл хужалығы малдарын ашатыу һәм мал аҙыҡтары технологияһы лабораторияһы мөдире. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2004). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Илеш районы]] [[Иҫке Татыш]] ауылынан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Теләпова Зөһрә Әхмәтзыя ҡыҙы]] (1952), [[Педагогика|педагог]], [[музыка]]нт. [[Өфө ҡалаһы]]ндағы [[Әҙеһәм Исҡужин]] исемендәге 9-сы балалар музыка мәктәбенең бүлек мөдире, баян буйынса уҡытыусы. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. 
* [[Буганин Александр Андреевич]] (1957), [[Живопись|рәссам]], график. 1989 йылдан [[Өфө]]ләге «Сәнғәт», 1998 йылдан — [[Мәскәү]]ҙәге А. В. Булянская галереяһы хеҙмәткәре. 1993 йылдан Рәсәй Рәсамдар союзы ағзаһы. Йөҙҙән артыҡ төрлө кимәл ижади күргәҙмәлә ҡатнашыусы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Шабалов Анатолий Егорович]] (1953), [[Инженерлыҡ эше|инженер]]. 1999—2013 йылдарҙа [[«Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһе]] һәм [[«Газпром Нефтехим Салауат» йәмғиәте]] капиталь төҙөлөш ижаралығының баш инженеры, идаралыҡ начальнигы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған химигы (2012). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Фёдоровка районы (Башҡортостан)|Федоровка районы]] [[Фёдоровка (Фёдоровка районы)|Федоровка]] ауылынан.
* [[Хәсәншин Ринат Әхиәр улы]] (1958), [[Афған һуғышы|Афғанстандағы хәрби хәрәкәттәрҙә]] һәм [[Чернобыль АЭС-ы]]ндағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, отставкалағы подполковник-инженер. [[Стәрлетамаҡ]] төҙөлөш һәм һөнәри технологиялар колледжы [[уҡытыусы]]һы. [[Батырлыҡ ордены]] кавалеры (2002). Сығышы менән [[Салауат (ҡала)|Салауат]] ҡалаһынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Сулькова Вера Васильевна]] (1968), техник. 1986 йылдан хәҙерге [[Мәләүез]] минераль ашламалар берекмәһе лаборанты, 2001 йылдан — дистанцион идара итеү пульты операторы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы (2020). 
* [[Изотов Алексей Николаевич]] (1973), [[банк]] өлкәһе, [[сәнәғәт]] тармағы һәм [[Муниципаль берәмек|муниципаль]] орган хеҙмәткәре, сәйәсмән. 2004 йылдан [[Стәрлетамаҡ нефть химияһы заводы]]ның башҡарма, 2007 йылдан — генераль директоры; 2010—2016 йылдарҙа Стәрлетамаҡ ҡалаһы хакимиәте башлығы. [[Рәсәй]]ҙең етенсе саҡырылыш (2016—2021) [[Федераль йыйылыш]]ының [[Дәүләт думаһы]] һәм Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш (2008—2013) [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. [[Салауат Юлаев ордены]] кавалеры.   }}
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Даниил Квят]] (1994), [[Рәсәй]] автоуҙышсыһы. 2014—2017 йылдарҙа «Формула-1» уҙыштарында сығыш яһаусы. GP3 автоуҙыш серияһы еңеүсеһе (2013). 
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:26 апрелдә тыуғандар</categorytree>''
* 121: Марк Аврелий, [[Рим империяһы|Рим]] императоры, [[Философия|философ]].
* 1575: Мария Медичи, 1600—1610 йылдарҙа [[Франция]] королеваһы.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1710]]: Томас Рид, [[Шотландия]] философы.
* [[1785]]: Джон Джеймс Одюбон, [[АҠШ]] рәссамы.
* [[1830]]: Пётр Капнист, [[Рәсәй империяһы]] яҙыусыһы, драматург һәм шағир.
* [[1840]]: Пётр Алексеев, Рәсәй империяһы ғалимы, [[Органик химия|химик-органик]].
* [[1885]]: Пётр Новицкий, оператор-кинодокументалист, [[СССР]] документаль киноһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. 
* [[1890]]: Николай Зеров, СССР шағиры, әҙәбиәт белгесе, тәнҡитсе һәм тәржемәсе, профессор.
* [[1890]]: Сергей Конобеевский, ғалим-физик, СССР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы. 
* [[1900]]: Чарльз Фрэнсис Рихтер, АҠШ физигы, сейсмолог, ер тетрәүҙәр көсөн баһалаған шкаланы төҙөүсе. 
* [[1905]]: Жан Виго, [[Франция]] кинорежиссёры.
* [[1910]]: Томоюки Танака, [[Япония]] продюсеры, кинорежиссёр, Годзилла тураһындағы сериал авторы.
* [[1925]]: Юрген Ингманн, [[Дания]] [[музыка]]нты, [[Гитара|гитарист]], ҡатыны Грета менән дуэтта 1963 йылғы «Евровидение» конкурсында еңеүсе.
* [[1940]]: Джорджо Мородер, [[Италия]] композиторы, продюсер.
* [[1963]]: Джет Ли, [[Ҡытай]] актёры, [[ушу]] оҫтаһы.
* [[1970]]: Мелания Трамп, АҠШ-тың 45-се президенты [[Дональд Трамп]]тың ҡатыны. 
* [[1978]]: [[Стана Катич]], [[Канада]]ның [[Сербия|серб]]-[[Хорватия|хорват]] сығышлы актёры.  }}

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:26 апрелдә вафат булғандар</categorytree>''
* [[1998]]: [[Булат Рафиҡов]], [[СССР]] яҙыусыһы, [[Башҡортостан]]дың [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1990).

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|Г26]]
[[Категория:26 апрель]]
26 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 116-сы (кәбисә йылында 117-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 249 көн ҡала.

  
 1960: Өфөлә дәүләт циркы эшләй башлай.
 1960: Өфө тимер юл транспорты техникумы асыла.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 121: Марк Аврелий, Рим императоры, философ.
 1575: Мария Медичи, 1600—1610 йылдарҙа Франция королеваһы.

   

 1998: Булат Рафиҡов, СССР яҙыусыһы, Башҡортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1990).

  

Г26
Категория:26 апрель