Ҡораласыҡ (Фёдоровка районы)
{{НП-Россия}}
'''Ҡораласыҡ''' ({{lang-ru|Каралачик}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Фёдоровка районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 553 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453291, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80254827001.
Милли состав: [[татарҙар]]-96 %.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||638||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||553||248||305||44,8||55,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Фёдоровка (Фёдоровка районы)|Фёдоровка]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 59 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* 1 Май (урамы) — ({{lang-ru|1 Мая (улица)}})
* 8 Март (урамы) — ({{lang-ru|8 Марта (улица)}})
* Яр (урамы) — ({{lang-ru|Береговая (улица)}})
* Юл (урамы) — ({{lang-ru|Дорожная (улица)}})
* Йылға аръяғы (урамы) — ({{lang-ru|Заречная (улица)}})
* Таң (тыҡрығы) — ({{lang-ru|Заря (переулок)}})
* Ерекле (урамы) — ({{lang-ru|Зирекле (улица)}})
* Тирмә (тыҡрығы) — ({{lang-ru|Мельничный (переулок)}})
* Тыныслыҡ (урамы) — ({{lang-ru|Мира (улица)}})
* Яңы (урамы) — ({{lang-ru|Новая (улица)}})
* Йырын (тыҡрығы) — ({{lang-ru|Овражный (переулок)}})
* Парк (урамы) — ({{lang-ru|Парковая (улица)}})
* Тау аҫты (урамы) — ({{lang-ru|Подгорная (улица)}})
* Шишмә (урамы) — ({{lang-ru|Родниковая (улица)}})
* Үҙәк (урамы) — ({{lang-ru|Центральная (улица)}})
* Мәктәп (тыҡрығы) — ({{lang-ru|Школьный (переулок)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/047/000056.html]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
[[1795 йыл]]ғы рәүиз ваҡытында Ҡораласыҡ ауылында 11 йорт иҫәпләнә, уларҙа 64 ерһеҙ башҡорт (припущенник) йәшәй. 21 йылдан һуң башҡорттарҙың һаны 105-кә етә. Бында, уларҙан башҡа, 28 мещан, 60 типтәр, 100 татар йәшәй. Типтәрҙәр бында [[1783 йыл]]да, ҡалғандары [[1807 йыл]]да килеп төпләнә. Улар — [[Тәтегәс түбәһе]] башҡорттарының керҙәштәре. 170 башҡортҡа 1842 йылда 320 бот ужым игене, 236 бот яҙғы иген сәселгән. Игенселек торошо тураһында халыҡтың башҡа ҡатламдарынан мәғлүмәттәр юҡ<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/139 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 139] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220328070848/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/139 |date=2022-03-28 }}</ref>.

[[1834 йыл]]ғы VIII Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу материалдарында был ауылдағы 9 ихатала 170 башҡорт (83 ир-егет һәм 87 ҡатын-ҡыҙ) йәшәүе күрһәтелә. [[1850 йыл]]ғы халыҡ иҫәбендә бында 96 типтәр һәм 217 башҡорт йәшәүе билдәләнә, ә [[1859 йыл]]ғы рәүиз документтарында ауылда йәшәгән 514 кешенең барыһы ла үҙҙәрен башҡорт тип таный<ref name="Ҡораласыҡ">{{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Юрматы. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-yurmaty-tom-30-ch-1--ufa-2018/page/180 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2018 |том=30, часть 1 |страниц=840 |страницы=205—206 |тираж = 2 000 |isbn= 978-5-295-06968-0|ref= }}</ref>. 1920 йылдағы совет халыҡ иҫәбен алыу Ҡораласыҡ ауылында 1395 башҡорт һәм татарҙың йәшәүен теркәй<ref name="Ҡораласыҡ" />.

Ҡораласыҡ урта мәктәбе 1920 йылда асыла<ref>[http://karalahik.ucoz.ru/index/0-2 Ҡораласыҡ урта мәктәбе]</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ғәбәссов Радик Фәтих улы]] — техник фәндәре докторы, [[Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты]] Төҙөлөш механикаһы кафедраһы профессоры<ref>[http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ [[Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты]] Төҙөлөш механика кафедраһы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816151501/http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ |date=2016-08-16 }}</ref>.
* [[:ru: Абдрашитов, Хамза Закиевич|Әбдрәшитов Хәмзә Зәки улы]], медицина фәндәре докторы, [[Башҡорт дәүләт медицина университеты]] профессоры, Республика кардиология диспансеры һәм Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш хирургы.
* [[Хөснөтдинов Рауил Исмәғил улы]] (12февраль 1947 йыл), [[фән]] ветераны, [[фән|ғалим]]-[[Органик химия|химик-органик]]. 1972 йылдан [[Органик химия институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)|Органик химия институты]] хеҙмәткәре, 1983 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр; 1992 йылдан — Нефтехимия һәм катализ институты директорының фәнни эштәр буйынса урынбаҫары, бер үк ваҡытта лаборатория мөдире. Химия фәндәре докторы (1989), профессор (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Рәсәйҙең Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы (2003) һәм [[Башҡортостан комсомолы]] премияһы (1979) лауреаты<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/95268/ Башҡортостан энциклопедияһы — Хөснөтдинов Рауил Исмәғил улы]{{V|9|02|2022}}</ref>.

== Матбуғатта ==

== Видеояҙмалар ==

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|9|02|2022}}
* {{ИСДБ}}{{ref-ru}} {{V|9|02|2022}}

== Сығанаҡтар ==
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412025101/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/ |date=2022-04-12 }}

* {{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Юрматы. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-yurmaty-tom-30-ch-1--ufa-2018/page/181 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2018 |том=30, часть 1 |страниц=840 |страницы=192 |тираж = 2 000 |isbn= 978-5-295-06968-0|ref= }}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|85989}}{{V|9|02|2022}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Фёдоровка районы ауылдары}}

[[Категория:Фёдоровка районы ауылдары]]
Ҡораласыҡ () — Башҡортостандың Фёдоровка районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 553 кеше булған.
Почта индексы — 453291, ОКАТО коды — 80254827001.
Милли состав: татарҙар-96 %.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь638 2010 йыл 14 октябрь55324830544,855,2

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Фёдоровка): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 59 км

 Урамдары 

 1 Май (урамы) — ()
 8 Март (урамы) — ()
 Яр (урамы) — ()
 Юл (урамы) — ()
 Йылға аръяғы (урамы) — ()
 Таң (тыҡрығы) — ()
 Ерекле (урамы) — ()
 Тирмә (тыҡрығы) — ()
 Тыныслыҡ (урамы) — ()
 Яңы (урамы) — ()
 Йырын (тыҡрығы) — ()
 Парк (урамы) — ()
 Тау аҫты (урамы) — ()
 Шишмә (урамы) — ()
 Үҙәк (урамы) — ()
 Мәктәп (тыҡрығы) — ()

 Тарихы 
1795 йылғы рәүиз ваҡытында Ҡораласыҡ ауылында 11 йорт иҫәпләнә, уларҙа 64 ерһеҙ башҡорт (припущенник) йәшәй. 21 йылдан һуң башҡорттарҙың һаны 105-кә етә. Бында, уларҙан башҡа, 28 мещан, 60 типтәр, 100 татар йәшәй. Типтәрҙәр бында 1783 йылда, ҡалғандары 1807 йылда килеп төпләнә. Улар — Тәтегәс түбәһе башҡорттарының керҙәштәре. 170 башҡортҡа 1842 йылда 320 бот ужым игене, 236 бот яҙғы иген сәселгән. Игенселек торошо тураһында халыҡтың башҡа ҡатламдарынан мәғлүмәттәр юҡАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 139 .

1834 йылғы VIII Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу материалдарында был ауылдағы 9 ихатала 170 башҡорт (83 ир-егет һәм 87 ҡатын-ҡыҙ) йәшәүе күрһәтелә. 1850 йылғы халыҡ иҫәбендә бында 96 типтәр һәм 217 башҡорт йәшәүе билдәләнә, ә 1859 йылғы рәүиз документтарында ауылда йәшәгән 514 кешенең барыһы ла үҙҙәрен башҡорт тип таный. 1920 йылдағы совет халыҡ иҫәбен алыу Ҡораласыҡ ауылында 1395 башҡорт һәм татарҙың йәшәүен теркәй.

Ҡораласыҡ урта мәктәбе 1920 йылда асылаҠораласыҡ урта мәктәбе.

 Билдәле шәхестәре 
 Ғәбәссов Радик Фәтих улы — техник фәндәре докторы, Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механикаһы кафедраһы профессорыМәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы .
 Әбдрәшитов Хәмзә Зәки улы, медицина фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университеты профессоры, Республика кардиология диспансеры һәм Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш хирургы.
 Хөснөтдинов Рауил Исмәғил улы (12февраль 1947 йыл), фән ветераны, ғалим-химик-органик. 1972 йылдан Органик химия институты хеҙмәткәре, 1983 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр; 1992 йылдан — Нефтехимия һәм катализ институты директорының фәнни эштәр буйынса урынбаҫары, бер үк ваҡытта лаборатория мөдире. Химия фәндәре докторы (1989), профессор (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Рәсәйҙең Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы (2003) һәм Башҡортостан комсомолы премияһы (1979) лауреатыБашҡортостан энциклопедияһы — Хөснөтдинов Рауил Исмәғил улы.

 Матбуғатта 

 Видеояҙмалар 

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7. 
  

 Сығанаҡтар 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий  

 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Фёдоровка районы ауылдары