25 февраль
{{Ук}}
'''25 февраль''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 56-сы көнө. Йыл аҙағына тиклем 309 көн ҡала ([[кәбисә йыл]]ында 310).
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-02-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|США}}: Тынлыҡ (һиллек) көнө.
* {{Флагификация|Таиланд}}: [[Радио]] көнө.
==== Төбәк байрамдары ====
* {{Флагификация|Башҡортостан}}: [[Башҡортостандың Дәүләт флагы|Дәүләт флагы]] көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
}}</onlyinclude> 
== {{Ваҡиғалар}} ==
* [[1836]]: Сэмюэл Кольт [[АҠШ]]-та Кольт револьверына патент ала.
* [[1848]]: [[Франция]]ла Икенсе республика иғлан ителә.
* [[1920]]: [[Башревком]] рәйесе итеп [[Әхмәтзәки Вәлидов]] һайлана.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1921]]: [[Советтар Союзы]] составында Грузин ССР-ы ойошторола.
* [[1924]]: [[СССР]] һәм [[Австрия|Австрия Республикаһы]] араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
* [[1930]]: [[Мәскәү]]ҙә Театр хеҙмәткәрҙәре клубы асыла (хәҙер Сәнғәт хеҙмәткәрҙәренең үҙәк йорто).
* [[1952]]: [[Өфө ҡалаһы]]нда [[Калинин районы (Өфө)|Калинин]] һәм [[Орджоникидзе районы (Өфө)|Орджоникидзе]] райондары ойошторола.
* [[1956]]: [[КПСС]]-тың XX съезында [[Н. С. Хрущёв]] [[Сталин]]дың шәхес культы тураһындағы доклад менән сығыш яһай.
* [[1986]]: КПСС-тың XXVII съезы асыла.
* [[1992]]: БССР Юғары Советы ҡабул иткән «Башҡорт Совет Социалистик Республикаһы дәүләтенең исемен үҙгәртеү тураһында» тигән Законға ярашлы БССР «[[Башҡортостан Республикаһы]]» тип атала башлай. 
* [[1992]]: [[Башҡортостан Республикаһының дәүләт флагы]] раҫлана.
* [[1992]]: Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһының Тулы хоҡуҡлы вәкиллеге булдырыла. 
* [[1992]]: [[Рәсәй Федерацияһы]]ның Йыһан агентлығы (Роскосмос) ойошторола.
* [[1999]]: [[Ҡаҙағстан]]да бойондороҡһоҙлоҡ иғлан ителгәндән һуң тәүге халыҡ иҫәбен алыу башлана.
* [[2000]]: [[Рәсәй]] Юстиция министрлығы Анатолий Кони миҙалын булдыра.
* [[2001]]: [[Молдова]]ла ваҡытынан алда парламент һайлауҙары үткәрелә.
* [[2010]]: [[Урыҫ Википедияһы]]нда 500 меңенсе мәҡәлә яҙыла.
* [[2013]]: [[Баймаҡ районы]]нда урынлашҡан Балтатау һәм Топортау тауҙары [[Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡылары]] исемлегенә индерелә.  }}

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Хәмит Яруллин]] (1935—5.06.2015), театр һәм кино актёры, режиссёр һәм педагог. 1959—1987 һәм 1998—2015 йылдарҙа хәҙерге [[Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры]] актёры, бер үк ваҡытта 1961—1980 йылдарҙа [[Өфө сәнғәт училищеһы]] һәм 1970—1971 йылдарҙа [[Өфө сәнғәт институты]] уҡытыусыһы. 1987 йылдан [[«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы]] режиссёры, 1992—1998 йылдарҙа Стәрлетамаҡ Театр берләшмәһенең Башҡорт драма театры актёры һәм Башҡортостан республика  мәҙәниәт техникумы уҡытыусыһы. 1961 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[РСФСР]]-ҙың атҡаҙанған (1985) һәм [[Башҡорт АССР-ы]]ның (1977) халыҡ артисы. 
* [[Хәкимов Миҙхәт Ғайнан улы]] (1940), [[КПСС|партия]] һәм комсомол органдары, хужалыҡ эшмәкәре, йәмәғәтсе. 1999—2003 йылдарҙа [[Рәсәй Федерацияһы]]ның 3-сө саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған иҡтисадсыһы. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры, [[Ауырғазы районы]]ның почётлы гражданы (2005). Сығышы менән ошо райондың [[Түбәнге Ләкәнде]] ауылынан.
* [[Әхмәтов Алмаз Таһир улы]] (1940), инженер-механик, хужалыҡ эшмәкәре. 1973—2003 йылдарҙа хәҙерге [[Татарстан Республикаһы]] «Сельхозтехника» берекмәһенең, артабан Ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек министрлығының яуаплы хеҙмәткәре. Татар АССР-ының атҡаҙанған механизаторы (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Мәсетле районы]] [[Оло Аҡа]] ауылынан.
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Әхмәров Рәүеф Барый улы]] (1911—6.08.2000), [[Археология|археолог]], [[музей]] белгесе, тыуған яҡты өйрәнеүсе. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1936 йылдан (өҙөклөк менән) [[Ҡазан]], [[Симферополь]], [[Севастополь]] һәм [[Махачкала]] ҡалаларындағы музейҙар хеҙмәткәре;  1947 йылдан [[Башҡорт АССР-ының Республика тыуған яҡты өйрәнеү музейы]]ның (хәҙер [[Милли музей]]) бүлек мөдире, 1958—1972 йылдарҙа — директоры. [[РСФСР]]‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1972), 2-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены]] кавалеры (1985). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Иглин районы]] [[Һарт-Лабау]] ауылынан. 
* [[Фәйзуллина Лира Фәхри ҡыҙы]] (1936), [[Башҡортостан|республика]] [[радио]]һының тәүге дикторҙарының береһе. 1959—1998 йылдарҙа хәҙерге [[«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы]] дикторы. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (1993).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Әлибаев Әсүәт Әфтәх улы]] (1936—01.2010), хужалыҡ һәм [[КПСС|партия]] органдары эшмәкәре. 1975 йылдан КПСС-тың [[Салауат районы|Салауат район]] комитетының 2-се секретары; 1980 йылдан «Сельхозтехника» республика берекмәһенең рәйес урынбаҫары, 1985 йылдан — Башҡортостан малсылыҡ һәм мал аҙығы етештереү ғилми-тикшеренеү һәм проект-технология институтының директор урынбаҫары. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Салауат районы [[Тирмән (Салауат районы)|Тирмән]] ауылынан. Шағир [[Сафуан Әлибаев]]тың ағаһы. 
* [[Моталапова Гөлнур Мирза ҡыҙы]] (1966), «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының баш режиссёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2004).  }}
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Сөләймәнова Гүзәл Ғәле ҡыҙы]] (1927—14.04.1969), балет артисы. 1945 йылдан [[Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры]] солисы. [[РСФСР]]-ҙың (1955) һәм [[Башҡорт АССР-ы]]ның (1953) халыҡ артисы. 1955 йылда [[Мәскәүҙә башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһы]]нда ҡатнашыусы. 
* [[Суфиянов Әһлиулла Ғибәт улы]] (1927—5.02.2009), сәнәғәт алдынғыһы, 1952—1964 йылдарҙа [[Ҡаҙағстан]]дағы Зыряновск ҡурғаш комбинатының проходчиктар бригадиры. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1961). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Миәкә районы]] [[Исламғол (Миәкә районы)|Исламғол]] ауылынан. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Фазлыева Рәйсә Мөғәтәсим ҡыҙы]] (1937), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе, юғары мәктәп һәм [[фән]] ветераны, табип-терапевт. 1975 йылдан [[Башҡорт дәүләт медицина институты]] һәм [[Башҡорт дәүләт медицина университеты]] уҡытыусыһы, 1987—2014 йылдарҙа терапия кафедраһы мөдире. Медицина фәндәре докторы (1988), профессор (1989). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (2000), [[Башҡортостан]]дың атҡаҙанған табибы (1992). [[Тереғолов Ғиниәтулла Ниғмәтулла улы|Ғ. Н. Тереғолов]] исемендәге премия лауреаты (2016). 
* [[Селитрина Тамара Львовна]] (1942), юғары мәктәп ветераны, [[фән|ғалим]]-[[Әҙәбиәт ғилеме|әҙәбиәт белгесе]]. 1964 йылдан [[Башҡорт дәүләт университеты]], 1995 йылдан — [[Башҡорт дәүләт педагогия институты]] һәм [[М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2011 йылға тиклем сит ил әҙәбиәте кафедраһы мөдире. Филология фәндәре докторы (1990), профессор (1991). Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге [[Ставрополь крайы]]ның Минераль Һыуҙар ҡалаһынан. 
* [[Лебедькова Раиса Ильинична]] (1947), [[Педагогика|педагогик]] хеҙмәт ветераны. 1966 йылдан [[Салауат (ҡала)|Салауат ҡалаһы]] балалар баҡсалары тәрбиәсеһе һәм етәксеһе, шул иҫәптән 1976 йылдан 2-се, 1980—2005 йылдарҙа 24-се балалар баҡсаһы мөдире. РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1988). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Баймаҡ районы]] [[Юлыҡ (Баймаҡ районы)|Юлыҡ]] ауылынан.
* [[Закирова Галина Семеновна]] (1962), хеҙмәт ветераны. «Октябрьский электр селтәрҙәре» йәмғиәте производство-техник бүлегенең элекке начальнигы. Башҡортостандың атҡаҙанған энергетигы.  }}
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Губин Евгений Иванович]] (1923—5.03.1991), [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, лётчик-штурмовик, подполковник (1975). [[Советтар Союзы Геройы]] (1944). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [Белорет районы]] [[Тирлән]] ауылынан. 
* [[Әбдрәхимова Рәмилә Әкрәм ҡыҙы]] (1958), педагог, музыкант. 1975—2009 йылдарҙа Баймаҡ балалар сәнғәт мәктәбенең домра класы буйынса  уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 2004—2012 йылдарҙа Халыҡ ижады үҙәгенең «Иман» башҡорт халыҡ музыка ҡоралдары халыҡ ансамбле етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007). Сығышы менән ошо ҡаланан.
* [[Ғиззәтуллин Ринат Рабил улы]] (1973), [[спорт]]сы. Күреү буйынса инвалид-[[йөҙөү]]селәрҙең 1987 йылдан [[СССР]], 1992 йылдан [[БДБ]], 1993—2000 йылдарҙа [[Рәсәй]] йыйылма командаһы ағзаһы. 2000 йылғы [[Паралимпия уйындары]]нда ҡатнашыусы. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1998). Рәсәй чемпионы (1997—2000), ике тапҡыр [[Ер|донъя]] (1990), ике тапҡыр [[Европа]] (1997) һәм дүрт тапҡыр СССР (1989) чемпионаттары призёры. Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан. 
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Храмов Алексей Васильевич]] (1909—14.11.1978), рәссам. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1934 йылдан [[СССР]] Рәссамдар союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған рәссамы (1974) һәм [[БАССР Юғары Советы |Юғары Советы Президиумының]] Почет грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1969). [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены]] кавалеры (1943).
* [[Хәсәнова Римма Шакирйән ҡыҙы]] (1964), табип. 2-се Республика клиник дауаханаһы неврологы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған табибы (2015).  
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:25 февралдә тыуғандар</categorytree>''
* [[1905]]: [[Павел Вирский]], балет артисы, хореограф, педагог. [[СССР]]-ҙың халыҡ артисы (1960).
* [[1910]]: Татьяна Вечеслова, балерина, [[РСФСР]]-ҙың атҡаҙанған артисы (1939).
* [[1910]]: Павел Клушанцев, [[СССР]] кинооператоры, кинорежиссёр, сценарист һәм яҙыусы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1970).
* [[1935]]: [[Октай Синаноғлу]], [[Төркиә]] ғалимы, физик-химик һәм молекуляр биофизик.
* [[1940]]: Валентина Шарыкина, театр һәм кино актёры, [[Рәсәй Федерацияһы]]ның халыҡ артисы (2000).

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:25 февралдә вафат булғандар</categorytree>''
* [[2010]]: Владислав Галкин, [[СССР]] һәм [[Рәсәй]] актёры, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы (2009).

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|Б25]]
[[Категория:25 февраль]]
25 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 56-сы көнө. Йыл аҙағына тиклем 309 көн ҡала (кәбисә йылында 310).

 
  
 1836: Сэмюэл Кольт АҠШ-та Кольт револьверына патент ала.
 1848: Францияла Икенсе республика иғлан ителә.
 1920: Башревком рәйесе итеп Әхмәтзәки Вәлидов һайлана.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1905: Павел Вирский, балет артисы, хореограф, педагог. СССР-ҙың халыҡ артисы (1960).
 1910: Татьяна Вечеслова, балерина, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1939).
 1910: Павел Клушанцев, СССР кинооператоры, кинорежиссёр, сценарист һәм яҙыусы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1970).
 1935: Октай Синаноғлу, Төркиә ғалимы, физик-химик һәм молекуляр биофизик.
 1940: Валентина Шарыкина, театр һәм кино актёры, Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2000).

   

 2010: Владислав Галкин, СССР һәм Рәсәй актёры, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы (2009).

  

Б25
Категория:25 февраль