Осетин теле
{{Тел
|төҫ           = индоевропейские
|исем            =  Осетин теле
|үҙатама   = {{Unicode|ирон ӕвзаг}}
|илдәр         = [[Рәсәй]], [[Грузия]]<ref>Көньяҡ Осетия менән</ref> һәм башҡалар<ref name="Ethnologue"> Ethnologue and bibliography information on Osetin.{{ref|www.ethnologue.com.229}}</ref> 
|региондар        =  
|рәсми тел         = [[Рәсәй]], [[Көньяҡ Осетия]]
|яйға һалыусы ойошма =
|һөйләшеүселәр һаны          = 641 450 тирәһе кеше <ref name="Ethnologue"/>
|рейтинг        = 
|статус         = 
|үле          = 
|категория      = [[Евразия телдәре]]
|классификация  = <!--:[[Алтай телдәре|Алтай ғаиләһе]]
: [[Төрки телдәре|Төрки  тармағы]]
:: [[Кыпчак телдәр|Ҡыпсаҡ төркөмө]]/[[Оғуз телдәр|Оғуз төркөмө]]
::[[Ҡыпсаҡ-булғар төркөмсәһе]]-->
|яҙма         = [[кирил әлифбаһы]]
|ГОСТ 7.75–97 = 
|ISO1 = os
|ISO2 = oss
|ISO3 = oss
}}
'''Осетин теле''' ({{lang-os|ирон æвзаг}}) — Һиндевропа тел ғаиләһендәге Иран төркөмөнә ингән тел. Ул [[Рәсәй]]ҙәге [[Төньяҡ Осетия — Алания]] рәсми теле булып һанала. Шулай уҡ ул [[Көньяҡ Осетия]]ның рәсми теле.

== Имлә ==
Хәҙерге осетин телендә кирил әлифбаһы ҡулланыла. Унда 43 хәреф бар.
{| border=1
|- align="center"
|А а
|{{unicode|Ӕ}} {{unicode|ӕ}}
|Б б
|В в
|Г г
|Гъ гъ
|- align="center"
|Д д
|Дж дж
|Дз дз
|Е е
|Ё ё
|Ж ж
|- align="center"
|З з
|И и
|Й й
|К к
|Къ къ
|Л л
|- align="center"
|М м
|Н н
|О о
|П п
|Пъ пъ
|Р р
|- align="center"
|С с
|Т т
|Тъ тъ
|У у
|Ф ф
|Х х
|- align="center"
|Хъ хъ
|Ц ц
|Цъ цъ
|Ч ч
|Чъ чъ
|Ш ш
|- align="center"
|Щ щ
|Ъ ъ
|Ы ы
|Ь ь
|Э э
|Ю ю
|- align="center"
|Я я
|}

== Әйтелеү ҡағиҙәләре ==
=== Һуҙынҡы өндәре әйтелеше ===
Осетин телендә 5 көслө һуҙынҡы өндәре (''а, е и, о, у'') һәм 2 көсһөҙ һуҙынҡы өндәре (''æ, ы'') ла бар.

==== Көслө һуҙынҡы өндәр ====
: ''А'' хәрефе әйтелеше урыҫ баҫымлы ''а''-ға яҡын. [[ХАФӘ]]-лә был өн {{IPA|[a]}} тип яҙыла. Мәҫәлән, ''г'''а'''л'' {{IPA|[gal]}} — {{lang-ba|үгеҙ}}, ''б'''а'''л'' {{IPA|[bal]}} — {{lang-ba|сейә}}
: ''Е'' хәрефе әйтелеше башҡортса һәм урыҫса ''э''-гә, болгарса, сербсә һәм македонса ''е''-гә яҡын. ХАФӘ-лә был өн {{IPA|[e]}} тип яҙыла. ''Е'' хәрефе йотациялы түгел. Мәҫәлән, ''Т'''е'''рк'' — {{lang-ba|[[Терек (йылға)]]}}
: ''И'' хәрефе урыҫса баҫымлы ''и''-гә яҡын. ХАФӘ-лә был өн {{IPA|[i]}} тип яҙыла. Мәҫәлән, '''''И'''р'' — {{lang-ba|осетин}}, '''''и''''' — {{lang-ba|бар}}
: ''О'' хәрефе урыҫ баҫымлы ''о''-ға яҡын. ХАФӘ-лә был өн {{IPA|[o]}} тип яҙыла. Мәҫәлән, ''б'''о'''н'' — {{lang-ba|көн}}
: ''у'' хәрефе урыҫ баҫымлы ''у''-нә яҡын. ХАФӘ-лә был өнө {{IPA|[u]}} тип яҙыла. Мәҫәлән ''б'''у'''р'' — {{lang-ba|[[һары]]}} (төҫ)

==== Көсһөҙ һуҙынҡы өндәр ====
: ''Æ'' хәрефе әйтелеше өлөшләтә урыҫ баҫымһыҙ ''а''-ға яҡын. ХАФӘ-лә был өн {{IPA|[ɐ]}} тип яҙыла. ''А'' һәм ''Æ'' хәрефтәре әйтелеше айырыла (мәҫәлән, ''д'''а'''р'' {{IPA|[dar]}} — {{lang-ba|тот!}}, ''д'''æ'''р'' {{IPA|[dɐr]}} — {{lang-ba|дә}})
: ''Ы'' хәрефе әйтелеше урыҫ ''ы''-һынан айырыла, башҡортса ''ы''-ға өлөшләтә генә яҡын. ХАФӘ-лә был өн {{IPA|[ɨ]}} тип яҙыла. Был хәреф урыҫ ''ноябрь'' һүҙендәге ''б'' һәм ''рь'' араһындағы өнгә йәки ''монстр'' һүҙенә ''т'' һәм ''р'' араһындағы өнгә яҡын. Мәҫәлән, ''н'''ы'''р'' {{IPA|[nɨr]}} — {{lang-ba|хәҙер}}, ''б'''ы'''ру'' — {{lang-ba|ҡойма}}<ref>Әйтелеү ҡағиҙәләре сығанағы: Осетин теле дәрестәре. Беренсе дәрес — Һуҙынҡы өндәр{{ref|ironau.ru.230}}.</ref>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{lang-stub}}
[[Категория:Осетин теле]]
[[Категория:Рәсәй телдәре]]
[[Категория:Алфавит буйынса телдәр һәм диалекттар]]
Осетин теле () — Һиндевропа тел ғаиләһендәге Иран төркөмөнә ингән тел. Ул Рәсәйҙәге Төньяҡ Осетия — Алания рәсми теле булып һанала. Шулай уҡ ул Көньяҡ Осетияның рәсми теле.

 Имлә 
Хәҙерге осетин телендә кирил әлифбаһы ҡулланыла. Унда 43 хәреф бар.
А а Б бВ вГ гГъ гъД дДж джДз дзЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кКъ къЛ лМ мН нО оП пПъ пъР рС сТ тТъ тъУ уФ фХ хХъ хъЦ цЦъ цъЧ чЧъ чъШ шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я

 Әйтелеү ҡағиҙәләре 
 Һуҙынҡы өндәре әйтелеше 
Осетин телендә 5 көслө һуҙынҡы өндәре (а, е и, о, у) һәм 2 көсһөҙ һуҙынҡы өндәре (æ, ы) ла бар.

 Көслө һуҙынҡы өндәр 
 А хәрефе әйтелеше урыҫ баҫымлы а-ға яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. Мәҫәлән, гал  — , бал  — 
 Е хәрефе әйтелеше башҡортса һәм урыҫса э-гә, болгарса, сербсә һәм македонса е-гә яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. Е хәрефе йотациялы түгел. Мәҫәлән, Терк — 
 И хәрефе урыҫса баҫымлы и-гә яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. Мәҫәлән, Ир — , и — 
 О хәрефе урыҫ баҫымлы о-ға яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. Мәҫәлән, бон — 
 у хәрефе урыҫ баҫымлы у-нә яҡын. ХАФӘ-лә был өнө  тип яҙыла. Мәҫәлән бур —  (төҫ)

 Көсһөҙ һуҙынҡы өндәр 
 Æ хәрефе әйтелеше өлөшләтә урыҫ баҫымһыҙ а-ға яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. А һәм Æ хәрефтәре әйтелеше айырыла (мәҫәлән, дар  — , дæр  — )
 Ы хәрефе әйтелеше урыҫ ы-һынан айырыла, башҡортса ы-ға өлөшләтә генә яҡын. ХАФӘ-лә был өн  тип яҙыла. Был хәреф урыҫ ноябрь һүҙендәге б һәм рь араһындағы өнгә йәки монстр һүҙенә т һәм р араһындағы өнгә яҡын. Мәҫәлән, ныр  — , быру — Әйтелеү ҡағиҙәләре сығанағы: Осетин теле дәрестәре. Беренсе дәрес — Һуҙынҡы өндәр.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Осетин теле
Категория:Рәсәй телдәре
Категория:Алфавит буйынса телдәр һәм диалекттар