Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты
{{Карточка университета
 |название             = «Мәскәү дәүләт төҙөлөш Университеты» (милли тикшереү университеты)
 |сокращение           = МДТУ (МТУ)
 |эмблема              =  [[Файл:Эмблема МГСУ.jpg|100px]]
 |изображение          = [[Файл:MGSU(KMK).jpg |300px]]
 |оригинал             = 
 |междуназвание        = Moscow State University of Civil Engineering
 |прежнее              = В. В. Куйбышев исемендәге Мәскәү Инженер-төҙөлөш Институты
 |девиз                = Киләсәкте төҙөргә өйрән!
 |основан              = [[1921]]
 |закрыт               = 
 |реорганизован        = 
 |год реорганизации    = 
 |тип                  = 
 |наименование должности =Ректор
 |фио должности        = Волков Андрей Анатольевич, техник фәндәре докторы, профессор
 |президент            = Теличенко Валерий Иванович, техник фәндәре докторы, профессор
 |научный руководитель = 
 |студенты             = 17 519
 |иностранные студенты = 1000
 |специалитет          = 
 |бакалавриат          = 
 |магистратура         = 500
 |аспирантура          = 
 |докторантура         = 
 |доктора              = 178
 |профессоры           = 
 |преподаватели        = 928
 |расположение         = {{RUS}}, [[Мәскәү]]
 |кампус               = 
 |адрес                = 129337, [[Мәскәү]] ҡалаһы, Ярославль шоссеһы, 26-сы өй
 |сайт                 = http://www.mgsu.ru
 |награды              = {{орден Трудового Красного Знамени|тип=организация}}
 |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 51 |lat_sec = 27
 |lon_dir = E |lon_deg = 37 |lon_min = 41 |lon_sec = 31
 |CoordScale          = 8000
 |edu_region          = RU
}}
''' Юғары Һөнәри Мәғарифтың Федераль Дәүләт Белем Биреү Учреждениеһы «Мәскәү Дәүләт Төҙөлөш Университеты» (милли тикшереү университеты)''' — [[1993]] йылға тиклем В. В. Куйбышев исемендәге Мәскәү Инженер-төҙөлөш Институты — Рәсәйҙәге иң ҙур техник университеттарҙың береһе, төҙөлөш буйынса Рәсәй Федерацияһы юғары уҡыу йорттары ассоциацияһының тармаҡ университеты.

==Ректорҙар==
# 2003 йылдын декабрь айынан 2013 йылға тиклем Ректор вазифаһын техник фәндәре докторы, профессор  Теличенко Валерий Иванович башҡарҙы. 2013 йылда яңы ректор һайланды. В. И. Теличенко Президент вазифаһына күсте.
# 2013 йылдан ректор вазифаһын Волков Андрей Анатольевич башҡара

== Тарихы ==
Князь Дмитрий Васильевич Ухтомский 1749 йылда Рәсәйҙә беренсе архитектура-[[төҙөлөш]] мәктәбен аса. Ошо мәктәптә Матвей Казаков, Иван, Старов, Александр Кокоринов уҡынылар.
1804 йылда Кремль учелищеһы төҙөлә. Киләсәктә ул Мәскәү Һарай архитектура училещеһы булып китә.

1897 инженер М. К. Прироров Мәскәүҙә төҙөлөш курстары аса.

1902 йылда архитектор И. А. Фомин беренсе ҡатын-ҡыҙҙар өсөн төҙөлөш курстары ойоштора.

1905 йылда Н. В. Марковников беренсе ҡатын-ҡыҙҙар өсөн техник һәм төҙөлөш курстары аса.

1909 йылда Фомин һәм Морковников курстары берләшә. Улар нигеҙендә 1916 йылда ҡатын-ҡыҙҙар өсөн Политехник институт асыла.

1907 йылда шулай уҡ Урта төҙөлөш училещеһы асыла. Унда дүрт бүлек була: архитектура-төҙөлөш, гидртотехник, мәҙәниәт-техник, юлдар төҙөү.

1919 йылда Урта төҙөлөш училещеһы Беренсе Мәскәү төҙөлөш техникумына үҙгәртелә.
1920 йылда техникум ВТУЗ статусы ала.

1918 йылда [[Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты|Мәскәү Юғары Техник Училешеһының]]  составында төҙөлөш факультеты асыла.

1921 йылда Мәскәү Инженер-төҙөлөш Институты асыла. Уның беренсе директоры Шишкин Захар Нестерович була.
[[Файл: mdtu2013.jpg|350px|thumb|right| Мәскәү дәүләт төҙөлөш университетының «свечка» йорто – Мәскәү вуздарының танылған бинаһы]]

2010 йылдан университет [[Рәсәйҙең милли тикшеренеү университеты|милли тикшеренеү университеты]] статусты конкурс аша алды.

2011 йылда МДТУ составына Мәскәү дәүләт торлаҡ-комуналь хужалығы академияһы инә.

== Институттар ==

{| class="wikitable"
|-
! Исем !! Ҡысҡа исем !! Нигеҙләнғән көн !! Директор (декан) !! Сайт
|-
| Төҙөлөш һәм архитектура институты || ИСА|| 2005||  Сенин Николай Иванович — ''техник фәндәре кандидаты, профессор''|| [http://isa-mgsu.ru/ isa-mgsu.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224220423/http://www.isa-mgsu.ru/ |date=2020-02-24 }}
|-
| Төҙөлөштә иҡтисад, идара итеү һәм информацион технологиялар Институты || ИЭУИС || 2005  || Семернин Дмитрий Андреевич — ''иҡтисад фәндәре кандидаты''||[http://euis.mgsu.ru/ euis.mgsu.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140716165606/http://euis.mgsu.ru/ |date=2014-07-16 }}
|-
| Энергетик һәм гидротехник төҙөлөшө институты || ИГЭС|| 2011  ||  Анискин Николай Алексеевич — т. ф. д.''|| [http://mgsu.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=165&Itemid=194 vgt.mgsu.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140329093717/http://mgsu.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=165&Itemid=194 |date=2014-03-29 }}
|-
| Инженер-экологие төҙөлөш һәм механизация инситуты || ИИЭСМ || 2011 || Степанов Михаил Алексеевич — т. ф. к., профессор||
|-
| Фундаменталь мәғариф институты || ИФО || 2005  ||  Ковальчук Олег Александрович — т. ф. к.||[http://ifo.mgsu.ru/ ifo.mgsu.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140720012720/http://ifo.mgsu.ru/ |date=2014-07-20 }}
|-
| Халыҡ-ара һәм тел коммуникациялар инситуты || ИМОЯК || - ||  Гусева Ольга Борисовна — т. ф. к.||http://intermgsu.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140430145346/http://intermgsu.ru/ |date=2014-04-30 }}
|-
| [[Мытищи]] филиалы || ПГСф. || 1974 г. ||   Кравчук Петр Павлович || [http://www.pgsf.ru/ pgsf.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128084514/http://www.pgsf.ru/ |date=2021-01-28 }}
|-
| Төҙөлөштә инженер именлеғе институты || ИИБС || - ||  Святенко Инна Юрьевна — т. ф. к.||[http://www.iibs.ru/ iibs.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120605085549/http://www.iibs.ru/ |date=2012-06-05 }}
|-
| Торлаҡ-коммуналь комплексы Институты || ИЖКК || 2011 ||  ||
|}
==Танылған уҡыусылар һәм студенттар==
*Абелев, Марк Юрьевич
*Андрианов, Сергей Николаевич
*Гуревич, Александр Витальевич
*Ғәбәссов Радик Фәтик улы, техник фәндәре докторы, Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы профессоры <ref>[ http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816151501/http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/ |date=2016-08-16 }} Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы]</ref>.
*Высоцкий Владимир
*Дыховичная, Нина Абрамовна
*Жандарёв, Ильдар Вильгельмович
*Ильичёв, Вячеслав Александрович
*Кирсанов, Николай Михайлович
*Лапидус, Азарий Абрамович
*Мельников, Александр Григорьевич - техник фәндәре докторы.
*Петров, Владилен Васильевич
*Резник, Семён Ефимович
*Росляк, Юрий Витальевич
*Севенард, Юрий Константинович
*Соболев, Валентин Алексеевич
*Соколовский, Вадим Васильевич
*Хаджибаронов, Сергей Павлович
*Хорошавин, Анатолий Иванович
*Ципурский, Илья Лазаревич
*Чувахин, Дмитрий Степанович
*Якубович, Леонид Аркадьевич

==Галерея==
<gallery caption="Корпустар" perrow="3" widths="250px" heights="250px">
File:MGSU(KMK).jpg|'''Корпус(КМК)'''
Изображение:MGSU(administrative).jpg|'''Административ корпусы ("свечка")'''
Изображение:MGSU(KPA).jpg|''' (КПА) - "ромашка"'''
Изображение:MGSU(G).jpg|'''Лаборатор  блогы (УЛБ) - корпуса "А", "Б", "В", "Г"'''
Изображение:MGSU(ULK).jpg|'''Лаборатор корпусы (УЛК)'''
Изображение:MGSU(SOC).jpg|'''Спорт комплексы (СОК)'''
</gallery>

== Һылтанмалар ==
{{commonscat|The Moscow State university of civil engineering}}
* [http://www.mgsu.ru/ Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты сайты (русса] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503154537/https://mgsu.ru/ |date=2021-05-03 }}

[[Категория:Мәскәү университеттары]]
Юғары Һөнәри Мәғарифтың Федераль Дәүләт Белем Биреү Учреждениеһы «Мәскәү Дәүләт Төҙөлөш Университеты» (милли тикшереү университеты) — 1993 йылға тиклем В. В. Куйбышев исемендәге Мәскәү Инженер-төҙөлөш Институты — Рәсәйҙәге иң ҙур техник университеттарҙың береһе, төҙөлөш буйынса Рәсәй Федерацияһы юғары уҡыу йорттары ассоциацияһының тармаҡ университеты.

Ректорҙар
 2003 йылдын декабрь айынан 2013 йылға тиклем Ректор вазифаһын техник фәндәре докторы, профессор  Теличенко Валерий Иванович башҡарҙы. 2013 йылда яңы ректор һайланды. В. И. Теличенко Президент вазифаһына күсте.
 2013 йылдан ректор вазифаһын Волков Андрей Анатольевич башҡара

 Тарихы 
Князь Дмитрий Васильевич Ухтомский 1749 йылда Рәсәйҙә беренсе архитектура-төҙөлөш мәктәбен аса. Ошо мәктәптә Матвей Казаков, Иван, Старов, Александр Кокоринов уҡынылар.
1804 йылда Кремль учелищеһы төҙөлә. Киләсәктә ул Мәскәү Һарай архитектура училещеһы булып китә.

1897 инженер М. К. Прироров Мәскәүҙә төҙөлөш курстары аса.

1902 йылда архитектор И. А. Фомин беренсе ҡатын-ҡыҙҙар өсөн төҙөлөш курстары ойоштора.

1905 йылда Н. В. Марковников беренсе ҡатын-ҡыҙҙар өсөн техник һәм төҙөлөш курстары аса.

1909 йылда Фомин һәм Морковников курстары берләшә. Улар нигеҙендә 1916 йылда ҡатын-ҡыҙҙар өсөн Политехник институт асыла.

1907 йылда шулай уҡ Урта төҙөлөш училещеһы асыла. Унда дүрт бүлек була: архитектура-төҙөлөш, гидртотехник, мәҙәниәт-техник, юлдар төҙөү.

1919 йылда Урта төҙөлөш училещеһы Беренсе Мәскәү төҙөлөш техникумына үҙгәртелә.
1920 йылда техникум ВТУЗ статусы ала.

1918 йылда Мәскәү Юғары Техник Училешеһының  составында төҙөлөш факультеты асыла.

1921 йылда Мәскәү Инженер-төҙөлөш Институты асыла. Уның беренсе директоры Шишкин Захар Нестерович була.
350px|thumb|right| Мәскәү дәүләт төҙөлөш университетының «свечка» йорто – Мәскәү вуздарының танылған бинаһы

2010 йылдан университет милли тикшеренеү университеты статусты конкурс аша алды.

2011 йылда МДТУ составына Мәскәү дәүләт торлаҡ-комуналь хужалығы академияһы инә.

 Институттар 

 Исем  Ҡысҡа исем  Нигеҙләнғән көн  Директор (декан)  Сайт Төҙөлөш һәм архитектура институты  ИСА 2005  Сенин Николай Иванович — техник фәндәре кандидаты, профессор isa-mgsu.ru  Төҙөлөштә иҡтисад, идара итеү һәм информацион технологиялар Институты  ИЭУИС  2005   Семернин Дмитрий Андреевич — иҡтисад фәндәре кандидатыeuis.mgsu.ru  Энергетик һәм гидротехник төҙөлөшө институты  ИГЭС 2011    Анискин Николай Алексеевич — т. ф. д.'' vgt.mgsu.ru  Инженер-экологие төҙөлөш һәм механизация инситуты  ИИЭСМ  2011  Степанов Михаил Алексеевич — т. ф. к., профессор Фундаменталь мәғариф институты  ИФО  2005    Ковальчук Олег Александрович — т. ф. к.ifo.mgsu.ru  Халыҡ-ара һәм тел коммуникациялар инситуты  ИМОЯК  -   Гусева Ольга Борисовна — т. ф. к.http://intermgsu.ru/  Мытищи филиалы  ПГСф.  1974 г.    Кравчук Петр Павлович  pgsf.ru  Төҙөлөштә инженер именлеғе институты  ИИБС  -   Святенко Инна Юрьевна — т. ф. к.iibs.ru  Торлаҡ-коммуналь комплексы Институты  ИЖКК  2011   
Танылған уҡыусылар һәм студенттар
Абелев, Марк Юрьевич
Андрианов, Сергей Николаевич
Гуревич, Александр Витальевич
Ғәбәссов Радик Фәтик улы, техник фәндәре докторы, Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы профессоры [ http://mgsu.ru/universityabout/Struktura/Kafedri/StroyMeh/sotrudniki-kafedry/  Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты Төҙөлөш механика кафедраһы].
Высоцкий Владимир
Дыховичная, Нина Абрамовна
Жандарёв, Ильдар Вильгельмович
Ильичёв, Вячеслав Александрович
Кирсанов, Николай Михайлович
Лапидус, Азарий Абрамович
Мельников, Александр Григорьевич - техник фәндәре докторы.
Петров, Владилен Васильевич
Резник, Семён Ефимович
Росляк, Юрий Витальевич
Севенард, Юрий Константинович
Соболев, Валентин Алексеевич
Соколовский, Вадим Васильевич
Хаджибаронов, Сергей Павлович
Хорошавин, Анатолий Иванович
Ципурский, Илья Лазаревич
Чувахин, Дмитрий Степанович
Якубович, Леонид Аркадьевич

Галерея

 Һылтанмалар 

 Мәскәү дәүләт төҙөлөш университеты сайты (русса 

Категория:Мәскәү университеттары