Түбәнге Сереккүл
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Түбәнге Сереккүл      
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Нижнечерекулево}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 55 |lat_min = 29 |lat_sec = 42
 | lon_deg                  = 54 |lon_min = 24 |lon_sec = 15
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = муниципаль район
 | район                    = Илеш районы
 | район в таблице          = Илеш районы
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Сереккүл сельсоветы
 | поселение в таблице      = Сереккүл ауыл Советы (Илеш районы)
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 1765
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Нижнечерекулево | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Нижнечерекулево | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452270
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80230876001
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 

'''Түбәнге Сереккүл''' ({{lang-ru|Нижнечерекулево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Илеш районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 573 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452270, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80230876001.

== Тарихы ==
Түбәнге Сереккүлдә тик аҫаба [[башҡорт]]тар ғына йәшәй. Был ике ауыл халҡы Йәркәй, Йөннө ауылдарындағы башҡорттар менән бергә [[1830 йыл]]да Туҡтамыш Һөйөндөковҡа 5 йылға Рәс йылғаһында балыҡ тотоу хоҡуғын тапшыра. [[1795 йыл]]да 11 ихатала 120 башҡорт, 1816 йылда 12 ихатала - 98, 1834 йылда 14 ихатала - 111, 1858 йылда 31 ихатала - 253, 1870 йылда 50 ихатала - 315, [[1920 йыл]]да 144 ихатала - 750 башҡорттоң йәшәүе теркәлә"<ref name="Түбәнге Сереккүл">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>.

Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек һәм умартасылыҡ менән шөғөлләнә. [[1843 йы]]лда бер башҡортҡа 5,2 бот иген сәселә<ref name="Түбәнге Сереккүл" />.

Ауылдың ир-аттары [[1812 йылғы Ватан һуғышы]]нда әүҙем ҡатнаша. Абдрафиҡ Солтанғолов был һуғышта һәләк була<ref name="Түбәнге Сереккүл" />.

Кантон идаралығы йылдарында (1798-1865 йй.) башҡорттар [[Урал]] (Яйыҡ) буйындағы сик буйы һыҙатында һәр береһе 6-шар ай хәрби хеҙмәттә була. Алты айлыҡ йәйге һәм ҡышҡы хеҙмәттәре төрлө командалар составында үтә. 6 айҙан һуң яугирҙар өйҙәренә ҡайтып китә, улар урынына икенселәре килә. 20 йәштән 50 йәшкә тиклем ир-егеттәр 6-8 тапҡыр ошондай хәрби хеҙмәт вазифаһын үтәй. Мәҫәлән, Сереккүлдә йәшәгән (Үрге Сереккүлме, йәки Түбәнге Сереккүлме икәнлеге күрһәтелмәгән) үрәтник 45 йәшлек Шаһабитдин Сабитов (Һөйөндөктөң улы) бындай хеҙмәтте бик тапҡыр үтәй (уның улы Сәхретдин). Зауряд-йөҙ башы 49 йәшлеку Әрдәшир Бәширов (Сабдикеев улы) ла ошондай хеҙмәттә 5 тапҡыр була (уның улдары: Әхмәҙей, Әстрахабей, Әхмәтнәби, Әхмәтйән)<ref name="Түбәнге Сереккүл" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||897||394||503||43,9||56,1
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||589||230||359||39,0||61,0
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||659||284||375||43,1||56,9
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||518||237||281||45,8||54,2
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||457||219||238||47,9||52,1
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||558||264||294||47,3||52,7
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||573||270||303||47,1||52,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Үрге Йәркәй]]): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 116 км

== Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре ==
* [[Сабитов Мәрһәм Карам улы]] (1916- ) — партия һәм дәүләт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. КПСС-тың Ауырғазы район комитетының беренсе секретары<ref>[https://aurgazy.bashkortostan.ru/presscenter/news/104573/ Портал Аургазинского района РБ. «ОН ОСТАВИЛ СВЕТЛЫЙ СЛЕД» 22 июля 2016 100 лет Сабитову М. К.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211004170009/https://aurgazy.bashkortostan.ru/presscenter/news/104573/ |date=2021-10-04 }}</ref>.
* [[Илдус Тимерханов]] (25.04.1956) — [[башҡорт]] балалар яҙыусыһы, журналист, тыуған яҡты өйрәнеүсе. [[Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте]]нең [[Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия]]һы лауреаты (2012).

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* ''[[Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы|Асфандияров А. З.]]'' История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
*{{БЭ2013|93312}} {{V|16|05|2022}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Илеш районы ауылдары}}

[[Категория:Илеш районы ауылдары]]
Түбәнге Сереккүл () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 573 кеше.
Почта индексы — 452270, ОКАТО коды — 80230876001.

 Тарихы 
Түбәнге Сереккүлдә тик аҫаба башҡорттар ғына йәшәй. Был ике ауыл халҡы Йәркәй, Йөннө ауылдарындағы башҡорттар менән бергә 1830 йылда Туҡтамыш Һөйөндөковҡа 5 йылға Рәс йылғаһында балыҡ тотоу хоҡуғын тапшыра. 1795 йылда 11 ихатала 120 башҡорт, 1816 йылда 12 ихатала - 98, 1834 йылда 14 ихатала - 111, 1858 йылда 31 ихатала - 253, 1870 йылда 50 ихатала - 315, 1920 йылда 144 ихатала - 750 башҡорттоң йәшәүе теркәлә"Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  .

Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек һәм умартасылыҡ менән шөғөлләнә. 1843 йылда бер башҡортҡа 5,2 бот иген сәселә.

Ауылдың ир-аттары 1812 йылғы Ватан һуғышында әүҙем ҡатнаша. Абдрафиҡ Солтанғолов был һуғышта һәләк була.

Кантон идаралығы йылдарында (1798-1865 йй.) башҡорттар Урал (Яйыҡ) буйындағы сик буйы һыҙатында һәр береһе 6-шар ай хәрби хеҙмәттә була. Алты айлыҡ йәйге һәм ҡышҡы хеҙмәттәре төрлө командалар составында үтә. 6 айҙан һуң яугирҙар өйҙәренә ҡайтып китә, улар урынына икенселәре килә. 20 йәштән 50 йәшкә тиклем ир-егеттәр 6-8 тапҡыр ошондай хәрби хеҙмәт вазифаһын үтәй. Мәҫәлән, Сереккүлдә йәшәгән (Үрге Сереккүлме, йәки Түбәнге Сереккүлме икәнлеге күрһәтелмәгән) үрәтник 45 йәшлек Шаһабитдин Сабитов (Һөйөндөктөң улы) бындай хеҙмәтте бик тапҡыр үтәй (уның улы Сәхретдин). Зауряд-йөҙ башы 49 йәшлеку Әрдәшир Бәширов (Сабдикеев улы) ла ошондай хеҙмәттә 5 тапҡыр була (уның улдары: Әхмәҙей, Әстрахабей, Әхмәтнәби, Әхмәтйән).

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар89739450343,956,1 1959 йыл 15 ғинуар58923035939,061,0 1970 йыл 15 ғинуар65928437543,156,9 1979 йыл 17 ғинуар51823728145,854,2 1989 йыл 12 ғинуар45721923847,952,1 2002 йыл 9 октябрь55826429447,352,7 2010 йыл 14 октябрь57327030347,152,9

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 9 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 116 км

 Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре 
 Сабитов Мәрһәм Карам улы (1916- ) — партия һәм дәүләт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. КПСС-тың Ауырғазы район комитетының беренсе секретарыПортал Аургазинского района РБ. «ОН ОСТАВИЛ СВЕТЛЫЙ СЛЕД» 22 июля 2016 100 лет Сабитову М. К. .
 Илдус Тимерханов (25.04.1956) — башҡорт балалар яҙыусыһы, журналист, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2012).

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Илеш районы ауылдары