Иҙәк
{{Река
 |Название                = Иҙәк (Оло Иҙәк) 
  |исеме                  = 
 |Изображение             = 
  |рәсем киңлеге          = 
  |Подпись                = 
 |Карта                   = 
  |карта киңлеге          = 
  |Подпись карты          = 
 |Длина                   = 72 
 |Площадь бассейна        = 704 
 |Бассейн                 = [[Ҡариҙел (йылға)|Ҡариҙел]] йылғаһы, [[Павловка һыуһаҡлағысы]]нан Шаҡша биҫтәһендәге һыу үлсәү постына тиклем 
 |Бассейн рек             = Кама 
 |Расход воды             = 
  |Место измерения        = 
 |Исток                   = 
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 
  |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = 
  |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = 
 |Устье                   = Ҡариҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 
  |m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = 
  |m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = 
 |Уклон реки              = 
 |Страна                  = {{Флагификация|Рәсәй}} 
  |Регион                 = [[Башҡортостан Республикаһы]] 
 |Категория на Викискладе = 
}}

'''Иҙәк (Оло Иҙәк)'''<ref name="ГКГН"/><ref name="N-40-41"/> — [[Рәсәй]] йылғаһы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Благовещен районы|Благовещен]] һәм [[Өфө районы|Өфө]] райондары<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры}}</ref> биләмәләрендә аға. Йылға оҙонлоғо 72 км<ref name="ГВР"/>. Һыу бассейны майҙаны — 704 км²<ref name="ГВР"/>.

Булат ауылынан көньяҡ-көнсығышта башлана<ref name="N-40-29"/>. Убалы, урыны менән йүкә һәм ҡарама үҫкән ерҙәр буйлап көньяҡҡа ҡарай аға<ref name="N-40-29"/>. Яңы Надеждин ауылы эргәһендә — быуылған<ref name="N-40-29"/>. Артабан көньяҡ-көнсығышҡа борола, Благовещен районының Каменная Поляна һәм Трошкин ауылдары аша ағып үтә, ҙур йүкә-уҫаҡ урманының көнсығыш сите буйлап бара<ref name="N-40-29"/>. Ильина Поляна ауылын үткәс яңынан көньяҡҡа борола<ref name="N-40-29"/>. Иң түбәнге ағымында көньяҡ-көнсығышҡа  0,4 м/с тиҙлек менән йүнәлә<ref name="N-40-41"/>. Йылға Ҡариҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк  ҡушыла<ref name="ГВР"/>.

Кесе Огрязь тамағынан түбәндәрәк киңлеге 5 метр һәм тәрәнлеге 1 метр; Турышлынан түбәндәрәк — ярашлы рәүештә 38 һәм 0,8 метр<ref name="N-40-29"/>.

== Этимологияһы ==
Иҙәк йылғаһының атамаһы (Башҡортостанда Дим йылғаһының уң ҡушылдығы һәм Ырымбур өлкәһенең Шарлыҡ районындағы кеүек үк), гидроним, моғайын, башҡорт телендәге уҙәк «уйһыу урын», «тар үҙәк» һүҙҙәренә барып тоташа<ref name="Стрельников"/>.

== Ҡушылдыҡтары ==
Ҡушылдыҡтары тәртип буйынса тамағынан башына ҡарай һынап бирелгән.
{{колонки|2}}
- 25 км: [[Кесе Иҙәк]]<ref name="N-40-29"/> (һул)

- Казмышла<ref name="N-40-29"/> (уң)

- 50 км: [[Кесе Огрязь]]<ref name="N-40-29"/> (уң)

- 52 км: [[Огрязь]]<ref name="N-40-29"/> (уң)
- Һалҡын Шишмә<ref name="N-40-29"/> (һул)

- Коршинка<ref name="N-40-29"/> (һул)

- Петлиха<ref name="N-40-29"/> (һул)

- Иҙәк<ref name="N-40-28"/> (уң)
{{колонки|конец}}

== Һыу реестры мәғлүмәттәре ==
[[Рәсәй дәүләт һыу реестры]] мәғлүмәте буйынса йылға [[Кама һыу бассейны округы]]нда урынлашҡан, [[һыу хужалығы участкаһы]] — [[Ҡариҙел (йылға)|Ҡариҙел]] йылғаһы, [[Павловка һыуһаҡлағысы]]нан Шаҡша биҫтәһендәге һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама<ref name='Рәсәй МСР'/>.

[[Һыу ресурстарының федераль агентлығы]] мәғлүмәте буйынса <ref name='Рәсәй МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=183020|title=РФ һыу реестры: Иҙәк (Оло Иҙәк)}}</ref>:

- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201212111100024015

- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102401

- Бассейн коды — 10.01.02.012

- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11

- ГӨ буйынса сығарылыш — 1

== Иҫкәрмәләр ==
{{примечания|refs=
<ref name="ГКГН">{{ГКГН|Башкирия|17.12.2019|0662766|Изяк}}</ref>
<ref name="N-40-41">{{карта|N-40-41}}</ref>
<ref name="ГВР">{{ГВР|183020|Изяк (Большой Изяк)}}</ref>
<ref name="N-40-29">{{карта|N-40-29}}</ref>
<ref name="Стрельников">{{книга |автор = С.М. Стрельников |заглавие = Географические название Оренбургской области |место = Кувандык |издательство = Изд-во С.М. Стрельникова |год = 2002 |страницы = 54 |издание = Изд. 2-е, дополн. и исправл. |язык = }}</ref>
<ref name="N-40-28">{{карта|N-40-28}}</ref>
}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
* {{БЭ2013|85499}}{{V|7|10|2021}}
{{Ҡариҙел бассейны — Әй йылғаһын индермәйенсә}}

[[Категория:Башҡортостан йылғалары]]
[[Категория:Алфавит буйынса йылғалар]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]


{{hydro-stub}}
Иҙәк (Оло Иҙәк) — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан Республикаһының Благовещен һәм Өфө райондары биләмәләрендә аға. Йылға оҙонлоғо 72 км. Һыу бассейны майҙаны — 704 км².

Булат ауылынан көньяҡ-көнсығышта башлана. Убалы, урыны менән йүкә һәм ҡарама үҫкән ерҙәр буйлап көньяҡҡа ҡарай аға. Яңы Надеждин ауылы эргәһендә — быуылған. Артабан көньяҡ-көнсығышҡа борола, Благовещен районының Каменная Поляна һәм Трошкин ауылдары аша ағып үтә, ҙур йүкә-уҫаҡ урманының көнсығыш сите буйлап бара. Ильина Поляна ауылын үткәс яңынан көньяҡҡа борола. Иң түбәнге ағымында көньяҡ-көнсығышҡа  0,4 м/с тиҙлек менән йүнәлә. Йылға Ҡариҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 71 км өҫтәрәк  ҡушыла.

Кесе Огрязь тамағынан түбәндәрәк киңлеге 5 метр һәм тәрәнлеге 1 метр; Турышлынан түбәндәрәк — ярашлы рәүештә 38 һәм 0,8 метр.

 Этимологияһы 
Иҙәк йылғаһының атамаһы (Башҡортостанда Дим йылғаһының уң ҡушылдығы һәм Ырымбур өлкәһенең Шарлыҡ районындағы кеүек үк), гидроним, моғайын, башҡорт телендәге уҙәк «уйһыу урын», «тар үҙәк» һүҙҙәренә барып тоташа.

 Ҡушылдыҡтары 
Ҡушылдыҡтары тәртип буйынса тамағынан башына ҡарай һынап бирелгән.

- 25 км: Кесе Иҙәк (һул)

- Казмышла (уң)

- 50 км: Кесе Огрязь (уң)

- 52 км: Огрязь (уң)
- Һалҡын Шишмә (һул)

- Коршинка (һул)

- Петлиха (һул)

- Иҙәк (уң)

 Һыу реестры мәғлүмәттәре 
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ҡариҙел йылғаһы, Павловка һыуһаҡлағысынан Шаҡша биҫтәһендәге һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :

- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201212111100024015

- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102401

- Бассейн коды — 10.01.02.012

- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11

- ГӨ буйынса сығарылыш — 1

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 
 

Категория:Башҡортостан йылғалары
Категория:Алфавит буйынса йылғалар
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы