Имай-Ҡарамалы
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Имай-Ҡармалы
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Имай-Кармалы}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 13 |lat_sec = 30
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 24 |lon_sec = 3
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Дәүләкән районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл  биләмәһе
 | поселение                = Имай-Ҡарамалы ауыл Cоветы (Дәүләкән районы)

 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1748 
 | первое упоминание        =1834 
 | прежние имена            = Үрге Имай-Ҡарамалы, Түбәнге Имай-Ҡарамалы<ref name="Ә.">[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр.473]</ref> 
 | статус селения            = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Имай-Кармалы | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Имай-Кармалы | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = татарҙар — 77%
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453425
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80222816001
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Имай-Ҡарамалы''' ({{lang-ru|Имай-Кармалы}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Дәүләкән районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 330 кеше була<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453425, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80222816001.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||330||148||182||44,8||55,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Тарихы ==
Район үҙәгенән һәм [[Дәүләкән]] тимер юл станцияһынан көнсығышҡа табан 37 км алыҫлыҡта Ҡарамалы йылғаһы ([[Өршәк]] йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. [[1985 йыл]]ға тиклем Ҡырҡ-Өйлө-Мең улусы, [[1798]]—[[1865 йыл]]дарҙа 5-се мишәр кантоны, 1865—1867 һәм 1923—1930 йылдарҙа Дәүләкән, 1867—1914 йылдарҙа [[Ҡаҙанғол]] улустары составында. 1914—1923 йылдарҙа Имай-Ҡарамалы улусының административ үҙәге. 1919 йылдан [[Имай-Ҡарамалы ауыл Cоветы (Дәүләкән районы)|Имай-Ҡарамалы ауыл Советы]] үҙәге булып тора. Легенда буйынса Дәүләкән районының [[Искәндәр (Башҡортостан)|Искәндәр]], [[Бик-Ҡарамалы]], Имай-Ҡарамалы ауылдарына өс бер туған Искәндәр, Имай, Биктимер нигеҙ һала. Ауылдар шул төпләнгән кешеләрҙең исеме менән йөрөтөлә. Имай-Ҡарамалының тәүге исемдәре: Үрге Имай-Ҡарамалы, Түбәнге Имай-Ҡарамалы.<br>
Ауылға [[Нуғай даруғаһы]] Ҡырҡ-Өйлө‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1748 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса мишәрҙәр нигеҙ һала. 1843 йылда 452 мишәр (1834 йылғы ревизия буйынса) 616 бот ужым, 3116 бот ярауай (яҙғы) ашлыҡ сәскән. Ауылда һыу тирмәне, ат һарайы, ике мәсет булған. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. 1896 йылда Бик Ҡарамлы һәм Имай Ҡармалы ауылдары кешеләре бергә 2417 дисәтинә ер, 602 дисәтинә урман менән файҙаланған. 1938 йылда имайҡарамалылар аҫаба башҡорттарҙан 500 дисәтинә, 1901 йылда [[Иҫке Яппар]]ҙан 280 дисәтинә ер һатып ала. Йәшелсә баҡсаларында картуф, ҡыяр үҫтергәндәр. 1929 йылда дөйөм ер майҙаны 2131 га тәшкил итә.1930 — 2000 йылдарҙа ауыл халҡы «Имай-Ҡарамалы», Киров исемендәге, «Родина» колзозында эшләй. 1942 йылда Имай-Ҡарамалы урта мәктәбендә шәфҡәт туташтары әҙерләү курсы асыла. 1972 йылда яңы мәктәп һалына. 1969 йылда [[Граждандар һуғышы]]нда һәләк булған яугирҙарға, 1975 йылда [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда һәләк булған уҡытыусыларға, 1999 йылдың 9 майында Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған ауылдаштарына һәйкәл асыу тантанаһы үтә. 1978 йылда мәктәптә тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы асыла.<br>
Халҡы:1795 йылда — 241 кеше, 1870 йылда — 839 кеше, 1885 йылдв — 922 кеше, 1896 йылда — 1116 кеше, 1917 йылда — 1718 кеше, 1926 йылда — 916 кеше, 1939 йылда — 955 кеше, 1959 йылда — 556 кеше, 1989 йылда — 327 кеше, 1999 йылда — 345 кеше, 2002 йылда — 348 кеше, 2009 кеше — 325 кеше,2010 йылда — 330 кеше. Татарҙар — 77 % (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар<ref>{{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=164—166-сы б.б. }}</ref><ref name="Ә." />.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/059/000100.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Имай-Ҡарамалы ауылы]</ref>
* Йәштәр урамы ({{lang-ru| Молодёжная (улица)}})
* Совет урамы  ({{lang-ru| Советская (улица)}})
* Үҙәк урамы ({{lang-ru| Центральная (улица)}})

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 37 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 37 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Гәрәев Зәки Фәтхетдин улы]] (18.12.1917—19.02.1994), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1959—1980 йылдарҙа [[Дәүләкән районы]] «Родина» колхозы рәйесе. [[Ленин ордены|Ленин]] (1966), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1977) һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1964) ордендары кавалеры<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/4290-g-r-ev-z-ki-f-tkhetdin-uly Башҡорт энциклопедияһы — Гәрәев Зәки Фәтхетдин улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421072750/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/4290-g-r-ev-z-ki-f-tkhetdin-uly |date=2016-04-21 }}{{V|17|12|2017}}</ref>.
* [[Теләшев Ғүмәр Ғариф улы]] (13.12.1931—2.06.2016), [[СССР]] һәм [[Рәсәй]]ҙең нефть эшкәртеү өлкәһе технологиялары ғалимы. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1960).
* [[Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы]]  ([[1904 йыл]] — ?) — [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]]ның 58-се кавалерия полкының санитар-ездовойы. [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены]] кавалеры (1945).
== Халыҡ ижады информанттары ==
* Мәхәмәткиреева Нәрбикә Тимербәк ҡыҙынан (1916 йылғы) 1989 йылда  Р.Солтангәрәева «Тереләрҙең әхирәткә китеүсе менән хушлашыу» йолаһын яҙып алған<ref> {{китап |автор= Әхмәт Сөләймәнов, Розалия Солтәнгәрәеева  |заглавие=«Башҡорт халыҡ ижады» Йола фольклоры I том |место=Өфө |издательство=«Китап» |год=1995 й |страницы=444-сө (№370 А -367-се б.)}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85925}}{{V|27|03|2022}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/059/000100.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Имай-Ҡарамалы ауылы]
* {{китап |автор= Давлекановский район  |заглавие=«Наши славные педагоги» |место=Уфа |издательство=«Валькирия» |год=2016 г. |страницы=125—132 }}
* {{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=164—166-сы б.б. }}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр.473] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411101532/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 |date=2022-04-11 }}
* {{китап |автор= Әхмәт Сөләймәнов, Розалия Солтәнгәрәеева  |заглавие=«Башҡорт халыҡ ижады» Йола фольклоры I том |место=Өфө |издательство=«Китап» |год=1995 й |страницы=444-сө (№370 А -367-се б.)}}
{{Дәүләкән районы ауылдары}}

[[Категория:Дәүләкән районы ауылдары]]
Имай-Ҡарамалы () — Башҡортостан Республикаһының Дәүләкән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 330 кеше була.
Почта индексы — 453425, ОКАТО коды — 80222816001.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь33014818244,855,2

 Тарихы 
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көнсығышҡа табан 37 км алыҫлыҡта Ҡарамалы йылғаһы (Өршәк йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. 1985 йылға тиклем Ҡырҡ-Өйлө-Мең улусы, 1798—1865 йылдарҙа 5-се мишәр кантоны, 1865—1867 һәм 1923—1930 йылдарҙа Дәүләкән, 1867—1914 йылдарҙа Ҡаҙанғол улустары составында. 1914—1923 йылдарҙа Имай-Ҡарамалы улусының административ үҙәге. 1919 йылдан Имай-Ҡарамалы ауыл Советы үҙәге булып тора. Легенда буйынса Дәүләкән районының Искәндәр, Бик-Ҡарамалы, Имай-Ҡарамалы ауылдарына өс бер туған Искәндәр, Имай, Биктимер нигеҙ һала. Ауылдар шул төпләнгән кешеләрҙең исеме менән йөрөтөлә. Имай-Ҡарамалының тәүге исемдәре: Үрге Имай-Ҡарамалы, Түбәнге Имай-Ҡарамалы.
Ауылға Нуғай даруғаһы Ҡырҡ-Өйлө‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1748 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса мишәрҙәр нигеҙ һала. 1843 йылда 452 мишәр (1834 йылғы ревизия буйынса) 616 бот ужым, 3116 бот ярауай (яҙғы) ашлыҡ сәскән. Ауылда һыу тирмәне, ат һарайы, ике мәсет булған. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. 1896 йылда Бик Ҡарамлы һәм Имай Ҡармалы ауылдары кешеләре бергә 2417 дисәтинә ер, 602 дисәтинә урман менән файҙаланған. 1938 йылда имайҡарамалылар аҫаба башҡорттарҙан 500 дисәтинә, 1901 йылда Иҫке Яппарҙан 280 дисәтинә ер һатып ала. Йәшелсә баҡсаларында картуф, ҡыяр үҫтергәндәр. 1929 йылда дөйөм ер майҙаны 2131 га тәшкил итә.1930 — 2000 йылдарҙа ауыл халҡы «Имай-Ҡарамалы», Киров исемендәге, «Родина» колзозында эшләй. 1942 йылда Имай-Ҡарамалы урта мәктәбендә шәфҡәт туташтары әҙерләү курсы асыла. 1972 йылда яңы мәктәп һалына. 1969 йылда Граждандар һуғышында һәләк булған яугирҙарға, 1975 йылда Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған уҡытыусыларға, 1999 йылдың 9 майында Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған ауылдаштарына һәйкәл асыу тантанаһы үтә. 1978 йылда мәктәптә тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы асыла.
Халҡы:1795 йылда — 241 кеше, 1870 йылда — 839 кеше, 1885 йылдв — 922 кеше, 1896 йылда — 1116 кеше, 1917 йылда — 1718 кеше, 1926 йылда — 916 кеше, 1939 йылда — 955 кеше, 1959 йылда — 556 кеше, 1989 йылда — 327 кеше, 1999 йылда — 345 кеше, 2002 йылда — 348 кеше, 2009 кеше — 325 кеше,2010 йылда — 330 кеше. Татарҙар — 77 % (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Имай-Ҡарамалы ауылы
 Йәштәр урамы ()
 Совет урамы  ()
 Үҙәк урамы ()

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 37 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 37 км

 Билдәле шәхестәре 
 Гәрәев Зәки Фәтхетдин улы (18.12.1917—19.02.1994), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1959—1980 йылдарҙа Дәүләкән районы «Родина» колхозы рәйесе. Ленин (1966), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1977) һәм «Почёт Билдәһе» (1964) ордендары кавалерыБашҡорт энциклопедияһы — Гәрәев Зәки Фәтхетдин улы .
 Теләшев Ғүмәр Ғариф улы (13.12.1931—2.06.2016), СССР һәм Рәсәйҙең нефть эшкәртеү өлкәһе технологиялары ғалимы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).
 Мәсәлимов Нәғим Мәсәлим улы  (1904 йыл — ?) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 58-се кавалерия полкының санитар-ездовойы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1945).
 Халыҡ ижады информанттары 
 Мәхәмәткиреева Нәрбикә Тимербәк ҡыҙынан (1916 йылғы) 1989 йылда  Р.Солтангәрәева «Тереләрҙең әхирәткә китеүсе менән хушлашыу» йолаһын яҙып алған .

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Имай-Ҡарамалы ауылы
 
 
 Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр.473 
 

Категория:Дәүләкән районы ауылдары