Иҫке Кәңгеш
{{ТП-Рәсәй|Иҫке Кәңгеш
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Иҫке Кәңгеш
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 55 | lat_min = 35 | lat_sec = 23
  |lon_deg = 54 | lon_min = 57 | lon_sec = 0
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Дүртөйлө районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 363
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452304
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34717 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80224816003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Иҫке Кәңгеш''' ({{lang-ru|Старокангышево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дүртөйлө районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 363 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452304, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80224816003.

== Тарихы ==
Кәңгеш ауылы [[1732 йы]]лда төҙөлгән документта атап үтелә. Унда һүҙ [[Йәрми]] һәм тағы ла бер нисә ауылдың аҫабаларының (Кинйә Ишембәтов һәм Әҙек Бортин) Сөләймән Бикмәтовты (ҡустылары менән бергә) күрһәткән шәжәрәләре нигеҙендә яҡын туғандар тип таный һәм, уртаҡ шәжәрәгә нигеҙләнеп, аҫаба ерҙәрен бергәләп ҡулланырға ҡарар итеүе тураһында бара. Әммә ни өсөндөр 1816 йылғы рәүиздә 66 аҫаба башҡорт йәшәгән был ауыл иҫәпкә алынмай. [[1834 йыл]]да ауылда 320 кешенең йәшәүе иҫәпкә алына<ref name="Иҫке Кәңгеш">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>. 

[[1859 йыл]]да [[Яңы Кәңгеш]] ауылы барлыҡҡа килә һәм ундағы 47 ихатала 264 кешенең йәшәүе теркәлә. [[Иҫке Кәңгеш]]тә лә  шул уҡ һанда кешеләрҙең йәшәүе билдәләнә. 1870 йылдаИҫке Кәңгештә 242 башҡорт, 1920 йылда Яңы Кәңгештә 143 башҡорт, Иҫке Кәңгештәге 156 ихатала 844 башҡорт иҫәпкә алына<ref name="Иҫке Кәңгеш" />.

[[1843 йыл]]да 320 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 608 бот яҙғы иген сәселә. 52 ихатаға 142 ат, 132 һыйыр, 120 һарыҡ һәм 105 кәзә тура килә. Ауыл халҡында 150 солоҡ һәм 100 умарта тотола<ref name="Иҫке Кәңгеш" />.

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Дүртөйлө (ҡала)|Дүртөйлө]]): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Миәҙәк]]): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Яңауыл (ҡала)|Яңауыл]]): 122 км

== Тарихы ==
Иҫке Кәңгеш <!-- село в Дюртюлинском р-не, относится к Маядыковскому с/с; пристань. Расположено на р.Белая, в 13 км к С.-В. от райцентра и 122 км к Ю. от ж.-д. ст.Янаул. Нас.: в 1906 — 652 чел.; 1920 — 844; 1939 — 1004; 1959 — 740; 1989 — 434; 2002 — 393 человека. Живут башкиры. С. — центр. усадьба ООО “Кангыш”. Есть осн. школа, детсад, фельдшерско-акушерский пункт, ДК, библиотека, мечеть.

Основано башкирами Эске-Еланской вол. Казанской дороги на собств. землях, известно с 1732 (по др. данным, с 1723) под назв. Кангышево. Фиксировалось также как Канкишево. С образованием в сер. 19 в. выселка Новокангышево получило совр. название. В 1859 в 47 дворах проживало 264 человека. Занимались скот-вом, земледелием. В 1906 учтены мечеть, 2 бакалейные лавки, хлебозапасный магазин. Среди уроженцев В.С.Мирзаянов. -->
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||363||179||184||49,3||50,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Мирзаянов Вил Солтан улы]] (9 март 1935) — химик. Химия фәндәре докторы (1985), профессор (1985).

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|77586}}
* {{ИСДБ|страницы=410}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Дүртөйлө районы ауылдары}}

[[Категория:Дүртөйлө районы ауылдары]]
Иҫке Кәңгеш () — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 363 кеше.
Почта индексы — 452304, ОКАТО коды — 80224816003.

 Тарихы 
Кәңгеш ауылы 1732 йылда төҙөлгән документта атап үтелә. Унда һүҙ Йәрми һәм тағы ла бер нисә ауылдың аҫабаларының (Кинйә Ишембәтов һәм Әҙек Бортин) Сөләймән Бикмәтовты (ҡустылары менән бергә) күрһәткән шәжәрәләре нигеҙендә яҡын туғандар тип таный һәм, уртаҡ шәжәрәгә нигеҙләнеп, аҫаба ерҙәрен бергәләп ҡулланырға ҡарар итеүе тураһында бара. Әммә ни өсөндөр 1816 йылғы рәүиздә 66 аҫаба башҡорт йәшәгән был ауыл иҫәпкә алынмай. 1834 йылда ауылда 320 кешенең йәшәүе иҫәпкә алынаАсфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  . 

1859 йылда Яңы Кәңгеш ауылы барлыҡҡа килә һәм ундағы 47 ихатала 264 кешенең йәшәүе теркәлә. Иҫке Кәңгештә лә  шул уҡ һанда кешеләрҙең йәшәүе билдәләнә. 1870 йылдаИҫке Кәңгештә 242 башҡорт, 1920 йылда Яңы Кәңгештә 143 башҡорт, Иҫке Кәңгештәге 156 ихатала 844 башҡорт иҫәпкә алына.

1843 йылда 320 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 608 бот яҙғы иген сәселә. 52 ихатаға 142 ат, 132 һыйыр, 120 һарыҡ һәм 105 кәзә тура килә. Ауыл халҡында 150 солоҡ һәм 100 умарта тотола.

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Дүртөйлө): 13 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Миәҙәк): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Яңауыл): 122 км

 Тарихы 
Иҫке Кәңгеш 
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь36317918449,350,7

 Билдәле шәхестәре 
 Мирзаянов Вил Солтан улы (9 март 1935) — химик. Химия фәндәре докторы (1985), профессор (1985).

 Һылтанмалар 
 
 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дүртөйлө районы ауылдары