Ҡужанаҡ
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Ҡужанаҡ
 |оригинальное название    = {{lang-ru|Кужанак}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 51 |lat_min = 35 |lat_sec = 54
 |lon_deg = 57 |lon_min = 10 |lon_sec = 40
 |CoordScale =
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башкортостан
 |вид района               =
 |район                    = Ейәнсура районы{{!}}Ейәнсура
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = ауыл советы
 |поселение                = Яңыбай ауыл Советы (Ейәнсура районы){{!}}Яңыбай
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Кужанак | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Кужанак | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     =
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 453386
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80226843004
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
'''Ҡужанаҡ''' ({{lang-ru|Кужанак}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ейәнсура районы]]ндағы ауыл. [[Яңыбай ауыл Советы (Ейәнсура районы)|Яңыбай ауыл Советы]] биләмәһенә ҡарай. Почта индексы — 453386, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80226843004.

== Географик урыны ==
Һаҡмар йылғаһы ҡушылдығы [[Ҡороюл]] йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫәнғол]]): 117 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Ҡыуандыҡ]]): 22 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref><ref>{{БЭ2013|87422}}</ref>

== Тарихы ==
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Ҡыҙрас улдары Аҫҡар, Таҙлар, Аҡҡондоҙ, Үрген, '''Ҡужанаҡ''', Кинйәбулат ауылдарына төйәкләнгән<ref>[https://vk.com/doc153145133_630244166?hash=178e1f8ef10f14644d&dl=50f2946199b02fd66c Ейәнсура-Үҫәргәндәр ере]</ref>.

[[Нуғай даруғаһы]] [[Үҫәргән]] улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә төҙөгән ауыл. XVIII быуаттың беренсе яртыһында нигеҙ һалынған. Тәүге нигеҙ ҡороусы Ҡужанаҡ Йомаҡ(н)аев булған. 1795 йылда беренсе тапҡыр рәсми исемлектәрҙә теркәлгән. Күҙәнәк, Айыуҡаҙыр атамалары менән дә теркәлгән. 

1795 йылда 9 йортта 71 кеше йәшәгән, 1866 йылда 81 йортта — 331 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ мәҙрәсә, һыу тирмәне, ярма ярғыс теркәлгән<ref>{{БЭ2013|87422}}</ref>.

1930 йылдарҙан Башҡорт Ҡужанағы исеме менән теркәлгән. 1970 йылдарҙа Урыҫ Ҡужанағы, Яңы Асҡар ауылдары менән берләштерелгән. Шул ваҡыттан бирле Ҡужанаҡ исемендә<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412025101/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/ |date=2022-04-12 }}</ref>.

Әлеге ваҡытта Ҡужанаҡ ауылында урта мәктәп, балалар баҡсһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар<ref>{{БЭ2013|87422}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
{{Wikidata/Population}}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (78 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

== Урамдары ==
* Башҡорт урамы ({{lang-ru|Башкирская улица}})
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|Заречная улица}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/022/000070.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары:

''Йылғалар'':
* '''Ҡарабағана''' йылғаһы
* '''Аҡшар''' йылғаһы
* '''Бишәй''' йылғаһы
* [[Ҡороюл]] йылғаһы

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|87422}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ейәнсура районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Ейәнсура районы ауылдары]]
Ҡужанаҡ () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Яңыбай ауыл Советы биләмәһенә ҡарай. Почта индексы — 453386, ОКАТО коды — 80226843004.

 Географик урыны 
Һаҡмар йылғаһы ҡушылдығы Ҡороюл йылғаһы буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 117 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 22 км

 Тарихы 
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Ҡыҙрас улдары Аҫҡар, Таҙлар, Аҡҡондоҙ, Үрген, Ҡужанаҡ, Кинйәбулат ауылдарына төйәкләнгәнЕйәнсура-Үҫәргәндәр ере.

Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә төҙөгән ауыл. XVIII быуаттың беренсе яртыһында нигеҙ һалынған. Тәүге нигеҙ ҡороусы Ҡужанаҡ Йомаҡ(н)аев булған. 1795 йылда беренсе тапҡыр рәсми исемлектәрҙә теркәлгән. Күҙәнәк, Айыуҡаҙыр атамалары менән дә теркәлгән. 

1795 йылда 9 йортта 71 кеше йәшәгән, 1866 йылда 81 йортта — 331 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ мәҙрәсә, һыу тирмәне, ярма ярғыс теркәлгән.

1930 йылдарҙан Башҡорт Ҡужанағы исеме менән теркәлгән. 1970 йылдарҙа Урыҫ Ҡужанағы, Яңы Асҡар ауылдары менән берләштерелгән. Шул ваҡыттан бирле Ҡужанаҡ исемендәАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий  .

Әлеге ваҡытта Ҡужанаҡ ауылында урта мәктәп, балалар баҡсһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

 Халыҡ һаны 

Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (78 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Урамдары 
 Башҡорт урамы ()
 Йылға аръяғы урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Үҙәк урам ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары

Йылғалар:
 Ҡарабағана йылғаһы
 Аҡшар йылғаһы
 Бишәй йылғаһы
 Ҡороюл йылғаһы

 Һылтанмалар 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ейәнсура районы ауылдары