Аҡбаш өйрәк
{{Башҡа мәғәнәләре|Аҡбаш (мәғәнәләр)}}
{{Таксон
| name               = Аҡбаш өйрәк
| regnum             = Хайуандар
| image file         = Female white headed duck.JPG
| image title        = Аҡбаш өйрәк
| image descr        = Аҡбаш өйрәк
| parent             = Oxyura
| rang               = Төр
| latin              = Oxyura leucocephala
| author             = ([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1769]])
| syn                =
| typus              =
| children           =
| range map          = Oxyura leucocephala dis.png
| range legend       = 
| iucnstatus         = EN
| wikispecies        = Oxyura leucocephala
| commons            = Category:Oxyura leucocephala
| iucn               = 141428
| itis               = 175179
| ncbi               = 90703
| eol                = 1048492
}}
[[File:Oxyura leucocephala MHNT.ZOO.2010.11.11.3.jpg|thumb| Аҡбаш өйрәк йомортҡалары]]

'''Аҡбаш өйрәк''' '' күктомшоҡ, сыбар өйрәк, һуна өйрәктән бәләкәй ({{lang-ru| Са́вка}}, {{lang-la| Oxyura leucocephala}}'') — өйрәктәр ғаиләһендәге ҡош.

== Ҡылыҡһырлама ==
Төбө йыуан күк төҫтәге суҡышлы өйрәк. Ерҙә бик ауыр йөрөй. Башы аҡ, түбәһендә генә ҡара тап бар. Арҡаһы һәм ҡабырғалары ваҡ ҡына ҡара һипкелле һорғолт ерән. Ҡанаттары күкһел йымылдаҡлы һоро. Муйынының аҫ яғы, түше ҡара һипкелле ерәнһыу көрән. Ҡорһағы арҡыры һыҙыҡлы һорғолт һары. Ҡойроғо ҡара. Ҡанаттарында көҙгөләре булмай. Күҙе сағыу һары. Башҡа өйрәктәр менән бутау мөмкин түгел.

== Тауышы ==
Тауышы сыйылдаҡ: «сиррҡ-сиррҡ» йәки яңғырауыҡлы: «ҡа-ға-ға».

== Йәшәү рәүеше ==
Үҫемлектәргә бай күлдәрҙә, яй ағымлы йылғаларҙа йәшәй, һыу үҫемлектәре
һәм бөжәктәре менән туҡлана. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Ҡамыштар араһында һыу өҫтөндә оялай. 2—6 бөртөк һарғылт аҡ йомортҡаһы була. Ите өсөн аулайҙар.

== Әҙәбиәт ==
* Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары.1986 Өфө. 66- сы бит
* Красная книга России М.: АСТ 2001
* Жизнь животных т.6 Птицы М.: Просвещение
* Green A.J. & Hughes B. White-headed Duck Oxyura leucocephala. // BWP Update: he journal of birds of the Western Palearctic, Vol. 3, No. 2. Oxford: Oxford University Press, 2001 — P. 79 — 90
* SCOTT D.A. AND ROSE P.M. (1996) Atlas of Anatidae Populations in Africa and Western Eurasia. Wetlands International Publication No.41, Wetlands International, Wageningen.
* Hughes B., Robinson J.A., Green A.J., Li Z.W.D. & Mundkur T. (Compilers). International Single Species Action Plan for the Conservation of the White-headed Duck Oxyura leucocephala. CMS Technical Series No. 13 & AEWA Technical Series No.8. Bonn, 2006. — 66 p.
* Гордиенко Н. С., Дробовцев В. И., Кошелев А. И. Биология савки в северном Казахстане и на юге Западной Сибири // Редкие, исчезающие и малоизученные птицы СССР. М.: Наука, 1986. — С. 8 — 15.
* Рябицев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири: Справочник-определитель. Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та, 2008. — 634 с.
* Долгушин И. А. Птицы Казахстана. Т. 1. Алма-Ата: Изд-во АН Казахской ССР, 1960.- 469 с.
* Птицы средней Азии. Т. 1. Алматы: Издательство НАН РК, 2007. — 574 с.

[[Категория:Ҡоштар]]
[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
[[Категория:Өйрәктәр]]
[[Категория:Башҡортостандың Ҡыҙыл китабы:Ҡоштар]]
Аҡбаш өйрәк  күктомшоҡ, сыбар өйрәк, һуна өйрәктән бәләкәй (, ) — өйрәктәр ғаиләһендәге ҡош.

 Ҡылыҡһырлама 
Төбө йыуан күк төҫтәге суҡышлы өйрәк. Ерҙә бик ауыр йөрөй. Башы аҡ, түбәһендә генә ҡара тап бар. Арҡаһы һәм ҡабырғалары ваҡ ҡына ҡара һипкелле һорғолт ерән. Ҡанаттары күкһел йымылдаҡлы һоро. Муйынының аҫ яғы, түше ҡара һипкелле ерәнһыу көрән. Ҡорһағы арҡыры һыҙыҡлы һорғолт һары. Ҡойроғо ҡара. Ҡанаттарында көҙгөләре булмай. Күҙе сағыу һары. Башҡа өйрәктәр менән бутау мөмкин түгел.

 Тауышы 
Тауышы сыйылдаҡ: «сиррҡ-сиррҡ» йәки яңғырауыҡлы: «ҡа-ға-ға».

 Йәшәү рәүеше 
Үҫемлектәргә бай күлдәрҙә, яй ағымлы йылғаларҙа йәшәй, һыу үҫемлектәре
һәм бөжәктәре менән туҡлана. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Ҡамыштар араһында һыу өҫтөндә оялай. 2—6 бөртөк һарғылт аҡ йомортҡаһы була. Ите өсөн аулайҙар.

 Әҙәбиәт 
 Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары.1986 Өфө. 66- сы бит
 Красная книга России М.: АСТ 2001
 Жизнь животных т.6 Птицы М.: Просвещение
 Green A.J. & Hughes B. White-headed Duck Oxyura leucocephala. // BWP Update: he journal of birds of the Western Palearctic, Vol. 3, No. 2. Oxford: Oxford University Press, 2001 — P. 79 — 90
 SCOTT D.A. AND ROSE P.M. (1996) Atlas of Anatidae Populations in Africa and Western Eurasia. Wetlands International Publication No.41, Wetlands International, Wageningen.
 Hughes B., Robinson J.A., Green A.J., Li Z.W.D. & Mundkur T. (Compilers). International Single Species Action Plan for the Conservation of the White-headed Duck Oxyura leucocephala. CMS Technical Series No. 13 & AEWA Technical Series No.8. Bonn, 2006. — 66 p.
 Гордиенко Н. С., Дробовцев В. И., Кошелев А. И. Биология савки в северном Казахстане и на юге Западной Сибири // Редкие, исчезающие и малоизученные птицы СССР. М.: Наука, 1986. — С. 8 — 15.
 Рябицев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири: Справочник-определитель. Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та, 2008. — 634 с.
 Долгушин И. А. Птицы Казахстана. Т. 1. Алма-Ата: Изд-во АН Казахской ССР, 1960.- 469 с.
 Птицы средней Азии. Т. 1. Алматы: Издательство НАН РК, 2007. — 574 с.

Категория:Ҡоштар
Категория:Башҡортостан ҡоштары
Категория:Өйрәктәр
Категория:Башҡортостандың Ҡыҙыл китабы:Ҡоштар