Иҫке Этекәй
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         =   Иҫке Этекәй 
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Староитикеево}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 1 |lat_sec = 20
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 58 |lon_sec = 6
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = Муниципаль район
 | район                    = Ауырғазы районы
 | район в таблице          = Ауырғазы  районы
 |вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 |поселение                = Батыр ауыл Советы (Ауырғазы районы)
 |поселение в таблице      = Батыр ауыл Советы (Ауырғазы районы)
 | внутреннее деление       = 
 | вид главы                = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1740 
 | первое упоминание        =1747,1779 
 | прежние имена            = Ғүмәр
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 |климат                   = 
 | население                = {{ Население | Староитикеево | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Староитикеево | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = татарҙар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453483
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80205804010
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Иҫке Әтекәй''' ({{lang-ru|Староитикеево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[Батыр ауыл Советы (Ауырғазы районы)|Батыр ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 197 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453483, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80 205 804 010.

== Тарихы ==
XVIII быуаттың 40-сы йылдарында нигеҙләнгән башҡорт ауылы. 1779 йылда Нуғай даруғаһы Меркет‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә типтәрҙәр килеп ултыра. Сотник Этекәй Дәүләтов исеме менән аталған ауылға нигеҙ һала. 1774 йылғы Юлбирҙе Этекәйев йорт старшинаһы булып хеҙмәт иткән — ауылдар менән идара иткән. Уның улдары — Юлбирҙе Этекәев (1774) билдәле. Ул бер төркөм ауылдар менән идара иткән, йорт старшинаһы булған. Юлбирҙенең улдары — Фәйзулла, Ихсан, Мөхәмәтғәле, Йосоп. Шулай уҡ ауыл кешеләренең береһе Ғүмәр Исламғолов исеме менән Ғүмәр ауылы тип теркәлгән. XIX быуаттың 1‑се яртыһынан алып хәҙерге исемен йөрөтә<ref>{{ИСДБ|страница=54}}</ref>.

1795 йылда 32 йортта 203 кеше — 167 башҡорт, 22 типтәр, 14 мишәр йәшәгән. Мишәрҙәр һәм типтәрҙәр бында меркет-мең башҡорттары менән керҙәшлек килешеүен 1747 һәм 1779 йылдарҙа төҙөгән. 1865 йылда 35 йортта — 236 кеше<ref> {{БЭ2013|77581}}</ref>
Был ике ауылдың халҡы игенселек, малсылыҡ һәм кәсепселек менән шөғөлләнгән. [[1842 йыл]]да 295 башҡортҡа 608 бот ужым һәм 1082 бот яҙғы иген сәселгән<ref>{{ИСДБ|страница=54}}</ref>.

Был ауыл урынлашҡандан һуң 100 йыл үтеүгә бер нисә ғаилә икенсе Этекәй ауылына нигеҙ һалған. Иҫке һәм Яңы Этекәйҙә хәҙер башҡорттар, мишәрҙәр, типтәрҙәр йәшәй. Типтәрҙәр үҙҙәрен татар тип атай<ref>{{ИСДБ|страница=54}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||521||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||486||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||351||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||179||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||208||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||197||89||108||45,2||54,8
|-
|}
;Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек [[татарҙар]] (77 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Ревизия материалдары ==
1850 йылда<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/39416/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Иҫке Этекәй ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 8 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Көйәҙебаш]]): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 22 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref><ref>{{БЭ2013|77581}}</ref>

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* 7 Ноябрь урамы ({{lang-ru|улица 7 Ноября}})
* Күл урамы ({{lang-ru|Озерная улица}})
* Совет урамы ({{lang-ru|Советская улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000114.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 3 по Республике Башкортостан]</ref>{{Колонки|конец}}.

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Зифа Нагаева]] ([[1 март]] [[1956 йыл]]) — йырсы, шағир, композитор, радио тапшырыуҙар алып барыусы (1996—2013). [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003), [[Ауырғазы районы]]ның [[Ғәлимйән Ибраһимов]] исемендәге премияһы лауреаты (2006), [[Татарстан Республикаһы]]ның атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2011)<ref>[http://libmap.bashnl.ru/node/640  Национальная библиотека им. А.-З.Валиди Республики Башкортостан. Литературная карта Республики Башкортостан. Персоналии. Нагаева Зифа Валиевна]{{ref-ru}}{{V|28|02|2018}}</ref>.
* [[Миңлебаев Ғиләжетдин Фәсхетдин улы]], '''Ғиләж Ғүмәрский''' ([[1 апрель]] [[1890 йыл]]—[[26 ноябрь]] [[1967 йыл]]) — драматург. 1910 сы йылдарҙан үҙешмәкәр театр коллективтарын ойоштороусы. 1930—1937 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт нәшриәтенең район-ара бүлеге мөдире. Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. Сәйәси золом ҡорбаны.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|77581}}
* {{ИСДБ|страница=54}}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/39416/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Иҫке Әтекәй () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. Батыр ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 197 кеше.
Почта индексы — 453483, ОКАТО коды — 80 205 804 010.

 Тарихы 
XVIII быуаттың 40-сы йылдарында нигеҙләнгән башҡорт ауылы. 1779 йылда Нуғай даруғаһы Меркет‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә типтәрҙәр килеп ултыра. Сотник Этекәй Дәүләтов исеме менән аталған ауылға нигеҙ һала. 1774 йылғы Юлбирҙе Этекәйев йорт старшинаһы булып хеҙмәт иткән — ауылдар менән идара иткән. Уның улдары — Юлбирҙе Этекәев (1774) билдәле. Ул бер төркөм ауылдар менән идара иткән, йорт старшинаһы булған. Юлбирҙенең улдары — Фәйзулла, Ихсан, Мөхәмәтғәле, Йосоп. Шулай уҡ ауыл кешеләренең береһе Ғүмәр Исламғолов исеме менән Ғүмәр ауылы тип теркәлгән. XIX быуаттың 1‑се яртыһынан алып хәҙерге исемен йөрөтә.

1795 йылда 32 йортта 203 кеше — 167 башҡорт, 22 типтәр, 14 мишәр йәшәгән. Мишәрҙәр һәм типтәрҙәр бында меркет-мең башҡорттары менән керҙәшлек килешеүен 1747 һәм 1779 йылдарҙа төҙөгән. 1865 йылда 35 йортта — 236 кеше 
Был ике ауылдың халҡы игенселек, малсылыҡ һәм кәсепселек менән шөғөлләнгән. 1842 йылда 295 башҡортҡа 608 бот ужым һәм 1082 бот яҙғы иген сәселгән.

Был ауыл урынлашҡандан һуң 100 йыл үтеүгә бер нисә ғаилә икенсе Этекәй ауылына нигеҙ һалған. Иҫке һәм Яңы Этекәйҙә хәҙер башҡорттар, мишәрҙәр, типтәрҙәр йәшәй. Типтәрҙәр үҙҙәрен татар тип атай.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август521 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар486 1959 йыл 15 ғинуар351 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар179 2002 йыл 9 октябрь208 2010 йыл 14 октябрь1978910845,254,8
Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек татарҙар (77 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Ревизия материалдары 
1850 йылдаревизия материалдары Иҫке Этекәй ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 8 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Көйәҙебаш): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 22 км

 Урамдары 

 7 Ноябрь урамы ()
 Күл урамы ()
 Совет урамы ()
 Үҙәк урам ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 3 по Республике Башкортостан.

 Билдәле шәхестәр 
 Зифа Нагаева (1 март 1956 йыл) — йырсы, шағир, композитор, радио тапшырыуҙар алып барыусы (1996—2013). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2003), Ауырғазы районының Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премияһы лауреаты (2006), Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2011) Национальная библиотека им. А.-З.Валиди Республики Башкортостан. Литературная карта Республики Башкортостан. Персоналии. Нагаева Зифа Валиевна.
 Миңлебаев Ғиләжетдин Фәсхетдин улы, Ғиләж Ғүмәрский (1 апрель 1890 йыл—26 ноябрь 1967 йыл) — драматург. 1910 сы йылдарҙан үҙешмәкәр театр коллективтарын ойоштороусы. 1930—1937 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт нәшриәтенең район-ара бүлеге мөдире. Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. Сәйәси золом ҡорбаны.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 
 ревизия материалдары

Категория:Ауырғазы районы ауылдары