Ҡаракүл (Дыуан районы)
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Каракулево
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Ҡаракүл}}
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
 |lat_deg = 55 |lat_min = 34 |lat_sec = 5 
 |lon_deg = 58 |lon_min = 10 |lon_sec = 31 
 |CoordScale = 
 |размер карты региона     = 
 |размер карты района      = 
 |регион                   = Башҡортостан 
 |регион в таблице         = Башҡортостан 
 |вид района               = 
 |район                    = Дыуан районы {{!}}Дыуан районы 
 |район в таблице          = 
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе 
 |поселение                = Арый ауыл Советы (Дыуан районы){{!}}Арый ауыл Советы  
 |поселение в таблице      = 
 |внутреннее деление       = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  = 
 |высота центра НП         = 
 |население               = {{ Население | Каракулево | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Каракулево | г }}
 |плотность               = 
 |агломерация             = 
 |национальный состав     = [[башҡорттар]]
 |конфессиональный состав = 
 |этнохороним             = 
 |почтовый индекс          = 452539
 |почтовые индексы         = 
 |телефонный код           = 34798
 |цифровой идентификатор   = 80223804003
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}
{{БМ|Ҡаракүл}}

'''Ҡаракүл''' ({{lang-ru|Каракулево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дыуан районы]]ндағы ауыл. [[Арый ауыл Советы (Дыуан районы)|Арый ауыл Советы]] сотавына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452539, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80223804003.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]]): 6 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Арый]]): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]]): 81 км

Ҡаракүл ауылы [[Әй (йылға)|Әй]] йылғаһы ҡушылдығы [[Әнйәк (Ҡушҡаяҡ ҡушылдығы)|Әнйәк]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]] ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 6 километр һәм [[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]] ([[Силәбе өлкәһе|Силәбе өлкәһе)]] тимер юл станцияһынан 81 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|85988}}</ref>.  

== Тарихы ==
[[1870 йыл]]да әле Ҡаракүл ауылы иҫәпкә алынмаған, тимәк, ундай ауыл булмаған. [[XX быуат|XX быуат]] башында [[Златоуст өйәҙе|Златоуст өйәҙе]] территорияһындағы [[Арый|Арый]] ауылы кешеләре, төп ауылдан бүленеп сығып, Ҡаракүл ауылына нигеҙ һалған. 

Һәм [[1920 йыл]]да Ҡаракүл ауылындағы 48 йортта 228 кеше йәшәгән. 

[[1939 йыл]]да Ҡаракүл ҡасаба булараҡ иҫәпкә алына, ә [[2005 йыл |2005 йыл]]дан хәҙерге статусына эйә<ref> {{ИСДБ|страница=499}}</ref>.

<!-- Д. Кадырово Дуванского района в своих статьях краеведы путают с одноименным селением Айлинской волости, ныне Белокатайского района, точно так же, как русское село Еланыш Салаватского района, основанное в 1856 г. крестьянами с. Сикияза, с одноименной башкир­ской деревней Мечетлинского района гораздо позднего происхождения (ее в 1920—1925 гг. еще не было).
 -->

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100 %;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
{| class="wikitable"
|-
! Теркәү йылы !! Улус, ауыл советы !! Өйәҙ, кантон, район !! Губерна, Республика !! Дәүләт
|-
| [[1784]] ||Һарт улусы || Троицк өйәҙе || Ырымбур губернаһы || Рәсәй Империяһы
|-
| [[1816]] || -се йорт || 4-се Загорный Башҡорт кантоны || Троицк өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
| [[1834]] || -се йорт || -се Башҡорт кантоны || Троицк өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1847]] || -се йорт || -се Башҡорт кантоны ||  Өфө өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1859]] || -се йорт || -се Башҡорт кантоны || Өфө өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1895]] || Мырҙалар улусы || Златоуст өйәҙе || Өфө губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1920]] || Үрге Ҡыйғы биләмәһе || Дыуан-Ҡошсо кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы (Бәләкәй Башҡортостан) ||[[Файл:Emblem of the Russian SFSR (1978–1991), Emblem of Russia (1991–1992).svg|20px]] РСФСР
|-
|[[1926]] ||  улусы || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1935]] || Мәсәғүт ауыл Советы || Дыуан районы || Башҡорт АССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1941]] || Мәсәғүт ауыл Советы|| Дыуан районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Мәсәғүт ауыл Советы || Дыуан районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-
|[[2008]] || Мәсәғүт ауыл Советы || Дыуан районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-

|-
| || || || ||
|}

== Ҡаракүл ауылының XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше ==
Әлеге ваҡытта ауылда башланғыс кластар-[[балалар баҡсаһы]] мәктәбе, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб (мәҙәниәт йортонда «Гөлнәзирә» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле) эшләй<ref>{{БЭ2013|85988}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Ҡаракүл ауылында [[башҡорттар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||228||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||62||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||196||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||291||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||335||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||357||162||195||45,4||54,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|}} Мира (улица)
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Ялан урамы ({{lang-ru|}} Полевая (улица)
* Яңы урамы ({{lang-ru|}} Новая (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
* Йылға урамы ({{lang-ru|}} Речная (улица)
* Еңеү урамы ({{lang-ru|}} Победы (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/duvanskiy-rayon/derevnya-karakulevo/ Карта д. Каракулево. Улица]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары
''Тауҙар:''

''Йылғалар:''
* [[Әй]], [[Әнйәк (Ҡушҡаяҡ ҡушылдығы)|Әнйәк]] 

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Тәбиғәт һәйкәле:'' '''Ҡаракүл һаҙлығы''' ауылдан көнбайышҡа табан 2 километрҙа урынлашҡан, майҙаны - 106 гектар. Һаҙланған тал, ерек, ҡайын ағаслыҡтары һәм күрәнле-йәшел мүкле, ҡамышлы комплекс, еүеш һәм һаҙланған туғайҙар менән уратып алынған. Һаҙлыҡтың төньяҡ-көнбайышында йәшел мүк үҫкән ҡарағайлыҡ утраусығы бар<ref>[https://infourok.ru/prezentaciya-na-temu-pamyatniki-prirodi-duvanskogo-rayona-respubliki-bashkortostan-1483238.html Памятники природы Дуванского района].
</ref>.

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Һарт]]

== Әҙәбиәт ==
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} {{V|26|02|2021}}
*  Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 112-113 с. – 304 с. — ISBN 5—295—02843—7{{ref-ru}} {{V|26|02|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85988}}
* {{ИСДБ|страница=499}}
* [https://mapdata.ru/bashkortostan/duvanskiy-rayon/derevnya-karakulevo/ Карта д. Каракулево. Улицы]
* [https://infourok.ru/prezentaciya-na-temu-pamyatniki-prirodi-duvanskogo-rayona-respubliki-bashkortostan-1483238.html Памятники природы Дуванского района].

== Иҫкәрмәләр ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
{{Дыуан районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Дыуан районы ауылдары]]
Ҡаракүл () — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл. Арый ауыл Советы сотавына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше.
Почта индексы — 452539, ОКАТО коды — 80223804003.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт): 6 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Арый): 15 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 81 км

Ҡаракүл ауылы Әй йылғаһы ҡушылдығы Әнйәк йылғаһы буйында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 6 километр һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан 81 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.  

 Тарихы 
1870 йылда әле Ҡаракүл ауылы иҫәпкә алынмаған, тимәк, ундай ауыл булмаған. XX быуат башында Златоуст өйәҙе территорияһындағы Арый ауылы кешеләре, төп ауылдан бүленеп сығып, Ҡаракүл ауылына нигеҙ һалған. 

Һәм 1920 йылда Ҡаракүл ауылындағы 48 йортта 228 кеше йәшәгән. 

1939 йылда Ҡаракүл ҡасаба булараҡ иҫәпкә алына, ә 2005 йылдан хәҙерге статусына эйә .

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Теркәү йылы  Улус, ауыл советы  Өйәҙ, кантон, район  Губерна, Республика  Дәүләт 1784 Һарт улусы  Троицк өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй Империяһы 1816  -се йорт  4-се Загорный Башҡорт кантоны  Троицк өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы 1834  -се йорт  -се Башҡорт кантоны  Троицк өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1847  -се йорт  -се Башҡорт кантоны   Өфө өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1859  -се йорт  -се Башҡорт кантоны  Өфө өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1895  Мырҙалар улусы  Златоуст өйәҙе  Өфө губернаһы  Рәсәй империяһы1920  Үрге Ҡыйғы биләмәһе  Дыуан-Ҡошсо кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы (Бәләкәй Башҡортостан) 20px РСФСР1926   улусы  Мәсәғүт кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы  СССР1935  Мәсәғүт ауыл Советы  Дыуан районы  Башҡорт АССР-ы  СССР1941  Мәсәғүт ауыл Советы Дыуан районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Мәсәғүт ауыл Советы  Дыуан районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы2008  Мәсәғүт ауыл Советы  Дыуан районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    

 Ҡаракүл ауылының XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше 
Әлеге ваҡытта ауылда башланғыс кластар-балалар баҡсаһы мәктәбе, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб (мәҙәниәт йортонда «Гөлнәзирә» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле) эшләй.

 Халыҡ һаны 
Ҡаракүл ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август228 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар62 1959 йыл 15 ғинуар196 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар291 2002 йыл 9 октябрь335 2010 йыл 14 октябрь35716219545,454,6

 Билдәле кешеләре 

 Урамдары 

 Тыныслыҡ урамы ( Мира (улица)
 Үҙәк урамы ( Центральная (улица)
 Ялан урамы ( Полевая (улица)
 Яңы урамы ( Новая (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
 Йылға урамы ( Речная (улица)
 Еңеү урамы ( Победы (улица)Карта д. Каракулево. Улица

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары
Тауҙар:

Йылғалар:
 Әй, Әнйәк 

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Тәбиғәт һәйкәле: Ҡаракүл һаҙлығы ауылдан көнбайышҡа табан 2 километрҙа урынлашҡан, майҙаны - 106 гектар. Һаҙланған тал, ерек, ҡайын ағаслыҡтары һәм күрәнле-йәшел мүкле, ҡамышлы комплекс, еүеш һәм һаҙланған туғайҙар менән уратып алынған. Һаҙлыҡтың төньяҡ-көнбайышында йәшел мүк үҫкән ҡарағайлыҡ утраусығы барПамятники природы Дуванского района..

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Һарт

 Әҙәбиәт 
  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
  Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 112-113 с. – 304 с. — ISBN 5—295—02843—7 

 Һылтанмалар 
 
 
 Карта д. Каракулево. Улицы
 Памятники природы Дуванского района.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дыуан районы ауылдары