Йәнәби-Урсай
{{ТП-Рәсәй|Йәнәби-Урсай
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Йәнәби-Урсай
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 37 | lat_sec = 25
  |lon_deg = 54 | lon_min = 30 | lon_sec = 51
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Миәкә районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 285
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452098
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34718 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80244820001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Йәнәби-Урсай''' ({{lang-ru|Енебей-Урсаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Миәкә районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 285 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452098, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80244820001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||648||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||340||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||345||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||357||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||364||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||285||141||144||49,5||50,5
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[башҡорттар]] (99 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ҡырғыҙ-Миәкә]]): 27 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аксенов (Әлшәй районы)|Аксенов]]): 47 км

== Тарихы ==
[[Йәнәби-Урсай]] ауылы — Илекәй-Мең улусы [[башҡорттар]]ының төп торамаһы. Тәүге төпләнеүсе аҫаба башҡорт Урсай Боҫҡонов булыуы билдәле, ул [[1738 йыл]]дан алып Миәкә ауылы тәржемәсеһе Роман Уразлиндан [[Дим]] йылғаһы буйлап ер ала. Илекәй-меңдәр [[1743 йыл]]ғы килешеү буйынса — Кесе Табын улусы Маҡар ауылы (һуңынан Стәрлетамаҡ өйәҙе) башҡорттарын, икенсе төркөмдө [[1800 йыл]]да ҡабул итә. [[1770 йыл]]дың [[25 март]]ындағы килешеү буйынса аҫаба [[башҡорттар]] [[типтәрҙәр]]ҙе ҡабул итә.
Ауылды Урсай, унан һуң [[Йәнәби-Урсай]] тип йөрөткәндәр. Ике атама ла — антропонимдан, ләкин уларҙың беренсеһен дәлилләй алмайбыҙ.<br>
[[1795 йыл]]да бында [[башҡорттар]] (10 йортта 45 кеше), [[типтәрҙәр]] (2 йортта 8 кеше) йәшәй, 1816 йылда 174 аҫаба [[Башҡорттар|башҡорт]], 68 керҙәш [[Башҡорттар|башҡорт]], 6 [[Типтәрҙәр|типтәр]], 6 дәүләт крәҫтиәне, [[1859 йыл]]да — 380 кеше, [[1870 йыл]]да — 495 [[Башҡорттар|башҡорт]], 4 [[Татарҙар|татар]], [[1917 йыл]]да Яңы Урсайҙа (Йәнәбиҙә) — 648 [[Башҡорттар|башҡорт]],9 [[Типтәрҙәр|типтәр]], [[1920 йыл]]да — 684 [[Башҡорттар|башҡорт]] иҫәпләнгән.<ref>{{Китап:История сёл и деревень Башкортостана}} стр.436</ref>

[[Йәнәби-Урсай]] ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.[[1987 йыл]]да [[Кәлимуллин Төхфәтулла Кәлимулла улы|Төхфәт Йәнәбигә]] бюст ҡуйылған.<ref>{{БЭ|83314}}</ref>

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Дуҫлыҡ (урамы), ({{lang-ru|Дружбы (улица)}})
* Тыныслыҡ (урамы), ({{lang-ru|Мира (улица)}})
* Яр буйы (урамы), ({{lang-ru|Набережная (улица)}})
* Йылға (урамы), ({{lang-ru|Речная (улица)}})
* Баҫыу (урамы), ({{lang-ru|Полевая (улица)}})
* Ҡояшлы (урамы), ({{lang-ru|Солнечная (улица)}})
* Т.Йәнәби (урамы), ({{lang-ru|Т.Янаби (улица)}})
* Үҙәк (урамы), ({{lang-ru|Центральная (улица)}})
* Мәктәп (урамы), ({{lang-ru|Школьная (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/038/000099.html Справочник почтовых индексов / кодов ОКАТО - ОКТМО/налоговых инспекций ФНС / адресов]</ref>
{{Колонки|конец}}

==  Билдәле шәхестәре ==
* [[Кәлимуллин Төхфәтулла Кәлимулла улы|Төхфәт Йәнәби]]  — башҡорт совет журналисы, шағир һәм яҙыусы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы.
* Ҡунафин Фәрхәт Ҡаныбәк улы (1954- 2004)-журналист, яҙыусы.<ref>{{китап |автор= Х.Х.Мусин,Р.М.Вәлиәхмәтов  |заглавие=«Миәкә районы-Аҡмулла төйәге» |место=Өфө |издательство=«Скиф» |год=2006 й |страницы=399-сы б.}}</ref>
*

== Иҫкәрмәләр ==
* [https://basharchive.ru/census/1917/11172/ Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Ново-Урсаево (Янабей), Белебеевский уезд, Гайныямаковская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 805] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211208072937/https://basharchive.ru/census/1917/11172/ |date=2021-12-08 }}
{{иҫкәрмәләр}}

{{Миәкә районы ауылдары}}

[[Категория:Миәкә районы ауылдары]]
[[Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар]]
Йәнәби-Урсай () — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 285 кеше.
Почта индексы — 452098, ОКАТО коды — 80244820001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август648 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар340 1959 йыл 15 ғинуар345 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар357 2002 йыл 9 октябрь364 2010 йыл 14 октябрь28514114449,550,5

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (99 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 27 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 47 км

 Тарихы 
Йәнәби-Урсай ауылы — Илекәй-Мең улусы башҡорттарының төп торамаһы. Тәүге төпләнеүсе аҫаба башҡорт Урсай Боҫҡонов булыуы билдәле, ул 1738 йылдан алып Миәкә ауылы тәржемәсеһе Роман Уразлиндан Дим йылғаһы буйлап ер ала. Илекәй-меңдәр 1743 йылғы килешеү буйынса — Кесе Табын улусы Маҡар ауылы (һуңынан Стәрлетамаҡ өйәҙе) башҡорттарын, икенсе төркөмдө 1800 йылда ҡабул итә. 1770 йылдың 25 мартындағы килешеү буйынса аҫаба башҡорттар типтәрҙәрҙе ҡабул итә.
Ауылды Урсай, унан һуң Йәнәби-Урсай тип йөрөткәндәр. Ике атама ла — антропонимдан, ләкин уларҙың беренсеһен дәлилләй алмайбыҙ.
1795 йылда бында башҡорттар (10 йортта 45 кеше), типтәрҙәр (2 йортта 8 кеше) йәшәй, 1816 йылда 174 аҫаба башҡорт, 68 керҙәш башҡорт, 6 типтәр, 6 дәүләт крәҫтиәне, 1859 йылда — 380 кеше, 1870 йылда — 495 башҡорт, 4 татар, 1917 йылда Яңы Урсайҙа (Йәнәбиҙә) — 648 башҡорт,9 типтәр, 1920 йылда — 684 башҡорт иҫәпләнгән. стр.436

Йәнәби-Урсай ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.1987 йылда Төхфәт Йәнәбигә бюст ҡуйылған.

 Урамдары 

 Дуҫлыҡ (урамы), ()
 Тыныслыҡ (урамы), ()
 Яр буйы (урамы), ()
 Йылға (урамы), ()
 Баҫыу (урамы), ()
 Ҡояшлы (урамы), ()
 Т.Йәнәби (урамы), ()
 Үҙәк (урамы), ()
 Мәктәп (урамы), ()Справочник почтовых индексов / кодов ОКАТО - ОКТМО/налоговых инспекций ФНС / адресов

  Билдәле шәхестәре 
 Төхфәт Йәнәби  — башҡорт совет журналисы, шағир һәм яҙыусы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы.
 Ҡунафин Фәрхәт Ҡаныбәк улы (1954- 2004)-журналист, яҙыусы.

 Иҫкәрмәләр 
 Материалы поземельной переписи 1917 года по: д. Ново-Урсаево (Янабей), Белебеевский уезд, Гайныямаковская волость; фонд Р-473, опись 1, дело 805 

Категория:Миәкә районы ауылдары
Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар