Береш
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Бриш
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Береш}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 24 |lat_sec = 25
 | lon_deg                  = 57 |lon_min = 30 |lon_sec = 11
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Белорет районы{{!}}Белорет
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл советы
 | поселение                = Асы ауыл советы (Белорет районы){{!}}Асы
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Бриш (Белорецкий район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Бриш (Белорецкий район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453562
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80211810002
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}{{Значения|Береш (мәғәнәләр)}}

'''Береш''' ({{lang-ru|Бриш}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Белорет районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 263 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. Почта индексы — 453562, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80211810002.
[[Файл:Береш ауылы.png|мини]]


== Этимологияһы ==
Ауылдың атамаһы гидронимдан алынған. Был йылға Инйәр йылғаһына уң яҡ ярында ҡоя. Тарихсы, географ, иҡтисадсы, [[Көньяҡ Урал]]дың [[география]]һы, [[иҡтисад]]ы һәм этнографияһы буйынса «Ырымбур губернаһы топографияһы» тигән энциклопедик хеҙмәт авторы [[Рычков Пётр Иванович|П. И. Рычков]] фаразы буйынса, ауыл атамаһы ике вариантта — Береш һәм Берғаш булараҡ йөрөй. Белорет төбәген өйрәнгән белгес, ҡалалағы тарихи-төбәкте өйрәнеү музейына нигеҙ һалған [[Чурко Михаил Фомич|М. Ф. Чурко]]<ref>[https://nkvd.tomsk.ru/researches/passional/churko-mihail-fomich/ Чурко Михаил Фомич]</ref> иһә ауыл атамаһы антропонимдан килеп сыҡҡан тип һанаған<ref>Словарь топонимов Республики Башкортостан — Уфа: Китап, 2002. — 256 б.. — 52-се б. — ISBN 5-295-03192-6.</ref>.

== Тарихы ==
Ауылға нигеҙ һалыныу ваҡыты тураһында 1795 йылда Берештә 17 ир-егет һәм 18 ҡатын-ҡыҙ менән 6 йорттан ғына тороуы тураһындағы мәғлүмәт һөйләй. 1859 йылда ундағы 11 йортта 140 кеше йәшәгән. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу 403 кеше һәм 77 йорт булғанын күрһәткән.  Йәйен [[Ҡуҫағаҙы]] йылғаһы буйлап күсеп йөрөйҙәр. Бында һалым һәм йыйымдарҙан бөлөнгән ярым күсмә халыҡ йәшәй, 15 йортҡа 26 йылҡы, 25 һыйыр, 16 һарыҡ тура килгән. Кәсепселек менән дә шөғөлләнгәндәр<ref>{{ИСДБ|страница=108}}</ref>. 1850 йылғы рәүиздә был ауылда 10-сы хужалыҡта  Ишбулды исемле улы менән Ишбай Кузубаев ғаиләһе теркәлгән. Был ғаилә тураһында 1834 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙе 8-се башҡорт кантоны Ҡолғона ауылынан күсерелгән, тигән иҫкәрмә бар. Ишбулды - Рафаэль Бәйдәүләтовҡа  фамилия ҡалдырған  Байдәүләттең атаһы.

Халыҡ һаны

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||263||136||127||51,7||48,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Белорет]]): 161 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Асы (Белорет районы)|Асы]]): 6 км

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Байдәүләтов Рафаэль Ибраһим улы]] (16.08.1943), энергетик, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1999—2008 йылдарҙа [[Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте]] Премьер‑министры, 2008—2010 йылдарҙа [[Рәсәй Федерацияһы]] Федераль Йыйылышының Федерация Советында Башҡортостан Республикаһының дәүләт власы башҡарма органынан вәкил. Башҡортостан Республикаһының 2-се саҡырылыш [[Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай|Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты, Рәсәй Берҙәм энергетика системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре (2003), Рәсәй яғыулыҡ—энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2003). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы (1993). [[Почёт ордены|Почёт]] (2004), «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2003), [[Салауат Юлаев ордены|Салауат Юлаев]] (2008) ордендары кавалеры. [[Белорет]] ҡалаһы һәм [[Белорет районы]]ның почётлы гражданы.{{V|14|08|2018}}.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}


{{Белорет районы ауылдары}}

[[Категория:Белорет районы ауылдары]]
Береш () — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 263 кеше. Почта индексы — 453562, ОКАТО коды — 80211810002.
мини

 Этимологияһы 
Ауылдың атамаһы гидронимдан алынған. Был йылға Инйәр йылғаһына уң яҡ ярында ҡоя. Тарихсы, географ, иҡтисадсы, Көньяҡ Уралдың географияһы, иҡтисады һәм этнографияһы буйынса «Ырымбур губернаһы топографияһы» тигән энциклопедик хеҙмәт авторы П. И. Рычков фаразы буйынса, ауыл атамаһы ике вариантта — Береш һәм Берғаш булараҡ йөрөй. Белорет төбәген өйрәнгән белгес, ҡалалағы тарихи-төбәкте өйрәнеү музейына нигеҙ һалған М. Ф. ЧуркоЧурко Михаил Фомич иһә ауыл атамаһы антропонимдан килеп сыҡҡан тип һанағанСловарь топонимов Республики Башкортостан — Уфа: Китап, 2002. — 256 б.. — 52-се б. — ISBN 5-295-03192-6..

 Тарихы 
Ауылға нигеҙ һалыныу ваҡыты тураһында 1795 йылда Берештә 17 ир-егет һәм 18 ҡатын-ҡыҙ менән 6 йорттан ғына тороуы тураһындағы мәғлүмәт һөйләй. 1859 йылда ундағы 11 йортта 140 кеше йәшәгән. Беренсе совет халыҡ иҫәбен алыу 403 кеше һәм 77 йорт булғанын күрһәткән.  Йәйен Ҡуҫағаҙы йылғаһы буйлап күсеп йөрөйҙәр. Бында һалым һәм йыйымдарҙан бөлөнгән ярым күсмә халыҡ йәшәй, 15 йортҡа 26 йылҡы, 25 һыйыр, 16 һарыҡ тура килгән. Кәсепселек менән дә шөғөлләнгәндәр. 1850 йылғы рәүиздә был ауылда 10-сы хужалыҡта  Ишбулды исемле улы менән Ишбай Кузубаев ғаиләһе теркәлгән. Был ғаилә тураһында 1834 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙе 8-се башҡорт кантоны Ҡолғона ауылынан күсерелгән, тигән иҫкәрмә бар. Ишбулды - Рафаэль Бәйдәүләтовҡа  фамилия ҡалдырған  Байдәүләттең атаһы.

Халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь26313612751,748,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Белорет): 161 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Асы): 6 км

 Билдәле шәхестәр 
 Байдәүләтов Рафаэль Ибраһим улы (16.08.1943), энергетик, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1999—2008 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер‑министры, 2008—2010 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советында Башҡортостан Республикаһының дәүләт власы башҡарма органынан вәкил. Башҡортостан Республикаһының 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Рәсәй Берҙәм энергетика системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре (2003), Рәсәй яғыулыҡ—энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (2003). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы (1993). Почёт (2004), «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2003), Салауат Юлаев (2008) ордендары кавалеры. Белорет ҡалаһы һәм Белорет районының почётлы гражданы..

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

Категория:Белорет районы ауылдары