19 март
{{Ук}}
'''19 март''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 78-се ([[кәбисә йыл]]ында 79-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 287 көн ҡала.
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-03-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
* {{Ер}} [[Ер]]: Оҫталар көнө.
** Клиенттар көнө.
** Шприц көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|Испания}} {{Флагификация|Италия}} {{Флагификация|Португалия}}: Атайҙар көнө.
* {{Флагификация|Финляндия}}: Тиң хоҡуҡлылыҡ көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Флагификация|США}}: [[Ҡош]]солар көнө.
** Сертификатлы шәфҡәт туташтары көнө.
* {{Флагификация|Россия}}: Һыу аҫты кәмәләрендә хеҙмәт итеүселәр көнө.
** Көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре көнө (марттың өсөнсө йәкшәмбеһе).
}}</onlyinclude> 
== {{Ваҡиғалар}} ==
* [[1474]]: [[Венеция]]ла уйлап табыуҙы һаҡлау тураһында закон ҡабул ителә, был — автор хоҡуғын яҡлаған беренсе ҡанун.
* [[1898]]: [[Санкт-Петербург]]та [[Рәсәй империяһы]]ндағы беренсе рус [[һынлы сәнғәт]] музейы — Рус дәүләт музейы асыла.
* [[1899]]: Санкт-Петербургта Рәсәй империяһындағы беренсе «Ашығыс ярҙам» станцияһы эшләй башлай.

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Ғатауллин Барый Бакир улы]] (1925—16.01.2023), [[ауыл хужалығы]] хеҙмәткәре. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1980—1986 йылдарҙа [[Ауырғазы районы]] «Агропромхимия» берекмәһенең баш агрономы, 1989—1996 йылдарҙа 82-се һөнәри училищеның уҡыу хужалығы идарасыһы. 2-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] һәм [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] ордендары кавалеры, [[БАССР Юғары Советы |Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе. Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Бишбүләк районы]] [[Ҡыңғыр-Мәнәүез]] ауылынан.
* [[Ғәлиев Әхмәтғәли Мөхәмәтғәли улы]] (1950), ауыл хужалығы һәм [[дәүләт]] хеҙмәткәре. 1996—2000 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек министры. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның 1-се саҡырылыш (1993—1996) [[Федераль йыйылыш|Федераль Йыйылышының Дәүләт думаһы]] депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Хәйбулла районы]] [[Рафиҡ (Хәйбулла районы)|Рафиҡ]] ауылынан. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Семёнов Виктор Васильевич]] (1955), эшсе. 1985—1997 йылдарҙа «Ишимбайтрансмаш» предприятиеһы токаре. Рәсәй Федерацияһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (1994). Сығышы менән хәҙерге [[Мордва Республикаһы]]ның ҡала тибындағы Явас ҡасабаһынан.
* [[Афанасьев Марк Данатович]] (1960), [[музыка]]нт-виолончелист, [[Педагогика|педагог]]. 1995 йылдан [[Өфө]]ләге [[урта махсус музыка колледжы]] һәм бер үк ваҡытта 2002 йылдан — хәҙерге [[Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты]] уҡытыусыһы, доцент. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, төрлө кимәлдәге һөнәри конкурстар лауреаты.  
* [[Чистяков Константин Сергеевич]] (1970), [[спорт]]сы, педагог-[[тренер]]. 1996 йылдан [[тау саңғыһы спорты]] буйынса олимпия резервының Өфөләге балалар-үҫмерҙәр махсус мәктәбенең тренер-уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2003—2013 йылдарҙа — директоры. Тау саңғыһы спорты буйынса [[СССР]]-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1988). Слалом-гигантта (1988), тиҙлеккә төшөүҙә һәм супергигантта (1989) СССР чемпионы. Үҫмер спортсылар араһында өсбәйгелә донъя чемпионы (1988). [[Олимпия уйындары]]нда ҡатнашыусы (1988, 1992). Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Закиров Әхмәт Закир улы]] (1911—29.03.1988), [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугире, уҡсылар полкының взвод командиры, гвардия лейтенанты (1944). [[Советтар Союзы Геройы]] (1944).
* [[Павлов Алексей Николаевич]] (1921—1997), кино күрһәтеү һәм кинопрокатты ойоштороусы. 1962—1982 йылдарҙа Башҡортостан республика кинофильмдар прокатлау контораһы директоры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. II дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены]] кавалеры.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Раянов Камил Сабирйән улы]] (1931), [[нефть|нефтсе]], [[фән|ғалим]]-[[Инженерлыҡ эше|инженер]]. 1954—1996 йылдарҙа Нефтекама быраулау эштәре идаралығының баш инженеры. Техник фәндәр кандидаты. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған нефтсеһе.
* [[Фәррәхов Минихәзи Миңлевәли улы]] (1931—1.02.2003), нефтсе, хужалыҡ эшмәкәре. 1978—1991 йылдарҙа хәҙерге [[Ханты-Манси автономиялы округы]]ның Пыть-Ях ҡалаһында урынлашҡан «Мамонтовнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигы. [[Социалистик  Хеҙмәт Геройы]] (1986). Сығышы менән  хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Шаран районы]] [[Йомаҙыбаш]] ауылынан.
* [[Хәлимов Элик Мәзит улы]] (1931—25.09.2014), нефть сәнәғәте эшмәкәре, ғалим-тау инженеры-геолог. 1954 йылдан [[«Башнефть» берекмәһе]]ндә төрлө яуаплы вазифаларҙа, 1965 йылдан — [[БАШНИПИНЕФТЬ|Башҡортостан нефть ғилми тикшеренеү һәм проект институтының]] директор урынбаҫары; 1975 йылдан [[Мәскәү]]ҙә төрлө яуаплы вазифаларҙа, шул иҫәптәп СССР-ҙың нефть сәнәғәте министры урынбаҫары; 1988 йылдан СССР Фәндәр Академияһының Янар ҡаҙылмалар геологияһы һәм уларҙы эшкәртеү институтының директор урынбаҫары, 2001 йылдан — генераль  директорҙың 1-се урынбаҫары. Геология-минералогия фәндәре докторы (1970), профессор (1972). [[РСФСР]]-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1974), РСФСР Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1979), [[Рәсәй Федерацияһы]]ның почётлы нефтсеһе (1991). [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1971) һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1981) ордендары кавалеры. Ике тапҡыр И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (1971, 1976). Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан.
* [[Корнилов Геннадий Емельянович]] (1936), ғалим-[[Тел белеме|тел белгесе]]. 1968 йылдан Сыуаш дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1991 йылдан дөйөм һәм сағыштырма-тарихи тел ғилеме кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1996 йылдан филология факультеты деканы. [[Сыуаш Республикаһы]] Фәндәр Академияһы академигы (2008), филология фәндәре докторы (1990), профессор (1992). Сыуаш Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997), Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған (2011) һәм почётлы (1997) хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Йылайыр районы]] [[Иван-Ҡыуалат]] ауылынан. 
* [[Беглова Елена Ивановна]] (1961), ғалим-тел белгесе. 1983 йылдан [[Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институты]] һәм [[Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы]] уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2008). Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (2005), Рәсәй Федерацияһы почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2010). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Йылайыр районы Иван Ҡыуалат ауылынан.   }}
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Кожевников Павел Андреевич]] (1942), хеҙмәт алдынғыһы. 1965—1994 йылдарҙа «Башкирстройтранс» тресының 1-се автобазаһы водителе. [[Хеҙмәт Даны ордены]]ның тулы кавалеры (1989).
* [[Шакиров Мәғнәүи Мәүли улы]] (1942—16.11.2006), [[ауыл хужалығы]], [[КПСС|партия]] һәм [[Муниципаль район|муниципаль]] органдар хеҙмәткәре, агроном. 1979 йылдан [[КПСС]]-тың [[Мишкә районы|Мишкә район]] комитетының икенсе секретары, 1985 йылдан халыҡ депутаттарының Борай районы Советы башҡарма комитеты рәйесе, 1989 йылдан КПСС-тың Борай район комитетының беренсе секретары, 1991 йылдан халыҡ депутаттарының Борай районы Советы башҡарма комитеты рәйесе, 1992—2000 йылдарҙа — район хакимиәте башлығы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның 12-се саҡырылыш (1990—1993) [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның 1-се (1995—1999) һәм 2-се саҡырылыш (1999—2003) [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1994), [[Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй)|Дуҫлыҡ ордены]] кавалеры (2000).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Солтанов Илдар Мәхмүт улы]] (1952), [[музыка]]нт-кларнетсы. 1977 йылдан хәҙерге [[Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1980 йылдан тынлы һәм һуҡма музыка ҡоралдары кафедраһы мөдире вазифаһын башҡарыусы, 1980—1983 һәм 2002—2004 йылдарҙа кафедра мөдире; бер үк ваҡытта 1976 йылдан хәҙерге [[Урта махсус музыка колледжы]] һәм 1988 йылдан — Гәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика интернат-гимназия уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2002). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Дүртөйлө районы]] [[Исмаил (Дүртөйлө районы)|Исмаил]] ауылынан.
* [[Ғаянов Илдар Ихсан улы]] (1957), [[Һынлы сәнғәт|рәссам]], график. 1998 йылдан Рәсәйҙең Рәссамдар союзы ағзаһы. [[Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (2004).    }}
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Әминев-Тамъяни Шафиҡ]] (төп исеме [[Әминев Шафиҡ Әмин улы]]; 1858—1931 йә 1936), [[Шиғриәт|шағир]], [[уҡытыусы]]. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Әбйәлил районы]] [[Әбделғәзе (Әбйәлил районы)|Әбделғәзе]] ауылынан. 
* [[Мыздриков Алексей Матвеевич]] (1903—2.02.1983), [[фән|ғалим]]-[[Инженерлыҡ эше|инженер-механик]]. 1930 йылдан [[Рыбинск]] ҡалаһындағы, 1941 йылдан [[Өфө]]ләге 26-сы авиация заводының баш инженеры һәм баш технологы (1942—1946), бер үк ваҡытта 1957—1982 йылдарҙа [[Өфө авиация институты]] уҡытыусыһы, 1975 йылға тиклем машиналар эшләү технологияһы кафедраһы мөдире. Профессор (1960). [[Башҡорт АССР‑ы]]ның атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1967). [[Ленин ордены|Ленин]] (1943), 1-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] (1945), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1936) һәм [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены|Ҡыҙыл Йондоҙ]] (1941) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Воронеж өлкәһе]]нең Черниговка ауылынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Моталов Миңләхмәт Ғилметдин улы]] (1928—5.04.2012), ғалим-[[Тау эше|тау инженеры]]-[[Геология|геолог]]-[[химия|химик]]. 1958 йылдан [[Геология институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)|Геология институты]] хеҙмәткәре, 1964 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр; 1979—1982 һәм 1994—2001 йылдарҙа [[Өфө технология сервис институты]], 1985 йылдан — [[Өфө нефть институты]], 2001—2007 йылдарҙа Рәсәй сауҙа-иҡтисад университетының Өфө институты уҡытыусыһы. [[Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы)|«Башҡортостан энциклопедияһы» нәшриәте]]нең әйҙәүсе мөхәррире. [[Геология]]-[[минералогия]] фәндәре кандидаты (1961), профессор (1994). 1963 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы.
* [[Погорелов Михаил Дмитриевич]] (1928—28.05.1996), [[Радиотехника|радиотехник]]. 1949 йылдан [[Хәйбулла районы]] «Таналыҡ» совхозы иҫәпсеһе, 1950 йылдан — радиотехник-диспетчер, 1960—1988 йылдарҙа — бригадир. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры (1976). Сығышы менән ошо райондың [[Яңы Украинка (Хәйбулла районы)|Яңы Украинка]] ауылынан.
* [[Юртаев Сергей Федорович]] (1928—2012), авто-трактор предприятиеһының элекке автослесары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рационализаторы. [[Күмертау]] ҡалаһының почётлы гражданы. 
* [[Беляев Сергей Егорович]] (1938—9.10.2003), ғалим-педиатр. 1964 йылдан [[Башҡорт дәүләт медицина институты]] һәм [[Башҡорт дәүләт медицина университеты]] уҡытыусыһы, 1976 йылдан балалар ауырыуҙары кафедраһы мөдире, 1982—1986 йылдарҙа уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор. Медицина фәндәре докторы (1974), профессор (1978). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның (2002) һәм Башҡорт АССР-ының (1986) атҡаҙанған фән эшмәкәре. СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1982). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Бөрө районы]] [[Иҫке Ежов]] ауылынан. 
* [[Янченко Вячеслав Михайлович]] (1938), граждандар авиацияһы лётчигы. 1960 йылдан пассажир самолёттары, шул иҫәптән 1971 йылдан «ТУ-104», 1975 йылдан «ТУ-154» һауа карабы командиры. [[КПСС]]-тың 25-се съезы делегаты (1976). [[Советтар Союзы Геройы]] (1973). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.
* [[Рассоха Михаил Григорьевич]] (1948), ғалим-педагог. [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы. [[Педагогика|Педагогия]] фәндәре кандидаты, доцент. Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре һәм мәғариф отличнигы.       
* [[Сигачёв Владимир Николаевич]] (1958—1993 йылдан һуң), [[рок-музыка]]нт, гитарасы, йырҙар авторы. «DDT» төркөмөнә нигеҙ һалыусыларҙың береһе, «Небо и земля» төркөмөн ойоштороусы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.
* [[Ғимазов Рауил Әлдәм улы]] (1963—19.07.2003), саҡырылыш буйынса хәрби хеҙмәткәр. [[Чечен Республикаһы]]нда [[Терроризм|террорға]] ҡаршы операцияла ҡатнашыусы. [[Батырлыҡ ордены]] кавалеры (2003). Сығышы менән [[Салауат (ҡала)|Салауат]] ҡалаһынан. 
* [[Ғималова Вилә Зәки ҡыҙы]] (1963), табип. [[Үрге Ҡыйғы]] үҙәк район дауаханаһы терапевы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2017), [[Халыҡтар дуҫлығы ордены (Башҡортостан)|Халыҡтар дуҫлығы ордены]] кавалеры (2020). Сығышы менән ошо ауылдан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Софроний]] (донъяуи исеме Арефьев Иван Алексеевич; 1879—23.12.1937), [[дин]] әһеле. 1933—1934 йылдарҙа [[Өфө]] һәм [[Дәүләкән]] архиепискобы. Дини тәғлимәт кандидаты. (1903). Архиепископ (1929), архимандрит (1915). Сәйәси золом ҡорбаны. Сығышы менән хәҙерге [[Ҡурған өлкәһе]]нән.
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Сәлихҡолов Әғзәм Ғибат улы]] (1909—17.02.1995), [[педагогика|педагог]]. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]] яугиры, [[рядовой]]. Ике 2-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены]] кавалеры (1945, 1985).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Нассонова Руфина Анатольевна]] (1939—14.11.2022), ҡурсаҡ йөрөтөүсе артист. 1961—1995 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры]] актёры. 1963 йылдан [[СССР]] Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы]] (1985). [[РСФСР|Бөтә Рәсәй]] драма һәм балалар театрҙары спектаклдәре конкурсы дипломанты (1970). Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан.
}}</onlyinclude>
* [[Вәлинурова Вәсимә Шәймулла ҡыҙы]] (1949), ашнаҡсы. 1965 йылдан [[Ҡариҙел районы]] [[Магинск]] леспромхозы, 1982—1994 йылдарҙа «Түбәнге Салда» [[совхоз]]ы ашнаҡсыһы. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Түбәнге Балмаҙы|Балмаҙы]] [[ауыл]]ынан.
* [[Ғиззәтуллин Ринат Сәхи улы]] (1949), (1949), зоотехник-[[фән|ғалим]]. 1995—2000 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт аграр университеты]] [[уҡытыусы]]һы, [[малсылыҡ]] продукттары етештереү [[технология]]һы кафедраһы мөдире. [[Ауыл хужалығы]] [[фән докторы|фәндәре докторы]] (2005), профессор (2006). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2014), [[Рәсәй Федерацияһы]]ның почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2010). 
* [[Хәкимов Тимур Артур улы]] (1984), [[инженерлыҡ эше|инженер]]-[[фән|ғалим]], эшҡыуар, меценат, йәмәғәтсе. 2017 йылдан [[Өфө дәүләт нефть техник университеты]] уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының 5—7-се саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. 2019 йылдан Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты. Техник фәндәр кандидаты, доцент (2017). Башҡортостан Республикаһы [[нефть]] һәм [[газ]] сәнәғәтенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2022), академик [[И. М. Губкин]] исемендәге премия лауреаты (2018). }}
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:19 мартта тыуғандар</categorytree>''
* [[1800]]: Василий Бажанов, [[дин]] белгесе, [[Библия]]ны [[рус теле]]нә [[тәржемә]] итеүселәрҙең береһе. 
* [[1895]]: [[Максим Рыльский]], [[СССР]] шағиры, [[XX быуат]] [[Украина]] [[шиғриәт]]е классигы. 
* [[1930]]: Борис Штоколов, [[опера]] [[йыр]]сыһы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1966).
* [[1949]]: [[Валерий Леонтьев]], СССР һәм [[Рәсәй]] йырсыһы, актёр, [[манси]] милләтенән.
* [[1950]]: Надежда Бабкина, йырсы, [[РСФСР]]-ҙың халыҡ артисы (1992), [[Ленин комсомолы премияһы]] лауреаты (1978).

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:19 мартта вафат булғандар</categorytree>''
* [[1963]]: [[Әкрәм Вәли]], балалар яҙыусыһы, тәржемәсе.

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|В19]]
[[Категория:19 март]]
19 март — григориан стиле буйынса йылдың 78-се (кәбисә йылында 79-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 287 көн ҡала.

 
  
 1474: Венецияла уйлап табыуҙы һаҡлау тураһында закон ҡабул ителә, был — автор хоҡуғын яҡлаған беренсе ҡанун.
 1898: Санкт-Петербургта Рәсәй империяһындағы беренсе рус һынлы сәнғәт музейы — Рус дәүләт музейы асыла.
 1899: Санкт-Петербургта Рәсәй империяһындағы беренсе «Ашығыс ярҙам» станцияһы эшләй башлай.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 
<onlyinclude>{{#if:  || 
 Софроний (донъяуи исеме Арефьев Иван Алексеевич; 1879—23.12.1937), дин әһеле. 1933—1934 йылдарҙа Өфө һәм Дәүләкән архиепискобы. Дини тәғлимәт кандидаты. (1903). Архиепископ (1929), архимандрит (1915). Сәйәси золом ҡорбаны. Сығышы менән хәҙерге Ҡурған өлкәһенән.
}}

 Дөйөм исемлек 

 1800: Василий Бажанов, дин белгесе, Библияны рус теленә тәржемә итеүселәрҙең береһе. 
 1895: Максим Рыльский, СССР шағиры, XX быуат Украина шиғриәте классигы. 
 1930: Борис Штоколов, опера йырсыһы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1966).
 1949: Валерий Леонтьев, СССР һәм Рәсәй йырсыһы, актёр, манси милләтенән.
 1950: Надежда Бабкина, йырсы, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1992), Ленин комсомолы премияһы лауреаты (1978).

   

 1963: Әкрәм Вәли, балалар яҙыусыһы, тәржемәсе.

  

В19
Категория:19 март