Ҡырым (Әлшәй районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Ҡырым (мәғәнәләр)}}
{{ТП-Рәсәй|Ҡырым
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Ҡырым
 | русское название         = Ҡырым
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Крымский}}
 | изображение              =ChKrimmskoe.jpg
 |описание  изображения    = Ҡырым ауылындағы Храм
 | lat_deg = 54 |lat_min =  2 |lat_sec = 52
 | lon_deg = 55 |lon_min = 13 |lon_sec = 48
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = муниципаль район
 | район                    = Әлшәй районы
 | район в таблице          = Әлшәй районы
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Әбдрәшит ауыл Советы
 | поселение в таблице      = Әбдрәшит ауыл Советы
 | C в регион               = слева
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1892 
 | первое упоминание        =1892 
 | прежние имена            =Одинцовский, {{НП-ПН|2005|посёлок центральной усадьбы Раевского совхоза}}
 | статус с                 = 2005
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Крымский (Башкортостан) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Крымский (Башкортостан) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = татарҙар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452118
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 

'''Ҡырым''' ({{lang-ru|Крымский}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Әлшәй районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 581 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 452118, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80202834401.
 

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
1920 йылда 4 йортта [[белорустар]] һәм [[урыҫтар]] йәшәгән, бөгөнгө көндә халыҡтың күпселеге — [[татарҙар]].

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1906 йыл||122||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||259||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||263||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||108||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||582||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||566||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||529||260||269||49,1||50,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]]): 27 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]]): 27 км

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/002/000014.h «Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡырым ауылы]</ref>
{{колонки|2}}
* Октябрҙең 60 йыллығы урамы ({{lang-ru|60 лет Октября (улица)}})
* Дауахана урамы {{lang-ru|Больничная (улица)}}
* Комсомол урамы ({{lang-ru|Комсомольская (улица)}})
* Ленин урамы ({{lang-ru|Ленина (улица)}})
* Күл урамы ({{lang-ru|Озерная (улица)}})
* Сәнәғәт майҙансығы зонаһы ({{lang-ru|Промышленная площадка 3 (зона)}})
* Баҡса урамы ({{lang-ru|Садовая (улица)}})
* Совет урамы ({{lang-ru|Советская (улица)}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
Ҡырым [[Әбдрәшит ауыл Советы (Әлшәй районы)|Әбдрәшит ауыл Советы]] биләмәһенә ингән. Район үҙәгенән һәм [[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]] тимер юл станцияһынан көнсығышҡа табан 27 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Ауылға 1892 йылда [[Бәләбәй өйәҙе]]ндә Одинцовтан һатып алынған ерҙәрҙә [[Һамар губернаһы]]нан күсеп килеүсе урыҫтар ҡасаба булараҡ нигеҙ һала. Одинцовский булараҡ та теркәлгән. 1890 йылда шул уҡ исемле икенсе ҡасабала эстондар йәшәй. 1906 йылда урыҫ-эстон мәктәбе булған. 1910—1920 йылдарҙа утар булараҡ теркәлгән.1920 йылда 4 йортта белорустар, урыҫтар йәшәгән. 1990‑сы йылдарҙа Ҡырым менән Раевка совхозының Үҙәк усадьба ҡасабаһы (1920‑се йылдарҙа нигеҙләнгән) бергә ҡушыла. 2005 йылдан хәҙерге статусын ала.

Халҡы: 1906 йылда — 122 кеше; 1920 йылда — 259 кеше; 1939 йылда — 263 кеше; 1959 йылда — 108 кеше; 1989 йылда — 582 кеше; 2002 йылда — 566 кеше; 2010 кеше — 529 кеше. Урыҫтар, татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, үҙәк район дауаханаһының психиатрия бүлеге, мәҙәниәт йорто, китапхана бар<ref>{{ИСДБ|страница=428}}</ref><ref>http://bashenc.online/ba/articles/86930/ Башҡорт энциклопедияяһы. Ҡырым (Әлшәй районы)</ref>.

== Видеофильмдар ==
* Беҙ йәшәгән Ҡырым ауылы. 5 август. 2021 йыл{{YouTube|Q8cD97e4qdU|logo=1}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|92176}}{{V|20|04|2022}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/002/000014.h «Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡырым ауылы]
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/428 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 428.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220422124732/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/428 |date=2022-04-22 }}

{{Әлшәй районы ауылдары}}

[[Категория:Әлшәй районы ауылдары]]
Ҡырым () — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 581 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 452118, ОКАТО коды — 80202834401.
 

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
1920 йылда 4 йортта белорустар һәм урыҫтар йәшәгән, бөгөнгө көндә халыҡтың күпселеге — татарҙар.

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1906 йыл122 1920 йыл 26 август259 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар263 1959 йыл 15 ғинуар108 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар582 2002 йыл 9 октябрь566 2010 йыл 14 октябрь52926026949,150,9

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Раевка): 27 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Раевка): 27 км

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡырым ауылы

 Октябрҙең 60 йыллығы урамы ()
 Дауахана урамы 
 Комсомол урамы ()
 Ленин урамы ()
 Күл урамы ()
 Сәнәғәт майҙансығы зонаһы ()
 Баҡса урамы ()
 Совет урамы ()
 Мәктәп урамы ()

 Тарихы 
Ҡырым Әбдрәшит ауыл Советы биләмәһенә ингән. Район үҙәгенән һәм Раевка тимер юл станцияһынан көнсығышҡа табан 27 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Ауылға 1892 йылда Бәләбәй өйәҙендә Одинцовтан һатып алынған ерҙәрҙә Һамар губернаһынан күсеп килеүсе урыҫтар ҡасаба булараҡ нигеҙ һала. Одинцовский булараҡ та теркәлгән. 1890 йылда шул уҡ исемле икенсе ҡасабала эстондар йәшәй. 1906 йылда урыҫ-эстон мәктәбе булған. 1910—1920 йылдарҙа утар булараҡ теркәлгән.1920 йылда 4 йортта белорустар, урыҫтар йәшәгән. 1990‑сы йылдарҙа Ҡырым менән Раевка совхозының Үҙәк усадьба ҡасабаһы (1920‑се йылдарҙа нигеҙләнгән) бергә ҡушыла. 2005 йылдан хәҙерге статусын ала.

Халҡы: 1906 йылда — 122 кеше; 1920 йылда — 259 кеше; 1939 йылда — 263 кеше; 1959 йылда — 108 кеше; 1989 йылда — 582 кеше; 2002 йылда — 566 кеше; 2010 кеше — 529 кеше. Урыҫтар, татарҙар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, үҙәк район дауаханаһының психиатрия бүлеге, мәҙәниәт йорто, китапхана барhttp://bashenc.online/ba/articles/86930/ Башҡорт энциклопедияяһы. Ҡырым (Әлшәй районы).

 Видеофильмдар 
 Беҙ йәшәгән Ҡырым ауылы. 5 август. 2021 йыл

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡырым ауылы
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 428. 

Категория:Әлшәй районы ауылдары