Яппар-Йәнбәк
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Яппар-Йәнбәк  
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Япар-Янбеково}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 14 |lat_sec = 24
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 31 |lon_sec = 53
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Дәүләкән районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Имай-Ҡарамалы ауыл Советы (Дәүләкән районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1896 
 | первое упоминание        =1896 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Япар-Янбеково | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Япар-Янбеково | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453427
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80222816012
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Яппар-Йәнбәк''' ({{lang-ru|Япар-Янбеково}}; икенсе атамаһы '''Мишкә''') — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Дәүләкән районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 79 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80222816012.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||79||40||39||50,6||49,4
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 50 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Имай-Ҡарамалы]]): 11 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 50 км
== Тарихы ==
Яппар-Йәнбәк ( М и ш к ә) район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер  юл станцияһынан  көнсығышҡа табан 50 саҡрым  алыҫлыҡта Өршәк йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға XIX быуат аҙағында  [[Бәләбәй өйәҙе]]нә ингән  Яппар аыуылы<ref> хәҙер [[Иҫке Яппар]] ауылы</ref> һәм [[Стәрлетамаҡ өйәҙе]]нең Йәнбәк ауылынан <ref>хәҙер Ҡырмыҫҡалы районы [[Иҫке Йәнбәк]] ауылы</ref> кешеләре нигеҙ һалған, тип фаразлана. 1896 йылдағы сығанаҡтарҙа телгә алына, ошо йылда 1115 дисәтинә ер һәм 138 дисәтинә урман менән файҙаланғандар. 
1896 йылда 13 йортта 43 кеше йәшәгән. 1906 йылда мәсет теркәлгән. 1896-1914 йылдарҙа [[Ҡаҙанғол ауыл Cоветы (Дәүләкән районы)|Ҡаҙанғол]], 1914-1923 йылдарҙа [[Имай-Ҡарамалы ауыл Cоветы (Дәүләкән районы)|Имай-Ҡармалы]], 1923-1926 йылдарҙа Дәүләкән улусы составында. 1926-1930 йылдарҙа Стәрлетамаҡ өйәҙе  Өршә-Мең улусы, 1930-1934 йылдарҙа Ауырғазы районы Яңы Йәнбәк ауыл Советы, 1932 йылдан Дәүләкән районы составында. 1919-1923 йылдарҙа Яппар-Йәнбәк ауыл Советы үҙәге, 1923-1926 йылдарҙа Мерәҫ ауыл Советы составында.1934-1951 йылдарҙа Мерәҫ, 1952-1965 йылдарҙа Екатерино-Григорьевск, 1965 йылдан  Имай‑Ҡарамалы ауыл Советына ҡарай. Совет осоронда ауыл халҡы «Өршәк» колхозында эшләй.

Халҡы: 1896 йылда — 43 кеше; 1902 йылда — 44 кеше; 1906 йылда — 165 кеше; 1917 йылда — 167 кеше;  1920 йылда — 169 кеше; 1923 йылда — 157 кеше; 1926 йылда — 169 кеше, 1932 йылда — 161 кеше;  1939 йылда  — 148 кеше; 1959 йылда — 194 кеше; 1989 йылда — 110 кеше; 2002 йылда — 117 кеше; 2010  йылда— 79 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер‑акушерлыҡ пункты бар<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/470 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий 470-се б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220328110950/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/470 |date=2022-03-28 }}</ref><ref>{{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=348-се б. }}</ref>.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/059/000092.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Яппар-Йәнбәк ауылы]</ref>

Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная (улица)}})

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы]] (1914—?), [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугиры. [[112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы]]ның ветеринар хеҙмәткәре, гвардия старшинаһы. [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены]] кавалеры (1945)<ref>[http://112bkd.ru/index.php/component/content/article/30-lichnyj-sostav-divizii/bukva-kh/1987-khismatullin-nigmat-gareevich?Itemid=104. Электронный ресурс «Шаймуратовцы – воины 112-й кавалерийской дивизии». Личный состав. ХИСМАТУЛЛИН Нигмат Гареевич]{{ref-ru}}{{V|18|02|2021}}</ref>.
* [[Суруров Таһир Сабир улы]] ({{lang-ru|Суруров Тагир Сабирович}}) [[1902 йыл]] ― [[24 ноябрь]] [[1943 йыл]]) — легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|95219}}{{V|18|02|2021}}   
* [http://ufagen.ru/places/davlekanovskiy/yapar-yanbekovo.html Япар-Янбеково на портале «Генеалогия и Архивы»]{{ref-ru}}{{V|18|02|2021}}
* * [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/470 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий 470-се б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220328110950/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/470 |date=2022-03-28 }}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
*{{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=348-се б. }}
* [https://www.gosspravka.ru/02/059/000092.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Яппар-Йәнбәк ауылы]
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Дәүләкән районы ауылдары}}

[[Категория:Дәүләкән районы ауылдары]]
Яппар-Йәнбәк (; икенсе атамаһы Мишкә) — Башҡортостан Республикаһының Дәүләкән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 79 кеше булған.
ОКАТО коды — 80222816012.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь79403950,649,4

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 50 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Имай-Ҡарамалы): 11 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 50 км
 Тарихы 
Яппар-Йәнбәк ( М и ш к ә) район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер  юл станцияһынан  көнсығышҡа табан 50 саҡрым  алыҫлыҡта Өршәк йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға XIX быуат аҙағында  Бәләбәй өйәҙенә ингән  Яппар аыуылы хәҙер Иҫке Яппар ауылы һәм Стәрлетамаҡ өйәҙенең Йәнбәк ауылынан хәҙер Ҡырмыҫҡалы районы Иҫке Йәнбәк ауылы кешеләре нигеҙ һалған, тип фаразлана. 1896 йылдағы сығанаҡтарҙа телгә алына, ошо йылда 1115 дисәтинә ер һәм 138 дисәтинә урман менән файҙаланғандар. 
1896 йылда 13 йортта 43 кеше йәшәгән. 1906 йылда мәсет теркәлгән. 1896-1914 йылдарҙа Ҡаҙанғол, 1914-1923 йылдарҙа Имай-Ҡармалы, 1923-1926 йылдарҙа Дәүләкән улусы составында. 1926-1930 йылдарҙа Стәрлетамаҡ өйәҙе  Өршә-Мең улусы, 1930-1934 йылдарҙа Ауырғазы районы Яңы Йәнбәк ауыл Советы, 1932 йылдан Дәүләкән районы составында. 1919-1923 йылдарҙа Яппар-Йәнбәк ауыл Советы үҙәге, 1923-1926 йылдарҙа Мерәҫ ауыл Советы составында.1934-1951 йылдарҙа Мерәҫ, 1952-1965 йылдарҙа Екатерино-Григорьевск, 1965 йылдан  Имай‑Ҡарамалы ауыл Советына ҡарай. Совет осоронда ауыл халҡы «Өршәк» колхозында эшләй.

Халҡы: 1896 йылда — 43 кеше; 1902 йылда — 44 кеше; 1906 йылда — 165 кеше; 1917 йылда — 167 кеше;  1920 йылда — 169 кеше; 1923 йылда — 157 кеше; 1926 йылда — 169 кеше, 1932 йылда — 161 кеше;  1939 йылда  — 148 кеше; 1959 йылда — 194 кеше; 1989 йылда — 110 кеше; 2002 йылда — 117 кеше; 2010  йылда— 79 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер‑акушерлыҡ пункты барАсфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий 470-се б. .

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Яппар-Йәнбәк ауылы

Үҙәк урам ()

 Билдәле шәхестәре 
 Хисмәтуллин Ниғмәт Гәрәй улы (1914—?), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының ветеринар хеҙмәткәре, гвардия старшинаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1945)Электронный ресурс «Шаймуратовцы – воины 112-й кавалерийской дивизии». Личный состав. ХИСМАТУЛЛИН Нигмат Гареевич.
 Суруров Таһир Сабир улы () 1902 йыл ― 24 ноябрь 1943 йыл) — легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
    
 Япар-Янбеково на портале «Генеалогия и Архивы»
 * Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий 470-се б. 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 

 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Яппар-Йәнбәк ауылы

Категория:Дәүләкән районы ауылдары