Ҡыҙыл Еҙем
{{ТП-Рәсәй|Ҡыҙыл Еҙем
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡыҙыл Еҙем
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 19 | lat_sec = 14
  |lon_deg = 56 | lon_min = 36 | lon_sec = 50
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Архангел районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 586
  |иҫәп алыу йылы       = 2009
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453033
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34774 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80203825001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡыҙыл Еҙем''' ({{lang-ru|Красный Зилим}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Архангел районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 586 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453033, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80203825001.
 

== Халыҡ һаны ==
1906 йылда — 1328.; 1920 — 1862; 1939 — 1390; 1959 — 1061; 1989 — 580; 2002 — 556; 2010 — 534 кеше йәшәгән<ref>[http://bashenc.online/ru/articles/85930/ Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан»]</ref>.
{{ Население | Красный Зилим }}

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһында өҫтөнлөк иткән милләт — [[урыҫтар]] (92 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — {{cite web |author =  |url = http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |title = приложение в формате Excel |lang = ru |website = www.asmo-rb.ru |date =  |accessdate = 2020-04-30 |deadlink = no |archive-date = 2016-03-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>

{| class='standard' style='text-align: center;'
| colspan=6 | '''Дөйөм халыҡ һаны'''<ref name='белешмә китабы' />
|--- class='bright'
| colspan=2 | Халыҡ һаны || colspan=2 | 2002—2009 халыҡ үҙгәреше
|--- class='shadow'
| 2002 || 2009 || кеше || %
|---
| 556 || 586 || +30 || +5,40
|}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Архангел (Архангель районы)|Архангел]]): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 21 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Баҙар урамы ({{lang-ru|Базарная (улица)}})
* Блюхер урамы ({{lang-ru|Блюхера (улица)}})
* Дауахана урамы ({{lang-ru|Больничный (улица)}})
* Йәшел урам ({{lang-ru|Зеленая (улица)}})
* Крәҫтиән урамы ({{lang-ru|Крестьянская (улица)}})
* Яңы урам ({{lang-ru|Новая (улица)}})
* Яңы тыҡрыҡ ({{lang-ru|Новый (переулок)}})
* 1 Май урамы ({{lang-ru|Первомайская (улица)}})
* Төньяҡ урам ({{lang-ru|Северная (улица)}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная (улица)}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})
* Мәктәп тыҡрығы ({{lang-ru|Школьный (переулок)}}<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/003/000051.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 30 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}
  

== Тарихы ==
[[Еҙем]] йылғаһы буйындағы Еҙем ауылының барлыҡҡа килеүе Архангел заводына бәйле.

[[1795 йыл]]да Еҙем ауылында 385 ир-ат һәм 437 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. [[XIX быуат]] уртаһында ауыл Урыҫ Еҙеме тип атала башлай. X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 458 ир-ат булған. Уларҙың һәр береһе өсөн 2,25 сутый ер тура килгән. [[1896 йыл]]да 645 ир-ат һәм 691 ҡатын-ҡыҙ йәшәй: улар араһында 80 — 90 йәштә — 8 кеше, 90-99 йәш — 3, 100—109 йәш — 1 кеше.

Сиркәү эргәһендә мәхәллә мәктәбе була. Еҙем ауылында кибеттәр, он тартыу тирмәне һәм мөгәзәй булған<ref>{{ИСДБ|страница=119}}</ref><ref>[http://bashenc.online/ba/articles/85930/ Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»]</ref>.

Бөтә Рәсәй ҮБК-ның 1929 йылдың 10 июлендәге ҡарары менән Еҙем ауылы ''Ҡыҙыл Еҙем'' тип үҙгәртелде.<ref>{{статья |ссылка = https://naukaprava.ru/catalog/1/119/121/235/236/9477?view=1 |автор = |заглавие = О переименовании Калмыковской волости, Бирского кантрна, и селения Зилим, Архангельской волости, Уфимского кантона, Башкирской АССР: волости — в Нуримановскую и селения — в Красный Зилим. |год = 1929 |язык = |издание = Собрание узаконений и распоряжений Рабоче-Крестьянского Правительства РСФСР. I отдел. |тип = |месяц = 6 |число = 30 |том = |номер = 42 |страницы = |issn = }}</ref>.

== Матбуғатта ==

== Видеофильмдар ==
* Башҡортостандың йырсы өләсәйҙәре. Архангел районы Еҙем ауылының «Рус биҙәктәре» фольклор ансамбле. 9 февраль 2021 йыл{{YouTube|sCPeIy13MMg|logo=1}}
* «Рус биҙәктәре» фольклор ансамбле<ref>[https://ok.ru/video/2433746347 Русские Узоры. Полоса моя, полосонька]</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Усков Валерий Иванович]] (24.10.1958—10.2013), журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре. СССР Журналистар союзы ағзаһы. 2001—2013 йылдарҙа [[Мишкә районы]]ның «Дружба» гәзите мөхәррире. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Мишкә районының почётлы гражданы (2014, үлгәндән һуң)<ref>[https://mishkan.bashkortostan.ru/about/honorary/389943/ Муниципальный район Мишкинский район Республики Башкортостан. Официальный сайт. Почетные граждане. Усков Валерий Иванович]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{V|19|10|2018}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Архангел районы ауылдары}}

[[Категория:Архангел районы ауылдары]]
Ҡыҙыл Еҙем () — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 586 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453033, ОКАТО коды — 80203825001.
 

 Халыҡ һаны 
1906 йылда — 1328.; 1920 — 1862; 1939 — 1390; 1959 — 1061; 1989 — 580; 2002 — 556; 2010 — 534 кеше йәшәгәнРегиональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан».

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһында өҫтөнлөк иткән милләт — урыҫтар (92 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан —  .

 Дөйөм халыҡ һаны Халыҡ һаны  2002—2009 халыҡ үҙгәреше 2002  2009  кеше  % 556  586  +30  +5,40

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 15 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 21 км

 Урамдары 

 Баҙар урамы ()
 Блюхер урамы ()
 Дауахана урамы ()
 Йәшел урам ()
 Крәҫтиән урамы ()
 Яңы урам ()
 Яңы тыҡрыҡ ()
 1 Май урамы ()
 Төньяҡ урам ()
 Үҙәк урам ()
 Мәктәп урамы ()
 Мәктәп тыҡрығы (Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 30 по Республике Башкортостан

  

 Тарихы 
Еҙем йылғаһы буйындағы Еҙем ауылының барлыҡҡа килеүе Архангел заводына бәйле.

1795 йылда Еҙем ауылында 385 ир-ат һәм 437 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. XIX быуат уртаһында ауыл Урыҫ Еҙеме тип атала башлай. X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 458 ир-ат булған. Уларҙың һәр береһе өсөн 2,25 сутый ер тура килгән. 1896 йылда 645 ир-ат һәм 691 ҡатын-ҡыҙ йәшәй: улар араһында 80 — 90 йәштә — 8 кеше, 90-99 йәш — 3, 100—109 йәш — 1 кеше.

Сиркәү эргәһендә мәхәллә мәктәбе була. Еҙем ауылында кибеттәр, он тартыу тирмәне һәм мөгәзәй булғанТөбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан».

Бөтә Рәсәй ҮБК-ның 1929 йылдың 10 июлендәге ҡарары менән Еҙем ауылы Ҡыҙыл Еҙем тип үҙгәртелде..

 Матбуғатта 

 Видеофильмдар 
 Башҡортостандың йырсы өләсәйҙәре. Архангел районы Еҙем ауылының «Рус биҙәктәре» фольклор ансамбле. 9 февраль 2021 йыл
 «Рус биҙәктәре» фольклор ансамблеРусские Узоры. Полоса моя, полосонька

 Билдәле шәхестәре 
 Усков Валерий Иванович (24.10.1958—10.2013), журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре. СССР Журналистар союзы ағзаһы. 2001—2013 йылдарҙа Мишкә районының «Дружба» гәзите мөхәррире. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Мишкә районының почётлы гражданы (2014, үлгәндән һуң)Муниципальный район Мишкинский район Республики Башкортостан. Официальный сайт. Почетные граждане. Усков Валерий Иванович.

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 

Категория:Архангел районы ауылдары