Озеро (Дыуан районы)
{{БМ|Озеро (мәғәнәләре)}}
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Озеро
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Озеро}}
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
 |lat_deg = 55|lat_min = 30|lat_sec = 5
 |lon_deg = 58|lon_min = 7|lon_sec = 12
 |CoordScale = 
 |размер карты региона     = 
 |размер карты района      = 
 |регион                   = Башҡортостан 
 |регион в таблице         = Башҡортостан 
 |вид района               = 
 |район                    = Дыуан районы{{!}}Дыуан 
 |район в таблице          = 
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе
 |поселение                = Һикәяҙ ауыл Советы (Дыуан районы){{!}}Һикәяҙ   
 |поселение в таблице      = 
 |внутреннее деление       = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  = 
 |высота центра НП         = 
 |население               = {{ Население | Озеро (село, Дуванский район) | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Озеро (село, Дуванский район) | г }}
 |плотность               = 
 |агломерация             = 
 |национальный состав     = [[урыҫтар]]
 |конфессиональный состав = 
 |этнохороним             = 
 |почтовый индекс          = 452532
 |почтовые индексы         = 
 |телефонный код           = 
 |цифровой идентификатор   = 80223834004
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}

'''Озеро''' ({{lang-ru|Озеро}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дыуан районы]]ндағы ауыл. [[Һикәяҙ ауыл Советы (Дыуан районы)|Һикәяҙ ауыл Советы]] [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 629 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452532, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80223834004.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]]): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]]): 85 км

Озеро ауылы [[Әй (йылға)|Әй]] йылғаһының ҡушылдығы [[Һикияҙ]] йылғаһы башында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 10 километр һәм [[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|89956}}</ref>.

== Тарихы ==
Озеро (төрлө осорҙа Краснопольское, Озёрское тип тә аталған) ауылына [[Себер даруғаһы]] [[Тырнаҡлы]] улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә [[1750 йыл]]ғы керҙәшлек килешеүе буйынса [[Себер губернаһы]]нан килгән дәүләт крәҫтиәндәре нигеҙ һала. [[1753]], [[1798]], [[1810 йыл]]дарҙа бында шул уҡ шарттар менән крәҫтиәндәрҙең яңы төркөмдәре килеп ултыра.

== Озеро ауылының XIX быуаттағы үҫеше ==
[[1842 йыл]]да Озеро ауылындағы 105 йортта 315 йылҡы малы, 420 һыйыр, 705 һарыҡ, 21 кәзә, 114 сусҡа аҫыралған. [[Игенселек]]тә ҡалдау баҫыу системаһы ҡулланылған. 35-әр һуҡҡыс һәм [[елгәргес]] булған. Май һығыу заводы, тирмән, 2 кибет шәхси хужалар ҡулында була. Мәктәп төҙөлгән.

[[1865 йыл]]да Озеро ауылының 161 йортонда 910 кеше йәшәгән. [[Игенселек]], [[умартасылыҡ]], сана етештереү, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. 3 һыу тирмәне була.

== Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше ==
[[1906 йыл]]да Озеро ауылында сиркәү, земство мәктәбе, 3 бакалея кибете була.

Әлеге ваҡытта Озеро ауылында [[Һикәяҙ (Дыуан районы)|Һикәяҙ]] урта мәктәбенең филиалы — төп [[мәктәп]], [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

== Халыҡ һаны ==
Озеро ауылында [[урыҫтар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1527||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||853||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||604||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||574||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||663||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||629||298||331||47,4||52,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==
* [[Ожегова Анастасия Васильевна]] (11.11.1922—18.12.1999), ауыл хужалығы алдынғыһы, 1958—1978 йылдарҙа [[Башҡорт АССР-ы]]ның [[Дыуан районы]] «Рәсәй» колхозы тракторсыһы. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты, Юғары Совет Президиумы ағзаһы (1971—1975). [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1971).

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Еңеүҙең 50 йыллығы урамы — 50 лет Победы ({{lang-ru|}} (улица)
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|}} Молодёжная (улица)
* Үҙәк урам ({{lang-ru|}} Центральная (улица)
* Колхоз тыҡрығы ({{lang-ru|}} Колхозный (переулок)
* Совет урамы ({{lang-ru|}} Советская (улица)
* Мәктәп тыҡрығы ({{lang-ru|}} Школьный (переулок)
* Комсомол урам — ({{lang-ru|}} Комсомольская (улица)
* Ҡояшлы урамы ({{lang-ru|}} Солнечная (улица)
<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/duvanskiy-rayon/selo-ozero/ Карта д. Озеро. Улицы]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
'''Ер-һыу атамалары'''

''Тауҙар:''

''Йылғалар, күлдәр:''
* [[Әй]], [[Һикияҙ]]

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Тәбиғәт һәйкәле''

''Тарихи һәйкәл''

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.]

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|89956}}
* {{ИСДБ|страница=503}}
* {{БЭ2013|82966}} Дыуан кантоны
* {{ВТ-ЭСБЕ|Дуван, село}}
* [http://chel-portal.ru/?site=encyclopedia&t=aralovec&id=639 Силәбе өлкәһе порталы. Араловцы]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Дыуан районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Дыуан районы ауылдары]]
Озеро () — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл. Һикәяҙ ауыл Советы 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 629 кеше.
Почта индексы — 452532, ОКАТО коды — 80223834004.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт): 10 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 85 км

Озеро ауылы Әй йылғаһының ҡушылдығы Һикияҙ йылғаһы башында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 10 километр һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 85 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Озеро (төрлө осорҙа Краснопольское, Озёрское тип тә аталған) ауылына Себер даруғаһы Тырнаҡлы улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1750 йылғы керҙәшлек килешеүе буйынса Себер губернаһынан килгән дәүләт крәҫтиәндәре нигеҙ һала. 1753, 1798, 1810 йылдарҙа бында шул уҡ шарттар менән крәҫтиәндәрҙең яңы төркөмдәре килеп ултыра.

 Озеро ауылының XIX быуаттағы үҫеше 
1842 йылда Озеро ауылындағы 105 йортта 315 йылҡы малы, 420 һыйыр, 705 һарыҡ, 21 кәзә, 114 сусҡа аҫыралған. Игенселектә ҡалдау баҫыу системаһы ҡулланылған. 35-әр һуҡҡыс һәм елгәргес булған. Май һығыу заводы, тирмән, 2 кибет шәхси хужалар ҡулында була. Мәктәп төҙөлгән.

1865 йылда Озеро ауылының 161 йортонда 910 кеше йәшәгән. Игенселек, умартасылыҡ, сана етештереү, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. 3 һыу тирмәне була.

 Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше 
1906 йылда Озеро ауылында сиркәү, земство мәктәбе, 3 бакалея кибете була.

Әлеге ваҡытта Озеро ауылында Һикәяҙ урта мәктәбенең филиалы — төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

 Халыҡ һаны 
Озеро ауылында урыҫтар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1527 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар853 1959 йыл 15 ғинуар604 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар574 2002 йыл 9 октябрь663 2010 йыл 14 октябрь62929833147,452,6

 Билдәле кешеләре 
 Ожегова Анастасия Васильевна (11.11.1922—18.12.1999), ауыл хужалығы алдынғыһы, 1958—1978 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Дыуан районы «Рәсәй» колхозы тракторсыһы. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты, Юғары Совет Президиумы ағзаһы (1971—1975). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

 Урамдары 

 Еңеүҙең 50 йыллығы урамы — 50 лет Победы ( (улица)
 Йәштәр урамы ( Молодёжная (улица)
 Үҙәк урам ( Центральная (улица)
 Колхоз тыҡрығы ( Колхозный (переулок)
 Совет урамы ( Советская (улица)
 Мәктәп тыҡрығы ( Школьный (переулок)
 Комсомол урам — ( Комсомольская (улица)
 Ҡояшлы урамы ( Солнечная (улица)
Карта д. Озеро. Улицы

 Тирә-яҡ мөхит 
Ер-һыу атамалары

Тауҙар:

Йылғалар, күлдәр:
 Әй, Һикияҙ

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Тәбиғәт һәйкәле

Тарихи һәйкәл

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

 Һылтанмалар 
 
 
  Дыуан кантоны
 
 Силәбе өлкәһе порталы. Араловцы

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дыуан районы ауылдары