Ишбирҙе (Баймаҡ районы)
{{Ук}}
{{БМ|Ишбирҙе}}
'''Ишбирҙе''' ({{lang-ru|Ишберда}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Баймаҡ районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 666 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453677, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80206828001.
== Тарихы ==
Ауыл Советы үҙәге. Ауылда [[түңгәүер]] ырыуы башҡорттары йәшәй.
Тораҡ пунктына яҡынса 1770-се йылдарҙа нигеҙ һалынған. Беренсе күсеп килеүсе, йорт старшинаһы ярҙамсыһы Ишбирҙе (1768 йылғы, шәжәрә буйынса Тулыбай улы) исеме менән аталған<ref name="Сельские советы">Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.</ref>.
Тулыбай — Хәсән улы, уның улдары: Этҡол, Ҡыуат, Айса, Ҡотлобулат, Тулыбай, Юлдыбай, Биҡҡол. Ошо исемдәрҙең күбеһе артабанғы нәҫелдәргә фамилия булып китә. Ауылға нигеҙ һалыусылар сығышы менән Ҡыуат ауылынан икәне билдәле<ref>Сельские советы</ref>. 

Төп шөғөлдәре — малсылыҡ, урман эшкәртеү, күмер яндырыу, дегет эшләү, тал ҡабығын эшкәртеү һәм солоҡсолоҡ.

[[1930 йыл]]да Салауат исемендәге колхоз ойошторола, 1947 йылда Салауат исемендәге сәнәғәт артеленә үҙгәртелә. 1968 йылдан Баймаҡ урман сәнәғәт хужалығына (леспромхоз) әүерелә. Эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре — ағас, пиломатериалдар, райондың ялан зонаһы хужалыҡтары һәм халҡы өсөн утын әҙерләү<ref>Сельские советы</ref>. 
Бында хәҙерге ваҡытта Баймаҡ урман хужалығының урмансылығы бар<ref>Сельские советы</ref>. 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||638||325||313||50,9||49,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Йылайыр йылғаһы буйында урынлашҡан<ref name="">Сельские советы</ref>.	
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баймаҡ]]): 56 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 97 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* З. Биишева урамы — {{lang-ru| З. Биишевой улица}}
* Йылайыр урамы — {{lang-ru|Зилаир улица}}
* Ишбирҙе урамы — {{lang-ru| Ишберда улица}}
* К. Минһажев урамы — {{lang-ru| К. Мингажева улица}}
* Йәштәр урамы — {{lang-ru| Молодежная улица}}
* Салауат Юлаев урамы — {{lang-ru| Салавата Юлаева улица}}
<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/006/000082.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре ==
* [[Мөхәмәтшина Фәүзиә Миҙхәт ҡыҙы]] (15.06.1953) — журналист, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998).
* Маликов Х. М. — билогия фәндәре кандидаты;
* [[Иҙелбаев Мирас Хәмзә улы|Иҙелбаев М. Х.]] — филология фәндәре докторы, [[БДУ]] профессоры;
* Биҡҡолов В. Т. — физика-математика фәндәре кандидаты, [[Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы|СДПИ]] доценты;
* Биҡҡолов Т. Ш. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрист;
* Иҙелбаева Ф. М. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре;
* Иҙелбаева Р. Х. — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (Иҫке Сибай);
* [[Маликова Гүзәл Хәсән ҡыҙы|Маликова Г. Х.]] — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы ([[Башҡорт дәүләт академия драма театры]]);
* Хәсәнов М. И. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (Стәрлетамаҡ филармонияһы).

== Шулай уҡ уҡығыҙ ==
* [[Ишбирҙе мәктәбе (Баймаҡ районы)]]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978—5—295—04683—4{{ref-ru}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Баймаҡ районы ауылдары}}

[[Категория:Баймаҡ районы ауылдары]]
[[Категория:Баймаҡ районының бөткән тораҡ пункттары]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
[[Категория:1770 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар]]
[[Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары]]
Ишбирҙе () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 666 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453677, ОКАТО коды — 80206828001.
 Тарихы 
Ауыл Советы үҙәге. Ауылда түңгәүер ырыуы башҡорттары йәшәй.
Тораҡ пунктына яҡынса 1770-се йылдарҙа нигеҙ һалынған. Беренсе күсеп килеүсе, йорт старшинаһы ярҙамсыһы Ишбирҙе (1768 йылғы, шәжәрә буйынса Тулыбай улы) исеме менән аталғанБаймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с..
Тулыбай — Хәсән улы, уның улдары: Этҡол, Ҡыуат, Айса, Ҡотлобулат, Тулыбай, Юлдыбай, Биҡҡол. Ошо исемдәрҙең күбеһе артабанғы нәҫелдәргә фамилия булып китә. Ауылға нигеҙ һалыусылар сығышы менән Ҡыуат ауылынан икәне билдәлеСельские советы. 

Төп шөғөлдәре — малсылыҡ, урман эшкәртеү, күмер яндырыу, дегет эшләү, тал ҡабығын эшкәртеү һәм солоҡсолоҡ.

1930 йылда Салауат исемендәге колхоз ойошторола, 1947 йылда Салауат исемендәге сәнәғәт артеленә үҙгәртелә. 1968 йылдан Баймаҡ урман сәнәғәт хужалығына (леспромхоз) әүерелә. Эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре — ағас, пиломатериалдар, райондың ялан зонаһы хужалыҡтары һәм халҡы өсөн утын әҙерләүСельские советы. 
Бында хәҙерге ваҡытта Баймаҡ урман хужалығының урмансылығы барСельские советы. 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь63832531350,949,1

 Географик урыны 
Йылайыр йылғаһы буйында урынлашҡанСельские советы.	
 Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 56 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 97 км

 Урамдары 

 З. Биишева урамы — 
 Йылайыр урамы — 
 Ишбирҙе урамы — 
 К. Минһажев урамы — 
 Йәштәр урамы — 
 Салауат Юлаев урамы — 
Улицы

 Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре 
 Мөхәмәтшина Фәүзиә Миҙхәт ҡыҙы (15.06.1953) — журналист, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998).
 Маликов Х. М. — билогия фәндәре кандидаты;
 Иҙелбаев М. Х. — филология фәндәре докторы, БДУ профессоры;
 Биҡҡолов В. Т. — физика-математика фәндәре кандидаты, СДПИ доценты;
 Биҡҡолов Т. Ш. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрист;
 Иҙелбаева Ф. М. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре;
 Иҙелбаева Р. Х. — БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (Иҫке Сибай);
 Маликова Г. Х. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (Башҡорт дәүләт академия драма театры);
 Хәсәнов М. И. — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (Стәрлетамаҡ филармонияһы).

 Шулай уҡ уҡығыҙ 
 Ишбирҙе мәктәбе (Баймаҡ районы)

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978—5—295—04683—4

Категория:Баймаҡ районы ауылдары
Категория:Баймаҡ районының бөткән тораҡ пункттары
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:1770 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары