Үрге Сереккүл
{{Ук}}
'''Үрге Сереккүл''' ({{lang-ru|Верхнечерекулево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Илеш районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 402 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452270, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80230876002.

== Тарихы ==
Аҫаба башҡорттарҙың ерендә ятҡан ауыл [[Йылан ырыуы]]ның [[Уразай түбәһе]]нә ҡарай. 1790 йылда килешеү буйынса тораҡ пунктына татар кешеһе индерелә: "[[1799 йыл]]дың 26 февралендә Йылан улусы Ҡаҙан даруғаһы [[Өфө өйәҙе]] башҡорто Туйгилде Йәйшаев шул уҡ Ҡазан даруғаһына ҡараған Сереккүл ауылында йәшәгән үҙ туғаны, татар Уразмәт Мамышевҡа, шулай уҡ артабан уның улдары, ейәндәре - вариҫтарына аҫаба ерҙәрҙе файҙаланыу хоҡуғын бирә. Шул уҡ ваҡытта уларға аҫабалар файҙаланған бөтә хоҡуҡтар ҙа бирелә"<ref name="Үрге Сереккүл">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>. Һөҙөмтәлә артабан халыҡ иҫәбен алыу документтарында татар тип теркәлмәйҙәр, тик [[мишәр]]ҙәр генә иҫәпкә алына.

[[1795 йыл]]да ауылда 155 башҡорт, 1816 йылда — 219, 1834 йылда — 274, 1858 йылда — 542, 1870 йылда — 282, [[1920 йыл]]да 1265 [[башҡорт]] теркәлә. 1920 йылда ни өсөндөр мишәрҙәр күрһәтелмәй<ref name="Үрге Сереккүл" />.

[[1843 йыл]]да 152 башҡортҡа 168 бот ужым һәм 352 бот яҙғы иген сәселә<ref name="Үрге Сереккүл" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||874||418||456||47,8||52,2
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||598||272||326||45,5||54,5
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||608||268||340||44,1||55,9
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||473||204||269||43,1||56,9
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||392||184||208||46,9||53,1
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||415||213||202||51,3||48,7
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||402||208||194||51,7||48,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Үрге Йәркәй]]): 6 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Түбәнге Сереккүл]]): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 113 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ҡәйүмов Хәүис Мырҙайән улы]] (2.06.1929—23.05.2006), хужалыҡ эшмәкәре. 1963—1990 йылдарҙа [[Дүртөйлө районы]]ның «Победа» колхозы рәйесе. РСФСР-ҙың 8‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981). [[Ленин ордены|Ленин]] (1971), [[Октябрь Революцияһы ордены|Октябрь Революцияһы]] (1973), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1976) һәм [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|Халыҡтар дуҫлығы]] (1986) ордендары кавалеры<ref>[http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/7534-j-mov-kh-is-mirzayan-uly Башҡорт энциклопедияһы — Ҡәйүмов Хәүис Мырҙайән улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421120941/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/7534-j-mov-kh-is-mirzayan-uly |date=2016-04-21 }}{{V|31|05|2019}}</ref>.
* [[Муллайәнов Сәлимйән Хәбиб улы]] (1946) — педагог. Рәсәй Федерацияһының Почетлы башланғыс һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006).

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/13103-rge-serekk-l-ilesh-r-nynda-y-auyl}} {{V|31|05|2019}}
*  [https://www.komandirovka.ru/cities/verhnecherekulevo/ Деревня Верхнечерекулево, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру»]{{ref-ru}} {{V|31|05|2019}}

{{Илеш районы ауылдары}}

[[Категория:Илеш районы ауылдары]]
Үрге Сереккүл () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 402 кеше.
Почта индексы — 452270, ОКАТО коды — 80230876002.

 Тарихы 
Аҫаба башҡорттарҙың ерендә ятҡан ауыл Йылан ырыуының Уразай түбәһенә ҡарай. 1790 йылда килешеү буйынса тораҡ пунктына татар кешеһе индерелә: "1799 йылдың 26 февралендә Йылан улусы Ҡаҙан даруғаһы Өфө өйәҙе башҡорто Туйгилде Йәйшаев шул уҡ Ҡазан даруғаһына ҡараған Сереккүл ауылында йәшәгән үҙ туғаны, татар Уразмәт Мамышевҡа, шулай уҡ артабан уның улдары, ейәндәре - вариҫтарына аҫаба ерҙәрҙе файҙаланыу хоҡуғын бирә. Шул уҡ ваҡытта уларға аҫабалар файҙаланған бөтә хоҡуҡтар ҙа бирелә"Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  . Һөҙөмтәлә артабан халыҡ иҫәбен алыу документтарында татар тип теркәлмәйҙәр, тик мишәрҙәр генә иҫәпкә алына.

1795 йылда ауылда 155 башҡорт, 1816 йылда — 219, 1834 йылда — 274, 1858 йылда — 542, 1870 йылда — 282, 1920 йылда 1265 башҡорт теркәлә. 1920 йылда ни өсөндөр мишәрҙәр күрһәтелмәй.

1843 йылда 152 башҡортҡа 168 бот ужым һәм 352 бот яҙғы иген сәселә.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар87441845647,852,2 1959 йыл 15 ғинуар59827232645,554,5 1970 йыл 15 ғинуар60826834044,155,9 1979 йыл 17 ғинуар47320426943,156,9 1989 йыл 12 ғинуар39218420846,953,1 2002 йыл 9 октябрь41521320251,348,7 2010 йыл 14 октябрь40220819451,748,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 6 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Түбәнге Сереккүл): 2 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 113 км

 Билдәле шәхестәре 
 Ҡәйүмов Хәүис Мырҙайән улы (2.06.1929—23.05.2006), хужалыҡ эшмәкәре. 1963—1990 йылдарҙа Дүртөйлө районының «Победа» колхозы рәйесе. РСФСР-ҙың 8‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981). Ленин (1971), Октябрь Революцияһы (1973), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1986) ордендары кавалерыБашҡорт энциклопедияһы — Ҡәйүмов Хәүис Мырҙайән улы .
 Муллайәнов Сәлимйән Хәбиб улы (1946) — педагог. Рәсәй Федерацияһының Почетлы башланғыс һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. 

 Һылтанмалар 
  
  Деревня Верхнечерекулево, Республика Башкортостан. Сайт «Командировка.ру» 

Категория:Илеш районы ауылдары