Мышы
{{Taxobox
| name         = Мышы
| image file   = Moose_superior.jpg
| image title  = Ата мышы
| image descr  = 
| regnum = Хайуандар
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Һөтимәрҙәр]]
| ordo = [[Ҡуш тояҡлылар]]
| subordo      = [[Көйшәүселәр]]
| familia      = [[Боландар]]
| subfamilia   = [[Ҡоралайҙар]]
| genus        = '''Мышылар'''
| species      = '''Мышы'''
| latin        = {{btname|Alces alces| <br />[[Линней, Карл|Linnaeus]], [[1758]]}}
| wikispecies = Alces alces
| commons = Alces alces
| itis = 180703
| ncbi = 9852
| range map = Moose distribution.png
}}
{{Международная Красная книга|LC|41782}}
[[Рәсем:Elch.PNG|thumb|left|[[Кавказ мышы]]]]
 
'''Мышы''' ({{lang-la|Alces alces}}) — боландар ғаиләһенә ҡараған оҙон аяҡлы, ҡыҫҡа ҡойроҡло, яҫы тарбаҡ мөгөҙлө ҡыр хайуаны<ref>Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)</ref>; төркөмө боландар ғәиләһенә ҡараған иң ҙур хайуан. Мышы [[һоро]] төҫтә, ә тояҡтары аҡ була. Мөгөҙөнөң саттары яҡ-яҡҡа тырпайған, тәне йылҡылдап торған, оҙон аяҡлы хайуанды күргән кеше уға һоҡланмай булдыра алмай. [[Башҡортостан]]да төбәктә мышынан да ҙурыраҡ ҡырағай хайуан юҡ.

Ул боландар нәҫеленә инә. Ата мышының кәүҙә оҙонлоғо өс метр, бейеклеге ике метрҙан ашыу була. Муйыны ҡыҫҡа, йыуан. Башы ҙур. Ҡолаҡтары оҙон булһа, ҡойроғо бик ҡыҫҡа. Мөгөҙөнөң ауырлығы 20 килограмға, ҡоласы ике метрға етә. [[Ноябрь]]—[[ғинуар]] айҙарында мөгөҙө төшә һәм [[март]] айында яңынан үҫә башлай.

Мышылар йәшәү урыны итеп [[урман|урмандағы]] [[йылға]], [[күл]] буйҙарын хуп күрәләр. Ҡышын [[уҫаҡ]], [[тал]], [[миләш]], [[ҡарағай]] һәм башҡа ағастарҙың ҡайырыһы, ботаҡтары, бөрөләре менән туҡланалар.

Инә мышы [[май]], [[июнь]] айҙарында ике быҙау, һирәк осраҡта бер быҙау килтерә. Ай тулыуға улар әсәләренә эйәреп, йүгереп йөрөйҙәр. Өс ай ярым тик [[һөт]] менән генә туҡланалар.

[[Башҡортостан]]да мышыларҙың һаны кәмей бара. Рөхсәт менән уларға һунар итеү ҡаралған.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{zoology-stub}}
[[Категория:Юғалыу хәүефе янамаған төрҙәр]]
[[Категория:Европа һөтимәрҙәре]]
[[Категория:Азия һөтимәрҙәре]]
[[Категория:Төньяҡ Америка һөтимәрҙәре]]
[[Категория:Кейек]]
[[Категория:Геральдик түгел фигуралар]]

[[Категория:Боландар]]
Мышы () — боландар ғаиләһенә ҡараған оҙон аяҡлы, ҡыҫҡа ҡойроҡло, яҫы тарбаҡ мөгөҙлө ҡыр хайуаныТолковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005); төркөмө боландар ғәиләһенә ҡараған иң ҙур хайуан. Мышы һоро төҫтә, ә тояҡтары аҡ була. Мөгөҙөнөң саттары яҡ-яҡҡа тырпайған, тәне йылҡылдап торған, оҙон аяҡлы хайуанды күргән кеше уға һоҡланмай булдыра алмай. Башҡортостанда төбәктә мышынан да ҙурыраҡ ҡырағай хайуан юҡ.

Ул боландар нәҫеленә инә. Ата мышының кәүҙә оҙонлоғо өс метр, бейеклеге ике метрҙан ашыу була. Муйыны ҡыҫҡа, йыуан. Башы ҙур. Ҡолаҡтары оҙон булһа, ҡойроғо бик ҡыҫҡа. Мөгөҙөнөң ауырлығы 20 килограмға, ҡоласы ике метрға етә. Ноябрь—ғинуар айҙарында мөгөҙө төшә һәм март айында яңынан үҫә башлай.

Мышылар йәшәү урыны итеп урмандағы йылға, күл буйҙарын хуп күрәләр. Ҡышын уҫаҡ, тал, миләш, ҡарағай һәм башҡа ағастарҙың ҡайырыһы, ботаҡтары, бөрөләре менән туҡланалар.

Инә мышы май, июнь айҙарында ике быҙау, һирәк осраҡта бер быҙау килтерә. Ай тулыуға улар әсәләренә эйәреп, йүгереп йөрөйҙәр. Өс ай ярым тик һөт менән генә туҡланалар.

Башҡортостанда мышыларҙың һаны кәмей бара. Рөхсәт менән уларға һунар итеү ҡаралған.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Юғалыу хәүефе янамаған төрҙәр
Категория:Европа һөтимәрҙәре
Категория:Азия һөтимәрҙәре
Категория:Төньяҡ Америка һөтимәрҙәре
Категория:Кейек
Категория:Геральдик түгел фигуралар

Категория:Боландар