Лаяшты
{{Ук}}
'''Лаяшты''' ({{lang-ru|Лаяшты}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Илеш районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 460 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452281, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80230840004.

== Тарихы ==
[[Лаяшты йылғаһы]] буйында урынлашҡан ауылға нигеҙҙе [[Йылан ырыуы]]ның [[Лаяшты түбәһе]] башҡорттары һала. [[1678 йыл]]дың 11 февралендә төҙөлгән Килешеүгә ярашлы аҫабалар үҙ ерҙәренә аҙаҡ [[типтәр]] булып киткән яһаҡ татарын индерә. [[1685 йыл]]да шулай уҡ улар ауылдарына ерһеҙ башҡорттарҙы ла ([[припущенниктар]]) индерә. Ә [[мишәр]]ҙәр [[1795 йыл]]ғы Килешеүгә ярашлы ауылға килеп төпләнә<ref name="Лаяшты">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>.

Ауылдың ир-аты [[1735 — 1740 йылдар]]ҙағы [[башҡорт ихтилалы]]нда әүҙем ҡатнаша. Ихтилалды генерал-лейтенант Соймонов аяуһыҙ баҫтыра. Мостафа Табанаевты ғаиләһе менән Минзәлә төрмәһенә ебәрергә тигән приказ бирелә. Әммә был приказ үтәлмәй ҡала. 1783 йылда ауылда 4 кеше, 1795 йылда 19 ихатала — 153, 1816 йылда - 289, 1834 йылда 39 ихатала - 389, 1858 йылда 69 ихатала - 516, 1870 йылда 65 ихатала - 497, [[1920 йыл]]да 218 ихатала 1061 кеше йәшәй<ref name="Лаяшты" />.

[[1843 йыл]]да 294 аҫаба башҡортҡа 432 бот ужым һәм 600 бот яҙғы игеҫн сәселә.[[1840 йы]]лда ауылда мәсет, почта станцияһы, ике һыу тирмәне була<ref name="Лаяшты" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||891||400||491||44,9||55,1
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||609||252||357||41,4||58,6
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||677||312||365||46,1||53,9
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||552||258||294||46,7||53,3
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||419||198||221||47,3||52,7
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||412||215||197||52,2||47,8
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||460||242||218||52,6||47,4
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Үрге Йәркәй]]): 21 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Ишҡар]]): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 127 км

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Сәрүәрова Рима Фәйзи ҡыҙы]] (4.07.1954), журналистика ветераны, радиопроекттар авторы һәм тапшырыуҙар алып барыусы. 1989 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. [[Рәсәй Федерацияһы]]ның (2005) һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның (1994) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Рәсәй Журналистар союзы премияһы (2001) һәм [[Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия]] (1997) лауреаты.

== Һылтанмалар ==
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.{{ref-ru}} ISBN 978-5-87691-038-7.
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}
* [http://ufagen.ru/places/ilishevskiy/layashty.html Лаяшты на портале «Генеалогия и Архивы»]{{ref-ru}} {{V|2|07|2019}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Илеш районы ауылдары}}

[[Категория:Илеш районы ауылдары]]
Лаяшты () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 460 кеше.
Почта индексы — 452281, ОКАТО коды — 80230840004.

 Тарихы 
Лаяшты йылғаһы буйында урынлашҡан ауылға нигеҙҙе Йылан ырыуының Лаяшты түбәһе башҡорттары һала. 1678 йылдың 11 февралендә төҙөлгән Килешеүгә ярашлы аҫабалар үҙ ерҙәренә аҙаҡ типтәр булып киткән яһаҡ татарын индерә. 1685 йылда шулай уҡ улар ауылдарына ерһеҙ башҡорттарҙы ла (припущенниктар) индерә. Ә мишәрҙәр 1795 йылғы Килешеүгә ярашлы ауылға килеп төпләнәАсфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  .

Ауылдың ир-аты 1735 — 1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалында әүҙем ҡатнаша. Ихтилалды генерал-лейтенант Соймонов аяуһыҙ баҫтыра. Мостафа Табанаевты ғаиләһе менән Минзәлә төрмәһенә ебәрергә тигән приказ бирелә. Әммә был приказ үтәлмәй ҡала. 1783 йылда ауылда 4 кеше, 1795 йылда 19 ихатала — 153, 1816 йылда - 289, 1834 йылда 39 ихатала - 389, 1858 йылда 69 ихатала - 516, 1870 йылда 65 ихатала - 497, 1920 йылда 218 ихатала 1061 кеше йәшәй.

1843 йылда 294 аҫаба башҡортҡа 432 бот ужым һәм 600 бот яҙғы игеҫн сәселә.1840 йылда ауылда мәсет, почта станцияһы, ике һыу тирмәне була.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар89140049144,955,1 1959 йыл 15 ғинуар60925235741,458,6 1970 йыл 15 ғинуар67731236546,153,9 1979 йыл 17 ғинуар55225829446,753,3 1989 йыл 12 ғинуар41919822147,352,7 2002 йыл 9 октябрь41221519752,247,8 2010 йыл 14 октябрь46024221852,647,4

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 21 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ишҡар): 5 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 127 км

 Билдәле шәхестәре 
 Сәрүәрова Рима Фәйзи ҡыҙы (4.07.1954), журналистика ветераны, радиопроекттар авторы һәм тапшырыуҙар алып барыусы. 1989 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2005) һәм Башҡортостан Республикаһының (1994) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Рәсәй Журналистар союзы премияһы (2001) һәм Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия (1997) лауреаты.

 Һылтанмалар 
  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4
 Лаяшты на портале «Генеалогия и Архивы» 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Илеш районы ауылдары