6 февраль
{{Ук}}
'''6 февраль''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 37-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 328 көн ҡала ([[кәбисә йыл]]ында 329).
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-02-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
* {{Ер}} [[Ер]]: Саам халҡы көнө.
** Витаминлы эсемлектәр көнө. 
** Кәрәкһеҙ бәйләнеш-мәнәсәбәттәрҙән баш тартыу көнө.
** Мобиль телефонһыҙ көн.
** Туңдырылған йогурт көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|АҠШ}}: «{{comment|Маҡтау һүҙе|комплимент}} әйт» көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Ер}} [[Ер]]: Бармен көнө.
* {{Флагификация|Таджикистан}}: Милиция көнө.
}}</onlyinclude> 
== {{Ваҡиғалар}} ==
* 1643 йыл: Абел Тасман Фиджи архипелагын аса. 
* 1663 йыл: [[Англия]]ла алтын гинея һуға башлайҙар.
* 1689 йыл: 16 йәшлек [[Пётр I]] һәм 19 йәшлек Евдокия Лопухинаның туйы була.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content = 
* [[1788]]: [[Массачусетс]] [[АҠШ Конституцияһы]]н раҫлай һәм илдең алтынсы штаты була.
* [[1806]]: [[Наполеон I|Наполеон]] һуғыштары: Сан-Доминго янында британ һәм француз эскадралары араһында алыш. Елкән быуатының һуңғы классик һуғышы.
* [[1807]]: Гоф янында һуғыш (француз һәм рус ғәскәрҙәре араһында).
* [[1840]]: Инглиздәр маори юлбашсылары менән Вайтанги килешеүен төҙөй, уға ярашлы, [[Яңы Зеландия]] [[Бөйөк Британия]]ның [[Колониализм|колонияһына]] әйләнә.
* [[1880]]: Австрия астрономы Иоганн Пализа астероидтар теҙмәһендә Медея [[астероид]]ын аса.
* [[1886]]: Германия химигы Клеменс Винклер германий элементын аса.
* [[1888]]: Йиллис Бильдт [[Швеция]]ның премьер-министры итеп раҫлана.
* [[1891]]: Антонио Старабба [[Италия]] министрҙар советы рәйесе итеп һайлана.
* [[1899]]: АҠШ сенаты 1898 йылғы Испания-Америка һуғышын тамамлаусы Париж килешеүен раҫлай.
* [[1900]]: [[Рәсәй империяһы]] ғалимы Александр Попов донъяла тәүге тапҡыр [[радио]] аша диңгеҙҙә һәләкәт тураһында сигнал тапшыра («Ермак» боҙватҡысы командирына радиограмма).
* [[1918]]: Британия парламенты 30 йәше тулған, ғаилә башлығы булған йә иһә ғаилә башлығы менән никахта торған йәки университет тамамлаған ҡатын-ҡыҙҙарға һайлауҙарға юл асҡан закон ҡабул итә.
* [[1922]]: АҠШ, Бөйөк Британия, [[Франция]], Италия һәм [[Япония]] диңгеҙ ҡоралдарын сикләү тураһында Вашингтон диңгеҙ килешеүе төҙөй.
* [[1922]]: Кардинал Ахилл Ратти Рим папаһы итеп һайлана,  Пий XI исемен ала.
* [[1930]]: [[Совет Армияһы]]ның Үҙәк академия театры асыла (әле — Рәсәй Армияһының Үҙәк академия театры).
* [[1936]]: Гармиш-Партенкирхенда IV [[Ҡышҡы Олимпия уйындары]] асыла.
* [[1943]]: [[Ҡурған өлкәһе]] ойошторола.
* [[1945]]: [[Лондон]]да I Бөтә донъя профсоюздар конференцияһы эш башлай, ул Бөтә донъя профсоюздар федерацияһы ойошторорға ҡарар итә.
* [[1947]]: Юзеф Циранкевич [[Польша]]ның премьер-министры итеп раҫлана.
* [[1956]]: [[Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһе|Өфө приборҙар эшләү заводы]] сафҡа инә.
* [[1968]]: Греноблдә Х ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
* [[1978]]: Ранасингхе Премадаса [[Шри-Ланка]]ның премьер-министры була.
* [[1987]]: «Союз ТМ-2» космос карабы осорола.
* [[1991]]: [[Башҡортостан Фәндәр академияһы]] ойошторола.
* [[1992]]: Башҡортостан ижади союздары ассоциацияһы төҙөлә.
* [[1994]]: Финляндияла президент һайлауҙары үтә, Мартти Ахтисаари еңеү яулай.
* [[1996]]: [[Эфиопия]] флагы ҡабул ителә.
* [[2000]]: Тарья Халонен Финляндияның тәүге ҡатын-ҡыҙ президенты була.
* [[2001]]: Ариэль Шарон [[Израиль|Израилдең]] премьер-министр һайлауҙарында еңеп сыға.
* [[2006]]: Стивен Харпер [[Канада]] премьер-министры итеп тәғәйенләнә.
* [[2010]]: [[Өфө]]лә Башҡортостан Республикаһы Президенты кубогына [[көрәш]] буйынса 1-се асыҡ республика турниры башлана. }}

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Ғәлимова Венера Үзбәк ҡыҙы]] (1950), ғалим-офтальмолог.1973 йылдан [[Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты]] хеҙмәткәре; 1987 йылдан Бөтә Рәсәй күҙ һәм пластик хирургия үҙәге хеҙмәткәре, 1990 йылдан — директор урынбаҫары, бер үк ваҡытта 1998 йылдан [[Башҡорт дәүләт медицина университеты]]ның Дипломдан һуң белем биреү институты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2001). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның (2005) һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның (1998) атҡаҙанған табибы, [[Башҡортостан комсомолы]] премияһы лауреаты (1979). Сығышы менән хәҙерге [[Үзбәкстан]]дың Ҡолған-Даръя ауылынан.
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Вәлиев Хәлит Барый улы]] (1941—2007), хужалыҡ эшмәкәре. Төҙөлөшө 1990 йылда туҡтатылған [[Башҡортостан атом электр станцияһы]]ның Төҙөлөш идаралығы начальнигы. [[Октябрь Революцияһы ордены|Октябрь Революцияһы]] һәм [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|Халыҡтар Дуҫлығы]] ордендары кавалеры.
* [[Журавлев Виктор Игнатьевич]] (1951—2016), [[Журналистика|журналист]], эске эштәр органдары ветераны, эске хеҙмәт подполковнигы. 1978—1996 йылдарҙа Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе, бер үк ваҡытта 1990 йылдан «Версия» республика хоҡуҡи гәзитенең баш мөхәррире; 1992—1996 йылдарҙа «Версия» мәғлүмәт-хоҡуҡ агентлығының генераль директоры; 1996—2009 йылдарҙа [[«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы]]ның генераль директоры. [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре]]. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Бүздәк районы]] [[Сергеевка (Бүздәк районы)|Сергеевка]] ауылынан.
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Таңатаров Викторин Сергеевич]] (1922—03.2014), [[Педагогика|педагог]], йәмәғәтсе. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы, миномёт взводы командиры, капитан. 1963—1971 йылдарҙа [[Мәләүез]] ҡалаһының 2-се урта мәктәбе (хәҙер 1-се гимназия) директоры, «Белем» йәмғиәтенең [[Мәләүез районы|Мәләүез район]] бүлексәһе етәксеһе. [[РСФСР]] мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, 1-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] (1985) һәм [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] ордендары кавалеры, [[Башҡорт АССР-ы Юғары Советы |Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе. Сығышы менән ошо райондың [[Васильевка (Мәләүез районы)|Васильевка]] ауылынан.  
* [[Ҡаһарманов Мәсәбих Мәсәлим улы]] (1942), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 1989—2005 йылдарҙа Республика ҡан ҡойоу станцияһының баш табибы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған табибы, [[СССР]]-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (2002). Сығышы менән хәҙерге [[Силәбе өлкәһе]]нең [[Златоуст]] ҡалаһынан.  
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content = 
* [[Ужегова Нина Семёновна]] (1947), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны, үҙешмәкәр сәнғәттә ҡатнашыусы. 1966 йылдан [[Балаҡатай районы]] [[Иҫке Балаҡатай]] фельдшер пункты мөдире. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған медицина хеҙмәткәре (1981). Сығышы менән ошо ауылдан.   
* [[Әйүпов Фәһим Иҙрис улы]] (1947), [[ауыл хужалығы]], [[КПСС|партия]] органдары һәм [[Муниципаль район|муниципаль хеҙмәт]] ветераны. 1982 йылдан [[КПСС]]-тың [[Илеш районы|Илеш район]] комитетының ауыл хужалығы бүлеге мөдире, 1987 йылдан — икенсе секретары; 1990 йылдан — район Советы рәйесе урынбаҫары, 2004—2012 йылдарҙа — район Советы секретары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981), [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры (1986), Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1997), райондың почётлы гражданы (2013). Сығышы менән [[Түбәнге Йәркәй]] ауылынан.   
* [[Шәрәфетдинов Рәмил Фәйзер улы]] (1952), юғары мәктәп ветераны, [[фән|ғалим]]-геофизик. 1975 йылдан [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы. [[Физика]]-[[математика]] фәндәре докторы (2000), профессор (2007), Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы. И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (2006). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Дәүләкән районы]] [[Суйынсы (Дәүләкән районы)|Суйынсы]] ауылынан.   
* [[Ғәбдрәхимов Камил Мәхмүт улы]] (1962), юғары мәктәп ветераны, ғалим-урман хужалығы инженеры. 1984 йылдан [[Башҡортостан ауыл хужалығы институты]] һәм [[Башҡорт дәүләт аграр университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2003 йылдан урман культуралары кафедраһы мөдире, 2006 йылдан — ер төҙөлөшө һәм урман хужалығы факультеты деканы, 2011 йылдан — Тәбиғәтте рациональ файҙаланыу институты директоры. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2003), профессор (2006). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансылыҡ белгесе (2010). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Борай районы]] [[Ваныш-Алпауыт]] ауылынан.  
* [[Лыков Сергей Владимирович]] (1967), хужалыҡ эшмәкәре. 2019 йылдан «БашРТС» йәмғиәте директоры. Өфө ҡала Советы депутаты.  Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы. }}
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Әхмәров Биктимер Ғәлиулла улы]] (1903—1989), прокуратура, [[КПСС|партия]] һәм [[дәүләт]] органдары, [[нефть]] сәнәғәте хеҙмәткәре. 1947—1950 йылдарҙа [[Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы]] Рәйесе урынбаҫары, [[БАССР]]-ҙың икенсе саҡырылыш (1947—1951) [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Мәсетле районы]] [[Яңы Мөслим (Мәсетле районы)|Яңы Мөслим]] ауылынан.  
* [[Сыртланов Рафиҡ Шәрәфетдин улы]] (1928—2001), [[Педагогика|педагог]], йәмәғәтсе. 1951 йылдан хәҙерге [[Көйөргәҙе районы]] [[мәктәп]]тәре [[уҡытыусы]]һы һәм етәксеһе, шул иҫәптән 1960—1979 йылдарҙа [[Мораптал]] урта мәктәбе директоры. Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1966). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының [[Дәүләкән районы]] [[Яңы Яппар]] ауылынан.
* [[Алейникова Нина Николаевна]] (1933), педагог. 1950 йылдан [[Хәйбулла районы]] мәктәптәре, шул иҫәптән 1955—1988 йылдарҙа [[Һамар (Хәйбулла районы)|Һамар]] мәктәбе уҡытыусыһы. [[РСФСР]]-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1986). Сығышы менән ошо ауылдан. 
* [[Науменков Олег Александрович]] (1948—28.02.2004), [[фән|ғалим]]-[[тарих]]сы. 1974 йылдан [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1989—1999 йылдарҙа яңы һәм өр-яңы тарих кафедраһы  мөдире. Тарих фәндәре докторы (1992), профессор (1993). 
* [[Ғәлишанова Әлфинә Ҡасим ҡыҙы]] (1953), педагог. [[Балтас районы]] мәктәптәре уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы. Сығышы менән ошо райондан.
* [[Дауытбаева Сәриә Ҡужәхмәт ҡыҙы]] (1953), [[Малсылыҡ|малсы]]. 1969 йылдан [[Баймаҡ районы]] «Һәүәнәк» совхозы һауынсыһы, 1990—2003 йылдарҙа — быҙау ҡараусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған [[ауыл хужалығы]] хеҙмәткәре (2001). Сығышы менән ошо райондың [[Күгиҙел]] ауылынан.
* [[Ҡырымғужин Зөфәр Фәйзулла улы]] (1958), шәхси эшҡыуар, [[фермер]]. 2007 йылдан Хәйбулла районы крәҫтиән-фермер хужалығы башлығы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2021). Сығышы менән ошо райондың [[Иләс]] ауылынан.
* [[Мочалова Ирина Георгиевна]] (1958), табип. [[Өфө ҡалаһы]]ндағы 2-се республика клиник дауаханаһы рентгенологы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы. 
* [[Кирәев Олег Хөсәйен улы]] (1963), саксофонсы-[[музыка]]нт, уҡытыусы. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (2012).
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Вилданов Ғәбделәхәт Фазлый улы]] (1879—9.02.1954), [[тел ғилеме|башҡорт тел белгесе]], фольклорсы һәм [[этнография|этнограф]]. 1925 йылдан [[Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы]] ҡарамағындағы [[башҡорт теле]]н ғәмәлгә индереү комиссияһы инструкторы. 1927—1931 йылдарҙа Башҡортостан үҙәк төбәк музейы мөдире. Сәйәси золом ҡорбаны.
* [[Карамова Лена Мирза ҡыҙы]] (1939), табип-профпатолог-[[фән|ғалим]], йәмәғәтсе. 1979—1997 йылдарҙа Өфө Хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты директоры. [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһы]]ның мөхбир ағзаһы (1991), медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1992), Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1992), Рәсәйҙең (2006) һәм [[Башҡорт АССР-ы]]ның (1985) атҡаҙанған табибы, Рәсәй Федерацияһы Дәүләт санитария эпидемиалогия хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре (1995). [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1981) һәм [[«Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены|«Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн»]] (2014) ордендары кавалеры. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content = 
* [[Тришин Виктор Алексеевич]] (1949), [[Педагогика|педагог]], композитор. [[Дүртөйлө]] балалар музыка мәктәбе уҡытыусыһы. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.   
* [[Әхәт Мортазин]] (1959—13.03.2018), [[Журналистика|журналист]], 1986—2018 йылдарҙа [[Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы|Башҡортостан радиоһы һәм телевидениеһы]] дикторы һәм тапшырыуҙар алып барыусыһы. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (2009).
* [[Сәйфуллина Эльвира Иҙрис ҡыҙы]] (1959), невролог-ғалим, рентгенолог. Медицина фәндәре докторы (2008). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2007) һәм һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2007). Сығышы менән [[Ишембай]] ҡалаһынан.  }}
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:6 февралдә тыуғандар</categorytree>''
* [[1855]]: Фёдор Куманин, [[Рәсәй империяһы]]ның театр тәнҡитсеһе, нәшерсе, драматург-тәржемәсе. 
* [[1895]]: Пол Брэгг, [[АҠШ]] диетологы, сәләмәт тормош хәрәкәтен башлаусы.
* [[1905]]: Владислав Гомулка, [[Польша]]ның сәйәси эшмәкәре.
* [[1911]]: [[Рональд Рейган]], [[Америка Ҡушма Штаттары]]ның 40-сы президенты.
* [[1960]]: Игорь Матвиенко, [[СССР]] һәм [[Рәсәй]] музыканты, [[Рәсәй Федерацияһы]]ның атҡаҙанған артисы (2020).

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:6 февралдә вафат булғандар</categorytree>''

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|Б06]]
[[Категория:6 февраль]]
6 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 37-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 328 көн ҡала (кәбисә йылында 329).

 
  
 1643 йыл: Абел Тасман Фиджи архипелагын аса. 
 1663 йыл: Англияла алтын гинея һуға башлайҙар.
 1689 йыл: 16 йәшлек Пётр I һәм 19 йәшлек Евдокия Лопухинаның туйы була.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1855: Фёдор Куманин, Рәсәй империяһының театр тәнҡитсеһе, нәшерсе, драматург-тәржемәсе. 
 1895: Пол Брэгг, АҠШ диетологы, сәләмәт тормош хәрәкәтен башлаусы.
 1905: Владислав Гомулка, Польшаның сәйәси эшмәкәре.
 1911: Рональд Рейган, Америка Ҡушма Штаттарының 40-сы президенты.
 1960: Игорь Матвиенко, СССР һәм Рәсәй музыканты, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (2020).

   

  

Б06
Категория:6 февраль