30 апрель
{{Ук}}
'''30 апрель''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 120-се ([[кәбисә йыл]]ында 121) көнө. Йыл аҙағына тиклем 245 көн ҡала.
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-04-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
* {{Ер}} [[Ер]]: [[Джаз]] көнө.
** Өҫтәл уйындары көнө.
** [[Скульптура]] көнө.
** Тай-цзи һәм цигун көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|АҠШ}}: Хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең балалары көнө.
** Намыҫлылыҡ көнө.
** [[Йөҙөм (еләк)|Йөҙөм]] көнө.
** [[Һоло]] печеньеһы көнө.
* {{Флагификация|Вьетнам}}: Еңеү көнө.
* {{Флагификация|Колумбия}}: [[Бала]]лар көнө.
* {{Флагификация|Мексика}}: [[Бала]] көнө.
* {{Флагификация|Россия}}: Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының хеҙмәт бурыстарын үтәгәндә һәләк булған хеҙмәткәрҙәрен иҫкә алыу көнө.
* {{Флагификация|Таиланд}}: Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Ер}} [[Ер]]: [[Ветеринария|Ветеринар табиптар]] көнө.
* {{Флагификация|Грузия}}: Армия көнө.
* {{Флагификация|Парагвай}}: [[Уҡытыусы]]лар көнө.
* {{Флагификация|Приднестровская Молдавская Республика}}: Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө.
* {{Флагификация|Россия}}: Янғын һүндереүселәр көнө.
* {{Флагификация|Украина}}: Ил сиге һаҡсылары көнө.
}}</onlyinclude> 
== {{Ваҡиғалар}} ==
* [[1893]]: [[Новосибирск]] ҡалаһына нигеҙ һалына.
* [[1905]]: [[Рәсәй империяһы|Рәсәй императоры]] Николай II [[Дин|дин тотоу]] ирке тураһындағы указға ҡул ҡуя.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1945]]: [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда [[РККА|совет ғәскәрҙәре]] Берлин операцияһы барышында рейхстагты шутрмлай башлай.
* [[1960]]: [[СССР]] матбуғатында [[Төмән өлкәһе]] тайгаһында [[Нефть|нефть эҙләүҙәге]] уңыш тураһында хәбәр ителә: 7-се скважинанан «ҡара алтын» атыла.
* [[1971]]: [[Мәскәү]]ҙең Ленин тауҙары биҫтәһендә Ҙур Мәскәү дәүләт циркы асыла.
* [[1975]]: [[Вьетнам]]да 1955 йылдан бирле дауам иткән һуғыш туҡтала.
* [[1990]]: [[Рәсәй|Хәҙерге Рәсәйҙә]] дәүләткә ҡарамаған тәүге коммерция радиостанцияһы — «Европа плюс» тапшырыуҙарын башлай.  }}

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 
* [[Наливкин Василий Дмитриевич]] (1915—5.11.2000), ғалим-[[Геология|геолог]]. 1939 йылдан Өфө геология партияһы начальнигы, 1942 йылдан — Урал экспедицияһының баш геологы, 1946 йылдан — начальнигы. [[Башҡортостан]] биләмәләрендә [[нефть]] ятҡылыҡтары булыуын нигеҙләүселәрҙең береһе. СССР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1968), [[БФАН СССР|Башҡорт АССР-ы Фәндәр академияһының]] почётлы ағзаһы (1991), геология-минералогия фәндәре докторы (1951), профессор (1964). СССР-ҙың почётлы ер аҫты разведкалаусыһы (1958). [[Ленин премияһы]] (1964), Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең Фән һәм техника өлкәһендәге премияһы (1996), И. М. Губкин исемендәге премиялар (1951, 1986) лауреаты. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1975) һәм ике [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1948, 1950) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Санкт-Петербург]] ҡалаһынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Рәхимҡолов Морат Ғәлим улы]] (1925—4.05.2015), ғалим-әҙәбиәт белгесе, тыуған яҡты өйрәнеүсе. 1957 йылдан [[ТТӘИ|СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты]] хеҙмәткәре, 1968—1987 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы, филология факультетында эшләгән «Тропинка» [[рус теле|рус]] әҙәби берекмәһе етәксеһе. 1979 йылдан [[СССР Яҙыусылар союзы]] ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1967). [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (1985), [[СССР]]-ҙың Юғары мәктәп отличнигы (1982), [[Бирюков Владимир Павлович|В. П. Бирюков]] (1975) һәм [[Степан Злобин исемендәге әҙәби премия|Степан Злобин]] исемендәге премиялар лауреаты (1996). 
* [[Хәбибуллина (Мөзәғитова) Флүрә Ғабдулла ҡыҙы]] (1935), театр актёры. 1960 йылдан хәҙерге [[Салауат башҡорт дәүләт драма театры]], 1975—1982 һәм 1989—1992 йылдарҙа [[Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры]], 1992—1994 һәм 1996—1999 йылдарҙа [[Туймазы татар дәүләт драма театры]] актрисаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1974). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Миәкә районы]] [[Сатый]] ауылынан.
* [[Степанов Александр Сергеевич]] (1990), [[спорт]]сы, ҡаяға үрмәләүсе.  [[Рәсәй]]ҙең спорт мастеры 2005), үҫмер спортсыларҙың [[Ер|донъя]] беренселеге еңеүсеһе.   }}
}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Яҡшығолов Сафуан Суфиян улы]] (1871—07.1931), [[Мәғрифәтселек дәүере|мәғрифәтсе]]-[[Шиғриәт|шағир]], мулла һәм [[уҡытыусы]]. 1904—1905 йылдарҙағы [[рус-япон һуғышы]]нда ҡатнашыусы.
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Батыршин Рәйес Мансур улы]] (1942—30.03.2014), хеҙмәт алдынғыһы, йәмәғәтсе. 1961—1995 йылдарҙа [[Салауат нефть химияһы комбинаты]] һәм [[«Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһе]] машинисы. 1970—1985 йылдарҙа предприятиеның күп тиражлы «За передовую технику» гәзитенең эшсе-хәбәрсеһе. 2-се (1981) һәм 3-сө (1973) дәрәжә [[Хеҙмәт Даны ордены]] кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Стәрлетамаҡ районы]] Аллағыуат ауылынан. 
* [[Сәлмәнов Салауат Рафиҡ улы]] (1952), композитор, [[Педагогика|педагог]]. 1979 йылдан Учалы музыка училищеһы, 1989 йылдан хәҙерге [[Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты]] уҡытыусыһы, доцент. 1995 йылдан [[Рәсәй]] Композиторҙар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2008). 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Әбдрәшитова Нурзиә Әхмәт ҡыҙы]] (1957), [[театр]] һәм кино актёры. 1979—2013 йылдарҙа хәҙерге [[Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры]] актёры. 1984 йылдан [[СССР]] Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (2012). 
* [[Ташбулатов Виталий Васильевич]] (1967), хеҙмәт алдынғыһы. [[Мишкә (Мишкә районы)|Мишкә]] юл төҙәтеү-юл һалыу идаралығы мастеры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондан. 
* [[Хәмиҙуллин Артур Искәндәр улы]] (1977), [[спорт]]сы. [[Ҡышҡы Олимпия уйындары]]нда ҡатнашыусы. Саңғыла трамплиндан һикереү буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры, Рәсәй чемпионы. Сығышы менән [[Өфө ҡалаһы]]нан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Хәмитов Кирам Нуретдин улы]] (1918—25.02.1980), [[урман]] хужалығы хеҙмәткәре. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1957—1980 йылдарҙа [[Темәс]] урман хужалығы директоры. Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]] [[Баймаҡ районы]] [[Буранбай]] ауылынан.
* [[Солтанов Фаат Мөстәҡим улы]] (1928—1.02.2001), нефтехимик. 1956—1991 йылдарҙа [[Салауат нефть химияһы комбинаты]] һәм [[«Салауатнефтеоргсинтез» берекмәһе]] операторы. [[Октябрь Революцияһы ордены|Октябрь Революцияһы]] (1974) һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Дүртөйлө районы]] [[Наҙытамаҡ]] ауылынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Маннапов Рауил Заһри улы]] (1938), [[Малсылыҡ|малсы]], механизатор. 1956—1998 йылдарҙа [[Баймаҡ районы]] «Һаҡмар» колхозының мал ҡараусыһы, тракторсыһы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986), коммунистик хеҙмәт ударнигы (1978). Сығышы менән райондың [[Юлыҡ (Баймаҡ районы)|Юлыҡ]] ауылынан.
* [[Хәсәнов Әҙеһәм Абдулла улы]] (1948—26.09.2005), [[ауыл хужалығы]], [[КПСС|партия]] һәм [[Муниципаль район|муниципаль]] органдар хеҙмәткәре. 1975 йылдан [[Әбйәлил районы]] 22-се партсъезд исемендәге колхоздың партком секретары; 1985 йылдан «Йәнгел» предприятиеһы агрономы, 1987 йылдан — етәксеһе; 1999 йылдан «Зауралье» МТС-ының генераль директоры; 2000 йылдан район ауыл хужалығы идаралығы начальнигы, 2003—2005 йылдарҙа район хакимиәте башлығының [[иҡтисад]] буйынса урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2001), коммунистик хеҙмәт ударнигы (1978). Сығышы менән райондың [[Үрге Әбдрәш]] ауылынан. 
* [[Әбүзәров Марат Тәлғәт улы]] (1958—21.07.1996), [[Журналистика|журналист]], комсомол һәм [[дәүләт]] органдары хеҙмәткәре. 1980 йылдан [[«Совет Башҡортостаны» гәзите]] хәбәрсеһе, бүлек мөдире; 1982 йылдан [[Ленинсы (гәзит)|«Ленинсы»—«Ленинец» гәзите]] мөхәррире; 1989 йылдан [[ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты]] хеҙмәткәре; 1990—1996 йылдарҙа [[Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] Секретариатының редакция-нәшриәт секторы мөдире, матбуғат хеҙмәте етәксеһе. 1981 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. ВЛКСМ-дың 20-се съезы ([[Мәскәү]], 1987) делегаты. [[БАССР Юғары Советы |Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1977). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Ғафури районы]] [[Ташаҫты]] ауылынан.  }}
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Каневский Лев Львович]] (1924—9.01.2002), ғалим-хоҡуҡ белгесе. 1964—2002 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1982—1997 йылдарҙа криминалистика һәм суд экспертизаһы кафедраһы мөдире. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. Юридик фәндәр докторы (1984), профессор (1985). [[Рәсәй Федерацияһы]]ның (1995) һәм [[Башҡорт АССР‑ы]]ның (1983) атҡаҙанған юрисы, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1990). 1‑се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] (1985) һәм [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены|Ҡыҙыл Йондоҙ]] (1945) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге [[Украина]]ның [[Черкассы өлкәһе]] Золотоноша ҡалаһынан.
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:30 апрелдә тыуғандар</categorytree>''
* [[1870]]: [[Франц Легар]], [[Венгрия]] композиторы, дирижёр.
* [[1875]]: Илья Сац, [[Рәсәй империяһы]] композиторы, дирижёр һәм виолончелист.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1905]]: Сергей Никольский, [[СССР]] һәм [[Рәсәй]] [[Математика|математигы]], академик, СССР-ҙың өс Дәүләт премияһы лауреаты.
* [[1930]]: Адриана Асти, [[Италия]] актрисаһы.
* [[1930]]: Пьер-Феликс Гуаттари, [[Франция]] психиатры, философ.
* [[1940]]: Бёрт Янг, [[АҠШ]] актёры.
* [[1949]]: [[Антониу Гутерреш]], 2017 йылдан [[Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы]]ның генераль секретары.
* [[1967]]: [[Филипп Киркоров]], СССР һәм Рәсәй эстрада йырсыһы, актёр һәм композитор.
* [[1985]]: Галь Гадот, [[Израиль]] актрисаһы.   }}

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:30 апрелдә вафат булғандар</categorytree>''
* [[2010]]: [[Роберт Байымов]], яҙыусы, юғары мәктәп уҡытыусыһы, [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1997).

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|Г30]]
[[Категория:30 апрель]]
30 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 120-се (кәбисә йылында 121) көнө. Йыл аҙағына тиклем 245 көн ҡала.

 
  
 1893: Новосибирск ҡалаһына нигеҙ һалына.
 1905: Рәсәй императоры Николай II дин тотоу ирке тураһындағы указға ҡул ҡуя.

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1870: Франц Легар, Венгрия композиторы, дирижёр.
 1875: Илья Сац, Рәсәй империяһы композиторы, дирижёр һәм виолончелист.

   

 2010: Роберт Байымов, яҙыусы, юғары мәктәп уҡытыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1997).

  

Г30
Категория:30 апрель