Түбәнге Иванай
{{ТП-Рәсәй|Түбәнге Иванай
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Түбәнге Иванай
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 55 | lat_min = 57 | lat_sec = 22
  |lon_deg = 55 | lon_min = 59 | lon_sec = 41
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Балтас районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 314
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452990
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34753 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80208816001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Түбәнге Иванай''' ({{lang-ru|Нижнеиванаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Балтас районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 314 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452990, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80208816001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||314||166||148||52,9||47,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[мариҙар]] (96 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫке Балтас (Балтас районы)|Иҫке Балтас]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Көйөҙе): 76 км

== Тарихы ==
Иванай — был төбәктә иң тәүге мари ауылдарының береһе. [[Мариҙар]] 7149 йылдың 15 июнендәге (1641) һәм 1710 йылдың 25 декабрендәге керҙәщләк килешеүе буйынса Танып улусының Ҡырғыҙ-Унлар түбәһе башҡорттарынан ҡуртымға алынған ерҙәрҙә йәшәй. 1710 йылдың 25 декабрендә ауылда 75 ир-ат теркәлгән була.

1795 йылда ике типтәр старшинаһына бойоһонған ике ауыл күрһәтелгән. Беренсе ауылда 1784 йылда, IV ревизия мәғлүмәттәре буйынса, халыҡ исемлеге юҡ, тик V ревизияға ярашлы, был ауылда 19 кеше теркәлгән, икенсе ауыда 1784 йылда 156 кеше, 1795 йылда — 188 кеше. Өҫкө һәм аҫҡы ауылдар тип исемдәре айырып күрһәтелмәгән. 

1834 йылда беренсе ауылда 170 ир-егет барлығы теркәлгән. 1859 йылда [[Үрге Иванай]]ҙа 56 ихата-хужалыҡ булған, 288 кеше йәшәгән, [[Түбәнге Иванай]] ауылында — 255 кеше (48 йорт) йәшәгән.<ref>{{ИСДБ|страница=208}}</ref>

Түбәнге Иванай ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.<ref>{{БЭ|93289|}}</ref>
== Билдәле шәхестәре ==
* [[Калитов Георгий Ғәйниәхмәт улы]] (7.09.1952—22.11.2021) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның халыҡ рәссамы (2012), [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987), [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1995).

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Балтас районы ауылдары}}

[[Категория:Балтас районы ауылдары]]
Түбәнге Иванай () — Башҡортостандың Балтас районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 314 кеше.
Почта индексы — 452990, ОКАТО коды — 80208816001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь31416614852,947,1

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек мариҙар (96 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫке Балтас): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Көйөҙе): 76 км

 Тарихы 
Иванай — был төбәктә иң тәүге мари ауылдарының береһе. Мариҙар 7149 йылдың 15 июнендәге (1641) һәм 1710 йылдың 25 декабрендәге керҙәщләк килешеүе буйынса Танып улусының Ҡырғыҙ-Унлар түбәһе башҡорттарынан ҡуртымға алынған ерҙәрҙә йәшәй. 1710 йылдың 25 декабрендә ауылда 75 ир-ат теркәлгән була.

1795 йылда ике типтәр старшинаһына бойоһонған ике ауыл күрһәтелгән. Беренсе ауылда 1784 йылда, IV ревизия мәғлүмәттәре буйынса, халыҡ исемлеге юҡ, тик V ревизияға ярашлы, был ауылда 19 кеше теркәлгән, икенсе ауыда 1784 йылда 156 кеше, 1795 йылда — 188 кеше. Өҫкө һәм аҫҡы ауылдар тип исемдәре айырып күрһәтелмәгән. 

1834 йылда беренсе ауылда 170 ир-егет барлығы теркәлгән. 1859 йылда Үрге Иванайҙа 56 ихата-хужалыҡ булған, 288 кеше йәшәгән, Түбәнге Иванай ауылында — 255 кеше (48 йорт) йәшәгән.

Түбәнге Иванай ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.
 Билдәле шәхестәре 
 Калитов Георгий Ғәйниәхмәт улы (7.09.1952—22.11.2021) — Башҡортостан Республикаһының халыҡ рәссамы (2012), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987), Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1995).

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с.  ISBN 978–5–295–04683–4

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Балтас районы ауылдары