Яңы Балапан
{{ТП-Рәсәй|Яңы Балапан
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Яңы Балапан
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 44 | lat_sec = 44
  |lon_deg = 58 | lon_min = 45 | lon_sec = 8
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Әбйәлил районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 417
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453611
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34772 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80201813006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Яңы Балапан''' ({{lang-ru|Новобалапаново}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 417 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453611, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80201813006.
 

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Новобалапаново }}
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса [[башҡорттар]] 100 % тәшкил итә<ref name='2002F' />.


'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||417||197||220||47,2||52,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 76 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Байым (Әбйәлил районы)|Байым]]): 9 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мораҡай): 5 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Ишмөхәмәт Мырҙаҡаев урамы ({{lang-ru|Ишмухамета Мырдакаева (улица)}})
* Кайынлы урамы ({{lang-ru|Каенлы (улица)}})
* Ҡужанбәтов урамы ({{lang-ru|Кужанбетова (улица)}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодежная (улица)}})
* Муса Мортазин урамы ({{lang-ru|Мусы Муртазина (улица)}})
* Салауат Юлаев урамы ({{lang-ru|Салавата Юлаева (улица)}})
* Саңдүҙәк урамы ({{lang-ru|Сандузяк (улица)}})
* Солтан Боҫҡонов урам ({{lang-ru|Султана Бускунова (улица)}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000035.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
Балапанда V ревизияла 28 ихата була, ул күбәләк ырыуының сағыштырмаса ҙур тораҡ пункттарынан һаналған. 1813 йылда 7 ғаилә — [[Абҙаҡ (Белорет районы)|Абҙаҡ]], 2 ғаилә — [[Байым (Әбйәлил районы)|Байым]], 7 ғаилә — [[Туйыш (Әбйәлил районы)|Туйыш]], 1 ғаилә '''Мәскәү''' һәм Аслай ауылдарына күсерелә. 1859 йылда 79 йортта 414 кеше йәшәгән. 1920 йылға ҡарата унда 338 кеше һәм 72 ихата булған. 1850 йылдан алып ауыл [[Иҫке Балапан]] тип атала. Балапан һәм [[Йәнекәй]] ауылдарынан 19 ғаилә Яңы Балапан ауылына нигеҙ һалғанда, бында Балапандың ейәндәре — Мырҙаҡай, Баязит, Иҡсан, Хисаметдин Мәһәҙиевтар күсеп килә. 9 йыл үткәс, һуңғыһында 200 кеше йәшәгән 19 ихата булған. Ауыл 1732—1812 йылдарҙа йәшәгән Балапан Матисовтың исемен йөрөтә.

Йыл һайын йәйләүгә 342 кеше йәшәгән 48 хужалыҡтың 40-ы сыҡҡан. Урҙа, Һарбай йылға, Ҡыҙыл һәм Батҡыл йылғалары буйлап күсеп йөрөйҙәр. Яңы Балапан ауылы халҡы бының өсөн Нияз, Ҡараһаҙ, [[Кесе Ҡыҙыл]] йылғалары бассейндарын һайлай. 40-сы йылдарҙа Балапан ауылының 250 аты, 200 һыйыры, 400 һарығы, 50 кәзәһе булған. Ауылдың төп өлөшө 725-әр бот яҙғы иген сәскән, шул иҫәптән Әбдрәхим Боҫтанов, Яҡуп Ҡудашев, Йәнсәйет Дуланов 100-әр бот сәскән<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/40 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 41] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327165638/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/40 |date=2022-03-27 }}</ref><ref>[http://bashenc.online/ba/articles/94804/ Яңы Балапан, М о р о н, Әбйәлил районындағы ауыл]</ref>.

'''Тағы уҡығыҙ:'''Балапан<ref>[https://kitaptar.bashkort.org/files/atajsal..pdf Камалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал. — Уфа: Башкирское издательство «Китап», 2001.— 441—446-се биттәр.]</ref>

== Сайттарҙа ==
* МБОУ СОШ с. Баимово 18 фҽвраль 2022 [https://school08b.02edu.ru/life/news/265168/1144084/ Яугир- интернационалист Йосопов Хәләфетдин Шәйхетдин улының яҡты иҫтәлегенә арналған хәтер кисәһе үтте]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Матбуғатта ==
* Осҡон. 19 ғинуар 2021 [https://oskon.info/articles/olo-byuyn/2021-01-19/r-auyl-ene-u-andary-men-n-k-rk-m-1222034 Һәр ауыл үҙенең уңғандары менән күркәм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220706135742/https://oskon.info/articles/olo-byuyn/2021-01-19/r-auyl-ene-u-andary-men-n-k-rk-m-1222034 |date=2022-07-06 }}

== Аралар ==
* Ок [https://ok.ru/bezbesayara/topic/202268828513 Беҙ бесәйҙәр араһы!]

== Видеояҙмалар ==
# {{YouTube|srBAzhQOIB4|logo=1}} Бессмертный полк деревни Новобалапаново

== Халыҡ ижады ==
* Информационно-краеведческий сайт [https://uskul.ucoz.ru/publ/arkhivtar_a_sk_l_auyly_m_uny_keshel_ren_a_ylyshly_materialdar/1-1-0-8 Саңлы үҙәк(118-се бит)]
* * Саңдүҙәк<ref>[https://bash.bashgazet.ru/shishki/636-sadk.html Саңдүҙәк]</ref>

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Яңы Балапан мәктәбе]]

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}
* 

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Әбйәлил районы ауылдары}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]
Яңы Балапан () — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 417 кеше.
Почта индексы — 453611, ОКАТО коды — 80201813006.
 

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 100 % тәшкил итә.

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь41719722047,252,8

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 76 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Байым): 9 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мораҡай): 5 км

 Урамдары 

 Ишмөхәмәт Мырҙаҡаев урамы ()
 Кайынлы урамы ()
 Ҡужанбәтов урамы ()
 Йәштәр урамы ()
 Муса Мортазин урамы ()
 Салауат Юлаев урамы ()
 Саңдүҙәк урамы ()
 Солтан Боҫҡонов урам ()
 Мәктәп урамы ()Улицы

 Тарихы 
Балапанда V ревизияла 28 ихата була, ул күбәләк ырыуының сағыштырмаса ҙур тораҡ пункттарынан һаналған. 1813 йылда 7 ғаилә — Абҙаҡ, 2 ғаилә — Байым, 7 ғаилә — Туйыш, 1 ғаилә Мәскәү һәм Аслай ауылдарына күсерелә. 1859 йылда 79 йортта 414 кеше йәшәгән. 1920 йылға ҡарата унда 338 кеше һәм 72 ихата булған. 1850 йылдан алып ауыл Иҫке Балапан тип атала. Балапан һәм Йәнекәй ауылдарынан 19 ғаилә Яңы Балапан ауылына нигеҙ һалғанда, бында Балапандың ейәндәре — Мырҙаҡай, Баязит, Иҡсан, Хисаметдин Мәһәҙиевтар күсеп килә. 9 йыл үткәс, һуңғыһында 200 кеше йәшәгән 19 ихата булған. Ауыл 1732—1812 йылдарҙа йәшәгән Балапан Матисовтың исемен йөрөтә.

Йыл һайын йәйләүгә 342 кеше йәшәгән 48 хужалыҡтың 40-ы сыҡҡан. Урҙа, Һарбай йылға, Ҡыҙыл һәм Батҡыл йылғалары буйлап күсеп йөрөйҙәр. Яңы Балапан ауылы халҡы бының өсөн Нияз, Ҡараһаҙ, Кесе Ҡыҙыл йылғалары бассейндарын һайлай. 40-сы йылдарҙа Балапан ауылының 250 аты, 200 һыйыры, 400 һарығы, 50 кәзәһе булған. Ауылдың төп өлөшө 725-әр бот яҙғы иген сәскән, шул иҫәптән Әбдрәхим Боҫтанов, Яҡуп Ҡудашев, Йәнсәйет Дуланов 100-әр бот сәскәнАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 41 Яңы Балапан, М о р о н, Әбйәлил районындағы ауыл.

Тағы уҡығыҙ:БалапанКамалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал. — Уфа: Башкирское издательство «Китап», 2001.— 441—446-се биттәр.

 Сайттарҙа 
 МБОУ СОШ с. Баимово 18 фҽвраль 2022 Яугир- интернационалист Йосопов Хәләфетдин Шәйхетдин улының яҡты иҫтәлегенә арналған хәтер кисәһе үтте

 Матбуғатта 
 Осҡон. 19 ғинуар 2021 Һәр ауыл үҙенең уңғандары менән күркәм 

 Аралар 
 Ок Беҙ бесәйҙәр араһы!

 Видеояҙмалар 
  Бессмертный полк деревни Новобалапаново

 Халыҡ ижады 
 Информационно-краеведческий сайт Саңлы үҙәк(118-се бит)
 * СаңдүҙәкСаңдүҙәк

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Яңы Балапан мәктәбе

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Әбйәлил районы ауылдары