Дүшәмбе
'''Дүшәмбе''' — [[аҙна]]ның [[йәкшәмбе]] менән [[шишәмбе]] араһындағы беренсе көнө. [[Фарсы теле]]нән мәғәнәһе — ''шәмбенән һуң икенсе көн''.Халыҡ-ара ISO 8601 стандарттарына ярашлы,  дүшәмбе [[аҙна]]ның беренсе көнө, ялдан һуң эш аҙнаһы башланған көн һанала. [[Мосолман календары]]нда иһә ул аҙнаның өсөнсө көнө.
[[Файл:'Around the Moon' by Bayard and Neuville 21.jpg|thumb|Дүшәмбе көнө атамаһы [[Ай]] ([[Йыһан]] есеме һәм [[илаһ]]) көнө булараҡ төрлө халыҡта төрлөсә атала]]

== Башҡа телдәрҙә ==

Урыҫ телендә аҙна  йәкшәмбе ("воскресенье") менән тамамлана, шуға күрә "понедельник" атамаһы аҙна тамамланғандан һуңғы көн мәғәнәһендә ҡулланыла. 

[[Төрөк теле]]ндә  ''pazartesi''  «баҙар көнөнән һуңғы көн» тигән мәғәнәлә. Уларҙа йәкшәмбе - баҙар көнө. 

Боронғо [[йәһүдилек]]-[[христианлыҡ]]та көндәр шәмбенән башланған, шуға күрә: [[Грек теле]]ндә ''Δευτέρα'' («икенсе көн (шәмбенән)»), [[Латин теле]]ндә ''feira segunda'', [[Грузин теле]]ндә ორშაბათი (''оршабати),'' [[Тажикстан|тажик]] телендә ''душанбе'', [[Башҡорт теле]]ндә һәм [[татар теле]]ндә ''дүшәмбе'', [[әрмән теле]]ндә Երկուշաբթի (''йеркушабти́''),   [[иврит]]та — «Йом бет».

== Дүшәмбегә бәйле мәғлүмәттәр ==

[[1919 йыл]]дың 3 сентябрендә Халыҡ комиссариаты Ҡарары менән «тамаша предприятиелары» хеҙмәткәрҙәренең ялы дүшәмбегә күсерелә <ref>Большая советская энциклопедия (первое издание), — М: АО «Советская энциклопедия», 1929, С. 206</ref>.

Совет космонавтикаһында дүшәмбе башта ябай эш көнө һаналған, әммә  1960 - 1965 йылдар киҫемендә дүшәмбелә  11 осороу  авария менән тамамланыуға бәйле 1965 йылдан «юғарынан ҡушыу буйынса» был көн  [[космонавт]]ар өсөн ял тип иғлан ителгән.

Исламда дүшәмбе ураҙа тотоу өсөн ҡулай һанала, сөнки был көндә  [[Мөхәммәт (Пәйғәмбәр)|Мөхәммәт Пәйғәмбәр]] ураҙа тота торған булған
<ref>Понедельник [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D0%BA]</ref>
{{commonscat|Monday}}

== Башҡорт исемдәрендә - "дүшәмбе" == 
Башҡорт халҡында баланың ниндәй көндә донъяға килеүенә ҡарап ҡушылған [[исем]]дәр булған. Шулар араһында дүшәмбе лә бар - Дүсәмбай, Дүсәмбикә <ref>Т. Кусимова, С. Бикҡолова. Башҡорт исемдәре. - Өфө, 2010. - 229 бит</ref>

== Сығанаҡтар ==
*Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү, 1993.
* Иранский календарь [https://www.wikizero.com/ru/%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8C]
* Понедельник [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D0%BA]
*Т. Кусимова, С. Бикҡолова. Башҡорт исемдәре. - Өфө, 2010. - 229 бит

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Аҙна}}

[[Категория:Аҙна көндәре]]
Дүшәмбе — аҙнаның йәкшәмбе менән шишәмбе араһындағы беренсе көнө. Фарсы теленән мәғәнәһе — шәмбенән һуң икенсе көн.Халыҡ-ара ISO 8601 стандарттарына ярашлы,  дүшәмбе аҙнаның беренсе көнө, ялдан һуң эш аҙнаһы башланған көн һанала. Мосолман календарында иһә ул аҙнаның өсөнсө көнө.
thumb|Дүшәмбе көнө атамаһы Ай (Йыһан есеме һәм илаһ) көнө булараҡ төрлө халыҡта төрлөсә атала

 Башҡа телдәрҙә 

Урыҫ телендә аҙна  йәкшәмбе ("воскресенье") менән тамамлана, шуға күрә "понедельник" атамаһы аҙна тамамланғандан һуңғы көн мәғәнәһендә ҡулланыла. 

Төрөк телендә  pazartesi  «баҙар көнөнән һуңғы көн» тигән мәғәнәлә. Уларҙа йәкшәмбе - баҙар көнө. 

Боронғо йәһүдилек-христианлыҡта көндәр шәмбенән башланған, шуға күрә: Грек телендә Δευτέρα («икенсе көн (шәмбенән)»), Латин телендә feira segunda, Грузин телендә ორშაბათი (оршабати), тажик телендә душанбе, Башҡорт телендә һәм татар телендә дүшәмбе, әрмән телендә Երկուշաբթի (йеркушабти́),   ивритта — «Йом бет».

 Дүшәмбегә бәйле мәғлүмәттәр 

1919 йылдың 3 сентябрендә Халыҡ комиссариаты Ҡарары менән «тамаша предприятиелары» хеҙмәткәрҙәренең ялы дүшәмбегә күсерелә Большая советская энциклопедия (первое издание), — М: АО «Советская энциклопедия», 1929, С. 206.

Совет космонавтикаһында дүшәмбе башта ябай эш көнө һаналған, әммә  1960 - 1965 йылдар киҫемендә дүшәмбелә  11 осороу  авария менән тамамланыуға бәйле 1965 йылдан «юғарынан ҡушыу буйынса» был көн  космонавтар өсөн ял тип иғлан ителгән.

Исламда дүшәмбе ураҙа тотоу өсөн ҡулай һанала, сөнки был көндә  Мөхәммәт Пәйғәмбәр ураҙа тота торған булған
Понедельник 

 Башҡорт исемдәрендә - "дүшәмбе"  
Башҡорт халҡында баланың ниндәй көндә донъяға килеүенә ҡарап ҡушылған исемдәр булған. Шулар араһында дүшәмбе лә бар - Дүсәмбай, Дүсәмбикә Т. Кусимова, С. Бикҡолова. Башҡорт исемдәре. - Өфө, 2010. - 229 бит

 Сығанаҡтар 
Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү, 1993.
 Иранский календарь 
 Понедельник 
Т. Кусимова, С. Бикҡолова. Башҡорт исемдәре. - Өфө, 2010. - 229 бит

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Аҙна көндәре