Өмөтбай (Баймаҡ районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Өмөтбай}}
{{ТП-Рәсәй|Өмөтбай
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Өмөтбай
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 7 | lat_sec = 47
  |lon_deg = 58 | lon_min = 10 | lon_sec = 58
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Баймаҡ районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = {{ Население | Уметбаево (Баймакский район) | тс }}
  |иҫәп алыу йылы       = {{ Население | Уметбаево (Баймакский район) | г }}
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453666
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34751 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80206810006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Өмөтбай''' ({{lang-ru|Уметбаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Баймаҡ районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 643 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.

Почта индексы — 453666, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80206810006.

== Исеменең килеп сығышы ==
Ауыл исеме ''Өмөтбай'' антропонимынан алынған, йәғни йорт старшинаһы Өмөтбай Тәнәкәев хөрмәтенә ҡушылған<ref name="Баймакский край">{{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}</ref>.

Икенсе исеме — Кирәй.

== Географик урыны ==
[[Һаҡмар (йылға)|Һаҡмар йылғаһы]]һының ҡушылдығы [[Бүрелетамаҡ]] йылғаһы янында урынлашҡан<ref name="Баймакский край"></ref>.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баймаҡ (ҡала)|Баймаҡ]]): 76 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Билал]]): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 115 км

== Тарихы ==
Тораҡ пунктына 1813 йылда хәҙерге [[Әбйәлил районы]] [[Мәхмүт]] ауылынан 19 ғаилә урыҫ утары урынында Өмөтбай (Кирәй) ауылына нигеҙ һала, шулай уҡ ауылға Хәлил ауылынан Ҡанбулат Собханғолов һәм уның туғандары Сыңғыҙ һәм Ҡускилде, Таһир ауылынан Ҡусиштәр Күсәров күсеп килгән. Ҡарағай-Ҡыпсаҡ улусына ҡараған ауылдар XIX быуаттың беренсе яртыһында — 6-сы кантондың 13 һәм 14 йортона<ref name="Мәхмүт">[http://machmut1.ucoz.net/news/?page7 Мәхмүт ауылы сайты(сайт деревни Махмутово)]</ref>, икенсе яртыһынан — Ҡарағай-Ҡыпсаҡ улусына ингәндәр<ref name="Баймакский край"></ref>. Йорт старшинаһы (башҡа мәғлүмәттәр буйынса йөҙбашы<ref name="Мәхмүт"></ref>) ''Өмөтбай Тәнәкәйев'' исемен йөрөтә<ref name="Баймакский край"></ref>.

1900 йылда 2 һыу тирмәне теркәлгән.

'''Совет осоро'''

Совет дәүерендә — Темәс улусына, 1930—1956 йылдарҙа Әбйәлил районы составына ингән.
Ауыл халҡы араһында 1938 йылда [[Илеш районы]]нан күсеп килгән 30 ғаиләнән ашыу кеше йәшәй.

'''Бөгөнгөһө'''

Ауыл халҡы Күгиҙел совхозының Өмөтбай бүлексәһендә [[Башҡортостанда игенселек|иген]], [[ит]], [[һөт]] етештереү менән шөғөлләнгән (1991—2000).
2002 йылдың март айында ауыл халҡы, совхоздан бүленеп сығып, үҙаллы ауыл хужалығы артеле ойоштора<ref name="Баймакский край"></ref>.
Ауылда урта мәктәп (директоры Вәлимә Зәйнуллина), балалар баҡсаһы, китапхана, мәҙәниәт йорто, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәсет, шулай уҡ ике магазин. Мәсеттең беренсе имам-хатибы — Ҡотлогилдин Таштимер Фазлиәхмәт улы. Әлеге ваҡытта — Ноғоман Хибатуллин. Ауыл халҡы күпләп баҡсасылыҡ менән шөғөлләнә, мал аҫырай, һөт ризыҡтары, ит, йәйен емеш-еләкте баҙарға һатыуға сығара. Ир-егеттәрҙең ҡайһы берҙәре сит тарафтарҙа эшләй. Эшҡыуар Рәмзил Садыҡов ағас эше буйынса цех асҡан. Шул уҡ ваҡытта йәштәр яңы йорттар һала, балалар үҫтерә. Ауыл халҡы берҙәм, эшлекле, элекке йола буйынса өмәләп ҙур эштәр башҡара, 2020 йылда Һаҡмар йылғаһы аша күперҙе йүнәтте, зыяратты төҙөкләндерҙе<ref name="Өмөтбай">[https://ataisal.com/articles/t-b-k-ulyshy/2020-06-09/a-mar-asha-ba-ma-aldym-80182 «Атайсал», 9 ИЮНЬ 2020. ҺАҠМАР АША БАҪМА ҺАЛДЫМ… ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602113514/https://ataisal.com/articles/t-b-k-ulyshy/2020-06-09/a-mar-asha-ba-ma-aldym-80182 |date=2023-06-02 }}</ref>. Ағас эше буйынса эшҡыуар Рәмзил Садыҡов ауылда цех асып, ауылдаштарына һәм тирә-яҡ ауыл кешеләренә ҙур ярҙам күрһәтә<ref name="Өмөтбай"></ref>. Ауылда Ағинәйҙәр ойошмаһы (ҡоро) булдырылған. Ойошма (етәксеһе Әнүзә Мәжитова) ағзалары Миңлегөл Кужахметова, Асия Бүләкова, Зилә Масалимова, Сания Ҡотлогилдина,Земфира Зәйнуллина, Венера Ғүмәрова, Люциә Үтәбаева, Рәйсә Рәхматуллина. китапханасы Зилиә Ноғоманова менән берлектә бик фәһемле, йәштәр өсөн файҙалы саралар үткәрә, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе тергеҙеү, милли аш-һыу серҙәренә өйрәтә өҫтөндә эшләй («Ҡатын ҡыҙҙың ҡырҡ сырағы» кисәһе, 7 апрель 2022 йыл; «Сарыҡ тегә Өмөтбай ағинәйҙәре»<ref>[https://hakmar.ru/articles/y-m-i-t/2021-12-21/sary-teg-m-tbay-a-in-y-re-2629652]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> «Һаҡмар», 21 ДЕКАБРЬ 2021. Сарыҡ тегә Өмөтбай ағинәйҙәре). Өмөтбай мәктәбендә «Мираҫ» исемендәге эҙләнеү-тикшеренеү төркөмө (А. Мәжитов) ойошторолған, уҡыусылар ауыл янындағы ер-һыу атамаларын тикшерәләр һәм өйрәнәләр<ref name="Топонимика">[https://ye102.ru/articles/2013-01-15/tyu-an-erem-altyn-bishek-525083 «Йәшлек», 15 ҒИНУАР 2013. Тыуған ерем — алтын бишек] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404104541/https://ye102.ru/articles/2013-01-15/tyu-an-erem-altyn-bishek-525083 |date=2022-04-04 }}</ref>.

== Халҡы ==
{{ Население | Уметбаево (Баймакский район) }}
1900 йылда — 403 кеше; 1920 — 621; 1939 — 423; 1959 — 425; 1989 — 515; 2002 — 570; 2010 — 535 кеше йәшәгән. 
; Милли составы
2002 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда башлыса [[ҡарағай ҡыпсаҡ]] ырыуы<ref>[https://shonkar.com/articles/tabip-m-y-sh/2018-02-27/be-ebe-ta-ir-an-196322 «Шоңҡар» журналы. 27 ФЕВРАЛЬ 2018. Беҙ үҙебеҙ — Таһирҙан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119223800/https://shonkar.com/articles/tabip-m-y-sh/2018-02-27/be-ebe-ta-ir-an-196322 |date=2022-01-19 }}</ref> [[башҡорттар]]ы (97 %) йәшәй<ref name='справочник'>Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Баймырҙа урамы ({{lang-ru| Баймурза (улица)}}
* Башҡорт урамы ({{lang-ru| Башкир (улица)}})
* Таулы урамы ({{lang-ru| Горная (улица)}})
* Туғайлы урамы ({{lang-ru| Луговая (улица)}})
* Һаҡмар урамы ({{lang-ru| Сакмар (улица)}})
* Татар урамы ({{lang-ru| Татар (улица)}})
<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/006/000062.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Топонимикаһы ==
— Әүлиә тауы (бейеклеге 656,5 м)<ref>[https://ba.wikibooks.org/wiki/%8B Баймаҡ районы Өмөтбай ауылы. Әүлия тауы. Информатор Әнүзә Мәжитова]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br>
— Әүлиә ҡәбере<ref name="Топонимика"></ref><br>
— Әүлиә күле<ref name="Топонимика"></ref><br>
— Өмөт менгиры<ref name="Топонимика"></ref><br>
— Һәүәнәк ташы<ref name="Топонимика"></ref>
— Һаҡмар йылғаһы<ref>[https://ba.wikibooks.org/wiki/B5  Баймаҡ районы Өмөтбай ауылының ете мөғжизәһе]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
— Ҡуһайел һырты

== Ауыл активы ==
— Зиннур Көмөшбаев — ауыл старостаһы;<br>
— Рәфҡәт Дауытов — Ветерандар советы рәйесе;<br>
— Әнүзә Хәжиәхмәт ҡыҙы Мәжитова — «Әүлиә» ағинәйҙәр ҡоро рәйесе, ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе;<br>
— Тимерғәле Рахматуллин, Зәлифә Мурзагилдина, Дилә Булякова — ауыл Советы депутаттары;<br>
— Ғәзиз Садыҡов — Ир егеттәр ҡоро рәйесе

=== Ауылдың билдәле шәхестәре ===
* [[Абдулла Сурағолов]] — хәрби эшмәкәр. [[1812 йылғы Ватан һуғышы]]нда һәм [[Рус армияһының сит илгә походтары (1813—1814)|1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында]] 14-се Башҡорт атлы полкының поход старшинаһы, подпоручик
* Зөлкәрнәев Ғ. Х. — [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған табибы, хирург, районда һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороусыларҙы береһе
* Көмөшбаев Б. И. — район ауыл хужалығының күренекле белгесе һәм етәксеһе<ref name="Баймакский край"></ref>
* Низамова Флүрә Усман ҡыҙы (1951) — Билал ауылында тыуған. Юғары категориялы уҡытыусы, хеҙмәт ветераны. «Әбйәлил батыры», «Ҡыҙыл буйы ҡыҙырым», «Күңел дәфтәре» китаптары авторы. Ҡол-Дәүләт исемендәге премия лауреаты<ref>[https://bashkizi.ru/articles/-bi-bal-ysh/2020-12-28/tauy-urpa-y-1241643 Башҡортостан ҡыҙы. 28 ДЕКАБРЬ 2020. Тауыҡ һурпаһы]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Мәжитов Айҙар Рәйес улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, тыуған яҡты өйрәнеүсе;
* Хәлитов Дамир Мансур улы — Химик, ғалим. «Лукойл — Западная Сибирь» ААЙ-ндә Канада менән берлектә «Лук- Травис Кемикас» предприятиеһы технологы. Когалымнефтегаз ТПП-ның химреактивтар заводы генераль директоры. Рәсәйҙең атҡаҙанған химигы;
* Мәжитова Әнүзә Хәжиәхмәт ҡыҙы — «Әүлиә» ағинәйҙәр ҡоро рәйесе, ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе; «Еңеү менән ҡайтты дандары» тигән китап һәм башҡа хикәйәләр авторы; «Йыл китапханасыһы»(2008; Рабиға Ҡушаева исемендәге «Ҡатын-ҡыҙ милләт әсәһе» миҙалы (2019); «Йыл ағинәйе» (2020): өс тапҡыр ауыл Советы депутаты;
* Мәжитов Марсель Исмәғил улы — Ф.Ғәскәров исемендәге Башҡорт Дәүләт Академия бейеүҙәре ансамбле солисы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы. «Күгиҙел» бейеү ансамблен ойоштороусы. Бейеүсе иҫтәлегенә тыуған йортонда таҡтаташ асылған;
* Әхмәҙиев Мирғасим Минша улы — ауыл хужалығы белгесе, агроном-ойоштороусы, Темәс психионеврология интернаты директоры;
* Мәжитов Рәмил Исмәғил улы — мәҙәниәт хеҙмәткәре, бейеүсеЮ «Йәшлек» (Учалы), «Йондоҙ» (Һәүәнәк совхозы) ансамблдәре солисы.
«Күгиҙел» бейеү ансамбленең художество етәксеһе. тәүге «Байыҡ» бейеү конкурсында (Баймаҡ, 1997) 1 урын яулай;
* Ғүмәров Морат Аллабирҙе улы — ауыл хужалығы белгесе, бухгалтер, Билал ауыл советы рәйесе, "Һәүәнәк " совхозының директор урынбаҫары, бүлексә етәксеһе, Темәс сельпоһы рәйесе, "Күгиҙел " совхозының баш бухгалтере, баш иҡтисадсыһы.
* Мәжитов Фәнил Рәмил улы — спорт мастеры, Рәсәй чемпионы, Донъя, Европа призеры. Рәсәй йыйылма командаһы спортсыһы. Япония, Чехословакия, Германия һәм Рәсәйҙең күп ҡалаларында ярыштарҙа ҡатнаша. 200 грамм алтын менән бүләкләнә;
* Дауытов Рәфҡәт Ғәлимйән улы — ауыл хужалығы белгесе, баш зоотехник, бүлексә етәксеһе, ауыл советы рәйесе, профком ойошмаһы рәйесе. ВДНХ-ла ҡатнашыусы; ауыл сельсоветы депутаты, хеҙмәт ветераны, ветерандар советы рәйесе (информант Мәжитова Ә. Х.).

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Видеояҙмалар ==
— [https://vk.com/im?sel=285213212&z=video188315944_167983105%2F371233851703256fbe Өмөтбай ауылы. Ауылдаштар. 2014 йыл]

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|77460}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* {{Китап:История сёл и деревень Башкортостана|страница =92 }}
* {{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}
* [https://kitaptar.bashkort.org/storage/books/iVH0prU9PG1vCkam1CLGHljaQSY0QnUJVyc7ck9E.pdf Словарь топонимов Башкирской АССР]

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Баймаҡ районы ауылдары}}
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
[[Категория:1813 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар]]
[[Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары]]
[[Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар]]
Өмөтбай () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 643 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .

Почта индексы — 453666, ОКАТО коды — 80206810006.

 Исеменең килеп сығышы 
Ауыл исеме Өмөтбай антропонимынан алынған, йәғни йорт старшинаһы Өмөтбай Тәнәкәев хөрмәтенә ҡушылған.

Икенсе исеме — Кирәй.

 Географик урыны 
Һаҡмар йылғаһыһының ҡушылдығы Бүрелетамаҡ йылғаһы янында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 76 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Билал): 6 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 115 км

 Тарихы 
Тораҡ пунктына 1813 йылда хәҙерге Әбйәлил районы Мәхмүт ауылынан 19 ғаилә урыҫ утары урынында Өмөтбай (Кирәй) ауылына нигеҙ һала, шулай уҡ ауылға Хәлил ауылынан Ҡанбулат Собханғолов һәм уның туғандары Сыңғыҙ һәм Ҡускилде, Таһир ауылынан Ҡусиштәр Күсәров күсеп килгән. Ҡарағай-Ҡыпсаҡ улусына ҡараған ауылдар XIX быуаттың беренсе яртыһында — 6-сы кантондың 13 һәм 14 йортонаМәхмүт ауылы сайты(сайт деревни Махмутово), икенсе яртыһынан — Ҡарағай-Ҡыпсаҡ улусына ингәндәр. Йорт старшинаһы (башҡа мәғлүмәттәр буйынса йөҙбашы) Өмөтбай Тәнәкәйев исемен йөрөтә.

1900 йылда 2 һыу тирмәне теркәлгән.

Совет осоро

Совет дәүерендә — Темәс улусына, 1930—1956 йылдарҙа Әбйәлил районы составына ингән.
Ауыл халҡы араһында 1938 йылда Илеш районынан күсеп килгән 30 ғаиләнән ашыу кеше йәшәй.

Бөгөнгөһө

Ауыл халҡы Күгиҙел совхозының Өмөтбай бүлексәһендә иген, ит, һөт етештереү менән шөғөлләнгән (1991—2000).
2002 йылдың март айында ауыл халҡы, совхоздан бүленеп сығып, үҙаллы ауыл хужалығы артеле ойоштора.
Ауылда урта мәктәп (директоры Вәлимә Зәйнуллина), балалар баҡсаһы, китапхана, мәҙәниәт йорто, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәсет, шулай уҡ ике магазин. Мәсеттең беренсе имам-хатибы — Ҡотлогилдин Таштимер Фазлиәхмәт улы. Әлеге ваҡытта — Ноғоман Хибатуллин. Ауыл халҡы күпләп баҡсасылыҡ менән шөғөлләнә, мал аҫырай, һөт ризыҡтары, ит, йәйен емеш-еләкте баҙарға һатыуға сығара. Ир-егеттәрҙең ҡайһы берҙәре сит тарафтарҙа эшләй. Эшҡыуар Рәмзил Садыҡов ағас эше буйынса цех асҡан. Шул уҡ ваҡытта йәштәр яңы йорттар һала, балалар үҫтерә. Ауыл халҡы берҙәм, эшлекле, элекке йола буйынса өмәләп ҙур эштәр башҡара, 2020 йылда Һаҡмар йылғаһы аша күперҙе йүнәтте, зыяратты төҙөкләндерҙе«Атайсал», 9 ИЮНЬ 2020. ҺАҠМАР АША БАҪМА ҺАЛДЫМ…  . Ағас эше буйынса эшҡыуар Рәмзил Садыҡов ауылда цех асып, ауылдаштарына һәм тирә-яҡ ауыл кешеләренә ҙур ярҙам күрһәтә. Ауылда Ағинәйҙәр ойошмаһы (ҡоро) булдырылған. Ойошма (етәксеһе Әнүзә Мәжитова) ағзалары Миңлегөл Кужахметова, Асия Бүләкова, Зилә Масалимова, Сания Ҡотлогилдина,Земфира Зәйнуллина, Венера Ғүмәрова, Люциә Үтәбаева, Рәйсә Рәхматуллина. китапханасы Зилиә Ноғоманова менән берлектә бик фәһемле, йәштәр өсөн файҙалы саралар үткәрә, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе тергеҙеү, милли аш-һыу серҙәренә өйрәтә өҫтөндә эшләй («Ҡатын ҡыҙҙың ҡырҡ сырағы» кисәһе, 7 апрель 2022 йыл; «Сарыҡ тегә Өмөтбай ағинәйҙәре» «Һаҡмар», 21 ДЕКАБРЬ 2021. Сарыҡ тегә Өмөтбай ағинәйҙәре). Өмөтбай мәктәбендә «Мираҫ» исемендәге эҙләнеү-тикшеренеү төркөмө (А. Мәжитов) ойошторолған, уҡыусылар ауыл янындағы ер-һыу атамаларын тикшерәләр һәм өйрәнәләр«Йәшлек», 15 ҒИНУАР 2013. Тыуған ерем — алтын бишек .

 Халҡы 

1900 йылда — 403 кеше; 1920 — 621; 1939 — 423; 1959 — 425; 1989 — 515; 2002 — 570; 2010 — 535 кеше йәшәгән. 
 Милли составы
2002 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда башлыса ҡарағай ҡыпсаҡ ырыуы«Шоңҡар» журналы. 27 ФЕВРАЛЬ 2018. Беҙ үҙебеҙ — Таһирҙан  башҡорттары (97 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

 Урамдары 

 Баймырҙа урамы (
 Башҡорт урамы ()
 Таулы урамы ()
 Туғайлы урамы ()
 Һаҡмар урамы ()
 Татар урамы ()
Улицы

 Топонимикаһы 
— Әүлиә тауы (бейеклеге 656,5 м)Баймаҡ районы Өмөтбай ауылы. Әүлия тауы. Информатор Әнүзә Мәжитова
— Әүлиә ҡәбере
— Әүлиә күле
— Өмөт менгиры
— Һәүәнәк ташы
— Һаҡмар йылғаһы Баймаҡ районы Өмөтбай ауылының ете мөғжизәһе
— Ҡуһайел һырты

 Ауыл активы 
— Зиннур Көмөшбаев — ауыл старостаһы;
— Рәфҡәт Дауытов — Ветерандар советы рәйесе;
— Әнүзә Хәжиәхмәт ҡыҙы Мәжитова — «Әүлиә» ағинәйҙәр ҡоро рәйесе, ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе;
— Тимерғәле Рахматуллин, Зәлифә Мурзагилдина, Дилә Булякова — ауыл Советы депутаттары;
— Ғәзиз Садыҡов — Ир егеттәр ҡоро рәйесе

 Ауылдың билдәле шәхестәре 
 Абдулла Сурағолов — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында 14-се Башҡорт атлы полкының поход старшинаһы, подпоручик
 Зөлкәрнәев Ғ. Х. — Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, хирург, районда һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороусыларҙы береһе
 Көмөшбаев Б. И. — район ауыл хужалығының күренекле белгесе һәм етәксеһе
 Низамова Флүрә Усман ҡыҙы (1951) — Билал ауылында тыуған. Юғары категориялы уҡытыусы, хеҙмәт ветераны. «Әбйәлил батыры», «Ҡыҙыл буйы ҡыҙырым», «Күңел дәфтәре» китаптары авторы. Ҡол-Дәүләт исемендәге премия лауреатыБашҡортостан ҡыҙы. 28 ДЕКАБРЬ 2020. Тауыҡ һурпаһы
 Мәжитов Айҙар Рәйес улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, тыуған яҡты өйрәнеүсе;
 Хәлитов Дамир Мансур улы — Химик, ғалим. «Лукойл — Западная Сибирь» ААЙ-ндә Канада менән берлектә «Лук- Травис Кемикас» предприятиеһы технологы. Когалымнефтегаз ТПП-ның химреактивтар заводы генераль директоры. Рәсәйҙең атҡаҙанған химигы;
 Мәжитова Әнүзә Хәжиәхмәт ҡыҙы — «Әүлиә» ағинәйҙәр ҡоро рәйесе, ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе; «Еңеү менән ҡайтты дандары» тигән китап һәм башҡа хикәйәләр авторы; «Йыл китапханасыһы»(2008; Рабиға Ҡушаева исемендәге «Ҡатын-ҡыҙ милләт әсәһе» миҙалы (2019); «Йыл ағинәйе» (2020): өс тапҡыр ауыл Советы депутаты;
 Мәжитов Марсель Исмәғил улы — Ф.Ғәскәров исемендәге Башҡорт Дәүләт Академия бейеүҙәре ансамбле солисы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы. «Күгиҙел» бейеү ансамблен ойоштороусы. Бейеүсе иҫтәлегенә тыуған йортонда таҡтаташ асылған;
 Әхмәҙиев Мирғасим Минша улы — ауыл хужалығы белгесе, агроном-ойоштороусы, Темәс психионеврология интернаты директоры;
 Мәжитов Рәмил Исмәғил улы — мәҙәниәт хеҙмәткәре, бейеүсеЮ «Йәшлек» (Учалы), «Йондоҙ» (Һәүәнәк совхозы) ансамблдәре солисы.
«Күгиҙел» бейеү ансамбленең художество етәксеһе. тәүге «Байыҡ» бейеү конкурсында (Баймаҡ, 1997) 1 урын яулай;
 Ғүмәров Морат Аллабирҙе улы — ауыл хужалығы белгесе, бухгалтер, Билал ауыл советы рәйесе, "Һәүәнәк " совхозының директор урынбаҫары, бүлексә етәксеһе, Темәс сельпоһы рәйесе, "Күгиҙел " совхозының баш бухгалтере, баш иҡтисадсыһы.
 Мәжитов Фәнил Рәмил улы — спорт мастеры, Рәсәй чемпионы, Донъя, Европа призеры. Рәсәй йыйылма командаһы спортсыһы. Япония, Чехословакия, Германия һәм Рәсәйҙең күп ҡалаларында ярыштарҙа ҡатнаша. 200 грамм алтын менән бүләкләнә;
 Дауытов Рәфҡәт Ғәлимйән улы — ауыл хужалығы белгесе, баш зоотехник, бүлексә етәксеһе, ауыл советы рәйесе, профком ойошмаһы рәйесе. ВДНХ-ла ҡатнашыусы; ауыл сельсоветы депутаты, хеҙмәт ветераны, ветерандар советы рәйесе (информант Мәжитова Ә. Х.).

 Иҫкәрмәләр 

 Видеояҙмалар 
— Өмөтбай ауылы. Ауылдаштар. 2014 йыл

 Һылтанмалар 
 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 
 
 Словарь топонимов Башкирской АССР

Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:1813 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары
Категория:Һаҡмар буйындағы тораҡ пункттар