Ҡаһарман
{{ТП-Рәсәй|Ҡаһарман
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡаһарман
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |изображение         = Kagarmanovo.jpg
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 38 | lat_sec = 18
  |lon_deg = 57 | lon_min = 47 | lon_sec = 26
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = муниципаль район
 |район                 = Белорет районы
 |теҙмәләге район       = Белорет районы{{!}}Белорет
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение             = Үҙән ауыл советы{{!}}Үҙән 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав           = [[башҡорттар]]
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исеме       = Ҡотҡор
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 432
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453522
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34792 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 8388607
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡаһарман''' ({{lang-ru|Кагарманово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Белорет районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 432 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. Почта индексы — 453522, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 8388607.

== Тарихы ==
1834 йылда Тамьян улусы Юнай ауылы кешеләре 1786 йылда урядник Юнаев Ҡаһарман Ҡаҙаҡҡол улы етәкселегендә  Ҡаһарман (Ҡухтыр, Ҡотҡор) ауылына нигеҙ һала. Юнай ауылынан 17, Амангилденән 5, Ишкилденән 3 йорт яңы урында төпләнә. 1859 йылда 18 йортта 134 кеше йәшәй. 1920 йылда 85 йортта 471 кеше иҫәпләнә. 23 йорттан 18 арба йыл һайын йәйләүгә сыға. 114 кешенең 115 аты, 100 һыйыры, 50 һарығы һәм 15 кәзәһе була. 17 дисәтинә һөрөнтө ерҙәре була, 1843 йылда 24 бот ужым, 80 бот ярауай иген сәселә<ref>{{ИСДБ|страница=112}}</ref>.

== Ауылдың XX быуаттағы үҫеше ==
1900 йылда мәсет теркәлгән. 

Бөгөнгө көндә төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||432||205||227||47,5||52,5
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[башҡорттар]] (98 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Белорет (ҡала)|Белорет]]): 64 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Үҙән]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорецк): 52 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* А. Мөбәрәков урамы ({{lang-ru|улица А.Мубарякова}}) 
* Ағиҙел урамы  ({{lang-ru|улица Агидель}}) 
* З.Вәлиди урамы  ({{lang-ru|улица З.Валиди}}) 
* М.Гәрәев урамы  ({{lang-ru|улица М.Гареева}}) 
* М.Ғафури урамы  ({{lang-ru|улица М.Гафури}}) 
* Кесе Ағиҙел урамы  ({{lang-ru|улица Малая Агидель}})
* Йәштәр урамы  ({{lang-ru|Молодежная улица}})
* С.Юлаев урамы  ({{lang-ru|улица С.Юлаева}}) 
* Ҡояш урамы  ({{lang-ru|Солнечная улица}})
* Т.Кусимов урамы  ({{lang-ru|улица Т.Кусимова}})
* Ш.Шаҡман урамы  ({{lang-ru|улица Ш.Шакмана}})
* Шайморатов урамы  ({{lang-ru|улица Шаймуратова}})
* Ю.Гагарин урамы  ({{lang-ru|улица Ю.Гагарина}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/011/000063.html Госсправка сайтында урамдар исеме]</ref>. 
{{Колонки|конец}}

==Иҫтәлекле урындары==
[[File:Могила Шагали Шакмана.jpg|thumb|Шәғәле Шаҡман ҡәбере]]
* Тамьян ырыуы башлығы [[Шәғәле Шаҡман]]дың тыуған урыны билдәһеҙ. Был ауыл заяратында уның исеме яҙылған ҡәбер ташы һаҡланған.  Хәҙерге көндә ҡәберҙе кирбестән һалып, ғәрәпсә яҙылған таҡтаташты беркетеп ҡүйғандар.
* Ҡотҡор төбәге – тәбиғәт ҡомартҡыһы
== Ер-һыу атамалары  ==
* Оло Ҡотҡор йылғаһы
* Болашты күле
* Ҡараташ тауы
* Бешәтәк тауы
* Антон мәмерйәһе<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>.
== Ревизия мәғлүмәттәре ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/52195/ Материалы ревизских сказок по: Кагарманова д., Верхнеуральский уезд, Тамьянск.; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 695в]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
== Һылтанмалар ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/52195/ Материалы ревизских сказок по: Кагарманова д., Верхнеуральский уезд, Тамьянск.; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 695в]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Сығанаҡтар ==
* {{ИСДБ|страница=112}}
{{Белорет районы ауылдары}}

[[Категория:Белорет районы ауылдары]]
Ҡаһарман () — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 432 кеше. Почта индексы — 453522, ОКАТО коды — 8388607.

 Тарихы 
1834 йылда Тамьян улусы Юнай ауылы кешеләре 1786 йылда урядник Юнаев Ҡаһарман Ҡаҙаҡҡол улы етәкселегендә  Ҡаһарман (Ҡухтыр, Ҡотҡор) ауылына нигеҙ һала. Юнай ауылынан 17, Амангилденән 5, Ишкилденән 3 йорт яңы урында төпләнә. 1859 йылда 18 йортта 134 кеше йәшәй. 1920 йылда 85 йортта 471 кеше иҫәпләнә. 23 йорттан 18 арба йыл һайын йәйләүгә сыға. 114 кешенең 115 аты, 100 һыйыры, 50 һарығы һәм 15 кәзәһе була. 17 дисәтинә һөрөнтө ерҙәре була, 1843 йылда 24 бот ужым, 80 бот ярауай иген сәселә.

 Ауылдың XX быуаттағы үҫеше 
1900 йылда мәсет теркәлгән. 

Бөгөнгө көндә төп мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь43220522747,552,5
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (98 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Белорет): 64 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Үҙән): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорецк): 52 км

 Урамдары 

 А. Мөбәрәков урамы () 
 Ағиҙел урамы  () 
 З.Вәлиди урамы  () 
 М.Гәрәев урамы  () 
 М.Ғафури урамы  () 
 Кесе Ағиҙел урамы  ()
 Йәштәр урамы  ()
 С.Юлаев урамы  () 
 Ҡояш урамы  ()
 Т.Кусимов урамы  ()
 Ш.Шаҡман урамы  ()
 Шайморатов урамы  ()
 Ю.Гагарин урамы  ()Госсправка сайтында урамдар исеме. 

Иҫтәлекле урындары
thumb|Шәғәле Шаҡман ҡәбере
 Тамьян ырыуы башлығы Шәғәле Шаҡмандың тыуған урыны билдәһеҙ. Был ауыл заяратында уның исеме яҙылған ҡәбер ташы һаҡланған.  Хәҙерге көндә ҡәберҙе кирбестән һалып, ғәрәпсә яҙылған таҡтаташты беркетеп ҡүйғандар.
 Ҡотҡор төбәге – тәбиғәт ҡомартҡыһы
 Ер-һыу атамалары  
 Оло Ҡотҡор йылғаһы
 Болашты күле
 Ҡараташ тауы
 Бешәтәк тауы
 Антон мәмерйәһеБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге.
 Ревизия мәғлүмәттәре 
 Материалы ревизских сказок по: Кагарманова д., Верхнеуральский уезд, Тамьянск.; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 695в

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Материалы ревизских сказок по: Кагарманова д., Верхнеуральский уезд, Тамьянск.; год 1850, фонд И-138, опись 2, дело 695в
 Сығанаҡтар 
 

Категория:Белорет районы ауылдары