Ҡудашева Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы
{{Музыкант
 |Имя              = Фәриҙә Ҡудашева
 |Изображение      = Фарида Кудашева.jpg
 |Описание изображения = 
 |Полное имя       = Ҡудашева Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы
 |Дата рождения    = 15.12.1920
 |Место рождения   = [[Келәш (Шишмә районы)|Келәш]], [[Өфө кантоны]], [[Өфө губернаһы]], [[СССР]]
 |Дата смерти      = 09.10.2010
 |Место смерти     = {{МестоСмерти|Өфө|Өфөлә}}, [[Башҡортостан]], [[Рәсәй]]
 |Годы активности  = 1939—2010
 |Страна           = {{USSR}} → {{RUS}}
 |Профессии        = эстрада йырсыһы
 |Жанры            = 
 |Награды          = {{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{Орден Дружбы народов}}{{!!}} {{Медаль За трудовое отличие}}
{{!}}}
{{{!}} style="background:transparent"
{{!}}{{Заслуженный артист РСФСР}}{{!!}}{{БАССР халыҡ артисы|1968}}{{!!}}{{Татарстандың халыҡ артисы|1990}}
{{!}}-
{{!}}{{Ғабдулла Туҡай премияһы|1996}}
{{!}}}
 |Викисклад        = 
}}
{{фамилиялаш|Ҡудашев}}
'''Ҡудашева Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы''' ([[15 декабрь]] [[1920 йыл]] — [[9 октябрь]] [[2010 йыл]]) — йырсы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1972), [[Башҡорт АССР-ы]]ның (1968) һәм [[Татарстан]]дың (1990) халыҡ артисы; [[Татарстан Республикаһы]]ның [[Ғабдулла Туҡай]] исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1996), [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены]] кавалеры (1991), [[Өфө ҡалаһы]]ның почётлы гражданы (1995).

== Биографияһы ==
Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы Ҡудашева 1920 йылдың 15 декабрендә [[Башҡорт АССР-ы]]ның {{ТУ|Шишмә районы}} Келәш ауылында тыуған [[башҡорт]] ҡыҙы.

Фәриҙә кескәй сағынан уҡ йырларға ярата. [[Дүртөйлө]]лә 7 синыфты тамамлағас, 1936 йылда [[Өфө сәнғәт училищеһы|Өфө сәнғәт техникумы]]ның театр бүлегендә белем ала. 1939−1941 йылдарҙа Дүртөйлө колхоз-совхоз театрында эшләй. 1948 йылда тәүге тапҡыр радио аша йырлағандан һуң бөтә илгә таныла.

1944—1947 йылдарҙа [[Башҡорт дәүләт академия драма театры]]нда, Башҡортостан радиокомитетында эшләй. 1956 йылдан, [[Башҡорт дәүләт филармонияһы]]нда йырсы булараҡ тамашасылар һөйөүен яулай, киң билдәлелек ала. Тормош иптәше, күренекле башҡорт артисы һәм композиторы [[Бәхти Ғайсин]] менән бергәләп ижад итәләр.

Башҡорт эстрада сәнғәте үҫеше Фәриҙә Ҡудашева ижадына бәйле. Йырсының сығыштарын Башҡортостан, Татарстан, [[Мәскәү]], [[Санкт-Петербург]], [[Ҡаҙағстан]], [[Себер]] һәм [[Азия]], Балтик буйы илдәрендә йәшәгән [[башҡорт]] һәм [[татар]] халҡы яратып ҡарай. Уның репертуарында башҡорт һәм татар композиторҙары әҫәрҙәре, халыҡ йырҙары урын ала.

Юғары башҡарыу оҫталығы өсөн йырсыға 1956 йылда Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған, 1968 йылда — «халыҡ артисы» тигән маҡтаулы исемдәр бирелә. Фәриҙә Ҡудашева шулай уҡ Халыҡтар Дуҫлығы ордены һәм миҙалдар менән бүләкләнгән, ул — РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1972) һәм Татарстандың халыҡ артисы (1990). 1995 йылда уға «[[Өфө]] ҡалаһының почётлы гражданы» исеме бирелә, 1996 йылда йырсы Татарстандың [[Ғабдулла Туҡай]] исмендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды.

Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы Ҡудашева 2010 йылдың 9 октябрендә 90-сы йәшендә вафат булды, [[Өфө мосолман зыяраты]]нда ерләнде.

== Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре ==
* Халыҡтар Дуҫлығы ордены
* «Өлгөлө хеҙмәт өсөн» миҙалы 
* Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1956)
* Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1968)
* РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1972) 
* Татарстандың халыҡ артисы (1990). 
* Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (1995)
* Татарстандың Ғабдулла Туҡай исмендәге дәүләт премияһы (1996)

== Хәтер ==
* 2015 йылдың 14 декабрендә Өфөлә Фәриҙә Ҡудашеваға мемориаль таҡтаташ асылды — «[[Башинформ]]» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 декабрь<ref>[http://www.bashinform.ru/news/796160-v-ufe-otkryli-memorialnuyu-dosku-faride-kudashevoy/ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 декабрь]{{ref-ru}}</ref>.

== Сығанаҡтар ==
* Фәриҙә Ҡудашева. Тормошо һәм ижады: альбом / Төҙөүселәре Ғәлиә Ғәлимова, Хәсән Назар. — Өфө: Китап, 2004. — 220 бит, илл., ISBN 5-295-03086-5. {{V|13|01|2021}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|87400}}{{V|10|12|2022}}   
* {{cite web|author=СабироваЭ.|url=http://www.bashinform.ru/news/796160-v-ufe-otkryli-memorialnuyu-dosku-faride-kudashevoy/|title=В Уфе открыли мемориальную доску Фариде Кудашевойdate=2015-12-14|publisher=[[Башинформ|«Башинформ»]]|accessdate=2015-12-14}}
* [http://gorsovet-ufa.ru/content/view/151/39 Өфө ҡала округы сайты]
* [http://www.tatar.ru/?DNSID=984819539396655644da65c2b25270fd&node_id=1175&id=2220 Персоналия: Республика Татарстан]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://clubs.ya.ru/4611686018427429344/replies.xml?item_no=13719 Восточная музыка]{{Недоступная ссылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артистары]]
[[Категория:Өфө ҡалаһының почётлы граждандары]]
[[Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр]]
[[Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт филармонияһы]]
[[Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар]]
[[Категория:Ҡудашевтар]]
[[Категория:Башҡорт йырсылары]]
Ҡудашева Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы (15 декабрь 1920 йыл — 9 октябрь 2010 йыл) — йырсы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1972), Башҡорт АССР-ының (1968) һәм Татарстандың (1990) халыҡ артисы; Татарстан Республикаһының Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1996), Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры (1991), Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (1995).

 Биографияһы 
Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы Ҡудашева 1920 йылдың 15 декабрендә Башҡорт АССР-ының  Келәш ауылында тыуған башҡорт ҡыҙы.

Фәриҙә кескәй сағынан уҡ йырларға ярата. Дүртөйлөлә 7 синыфты тамамлағас, 1936 йылда Өфө сәнғәт техникумының театр бүлегендә белем ала. 1939−1941 йылдарҙа Дүртөйлө колхоз-совхоз театрында эшләй. 1948 йылда тәүге тапҡыр радио аша йырлағандан һуң бөтә илгә таныла.

1944—1947 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия драма театрында, Башҡортостан радиокомитетында эшләй. 1956 йылдан, Башҡорт дәүләт филармонияһында йырсы булараҡ тамашасылар һөйөүен яулай, киң билдәлелек ала. Тормош иптәше, күренекле башҡорт артисы һәм композиторы Бәхти Ғайсин менән бергәләп ижад итәләр.

Башҡорт эстрада сәнғәте үҫеше Фәриҙә Ҡудашева ижадына бәйле. Йырсының сығыштарын Башҡортостан, Татарстан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡаҙағстан, Себер һәм Азия, Балтик буйы илдәрендә йәшәгән башҡорт һәм татар халҡы яратып ҡарай. Уның репертуарында башҡорт һәм татар композиторҙары әҫәрҙәре, халыҡ йырҙары урын ала.

Юғары башҡарыу оҫталығы өсөн йырсыға 1956 йылда Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған, 1968 йылда — «халыҡ артисы» тигән маҡтаулы исемдәр бирелә. Фәриҙә Ҡудашева шулай уҡ Халыҡтар Дуҫлығы ордены һәм миҙалдар менән бүләкләнгән, ул — РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1972) һәм Татарстандың халыҡ артисы (1990). 1995 йылда уға «Өфө ҡалаһының почётлы гражданы» исеме бирелә, 1996 йылда йырсы Татарстандың Ғабдулла Туҡай исмендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды.

Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы Ҡудашева 2010 йылдың 9 октябрендә 90-сы йәшендә вафат булды, Өфө мосолман зыяратында ерләнде.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 Халыҡтар Дуҫлығы ордены
 «Өлгөлө хеҙмәт өсөн» миҙалы 
 Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1956)
 Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1968)
 РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1972) 
 Татарстандың халыҡ артисы (1990). 
 Өфө ҡалаһының почётлы гражданы (1995)
 Татарстандың Ғабдулла Туҡай исмендәге дәүләт премияһы (1996)

 Хәтер 
 2015 йылдың 14 декабрендә Өфөлә Фәриҙә Ҡудашеваға мемориаль таҡтаташ асылды — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 декабрь«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 декабрь.

 Сығанаҡтар 
 Фәриҙә Ҡудашева. Тормошо һәм ижады: альбом / Төҙөүселәре Ғәлиә Ғәлимова, Хәсән Назар. — Өфө: Китап, 2004. — 220 бит, илл., ISBN 5-295-03086-5. 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
    
 
 Өфө ҡала округы сайты
 Персоналия: Республика Татарстан
 Восточная музыка

Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артистары
Категория:Өфө ҡалаһының почётлы граждандары
Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр
Категория:Шәхестәр:Башҡорт дәүләт филармонияһы
Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар
Категория:Ҡудашевтар
Категория:Башҡорт йырсылары