Үткәл
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Үткәл
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Уткалево}}
 | изображение              = Вид на г.Арвяк-рязь с Уткалево - panoramio.jpg
 | описание изображения     = Үткәлдән Әрүәкрәз тауына күренеш
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min = 46 |lat_sec = 24
 | lon_deg                  = 58 |lon_min = 14 |lon_sec = 20
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башкортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Белорет районы{{!}}Белорет
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл советы
 | поселение                = Шығай ауыл советы{{!}}Шығай
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Уткалево | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Уткалево | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав             = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453535
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80211855003
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 
'''Үткәл''' ({{lang-ru|Уткалево}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Белорет районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 396 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453535, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80211855003.

== Тарихы ==
Үткәл ауылы Тамьян-Ҡатай кантонының Ҡатай улусына ҡарай, ауылда ҡатай-тамъян ырыуы башҡорттары йәшәй . 1920 йылда ауылда 42 йортта 189 кеше йәшәгән<ref>{{ИСДБ|страница=111}}</ref>. Ауылға [[XIX быуат]] аҙағында Троицк өйәҙендә нигеҙ һалына. 1920 йылда Үткәл (Уҡатан) булараҡ иҫәпкә алынған.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)''' 900 й. — 129 кеше; 1920 — 189; 1939 — 323; 1959 — 298; 1989 — 380; 2002 — 387;  
|-
| 1900 йыл||129||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||189||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||323||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||298||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||380||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||387||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||396||201||195||50,8||49,2
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[башҡорттар]] (99 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Инфраструктураһы ==
Төп мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, Үткәл ауыл мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

Ауылда «Үткәл» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле эшләп килә.
== Транспорт ==
Ауыл 80Н-153 юлында урынлашҡан

== Ауыл ваҡытлы матбуғатта ==
* Самое замерзшее село: в Башкирии зарегистрирована температура -41 градус. Независимая Уральская газета. 5 февраль 2019 года<ref>[https://proural.info/society/v-samoy-kholodnoy-derevne-bashkirii-segodnya-temperatura-opustilas-do-35/?utm_referrer=https%3A%2F%2Fzen.yandex.com Независимая Уральская газета. 5 февраль 2019 года]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}{{V|5|02|2019}}</ref>.

== Видеояҙмаларҙа ==
* {{YouTube|74506Gb5PuI|logo=1}}Здравствуйте, односельчане: Уткалево
* {{YouTube|pq0c22EM7BI|logo=1}}Фермер из Уткалево
== Ер-һыу атамалары ==
* Үткәл йылғаһы
* Әреүәкрәз тауы
* Ҡыҙыл таш тауы
* Арҡырығыр тауы<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|http://баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/13146-tk-l-beloret-r-nynda-y-auyl}} {{V|5|02|2019}}
* [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан].
* [http://ufagen.ru/places/beloretskiy/utkalevo.html Уткалево на портале «Генеалогия и Архивы»]

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Белорет районы ауылдары}}

[[Категория:Белорет районы ауылдары]]
Үткәл () — Башҡортостан Республикаһының Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 396 кеше.
Почта индексы — 453535, ОКАТО коды — 80211855003.

 Тарихы 
Үткәл ауылы Тамьян-Ҡатай кантонының Ҡатай улусына ҡарай, ауылда ҡатай-тамъян ырыуы башҡорттары йәшәй . 1920 йылда ауылда 42 йортта 189 кеше йәшәгән. Ауылға XIX быуат аҙағында Троицк өйәҙендә нигеҙ һалына. 1920 йылда Үткәл (Уҡатан) булараҡ иҫәпкә алынған.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 900 й. — 129 кеше; 1920 — 189; 1939 — 323; 1959 — 298; 1989 — 380; 2002 — 387;   1900 йыл129 1920 йыл 26 август189 1939 йыл 17 ғинуар323 1959 йыл 15 ғинуар298 1989 йыл 12 ғинуар380 2002 йыл 9 октябрь387 2010 йыл 14 октябрь39620119550,849,2
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (99 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Инфраструктураһы 
Төп мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, Үткәл ауыл мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар.

Ауылда «Үткәл» башҡорт халыҡ фольклор ансамбле эшләп килә.
 Транспорт 
Ауыл 80Н-153 юлында урынлашҡан

 Ауыл ваҡытлы матбуғатта 
 Самое замерзшее село: в Башкирии зарегистрирована температура -41 градус. Независимая Уральская газета. 5 февраль 2019 годаНезависимая Уральская газета. 5 февраль 2019 года.

 Видеояҙмаларҙа 
 Здравствуйте, односельчане: Уткалево
 Фермер из Уткалево
 Ер-һыу атамалары 
 Үткәл йылғаһы
 Әреүәкрәз тауы
 Ҡыҙыл таш тауы
 Арҡырығыр тауыБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
  
 Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
 Уткалево на портале «Генеалогия и Архивы»

Категория:Белорет районы ауылдары