Яҙ йондоҙо
{{Taxobox
| name = Яҙ йондоҙө
| image file = Corydalis solida20090505 02.jpg
| image title = Corydalis solida
| image descr = Сәскә атҡан яҙ йондоҙо
| regnum = Үҫемлектәр
| divisio = [[Ябыҡ орлоҡлолар]]
| classis = [[Ике өлөшлөләр]]
| ordo = [[Лютик сәскәлеләр]]
| familia = [[Ҡый үләндәре]]
| genus = '''Яҙ йондоҙо'''
| latin = {{btname|Corydalis|[[DC.]]}}, [[nom. cons.]]
| section name = Төрҙәр
| section text =  300-гә яҡын
| wikispecies = Corydalis
| commons = Category:Corydalis
| itis =18998
| ncbi =3463
}}
'''Яҙ йондоҙо''' ({{lang-la|Corydális}}, {{lang-ru|Хохлатка}}) — тиле кишер ({{lang-ru|Дымянка}}) ғаиләһендәге үлән төрө, төньяҡ ярымшарҙың урта региондарында киң таралған. [[Биологик төр|Төрҙәрҙең]] дөйөм һаны 300-гә яҡын<ref name="bot"> Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с [[Инглиз теле|англ.]]|оригинал=Botanica| Д. Григорьев и др. М. Könemann. 2006 (русское издание)isbn=3-8331-1621-8</ref>.

== Ботаник тасуирлама ==
Был [[үҫемлектәр|үҫемлектең]] [[күп йыллыҡ үҫемлек|күп йыллыҡ]] һәм [[бер йыллыҡ үҫемлек|бер йыллыҡтары]] осрай.

Япраҡтары [[абаға]] япрағына оҡшаған, икегә-өскә бөкләнгән.

Сәскәләре тәлгәшләп йәки берәмләп урынлашҡан.

Өҫкө сәскә тажында [[нектар]] йыйыла. Яҙ йондоҙоноң нектарын һүрырға оҙон көпшәтомшоҡло бөжәктәрҙең генә мөмкинлеге бар (мәҫәлән [[инкеш]]тәргә (шмель))

[[Емеш]]е ҡоро [[ҡуҙаҡ]] эсендә урынлашҡан.

[[Тамыр]]ында туҡлыҡлы мәтдәлергә бай [[бүлбе]]лере булғанға иртә яҙҙын шытып сыға.

[[Орлоҡ]]тарын таратыуҙа [[ҡырмыҫҡа]]лар ҙур роль уйнай.

== Әһәмиәте һәм файҙаһы ==
Бүлбелерендәге [[алкалоидтар]] яҙ йондоҙон ҡиммәтле дарыу үләне ите.

Шулай уҡ [[бал]] биреүсе һәм [[декоратив үҫемлек]]<ref>Советский энциклопедический словарь. М., Советская энциклопедия, 1990, С. 1477.</ref>. булараҡ файҙалы.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
Жизнь растений. В 6-ти т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1980. — Т. 5. Ч. 1. Цветковые растения. / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — С. 82, 98, 109, 217—219, 221, 222. — 430 с. — 300000 экз.



[[Категория:Евразия флораһы]]
[[Категория:Төньяҡ Америка флораһы]]
[[Категория:Тиле кишер һымаҡтар]]
[[Категория:Баллы үҫемлектәр]]
[[Категория:Дарыу үҫемлектәре]]
Ботаник тасуирлама 
Был үҫемлектең күп йыллыҡ һәм бер йыллыҡтары осрай.

Япраҡтары абаға япрағына оҡшаған, икегә-өскә бөкләнгән.

Сәскәләре тәлгәшләп йәки берәмләп урынлашҡан.

Өҫкө сәскә тажында нектар йыйыла. Яҙ йондоҙоноң нектарын һүрырға оҙон көпшәтомшоҡло бөжәктәрҙең генә мөмкинлеге бар (мәҫәлән инкештәргә (шмель))

Емеше ҡоро ҡуҙаҡ эсендә урынлашҡан.

Тамырында туҡлыҡлы мәтдәлергә бай бүлбелере булғанға иртә яҙҙын шытып сыға.

Орлоҡтарын таратыуҙа ҡырмыҫҡалар ҙур роль уйнай.

 Әһәмиәте һәм файҙаһы 
Бүлбелерендәге алкалоидтар яҙ йондоҙон ҡиммәтле дарыу үләне ите.

Шулай уҡ бал биреүсе һәм декоратив үҫемлекСоветский энциклопедический словарь. М., Советская энциклопедия, 1990, С. 1477.. булараҡ файҙалы.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
Жизнь растений. В 6-ти т. / Гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1980. — Т. 5. Ч. 1. Цветковые растения. / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — С. 82, 98, 109, 217—219, 221, 222. — 430 с. — 300000 экз.

Категория:Евразия флораһы
Категория:Төньяҡ Америка флораһы
Категория:Тиле кишер һымаҡтар
Категория:Баллы үҫемлектәр
Категория:Дарыу үҫемлектәре