Тәүәтәй
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Тәүәтәй   
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Тюбетеево}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min = 53 |lat_sec = 2
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 0 |lon_sec = 56
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Әлшәй районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Себенле ауыл Советы (Әлшәй районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Тюбетеево | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Тюбетеево | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452120
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80202864006
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Тәүәтәй''' ({{lang-ru|Тюбетеево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Әлшәй районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 390 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 452120, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80202864006.
 

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, милләттең күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (100 процент)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.


'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1795 йыл||100||||||||
|-
| 1816 йыл||112||||||||
|-
| 1870 йыл||224||||||||
|-
| 1897 йыл||186||||||||
|-
| 1906 йыл 26 август|||368|||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||373||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||346||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||481||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||402||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||350||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||287||137||150||47,7||52,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]]): 26 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Себенле]]): 2 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]]): 26 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Дим урамы ({{lang-ru|улица Демы}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|улица Центральная}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000017.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 31 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
Тәүәтәй [[Себенле ауыл Советы (Әлшәй районы)|Себенле ауыл Советы]] составында. Район үҙәгенән һәм [[Раевка (Әлшәй районы)|Раевка]] тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 26 саҡрым алыҫлыҡта [[Дим]] йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға [[Нуғай даруғаһы]] Илекәй-Мең улусы башҡорттарының [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә керҙәшлек килешеүе буйынса Бөрйән улусы башҡорттары нигеҙ һала, [[1734 йыл]]дан документтарҙа билдәле. Тәүге төпләнеүсе Тәүәтәй Минкин исеме менән аталған. Тәүәтәйҙең улдары һәм ейәндәре ревизия материалдарында күрһәтелә. Өлкән улы Дәүләт (1752—1813), уның улы Көҫәп, 1774 йыл (уның балалары Хәлил, Таймаҫ, Ғәлиулла, Заһиҙулла), Юламан, 1776 йыл (уның улдары Шаһиәхмәт, Баҙран, Сайран), Атанғол (1776—1814), мулла Ҡарабулат, 1787 йыл (уның улдары Рәхмәтулла, Сәйфулла, Хәбибулла). 1795 йылда 16 йортта 100 кеше йәшәгән, [[1865 йыл]]да 43 йортта — 224 кеше. Ауыл халҡы [[малсылыҡ]], [[игенселек]], [[умартасылыҡ]] менән шөғөлләнгән. 1795 йылда 14 йортта 100 кеше йәшәгән, 1816 йылда — 112, 1834 йылда — 186 кеше, 1859 йылда — 254 кеше, 1870 йылда — 224 кеше,1906 йылда — 368 кеше; 1920 йылда — 373 кеше, 1939 йылда — 346 кеше, 1959—481 кеше; 1989 кеше — 402 кеше; 2002 йылда — 350 кеше; 2010 йылда — 287 кеше. [[Башҡорттар]] йәшәй (2002). Фельдшер‑акушерлыҡ пункты, [[мәсет]] бар<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/426 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 426-сы б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220417171251/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/426 |date=2022-04-17 }}</ref><ref>[http://bashenc.online/ba/articles/93271/ Башҡорт энциклопедияһы. Тәүәтәй]</ref>.

== Матбуғатта ==
* [[Йәшлек (гәзит)|Йәшлек]]. 3 ноябрь 2021, Фронтовиктарҙың исемдәре мәңгеләштерелде<ref>[https://ye102.ru/articles/ya-yly-tar-ta-ma-y-netu/2021-11-03/frontoviktar-y-isemd-re-m-gel-shterelde-2570455] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220418114634/https://ye102.ru/articles/ya-yly-tar-ta-ma-y-netu/2021-11-03/frontoviktar-y-isemd-re-m-gel-shterelde-2570455 |date=2022-04-18 }}</ref>

== Видеофильмдар ==
* Осош. Тәүәтәй ауылы. Башҡортостан. 2021 йылдың 8 марты{{YouTube|13qYZzeO6VM|logo=1}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ғәбит Вәлитов]] (1792—?) — хәрби эшмәкәр. [[1812 йылғы Ватан һуғышы]]нда һәм [[Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтары]]нда ҡатнашыусы.
* [[Юламан Дәүләтов]] (1776—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|93271}}{{V|18|04|2022}}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/426 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 426-сы б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220417171251/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/426 |date=2022-04-17 }}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Әлшәй районы ауылдары}}

[[Категория:Әлшәй районы ауылдары]]
[[Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар]]
Тәүәтәй () — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 390 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 452120, ОКАТО коды — 80202864006.
 

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, милләттең күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (100 процент)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel .

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1795 йыл100 1816 йыл112 1870 йыл224 1897 йыл186 1906 йыл 26 август368 1920 йыл 26 август373 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар346 1959 йыл 15 ғинуар481 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар402 2002 йыл 9 октябрь350 2010 йыл 14 октябрь28713715047,752,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Раевка): 26 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Себенле): 2 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Раевка): 26 км

 Урамдары 

 Дим урамы ()
 Үҙәк урам ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 31 по Республике Башкортостан

 Тарихы 
Тәүәтәй Себенле ауыл Советы составында. Район үҙәгенән һәм Раевка тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 26 саҡрым алыҫлыҡта Дим йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға Нуғай даруғаһы Илекәй-Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә керҙәшлек килешеүе буйынса Бөрйән улусы башҡорттары нигеҙ һала, 1734 йылдан документтарҙа билдәле. Тәүге төпләнеүсе Тәүәтәй Минкин исеме менән аталған. Тәүәтәйҙең улдары һәм ейәндәре ревизия материалдарында күрһәтелә. Өлкән улы Дәүләт (1752—1813), уның улы Көҫәп, 1774 йыл (уның балалары Хәлил, Таймаҫ, Ғәлиулла, Заһиҙулла), Юламан, 1776 йыл (уның улдары Шаһиәхмәт, Баҙран, Сайран), Атанғол (1776—1814), мулла Ҡарабулат, 1787 йыл (уның улдары Рәхмәтулла, Сәйфулла, Хәбибулла). 1795 йылда 16 йортта 100 кеше йәшәгән, 1865 йылда 43 йортта — 224 кеше. Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. 1795 йылда 14 йортта 100 кеше йәшәгән, 1816 йылда — 112, 1834 йылда — 186 кеше, 1859 йылда — 254 кеше, 1870 йылда — 224 кеше,1906 йылда — 368 кеше; 1920 йылда — 373 кеше, 1939 йылда — 346 кеше, 1959—481 кеше; 1989 кеше — 402 кеше; 2002 йылда — 350 кеше; 2010 йылда — 287 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәсет барА. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 426-сы б. Башҡорт энциклопедияһы. Тәүәтәй.

 Матбуғатта 
 Йәшлек. 3 ноябрь 2021, Фронтовиктарҙың исемдәре мәңгеләштерелде 

 Видеофильмдар 
 Осош. Тәүәтәй ауылы. Башҡортостан. 2021 йылдың 8 марты

 Билдәле шәхестәре 
 Ғәбит Вәлитов (1792—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.
 Юламан Дәүләтов (1776—?) — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм Рус армияһының сит илгә 1813—1814 йылдарҙағы походтарында ҡатнашыусы.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 426-сы б. 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.

Категория:Әлшәй районы ауылдары
Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар