Әбделмәмбәт (Әбйәлил районы)
{{ТП-Рәсәй| Әбделмәмбәт|ауыл
 |статус =
 |башҡортса исеме = Әбделмәмбәт
 |төп исеме =
 |ил =
 |герб = 
 |флаг = 
 |герб киңлеге = 
 |флаг киңлеге = 
 |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
 |lat_dir =
 |lon_dir =
 |CoordAddon  =  |CoordScale = 
 |ЯндексКарта  = 
 |ил картаһы = 
 |регион картаһы = 
 |район картаһы = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө = төбәк
 |регион = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион = 
 |район төрө = район
 |район = Әбйәлил районы
 |теҙмәләге район = 
 |урынлашыу төрө = ауыл советы
 |урынлашыу = Хәлил
 |теҙмәләге урынлашыу = 
 |эске бүленеү = 
 |башлыҡ төрө = 
 |башлыҡ = 
 |нигеҙ һалыныу = 
 |беренсе телгә алыу = 
 |элекке исемдәре = 
 |статус (башлап) = 
 |майҙан = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                  = 
 |рәсми тел = 
 |рәсми тел-ref    = 
  |халыҡ = 576
  |иҫәп алыу йылы = 2010
  |тығыҙлыҡ = 
  |агломерация = 
  |конфессия составы = [[ислам|мосолмандар]]
  |этнохороним = 
 |ваҡыт бүлкәте = +5
 |DST                     =
 |почта индексы = 453583
 |почта индекстары = 
 |телефон коды = 34772
 |автомобиль коды = 02, 102
 |танымлаусы төрө = 
 |һансал танымлаусы = 80219820001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                    = 
 |сайт теле              = 
 |сайт теле 2            = 
 |сайт теле 3            = 
 |сайт теле 4            = 
 |сайт теле 5            = 
 |add1n                   = 
 |add1                    = 
 |add2n                   = 
 |add2                    = 
 |add3n                   = 
 |add3                    = 
}}
'''Әбделмәмбәт''' — [[Башҡортостан]]дың [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл, Хәлил ауыл советына ҡарай. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 576 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453583, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80219820001.

 

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Абдулмамбетово (Абзелиловский район) }}
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name='2002F' />.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||576||280||296||48,6||51,4
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Хәлил (Әбйәлил районы)|Хәлил]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Әлмөхәмәт станцияһы|Әлмөхәмәт]]): 16 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Ҡыҙыл урамы)
* Киров урамы
* Ленин урамы 
* Тыныслыҡ урамы) 
* Салауат Ҡадиров урамы 
* Олоғыр урамы<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000080.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
Әбделмәмбәт ауылы [[Оло Ҡыҙыл|Ҡыҙыл йылғаһы]] буйында урынлашҡан, сағыштырмаса ҙур тораҡ пункты, 263 кеше йәшәгән 46 ихатанан тора (1795 йыл). X ревизияға йорт хужалығы (25) һәм халыҡ һаны (116) кәмегән. Был 1838 йылда халыҡтың бер өлөшө 183 кеше йәшәгән 31 ихатанан торған яңы ауылға, [[Хөсәйен (Әбйәлил районы)|Хөсәйен]] ауылына, нигеҙ һалыуы менән бәйле. Ауыл урядник Хөсәйен Әлмөхәмәтов (уның балалары Заһиҙулла, Ғәбиҙулла, Фәйзулла, Йыһангир) исеменән алынған. Әбделмәмбәттең улы зауряд-хорунжий Яманғол билдәле.

Йәрмөхәмәт Ишкинин, Әбделмәзит Юлымбәтов 1805—1807 йылдарҙа [[Пруссия]] һәм [[Польша]] территорияларында [[Франция|Францияға]] ҡаршы һуғышта ҡатнаша. [[1812 йылғы Ватан һуғышы|1812 йылда]] күрһәткән ҡыйыулығы өсөн Исламғол Ҡормошев, Әбүбәкер Арыҫланғолов һәм хорунжий Кинйәбай Тимеров көмөш миҙалдар менән бүләкләнә.

Бөтә кеше лә йәйләүгә сыҡҡан. Уларҙың 500 аты, 300 һыйыры, 125 һарығы һәм 70 кәзәһе була. Шул уҡ 380 кеше йылына 66 сирек (528 бот) яҙғы иген сәскән<ref>{{ИСДБ|страница=32}} </ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Зөлҡәрнәев Тәлғәт Рәхимйән улы]] (1.09.1943), гигиенист-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1999), профессор (2000). [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған фән эшмәкәре (2003), [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2000)<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/3329 Башҡорт энциклопедияһы — Зөлҡәрнәев Тәлғәт Рәхимйән улы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191224090359/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/3329 |date=2019-12-24 }}{{V|29|08|2018}}</ref>.
* '''Кәримова-Байбулатова Рәмзиә Рафаэль ҡыҙы''' ([[24 май]] [[1975 йыл]]) — журналист, депутат, йәмәғәт эшмәкәре, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы(2002) Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре(2013) Рәсәйҙең атҡаҙанған журналисы(2024) Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың VII саҡырылыш депутаты(2023).

== Видеояҙмалар ==
* [https://gtrk.tv/heberzer/146381-bdelmmbt-ere-altyn-bishek Әбделмәмбәт ере — Алтын Бишек] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220323191337/https://gtrk.tv/heberzer/146381-bdelmmbt-ere-altyn-bishek |date=2022-03-23 }}
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=1613959544779307306&from=tabbar&reqid=1648062552287391-723350698025652163-sas2-0843-sas-l7-balancer-8080-BAL-6143&suggest_reqid=213327812164800286625550103590876&text=Абзелиловский+район+Абдулмамбетово+ Тормош. Деревня Абдулмамбетово Абзелиловский район]
*

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Хәлил мәктәбе (Әбйәлил районы)]]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

== Һылтанмалар ==
{{Әбйәлил районы ауылдары}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]


{{Bashkir-geo-stub}}
Әбделмәмбәт — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл, Хәлил ауыл советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 576 кеше.
Почта индексы — 453583, ОКАТО коды — 80219820001.

 

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь57628029648,651,4

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 28 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Хәлил): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Әлмөхәмәт): 16 км

 Урамдары 

 Ҡыҙыл урамы)
 Киров урамы
 Ленин урамы 
 Тыныслыҡ урамы) 
 Салауат Ҡадиров урамы 
 Олоғыр урамыУлицы

 Тарихы 
Әбделмәмбәт ауылы Ҡыҙыл йылғаһы буйында урынлашҡан, сағыштырмаса ҙур тораҡ пункты, 263 кеше йәшәгән 46 ихатанан тора (1795 йыл). X ревизияға йорт хужалығы (25) һәм халыҡ һаны (116) кәмегән. Был 1838 йылда халыҡтың бер өлөшө 183 кеше йәшәгән 31 ихатанан торған яңы ауылға, Хөсәйен ауылына, нигеҙ һалыуы менән бәйле. Ауыл урядник Хөсәйен Әлмөхәмәтов (уның балалары Заһиҙулла, Ғәбиҙулла, Фәйзулла, Йыһангир) исеменән алынған. Әбделмәмбәттең улы зауряд-хорунжий Яманғол билдәле.

Йәрмөхәмәт Ишкинин, Әбделмәзит Юлымбәтов 1805—1807 йылдарҙа Пруссия һәм Польша территорияларында Францияға ҡаршы һуғышта ҡатнаша. 1812 йылда күрһәткән ҡыйыулығы өсөн Исламғол Ҡормошев, Әбүбәкер Арыҫланғолов һәм хорунжий Кинйәбай Тимеров көмөш миҙалдар менән бүләкләнә.

Бөтә кеше лә йәйләүгә сыҡҡан. Уларҙың 500 аты, 300 һыйыры, 125 һарығы һәм 70 кәзәһе була. Шул уҡ 380 кеше йылына 66 сирек (528 бот) яҙғы иген сәскән .

 Билдәле шәхестәре 
 Зөлҡәрнәев Тәлғәт Рәхимйән улы (1.09.1943), гигиенист-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1999), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2003), Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2000)Башҡорт энциклопедияһы — Зөлҡәрнәев Тәлғәт Рәхимйән улы .
 Кәримова-Байбулатова Рәмзиә Рафаэль ҡыҙы (24 май 1975 йыл) — журналист, депутат, йәмәғәт эшмәкәре, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы(2002) Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре(2013) Рәсәйҙең атҡаҙанған журналисы(2024) Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың VII саҡырылыш депутаты(2023).

 Видеояҙмалар 
 Әбделмәмбәт ере — Алтын Бишек 
 Тормош. Деревня Абдулмамбетово Абзелиловский район

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Хәлил мәктәбе (Әбйәлил районы)

 Иҫкәрмәләр 

 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан. — Справочник. Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. :илл. ISBN 978-5-87691-038-7

 Һылтанмалар 

Категория:Әбйәлил районы ауылдары