Ҡолсоғаҙы
{{Река
 |Название                = Ҡолсоғаҙы
  |Национальное название  = ru/Кулсугады
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Длина                   = 14
 |Площадь бассейна        = 
 |Бассейн                 = Кесе Ҡыҙыл/Яйыҡ/Каспий диңгеҙе
 |Расход воды             = 
  |Место измерения        = 
 |Исток                   = 
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 
  |Координаты истока      = 
 |Устье                   = Кесе Ҡыҙыл
  |Местоположение устья   =  йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк  ҡушыла
  |Высота устья           = 
  |Координаты устья       = 53.8178/58.607
 |Страна                  = Рәсәй
  |Регион                 = Башҡортостан
   |Район                 = 
}}

'''Ҡолсоғаҙы''' ({{lang-ru|Кулсугады}}) — [[Рәсәй]] йылғаһы. Башҡортостан,<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры}}</ref> биләмәләрендә аға. 

== Географияһы ==
Ҡолсоғаҙы йылғаһы Белорет районының [[Ҡолсоғаҙыташ]] ҡаялары янынан аға һәм шул ҡаяларға исем дә биргән. [[Кесе Ҡыҙыл]] йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

== Һыу реестры мәғлүмәттәре ==
[[Рәсәй дәүләт һыу реестры]] мәғлүмәте буйынса йылға [[Яйыҡ һыу бассейны округы]]нда урынлашҡан, [[һыу хужалығы участкаһы]] — [[Яйыҡ (йылға)|Яйыҡ йылғаһы]], [[Верхнеурал һыуһаҡлағысы]]нан [[Магнитогорск һыуһаҡлағысы]]на тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө)<ref name='Рәсәй МСР'/>.

[[Һыу ресурстарының федераль агентлығы]] мәғлүмәте буйынса <ref name='Рәсәй МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=186368|title=РФ һыу реестры: Кулсугады (Кульсугады)}}</ref>:
* Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000212112200001671
* Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200167
* Бассейн коды — 12.01.00.002
* ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
* ГӨ буйынса сығарылыш — 2

== Этимологияһы ==
''Ғаҙы'' һүҙе -  боронғо башҡорт телендә ''йылға'' тигәнде аңлатҡан <ref>Словарь топонимов Башкирской АССР. - Уфа, Башкирское книжное издательство, 1980 г.- 200 стр.</ref> Тәүге өлөшө ''ҡолсо'' һүҙенән дә, ''ҡулса'' һүҙенән дә булыуы ихтимал. Аныҡ ҡына легендаһы юҡ. 

Кемдеңдер ҡоло ҡоллоҡтан ҡасҡан,ҡасып барғанда шул йылға башланған ерҙә ҙур таштарҙы ҡалҡытып һыу сығарған тигән риүәйәт тә матбуғатта күренеп ҡалған. Йәнәһе, атама "ҡол сығарҙы" тигән һүҙҙәрҙән хасил булған. <ref>[https://vk.com/club36676061?w=wall-36676061_219383%2Fall ҠОЛСОҒАҘЫ АТАМАҺЫ ҠАЙҘАН КИЛЕП СЫҠҠАН?]</ref>.

Йәғни, халыҡ хәтере гидронимды башлыса  ''ҡол'' һүҙе менән бәйләй.
  
Урыҫ телле сығанаҡтарҙа "Йоҡосо һылыуҡай - Спящая крсавица" тигәндән килеп сыҡҡан тигән версиялар ҙа бар, ихтимал, ''Йоҡосоғаҙы'' тигән вариантты күҙҙә тоталарҙыр <ref>[https://uraloved.ru/mesta/bashkiriya/sinie-skaly-kulsugadytash Синие скалы (Кульсугадыташ)]</ref>

== Видео ==
Был видеоларҙа ҡаялар төшөрөлһә лә, йылға үҙәне лә күренеп ҡала. Ошондай матур ерҙәрҙә аға ул Ҡолсоғаҙы!

*{{YouTube|FKhiAvZczDw|logo=1}} Кульсугадыташ (Синие скалы)
*{{YouTube|gPENkGfNvSI|logo=1}} Кульсугадыташ или Синие скалы

== Галерея ==

<center>
<gallery widths="200px" heights="240px">
</gallery>
</center>

== Иҫкәрмәләр ==
{{reflist}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}

[[Категория:Кесе Ҡыҙыл ҡушылдыҡтары]]
[[Категория:Белорет районы йылғалары]]
[[Категория:Башҡортостанда туризм]]
[[Категория:Яйыҡ бассейны округы йылғалары]]
Ҡолсоғаҙы () — Рәсәй йылғаһы. Башҡортостан, биләмәләрендә аға. 

 Географияһы 
Ҡолсоғаҙы йылғаһы Белорет районының Ҡолсоғаҙыташ ҡаялары янынан аға һәм шул ҡаяларға исем дә биргән. Кесе Ҡыҙыл йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.

 Һыу реестры мәғлүмәттәре 
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы, Верхнеурал һыуһаҡлағысынан Магнитогорск һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).

Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
 Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000212112200001671
 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 112200167
 Бассейн коды — 12.01.00.002
 ГӨ буйынса һаны (номеры) — 12
 ГӨ буйынса сығарылыш — 2

 Этимологияһы 
Ғаҙы һүҙе -  боронғо башҡорт телендә йылға тигәнде аңлатҡан Словарь топонимов Башкирской АССР. - Уфа, Башкирское книжное издательство, 1980 г.- 200 стр. Тәүге өлөшө ҡолсо һүҙенән дә, ҡулса һүҙенән дә булыуы ихтимал. Аныҡ ҡына легендаһы юҡ. 

Кемдеңдер ҡоло ҡоллоҡтан ҡасҡан,ҡасып барғанда шул йылға башланған ерҙә ҙур таштарҙы ҡалҡытып һыу сығарған тигән риүәйәт тә матбуғатта күренеп ҡалған. Йәнәһе, атама "ҡол сығарҙы" тигән һүҙҙәрҙән хасил булған. ҠОЛСОҒАҘЫ АТАМАҺЫ ҠАЙҘАН КИЛЕП СЫҠҠАН?.

Йәғни, халыҡ хәтере гидронимды башлыса  ҡол һүҙе менән бәйләй.
  
Урыҫ телле сығанаҡтарҙа "Йоҡосо һылыуҡай - Спящая крсавица" тигәндән килеп сыҡҡан тигән версиялар ҙа бар, ихтимал, Йоҡосоғаҙы тигән вариантты күҙҙә тоталарҙыр Синие скалы (Кульсугадыташ)

 Видео 
Был видеоларҙа ҡаялар төшөрөлһә лә, йылға үҙәне лә күренеп ҡала. Ошондай матур ерҙәрҙә аға ул Ҡолсоғаҙы!

 Кульсугадыташ (Синие скалы)
 Кульсугадыташ или Синие скалы

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 

Категория:Кесе Ҡыҙыл ҡушылдыҡтары
Категория:Белорет районы йылғалары
Категория:Башҡортостанда туризм
Категория:Яйыҡ бассейны округы йылғалары