Үршиҙе
{{ТП-Рәсәй|Үршиҙе
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Үршиҙе
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 56 | lat_min = 8 | lat_sec = 59
  |lon_deg = 57 | lon_min = 4 | lon_sec = 52
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Асҡын районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 276
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452891
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34771 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80204846005
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Үршиҙе''' ({{lang-ru|Уршады}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Асҡын районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 276 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452891, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80204846005.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||276||138||138||50,0||50,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡын (Асҡын районы)|Асҡын]]): 40 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Чернушка): 129 км

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/004/000071.html «Налог Белешмәһе» системаһында Үршиҙе ауылы]</ref>

* Тау урамы ({{lang-ru|улица Горная}})
* Урман урамы ({{lang-ru|улица Лесная}})
* Болон урамы ({{lang-ru|улица Луговая}})
* Күпер урамы ({{lang-ru|улица Мостовая}})
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|улица Набережная}})
* Урал урамы ({{lang-ru|улица Уральская}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|улица Школьная}})

== Тарихы ==
Үршиҙе-Үрге шишмә, тигәндән. Ауылдың беренсе урыны зыяраттың өҫкө яғы янында булған. [[Тәфтиләү]] яуы ваҡытында ауыл яндырылғас, халыҡ Мәндекәй тигән ауылға йылға буйлап киткәндәр. Шунан, Мәндекәй ҡарттары кире ҡайтырға кәңәш биргән. Халыҡ ҡайтып, хәҙерге күперҙең теге яғына урнашалар. Ә [[Һөйәнтүҙ]] яғынан килгәндәр Саҙиҡ бабай урынына урынлашҡан булған. [[Һөйәнтүҙ]] яндырылғас, бер ҡыҙ бала туғанын күтәреп, кеше йәшәгән төбәк эҙләп бында килгән.<br> [[1750 йыл]]да ауылда 2-3 йорт булған.15 кеше йәшәгән. Ауыл халҡы бик тырыш булған. [[Һунар]], балыҡ тотоу, [[ҡортсолоҡ]], [[солоҡсолоҡ]], [[малсылыҡ]] менән шөғөлләнгәндәр. Унан ер эшкәртеү киткән. Бер нисә [[Һыу тирмәне (Поставы)|һыу тирмәне]] булған.
Үршиҙе ауылы [[Сарс (Төй ҡушылдығы)|Сарс]] һәм Шады йылғаларының үр башында урнашҡан.<br>
Таҫтүбә ауылы халҡына 65 йылға арендаға ер биргәндә Үршиҙе ауылы кешеләре Илекәй Итбаев(документҡа ҡул ҡуйған), Ниғмәтулла Собханҡолов, Шәйли Мурсәлимов, Итбай Аҙнабаев, Шәмиғол Иткустин тамға ҡуйғандар.<br>
Архив мәғлүмәттәре буйынса [[1795 йыл]]да 13 йортта 43 кеше, [[1834 йыл]]да 25 йортта 133 кеше, [[1895 йыл]]да 60 йортта 415, [[1920 йыл]]да 116 йортта 595 башҡорт йәшәгән.
Архив мәғлүмәттәрендә [[1870 йыл]]да ауылда мишәрҙәр йәшәй тип күрһәтелһә лә, мишәрҙәр булмаған ауылда.<br>
Мәсет теркәлгән. Имам — Вәлинур Зәйнетдинов [[1911 йыл|(1911 йыл)]]

== Ер-һыу атамалары ==
Яланҡул, Шарлауыҡ-шишмә, Сарабүләк, Шәрип тауы, Захаркүл, Ташлыкүл шишмәһе, быуаһы.

== Сығанаҡтар ==
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий.стр. 191—192 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412025101/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/ |date=2022-04-12 }}
* История башкирских родов. Балыҡсы. Том 3.- Уфа, ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат. 2014. — 236с: илл, стр.64
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Асҡын районы ауылдары}}

[[Категория:Асҡын районы ауылдары]]
Үршиҙе () — Башҡортостандың Асҡын районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 276 кеше.
Почта индексы — 452891, ОКАТО коды — 80204846005.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь27613813850,050,0

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡын): 40 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Чернушка): 129 км

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Үршиҙе ауылы

 Тау урамы ()
 Урман урамы ()
 Болон урамы ()
 Күпер урамы ()
 Яр буйы урамы ()
 Урал урамы ()
 Мәктәп урамы ()

 Тарихы 
Үршиҙе-Үрге шишмә, тигәндән. Ауылдың беренсе урыны зыяраттың өҫкө яғы янында булған. Тәфтиләү яуы ваҡытында ауыл яндырылғас, халыҡ Мәндекәй тигән ауылға йылға буйлап киткәндәр. Шунан, Мәндекәй ҡарттары кире ҡайтырға кәңәш биргән. Халыҡ ҡайтып, хәҙерге күперҙең теге яғына урнашалар. Ә Һөйәнтүҙ яғынан килгәндәр Саҙиҡ бабай урынына урынлашҡан булған. Һөйәнтүҙ яндырылғас, бер ҡыҙ бала туғанын күтәреп, кеше йәшәгән төбәк эҙләп бында килгән. 1750 йылда ауылда 2-3 йорт булған.15 кеше йәшәгән. Ауыл халҡы бик тырыш булған. Һунар, балыҡ тотоу, ҡортсолоҡ, солоҡсолоҡ, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Унан ер эшкәртеү киткән. Бер нисә һыу тирмәне булған.
Үршиҙе ауылы Сарс һәм Шады йылғаларының үр башында урнашҡан.
Таҫтүбә ауылы халҡына 65 йылға арендаға ер биргәндә Үршиҙе ауылы кешеләре Илекәй Итбаев(документҡа ҡул ҡуйған), Ниғмәтулла Собханҡолов, Шәйли Мурсәлимов, Итбай Аҙнабаев, Шәмиғол Иткустин тамға ҡуйғандар.
Архив мәғлүмәттәре буйынса 1795 йылда 13 йортта 43 кеше, 1834 йылда 25 йортта 133 кеше, 1895 йылда 60 йортта 415, 1920 йылда 116 йортта 595 башҡорт йәшәгән.
Архив мәғлүмәттәрендә 1870 йылда ауылда мишәрҙәр йәшәй тип күрһәтелһә лә, мишәрҙәр булмаған ауылда.
Мәсет теркәлгән. Имам — Вәлинур Зәйнетдинов (1911 йыл)

 Ер-һыу атамалары 
Яланҡул, Шарлауыҡ-шишмә, Сарабүләк, Шәрип тауы, Захаркүл, Ташлыкүл шишмәһе, быуаһы.

 Сығанаҡтар 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий.стр. 191—192  
 История башкирских родов. Балыҡсы. Том 3.- Уфа, ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат. 2014. — 236с: илл, стр.64

Категория:Асҡын районы ауылдары