Һыуыҡҡул (Дүртөйлө районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Һыуыҡҡул}}
{{ТП-Рәсәй|Һыуыҡҡул
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Һыуыҡҡул
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
 | lat_deg                  = 55|lat_min = 25|lat_sec = 0
 | lon_deg                  = 54|lon_min = 55|lon_sec = 3
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Дүртөйлө районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 825
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452310
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34717 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80224837001 
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}
'''Һыуыҡҡул''' ({{lang-ru|Суккулово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дүртөйлө районы]]ндағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 825 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452310, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80224837001.

== Тарихы ==
Тәүге тапҡыр [[Һыуыҡҡул]] (Сууккулово) ауылы [[1795 йыл]]дағы сығанаҡтарҙа атап үтелә. Ауылдың атамаһы ''һыуыҡ'' һәм ''ҡул'' (үҙән) һүҙҙәрен ҡушып яһалған. 1795 йылғы V рәүиз мәлендә бында 18 ихатала 126 [[башҡорт]], 16 ихатала 99 [[типтәр]], 2 ихатала 12 [[мишәр]] йәшәй<ref name="Һыуыҡҡул (Дүртөйлө районы)">{{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Елдяк. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-eldek-tom-13-ufa-2015/page/172 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2015 |том=13, |страниц=600 |страницы=93-94|тираж = 3 000 |isbn= 978-5-85051-605-5|ref= }}</ref>. Архив материалдарына ярашлы ауыл [[1765 йыл]]дың 2 ғинуарында аҫабалар үҙ ерҙәренә [[типтәр]] булып яҙылған [[татар]]ҙарҙы һәм [[мишәр]]ҙәрҙе индерә. 1816 йылда ауылда 132 башҡорт, 160 типтәр, 19 мишәр йәшәй. 1834 йылғы VII рәүиздә халыҡ иҫәбен алыуҙа башҡорттарҙың һаны үҙгәрмәй, ә типтәрҙәр һаны 200-гә етә, мишәрҙәр 18 кеше була. Х рәүиздә 21 ихатала 136 аҫаба башҡорт, 55 ихатала 320 керҙәштең (припущенник) йәшәүе теркәлә. [[1920 йыл]]дағы беренсе совет халыҡ иҫәбен алыуҙа 150 ихатала [[башҡорт]]тар йәшәүе теркәлә, ә [[типтәр]]ҙәр һаны 743-кә етә<ref name="Һыуыҡҡул (Дүртөйлө районы)" />. 

1843 йылда 132 башҡортҡа 700 бот ужым һәм 780 бот яҙғы иген сәселә. 18 мишәр 88 бит ужым һәм 152 бот яҙғы игенде сәсә. Ауылда йәшәүселәргә усадьба  булараҡ 50-шәр дисәтинә, һөрөнтө ер өсөн 160, сабынлыҡ өсөн 150 дисәтинә ер бүлеп бирелә. 206 йылҡы малы, 290 һыйыр малы, 600 һарыҡ, 320 кәзә аҫырарға рөхсәт ителә. Ауылда тирмән эшләй. Ә бына мәсеттең булыу-булмауы билдәле түгел<ref>https://ufagen.ru/places</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||825||383||442||46,4||53,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Ирек Ғимаев ]] (2.09.1957) — [[СССР|совет]] спортсыһы, хоккей тренеры. СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1979), [[шайбалы хоккей]] буйынса: СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры 1982); [[Ер|донъя]] (1979, 1982, 1983), [[Европа]] (1979, 1982, 1983) һәм [[Советтар Союзы]] (1980—1987) чемпионы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1982)<ref>[http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/3201-imaev-irek-f-rit-uly Ғимаев Ирек Фәрит улы — Башҡорт энциклопедияһы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421190912/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/3201-imaev-irek-f-rit-uly |date=2016-04-21 }}{{V|25|08|2017}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Сығанаҡтар ==
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412025101/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/ |date=2022-04-12 }}
* {{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Елдяк. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-eldek-tom-13-ufa-2015/page/172 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2015 |том=13, |страниц=600 |страницы=93-94|тираж = 3 000 |isbn= 978-5-85051-605-5|ref= }}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013У|index.php/prosmotr/2-statya/2889-sukkulovo-selo-v-dyurtyulinskom-r-ne|}}

{{Дүртөйлө районы ауылдары}}

[[Категория:Дүртөйлө районы ауылдары]]
Һыуыҡҡул () — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 825 кеше.
Почта индексы — 452310, ОКАТО коды — 80224837001.

 Тарихы 
Тәүге тапҡыр Һыуыҡҡул (Сууккулово) ауылы 1795 йылдағы сығанаҡтарҙа атап үтелә. Ауылдың атамаһы һыуыҡ һәм ҡул (үҙән) һүҙҙәрен ҡушып яһалған. 1795 йылғы V рәүиз мәлендә бында 18 ихатала 126 башҡорт, 16 ихатала 99 типтәр, 2 ихатала 12 мишәр йәшәй. Архив материалдарына ярашлы ауыл 1765 йылдың 2 ғинуарында аҫабалар үҙ ерҙәренә типтәр булып яҙылған татарҙарҙы һәм мишәрҙәрҙе индерә. 1816 йылда ауылда 132 башҡорт, 160 типтәр, 19 мишәр йәшәй. 1834 йылғы VII рәүиздә халыҡ иҫәбен алыуҙа башҡорттарҙың һаны үҙгәрмәй, ә типтәрҙәр һаны 200-гә етә, мишәрҙәр 18 кеше була. Х рәүиздә 21 ихатала 136 аҫаба башҡорт, 55 ихатала 320 керҙәштең (припущенник) йәшәүе теркәлә. 1920 йылдағы беренсе совет халыҡ иҫәбен алыуҙа 150 ихатала башҡорттар йәшәүе теркәлә, ә типтәрҙәр һаны 743-кә етә. 

1843 йылда 132 башҡортҡа 700 бот ужым һәм 780 бот яҙғы иген сәселә. 18 мишәр 88 бит ужым һәм 152 бот яҙғы игенде сәсә. Ауылда йәшәүселәргә усадьба  булараҡ 50-шәр дисәтинә, һөрөнтө ер өсөн 160, сабынлыҡ өсөн 150 дисәтинә ер бүлеп бирелә. 206 йылҡы малы, 290 һыйыр малы, 600 һарыҡ, 320 кәзә аҫырарға рөхсәт ителә. Ауылда тирмән эшләй. Ә бына мәсеттең булыу-булмауы билдәле түгелhttps://ufagen.ru/places.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь82538344246,453,6

 Билдәле шәхестәр 
 Ирек Ғимаев  (2.09.1957) — совет спортсыһы, хоккей тренеры. СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1979), шайбалы хоккей буйынса: СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры 1982); донъя (1979, 1982, 1983), Европа (1979, 1982, 1983) һәм Советтар Союзы (1980—1987) чемпионы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1982)Ғимаев Ирек Фәрит улы — Башҡорт энциклопедияһы .

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий  
 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Дүртөйлө районы ауылдары