Йомаҡ (Мәләүез районы)

{{НП+Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Йомаҡ
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Юмаково}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 53 |lat_min = 10 |lat_sec = 24
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 58 |lon_sec = 17
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Мәләүез районы{{!}}Мәләүез
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Ергән ауыл Советы (Мәләүез районы){{!}}Ергән
 | поселение в таблице      = 
 | C в регион               = нет
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Юмаково | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Юмаково | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = 
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453875
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80241830009
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Йомаҡ''' ({{lang-ru|Юмаково}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Мәләүез районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 176 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453875, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80241830009.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||176||100||76||56,8||43,2
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
;Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[башҡорттар]] (94 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 25 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Ергән]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Салауат (ҡала)|Салауат]]): 8 км

== Тарихы ==
Йомаҡ ауылын 1786 йылғы [[Өфө наместниклығы]] картаһында табырға мөмкин. V ревизия үткәрелгән мәлдә был ауылда 24 йортта 145 кеше теркәлгән булған, 55 йыл үткәндән һуң, йорттар һаны үҙгәрмәһә лә халыҡ һаны 40-ҡа артҡан. Ошо ауылға нигеҙ һалыусы Йомаҡтын улы 1755 йылғы Исхаҡ Йомаҡов улы Кәлимулла менән йәшәүе тарихи сығанаҡтарҙа теркәлгән. 

[[1842 йыл]]да ауыл халҡында 210 йылҡы, 155 һыйыр малы булған, шулай уҡ 25 һарыҡ һәм 42 умарта  теркәлгән. Йомаҡтан Иҙел ағышы буйынса аҙ ғына түбәнерәк уң яҡ ярҙа Йомаҡай ауылы булған. Унда XVIII быуат һуңында 20 йорт булып 122 кеше йәшәһә, XIX быуат урталарында 26 йортта 245 кеше теркәлгән.

Ауылға нигеҙ һалыусы Йомаҡай Бейембәтов, уның улдары Байназар Йомаҡаев(1751—1829), Мырҙаш Йомаҡаев(1791—1849) йорт старшиналары булғандар. Байназарҙың улдары Гәҙелша, Заһиҙулла, Әхмәт, Мырҙаштың улы Абдулвәли ҙә Йомаҡта төпләнгәндәр.

[[1920 йыл]]да үткәрелгән иҫәп алыуҙарҙа был ике ауыл бергә Йомаҡ-Йомаҡай тип күрһәтелгән, 66 йортта 297 кеше йәшәгән<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/64 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с., страница 64] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331172113/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/64 |date=2022-03-31 }}</ref>.

[[XX быуат]] аҙағынаса ауылда тулы булмаған урта мәктәп эшләй, һуңыраҡ ул башланғыс мәктәп булып ҡала. Уҡытыу башҡорт телендә алып барыла. Был мәктәпте тамамлаған балаларҙың бер өлөшө Салауат ҡалаһында уҡыуын дауам итһә, бер өлөшө күрше Ергән ауылында татарса уҡып урта белем ала.

== Урамдары ==
* {{lang-ba|}} Дуҫлыҡ (тыҡрығы) — {{lang-ru|}} Дружбы (переулок)
* {{lang-ba|}} Ҡарамышев (урамы) — {{lang-ru|}} Карамышева (улица)
* {{lang-ba|}} Салават Юлаев (урамы) — {{lang-ru|}} Салавата Юлаева (улица)
* {{lang-ba|}} Мәктәп (тыҡрығы) — {{lang-ru|}} Школьный (переулок)<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/035/000012.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Ҡарамышев Лотфулла Ғибәҙулла улы]] (22.10.1917—27.03.1985), [[СССР|совет]] партия, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1945 йылдағы совет‑япон һуғышында ҡатнашыусы. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1957).

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Сығанаҡтар ==

== Әҙәбиәт ==
# Әсфәндийәров Ә.З. Башҡорт АССР-ы ауылдары тарихы.Өфө «Китап» нәшриәте −1990 й.
# Мәләүез ере: Кисә,бөгөн, иртәгә.Өфө «Китап» нәшриәте — 2000 й.

{{Мәләүез районы ауылдары}}

[[Категория:Мәләүез районы ауылдары]]
Йомаҡ () — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 176 кеше.
Почта индексы — 453875, ОКАТО коды — 80241830009.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь1761007656,843,2

Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (94 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәләүез): 25 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Ергән): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Салауат): 8 км

 Тарихы 
Йомаҡ ауылын 1786 йылғы Өфө наместниклығы картаһында табырға мөмкин. V ревизия үткәрелгән мәлдә был ауылда 24 йортта 145 кеше теркәлгән булған, 55 йыл үткәндән һуң, йорттар һаны үҙгәрмәһә лә халыҡ һаны 40-ҡа артҡан. Ошо ауылға нигеҙ һалыусы Йомаҡтын улы 1755 йылғы Исхаҡ Йомаҡов улы Кәлимулла менән йәшәүе тарихи сығанаҡтарҙа теркәлгән. 

1842 йылда ауыл халҡында 210 йылҡы, 155 һыйыр малы булған, шулай уҡ 25 һарыҡ һәм 42 умарта  теркәлгән. Йомаҡтан Иҙел ағышы буйынса аҙ ғына түбәнерәк уң яҡ ярҙа Йомаҡай ауылы булған. Унда XVIII быуат һуңында 20 йорт булып 122 кеше йәшәһә, XIX быуат урталарында 26 йортта 245 кеше теркәлгән.

Ауылға нигеҙ һалыусы Йомаҡай Бейембәтов, уның улдары Байназар Йомаҡаев(1751—1829), Мырҙаш Йомаҡаев(1791—1849) йорт старшиналары булғандар. Байназарҙың улдары Гәҙелша, Заһиҙулла, Әхмәт, Мырҙаштың улы Абдулвәли ҙә Йомаҡта төпләнгәндәр.

1920 йылда үткәрелгән иҫәп алыуҙарҙа был ике ауыл бергә Йомаҡ-Йомаҡай тип күрһәтелгән, 66 йортта 297 кеше йәшәгәнАсфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. - Уфа, Китап, 2009. - 744 с., страница 64 .

XX быуат аҙағынаса ауылда тулы булмаған урта мәктәп эшләй, һуңыраҡ ул башланғыс мәктәп булып ҡала. Уҡытыу башҡорт телендә алып барыла. Был мәктәпте тамамлаған балаларҙың бер өлөшө Салауат ҡалаһында уҡыуын дауам итһә, бер өлөшө күрше Ергән ауылында татарса уҡып урта белем ала.

 Урамдары 
  Дуҫлыҡ (тыҡрығы) —  Дружбы (переулок)
  Ҡарамышев (урамы) —  Карамышева (улица)
  Салават Юлаев (урамы) —  Салавата Юлаева (улица)
  Мәктәп (тыҡрығы) —  Школьный (переулок)Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Билдәле шәхестәр 
 Ҡарамышев Лотфулла Ғибәҙулла улы (22.10.1917—27.03.1985), совет партия, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1945 йылдағы совет‑япон һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1957).

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 

 Әҙәбиәт 
 Әсфәндийәров Ә.З. Башҡорт АССР-ы ауылдары тарихы.Өфө «Китап» нәшриәте −1990 й.
 Мәләүез ере: Кисә,бөгөн, иртәгә.Өфө «Китап» нәшриәте — 2000 й.

Категория:Мәләүез районы ауылдары