Ырымбур дәүләт университеты
{{Карточка университета
 |название             = Ырымбур Дәүләт Университеты
 |сокращение           =
 |эмблема              = [[Файл:Orenburg State University logo main version.jpg|50px|center]]
 |изображение          = [[Файл:Orenburg State University.jpg|thumb|300px|center|Еңеү проспектта ЫДУ-ның <br />17 ҡатлы фәнни китапханаһы (2007) <ref>[http://mir.travel/sights/84303 Библиотека Оренбургского университета:Современная высотка, доминирующая в панораме города]</ref>]]
 |оригинал             = Оренбургский государственный университет
 |междуназвание        = Orenburg State University
 |прежнее              = '''В. В. Куйбышев исемендәге Куйбышев политехник институты филиалы''' (14.09.1955-1971) <br /> '''Ырымбур политехник институты''' (1971-1994) <br /> '''Ырымбур дәүләт техник университеты''' (25.10.1994-25.01.1996) 
|основан              = [[1955]]
 |закрыт               = 
 |реорганизован        = 
 |год реорганизации    = 1996
 |тип                  = классик университет, Федераль дәүләт юғары һөнәри белем биреү учреждениеһы (2012 йылдан)
 |ректор               = Жанна Ермакова
 |научный руководитель = 
 |студенты             = 10000
 |иностранные студенты = 1000
 |специалитет          = 4000
 |бакалавриат          = 5000
 |магистратура         = 1000 тиклем
 |аспирантура          = 200 тиклем
 |докторантура         = 50 тиклем
 |доктора              = 400
 |профессоры           = 
 |преподаватели        = 
 |расположение         = [[Ырымбур]], [[Аҡбулаҡ районы | Аҡбулаҡ]], [[Өфө]], [[Күмертау]], [[Боғорослан (ҡала, Ырымбур өлкәһе)|Боғорослан]], [[Быҙаулыҡ]], [[Орск]] 
 |кампус               = 
 |адрес                = [[Рәсәй]], 460018, [[Ырымбур]], <br />Еңеү проспекты, 13
 |сайт                 = http://огу.рф/
http://гоу-огу.рф/
http://osu.ru/
 |награды              = 
 |Координаты = {{coord|51.777665|N|55.107851|E|type:edu_region:RU|scale=5000|display=title,inline}}
 |edu_region          =  
}}

'''Ырымбур дәүләт университеты''' (тулы исеме '' «Ырымбур дәүләт университеты» юғары професииональ белем биреү буйынса бюджет ҡарамағындағы федераль дәүләт белем биреү учреждениеһы '' — [[Ырымбур]]ҙың классик университеты. [[Ырымбур өлкәһе]]нең алдынғы уҡыу йорто. Рәсәй классик университеттары<ref>[http://www.acur.msu.ru/members_list.php Адреса университетов-участников Ассоциации классических университетов России.]</ref> һәм классик университеттарҙың уҡытыу-методик берләшмәһе .<ref>[http://www.umo.msu.ru/index.php?file_name=STATIC/map2.php Университеты, входящие в УМО по классическому университетскому образованию.]</ref> ағзаһы.

== Тарих ==

1971 йылдың 1 ғинуарында Куйбышев политехник институтының (хәҙерге Һамар дәүләт техник университеты) Ырымбур филиалы '''Ырымбур политехник институты''' тип үҙгәртелә. Беренсе ректоры итеп Александр Адольфович Бурба тәғәйенләнә.

[[25 октябрь]] [[1994]] й. — Ырымбур политехник институты '''Ырымбур дәүләт техник университеты''' тип үҙгәртелә.

[[25 ғинуар]] [[1996]] й. — Ырымбур дәүләт техник университеты '''Ырымбур дәүләт университеты''' тип үҙгәртел.

2015 йылда университетҡа 1991 йылдан эшләғән [[Ырымбур дәүләт менеджмент институты]] ҡушыла (реорганизация процессы башланды)<ref>[http://xn--80abucjiibhv9a.xn--p1ai/%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8B/5121 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602042137/http://xn--80abucjiibhv9a.xn--p1ai/%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8B/5121 |date=2017-06-02 }}</ref>.

Университетты [[Ырымбур өлкәһе Губернаторы|Ырымбур өлкәһе губернаторҙары]] Елагин Владимир Васильевич һәм Берг Юрий Александрович, Станкин — Мәскәү Дәүләт Технологик Университеты Ректоры, Григорьев Сергей Николаевич һ.б. күренекле кешеләр тамамланы.

Университет өлкәлә генә түгел, ә күрше төбәктәрҙә филиал селтәрен үҫтерә. Шул иҫәптә [[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһында]] ([[Күмертау]]ҙа һәм [[Өфө]]лә) филиалдары бар.

[[Файл: ogu2013.jpg|400px|thumb|center| Ырымбур дәүләт университетының китапханаһы]]

== Факультеттар ==

# Архитектура-[[Төҙөлөш]] факультеты
# Аэрокосмос институты
# [[Геология]] һәм география факультеты
# Математика факультеты
# Транспорт факультеты
# Киске һәм ситтән тороп уҡыу факультеты
# Гуманитар һәм социаль фәндәр факультеты
# Алыҫ мәғариф технологиялар факультеты
# Журналистика факультеты
# Информацион технологиялар факультеты
# Ижтимағи һөнәрҙәр факультеты
# Ҡулланма биотехнология һәм инженерия факультеты
# [[Дәүләт]] һәм муниципаль хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһы үҫстереү факультеты
# Уҡытыусылар квалификацияһы үҫстереү факультеты
# Филология факультеты
# Иҡтисад һәм идара итеү факультеты
# Физика факультеты
# Финанстар һәм иҡтисад факультеты
# [[Химия]] һәм [[биология]] факультеты
# Электроэнергетика факультеты
# Юридик факультеты

== ОДУ-та уҡытҡан [[юғары белем]]ден йүнәлештәре ==
Ырымбур университеты 23 йүнәлеш буйынса уҡыта (РФ Мәғариф һәм фән министрлығының 17.02.2011-тан 201 һанлы бойроғо буйынса дөйөм 28 йүнәлеш бар).
# 010000 Физик-математика фәндәр
# 020000 Тәбиғи фәндәр
# 030000 Гуманитар фәндәр
# 040000 Социаль фәндәр
# 050000 Мәғариф һәм педагогика
# 080000 Иҡтисад һәм идара итеү
# 090000 Информацион имәнлек
# 100000 Хеҙмәтләндереү тармағы
# 110000 Ауыл һәм балыҡ хужалығы
# 120000 Геодезия һәм ер ҡоролошо
# 130000 Геология, ҡиммәтле ҡаҙылмалар әҙләү һәм етештереү
# 140000 Энергетика, энергетика машиналар төҙөү һәм электротехника
# 150000 Металлургия, машиналар төҙөү һәм материалдар етештереү
# 160000 Авиация һәм ракет-космос техникаһы
# 190000 Транспорт әмәлдәр
# 200000 Приборҙар төҙөү һәм оптотехника
# 210000 Электр техника, радиотехника һәм элемтә
# 220000 Автоматика һәм идара итеү
# 230000 Информатика һәм иҫәпләү техникаһы
# 240000 Химия һәм биотехнологиялар
# 260000 Аҙыҡ-түлек һәм ҡулланыу тауарҙар технологияһы
# 270000 [[Архитектура һәм төҙөлөш]]
# 280000 Тормош имәнлеғе, тәбиғәт ҡоролошо һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау

== ОДУ-та уҡытылмаған [[юғары белем]]ден йүнәлештәре ==
# 060000 Һаулыҡ һаҡлау
# 070000 Мәҙәниәт һәм сәнғәт
# 170000 Ҡорал һәм ҡорал системалар
# 180000 Диңгеҙ техникаһы
# 250000 Урман ресурстар етештереү һәм эшкәртеү

== Филиалдар ==
# [[Орск]]
# [[Быҙаулыҡ]]
# [[Боғорослан (ҡала, Ырымбур өлкәһе)|Боғорослан]]
# [[Күмертау]]

== Ректорҙар ==
# Бурба Александр Адольфович (1971—1983)
# Әбдрәшитов Рамзес Тәлғәт улы (1983—1987)
# Козаченко Анатолий Борисович (1987—1989)
# Бондаренко Виктор Анатольевич (1989—2006)
# Ковалевский Владимир Петрович (2006—2015)
# Ермакова Жанна Анатольевна (2015 йылдан)

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/ukazateli/2-statya/16920-orenburgskij-gosudarstvennyj-universitet|автор=Анищенко В. А., Габидуллин И. Ф.}}{{ref-ru}}

[[Категория:Ырымбур өлкәһенең юғары уҡыу йорттары]]
[[Категория:Ырымбурҙа мәғариф]]
Ырымбур дәүләт университеты (тулы исеме  «Ырымбур дәүләт университеты» юғары професииональ белем биреү буйынса бюджет ҡарамағындағы федераль дәүләт белем биреү учреждениеһы  — Ырымбурҙың классик университеты. Ырымбур өлкәһенең алдынғы уҡыу йорто. Рәсәй классик университеттарыАдреса университетов-участников Ассоциации классических университетов России. һәм классик университеттарҙың уҡытыу-методик берләшмәһе .Университеты, входящие в УМО по классическому университетскому образованию. ағзаһы.

 Тарих 

1971 йылдың 1 ғинуарында Куйбышев политехник институтының (хәҙерге Һамар дәүләт техник университеты) Ырымбур филиалы Ырымбур политехник институты тип үҙгәртелә. Беренсе ректоры итеп Александр Адольфович Бурба тәғәйенләнә.

25 октябрь 1994 й. — Ырымбур политехник институты Ырымбур дәүләт техник университеты тип үҙгәртелә.

25 ғинуар 1996 й. — Ырымбур дәүләт техник университеты Ырымбур дәүләт университеты тип үҙгәртел.

2015 йылда университетҡа 1991 йылдан эшләғән Ырымбур дәүләт менеджмент институты ҡушыла (реорганизация процессы башланды) .

Университетты Ырымбур өлкәһе губернаторҙары Елагин Владимир Васильевич һәм Берг Юрий Александрович, Станкин — Мәскәү Дәүләт Технологик Университеты Ректоры, Григорьев Сергей Николаевич һ.б. күренекле кешеләр тамамланы.

Университет өлкәлә генә түгел, ә күрше төбәктәрҙә филиал селтәрен үҫтерә. Шул иҫәптә Башҡортостан Республикаһында (Күмертауҙа һәм Өфөлә) филиалдары бар.

400px|thumb|center| Ырымбур дәүләт университетының китапханаһы

 Факультеттар 

 Архитектура-Төҙөлөш факультеты
 Аэрокосмос институты
 Геология һәм география факультеты
 Математика факультеты
 Транспорт факультеты
 Киске һәм ситтән тороп уҡыу факультеты
 Гуманитар һәм социаль фәндәр факультеты
 Алыҫ мәғариф технологиялар факультеты
 Журналистика факультеты
 Информацион технологиялар факультеты
 Ижтимағи һөнәрҙәр факультеты
 Ҡулланма биотехнология һәм инженерия факультеты
 Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһы үҫстереү факультеты
 Уҡытыусылар квалификацияһы үҫстереү факультеты
 Филология факультеты
 Иҡтисад һәм идара итеү факультеты
 Физика факультеты
 Финанстар һәм иҡтисад факультеты
 Химия һәм биология факультеты
 Электроэнергетика факультеты
 Юридик факультеты

 ОДУ-та уҡытҡан юғары белемден йүнәлештәре 
Ырымбур университеты 23 йүнәлеш буйынса уҡыта (РФ Мәғариф һәм фән министрлығының 17.02.2011-тан 201 һанлы бойроғо буйынса дөйөм 28 йүнәлеш бар).
 010000 Физик-математика фәндәр
 020000 Тәбиғи фәндәр
 030000 Гуманитар фәндәр
 040000 Социаль фәндәр
 050000 Мәғариф һәм педагогика
 080000 Иҡтисад һәм идара итеү
 090000 Информацион имәнлек
 100000 Хеҙмәтләндереү тармағы
 110000 Ауыл һәм балыҡ хужалығы
 120000 Геодезия һәм ер ҡоролошо
 130000 Геология, ҡиммәтле ҡаҙылмалар әҙләү һәм етештереү
 140000 Энергетика, энергетика машиналар төҙөү һәм электротехника
 150000 Металлургия, машиналар төҙөү һәм материалдар етештереү
 160000 Авиация һәм ракет-космос техникаһы
 190000 Транспорт әмәлдәр
 200000 Приборҙар төҙөү һәм оптотехника
 210000 Электр техника, радиотехника һәм элемтә
 220000 Автоматика һәм идара итеү
 230000 Информатика һәм иҫәпләү техникаһы
 240000 Химия һәм биотехнологиялар
 260000 Аҙыҡ-түлек һәм ҡулланыу тауарҙар технологияһы
 270000 Архитектура һәм төҙөлөш
 280000 Тормош имәнлеғе, тәбиғәт ҡоролошо һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау

 ОДУ-та уҡытылмаған юғары белемден йүнәлештәре 
 060000 Һаулыҡ һаҡлау
 070000 Мәҙәниәт һәм сәнғәт
 170000 Ҡорал һәм ҡорал системалар
 180000 Диңгеҙ техникаһы
 250000 Урман ресурстар етештереү һәм эшкәртеү

 Филиалдар 
 Орск
 Быҙаулыҡ
 Боғорослан
 Күмертау

 Ректорҙар 
 Бурба Александр Адольфович (1971—1983)
 Әбдрәшитов Рамзес Тәлғәт улы (1983—1987)
 Козаченко Анатолий Борисович (1987—1989)
 Бондаренко Виктор Анатольевич (1989—2006)
 Ковалевский Владимир Петрович (2006—2015)
 Ермакова Жанна Анатольевна (2015 йылдан)

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Ырымбур өлкәһенең юғары уҡыу йорттары
Категория:Ырымбурҙа мәғариф