Ҡормантау
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Ҡормантау
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Курмантау}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 8 |lat_sec = 3
 | lon_deg                  = 56 |lon_min = 23 |lon_sec = 36
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Ғафури районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Бурлы ауыл Советы (Ғафури районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 1738
 | первое упоминание        = 1738
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Курмантау | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Курмантау | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав              = татарҙар — 72 %, башҡорттар — 27 %
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453060
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80221813005
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Ҡормантау''' ({{lang-ru|Курмантау}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ғафури районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 420 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80221813005.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||420||195||225||46,4||53,6
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Красноусольский]]): 37 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Бурлы]]): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 54 км

== Тарихы ==
Ҡормантау — [[Бурлы ауыл Советы (Ғафури районы)|Бурлы ауыл Советы]] биләмәһендәге ауыл. Район үҙәгенән төньяҡ‑көнбайышҡа 37 саҡрым, [[Аҡкүл (станция)|Аҡкүл]] тимер юл станцияһынан төньяҡ‑көнсығышта 54 саҡрым алыҫлыҡта ята. Ағиҙел йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға 1738 йылда керҙәшлек килешеүе буйынсаса [[Нуғай даруғаһы]] [[Кесе Табын]] улусы башҡорттарының [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә мишәрҙәр нигеҙ һала. [[1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышы]]нда 28 кеше ҡатнаша. Һуңынан бында [[типтәрҙәр]] һәм яһаҡлы татарҙар килеп ултыра. 1795 йылда 100 кеше , 1865 йылда 88 йортта — 456 кеше йәшәгән. Ауыл кешеләре малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, мәҙрәсә, 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220424142104/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 |date=2022-04-24 }}</ref>. Халҡы: 1906 йылда — 867 кеше; 1920 йылда — 1074 кеше; 1939 йылда — 867 кеше; 1959 йылда — 837 кеше; 1989 йылда — 494 кеше; 2002 йылда — 489 кеше; 2010 йылда — 420 кеше. Татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Урта дөйөм белем биреү мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/85949/ Башҡорт энциклопедияһы. Ҡормантау ауылы]</ref><ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220424142104/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 |date=2022-04-24 }}{{V|03|05|2022}}</ref>.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/019/000057.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡормантау ауылы ]</ref>
{{колонки|2}}
Ағиҙел урамы ({{lang-ru|Агидель (улица)}})

Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru|Дружбы (улица)}})

Ҡышлау урамы ({{lang-ru|Кышлау (улица)}})

Партизан урамы ({{lang-ru|Партизанская (улица)}})

Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная (улица)}})

Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная (улица)}})
{{конец|колонки}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Халиҡов Ғабдулхак Әбйәлил улы]] (9.02.1931—30.09.2007), [[фән|ғалим]]-[[Инженерлыҡ эше|инженер-механик]]. 1973 йылдан (өҙөклөк менән) [[Башҡорт дәүләт университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1983 йылға тиклем теоретик механика һәм гидродинамика, 1991—1998 йылдарҙа физик гидродинамика кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1992—1993 йылдарҙа физика факультеты деканы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы, [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы]]ның мөхбир ағзаһы (1991), техник фәндәр докторы (1971), профессор (1972). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1979).

== Археологик ҡомартҡылары ==
* [[Касьянов ҡаласығы]]
* [[Ҡормантау торағы]]

== Видеояҙмалар ==
* {{YouTube|evdglswv2og|logo=1}} Бурлы ауыл Советы

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85949}}{{V|03|05|2022}}
* [http://ufagen.ru/places/gafuriyskiy/kurmantau.html Курмантау на портале «Генеалогия и Архивы»]{{V|03|05|2022}}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220424142104/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/163 |date=2022-04-24 }}{{V|03|05|2022}}

{{Ғафури районы ауылдары}}

[[Категория:Ғафури районы ауылдары]]
Ҡормантау () — Башҡортостан Республикаһының Ғафури районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 420 кеше булған.
ОКАТО коды — 80221813005.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь42019522546,453,6

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Красноусольский): 37 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Бурлы): 6 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 54 км

 Тарихы 
Ҡормантау — Бурлы ауыл Советы биләмәһендәге ауыл. Район үҙәгенән төньяҡ‑көнбайышҡа 37 саҡрым, Аҡкүл тимер юл станцияһынан төньяҡ‑көнсығышта 54 саҡрым алыҫлыҡта ята. Ағиҙел йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға 1738 йылда керҙәшлек килешеүе буйынсаса Нуғай даруғаһы Кесе Табын улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә мишәрҙәр нигеҙ һала. 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында 28 кеше ҡатнаша. Һуңынан бында типтәрҙәр һәм яһаҡлы татарҙар килеп ултыра. 1795 йылда 100 кеше , 1865 йылда 88 йортта — 456 кеше йәшәгән. Ауыл кешеләре малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгән. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, мәҙрәсә, 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгәнА. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б. . Халҡы: 1906 йылда — 867 кеше; 1920 йылда — 1074 кеше; 1939 йылда — 867 кеше; 1959 йылда — 837 кеше; 1989 йылда — 494 кеше; 2002 йылда — 489 кеше; 2010 йылда — 420 кеше. Татарҙар, башҡорттар йәшәй (2002). Урта дөйөм белем биреү мәктәбе, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана барБашҡорт энциклопедияһы. Ҡормантау ауылыА. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б. .

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡормантау ауылы 

Ағиҙел урамы ()

Дуҫлыҡ урамы ()

Ҡышлау урамы ()

Партизан урамы ()

Үҙәк урам ()

Мәктәп урамы ()

 Билдәле шәхестәре 
 Халиҡов Ғабдулхак Әбйәлил улы (9.02.1931—30.09.2007), ғалим-инженер-механик. 1973 йылдан (өҙөклөк менән) Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1983 йылға тиклем теоретик механика һәм гидродинамика, 1991—1998 йылдарҙа физик гидродинамика кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1992—1993 йылдарҙа физика факультеты деканы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1991), техник фәндәр докторы (1971), профессор (1972). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1979).

 Археологик ҡомартҡылары 
 Касьянов ҡаласығы
 Ҡормантау торағы

 Видеояҙмалар 
  Бурлы ауыл Советы

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Курмантау на портале «Генеалогия и Архивы»
 А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 163-сө б. 

Категория:Ғафури районы ауылдары