Муллаҡай (Архангел районы)
{{Ук}}
'''Муллаҡай''' ({{lang-ru|Муллакаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Архангел районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 239 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453032, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80203813007.
 

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәттәре буйынса [[башҡорттар]] 98 % тәшкил итә.
1906 йылда — 283 кеше; 1920—470; 1939—712; 1959—381; 1989—235; 2002—228; 2010—201 кеше йәшәгән<ref>[http://bashenc.online/ru/articles/89210/ Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан»]</ref>.

{| class='standard' style='text-align: center;'
| colspan=6 | '''Дөйөм халыҡ һаны'''<ref name='белешмә китабы' />
|--- class='bright'
| colspan=2 | Халыҡ һаны || colspan=2 | 2002—2009 халыҡ үҙгәреше
|--- class='shadow'
| 2002 || 2009 || кеше || %
|---
| 228 || 239 || +11 || +4,82
|}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Архангел (Архангель районы)|Архангел]]): 9 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Максим Горький (Архангел районы)|Максим Горький]]): 17 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 15 км

== Тарихы ==
Муллаҡай (Йәрембәт) [[XVIII быуат]] аҙағында [[Бәйес|Бәйестән]] ике тапҡырға ҙурыраҡ була. [[1859 йыл]]да 40 йортта 206 кеше йәшәгән. Быуат аҙағында 260 кеше йәшәгән 56 йорт була. Ауылда 1920 йылда 85 йорт 470 кеше йәшәгән.

Мәсет янында башланғыс дини мәктәп эшләй. 1816 йылдың VIII ревизияһында Муллаҡайҙың улдары һәм ейәндәренең исемдәре күрһәтелгән. Өлкән улы Әбделйәлил Муллаҡаев 1750—1814 йылдарҙа йәшәй, уның балалары Хәмзә, хорунжий Ноғоман, Молҡаман, Сөләймән, Ғәлиулла, Сәғиҙулла, Юлбарыҫ. Ир менән ҡатын араһындағы ҙур йәш айырмаһы иғтибарға алына. Мәҫәлән, 26 йәшлек Молкамандың ҡатыны иренән 17 йәшкә өлкәнерәк булған. Был мәрхүмдең ҡустыһы уның тол ҡатынына — еңгәһенә өйләнгәндә левират никах барлығын иҫбатлай. Муллаҡайҙың икенсе улы Әбдин 1751—1815 йылдарҙа йәшәгән. 1766 йылғы Хәлит Муллаҡаев улдары Әлмөхәмәт һәм Йәрмөхәмәт менән йәшәгән.

Муллаҡайҙар — малсылар. 1839 йылда 156 кеше йәшәгән 33 йортҡа 97 ат, 54 һыйыр, 60 һарыҡ, 38 кәзә тура килгән. [[Игенселек]] башланғыс хәлдә була. 1843 йылда 72 бот ужым һәм 128 бот яҙғы иген сәселә. [[Солоҡсолоҡ]] (15 солоҡ), ылаусылыҡ (Архангел заводына мәғдән ташыйҙар) менән дә шөғөлләнәләр<ref>{{ИСДБ|страница=117}}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Сәйфуллин урамы ({{lang-ru|Сайфуллина (улица)}})
* Салауат Юлаев урамы ({{lang-ru|Салавата Юлаева (улица)}})
* Сөләймәнов (урамы ({{lang-ru|Сулейманова (улица)}})
* Шайморатов (урамы ({{lang-ru|Шаймуратова (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/003/000071.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 30 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Дәүләтҡолов Әхмәт Хажмөхәмәт улы|Әхмәт Дәүләтҡолов]] (17.07.1944) — профессор, философия фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (2004), Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2012), Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (2014).
* [[Риф Сәйфуллин]] (4.10.1949) — [[башҡорт]] театр актёры, [[Башҡорт АССР-ы]]ның халыҡ артисы (1988).
* [[Юлбарисов Эрнст Мирсаяф улы]] (22.01.1939), ғалим-геолог, дәүләт һәм нефть сәнәғәте эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1992—1998 йылдарҙа [[Башҡортостан Республикаһы]]ның Геология һәм ер аҫтын файҙаланыу буйынса дәүләт комитеты рәйесенең 1-се урынбаҫары. Геология-минералогия фәндәре кандидаты (1976), техник фәндәр докторы (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (1995), [[Рәсәй Федерацияһы]]ның почётлы нефтсеһе (1997), Рәсәй Федерацияһының почётлы ер аҫтын тикшереүсеһе (2009), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1987).
* Эльвера Ғәле ҡыҙы Сәйфуллина — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре<ref>https://nsportal.ru/user/395136/page/bashkortostanga-100-yyl</ref>

== Ауыл ваҡытлы матбуғатта ==
* Айсар Үҙәнбаев. Муллаҡай еренең муллығына кинәнеп… [[Башҡортостан (гәзит)|«Башҡортостан» гәзите]], 2014, 19 август<ref>[http://bashgazet.ru/obshestvo/14481-mullaay-erene-mullyyna-kinnep.html  «Башҡортостан» гәзите, 19 август 2014 йыл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309182519/http://bashgazet.ru/obshestvo/14481-mullaay-erene-mullyyna-kinnep.html |date=2016-03-09 }}</ref>.

== Сығанаҡтар ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Архангел районы ауылдары}}

[[Категория:Архангел районы ауылдары]]
Муллаҡай () — Башҡортостандың Архангел районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 239 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453032, ОКАТО коды — 80203813007.
 

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәттәре буйынса башҡорттар 98 % тәшкил итә.
1906 йылда — 283 кеше; 1920—470; 1939—712; 1959—381; 1989—235; 2002—228; 2010—201 кеше йәшәгәнРегиональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан».

 Дөйөм халыҡ һаны Халыҡ һаны  2002—2009 халыҡ үҙгәреше 2002  2009  кеше  % 228  239  +11  +4,82

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Архангел): 9 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Максим Горький): 17 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Приуралье): 15 км

 Тарихы 
Муллаҡай (Йәрембәт) XVIII быуат аҙағында Бәйестән ике тапҡырға ҙурыраҡ була. 1859 йылда 40 йортта 206 кеше йәшәгән. Быуат аҙағында 260 кеше йәшәгән 56 йорт була. Ауылда 1920 йылда 85 йорт 470 кеше йәшәгән.

Мәсет янында башланғыс дини мәктәп эшләй. 1816 йылдың VIII ревизияһында Муллаҡайҙың улдары һәм ейәндәренең исемдәре күрһәтелгән. Өлкән улы Әбделйәлил Муллаҡаев 1750—1814 йылдарҙа йәшәй, уның балалары Хәмзә, хорунжий Ноғоман, Молҡаман, Сөләймән, Ғәлиулла, Сәғиҙулла, Юлбарыҫ. Ир менән ҡатын араһындағы ҙур йәш айырмаһы иғтибарға алына. Мәҫәлән, 26 йәшлек Молкамандың ҡатыны иренән 17 йәшкә өлкәнерәк булған. Был мәрхүмдең ҡустыһы уның тол ҡатынына — еңгәһенә өйләнгәндә левират никах барлығын иҫбатлай. Муллаҡайҙың икенсе улы Әбдин 1751—1815 йылдарҙа йәшәгән. 1766 йылғы Хәлит Муллаҡаев улдары Әлмөхәмәт һәм Йәрмөхәмәт менән йәшәгән.

Муллаҡайҙар — малсылар. 1839 йылда 156 кеше йәшәгән 33 йортҡа 97 ат, 54 һыйыр, 60 һарыҡ, 38 кәзә тура килгән. Игенселек башланғыс хәлдә була. 1843 йылда 72 бот ужым һәм 128 бот яҙғы иген сәселә. Солоҡсолоҡ (15 солоҡ), ылаусылыҡ (Архангел заводына мәғдән ташыйҙар) менән дә шөғөлләнәләр.

 Урамдары 

 Сәйфуллин урамы ()
 Салауат Юлаев урамы ()
 Сөләймәнов (урамы ()
 Шайморатов (урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 30 по Республике Башкортостан

 Билдәле шәхестәре 
 Әхмәт Дәүләтҡолов (17.07.1944) — профессор, философия фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (2004), Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2012), Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (2014).
 Риф Сәйфуллин (4.10.1949) — башҡорт театр актёры, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1988).
 Юлбарисов Эрнст Мирсаяф улы (22.01.1939), ғалим-геолог, дәүләт һәм нефть сәнәғәте эшмәкәре, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1992—1998 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Геология һәм ер аҫтын файҙаланыу буйынса дәүләт комитеты рәйесенең 1-се урынбаҫары. Геология-минералогия фәндәре кандидаты (1976), техник фәндәр докторы (1995). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе (1995), Рәсәй Федерацияһының почётлы нефтсеһе (1997), Рәсәй Федерацияһының почётлы ер аҫтын тикшереүсеһе (2009), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1987).
 Эльвера Ғәле ҡыҙы Сәйфуллина — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәреhttps://nsportal.ru/user/395136/page/bashkortostanga-100-yyl

 Ауыл ваҡытлы матбуғатта 
 Айсар Үҙәнбаев. Муллаҡай еренең муллығына кинәнеп… «Башҡортостан» гәзите, 2014, 19 август «Башҡортостан» гәзите, 19 август 2014 йыл .

 Сығанаҡтар 

Категория:Архангел районы ауылдары