Шәһәҙәт
'''Шәһәҙәт''' (ғәр. شهادة, {{lang-tr|Şehadet}} — таныҡлыҡ, шаһитлыҡ) — [[Ислам]]дың биш шартының беренсеһе.
{{Ислам}}

== Мәғәнәһе ==
[[File:Green Shahada.png|thumb|слева| Шәһәҙәт шамаилы]]
Шәһәҙәт һүҙенең тамырында [[ғәрәп теле]]нән [[башҡорт теле]]нә лә килеп ингән "[[шаһит]]" һүҙе ята. Башҡорт телендә шаһит  һүҙенең бер мәғәнәһе - нимәнелер рәсми рәүештә дөрөҫләү өсөн эш-ваҡиғала ҡатнашҡан кеше. Ошо һүҙҙән "Шаһитлыҡ" тигән төшөнсә лә барлыҡҡа килгән <ref>Башҡорт теленең һүҙлеге. 2-се том. - Мәскәү, 1993. - 654-се бит</ref>

[[Аллаһ]]ы Тәғәләнән башҡа [[илаһ]] юҡ икәненә һәм [[Мөхәммәт (Пәйғәмбәр)|Мөхәммәт Пәйғәмбәр]] уның илсеһе икәнлеген таныуҙы, шаһитлыҡ итеүҙе итеүҙе белдерә.
Мәғәнәһе: „Аллаһтан башҡа һис бер илаһ юҡ. Хәҙрәти Мөхәммәт Уның ҡоло һәм Илсеһе икәнлегенә таныҡлыҡ бирәм“.

== Әйтелеше ==
[[Файл:Shahadah.ogg|thumb|245px|Ғәрәп телендә шәһәҙәт]]
Әйтелеше: „'''Әшһәдү әл-ләә иләәһә илләл-лааһү үә әшһәдү әннә Мөхәммәдән ғәбдүһүү үә рәсүлүүлүһ'''“.
Ғәрәпсә:
'''أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله'''

== Мосолманлыҡ билдәһе ==
Шәһәҙәт - [[Ислам]] [[дин]]ендә булыуҙың беренсе һәм иң мөһим баҫҡысы  (''ҡара'' - [[Исламдың биш нигеҙе]]). Ул [[Ислам]]дың ике тәүге инанысын эсенә ала : [[Аллаһ]]ы тәғәләнең берҙән-бер булыуы ([[тәүхид]]) һәм [[Мөхәммәт (Пәйғәмбәр)|Мөхәммәт Пәйғәмбәр]]ҙең Уның Рәсүле, йәғни Илсеһе булыуын раҫлай.

Шәһәҙәт [[мәжүсилек|мәжүсиҙәрҙән]] һәм башҡа диндәрҙән айырылып тороу өсөн [[доға]] һәм [[оран]] булараҡ барлыҡҡа килгән.  Яу барғанда  шәһәҙәт [[оран]] булараҡ ҡулланылған, шул арҡала "[[шәһит]]" төшөнсәһе барлыҡҡа килгән дә инде (изге эш өсөн үҙен ҡорбан ҡылған кеше). Башта шәһәҙәт әйтеп һәләк булғандарҙы ғына [[шәһит]] тип атай торған булғандар{{sfn|Ислам: ЭС|1991|c=296}}. Шәһәҙәтте [[мосолмандар]] бик күп осраҡтарҙа әйтә. Ул [[намаҙ]] доғаларына мотлаҡ инә{{sfn|Гогиберидзе|2009|с=128}}.

Йәғни, башҡорт телендә килеп сығышы бер булһа ла [[шәһит]] һәм [[шаһит]] һүҙҙәре мәғәнәүи яҡтан айырыла

== Хәҙис шәриф ==
<blockquote>"Уттан (тамуҡтан) йөрәгендә арпа орлоғо хәтлем генә булһа ла иманын һаҡлап, Лә иләһә илләллаһ тип әйткән кеше сығыр; һәм уттан сығыр шундай кеше, йөрәгендә бойҙай бөртөгө хәтлем иманын һаҡлап, Лә иләһә иллаллаһ тип әйткән; һәм уттан сығыр шундай кеше, кем йөрәгендә саң бөртөгөндәй генә булһа ла иманын һаҡлап, Лә иләһә иллалаһ, тип әйткән". (<ref>Бохари, 1-се том, 38(44)-се хәҙис, 43-сө бит.</ref></blockquote>

== Шәһәҙәт - дәүләт символдарында  ==
Шәһәҙәтте ҡайһы бер илдәрҙең һәм территорияларҙың байраҡтарында күрергә мөмкин <ref name=firefly>{{cite book|ref=harv|author=Firefly Books|title=Firefly Guide to Flags of the World|url=https://books.google.com/books?id=FsxaAAAAYAAJ|year=2003|publisher=Firefly Books|isbn=978-1-55297-813-9}}</ref>
<gallery>
Файл:Flag of Somaliland.svg| Сомалиленд байрағы
Файл:Flag of Saudi Arabia.svg|Сәғүд Ғәрәбстаны байрағы
Файл:Flag of Taliban.svg|Афғанстан Ислам Әмирлеге  байрағы
Файл:Flag of Afghanistan.svg|Афғанстан Ислам Республикаһы  байрағы
</gallery>

== Әҙәбиәт ==
*Башҡорт теленең һүҙлеге. 2-се том. - Мәскәү, 1993.
*Ситдиҡова Г. Йәннәт баҡсаһы. - Өфө, 2014. - 232 бит

== Иҫкәрмәләр ==
{{Примечания}}

== Аудио-видео ==
* {{YouTube|K9q1AvDrAJI|logo=1}}Шәһәҙәтте дөрөҫ әйтеү

{{Намаҙ}}
{{Дин}}
[[Категория:Ислам терминдары]]
[[Категория:Исламдың биш нигеҙе]]
[[Категория:Дингә күсеү]]
Шәһәҙәт (ғәр. شهادة,  — таныҡлыҡ, шаһитлыҡ) — Исламдың биш шартының беренсеһе.

 Мәғәнәһе 
thumb|слева| Шәһәҙәт шамаилы
Шәһәҙәт һүҙенең тамырында ғәрәп теленән башҡорт теленә лә килеп ингән "шаһит" һүҙе ята. Башҡорт телендә шаһит  һүҙенең бер мәғәнәһе - нимәнелер рәсми рәүештә дөрөҫләү өсөн эш-ваҡиғала ҡатнашҡан кеше. Ошо һүҙҙән "Шаһитлыҡ" тигән төшөнсә лә барлыҡҡа килгән Башҡорт теленең һүҙлеге. 2-се том. - Мәскәү, 1993. - 654-се бит

Аллаһы Тәғәләнән башҡа илаһ юҡ икәненә һәм Мөхәммәт Пәйғәмбәр уның илсеһе икәнлеген таныуҙы, шаһитлыҡ итеүҙе итеүҙе белдерә.
Мәғәнәһе: „Аллаһтан башҡа һис бер илаһ юҡ. Хәҙрәти Мөхәммәт Уның ҡоло һәм Илсеһе икәнлегенә таныҡлыҡ бирәм“.

 Әйтелеше 
thumb|245px|Ғәрәп телендә шәһәҙәт
Әйтелеше: „Әшһәдү әл-ләә иләәһә илләл-лааһү үә әшһәдү әннә Мөхәммәдән ғәбдүһүү үә рәсүлүүлүһ“.
Ғәрәпсә:
أشهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله

 Мосолманлыҡ билдәһе 
Шәһәҙәт - Ислам динендә булыуҙың беренсе һәм иң мөһим баҫҡысы  (ҡара - Исламдың биш нигеҙе). Ул Исламдың ике тәүге инанысын эсенә ала : Аллаһы тәғәләнең берҙән-бер булыуы (тәүхид) һәм Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Уның Рәсүле, йәғни Илсеһе булыуын раҫлай.

Шәһәҙәт мәжүсиҙәрҙән һәм башҡа диндәрҙән айырылып тороу өсөн доға һәм оран булараҡ барлыҡҡа килгән.  Яу барғанда  шәһәҙәт оран булараҡ ҡулланылған, шул арҡала "шәһит" төшөнсәһе барлыҡҡа килгән дә инде (изге эш өсөн үҙен ҡорбан ҡылған кеше). Башта шәһәҙәт әйтеп һәләк булғандарҙы ғына шәһит тип атай торған булғандар. Шәһәҙәтте мосолмандар бик күп осраҡтарҙа әйтә. Ул намаҙ доғаларына мотлаҡ инә.

Йәғни, башҡорт телендә килеп сығышы бер булһа ла шәһит һәм шаһит һүҙҙәре мәғәнәүи яҡтан айырыла

 Хәҙис шәриф 
"Уттан (тамуҡтан) йөрәгендә арпа орлоғо хәтлем генә булһа ла иманын һаҡлап, Лә иләһә илләллаһ тип әйткән кеше сығыр; һәм уттан сығыр шундай кеше, йөрәгендә бойҙай бөртөгө хәтлем иманын һаҡлап, Лә иләһә иллаллаһ тип әйткән; һәм уттан сығыр шундай кеше, кем йөрәгендә саң бөртөгөндәй генә булһа ла иманын һаҡлап, Лә иләһә иллалаһ, тип әйткән". (Бохари, 1-се том, 38(44)-се хәҙис, 43-сө бит.

 Шәһәҙәт - дәүләт символдарында  
Шәһәҙәтте ҡайһы бер илдәрҙең һәм территорияларҙың байраҡтарында күрергә мөмкин 

 Әҙәбиәт 
Башҡорт теленең һүҙлеге. 2-се том. - Мәскәү, 1993.
Ситдиҡова Г. Йәннәт баҡсаһы. - Өфө, 2014. - 232 бит

 Иҫкәрмәләр 

 Аудио-видео 
 Шәһәҙәтте дөрөҫ әйтеү

Категория:Ислам терминдары
Категория:Исламдың биш нигеҙе
Категория:Дингә күсеү