4 март
{{Ук}}
'''4 март''' — [[григориан стиле]] буйынса йылдың 63-сө ([[кәбисә йыл]]ында 64-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 302 көн ҡала.
{{Ай календары|date={{CURRENTYEAR}}-03-01}}
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} || 
== {{Байрамдар}} һәм иҫтәлекле даталар == 
;[[Рәсем:Sciences de la terre.svg|25px]] Халыҡ-ара 
=== Рәсми булмаған ===
* {{Ер}} [[Ер]]: Күҙлеклеләр көнө.
** Бөтә донъя [[математика]] көнө.
;[[Рәсем:Crystal locale.png|27px]] Милли 
* {{Флагификация|Бөйөк Британия}}: [[Китап]] көнө.
;[[Файл:Social_sciences.svg|25px]] Һөнәри
* {{Ер}} [[Ер]]: [[Инженерлыҡ эше|Инженерҙар]] көнө.
* {{Флагификация|Белоруссия}}: Милиция көнө.
}}</onlyinclude> 
== {{Ваҡиғалар}} ==
* 1152 йыл: [[Фридрих I Барбаросса]] Германия короле була.
* 1681 йыл: Англия короле Карл II Уильям Пенға һуңыраҡ [[Пенсильвания]] штаты буласаҡ [[Төньяҡ Америка]]лағы биләмәне бирә. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[1726]]: [[Санкт-Петербург|Петербургта]] Фәндәр Академияһы ҡарамағында [[Рәсәй империяһы]]нда беренсе гимназия асыла.
* [[1733]]: [[Анна Иоанновна]]ның ҡалаларҙа полиция булдырыу хаҡында ҡарары сыға, уның буйынса 23 ҡалала полицмейстер конторалары асыла.
* [[1762]]: Петр III «Барыһы өсөн дә ирекле сауҙа итеү» тураһында ҡарарға ҡул ҡуя.
* [[1789]]: [[АҠШ Конституцияһы]] үҙ көсөнә инә; [[Нью-Йорк]]та АҠШ-тың беренсе конгресы эш башлай.
* [[1791]]: [[Вермонт]] АҠШ-тың 14-се штаты була.
* [[1802]]: [[Ырымбур губернаһы]]ның үҙәге [[Ырымбур]] ҡалаһынан кире [[Өфө]]гә күсерелә.
* [[1803]]: [[Рәсәй империяһы]]нда «Ирекле игенселәр тураһында указ» сыға, уның буйынса ер биләүселәргә крәҫтиәндәрҙе мотлаҡ ер биреп азат итеү хоҡуғы бирелә. 
* [[1818]]: [[Мәскәү]]ҙә Кузьма Минин һәм Дмитрий Пожарскийға бронза һәйкәл ҡуйыла, ул ҡаланың тәүге һәйкәле була. 
* [[1837]]: [[Михаил Лермонтов]] «Шағир үлеме» шиғыры өсөн ҡулға алына.
* [[1837]]: [[Мичиган (күл)|Мичиган]] күле буйындағы Чикаго форты ҡала статусын ала.
* [[1848]]: [[Франция]]ла ирҙәр өсөн дөйөм һайлау хоҡуғы индерелә.
* [[1849]]: [[Австрия]]ның яңы [[конституция]]һы ҡабул ителә.
* [[1857]]: [[Бөйөк Британия]] [[Афғанстан]]дың бойондороҡһоҙлоғон таный.
* [[1870]]: Сормов заводында Рәсәйҙәге тәүге мартен мейесе эшләй башлай.
* [[1872]]: [[АҠШ]]-та «Бостон Глоб» гәзитенең тәүге һаны сыға.
* [[1877]]: АҠШ уйлап табыусыһы Эмиль Берлинер микрофон уйлап таба.
* [[1877]]: Рәсәйҙә ҡатын-ҡыҙ табиптарҙың тәүге сығарылышы була. 
* [[1877]]: [[Ҙур театр]]ҙа [[П. И. Чайковский]]ҙың «Аҡҡош күле» балетының премьераһы була.
* [[1880]]: «Нью-Йорк Дейли График» гәзитендә беренсе фотография репродукцияһы баҫыла.
* [[1882]]: Көнсығыш [[Лондон]]да тәүге Британ электр трамвайҙары ебәрелә.
* [[1905]]: Император Николай II эске эштәр министры А. Булыгинға Дәүләт Думаһын булдырыу тураһында закон проектын әҙерләргә ҡуша.
* [[1918]]: Украина Халыҡ Республикаһының Үҙәк радаһы Украина гражданлығын теркәү хаҡында ҡарар сығара.
* [[1918]]: [[Атлантик океан]]дағы Бермуд өсмөйөшөндә 306 кешелек экипажы менән «Циклоп» хәрби-диңгеҙ карабы хәбәрһеҙ юғала. 
* [[1921]]: [[Абхазия]]ла совет власы урынлаша, Абхаз ССР-ы ойошторола.
* [[1932]]: Башҡортостан милли мәҙәниәт фәнни-тикшеренеү институты (1936 йылдан — [[Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты (РФА Өфө фәнни үҙәге)|Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты]]) ойошторола.
* [[1941]]: Малаяҙ районының исеме башҡорт милли батыры [[Салауат Юлаев]] хөрмәтенә [[Салауат районы]] тип үҙгәртелә.
* [[1952]]: [[Рональд Рейган]] менән Нэнси Девистың туйы.
* [[1955]]: [[Япония]]ның ҙур булмаған һәм бығаса билдәһеҙ «Sony» фирмаһы транзисторлы кеҫә радиоалғыстары сығара башлай. 
* [[1975]]: [[Чарли Чаплин]]ға рыцарь дәрәжәһе бирелә.
* [[1990]]: Биш йылға РСФСР халыҡ депутаттары съезы һайлап ҡуйыла. [[1993 йыл]]дың [[21 сентябрь|21 сентябрендә]] [[Рәсәй Президенты]] [[Борис Ельцин]] указы менән таратыла ([[1993 йыл]]дың [[4 октябрь|4 октябрендә]] ҡорал көсө менән ҡыуып таратыла).
* [[1997]]: «Свободный» космодромынан тәүге яһалма Ер юлдашы «Зея» осорола.
* [[2002]]: Рәсәй Кинематография сәнғәттәре һәм фәндәре милли академияһының ойоштороу йыйылышы үтә, академияның «Алтын бөркөт» («Золотой орёл») премияһы булдырыла.
* [[2006]]: [[Киев]] метрополитенының «Вырлица» станцияһы асыла.
* [[2006]]:  «Класташтар» («Одноклассники») проекты эшләй башлай.
* [[2009]]: Юрий Сенкевичтың мемориаль музейы асыла.
* [[2012]]: [[Владимир Путин]] өсөнсө тапҡыр [[Рәсәй Президенты]] итеп һайлана. }}

== {{Тыуым}} ==
=== Башҡортостан менән бәйле шәхестәр ===
==== 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|3|}} || 

}}</onlyinclude>

==== 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|4|}} || 
* [[Гриб Иван Евдокимович]] (1911—23.01.1987), [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугиры, гвардия пулемёт ротаһының взвод командиры, гвардия капитаны (1945). [[Советтар Союзы Геройы]] (1943).
* [[Пятяри Иван Викторович]] (1921—5.06.1949), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, лётчик, штурм авиацияһы гвардия полкы командиры ярҙамсыһы, гвардия майоры. Советтар Союзы Геройы (1945).
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Вилданов Фәрит Исмәғил улы]] (1936—2014), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1959—1995 йылдарҙа [[Благовар районы]] «Октябрь» колхозының баш агрономы, 1995—1999 йылдарҙа — рәйесе. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған агрономы (1969). Ике [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1971, 1981) һәм [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Иҫке Абзан]] ауылынан.
* [[Сыртланов Ампир Шәйбәк улы]] (1936—29.06.2016), нефть сәнәғәте эшмәкәре, [[фән|ғалим]]-[[Инженерлыҡ эше|инженер]]. 1984 йылдан [[«Башнефть» производство берекмәһе]]нең баш инженеры—генераль директор урынбаҫары, 1994—2002 йылдарҙа — генераль директоры. Техник фәндәр кандидаты (1983). [[КПСС]]-тың XXVII съезы делегаты. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның 1-се (1995—1999) һәм 2-се саҡырылыш (1999—2003) [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. [[Рәсәй Федерацияһы]] нефть һәм газ сәнәғәтенең атҡаҙанған хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының  атҡаҙанған нефтсеһе, [[Рәсәй]]ҙең Яғыулыҡ-энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры. 
* [[Гульченко Моисей Николаевич]] (1941), биҙәү-ҡулланма сәнғәте рәссамы. 1972—1995 йылдарҙа Башҡоростан ижади-берекмә комбинаты рәссамы. 1993 йылдан Рәсәй Федерацияһы Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2008).
* [[Батталов Эдварт Миңләхмәт улы]] (1951), [[фән|ғалим]]-[[Химия|химик]], уйлап табыусы. 1974 йылдан хәҙерге [[Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәге]]нең [[Органик химия институты (Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге)|Органик химия институты]]ның ғилми хеҙмәткәре, 1993 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр. Химия фәндәре докторы (2008).
* [[Йәнекәев Зөфәр Ирғәле улы]] (1951), дәүләт эшмәкәре, ғалим-хоҡуҡ белгесе. 2014 йылдан [[Башҡортостан Республикаһының Конституция Суды]] Рәйесе. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]], Башҡортостан Республикаһының 1—4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы]]ның мөхбир ағзаһы (2012). Юридик фәндәр докторы (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2001). [[Салауат Юлаев ордены]] кавалеры (2011).  }}
}}</onlyinclude>

==== 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|5|}} || 
* [[Ҡотлоғужина Зәкиә Рәхмәт ҡыҙы]] (1922—28.10.2005), [[Педагогика|педагог]]. 1946—1977 йылдарҙа [[Баймаҡ районы]] [[2-се Этҡол]] урта мәктәбе уҡытыусыһы. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған уҡытыусыһы (1966). Сығышы менән ошо ауылдан.
* [[Штиль Георгий Антонович]] (1932), [[СССР]] һәм [[Рәсәй]]ҙең [[театр]] һәм кино актёры. 1941—1946 йылдарҙа [[Ҡалтасы районы]]нда эвакуацияла булыусы. [[Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы]] (2001). [[Почёт ордены (Рәсәй)|Почёт ордены]] (2022), 2-се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы кавалеры (2009). Сығышы менән [[Ленинград]] ҡалаһынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Хәлилов Марат Нуриәхмәт улы]] (1942—18.01.1994), һөнәри-техник белем биреү педагогы. 1967 йылдан [[Салауат (ҡала)|Салауат ҡалаһындағы]] 26-сы ГПТУ мастеры; 1975 йылдан — 57-се ГПТУ директорының уҡыу-производство эштәре буйынса урынбаҫары; 1979—1994 йылдарҙа 35-се һөнәри училище директоры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1990). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Стәрлетамаҡ районы]] [[Латип]] ауылынан.
* [[Әкбәров Закир Насир улы]] (1947), мәғариф, [[КПСС|партия]] һәм совет органдары, матбуғат ветераны, [[журналистика|журналист]], [[проза]]ик, йәмәғәтсе. 1997—2010 йылдарҙа [[Күмертау]] ҡалаһының  «Время»-«Заман» (артабан «Кумертауское время») гәзитенең баш мөхәррире 2004 йылдан Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар һәм 1999 йылдан — Журналистар союздары ағзаһы. Күмертау ҡалаһының почётлы гражданы (2020). [[Хәким Ғиләжев]], [[Баязит Бикбай]] исемендәге һәм [[Татарстан]]дың [[Илдар Юзиев]] исемендәге әҙәби премиялар лауреаты.
* [[Шапкина Людмила Васильевна]] (1952), [[сәнғәт]] өлкәһе ветераны, [[балет]] артисы, педагог. 1970 йылдан [[Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры]] солисы, 1998 йылдан — балет буйынса репетиторы, бер үк ваҡытта 1987 йылдан хәҙерге [[Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореография колледжы]] уҡытыусыһы. 1990 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. [[Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы]] (1994). 
* [[Ғәбиҙуллина Фәниә Рауил ҡыҙы]] (1957), матбуғат ветераны, журналист, [[шиғриәт|шағир]] һәм [[әҙәбиәт|яҙыусы]],  йәмәғәтсе. 1985—2013 йылдарҙа [[Ҡыҙыл таң (гәзит)|«Ҡыҙыл таң»]] республика ижтимағи-сәйәси гәзите хеҙмәткәре, шул иҫәптән әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлеге мөдире. 2013 йылдан [[Башҡортостан Яҙыусылар союзы]]ның идара рәйесе урынбаҫары, [[татар теле]]ндә ижад итеүсе әҙиптәр берекмәһе етәксеһе. 1999 йылдан [[Рәсәй Федерацияһы]]ның һәм [[Башҡортостан Республикаһы]]ның Журналистар һәм 2009 йылдан Яҙыусылар союздары ағзаһы. [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре]] (2008). [[Назар Нәжми]] (2016) һәм [[Фәтих Кәрим]] (2017) исемендәге әҙәби премиялар лауреаты.
* [[Шурыгина Наталья Серапионовна]] (1962), педагог. Башҡортостан республика мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжы уҡытыусыһы. Рәсәйҙең (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.  }} 
}}</onlyinclude>

==== 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|6|}} || 
* [[Фәхрисламов Хәбрахман Абдулла улы]] (1923—29.05.2013), [[Малсылыҡ|малсы]], йәмәғәтсе. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1946 йылдан [[Әбйәлил районы]] «Заветы Ильича» колхозының ферма мөдире, [[Үтәгән (Әбйәлил районы)|Үтәгән]] бригадаһы бригадиры, хужалыҡтың ревизия комиссияһы рәйесе. 2-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены|Ватан һуғышы]] (1985) һәм [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1973) ордендары кавалеры. Тыуған Үтәгән ауылының почётлы гражданы (2013). 
* [[Ғәбиҙуллин Әҙип Ҡорбанғәли улы]] (1933—9.07.2008), [[нефть|нефтсе]]. 1957—1988 йылдарҙа «Саҡмағошнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы операторы, мастеры. [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған нефтсеһе (1982). [[Ленин ордены]] кавалеры (1966). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Илеш районы]]ның [[Үрге Маншыр]] ауылынан.
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Мостафин Өлфәт Сәлих улы]] (1933), нефтсе. 1956 йылдан [[Өфө]] быраулау эштәре идаралығының яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән баш инженеры; 1980—1994  йылдарҙа [[Төмән өлкәһе]] нефть һәм газ сығарыу идаралыҡтары хеҙмәткәре, өлкәнең почётлы нефтсеһе. [[БАССР Юғары Советы|Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе. [[«Почёт Билдәһе» ордены]] кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Дүртөйлө районы]]ның [[Көшөл]] ауылынан. 	
* [[Горюнова Мария Егоровна]] (1938), малсы. 1959—1986  йылдарҙа [[Баймаҡ районы]]ндағы уҡыу-производство хужалығы һауынсыһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1973 ордены кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[2-се Этҡол]] ауылынан.	
* [[Архипов Николай Владимирович]] (1943), [[трактор]]ист-[[Машина|машинист]]. 1960 йылдан Баймаҡ районы «Йылайыр» совхозы механизаторы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1984) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры. Сығышы менән ошо райондың [[Түбә]] ауылынан.
* [[Исмаҡов Рөстәм Әҙип улы]] (1958), [[фән|ғалим]]-[[Тау эше|тау инженеры]]. 1980 йылдан [[Өфө нефть институты]] һәм [[Өфө дәүләт нефть техник университеты]] уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1988—2007 йылдарҙа өлкән ғилми хеҙмәткәр, 2009 йылдан – нефть һәм газ скважиналарын быраулау кафедраһы мөдире, 2014 йылдан фәнни һәм инновацион эштәр буйынса проректор. Техник фәндәр докторы (2007). [[Рәсәй]]ҙең почётлы нефтсеһе (1998) һәм почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2015). 
* [[Әхмәтғәлиева Әлифә Миңлеғаян ҡыҙы]] (1958), [[Хореография|хореограф]], [[Педагогика|педагог]]. 1978 йылдан Дүртөйлө районы мәҙәниәт ойошмалары хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1979—2009 йылдарҙа «Сөмбөль» халыҡ бейеү ансамбле балетмейстеры, 2009 йылдан «Аҡ тимгел» өлгөлө хореография ансамбле етәксеһе, 2013 йылдан Балалар музыка мәктәбе уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2002). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы [[Кушнаренко районы]]ның [[Шәрип ауыл Советы (Кушнаренко районы)|Шәрип ауыл советы]]на ҡараған һәм 1960-сы йылдар аҙағында бөткән Торнабаҫыу ауылынан. 
* [[Рахманғолов Сибәғәт Ғибат улы]] (1963), [[Журналистика|журналист]] һәм йәмәғәтсе. [[Салауат (ҡала)|Салауат ҡалаһының]] мәғлүмәт үҙәге директоры. [[Башҡортостан Республикаһы]] һәм Рәсәй Журналистар союздары ағзаһы. [[Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия|Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы]] лауреаты (2011).  }}
}}</onlyinclude>

==== 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар ====
<onlyinclude>{{#if: {{replace|{{{1|}}}|7|}} || 
* [[Сәмихов Мөнир Минһаж улы]] (1914—28.06.1988), [[иҡтисад]]сы-[[фән|ғалим]]. [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. 1951—1969 йылдарҙа [[СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы]]ның [[иҡтисад]]и тикшеренеүҙәр бүлеге ғилми хеҙмәткәре. [[Иҡтисад]] фәндәре кандидаты (1963). 2-се дәрәжә [[Ватан һуғышы ордены]] кавалеры (1943). Сығышы менән хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Салауат районы]] [[Лаҡлы]] [[ауыл]]ынан. 
* [[Арцыбасов Владимир Михайлович]] (1939—2018), [[совхоз]] эшсеһе. 1954 йылдан [[Хәйбулла районы]] «Аҡъяр» совхозы, 2002—2006 йылдарҙа «Аҡъяр» [[ауыл хужалығы]] предприятиеһы токаре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1998) һәм [[БАССР Юғары Советы |Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының]] Почёт грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1979). Сығышы менән ошо райондың [[Бүребай]] ауылынан. 
{{Hider|title = ''тулы исемлек''|title-style = text-align: left; color: black; background-color: lavender; font-weight: bold; |content-style = color: black; background-color: ghostwhite; text-align: left; |hidden=1 |content =
* [[Халиҡов Хәлил Мирзаян улы]] (1939), [[инженерлыҡ эше|инженер]], ауыл хужалығы, [[КПСС|партия]], урындағы башҡарма һәм [[муниципаль район|муниципаль орган]] хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. 1971—1977 йылдарҙа һәм 1982 йылдан [[Илеш районы|Илеш район]] советы башҡарма комитеты рәйесе, 1992—1995 йылдарҙа — район хакимиәте башлығы. 1985—1989 йылдарҙа [[Башҡорт АССР-ы Юғары Советы]] Рәйесе урынбаҫары. [[БАССР]]-ҙың 11-се һәм 12-се саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]], Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш [[Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]] депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1994). 
* [[Әлибаева Ләлә Әмирйән ҡыҙы]] (1949), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. [[Белорет районы]] [[Инйәр (ауыл)|Инйәр]] участка [[дауахана]]һының элекке баш табибы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1998) һәм почётлы доноры. 
* [[Апракин Владимир Николаевич]] (1954), инженер-[[электр]]ик. 1988—2002 йылдарҙа [[Күмертау]] электр һәм йылылыҡ селтәрҙәре муниципаль предприятияһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған [[энергетика|энергетигы]]. 
* [[Сафонов Вадим Евгеньевич]] (1969), [[спорт]]сы. [[Дзюдо]] буйынса 1988—1990 йылдарҙа [[СССР]]-ҙың һәм 1998—2001 йылдарҙа [[Рәсәй]]ҙең йыйылма командалары ағзаһы. Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2004). Полиция һәм янғын һүндереүселәрҙең [[Ер|Бөтә донъя]] уйындары еңеүсеһе (2009). [[Ер|Донъя]] (2005) һәм [[Европа]] (2004) чемпионы. Сығышы менән [[Өфө]] ҡалаһынан.  }} 
}}</onlyinclude>

=== Дөйөм исемлек ===
''<categorytree depth="0">Категория:4 мартта тыуғандар</categorytree>''
* [[1678]]: [[Антонио Вивальди]], [[Италия]] композиторы, скрипкасы, педагог, дирижёр; католик руханийы.
* [[1854]]: [[Авксентий Юртов]], [[эрзә]] [[мәғрифәтселек дәүере|мәғрифәтсеһе]], [[педагогика|педагог]], этнограф. [[Кириллица]]ға нигеҙләнгән тәүге эрзә [[Әлифба]]һын төҙөүсе.
* [[1870]]: Евгений Патон, [[СССР]]-ҙың ғалим-инженеры, Электр менән йәбештереү институтын ойоштроусы, [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1943).
* [[1925]]: Барый Шәүәлиев, [[Александр Матросов]] ([[Шакирйән Мөхәмәтйәнов]]) батырлығын ҡабатлаған яугир, гвардия кесе сержанты. Сығышы менән хәҙерге [[Татарстан Республикаһы]] [[Балыҡ Биҫтәһе районы]]нан.
* [[1935]]: Станислав Рассадин, СССР һәм [[Рәсәй]] яҙыусыһы, әҙәбиәт ғалимы, тәнҡитсе.
* [[1965]]: Юрий Лончаков, лётчик-космонавт, [[Рәсәй Федерацияһы Геройы]] (2003).
* [[1965]]: Александр Шаганов, СССР һәм Рәсәй шағиры, [[йыр]] текстары авторы.
* [[1980]]: Сергей Зиновьев (1980), [[хоккей]]сы, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2009).

== {{Үлем}} == 
''<categorytree depth="0">Категория:4 мартта вафат булғандар</categorytree>''
* [[1852]]: Николай Васильевич Гоголь, [[Рәсәй империяһы]] яҙыусыһы.

== {{Йыл көндәре}} ==
{{Календарь}}
{{Айҙар}}

[[Категория:Йыл көндәре|В04]]
[[Категория:4 март]]
4 март — григориан стиле буйынса йылдың 63-сө (кәбисә йылында 64-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 302 көн ҡала.

 
  
 1152 йыл: Фридрих I Барбаросса Германия короле була.
 1681 йыл: Англия короле Карл II Уильям Пенға һуңыраҡ Пенсильвания штаты буласаҡ Төньяҡ Америкалағы биләмәне бирә. 

  
 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр 
 0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар 

 Дөйөм исемлек 

 1678: Антонио Вивальди, Италия композиторы, скрипкасы, педагог, дирижёр; католик руханийы.
 1854: Авксентий Юртов, эрзә мәғрифәтсеһе, педагог, этнограф. Кириллицаға нигеҙләнгән тәүге эрзә Әлифбаһын төҙөүсе.
 1870: Евгений Патон, СССР-ҙың ғалим-инженеры, Электр менән йәбештереү институтын ойоштроусы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1943).
 1925: Барый Шәүәлиев, Александр Матросов (Шакирйән Мөхәмәтйәнов) батырлығын ҡабатлаған яугир, гвардия кесе сержанты. Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһы Балыҡ Биҫтәһе районынан.
 1935: Станислав Рассадин, СССР һәм Рәсәй яҙыусыһы, әҙәбиәт ғалимы, тәнҡитсе.
 1965: Юрий Лончаков, лётчик-космонавт, Рәсәй Федерацияһы Геройы (2003).
 1965: Александр Шаганов, СССР һәм Рәсәй шағиры, йыр текстары авторы.
 1980: Сергей Зиновьев (1980), хоккейсы, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2009).

   

 1852: Николай Васильевич Гоголь, Рәсәй империяһы яҙыусыһы.

  

В04
Категория:4 март