Лотфуллин Әхмәт Фәтҡулла улы
{{Художник
|фон              = 
|имя              =  Әхмәт Лотфуллин 
|имя при рождении = Әхмәт Фәтҡулла улы Лотфуллин
|изображение          = Lutfullin.jpg
|ширина           = 
|заголовок        = 
|дата рождения    = 04.02.1928
|место рождения   = [[Башҡорт АССР-ы]] {{ТУ|Әбйәлил районы}} [[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]] ауылы 
|дата смерти      = 10.7.2007
|место смерти     = {{ВБУ|Өфө}} ҡалаһы
|гражданство      = {{USSR}} → {{RUS}}
|национальность   = 
|жанр             = пейзаж
|учёба            = Литва ССР-ы Дәүләт художество институты (1954)
|стиль            = [[реализм (живопись)|реализм]]
|работы           = «Өс ҡатын», 1969 
|покровители      = 
|влияние          = 
|влияние на       = 
|награды          = 
|премии           = {{Салауат Юлаев исемендәге премияһы|1982}}
|звания           = 
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{СССР халыҡ рәссамы|1989}} {{!!}} {{РСФСР халыҡ рәссамы|1982}} 
{{!}}}
}}
{{фамилиялаш|Лотфуллин}}

'''Лотфуллин Әхмәт Фәтҡулла улы''' ({{lang-ru|Лутфуллин Ахмат Фаткуллович}}) — ([[4 февраль]] [[1928 йыл]] — [[10 июль]] [[2007 йыл]]) — [[СССР]]-ҙың (1989) һәм РСФСР-ҙың халыҡ (1982), [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған рәссамы (1966). [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1982). Үҙенең художество стилен, үҙенең «доминанта»һын — башҡорт неореализмын булдыра<ref>{{книга 
|автор = [[Махмутов, Наиль Мазитович|Махмутов, Наиль]] 
|заглавие = Любимые художники Башкирии 
|ответственный = 
|ссылка= 
|место = Уфа 
|издательство = Лето 
|год = 2018 
|том= 
|страницы = 21 
|страниц = 288 
|ref = Махмутов 
|isbn = 978-5-87308-038-0 
}}</ref>.

== Биографияһы ==
Әхмәт Фәтҡулла улы Лотфуллин 1928 йылдың 4 февралендә [[Башҡорт АССР-ы]] Тамъян-Ҡатай кантоны<ref>Хәҙер [[Башҡортостан Республикаһы]]ның {{ТУ|Әбйәлил районы}}</ref> [[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]] ауылында тыуған. Бала сағы һуғыш йылдарына тура килә.

1943—1945 йылдарҙа Магнитогорск һөнәрселек училищеһында уҡый.

1945—1948 йылдарҙа [[Ленинград]] ҡалаһының 9-сы архитектура-художество училищеһында уҡый.

1949—1951 йылдарҙа [[Өфө театр-художество училищеһы]]нда А. Э. Тюлькин, Б. Ф. Лалетин кластарында уҡый.

1951—1954 йылдарҙа Литва ССР-ы Дәүләт художество институты студенты.

1957 йылда [[Өфө]]лә тәүге шәхси күргәҙмәһе уҙғарыла. 1957—1998 йылдарҙа — Бөтә Рәсәй һәм республика әһәмиәтендәге күргәҙмәләрҙә ҡатнаша.

1966 йылда «БАССР-ҙың атҡаҙанған рәссамы» исеме бирелә. 1970 йылда РСФСР Юғары Советы һәм Министрҙар Советының Почёт грамотаһы менән тәбрикләнә. 1971 йылда «Ауылда байрам. 1930-сы йылдар» картинаһы өсөн СССР Художество академияһы дипломы менән бүләкләнә.

1976 йылда [[Франция]]ға ижади сәфәр яһай. [[Мәскәү]]ҙә шәхси күргәҙмәһе була. 1977 йылда ижади ҡаҙаныштары өсөн РСФСР Юғары Советы һәм Министрҙар Советының Почёт грамотаһы менән бүләкләнә. 1978 йылда «РСФСР-ҙың атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ була. Өфө, Магнитогорск, Ҡазан ҡалаларында күргәҙмәләре эшләй.

1982 йылда «РСФСР-ҙың халыҡ рәссамы» маҡтаулы исеме, шул уҡ йылда Башҡорт АССР-ының [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] бирелә.

1987 йылда юғары ижади ҡаҙаныштары өсөн КПСС Үҙәк Комитеты, СССР Министрҙар Советы, ВЦСПС һәм ВЛКСМ Үҙәк Комитетының Почёт грамотаһы менән бүләкләнә.
[[Файл:Лотфуллин Әхмәт Фәтҡулла улы йәшәгән йортта таҡтаташ.jpg|мини|слева|Әхмәт Лотфуллин йәшәгән йортҡа ҡуйылған таҡтаташ]]

1988 йылда СССР Художество академияһы ағза-корреспонденты итеп һайлана. 1989 йылда «СССР халыҡ рәссамы» исеменә лайыҡ була.

1992 йылда [[Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы]]ның Почётлы ағзаһы итеп һайлана. 1997 йылда Рәсәй Художество академияһының мөхбир ағзаһы итеп һайлана. 1998 йылда Өфөнөң [[М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы]]нда шәхси күргәҙмәһе ойошторола.

2007 йылдың 10 июлендә Өфөлә вафат була. Үҙенең васыяты буйынса Белорет районы Абҙаҡ ауылында ерләнгән <ref>[http://bashenc.online/ba/articles/87006/ ЛОТФУЛЛИН Әхмәт Фәтҡулла улы]</ref><ref>[https://bashgazet.ru/articles/-bi-t-m-m-ni-t/2022-03-11/roza-yyrla-an-sa-ta-2724366 Роза йырлаған саҡта...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404013629/https://bashgazet.ru/articles/-bi-t-m-m-ni-t/2022-03-11/roza-yyrla-an-sa-ta-2724366 |date=2022-04-04 }}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|87006}}{{V|3|02|2023}}
* [http://www.bashculture.ru/archives/94 История и культура Башкортостана]
* [http://halloart.ru/showthread.php/20-%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%BD%D0%B8%D0%BA-%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0-%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82-%D0%9B%D1%83%D1%82%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD-(1928-2007).-%D0%96%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C-%D0%B8-%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE?s=4ff178cfda7c3942b419c76395bb60c1 Әхмәт Лотфуллин картиналары]{{Недоступная ссылка|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://bashkortostan450.ru/celebrities/artist/lutfullin-a/ 450 йыл Рәсәй менән бергә] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420140500/http://bashkortostan450.ru/celebrities/artist/lutfullin-a/ |date=2012-04-20 }}

[[Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған рәссамдары]]
[[Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамдары]]
[[Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар]]
[[Категория:Башҡортостан рәссамдары]]
Лотфуллин Әхмәт Фәтҡулла улы () — (4 февраль 1928 йыл — 10 июль 2007 йыл) — СССР-ҙың (1989) һәм РСФСР-ҙың халыҡ (1982), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған рәссамы (1966). Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1982). Үҙенең художество стилен, үҙенең «доминанта»һын — башҡорт неореализмын булдыра.

 Биографияһы 
Әхмәт Фәтҡулла улы Лотфуллин 1928 йылдың 4 февралендә Башҡорт АССР-ы Тамъян-Ҡатай кантоныХәҙер Башҡортостан Республикаһының  Асҡар ауылында тыуған. Бала сағы һуғыш йылдарына тура килә.

1943—1945 йылдарҙа Магнитогорск һөнәрселек училищеһында уҡый.

1945—1948 йылдарҙа Ленинград ҡалаһының 9-сы архитектура-художество училищеһында уҡый.

1949—1951 йылдарҙа Өфө театр-художество училищеһында А. Э. Тюлькин, Б. Ф. Лалетин кластарында уҡый.

1951—1954 йылдарҙа Литва ССР-ы Дәүләт художество институты студенты.

1957 йылда Өфөлә тәүге шәхси күргәҙмәһе уҙғарыла. 1957—1998 йылдарҙа — Бөтә Рәсәй һәм республика әһәмиәтендәге күргәҙмәләрҙә ҡатнаша.

1966 йылда «БАССР-ҙың атҡаҙанған рәссамы» исеме бирелә. 1970 йылда РСФСР Юғары Советы һәм Министрҙар Советының Почёт грамотаһы менән тәбрикләнә. 1971 йылда «Ауылда байрам. 1930-сы йылдар» картинаһы өсөн СССР Художество академияһы дипломы менән бүләкләнә.

1976 йылда Францияға ижади сәфәр яһай. Мәскәүҙә шәхси күргәҙмәһе була. 1977 йылда ижади ҡаҙаныштары өсөн РСФСР Юғары Советы һәм Министрҙар Советының Почёт грамотаһы менән бүләкләнә. 1978 йылда «РСФСР-ҙың атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ була. Өфө, Магнитогорск, Ҡазан ҡалаларында күргәҙмәләре эшләй.

1982 йылда «РСФСР-ҙың халыҡ рәссамы» маҡтаулы исеме, шул уҡ йылда Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы бирелә.

1987 йылда юғары ижади ҡаҙаныштары өсөн КПСС Үҙәк Комитеты, СССР Министрҙар Советы, ВЦСПС һәм ВЛКСМ Үҙәк Комитетының Почёт грамотаһы менән бүләкләнә.
мини|слева|Әхмәт Лотфуллин йәшәгән йортҡа ҡуйылған таҡтаташ

1988 йылда СССР Художество академияһы ағза-корреспонденты итеп һайлана. 1989 йылда «СССР халыҡ рәссамы» исеменә лайыҡ була.

1992 йылда Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының Почётлы ағзаһы итеп һайлана. 1997 йылда Рәсәй Художество академияһының мөхбир ағзаһы итеп һайлана. 1998 йылда Өфөнөң М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында шәхси күргәҙмәһе ойошторола.

2007 йылдың 10 июлендә Өфөлә вафат була. Үҙенең васыяты буйынса Белорет районы Абҙаҡ ауылында ерләнгән ЛОТФУЛЛИН Әхмәт Фәтҡулла улыРоза йырлаған саҡта... .

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 История и культура Башкортостана
 Әхмәт Лотфуллин картиналары
 450 йыл Рәсәй менән бергә 

Категория:РСФСР-ҙың атҡаҙанған рәссамдары
Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамдары
Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар
Категория:Башҡортостан рәссамдары