Сел
{{Таксон
|image file = Gelinotte.jpg
|image title  = Сел
|image descr  = <small>Инә һәм ата сел<ref>Инглиз орнитологы Р [[Гульд]] рәсеме. ({{lang-en|John Gould}}).</ref></small>
|regnum = Хайуандар
|parent = Bonasa
|ref =
|comment =
|rang = Ырыу
|latin = Bonasa bonasia
|author = <br />([[Linnaeus]], 1758)
|syn = <center>{{btname|Tetrastes bonasia}}</center>
|typus =
|children name = 
|children = <center>
|range map =
|range map caption =
|range map width =
|range legend =
|iucnstatus = LC
|iucn = 100600297
|wikispecies = Bonasa bonasia
|commons = Bonasa bonasia
|itis = 677536
|ncbi = 64669
|eol =
}}
[[Рәсем:Gélinotte des bois MHNT.jpg|thumb|'' Tetrastes bonasia '']]

'''Сел''' (урыҫ. рябчик)— [[Европа]]ның һәм [[Азия]]ның төньяҡ һәм уртаса бүлкәт урмандарында күсмәй йәшәй, бөжәктәр, еләктәр һәм ағас бөрөләре менән туҡлана торған, мөһим ау ҡошо булған уртаса ҙурлыҡтағы [[ҡоштар|ҡош]].

Божор, бозор. Ҡарғанан бәләкәйерәк. Бәләкәй тауыҡҡа оҡшаған. Башында бүрке бар. Ерҙән көслө пырхылдап күтәрелә. Йыш ҡына ағасҡа ҡуна. һырты ҡара һы¬ҙыҡлы һорғолт көрән, ҡорһағы эре көрән таплы аҡһыл һоро. Яурындары ерән. Муйынының ике яғынан аҡ һыҙыҡ үтә. Ата ҡоштоң тамағы ҡара. Күҙҙәре өҫтөндә ҡыҙыл ҡашы бар. Башҡа ҡоштар менән бутарлыҡ түгел.

Тауышы — нескә генә һыҙғырыу.

Аралаш һәм ылыҫлы урмандарҙа йәшәй. Күберәк йылғаға яҡын урынды һайлай. Еләк, үлән орлоҡтары, бөжәктәр, ағас бөрәһе менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң таралған. Ояһы ерҙә. Ҡыҙыл-көрән таптар менән сыбарланған 8—10 бөртөк һарғылт йомортҡаһы була. Ите әсән аулайҙар.

Ҡайһы бер райондарҙа селде «божор» тип йөрөтәләр.
== Әҙәбиәт ==
* Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. 
* {{Источник/БСЭ|http://slovari.yandex.ru/рябчик/БСЭ/Рябчик%20(птица%20сем.%20тетеревиных)/|Рябчик (птица сем. тетеревиных)|}} 
* {{ВТ-ЭСБЕ|Рябчик, лесная птица|[[Безобразов, Сергей Васильевич|С. Б.]]}}

== Иҫкәрмәләр ==
<references/>

{{|ru}}

[[Категория:Ҡоштар]]
[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
[[Категория:Евразия ҡоштары]]
Сел (урыҫ. рябчик)— Европаның һәм Азияның төньяҡ һәм уртаса бүлкәт урмандарында күсмәй йәшәй, бөжәктәр, еләктәр һәм ағас бөрөләре менән туҡлана торған, мөһим ау ҡошо булған уртаса ҙурлыҡтағы ҡош.

Божор, бозор. Ҡарғанан бәләкәйерәк. Бәләкәй тауыҡҡа оҡшаған. Башында бүрке бар. Ерҙән көслө пырхылдап күтәрелә. Йыш ҡына ағасҡа ҡуна. һырты ҡара һы¬ҙыҡлы һорғолт көрән, ҡорһағы эре көрән таплы аҡһыл һоро. Яурындары ерән. Муйынының ике яғынан аҡ һыҙыҡ үтә. Ата ҡоштоң тамағы ҡара. Күҙҙәре өҫтөндә ҡыҙыл ҡашы бар. Башҡа ҡоштар менән бутарлыҡ түгел.

Тауышы — нескә генә һыҙғырыу.

Аралаш һәм ылыҫлы урмандарҙа йәшәй. Күберәк йылғаға яҡын урынды һайлай. Еләк, үлән орлоҡтары, бөжәктәр, ағас бөрәһе менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң таралған. Ояһы ерҙә. Ҡыҙыл-көрән таптар менән сыбарланған 8—10 бөртөк һарғылт йомортҡаһы була. Ите әсән аулайҙар.

Ҡайһы бер райондарҙа селде «божор» тип йөрөтәләр.
 Әҙәбиәт 
 Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. 
  
 

 Иҫкәрмәләр 

{{|ru}}

Категория:Ҡоштар
Категория:Башҡортостан ҡоштары
Категория:Евразия ҡоштары