Абдуллин Ибраһим Әхмәт улы
{{Яҙыусы
 |Исеме                  = Ибраһим Абдуллин
 |Рәсеме          = Абдуллин Ибрагим Ахметович.jpg
|Киңлек= 200px
 |Рәсем аңлатмаһы = 
 |Тыуған ваҡыттағы исеме     = Абдуллин Ибраһим Әхмәт улы
 |Тыуыу датаһы        = 20.09.1920
 |Тыуған урыны       = [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]]<ref name="Х">Хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]] {{ТыуғанУрыны|Шаран районы}}</ref> [[Ерекле (Шаран районы)|Ерекле]] ауылы
 |Вафат булыу датаһы          = 9.07.2005
 |Вафат булған урыны         = [[Башҡортостан Республикаһы]]<br /> {{ВБУ|Өфө}} ҡалаһы
 |Гражданлығы          = {{USSR}} → {{RUS}}
 |Эшмәкәрлек төрө     = драматург, прозаик
 |Йүнәлеше          = 
 |Жанр                 = роман, пьеса, хикәйә, нәҫер
 |Әҫәрҙәренең телдәре    = башҡорт 
  |Наградалары              = 
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Орден Отечественной войны 1 степени|1985}} {{!!}} {{Орден Трудового Красного Знамени|1980}}{{!!}} {{Орден Красной Звезды|1966}} 
{{!}}}
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре}}{{!!}}{{Салауат Юлаев исемендәге премияһы|1996}}
{{!}}}
 |Викимилек            = 
 |Викикитапхана             = 
}}

{{фамилиялаш|Абдуллин}}

'''Абдуллин Ибраһим Әхмәт улы''' ([[20 сентябрь]] [[1920 йыл]] — [[9 июль]] [[2005 йыл]]) — [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашҡан [[башҡорт]] яҙыусыһы, драматург. 1947 йылдан — КПСС, 1949 йылдан [[СССР Яҙыусылар союзы]] ағзаһы. [[Рәсәй]]ҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995), [[БАССР]]-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1978), [[Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1996). 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1980) һәм [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены|Ҡыҙыл Йондоҙ]] (1966) ордендары кавалеры.

== Биографияһы ==
Ибраһим Әхмәт улы Абдуллин 1920 йылдың 20 сентябрендә [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]]нең (хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]) [[Шаран районы]] [[Ерекле (Шаран районы)|Ерекле]] ауылында тыуған.

1938 йылда яҙыша башлай, 1939 йылда Өфө геологоразведка техникумын тамамлай.
Бөйөк Ватан һуғышы аҙаҡтарынаса армияла хеҙмәт итә. Сталинград фронтында ҡаты яралана. «Выстрел» офицерҙар әҙерләү юғары курсында уҡый. I дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены<ref>(1985){{Подвиг Народа|1510122274|title=Информация}}</ref>, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1966), миҙалдар менән бүләкләнгән.

1945—1952 йылдарҙа «[[Совет Башҡортостаны (гәзит)|Совет Башҡортостаны]]» гаэетаһының үҙ хәбәрсеһе булып эшләй, 1947 йылда — КПСС сафына, 1949 йылда [[СССР Яҙыусылар союзы]]на ағза итеп алына.

1957 йылда Мәскәүҙәге М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаған.
2005 йылдың 9 июлендә вафат була, Өфө ҡалаһының Мосолман зыяратында ерләнгән<ref>[http://pomnim.me/search/?info=5cb85290-91e7-11e7-a07e-00199984c65f Өфө ҡалаһының Мосолман зыяратында Ибраһим Абдуллин ҡәбере]</ref>.

== Әҙәби ижады ==
И. Абдулин ижадының төп өлкәһе — драматургия; ул өс тиҫтәләп ҙур күләмле пьесалар авторы. Уның «Девон фонтандары», «Вәғәҙә онотолмай», «Беҙ айырылышмабыҙ», «Йәмле Ағиҙел буйҙары», «Гөлмәрфуга», «Бажалар», «Урман ҡыҙы», «Ялҡынһыҙ яна йөрәк», «Йөрәк менән шаярмайҙар», «Утың һүнмәһен, улым», «Бер мөхәббәт яҙмышы», «Онотолған ант», «Ә ҡайындар һаман хәтерләй», «Их, Өфө ҡыҙҙары!..», «Тиле йәшлек», «Йыр булып ҡайтырмын», «Яратам, яратам…», «Күңелдәргә пәрҙә ҡормағыҙ», «Айһылыуҙың айлы кистәре», «Беҙ китергә килмәнек» һ. б. пьесалары китаптарҙа баҫылып сыҡты һәм театрҙарҙа ҡуйылды, һуңғы йылдарҙа драматург «Тоштар оҙон булмай» пьесаһын яҙҙы. Ул шулай уҡ «Хуш, Рим», «Тол ҡатындар иламай», «Ҡош юлынан барам» романдары, повестары, хикәйәләр һәм нәҫерҙәр авторы.

[[Файл:Ибраги́м Ахме́тович Абду́ллин — башкирский драматург, писатель и поэт.jpg|thumb|right|250px|Ибраһим Абдуллиндың ҡәбере]]

== Әҙәбиәт ==
* Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1{{ref-ru}}
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: [[Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы|Р. Н. Баимов]], Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.{{ref-ru}}
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Ғәйнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хөсәйенов Ғ.Б.]] Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Гайнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хусаинов Г. Б.]] Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/234-abdullin-ibra-im-khm-t-uly}}
* {{мәҡәлә |автор=Юрий Узиков. |заглавие=Ибраһим Абдуллин |ссылка=http://kitap.net.ru/abdullin_ibrahim.php |язык= |издание= |тип= |год= |номер= |страницы= |issn=}}

[[Категория:Башҡорт яҙыусылары]]
[[Категория:Башҡорт драматургтары]]
[[Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре]]
[[Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары]]
[[Категория:КПСС ағзалары]]
[[Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар]]
[[Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусылар]]
[[Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар]]
[[Категория:«Башҡортостан» гәзите журналистары]]
[[Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр]]
Абдуллин Ибраһим Әхмәт улы (20 сентябрь 1920 йыл — 9 июль 2005 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт яҙыусыһы, драматург. 1947 йылдан — КПСС, 1949 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995), БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1978), Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1996). 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1980) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1966) ордендары кавалеры.

 Биографияһы 
Ибраһим Әхмәт улы Абдуллин 1920 йылдың 20 сентябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙенең (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы) Шаран районы Ерекле ауылында тыуған.

1938 йылда яҙыша башлай, 1939 йылда Өфө геологоразведка техникумын тамамлай.
Бөйөк Ватан һуғышы аҙаҡтарынаса армияла хеҙмәт итә. Сталинград фронтында ҡаты яралана. «Выстрел» офицерҙар әҙерләү юғары курсында уҡый. I дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены(1985), Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1966), миҙалдар менән бүләкләнгән.

1945—1952 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны» гаэетаһының үҙ хәбәрсеһе булып эшләй, 1947 йылда — КПСС сафына, 1949 йылда СССР Яҙыусылар союзына ағза итеп алына.

1957 йылда Мәскәүҙәге М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаған.
2005 йылдың 9 июлендә вафат була, Өфө ҡалаһының Мосолман зыяратында ерләнгәнӨфө ҡалаһының Мосолман зыяратында Ибраһим Абдуллин ҡәбере.

 Әҙәби ижады 
И. Абдулин ижадының төп өлкәһе — драматургия; ул өс тиҫтәләп ҙур күләмле пьесалар авторы. Уның «Девон фонтандары», «Вәғәҙә онотолмай», «Беҙ айырылышмабыҙ», «Йәмле Ағиҙел буйҙары», «Гөлмәрфуга», «Бажалар», «Урман ҡыҙы», «Ялҡынһыҙ яна йөрәк», «Йөрәк менән шаярмайҙар», «Утың һүнмәһен, улым», «Бер мөхәббәт яҙмышы», «Онотолған ант», «Ә ҡайындар һаман хәтерләй», «Их, Өфө ҡыҙҙары!..», «Тиле йәшлек», «Йыр булып ҡайтырмын», «Яратам, яратам…», «Күңелдәргә пәрҙә ҡормағыҙ», «Айһылыуҙың айлы кистәре», «Беҙ китергә килмәнек» һ. б. пьесалары китаптарҙа баҫылып сыҡты һәм театрҙарҙа ҡуйылды, һуңғы йылдарҙа драматург «Тоштар оҙон булмай» пьесаһын яҙҙы. Ул шулай уҡ «Хуш, Рим», «Тол ҡатындар иламай», «Ҡош юлынан барам» романдары, повестары, хикәйәләр һәм нәҫерҙәр авторы.

thumb|right|250px|Ибраһим Абдуллиндың ҡәбере

 Әҙәбиәт 
 Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
 Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
 Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 

Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡорт драматургтары
Категория:Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:КПСС ағзалары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусылар
Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар
Категория:«Башҡортостан» гәзите журналистары
Категория:Өфө мосолман зыяратында ерләнгән шәхестәр