Ҡотой (Учалы районы)
{{ТП-Рәсәй|Ҡотой
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡотой
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg = 59 | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Учалы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение             = Ураҙ ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Ураҙ
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав          = [[башҡорттар]]
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 230
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453741
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34791 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80253888004
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡотой''' ({{lang-ru|Кутуево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл. [[Ураҙ ауыл Советы (Учалы районы)|Ураҙ ауыл Советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 230 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453741, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253888004.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы]]): 40 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ураҙ (Учалы районы)]]): 16 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Учалы): 45 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>.

Район үҙәгенән көньяҡ-көнбайышҡа табан һәм Учалы тимер юл станцияһынан 45 км алыҫлыҡта Миндәк йылғаһы ҡушылдығы Шәгәр йылғаһы буйында урынлашҡан.

== Тарихы ==
Ҡотой ауылына [[Верхнеурал өйәҙе]] Ҡаратабын улусы [[башҡорттар]]ы үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә нигеҙ һалған. Ауыл [[1786 йыл]]дан (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, [[1740 йыл]]дан) билдәле. Тәүге төпләнеүсенең улы Биктимер Ҡотоев булған, ауыл уның атаһы Ҡотой исеменән барлыҡҡа килгән. [[1795 йыл]]да Ҡотой ауылында 8 йортта 68 кеше йәшәгән. [[XIX быуат]] уртаһында 17 хужалыҡта 82 ир-ат һәм 67 ҡатын-ҡыҙ, ә [[1866 йыл]]да 35 йортта 177 кеше йәшәгән. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр.

[[1920 йыл]]ғы совет халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында йорттар һанының (67) һәм халҡының (354 кеше) артыуы күҙәтелгән. Ҡотой ауылы халҡы Иҫәкәй, Тура йылға, Баранбай, Ҡашмаҡһаҙ йылғалары буйындағы дүрт урында күсенеп йөрөгәндәр.
16 хужалыҡ йәйләүгә сыҡҡан, уларҙың 70 [[ат]]ы, 49 [[һыйыр]]ы, 30 [[һарыҡ|һарығ]]ы булған. [[Игенселек]], [[малсылыҡ]] менән шөғөлләнгәндәр<ref>{{ИСДБ|страница=19}}</ref>.
Ауылда [[мәсет]] булған. [[1900 йыл]]да шулай уҡ һыу тирмәне теркәлгән<ref>{{БЭ2013|86972}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
Әлеге ваҡытта ауылда урта [[мәктәп]], фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, магазиндар бар.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||230||118||112||51,3||48,7
|-
|}

; Милли состав
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттер буйынса өҫтөнлөклө милләттәр — [[башҡорттар]] (100 %).

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Ревизия материалдары ==
1837 йылда<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/54504/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> һәм
1859 йылда<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/64803/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ҡотой уылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

== Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре ==
* [[Абдрахманов Илдус Барый улы]] (2.01.1942) — [[Башҡортостан Республикаһы]] Фәндәр академияһы академигы (2002), химия фәндәре докторы (1989), профессор (1992), [[БАССР]]-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1990).
* [[Солтанов Исмәғил Хөсәйен улы]] (14.11.1890—31.05.1927) — [[башҡорт]] [[СССР|совет]] партия һәм дәүләт эшмәкәре, 1923—1927 йылдарҙа [[Башҡорт АССР-ы]] Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесе урынбаҫары һәм Эске эштәр халыҡ комиссары<ref>[http://www.bashinform.ru/news/784457-ismagil-sultanov-odin-iz-pervykh-narkomov-avtonomnoy-bashkirii-k-125-letiyu-so-dnya-rozhdeniya-/ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 ноябрь]</ref>.

== Тирә-яҡ мөхит ==
* Шәгәр йылғаһы
* Исәкәй йылғаһы
* Тура йылға
* Ҡашмаҡһаҙ йылғаһы
* Олотау

== Урамдары ==
* Солтанов урамы ({{lang-ru|улица Султанова}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Шәгәр урамы ({{lang-ru|улица Шагар}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000087.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан]</ref>

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|86972}}
* {{ИСДБ|страница=19}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* 1837 йылғы [https://basharchive.ru/census/reviz/54504/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* 1859 йылғы [https://basharchive.ru/census/reviz/64803/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Учалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]
Ҡотой () — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. Ураҙ ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 230 кеше.
Почта индексы — 453741, ОКАТО коды — 80253888004.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 40 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ураҙ (Учалы районы)): 16 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Учалы): 45 км.

Район үҙәгенән көньяҡ-көнбайышҡа табан һәм Учалы тимер юл станцияһынан 45 км алыҫлыҡта Миндәк йылғаһы ҡушылдығы Шәгәр йылғаһы буйында урынлашҡан.

 Тарихы 
Ҡотой ауылына Верхнеурал өйәҙе Ҡаратабын улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Ауыл 1786 йылдан (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1740 йылдан) билдәле. Тәүге төпләнеүсенең улы Биктимер Ҡотоев булған, ауыл уның атаһы Ҡотой исеменән барлыҡҡа килгән. 1795 йылда Ҡотой ауылында 8 йортта 68 кеше йәшәгән. XIX быуат уртаһында 17 хужалыҡта 82 ир-ат һәм 67 ҡатын-ҡыҙ, ә 1866 йылда 35 йортта 177 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

1920 йылғы совет халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында йорттар һанының (67) һәм халҡының (354 кеше) артыуы күҙәтелгән. Ҡотой ауылы халҡы Иҫәкәй, Тура йылға, Баранбай, Ҡашмаҡһаҙ йылғалары буйындағы дүрт урында күсенеп йөрөгәндәр.
16 хужалыҡ йәйләүгә сыҡҡан, уларҙың 70 аты, 49 һыйыры, 30 һарығы булған. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр.
Ауылда мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ һыу тирмәне теркәлгән.

 Хәҙерге осор 
Әлеге ваҡытта ауылда урта мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, магазиндар бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь23011811251,348,7

 Милли состав
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттер буйынса өҫтөнлөклө милләттәр — башҡорттар (100 %).

 Ревизия материалдары 
1837 йылдаревизия материалдары һәм
1859 йылдаревизия материалдары Ҡотой уылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

 Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре 
 Абдрахманов Илдус Барый улы (2.01.1942) — Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2002), химия фәндәре докторы (1989), профессор (1992), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1990).
 Солтанов Исмәғил Хөсәйен улы (14.11.1890—31.05.1927) — башҡорт совет партия һәм дәүләт эшмәкәре, 1923—1927 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесе урынбаҫары һәм Эске эштәр халыҡ комиссары«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 14 ноябрь.

 Тирә-яҡ мөхит 
 Шәгәр йылғаһы
 Исәкәй йылғаһы
 Тура йылға
 Ҡашмаҡһаҙ йылғаһы
 Олотау

 Урамдары 
 Солтанов урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Шәгәр урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан

 Һылтанмалар 
 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 1837 йылғы ревизия материалдары
 1859 йылғы ревизия материалдары

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Учалы районы ауылдары