Бикбау (Ейәнсура районы)
{{ТП-Рәсәй
 |статус                   = ауыл
 |башкирское название         = Бикбау
 |оригинальное название    = {{lang-ru|Бикбау}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 52 |lat_min = 12 |lat_sec = 25
 |lon_deg = 56 |lon_min = 44 |lon_sec = 37
 |CoordAddon =
 |CoordScale =
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Ейәнсура районы{{!}}Ейәнсура
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = Ауыл советы
 |поселение                = Бикбау ауыл Советы (Ейәнсура районы){{!}}Бикбау
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Бикбау | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Бикбау | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = башҡорттар
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 453384
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80226810006
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
{{БМ|Бикбау}}
'''Бикбау,''' '''Аҡҡужа''' ({{lang-ru|Бикбау}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ейәнсура районы]]ндағы ауыл.
Почта индексы — 453384, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80226810006.

== Географик урыны ==
Бикбау ауылы [[Кесе Һүрәм]] йылғаһы буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫәнғол]]): 17 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Трушин]]): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һарыҡташ]]): 71 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>

== Тарихы ==
Ауылға [[Нуғай даруғаһы]] [[Үҫәргән|Үҫәргән улусы]] [[башҡорттар]]ы үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә нигеҙ һала, [[1775 йыл]]дан алып билдәле. Марат Түләбаевтың «Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура» китабында былай тип яҙылған: "Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Хәсән улы Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Шишәй менән Бишәй хәҙерге Хәйбулла районы ауылдарын нигеҙләй. Аҫҡаҡтың улдары '''Бикбау''', Үтәғол, Ҡыуат, Буранғол (Ырымбур өлкәһендә) ауылдарына нигеҙ һала<ref name="Үҫәргәндәр">[https://vk.com/bookmarks?from_menu=1&w=wall-205614669_99%2F7ec9a33b7ed1810d58 Түләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура.— Өфө, 2000. — 240 бит. ISBN 5-85051-175-Х.]</ref>. 

[[Үҫәргән]] ырыуы [[башҡорттар]]ының [[Гөбөрлө (йылға)|Гөбөрлө]] йылғаһы буйында (хәҙерге [[Ырымбур өлкәһе]]нең [[Гай районы]]) [[Бикбау (Ырымбур өлкәһе)|Бикбау (Аҡҡужа)]] исемле ауылдары булған. [[Башҡорт ихтилалдары]]н баҫтырыу барышында ауыл каратель отрядтары тарафынан юҡ ителгән. Ә уның халҡының бер өлөшө [[Кесе Һүрәм]] буйына (хәҙерге Башҡортостандың [[Ейәнсура районы]]) Бикбау ауылына, икенсе өлөшө — [[Һаҡмар]] буйында (хәҙерге Башҡортостандың [[Хәйбулла районы]]) [[Бикбау (Хәйбулла районы)|Бикбау]] ауылына нигеҙ һала<ref>{{книга|автор= [[Әбсәләмова Юлиә Алик ҡыҙы|Абсалямова Ю. А.]]| заглавие= Оренбургские башкиры: историко-этнографическое исследование| место= Уфа| издательство = | год= 2016 | страниц=184| страницы= 66-67| isbn =978-5-9613-0424-4}}</ref>. 

Улус старшинаһы Бикбау Исхаҡов (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, [[Бикбау бей]]) исеме менән аталған. Икенсе исеме йорт старшинаһы ярҙамсыһы Аҡҡужа Хоҙайғолов менән бәйле. [[1795 йыл]]да 19 йортта 120 кеше йәшәгән, [[1866 йыл]]да 40 йортта — 199 кеше. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр. [[1900 йыл]]да [[мәсет]] теркәлгән<ref name="Б">{{БЭ2013|80691}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
«Тораҡ пункттарҙың барлыҡҡа килеүе, берләшеүе, бөтөрөлөүе һәм статусы үҙгәреүе менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролоштарына үҙгәрештәр индереү тураһында» 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з Законы ҡарар итә:
{{начало цитаты}}
10. Түбәндәге ауыл советтарының административ үҙәктәрен күсерергә:
5) Ейәнсура районының Бикбау ауыл советын Бикбау ауылынан Трушино ауылына;
{{конец цитаты}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Әлмөхәмәтов Рәшит Вәлиәхмәт улы]] (25.04.1934) — педагог-методист һәм тел белгесе, мәғариф һәм юғары мәктәп эшмәкәре. Педагогия фәндәре кандидаты (1967), профессор (1988). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1994), Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1980), СССР‑ҙың мәғариф (1976) һәм юғары мәктәбе отличнигы (1988), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы (1967) һәм Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2006). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).
* [[Итбаев Марс Салауат улы]] (21.01.1970—21.09.2020)<ref>[https://www.bashinform.ru/news/1496741-v-bashkirii-bezvremenno-skonchalsya-akter-sibayskogo-teatra-mars-itbaev/ В Башкирии безвременно скончался актер Сибайского театра Марс Итбаев. ИА «Башинформ», 21 сентября 2020 года]{{ref-ru}}</ref> — театр артисы. 1991 йылдан [[Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры]] актёры. [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы]] (2005), «Театр яҙы» республика конкурсының «Өмөт» номинацияһы лауреаты (1995).
* [[Итбаев Валерий Ҡәйүм улы]] (21.01.1947) — инженер-механик. Техник фәндәр докторы (1996), профессор (2000). [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе (1997).

== Халыҡ һаны ==
Халҡы: [[1900 йыл]]да — 237 кеше; [[1920 йыл]]да — 363 кеше иҫәпләнгән. [[1925 йыл]]да (аслыҡ йылдарынан һуң) 70 кеше генә теркәлгән<ref name="Үҫәргәндәр" />.
{{Wikidata/Population}}
;Милли составы
[[2002 йыл]]ғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Бикбауҙа башҡорттар йәшәй (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

== Урамдары ==
* Болон урамы ({{lang-ru|улица Луговая}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/022/000024.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары
{{Колонки|3}}
''Тау-таштар''
* Ҙур урман тауы
* Имсәктау
* Мәктәп тауы
* Сусаҡ тау
* Ҡартбаш тауы
* Киленсәкташ
* Ҡыҙылташ тауы
''Урмандар исеме''
* Аҙаҡҡол урманы
* Дөрөс ҡайындары
''Башҡа урындар''
* Зөһрә ятыуы
* Сыған буйы
* Өкө ҡабығы аҫты
* Мәҫкәү буйы
* Ҡарағашморон
* Мәҫкәү быуаһы
''Йылғалар''
* Кесе Һүрәм йылғаһы
* Әсташ йылғаһы
* Биртабан йылғаһы
* Ҡушат йылғаһы<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Видеояҙмаларҙа ==
* {{YouTube|yBJiQNiM1Bc|logo=1}} Бикбау ауылы

== Ревизия материалдарында ==
1816<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/68502/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>,
1850<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/58324/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> һәм
1859 йылдарҙа<ref>[https://basharchive.ru/census/reviz/52069/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Бикбау ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}
* {{БЭ|80691}}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/68502/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/58324/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/52069/ ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ейәнсура районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}
[[Категория:Ейәнсура районы ауылдары]]
Бикбау, Аҡҡужа () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл.
Почта индексы — 453384, ОКАТО коды — 80226810006.

 Географик урыны 
Бикбау ауылы Кесе Һүрәм йылғаһы буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 17 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Трушин): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 71 км

 Тарихы 
Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һала, 1775 йылдан алып билдәле. Марат Түләбаевтың «Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура» китабында былай тип яҙылған: "Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Хәсән улы Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Шишәй менән Бишәй хәҙерге Хәйбулла районы ауылдарын нигеҙләй. Аҫҡаҡтың улдары Бикбау, Үтәғол, Ҡыуат, Буранғол (Ырымбур өлкәһендә) ауылдарына нигеҙ һалаТүләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура.— Өфө, 2000. — 240 бит. ISBN 5-85051-175-Х.. 

Үҫәргән ырыуы башҡорттарының Гөбөрлө йылғаһы буйында (хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Гай районы) Бикбау (Аҡҡужа) исемле ауылдары булған. Башҡорт ихтилалдарын баҫтырыу барышында ауыл каратель отрядтары тарафынан юҡ ителгән. Ә уның халҡының бер өлөшө Кесе Һүрәм буйына (хәҙерге Башҡортостандың Ейәнсура районы) Бикбау ауылына, икенсе өлөшө — Һаҡмар буйында (хәҙерге Башҡортостандың Хәйбулла районы) Бикбау ауылына нигеҙ һала. 

Улус старшинаһы Бикбау Исхаҡов (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, Бикбау бей) исеме менән аталған. Икенсе исеме йорт старшинаһы ярҙамсыһы Аҡҡужа Хоҙайғолов менән бәйле. 1795 йылда 19 йортта 120 кеше йәшәгән, 1866 йылда 40 йортта — 199 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 1900 йылда мәсет теркәлгән.

 Хәҙерге осор 
«Тораҡ пункттарҙың барлыҡҡа килеүе, берләшеүе, бөтөрөлөүе һәм статусы үҙгәреүе менән бәйле Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролоштарына үҙгәрештәр индереү тураһында» 2005 йылдың 20 июлендәге 211-з Законы ҡарар итә:

10. Түбәндәге ауыл советтарының административ үҙәктәрен күсерергә:
5) Ейәнсура районының Бикбау ауыл советын Бикбау ауылынан Трушино ауылына;

 Билдәле шәхестәре 
 Әлмөхәмәтов Рәшит Вәлиәхмәт улы (25.04.1934) — педагог-методист һәм тел белгесе, мәғариф һәм юғары мәктәп эшмәкәре. Педагогия фәндәре кандидаты (1967), профессор (1988). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1994), Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1980), СССР‑ҙың мәғариф (1976) һәм юғары мәктәбе отличнигы (1988), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы (1967) һәм Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2006). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981).
 Итбаев Марс Салауат улы (21.01.1970—21.09.2020)В Башкирии безвременно скончался актер Сибайского театра Марс Итбаев. ИА «Башинформ», 21 сентября 2020 года — театр артисы. 1991 йылдан Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2005), «Театр яҙы» республика конкурсының «Өмөт» номинацияһы лауреаты (1995).
 Итбаев Валерий Ҡәйүм улы (21.01.1947) — инженер-механик. Техник фәндәр докторы (1996), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе (1997).

 Халыҡ һаны 
Халҡы: 1900 йылда — 237 кеше; 1920 йылда — 363 кеше иҫәпләнгән. 1925 йылда (аслыҡ йылдарынан һуң) 70 кеше генә теркәлгән.

Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Бикбауҙа башҡорттар йәшәй (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Урамдары 
 Болон урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Үҙәк урам ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары

Тау-таштар
 Ҙур урман тауы
 Имсәктау
 Мәктәп тауы
 Сусаҡ тау
 Ҡартбаш тауы
 Киленсәкташ
 Ҡыҙылташ тауы
Урмандар исеме
 Аҙаҡҡол урманы
 Дөрөс ҡайындары
Башҡа урындар
 Зөһрә ятыуы
 Сыған буйы
 Өкө ҡабығы аҫты
 Мәҫкәү буйы
 Ҡарағашморон
 Мәҫкәү быуаһы
Йылғалар
 Кесе Һүрәм йылғаһы
 Әсташ йылғаһы
 Биртабан йылғаһы
 Ҡушат йылғаһыБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

 Видеояҙмаларҙа 
  Бикбау ауылы

 Ревизия материалдарында 
1816ревизия материалдары,
1850ревизия материалдары һәм
1859 йылдарҙаревизия материалдары Бикбау ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4
 
 ревизия материалдары
 ревизия материалдары
 ревизия материалдары

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ейәнсура районы ауылдары