Майлы бәшмәк
[[Рәсем:Dayz5|мини]]
{{Taxobox
| name = Майлы бәшмәк
|images_set = {{4 изображения|im1=Butterroehrling.jpg|cap1=Ябай майлы бәшмәк|im2=Goldroehrling1.jpg|cap2=Ҡарағас майлы бәшмәге|im3=Suillus bovinus.jpg|cap3=Козляк|im4=Suillus_variegatus.jpg|cap4=Һары-һоро майлы бәшмәк}}
| regnum = Бәшмәктәр
| divisio = [[Basidiomycota|Базидиомицеттар]]
| classis = [[Agaricomycetes|Агарикомицеттар]]
| ordo = ''[[Boletales]]''
| familia = ''[[Suillaceae]]''
| genus = '''Майлы бәшмәк'''
| latin = {{btname|Suillus|[[Грей, Сэмюэл Фредерик|Gray]] 1821}}
| ncbi = 5379
| wikispecies = Suillus
| commons = Category:Suillus
}}
'''Майлы бәшмәк''' ({{lang-ru|Масленок}}) ({{lang-la|Suillus}}) — ырыуы көпшәле бәшмәктәр , ғаиләһе [[Болет һымаҡтар]] ({{lang-la|Boletaceae}}). Исемен майлы булыуғ бәйле алған. Эшләпәһе -тайғалаҡ. Майлы бәшмәктәрҙең башҡа болет һымаҡтарҙан айырмалығы шунда: ул елем һымаҡ йәбешкәк, эшләпәһенең ҡабығы һәм балдағы бик тиҙ ҡубып сыға. 



== Морфология ==
* '''Эшләпәһе''' ярым йоморонан алып тигеҙ формалығаса, шыма, елемле һәм йәбешкәк лайлалы, тышынан тиҙ әрселә. Ҡаплап торған япмаһы (шәхси япма) ла булырға мөмкин. 
* '''[[Гименофор#Көпшә һымаҡ |Гименофор]]''' эшләпәһенән тиҙ айырылып сыға,өҫтө-өҫтөнә үҫә, йәки тәпәш һаплы, һары йәки аҡ төҫтә. 
* '''[[Һабы]]''' тоташ, шыма йәки бөртөклө, ҡайһы саҡ ҡара япма ҡалдыҡтары менән балдағы була. 
* '''[[Йомшағы]]''' аҡ йәки һарғылт, төҫөн ҡыҙылға йәки зәңгәргә тиҙ генә үҙгәртә һалып бармай. 
* '''[[Спора порошогы]]''' һарының төрлө сағылыштары төҫөндә. 

== [[Тирә-яҡ мөхит]] һәм таралышы ==

Бар төрҙәре лә ''Suillus'' — [[Pinaceae|ылыҫлы]] ағастар менән [[Микориза|микоризо барлыҡҡа килтереүселәр]]  , бигерәк тә ике ылыҫлы йәки биш ылыҫлы ағастар  [[ҡарағай]]ҙар һәм  [[ҡарағас]]тар менән.  Таралышы Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәте, урындағы һәм килтерелгән төрҙәре донъяның бар төбәктәрендә лә осрай. Африкала һәм Австралияла ла билдәле.

== Төрҙәре ==
Майлы бәшмәктәр ырыуы 40-50 төрҙө эсенә ала{{нет АИ|9|09|2010}}.

{| class="standard" align="center"
! <small>Кат.*</small>
! Латинса исеме
! Башҡортса исеме
|-
| align="center"|[[Рәсем:UG icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus aeruginascens]]''
| ''Һоро майлы бәшмәк, күгәрә башлаған ҡарағас майлы бәшмәге''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus bellinii]]''
| '' Беллини майлы бәшмәге''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UG icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus bovinus]]''
| ''Козляк, решетник''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus clintonianus]]''
| ''Билбаулы майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus flavidus]]''
| ''Һаҙ майлы бәшмәге, һарғылт майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus granulatus]]''
| ''Бөрсөклө майлы бәшмәк, йәйге майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UG icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus grevillei]]''<br />(''Suillus elegans'')
| ''Ҡарағас майлы бәшмәге''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus luteus]]''
| ''Ябай майлы бәшмәк, һуңғы майлы бәшмәк, һары майлы бәшмәк, ысын майлы бәшмәк, көҙгө майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UE icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus piperatus]]''<ref>В настоящее время этот гриб относят к роду ''Chalciporus'' семейства [[Boletaceae|Болетовые]]</ref>
| ''Боросло майлы бәшмәк, борос бәшмәге''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus placidus]]''
| '' Аҡ майлы бәшмәк, йомшаҡ майлы бәшмәк, төҫһөҙ майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus plorans]]''
| '' Кедр майлы бәшмәгей''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus rubinus]]''
| ''Аҡыҡ төҫлө майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UG icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus salmonicolor]]''
| ''Һарғылт майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UE icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus sibiricus]]''
| ''Себер майлы бәшмәге''
|-
| align="center"|[[Рәсем:UE icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus spectabilis]]''
| ''Маслёнок примечательный''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus tridentinus]]''
| ''Ерән-ҡыҙыл майлы бәшмәк''
|-
| align="center"|[[Рәсем:G icon.svg|20px]]
| ''[[Suillus variegatus]]''
| ''Һары һор майлы бәшмәк, һаҙ майлы бәшмәге''
|-
! colspan=3 align="center"| {{EFungi}}
|}
<br /><br />
<div class="NavContent">
<div class="NavFrame collapsed">
<div class="NavHead"><div align="center">Төрҙәрҙең тулы исемлеге<ref>{{книга
|автор=Smith A. H., Thiers H. D.
|заглавие=The Boletes of Michigan
|ответственный=
|ссылка=
|место=
|издательство=University of Michigan Press
|год=1971
|том=
|страниц=
|страницы=
|isbn=
}}
</ref>
</div></div>
<div class="NavContent">
{|width="100%"
|- valign="top"
| align="left" |
* {{bt-latrus|Suillus acerbus|aut=[[A. H. Sm.]] & [[Thiers]] 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus acidus|aut=([[Peck]]) [[Singer]] 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus albidipes|aut=(Peck) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus americanus|aut=(Peck) [[Снелл, Уолтер Генри|Snell]] 1944}}
* {{bt-latrus|Suillus bellinii|aut=([[Inzenga]]) [[Watling]] 1967}}
* {{bt-latrus|Suillus bovinus|aut=([[Pers.]]) [[Roussel]] 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus brevipes|aut=(Peck) [[Kuntze]] 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus brunnescens|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus caerulescens|aut=A. H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus cavipes|aut=([[Opat.]]) A. H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus collinitus|aut=([[Fr.]]) Kuntze 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus cothurnatus|aut=Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus flavidus|aut=(Fr.) [[J. Presl]] 1846}}
* {{bt-latrus|Suillus fuscotomentosus|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus glandulosipes|aut=A. H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus granulatus|aut=([[L.]]) Roussel 1796}}
* {{bt-latrus|Suillus grevillei|aut=([[Klotzsch]]) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus hirtellus|aut=(Peck) Snell 1944}}
* {{bt-latrus|Suillus imitatus|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus lactifluus|aut=([[With.]]) A.H. Sm. & Thiers 1968}}
* {{bt-latrus|Suillus lakei|aut=([[Murrill]]) A. H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus laricinus|aut=([[Berk.]]) Kuntze 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus lutescens|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus luteus|aut=(L.) Roussel 1796}}
* {{bt-latrus|Suillus neoalbidipes|aut=[[M. E. Palm]] & [[E. L. Stewart]] 1984}}
* {{bt-latrus|Suillus ochraceoroseus|aut=(Snell) Singer 1973}}
* {{bt-latrus|Suillus pallidiceps|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus pictus|aut=(Peck) A. H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus pinorigidus|aut=Snell & [[E. A. Dick]] 1956}}
* {{bt-latrus|Suillus placidus|aut=([[Bonord.]]) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus plorans|aut=([[Rolland]]) Kuntze 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus ponderosus|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus proximus|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus pseudobrevipes|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus punctatipes|aut=(Snell & E.A. Dick) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus punctipes|aut=(Peck) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus pungens|aut=Thiers & A. H. Sm. 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus salmonicolor|aut=([[Фрост, Чарльз Кристофер|Frost]]) [[Halling]] 1983}}
* {{bt-latrus|Suillus sibiricus|aut=(Singer) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus subacerbus|aut=[[McNabb]] 1968}}
* {{bt-latrus|Suillus subalutaceus|aut=(A.H. Sm. & Thiers) A.H. Sm. & Thiers 1971}}
* {{bt-latrus|Suillus subaureus|aut=(Peck) Snell 1944}}
* {{bt-latrus|Suillus subluteus|aut=(Peck) Snell 1944}}
* {{bt-latrus|Suillus subolivaceus|aut=A.H. Sm. & Thiers 1964}}
* {{bt-latrus|Suillus tomentosus|aut=([[Kauffman]]) Singer 1960}}
* {{bt-latrus|Suillus tridentinus|aut=([[Bres.]]) Singer 1945}}
* {{bt-latrus|Suillus umbonatus E.A. Dick & Snell 1961}}
* {{bt-latrus|Suillus variegatus|aut=([[Sw.]]) Kuntze 1898}}
* {{bt-latrus|Suillus viscidus|aut=(L.) Fr. 1796}}
|}
</div></div></div>

== Әҙәбиәт ==
* ''Дермек А.'' Грибы. — [[Братислава]]: изд-во «Словарт», 1989.
* ''Гарибова Л. В., Сидорова И. И.'' Грибы — М.: ABF 1997. ISBN 5-87484-046-X

== Һылтанмалар ==
* [http://mycoweb.narod.ru/fungi/Calendar/Class_Tree.html?1030103 Род Маслёнок на сайте «Грибы Калужской области»]

== Иҫкәрмәләр ==
{{примечания}}

[[Категория:Бәшмәктәр]]
[[Категория:Ашарға яраҡлы бәшмәктәр]]
мини

Майлы бәшмәк () () — ырыуы көпшәле бәшмәктәр , ғаиләһе Болет һымаҡтар (). Исемен майлы булыуғ бәйле алған. Эшләпәһе -тайғалаҡ. Майлы бәшмәктәрҙең башҡа болет һымаҡтарҙан айырмалығы шунда: ул елем һымаҡ йәбешкәк, эшләпәһенең ҡабығы һәм балдағы бик тиҙ ҡубып сыға. 

 Морфология 
 Эшләпәһе ярым йоморонан алып тигеҙ формалығаса, шыма, елемле һәм йәбешкәк лайлалы, тышынан тиҙ әрселә. Ҡаплап торған япмаһы (шәхси япма) ла булырға мөмкин. 
 Гименофор эшләпәһенән тиҙ айырылып сыға,өҫтө-өҫтөнә үҫә, йәки тәпәш һаплы, һары йәки аҡ төҫтә. 
 Һабы тоташ, шыма йәки бөртөклө, ҡайһы саҡ ҡара япма ҡалдыҡтары менән балдағы була. 
 Йомшағы аҡ йәки һарғылт, төҫөн ҡыҙылға йәки зәңгәргә тиҙ генә үҙгәртә һалып бармай. 
 Спора порошогы һарының төрлө сағылыштары төҫөндә. 

 Тирә-яҡ мөхит һәм таралышы 

Бар төрҙәре лә Suillus — ылыҫлы ағастар менән микоризо барлыҡҡа килтереүселәр  , бигерәк тә ике ылыҫлы йәки биш ылыҫлы ағастар  ҡарағайҙар һәм  ҡарағастар менән.  Таралышы Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәте, урындағы һәм килтерелгән төрҙәре донъяның бар төбәктәрендә лә осрай. Африкала һәм Австралияла ла билдәле.

 Төрҙәре 
Майлы бәшмәктәр ырыуы 40-50 төрҙө эсенә ала.

 Кат.* Латинса исеме Башҡортса исеме20px Suillus aeruginascens Һоро майлы бәшмәк, күгәрә башлаған ҡарағас майлы бәшмәге20px Suillus bellinii  Беллини майлы бәшмәге20px Suillus bovinus Козляк, решетник20px Suillus clintonianus Билбаулы майлы бәшмәк20px Suillus flavidus Һаҙ майлы бәшмәге, һарғылт майлы бәшмәк20px Suillus granulatus Бөрсөклө майлы бәшмәк, йәйге майлы бәшмәк20px Suillus grevillei(Suillus elegans) Ҡарағас майлы бәшмәге20px Suillus luteus Ябай майлы бәшмәк, һуңғы майлы бәшмәк, һары майлы бәшмәк, ысын майлы бәшмәк, көҙгө майлы бәшмәк20px Suillus piperatusВ настоящее время этот гриб относят к роду Chalciporus семейства Болетовые Боросло майлы бәшмәк, борос бәшмәге20px Suillus placidus  Аҡ майлы бәшмәк, йомшаҡ майлы бәшмәк, төҫһөҙ майлы бәшмәк20px Suillus plorans  Кедр майлы бәшмәгей20px Suillus rubinus Аҡыҡ төҫлө майлы бәшмәк20px Suillus salmonicolor Һарғылт майлы бәшмәк20px Suillus sibiricus Себер майлы бәшмәге20px Suillus spectabilis Маслёнок примечательный20px Suillus tridentinus Ерән-ҡыҙыл майлы бәшмәк20px Suillus variegatus Һары һор майлы бәшмәк, һаҙ майлы бәшмәге 

Төрҙәрҙең тулы исемлеге
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 Әҙәбиәт 
 Дермек А. Грибы. — Братислава: изд-во «Словарт», 1989.
 Гарибова Л. В., Сидорова И. И. Грибы — М.: ABF 1997. ISBN 5-87484-046-X

 Һылтанмалар 
 Род Маслёнок на сайте «Грибы Калужской области»

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Бәшмәктәр
Категория:Ашарға яраҡлы бәшмәктәр