Ҡарағай (Ғафури районы)
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Ҡарағай
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Карагаево}}
 | изображение     = Карагаево мост.jpg
 | описание изображения    =
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 8 |lat_sec = 27
 | lon_deg                  = 56 |lon_min = 42 |lon_sec = 1
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Ғафури районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Имәндәш ауыл Советы (Ғафури районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           =1896 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = Богоявленский
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Карагаево | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Карагаево | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453063
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80221819001
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Ҡарағай''' ({{lang-ru|Карагаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ғафури районы]]ндағы ауыл.  [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 297 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453063, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80221819001.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||297||155||142||52,2||47,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Красноусольский]]): 50 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 56 км
<gallery>
Карагаево.jpg
Карагаево мост.jpg 
</gallery>
== Тарихы ==
Ҡарағай — [[Имәндәш ауыл Советы (Ғафури районы)|Имәндәш ауыл Советы]] үҙәге. Район үҙәгенән төньяҡ‑көнсығышта 50 саҡрым һәм [[Аҡкүл (станция)|Аҡкүл]] тимер юл станцияһынан төньяҡ‑көнсығышҡа табан 56 саҡрым алыҫлыҡта Мәндем йылғаһы <ref>Еҙем йылғаһы ҡушылдығы</ref> буйында урынлашҡан. Ауылға 1896 йылда [[Стәрлетамаҡ өйәҙе]] [[Имәндәш]] ауылы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә [[Пенза]], [[Ярославль өлкәһе|Ярославль]]  губернаһынан күсеп килеүселәр һәм [[Богоявленск заводы]]ның завод крәҫтиәндәре Богоявленский ауылы исеме менән нигеҙ һала<ref name="Б.Э.">[http://bashenc.online/ba/articles/85978/ Башҡорт энциклопедияһы. Ҡарағай ауылы]</ref>.
Легенда буйынса  Ҡарағай ауылының нигеҙләнеүе  көтөүсе Сәйфетдин исеме менән бәйле. Ул  Имәндәш ауылының бай кешеһе Мирсәяф Мәзитовтың хеҙмәтсеһе була. Бай Мирсаяф бик күп мал тотҡан. Уның көтөүҙәре [[Еҙем]]дән [[Мәндем (йылға)|Мәндем]]га тиклем йәйләгән. Көтөүселәрҙең етәксеһе Сәйфетдин үҙенең ҡыуышын Мәндем ярында ҡора.  Бер яҙ көнө ҡыуышы янында ҡарағай ағасы ултырта. Ағас тамыр йәйеп үҫеп китә. Ҡарағай ауылының көнбайышында  ҡарағай ағасы оҙаҡ йылдар үҫеп ултырған. Ҡарағай ауылы 1879 йылда нигеҙләнә башлай. Бында Богоявленск заводынан крәҫтиән ғаиләләре күсеп ултырған: Суздальцевтар, Королевтар, Морозовтар. Һуңыраҡ [[Украина]]нан — Черненко, Пелепеев, [[Вятка губернаһы]]нан — Новокшенов, Сыңвинцев, [[Архангельск өлкәһе|Архангельск]]иҙан — Федоров  килә<ref>[http://imendash-sp.ru/istoriya-dereven/ Имәндәш ауыл Советы. Ҡарағай ауылы тарихы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517143034/http://imendash-sp.ru/istoriya-dereven/ |date=2022-05-17 }}</ref>.

1906 йылда сиркәү, министрлыҡ мәктәбе, тимерлек, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. 1920 йылдан алып хәҙерге исемен йөрөтә.
Халҡы: 1906 йылда — 382 кеше; 1920 йылда — 556 кеше; 1939 йылда — 431 кеше; 1959 йылда — 286 кеше; 1989 йылда — 293 кеше; 2002 йылда — 312 кеше; 2010 йылда — 297 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар<ref name="Б.Э." />.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/019/000069.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡарағай ауылы]</ref>
{{колонки|2}}   
Клуб урамы ({{lang-ru|Клубная (улица)}})

Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодёжная (улица)}})
       
Партизан урамы ({{lang-ru|Партизанская (улица)}})
      
Уҡытыусылар урамы ({{lang-ru|Учителей (улица)}})

Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная (улица)}})
{{конец|колонки}}

== Билдәле шәхестәре ==
== Архитектура ҡомартҡылары ==
1904 йылда төҙөлгән Покров сиркәүе бинаһы — архитектура ҡомартҡыһы.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85978}}{{V|26|04|2022}}
* [http://imendash-sp.ru/istoriya-dereven/ Имәндәш ауыл Советы. Ҡарағай ауылы тарихы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517143034/http://imendash-sp.ru/istoriya-dereven/ |date=2022-05-17 }}

{{Ғафури районы ауылдары}}

[[Категория:Ғафури районы ауылдары]]
Ҡарағай () — Башҡортостандың Ғафури районындағы ауыл.  2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 297 кеше.
Почта индексы — 453063, ОКАТО коды — 80221819001.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь29715514252,247,8

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Красноусольский): 50 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 56 км

 Тарихы 
Ҡарағай — Имәндәш ауыл Советы үҙәге. Район үҙәгенән төньяҡ‑көнсығышта 50 саҡрым һәм Аҡкүл тимер юл станцияһынан төньяҡ‑көнсығышҡа табан 56 саҡрым алыҫлыҡта Мәндем йылғаһы Еҙем йылғаһы ҡушылдығы буйында урынлашҡан. Ауылға 1896 йылда Стәрлетамаҡ өйәҙе Имәндәш ауылы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Пенза, Ярославль  губернаһынан күсеп килеүселәр һәм Богоявленск заводының завод крәҫтиәндәре Богоявленский ауылы исеме менән нигеҙ һалаБашҡорт энциклопедияһы. Ҡарағай ауылы.
Легенда буйынса  Ҡарағай ауылының нигеҙләнеүе  көтөүсе Сәйфетдин исеме менән бәйле. Ул  Имәндәш ауылының бай кешеһе Мирсәяф Мәзитовтың хеҙмәтсеһе була. Бай Мирсаяф бик күп мал тотҡан. Уның көтөүҙәре Еҙемдән Мәндемга тиклем йәйләгән. Көтөүселәрҙең етәксеһе Сәйфетдин үҙенең ҡыуышын Мәндем ярында ҡора.  Бер яҙ көнө ҡыуышы янында ҡарағай ағасы ултырта. Ағас тамыр йәйеп үҫеп китә. Ҡарағай ауылының көнбайышында  ҡарағай ағасы оҙаҡ йылдар үҫеп ултырған. Ҡарағай ауылы 1879 йылда нигеҙләнә башлай. Бында Богоявленск заводынан крәҫтиән ғаиләләре күсеп ултырған: Суздальцевтар, Королевтар, Морозовтар. Һуңыраҡ Украинанан — Черненко, Пелепеев, Вятка губернаһынан — Новокшенов, Сыңвинцев, Архангельскиҙан — Федоров  киләИмәндәш ауыл Советы. Ҡарағай ауылы тарихы .

1906 йылда сиркәү, министрлыҡ мәктәбе, тимерлек, бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. 1920 йылдан алып хәҙерге исемен йөрөтә.
Халҡы: 1906 йылда — 382 кеше; 1920 йылда — 556 кеше; 1939 йылда — 431 кеше; 1959 йылда — 286 кеше; 1989 йылда — 293 кеше; 2002 йылда — 312 кеше; 2010 йылда — 297 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Ҡарағай ауылы
   
Клуб урамы ()

Йәштәр урамы ()
       
Партизан урамы ()
      
Уҡытыусылар урамы ()

Үҙәк урам ()

 Билдәле шәхестәре 
 Архитектура ҡомартҡылары 
1904 йылда төҙөлгән Покров сиркәүе бинаһы — архитектура ҡомартҡыһы.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Имәндәш ауыл Советы. Ҡарағай ауылы тарихы 

Категория:Ғафури районы ауылдары