Урал (Баймаҡ районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Урал (мәғәнәләр)}}
{{ТП-Рәсәй|Урал
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Урал
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 52 | lat_min = 16 | lat_sec = 35
  |lon_deg = 58 | lon_min = 53 | lon_sec = 50
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Баймаҡ районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = {{ Население | Урал (Баймакский район) | тс }}
  |иҫәп алыу йылы       = {{ Население | Урал (Баймакский район) | г }}
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453653
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34751 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80206813007
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Урал''' ({{lang-ru|Урал}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Баймаҡ районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 250 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 453653, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80206813007.

== Исеменең килеп сығышы ==
Урал бүлексәһенең исеме [[Яйыҡ|Урал]] йылғаһы исеменән алынған. 2008 йылдың 9 февралендә Рәсәй Федерацияһы хөкүмәте ҡарары (60-сы) менән Урал бүлексәһе Урал ауылы тип үҙгәртелә<ref name="Урғаҙа">[http://urgaza.ru/historical-background/selsovet/127/1212/ Деревня Урал (Урал ауылы)]</ref>.
[[File:Река Урал. Территория Башкортостана.jpg|мини|слева |Урал ауылы Урал йылғаһы буйында, Силәбе өлкәһе һәм Баймаҡ районы сигендә, урынлашҡан.]]

== Географик урыны ==
[[Яйыҡ|Урал]] йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан<ref name="Баймакский край">{{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}</ref>.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Баймаҡ (ҡала)|Баймаҡ]]): 70 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Урғаҙа]]): 25 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Сибай]]): 75 км

== Тарихы ==
1929 йылда [[Йылайыр кантоны]]нда Йылайыр совхозы ойошторолоу сиктәрендә {{comment| Ҡала яны |Пригородный }} хужалығы ҡасабаһы булараҡ нигеҙләнә, һуңыраҡ, 1950-се йылдарҙа, «Йылайыр» совхозының Урал бүлексәһе итеп үҙгәртелә<ref name="Баймакский край"></ref>.
1930 −1933 йылдарҙа Ҡала яны хужалығы — [[БАССР]]-ҙың [[Баймаҡ-Таналыҡ районы]] Баймырҙа ауыл Советы составында, 1933—1941 йылдарҙа — Баймаҡ районы Баймырҙа ауыл Советы, 1941 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем Баймаҡ районы Йылайыр ауыл Советы составында<ref name="Урғаҙа"></ref>.
2005 йылда хәҙерге статусын ала, 2008 йылдан — Урал ауылы исемен йөрөтә. Халҡы «Йылайыр» ДУАХП‑нда эшләй.
Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, магазин бар. Башланғыс мәктәп 2015 йылда ябылған<ref name="Урғаҙа"></ref>.
2020 йылдың көҙөндә бында капиталь ремонттан һуң ауылға ингән юлда күпер асылды<ref>[https://hakmar.ru/articles/t-l-sh/2020-11-17/ural-auylynda-ya-y-k-per-240404 «Һаҡмар», 17 ноябрь 2020. Урал ауылында яңы күпер!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524034436/https://hakmar.ru/articles/t-l-sh/2020-11-17/ural-auylynda-ya-y-k-per-240404 |date=2022-05-24 }}</ref>

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||136||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||267||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||280||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||303||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||215||106||109||49,3||50,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
; Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда [[урыҫтар]] (40 %), [[башҡорттар]] (35 %) һәм башҡа милләт вәкилдәре йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Йылға урамы ({{lang-ru| Речная улица}})
* Төҙөүселәр урамы ({{lang-ru| Строителей улица}})
* Дала урамы ({{lang-ru| Степная улица }})
* Үҙәк урамы ({{lang-ru| Центральная улица}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru| Школьная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/006/000024.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Ауыл активы ==
* Йылайыр ауыл советы 8-cе округы (Октябрь, Комсомол, Покровка, Сосновка, Урал ауылдары буйынса) депутаттары — Ольга Федоровна Кузьминова, Рәшиҙә Хәҙис ҡыҙы Раҡаева<br>
* Ауыл старостаһы Гөлйәзит Һатыбалды ҡыҙы Хоҙайбирҙина<br>
* Ауыл мәҙәниәт йорто (Баймаҡ «Халыҡ ижады үҙәге» филиалы) мөдире Ольга Федоровна Кузьминова.<br>
* Фельдшер-акушерлыҡ пункты мөдире Сулпан Миҙхәт ҡыҙы Мусина<br><ref name="Урғаҙа"></ref>.

=== Ауылдың билдәле шәхестәре ===
* [[Копылов Василий Данилович]] — [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашыусы. [[Ҡыҙыл Йондоҙ ордены]] (1943), [[Ленин ордены]] (1944) кавалеры<ref name="Урғаҙа "></ref>, [[Советтар Союзы Геройы]] (1944)<ref>Баймакский край</ref>.
* Фәтхетдинова Рәшиҙә Әшрәф ҡыҙы — «Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы» почетлы билдәһе кавалеры<ref name="Урғаҙа"></ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|94227}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* {{китап |автор=Ред.составитель А. Багуманов |заглавие=Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание |место=Уфа |издательство=[[Китап (нәшриәт)|Башкирское книжное издательство]] |год=2002|страниц=332|ISBN=5-295-03157-8}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Баймаҡ районы ауылдары}}
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
[[Категория:1929 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар]]
[[Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары]]
Урал () — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 250 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 453653, ОКАТО коды — 80206813007.

 Исеменең килеп сығышы 
Урал бүлексәһенең исеме Урал йылғаһы исеменән алынған. 2008 йылдың 9 февралендә Рәсәй Федерацияһы хөкүмәте ҡарары (60-сы) менән Урал бүлексәһе Урал ауылы тип үҙгәртеләДеревня Урал (Урал ауылы).
мини|слева |Урал ауылы Урал йылғаһы буйында, Силәбе өлкәһе һәм Баймаҡ районы сигендә, урынлашҡан.

 Географик урыны 
Урал йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 70 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Урғаҙа): 25 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 75 км

 Тарихы 
1929 йылда Йылайыр кантонында Йылайыр совхозы ойошторолоу сиктәрендә  хужалығы ҡасабаһы булараҡ нигеҙләнә, һуңыраҡ, 1950-се йылдарҙа, «Йылайыр» совхозының Урал бүлексәһе итеп үҙгәртелә.
1930 −1933 йылдарҙа Ҡала яны хужалығы — БАССР-ҙың Баймаҡ-Таналыҡ районы Баймырҙа ауыл Советы составында, 1933—1941 йылдарҙа — Баймаҡ районы Баймырҙа ауыл Советы, 1941 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем Баймаҡ районы Йылайыр ауыл Советы составында.
2005 йылда хәҙерге статусын ала, 2008 йылдан — Урал ауылы исемен йөрөтә. Халҡы «Йылайыр» ДУАХП‑нда эшләй.
Ауылда фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, магазин бар. Башланғыс мәктәп 2015 йылда ябылған.
2020 йылдың көҙөндә бында капиталь ремонттан һуң ауылға ингән юлда күпер асылды«Һаҡмар», 17 ноябрь 2020. Урал ауылында яңы күпер! 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар136 1959 йыл 15 ғинуар267 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар280 2002 йыл 9 октябрь303 2010 йыл 14 октябрь21510610949,350,7

 Милли составы
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, ауылда урыҫтар (40 %), башҡорттар (35 %) һәм башҡа милләт вәкилдәре йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel .

 Урамдары 

 Йылға урамы ()
 Төҙөүселәр урамы ()
 Дала урамы ()
 Үҙәк урамы ()
 Мәктәп урамы ()Улицы

 Ауыл активы 
 Йылайыр ауыл советы 8-cе округы (Октябрь, Комсомол, Покровка, Сосновка, Урал ауылдары буйынса) депутаттары — Ольга Федоровна Кузьминова, Рәшиҙә Хәҙис ҡыҙы Раҡаева
 Ауыл старостаһы Гөлйәзит Һатыбалды ҡыҙы Хоҙайбирҙина
 Ауыл мәҙәниәт йорто (Баймаҡ «Халыҡ ижады үҙәге» филиалы) мөдире Ольга Федоровна Кузьминова.
 Фельдшер-акушерлыҡ пункты мөдире Сулпан Миҙхәт ҡыҙы Мусина.

 Ауылдың билдәле шәхестәре 
 Копылов Василий Данилович — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943), Ленин ордены (1944) кавалеры, Советтар Союзы Геройы (1944)Баймакский край.
 Фәтхетдинова Рәшиҙә Әшрәф ҡыҙы — «Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы» почетлы билдәһе кавалеры.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 

Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы
Категория:1929 йылда нигеҙләнгән тораҡ пункттар
Категория:Алфавит буйынса тораҡ пункттары