Мәхмүт (Әбйәлил районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Мәхмүт}}
{{ТП-Рәсәй|Мәхмүт
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Мәхмүт
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 7 | lat_sec = 11
  |lon_deg = 58 | lon_min = 32 | lon_sec = 22
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Әбйәлил районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 584
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453606
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34772 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80201840005
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Мәхмүт''' ({{lang-ru|Махмутово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Әбйәлил районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 584 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453606, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80201840005.
 

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Махмутово (Абзелиловский район) }}

; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name='2002F' />.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||584||281||303||48,1||51,9

|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Асҡар (Әбйәлил районы)|Асҡар]]): 27 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Хәлил (Әбйәлил районы)|Хәлил]]): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Әлмөхәмәт станцияһы|Әлмөхәмәт]]): 17 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Әхмәт Зәки Вәлиди урамы ({{lang-ru|}} Ахмет Заки Валиди(улица)}})
* Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru|}} Дружбы(улица)}})
* Ҡыҙыл урамы ({{lang-ru|}} Кизил(улица)}})
* Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|}} Мира (улица)}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|}} Молодежная (улица)}})
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|}} Набережная(улица)}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/053/000082.html Улицы]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
Ҡарағай-ҡыпсаҡтарҙың иң ҙур ауылы — Мәхмүт ауылы. V ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 55 йортта 240 [[Башҡорттар|башҡорт]] һәм 19 [[татарҙар]] 3 ихатала булған. 64 йылдан һуң X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 80 ихатала 408 кеше йәшәгән. 1831 йылда 13 ғаилә [[Өмөтбай (Баймаҡ районы)|Өмөтбай]] ауылына, Таһир һәм Нуралыға күскәс, берешәр ғаилә килә.

Уға нигеҙ һалыусы билдәле. Ул [[Тархан (титул)|тархан]] Мәхмүтбай Ейәнғолов, 1755 йылда Әүжән һәм [[Ағиҙел (йылға)|Ағиҙел]] йылғалары буйлап Әүжән-Петровск заводтарына ерҙәр биреүҙә ҡатнаша, улдары: Ғәҙелбай, Дәүләтбирҙе, Дәүләтҡол, Дәүләтҡол, Илбул, Теләүембәт, Теләүле.

Мәхмүттәр — [[малсылыҡ|малсылар]]. 432 кеше йәшәгән 84 йортҡа 600 ат, 250 һыйыр, 50 һарыҡ, 25 баш кәзә тура килгән. 1842 йылда бөтәһенә 464 бот яҙғы иген сәселгән<ref>{{ИСДБ|страница=33}} </ref>.

== Ер-һыу атамалары ==
* Мәхмүт ауылы тарихы. Ауыл тарихына бәйле мәғлүмәттәр, легендалар<ref>[https://yanshishma.com/articles/tarikh-ya-aby-/2019-02-08/legendalar-yr-ndek-288855 Легендалар өйрәндек] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220125072425/https://yanshishma.com/articles/tarikh-ya-aby-/2019-02-08/legendalar-yr-ndek-288855 |date=2022-01-25 }}</ref>.
* Тағы уҡығыҙ<ref>[https://vk.com/topic-100091366_33787330 Мәхмүт ауылы тарихы]</ref>.

== Видеояҙмалар ==
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=2559974622859917022&from=tabbar&parent-reqid=1648091448326261-15011317316750225253-sas3-0878-e73-sas-l7-balancer-8080-BAL-6887&text=Мәхмүт+ауылы Әбйәлил районы, Мәхмүт ауылы.]
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=3877260927714050821&from=tabbar&text=Мәхмүт+ауылы Мәхмүт ауылы тәбиғәте.]
* [https://yandex.ru/video/preview/?filmId=2898083044798671849&from=tabbar&text=Мәхмүт+ауылы Әбйәлил районы, Мәхмүт ауылы кешеләре.]
* 

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/9445-m-khm-t-bj-lil-r-nynda-y-auyl}}
{{Әбйәлил районы ауылдары}}

[[Категория:Әбйәлил районы ауылдары]]
Мәхмүт () — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 584 кеше.
Почта индексы — 453606, ОКАТО коды — 80201840005.
 

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь58428130348,151,9

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 27 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Хәлил): 8 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Әлмөхәмәт): 17 км

 Урамдары 

 Әхмәт Зәки Вәлиди урамы ( Ахмет Заки Валиди(улица)}})
 Дуҫлыҡ урамы ( Дружбы(улица)}})
 Ҡыҙыл урамы ( Кизил(улица)}})
 Тыныслыҡ урамы ( Мира (улица)}})
 Йәштәр урамы ( Молодежная (улица)}})
 Яр буйы урамы ( Набережная(улица)}})
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)}})Улицы

 Тарихы 
Ҡарағай-ҡыпсаҡтарҙың иң ҙур ауылы — Мәхмүт ауылы. V ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 55 йортта 240 башҡорт һәм 19 татарҙар 3 ихатала булған. 64 йылдан һуң X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 80 ихатала 408 кеше йәшәгән. 1831 йылда 13 ғаилә Өмөтбай ауылына, Таһир һәм Нуралыға күскәс, берешәр ғаилә килә.

Уға нигеҙ һалыусы билдәле. Ул тархан Мәхмүтбай Ейәнғолов, 1755 йылда Әүжән һәм Ағиҙел йылғалары буйлап Әүжән-Петровск заводтарына ерҙәр биреүҙә ҡатнаша, улдары: Ғәҙелбай, Дәүләтбирҙе, Дәүләтҡол, Дәүләтҡол, Илбул, Теләүембәт, Теләүле.

Мәхмүттәр — малсылар. 432 кеше йәшәгән 84 йортҡа 600 ат, 250 һыйыр, 50 һарыҡ, 25 баш кәзә тура килгән. 1842 йылда бөтәһенә 464 бот яҙғы иген сәселгән .

 Ер-һыу атамалары 
 Мәхмүт ауылы тарихы. Ауыл тарихына бәйле мәғлүмәттәр, легендаларЛегендалар өйрәндек .
 Тағы уҡығыҙМәхмүт ауылы тарихы.

 Видеояҙмалар 
 Әбйәлил районы, Мәхмүт ауылы.
 Мәхмүт ауылы тәбиғәте.
 Әбйәлил районы, Мәхмүт ауылы кешеләре.
 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Әбйәлил районы ауылдары