Соҡаҙытамаҡ
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Чукадытамак
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Соҡаҙытамаҡ}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 21 |lat_sec = 16
 | lon_deg                  = 54 |lon_min = 6 |lon_sec = 7
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Туймазы районы{{!}}Туймазы районы 
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы (Туймазы районы){{!}}Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы 
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Чукадытамак | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Чукадытамак | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = мосолмандар
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452786
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80251830006
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Соҡаҙытамаҡ''' ({{lang-ru|Чукадытамак}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Туймазы районы]]ндағы ауыл. [[Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы (Туймазы районы)|Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы]] [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 387 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>.
Почта индексы — 452786, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80251830006.
 

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Туймазы (ҡала)|Туймазы]]): 41 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ҡарамалы-Ғөбәй]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 35 км

Соҡаҙытамаҡ ауылы [[Өҫән]] йылғаһы ҡушылдығы Соҡаҙы йылғаһы буйында, район үҙәге [[Туймазы]] ҡалаһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 41 километрҙа һәм [[Ҡандра]] тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 35 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

== Тарихы ==
[[Файл:Туймазы районы Чокадытамаҡ ауылы ҡатыннары ҡурай уйнай. 1937 йыл.jpg|мини|слева|1937 йыл]]
[[XVIII быуат]]тың 1-се яртыһында, [[Ҡазан даруғаһы]] [[Ҡаңлы|Ҡаңлы улусы]] [[башҡорттар]]ы ерҙәренә [[Себер даруғаһы]] [[Әйле]] улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүенә ярашлы, Соҡаҙытамаҡ ауылына нигеҙ һалынған. Атамаһы гидронимдан — ауыл урынлашҡан урын ''һүҙмә-һүҙ'' «Соҡаҙы йылғаһы тамағы» тигән ерҙе аңлата.

Соҡаҙытамаҡ йылғаһы тамағындағы ауыл [[Ҡаңлы]] улусының Үрмәкәй түбәһенә ҡараған. Был — [[Троицк өйәҙе]] [[Әйле]] улусынан сыҡҡан, [[Типтәрҙәр|типтәр]] ҡатламына күсмәйенсә, үҙлеген һаҡлап ҡалған ерһеҙ [[Керҙәштәр|керҙәш]] башҡорттар торамаһы. Әммә уларҙың ҡаңлылар менән керҙәшлек килешеүе төҙөгән һәм йәшәй башлаған датаһы билдәле түгел. Яҡынса [[XVIII быуат]]тың 30-сы йылдарын күрһәтергә мөмкин.

Бөтә ревизиялар һәм халыҡ иҫәбен алыуҙар уларҙың этник сығышын башҡорт тип күрһәтә.

[[1795 йыл]]да Соҡаҙытамаҡ ауылындағы 15 йортта 111 кеше йәшәгән<ref> {{БЭ2013|75686}}</ref>.

Соҡаҙытамаҡ — ошо уҡ исемдәге улус үҙәге, ауылда идара, [[мәсет]], 3 тирмән булған. VIII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса, 36 йортта 7 ғаилә башлығы күп ҡатынлы булған. 319 кешенең һәр береһенә иген сәсеү ни бары бер бот икмәккә тиң булған (1843 г.). Соҡаҙытамаҡ халҡы йәмғиәтенә саҡ-саҡ [[картуф]] үтеп ингән: ул саҡта 12 бот ултыртылған.

[[1843 йыл]]да иген сәсеү 319 кешенең һәр береһенә бер ботҡа тиң булған. Соҡаҙытамаҡ халҡы [[Бәрәңге|картуф]] сәсеүҙе саҡ үҙләштерә башлаған: ул саҡта 12 бот картуф ултыртылған.

Соҡаҙытамаҡта йәшәгән поход старшинаһы Тажетдин Ҡолошовтың [[1783 йыл]]ғы формуляр исемлеге башҡорт казактары хеҙмәтенең төрҙәре тураһында ҡыҙыҡлы мәғлүмәт бирә: [[1806 йыл|1806]]—[[1812 йыл]]дарҙа [[Яйыҡ]] йылғаһы буйындағы йәйге сик хеҙмәтен үтәгән ваҡытта башҡорттар отряды менән ҡаҙаҡ ханы Ширғәзе ставкаһында, һуңынан Илек Һаҡлауы (Илецкая Защита) тирәһендә [[Яйыҡ]] ҡалаһына (Уральск) аҙыҡ-түлек тейәлгән ҡаҙна транспортын оҙатып барған<ref>{{ИСДБ|страницы=258—259}}</ref><ref>ЦГИА РБ. Ф. 2. Оп. 1. Д. 430. Л. 26. МИБ. Т. 3. С. 63. Малоизученные источники по истории Башкирии. С. 110, 115. ЦГИА РБ. Ф. 10. Оп. 1. Д. 1257. Л. 18. ОИБ. Т. 1.4. 1. С. 177. ЦГИА РБ. Ф. 10. Оп. 1. Д. 1257. Л. 18. </ref>.

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100 %;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
{| class="wikitable"
|-
! Теркәү йылы !! Улус, ауыл советы !! Өйәҙ, кантон, район !! Губерна, Республика !! Дәүләт
|-
| [[1784]] ||Ҡаңлы улусы || Бәләбәй өйәҙе || Ырымбур губернаһы || Рәсәй Империяһы
|-
| [[1816]] || Ҡаңлы улусы, 18-се йорт || 12-се Башҡорт кантоны, Үрмәкәй түбәһе || Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
| [[1834]] || Ҡаңлы улусы, 18-се йорт || 12-се Башҡорт кантоны || Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1847]] || Ҡаңлы улусы, 18-се йорт || 12-се Башҡорт кантоны || Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1859]] || Ҡаңлы улусы, 18-се йорт || 12-се Башҡорт кантоны || Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1895]] || Ҡаңлы улусы || Бәләбәй өйәҙе || Өфө губернаһы || Рәсәй империяһы
|-
|[[1920]] || Соҡаҙытамаҡ улусы<ref>https://vk.com/wall-187020456_644</ref> || Бәләбәй кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы (Бәләкәй Башҡортостан) ||[[Файл:Emblem of the Russian SFSR (1978–1991), Emblem of Russia (1991–1992).svg|20px]] РСФСР
|-
|[[1926]] || Ҡаңлы улусы || Бәләбәй кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1935]] || Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы || Туймазы районы || Башҡорт АССР-ы ||{{СССР}} СССР
|-
|[[1941]] || Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы|| Туймазы районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы || Туймазы районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-
|[[2008]] || Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы || Туймазы районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы
|-

|-
| || || || ||
|}

== Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше ==
[[1865 йыл]]да 121 йортта — 680 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, балта эштәре менән шөғөлләнгәндәр.

Соҡаҙытамаҡ ауылында [[Ҡаңлы]] улусы идаралығы урынлашҡан була. [[Мәсет]], 3 һыу тирмәне булған<ref>{{ИСДБ|страницы=258—259}}</ref>.

== Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше ==
[[1906 йыл]]да [[мәсет]], һыу тирмәне, бакалея кибете, запас иген һаҡлай торған мөгәзәй булған. [[Ҡаңлы]] улусы идаралығы булған<ref>{{ИСДБ|страницы=258—259}}</ref>.

Әлеге ваҡытта Соҡаҙытамаҡ ауылында [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушерлыҡ пункты бар<ref>{{БЭ2013|75686}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Соҡаҙытамаҡ ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1285||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||1146||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||739||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||376||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||351||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||398||||||||
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==
[[Йәһүҙин Ғимат Йыһангир улы]] (1898, Бәләбәй районы, Туҙлыҡыуыш ауылы — 10.07.1938) — дәүләт эшмәкәре, 1920 йылдың мартында Соҡаҙытамаҡ ауылының улус башҡарма комитеты рәйесе итеп тәғәйенләнә. Ишембай нефтен үҙләштереүҙе башлаусы, БАССР-ҙың игенселек халыҡ комиссары (1937), сәйәси золом ҡорбаны<ref>[Курганов Денис, Федин П. А. Возвращение расстрелянного наркома, 2007. isbn: 5-88719-074-4]</ref><ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%AF%D0%B3%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%B4_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1898) Ягудин Гимад Зиянгирович]</ref>

== Хәтер ==
* [https://vk.com/public165150790 Электронный Музей Памяти Туймазинского района]

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Бакланов урамы ({{lang-ru|}} Бакланова (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
* Йылға урамы ({{lang-ru|}} Речная (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/tuymazinskiy-rayon/selo-chukaditamak/ Карта д. Чукадытамак. Улицы] </ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
'''Ер-һыу атамалары'''

''Тауҙар:''

''Урмандар:''

''Йылғалар:''
* '''Өҫән''', '''Соҡаҙы'''

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Тарихи ҡомартҡы:''

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Әйле]]
* [[Ҡаңлы]]

== Әҙәбиәт ==
* Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана (справочник). Уфа: Китап, 2001, книга 9, 64—65 с.
* Хисамитдинова Ф. Г. Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|75686}}
* {{ИСДБ|страницы=258—259}}
* [https://obd-memorial.ru/html/info.htm?id=400349377&page=193 Память. Туймазинский район. Региональный общественный Фонд поисковых отрядов РБ]
* [https://vk.com/public165150790 Электронный Музей Памяти Туймазинского района]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

{{Туймазы районы ауылдары}}

[[Категория:Туймазы районы ауылдары]]
Соҡаҙытамаҡ () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 387 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы .
Почта индексы — 452786, ОКАТО коды — 80251830006.
 

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 41 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡарамалы-Ғөбәй): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 35 км

Соҡаҙытамаҡ ауылы Өҫән йылғаһы ҡушылдығы Соҡаҙы йылғаһы буйында, район үҙәге Туймазы ҡалаһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 41 километрҙа һәм Ҡандра тимер юл станцияһынан көньяҡҡа табан 35 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
мини|слева|1937 йыл
XVIII быуаттың 1-се яртыһында, Ҡазан даруғаһы Ҡаңлы улусы башҡорттары ерҙәренә Себер даруғаһы Әйле улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүенә ярашлы, Соҡаҙытамаҡ ауылына нигеҙ һалынған. Атамаһы гидронимдан — ауыл урынлашҡан урын һүҙмә-һүҙ «Соҡаҙы йылғаһы тамағы» тигән ерҙе аңлата.

Соҡаҙытамаҡ йылғаһы тамағындағы ауыл Ҡаңлы улусының Үрмәкәй түбәһенә ҡараған. Был — Троицк өйәҙе Әйле улусынан сыҡҡан, типтәр ҡатламына күсмәйенсә, үҙлеген һаҡлап ҡалған ерһеҙ керҙәш башҡорттар торамаһы. Әммә уларҙың ҡаңлылар менән керҙәшлек килешеүе төҙөгән һәм йәшәй башлаған датаһы билдәле түгел. Яҡынса XVIII быуаттың 30-сы йылдарын күрһәтергә мөмкин.

Бөтә ревизиялар һәм халыҡ иҫәбен алыуҙар уларҙың этник сығышын башҡорт тип күрһәтә.

1795 йылда Соҡаҙытамаҡ ауылындағы 15 йортта 111 кеше йәшәгән .

Соҡаҙытамаҡ — ошо уҡ исемдәге улус үҙәге, ауылда идара, мәсет, 3 тирмән булған. VIII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса, 36 йортта 7 ғаилә башлығы күп ҡатынлы булған. 319 кешенең һәр береһенә иген сәсеү ни бары бер бот икмәккә тиң булған (1843 г.). Соҡаҙытамаҡ халҡы йәмғиәтенә саҡ-саҡ картуф үтеп ингән: ул саҡта 12 бот ултыртылған.

1843 йылда иген сәсеү 319 кешенең һәр береһенә бер ботҡа тиң булған. Соҡаҙытамаҡ халҡы картуф сәсеүҙе саҡ үҙләштерә башлаған: ул саҡта 12 бот картуф ултыртылған.

Соҡаҙытамаҡта йәшәгән поход старшинаһы Тажетдин Ҡолошовтың 1783 йылғы формуляр исемлеге башҡорт казактары хеҙмәтенең төрҙәре тураһында ҡыҙыҡлы мәғлүмәт бирә: 1806—1812 йылдарҙа Яйыҡ йылғаһы буйындағы йәйге сик хеҙмәтен үтәгән ваҡытта башҡорттар отряды менән ҡаҙаҡ ханы Ширғәзе ставкаһында, һуңынан Илек Һаҡлауы (Илецкая Защита) тирәһендә Яйыҡ ҡалаһына (Уральск) аҙыҡ-түлек тейәлгән ҡаҙна транспортын оҙатып барғанЦГИА РБ. Ф. 2. Оп. 1. Д. 430. Л. 26. МИБ. Т. 3. С. 63. Малоизученные источники по истории Башкирии. С. 110, 115. ЦГИА РБ. Ф. 10. Оп. 1. Д. 1257. Л. 18. ОИБ. Т. 1.4. 1. С. 177. ЦГИА РБ. Ф. 10. Оп. 1. Д. 1257. Л. 18. .

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Теркәү йылы  Улус, ауыл советы  Өйәҙ, кантон, район  Губерна, Республика  Дәүләт 1784 Ҡаңлы улусы  Бәләбәй өйәҙе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй Империяһы 1816  Ҡаңлы улусы, 18-се йорт  12-се Башҡорт кантоны, Үрмәкәй түбәһе  Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы 1834  Ҡаңлы улусы, 18-се йорт  12-се Башҡорт кантоны  Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1847  Ҡаңлы улусы, 18-се йорт  12-се Башҡорт кантоны  Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1859  Ҡаңлы улусы, 18-се йорт  12-се Башҡорт кантоны  Бәләбәй өйәҙе Ырымбур губернаһы  Рәсәй империяһы1895  Ҡаңлы улусы  Бәләбәй өйәҙе  Өфө губернаһы  Рәсәй империяһы1920  Соҡаҙытамаҡ улусыhttps://vk.com/wall-187020456_644  Бәләбәй кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы (Бәләкәй Башҡортостан) 20px РСФСР1926  Ҡаңлы улусы  Бәләбәй кантоны  Автономлы Башҡорт ССР-ы  СССР1935  Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы  Туймазы районы  Башҡорт АССР-ы  СССР1941  Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы Туймазы районы Башҡорт АССР-ы   СССР1990  Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы  Туймазы районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы2008  Ҡарамалы-Ғөбәй ауыл Советы  Туймазы районы Башҡортостан Республикаһы  Рәсәй Федерацияһы    

 Ауылдың XIX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше 
1865 йылда 121 йортта — 680 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, балта эштәре менән шөғөлләнгәндәр.

Соҡаҙытамаҡ ауылында Ҡаңлы улусы идаралығы урынлашҡан була. Мәсет, 3 һыу тирмәне булған.

 Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше 
1906 йылда мәсет, һыу тирмәне, бакалея кибете, запас иген һаҡлай торған мөгәзәй булған. Ҡаңлы улусы идаралығы булған.

Әлеге ваҡытта Соҡаҙытамаҡ ауылында балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты бар.

 Халыҡ һаны 
Соҡаҙытамаҡ ауылында башҡорттар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1285 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар1146 1959 йыл 15 ғинуар739 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар376 2002 йыл 9 октябрь351 2010 йыл 14 октябрь398

 Билдәле кешеләре 
Йәһүҙин Ғимат Йыһангир улы (1898, Бәләбәй районы, Туҙлыҡыуыш ауылы — 10.07.1938) — дәүләт эшмәкәре, 1920 йылдың мартында Соҡаҙытамаҡ ауылының улус башҡарма комитеты рәйесе итеп тәғәйенләнә. Ишембай нефтен үҙләштереүҙе башлаусы, БАССР-ҙың игенселек халыҡ комиссары (1937), сәйәси золом ҡорбаны[Курганов Денис, Федин П. А. Возвращение расстрелянного наркома, 2007. isbn: 5-88719-074-4]Ягудин Гимад Зиянгирович

 Хәтер 
 Электронный Музей Памяти Туймазинского района

 Урамдары 

 Бакланов урамы ( Бакланова (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
 Йылға урамы ( Речная (улица)Карта д. Чукадытамак. Улицы 

 Тирә-яҡ мөхит 
Ер-һыу атамалары

Тауҙар:

Урмандар:

Йылғалар:
 Өҫән, Соҡаҙы

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Тарихи ҡомартҡы:

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Әйле
 Ҡаңлы

 Әҙәбиәт 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана (справочник). Уфа: Китап, 2001, книга 9, 64—65 с.
 Хисамитдинова Ф. Г. Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991.

 Һылтанмалар 
 
 
 Память. Туймазинский район. Региональный общественный Фонд поисковых отрядов РБ
 Электронный Музей Памяти Туймазинского района

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Туймазы районы ауылдары