Суйынсы-Николаевка
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Суйынсы-Николаевка
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Чуюнчи-Николаевка }}
 | изображение   = Суйынсы-Николаевка (Дәүләкән районы).jpg
 | описание изображения   = Суйынсы-Николаевка ауылы
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54|lat_min = 5|lat_sec = 43
 | lon_deg                  = 55|lon_min = 25|lon_sec = 31
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Дәүләкән районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Суйынсы ауыл Советы (Дәүләкән районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 1794
 | первое упоминание        = 1794 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Чуюнчи-Николаевка | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Чуюнчи-Николаевка | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = сыуаштар — 97%
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453423
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80222846003
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Суйынсы-Николаевка''' ({{lang-ru|Чуюнчи-Николаевка}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дәүләкән районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 558 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453423, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80222846003.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||558||274||284||49,1||50,9
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек [[сыуаштар]] (97 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

== Тарихы ==
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 40 саҡрым алыҫлыҡта Суйынсы йылғаһы ([[Өршәк]] йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан. Ауылға 1794 йылда керҙәшлек килешеүе буйынсаса [[Бәләбәй өйәҙе]] Өршәк‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә [[Өфө өйәҙе|Өфө]], [[Стәрлетамаҡ өйәҙе]], Ҡазан наместнигы ауылдарынан яңы суҡындырылған сыуаштар Николаевка (Суйынсы) исеме менән нигеҙ һала. Ҡазан наместнигынан Суйынсы- Николаевка ауылы еренә 1791 йылда уҡ күсеп киләләр. Өршәк-Мең улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүе 1794 йылдың 14 июлендә 30 йылға төҙөлә. Ауыл православ Николай Чудотворец һәм Суйынсы йылғаһы исеме менән атала. 1865 тиклем [[Стәрлетамаҡ өйәҙе]] Кистенлинск улусы составында. 1870 йылда ауыл [[Бәләбәй өйәҙе]]ндә иҫәпкә алына. 1896—1914 һәм 1923—1930 йылдарҙа [[Әлшәй районы|Әлшәй]], 1914—1965 йылдарҙа [[Ниғмәтулла ауыл Советы (Әлшәй районы)|Ниғмәтулла]] улустарында, 1930 йылдан [[Дәүләкән районы]] составында. 1919—1923 һәм 1930—1954 йылдарҙа ауыл Советы үҙәге. 1923—1930 һәм 1954—1965 йылдарҙа [[Филипповка (Дәүләкән районы)|Филипповка]] ауыл Советы, 1965 йылдан [[Суйынсы ауыл Советы (Дәүләкән районы)|Суйынсы ауыл Советы]] биләмәһендә. 1865 йылда 53 йортта 296 кеше йәшәгән. Игенселек, умартасылыҡ, күн эше менән шөғөлләнгәндәр. Һыу тирмәне булған. 1906 йылда сиркәү (1898 йылда төҙөлгән), мәктәп, шарап һәм 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. 1920‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә. 1896 йылда ауыл халҡы 872 дисәтинә ер һәм 174 дисәтинә урман менән файҙаланған, 1913 йылда 3432 дисәтинә үҙ һәм 1441 ҡурымта ерҙәр менән хужалыҡ иткән, 1930—1950 йылдарҙа «Канаш», 1950—1990 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге, 1990—2000 йылдың башында «Рассвет» колхозында эшләй.<br>
Халҡы:1795 йылда — 175 кеше; 1870 йылда — 290 кеше; 1834 йылда — 256 кеше; 1906 йылда — 519 кеше; 1920 йылда — 599 кеше; 1939 йылда — 699 кеше; 1959 йылда — 581 кеше; 1989 йылда — 524 кеше; 2002 йылда — 506 кеше; 2010 йылда — 558 кеше. Сыуаштар — 97 % (2002). Төп мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/059/000088.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Суйынсы ауылы ]</ref>
{{колонки|2}}
*  Икенсе Ялан урамы  ({{lang-ru|Вторая Полевая (улица)}}) 
*  Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодёжная (улица)}}) 
*  Тауҙағы урам ({{lang-ru| Нагорная (улица)}})
*  Ялан урамы ({{lang-ru|Полевая (улица)}}) 
*  Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная (улица)}}) 
*  Сиркәү урамы ({{lang-ru|Церковная (улица)}}) 
*  Цыган урамы ({{lang-ru|Цыганская (улица)}}) 
{{колонки|конец}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 40 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Суйынсы (Башҡортостан)|Суйынсы]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 40 км

== Билдәле кешеләре ==
* Дмитриева Нина Александровна (10 август 1948 йыыл) — уҡытыусы, Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнгән (1999).<ref name="С."> {{китап |автор= Давлекановский район  |заглавие=«Наши славные педагоги» |место=Уфа |издательство=«Валькирия» |год=2016 г. |страницы=147-148 }}</ref>
* Ильина Ирина Сергеевна (16 март 1956 йыл) — 1990—1913 йылдарҙа мәктәп директоры, Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2006).<ref name="С." />
* Петров Николай Иванович (20 июль 1940 йыл) — 1998—2001 йылдарҙа Өфө ҡалаһы Дим районының мәғариф бүлеге начальнигы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.<ref name="С." />

== Видеояҙмалар һәм матбуғат биттәрендә ==
* {{YouTube|htfhrTwmGEA|logo=1}} Суйынсы-Николаевка
* [https://balkantau.ru/articles/m-ni-t/2018-06-26/salkus-ansamble-yubileyy-85252 «Балҡантау» гәзите «Салкус» ансамбле юбилейы ]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр|2}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|93006}}{{V|03|04|2022}}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/476 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий стр.474 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403073149/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/476 |date=2022-04-03 }}
* [https://www.gosspravka.ru/02/059/000088.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Суйынсы ауылы]
* {{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=336—338-се б.б. }}
* {{китап |автор= Давлекановский район  |заглавие=«Наши славные педагоги» |место=Уфа |издательство=«Валькирия» |год=2016 г. |страницы=147-148 }}

{{Дәүләкән районы ауылдары}}

[[Категория:Дәүләкән районы ауылдары]]
Суйынсы-Николаевка () — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 558 кеше.
Почта индексы — 453423, ОКАТО коды — 80222846003.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь55827428449,150,9

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек сыуаштар (97 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Тарихы 
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 40 саҡрым алыҫлыҡта Суйынсы йылғаһы (Өршәк йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан. Ауылға 1794 йылда керҙәшлек килешеүе буйынсаса Бәләбәй өйәҙе Өршәк‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Өфө, Стәрлетамаҡ өйәҙе, Ҡазан наместнигы ауылдарынан яңы суҡындырылған сыуаштар Николаевка (Суйынсы) исеме менән нигеҙ һала. Ҡазан наместнигынан Суйынсы- Николаевка ауылы еренә 1791 йылда уҡ күсеп киләләр. Өршәк-Мең улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүе 1794 йылдың 14 июлендә 30 йылға төҙөлә. Ауыл православ Николай Чудотворец һәм Суйынсы йылғаһы исеме менән атала. 1865 тиклем Стәрлетамаҡ өйәҙе Кистенлинск улусы составында. 1870 йылда ауыл Бәләбәй өйәҙендә иҫәпкә алына. 1896—1914 һәм 1923—1930 йылдарҙа Әлшәй, 1914—1965 йылдарҙа Ниғмәтулла улустарында, 1930 йылдан Дәүләкән районы составында. 1919—1923 һәм 1930—1954 йылдарҙа ауыл Советы үҙәге. 1923—1930 һәм 1954—1965 йылдарҙа Филипповка ауыл Советы, 1965 йылдан Суйынсы ауыл Советы биләмәһендә. 1865 йылда 53 йортта 296 кеше йәшәгән. Игенселек, умартасылыҡ, күн эше менән шөғөлләнгәндәр. Һыу тирмәне булған. 1906 йылда сиркәү (1898 йылда төҙөлгән), мәктәп, шарап һәм 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән. 1920‑се йылдарҙан алып хәҙерге исемен йөрөтә. 1896 йылда ауыл халҡы 872 дисәтинә ер һәм 174 дисәтинә урман менән файҙаланған, 1913 йылда 3432 дисәтинә үҙ һәм 1441 ҡурымта ерҙәр менән хужалыҡ иткән, 1930—1950 йылдарҙа «Канаш», 1950—1990 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге, 1990—2000 йылдың башында «Рассвет» колхозында эшләй.
Халҡы:1795 йылда — 175 кеше; 1870 йылда — 290 кеше; 1834 йылда — 256 кеше; 1906 йылда — 519 кеше; 1920 йылда — 599 кеше; 1939 йылда — 699 кеше; 1959 йылда — 581 кеше; 1989 йылда — 524 кеше; 2002 йылда — 506 кеше; 2010 йылда — 558 кеше. Сыуаштар — 97 % (2002). Төп мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Суйынсы ауылы 

  Икенсе Ялан урамы  () 
  Йәштәр урамы () 
  Тауҙағы урам ()
  Ялан урамы () 
  Үҙәк урам () 
  Сиркәү урамы () 
  Цыган урамы () 

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 40 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Суйынсы): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 40 км

 Билдәле кешеләре 
 Дмитриева Нина Александровна (10 август 1948 йыыл) — уҡытыусы, Башҡортостан Республикаһының Почёт грамотаһы менән бүләкләнгән (1999). 
 Ильина Ирина Сергеевна (16 март 1956 йыл) — 1990—1913 йылдарҙа мәктәп директоры, Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2006).
 Петров Николай Иванович (20 июль 1940 йыл) — 1998—2001 йылдарҙа Өфө ҡалаһы Дим районының мәғариф бүлеге начальнигы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.

 Видеояҙмалар һәм матбуғат биттәрендә 
  Суйынсы-Николаевка
 «Балҡантау» гәзите «Салкус» ансамбле юбилейы 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий стр.474  
 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Суйынсы ауылы
 
 

Категория:Дәүләкән районы ауылдары