Әгертамаҡ
{{ТП-Рәсәй|Әгертамаҡ
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Әгертамаҡ
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 37 | lat_sec = 34
  |lon_deg = 53 | lon_min = 45 | lon_sec = 50
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Туймазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = Төмәнәк ауыл Советы (Туймазы районы)
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 581
  |иҫәп алыу йылы       = 2009
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452756
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34782 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80251870002
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Әгертамаҡ''' ({{lang-ru|Агиртамак}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Туймазы районы]]ндағы ауыл. [[2009]] йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 581 кеше<ref name='белешмә китабы'>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>. [[Төмәнәк ауыл Советы (Туймазы районы)|Төмәнәк ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 452756, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80251870002.

== Тарихы ==
Әгертамаҡ ауылы ([[Әгер (йылға)|Әгер]] йылғаһы тамағы) [[XVIII быуат]] башында барлыҡҡа килә. 1701 йылдың  25 июнендәге  керҙәшлек килешеүе буйынса Ҡыр-йылан башҡорттары яһаҡлы татар Тойҡа Солтановты балалары менән үҙ ерҙәренә ҡабул итәләр. 1780 йылдың 1 майындағы керҙәшлек килешеү хатына ярашлы, йылына ихатанан 10 тин һалым түләү шарты менән типтәрҙәр Ишбирҙе Яҡупов һәм Тимер Мәмәтов индерелә.

1809 йылдың 21 ғинуарында башҡорттар «58 типтарҙе, 29 йән яһаҡлы татарҙы был ауылда йәшәргә ҡалдырырға» тип йөкләмә алалар.

Ауылда 1895 йылда 933 кеше, 1917 йылда 1240 кеше, 1920 йылда 1005 кеше йәшәгән. 1870 йылда ауылда мәсет һәм уның янында «училище» булған. Өс ғаиләнең 3 тирмәне булған<ref>{{ИСДБ|страница=263}}</ref>.  1906 йылда мөгәзәй теркәлгән.
Ауыл биләмәһендә Бүрәнә мәҙәниәте ҡәберлеге табылған.

== Хәҙерге осор ==
Ауылда урта мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәсет бар. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002)<ref>{{БЭ2013|95887}}</ref>.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||864||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||789||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||506||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||332||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||504||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||610||||||||
|-    
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[башҡорттар]] (71 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==
Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Туймазы]]): 5 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Төмәнәк]]): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 5 км/

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/044/000056.html «Налог Белешмәһе» системаһында Әгертамаҡ ауылы]</ref>:
{{Колонки|2}}
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|улица Заречная}})
* Комаров урамы ({{lang-ru|улица Комарова}})
* Май урамы ({{lang-ru|улица Майская}})
* Тыныслыҡ урамы ({{lang-ru|улица Мирная}})
* Тыныслыҡ тыҡрығы ({{lang-ru|переулок Мирный}})
* Баҫыу урамы ({{lang-ru|улица Полевая}})
* Баҫыу тыҡрығы ({{lang-ru|переулок Полевой}})
* Ҡояшлы урамы ({{lang-ru|улица Солнечная}})
* Тыныс урам ({{lang-ru|улица Тихая}})
* Урал урамы ({{lang-ru|улица Уральская}})
* Юбилей урамы ({{lang-ru|улица Юбилейная}})
{{Колонки|конец}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Сәмиғуллин Әнүәр Сәмиғулла улы]] [20.4.1918, Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Әгертамаҡ ауылы, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы, — 19.8.2006, Өфө], иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1961). БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1978). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}} 
* [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан].
* [http://ufagen.ru/places/tuymazy/agirtamak.html Агиртамак на портале «Генеалогия и Архивы»]
* {{ИСДБ|страница=263}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/044/000056.html «Налог Белешмәһе» системаһында Әгертамаҡ ауылы]
* {{БЭ2013|95887}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Туймазы районы ауылдары}}

[[Категория:Туймазы районы ауылдары]]
Әгертамаҡ () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 581 кешеБашҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы . Төмәнәк ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452756, ОКАТО коды — 80251870002.

 Тарихы 
Әгертамаҡ ауылы (Әгер йылғаһы тамағы) XVIII быуат башында барлыҡҡа килә. 1701 йылдың  25 июнендәге  керҙәшлек килешеүе буйынса Ҡыр-йылан башҡорттары яһаҡлы татар Тойҡа Солтановты балалары менән үҙ ерҙәренә ҡабул итәләр. 1780 йылдың 1 майындағы керҙәшлек килешеү хатына ярашлы, йылына ихатанан 10 тин һалым түләү шарты менән типтәрҙәр Ишбирҙе Яҡупов һәм Тимер Мәмәтов индерелә.

1809 йылдың 21 ғинуарында башҡорттар «58 типтарҙе, 29 йән яһаҡлы татарҙы был ауылда йәшәргә ҡалдырырға» тип йөкләмә алалар.

Ауылда 1895 йылда 933 кеше, 1917 йылда 1240 кеше, 1920 йылда 1005 кеше йәшәгән. 1870 йылда ауылда мәсет һәм уның янында «училище» булған. Өс ғаиләнең 3 тирмәне булған.  1906 йылда мөгәзәй теркәлгән.
Ауыл биләмәһендә Бүрәнә мәҙәниәте ҡәберлеге табылған.

 Хәҙерге осор 
Ауылда урта мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәсет бар. Башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002).
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август864 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар789 1959 йыл 15 ғинуар506 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар332 2002 йыл 9 октябрь504 2010 йыл 14 октябрь610

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (71 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 5 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Төмәнәк): 6 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 5 км/

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Әгертамаҡ ауылы:

 Йылға аръяғы урамы ()
 Комаров урамы ()
 Май урамы ()
 Тыныслыҡ урамы ()
 Тыныслыҡ тыҡрығы ()
 Баҫыу урамы ()
 Баҫыу тыҡрығы ()
 Ҡояшлы урамы ()
 Тыныс урам ()
 Урал урамы ()
 Юбилей урамы ()

 Билдәле шәхестәре 
 Сәмиғуллин Әнүәр Сәмиғулла улы [20.4.1918, Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Әгертамаҡ ауылы, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы, — 19.8.2006, Өфө], иҡтисадсы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1961). БАССР‑ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1978). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. 
 Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
 Агиртамак на портале «Генеалогия и Архивы»
 
 «Налог Белешмәһе» системаһында Әгертамаҡ ауылы
 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Туймазы районы ауылдары