Мәһәр

{{Ислам}}

'''Мәһәр''' ({{lang-ar|مهر}}) — [[Ислам]] фикһында  [[никах]]лашҡанда кейәү кәләшенә бирә торған мал, аҡса. Мәһәр никахтың төп шарттарының береһе.

== Мәһәр күләме ==
[[Башҡорттар]] хәнәфи мәҙһәбкә инә. Был [[мәҙһәб]]тә иң кәм мәһәр 33,6 грамм көмөш йәки 4,8 грамм алтын
[[File:Башкирская свадьба 04.jpg|thumb|слева|Башҡорт туйы 04]]

== Мәһәр төрҙәре ==
Мәһәр килешеү буйынса ике өлөшкә бүленеүе ихтимал: никахлашҡанда ҡулға бирелә торған мәһәр — нәҡид һәм кисектерелгән, туйҙан һуң түләнә торған мәһәр — насиә.  Мәһәр ире үлгән осраҡта йәки талаҡ әйтелеп никах тарҡалғанда ҡатында ҡала.
[[File:Muslim wedding rukhsati.jpg|thumb|Мосолман туйынан күренеш]]
Мәһәр бөгөнгө көндә барлыҡ мосолман дәүләттәрендә лә һаҡланып килә. 

Мәһәр менән ҡалым бер үк түгел. Ҡалым кәләштең ата-әсәһенә ҡыҙҙары өсөн бирелә, ә мәһәр кәләштең үҙенә бүләк ителә. 
Мәһәрҙең мотлаҡлығы [[Ән-Ниса сүрәһе]]нең 4-се аятында әйтелә. 

 {{Коран/Ссылка
|цитата=Һәм ҡатындарға мәһәр бүләк итеп бирегеҙ. Әгәр улар мәһәренән нимәне булһа ла һеҙҙең файҙаға бағышлаһалар, ул саҡта иҫәнлеккә-байлыҡҡа ашағыҙ һәм тотоноғоҙ.|4|4|}}


== Шарттары ==
Мәһәр дәүмәле кәләште әйттергәндә килешелә.  {{sfn|Ислам: ЭС|1991}}.

Мәһәр  сифатында хаҡ ҡуйырға  йә мөлкәт иҫәбенә индерергә  мөмкин булған зиннәтле әйбер, аҡса булыуы ихтимал.  [[Хәҙис]]тәрҙән күренеүенсә, [[Мөхәммәт (Пәйғәмбәр)| Мөхәммәт с.ғ.с.]] [[сәхәбәләр]]енә  [[никах]]ланғанда кәләштәренә  мәһәр бирергә ҡушҡан. Хатта бик фәҡир генәләре лә ҡулынан килгәнсә бүләк биргән. Бының буйынса ғөләмәләр бер фекерҙә тора (ижмә). 

Әгәр никахланғанда  мәһәр күләме буйынса һөйләшелмәгән булһа, был осраҡта  [[шәриғәт]]тә ҡаралған иң кәм күләм бирелә.  Хәнәфи мәҙһәбтә  минималь мәһәр  33,6 грамм көмөш йәки 4,8 грамм алтын хаҡы тора;  мәликиҙәрҙә — өс дирһәм; жафари  мәҙһәбтә  мәһәр итеп нимә бирергә лә ярай, хаҡы билдәләнмәй.   {{sfn|Али-заде, А. А.|2007}}.  Мәһәрҙең  максималь дәүмәле билдәләнмәгән. Ҡайһы бер илдәрҙә мәһәр кимәлен закон нигеҙендә сикләү ҡаралған {{sfn|Ислам: ЭС|1991}}.

Барлыҡ сөнни мәҙһәбтәрҙә (мәликиҙәрҙән башҡа) мәһәр [[фарыз]] һаналмай {{sfn|Али-заде, А. А.|2007}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{Примечания}}

== Һылтанмалар ==

* {{ИЭС1991|А. Б.|Махр|164}}
* {{ИЭС+2007|517}}
[[Категория:Дин]]
[[Категория:Ислам]]
[[Категория:Йолалар]]
[[Категория:Ҡөрьән]]
[[Категория:Ислам терминдары]]
Мәһәр () — Ислам фикһында  никахлашҡанда кейәү кәләшенә бирә торған мал, аҡса. Мәһәр никахтың төп шарттарының береһе.

 Мәһәр күләме 
Башҡорттар хәнәфи мәҙһәбкә инә. Был мәҙһәбтә иң кәм мәһәр 33,6 грамм көмөш йәки 4,8 грамм алтын
thumb|слева|Башҡорт туйы 04

 Мәһәр төрҙәре 
Мәһәр килешеү буйынса ике өлөшкә бүленеүе ихтимал: никахлашҡанда ҡулға бирелә торған мәһәр — нәҡид һәм кисектерелгән, туйҙан һуң түләнә торған мәһәр — насиә.  Мәһәр ире үлгән осраҡта йәки талаҡ әйтелеп никах тарҡалғанда ҡатында ҡала.
thumb|Мосолман туйынан күренеш
Мәһәр бөгөнгө көндә барлыҡ мосолман дәүләттәрендә лә һаҡланып килә. 

Мәһәр менән ҡалым бер үк түгел. Ҡалым кәләштең ата-әсәһенә ҡыҙҙары өсөн бирелә, ә мәһәр кәләштең үҙенә бүләк ителә. 
Мәһәрҙең мотлаҡлығы Ән-Ниса сүрәһенең 4-се аятында әйтелә. 

 

 Шарттары 
Мәһәр дәүмәле кәләште әйттергәндә килешелә.  .

Мәһәр  сифатында хаҡ ҡуйырға  йә мөлкәт иҫәбенә индерергә  мөмкин булған зиннәтле әйбер, аҡса булыуы ихтимал.  Хәҙистәрҙән күренеүенсә,  Мөхәммәт с.ғ.с. сәхәбәләренә  никахланғанда кәләштәренә  мәһәр бирергә ҡушҡан. Хатта бик фәҡир генәләре лә ҡулынан килгәнсә бүләк биргән. Бының буйынса ғөләмәләр бер фекерҙә тора (ижмә). 

Әгәр никахланғанда  мәһәр күләме буйынса һөйләшелмәгән булһа, был осраҡта  шәриғәттә ҡаралған иң кәм күләм бирелә.  Хәнәфи мәҙһәбтә  минималь мәһәр  33,6 грамм көмөш йәки 4,8 грамм алтын хаҡы тора;  мәликиҙәрҙә — өс дирһәм; жафари  мәҙһәбтә  мәһәр итеп нимә бирергә лә ярай, хаҡы билдәләнмәй.   .  Мәһәрҙең  максималь дәүмәле билдәләнмәгән. Ҡайһы бер илдәрҙә мәһәр кимәлен закон нигеҙендә сикләү ҡаралған .

Барлыҡ сөнни мәҙһәбтәрҙә (мәликиҙәрҙән башҡа) мәһәр фарыз һаналмай 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 
 
Категория:Дин
Категория:Ислам
Категория:Йолалар
Категория:Ҡөрьән
Категория:Ислам терминдары