Мәмбәт (Хәйбулла районы)
{{ТП-Рәсәй|Мәмбәт
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Мәмбәт
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 51 | lat_min = 51 | lat_sec = 29
  |lon_deg = 58 | lon_min = 26 | lon_sec = 17
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Хәйбулла районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = {{ Население | Мамбетово (Хайбуллинский район) | тс }}
  |иҫәп алыу йылы       = {{ Население | Мамбетово (Хайбуллинский район) | г }}
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453804
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34758 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80255830003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}
{{БМ|Мәмбәт}}
'''Мәмбәт''' ({{lang-ru|Мамбетово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Хәйбулла районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 529 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453804, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80255830003.

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Мамбетово (Хайбуллинский район) }}

; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса [[башҡорттар]] 100 % тәшкил итә<ref name='2002F'/>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||529||259||270||49,0||51,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Аҡъяр (Хәйбулла районы)|Аҡъяр]]): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Маҡан (Башҡортостан)|Маҡан]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 83 км

== Урамдары ==
* Вәлиди урамы ({{lang-ru|Валиди (улица)}})
* Гагарин урамы ({{lang-ru|Гагарина (улица)}})
* Яр буйы урам ({{lang-ru|Набережная (улица)}})
* Яңы урам ({{lang-ru|Новая (улица)}})
* С. Юлаев урамы ({{lang-ru|С.Юлаева (улица)}})
* Совет урамы ({{lang-ru|Советская (улица)}})
* Юбилей урамы ({{lang-ru|Юбилейная (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/048/000053.html Улицы]</ref>

== Тарихы ==
Мәмбәттең улдары — Сәйфулла, Рәхмәтулла, Иҫәнғол, Ғәбит һәм Иҫәндәүләт ҡышын ғаиләләре менән [[Һабыр (Йылайыр районы)|Һабыр]] ауылында йәшәгән. Ә йәйгеһен Айыулы, Маҡан, Таналыҡ йылғалары үҙәндәрендә күсеп йөрөйҙәр. 1816 йылдан һуң улар Һабыр ауылынан айырыла һәм тәүҙә үҙҙәренең йәйләү урынында Айыулы йылғаһы тамағында йәшәй. Һуңынан 1820—1830 йылдарҙа бөгөнгө Мәмбәт ауылы урынында төпләнәләр. 1816 йылғы ревизия мәғлүмәттәрендә Мәмбәт ауылы юҡ, ә 1834 йылдың киләһе майында яҙылған материалдарҙа күрһәтелгән. Ул 23 йорттан һәм 232 кешенән торған. Мәмбәт ауылы Өлтәк, Бикбау ауылдары менән бергә 9 башҡорт кантонының 6 ауыл йәмғиәтенә ингән. Киләһе IX ревизияла [[Бүребай]] ауылы менән бергә башҡорт кантонының 4-се Үҫәргән тирмәһе Мәмбәт ауыл йәмғиәтенә ингән. 1959 йылда 77 йорт һәм 460 кеше иҫәпләнгән.

«Тораҡ урындар исемлеге. Ырымбур губернаһы. 1866.» тигән китапта яҙма бар: Орск өйәҙе, 2-се стан, 775-се Мәмбәт ауылы (Ҡаҙаҡлар), башҡорт, Таналыҡ йылғаһы буйында, Орск ҡалаһынан алып Верхнеурал ҡалаһына тиклем иҫке юлдың уң яғы һәм һул почта юлы араһында урынлашҡан. Өйәҙ ҡалаһынан алыҫлығы 125 саҡрым, стан фатирынан 25 саҡрым, ихата һаны 86, халыҡ һаны: ирҙәр 243, ҡатын-ҡыҙҙар 251. Ауылда мәсет бар<ref>[ttps://ufagen.ru/places/haibullinsky/mambetovo Мамбетово]</ref>.
Шулай уҡ уҡығыҙ: Камалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал<ref>[https://kitaptar.bashkort.org/files/atajsal..pdf Камалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал. — Уфа: Башкирское издательство «Китап», 2001.— 329—330-сы биттәр.]</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Мәмбәтов Миҙхәт Әхмәтхан улы]] (15 сентябрь 1941 йыл) — юғары мәктәп, комсомол һәм дәүләт органдары, муниципаль хеҙмәт ветераны, ғалим-әҙәбиәт белгесе. Филология фәндәре кандидаты (1975).
* [[Инга Карам ҡыҙы Илембәтова]] ([[11 март]] [[1951 йыл]]) — «РФ-ның Мәғариф отличниғы», «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы», шағирә

== Халыҡ ижадында ==
* Мәмбәт<ref>[http://ihtika.ru/search?q=Хәйбулла+районы+Мәмбәт+ауылы Башҡорт халыҡ ижады. 2-се том. Риүәйәттәр, легендалар. — Өфө, Китап, 1997. — 440 бит., страница 375]{{Недоступная ссылка|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

== Матбуғатта ==
* Ауыл һәм мәсет тарихы<ref>[https://haibvestnik.ru/articles/obshchestvo/2017-10-19/dva-stoletiya-mecheti-117657 Два столетия мечети] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220124013050/https://haibvestnik.ru/articles/obshchestvo/2017-10-19/dva-stoletiya-mecheti-117657 |date=2022-01-24 }}</ref>
* Мәмбәттә — «Бәхетле ҡатын» проекты<ref>[https://bashgazet.ru/articles/s-l-m-t-bulayy/2022-02-03/m-mb-tt-b-hetle-atyn-proekty-2677965 Мәмбәттә — «Бәхетле ҡатын» проекты]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Хәсәнов Рәхимйән Шәкирйән улына таҡтаташ<ref>[https://haibulla.bashkortostan.ru/presscenter/news/384513/ Муниципальный район Хайбуллинский район Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210916215157/https://haibulla.bashkortostan.ru/presscenter/news/384513/ |date=2021-09-16 }}</ref>

== Видеояҙмалар ==
* Мәмбәт ауылы шәжәрәһе<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=GAP-TfqdjsU Шэжэрэ д. Мамбетово 1994]</ref>
* Шишмә һыуы<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=VAVkAsvcz9s д Мамбетово Родниковая деревня Экскурсия после сход граждан.]</ref>

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Хәйбулла районы ауылдары}}

[[Категория:Хәйбулла районы ауылдары]]
[[Категория:Таналыҡ буйындағы тораҡ пункттар]]
Мәмбәт () — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 529 кеше.
Почта индексы — 453804, ОКАТО коды — 80255830003.

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 100 % тәшкил итә.

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь52925927049,051,0

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Аҡъяр): 24 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Маҡан): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сара): 83 км

 Урамдары 
 Вәлиди урамы ()
 Гагарин урамы ()
 Яр буйы урам ()
 Яңы урам ()
 С. Юлаев урамы ()
 Совет урамы ()
 Юбилей урамы ()Улицы

 Тарихы 
Мәмбәттең улдары — Сәйфулла, Рәхмәтулла, Иҫәнғол, Ғәбит һәм Иҫәндәүләт ҡышын ғаиләләре менән Һабыр ауылында йәшәгән. Ә йәйгеһен Айыулы, Маҡан, Таналыҡ йылғалары үҙәндәрендә күсеп йөрөйҙәр. 1816 йылдан һуң улар Һабыр ауылынан айырыла һәм тәүҙә үҙҙәренең йәйләү урынында Айыулы йылғаһы тамағында йәшәй. Һуңынан 1820—1830 йылдарҙа бөгөнгө Мәмбәт ауылы урынында төпләнәләр. 1816 йылғы ревизия мәғлүмәттәрендә Мәмбәт ауылы юҡ, ә 1834 йылдың киләһе майында яҙылған материалдарҙа күрһәтелгән. Ул 23 йорттан һәм 232 кешенән торған. Мәмбәт ауылы Өлтәк, Бикбау ауылдары менән бергә 9 башҡорт кантонының 6 ауыл йәмғиәтенә ингән. Киләһе IX ревизияла Бүребай ауылы менән бергә башҡорт кантонының 4-се Үҫәргән тирмәһе Мәмбәт ауыл йәмғиәтенә ингән. 1959 йылда 77 йорт һәм 460 кеше иҫәпләнгән.

«Тораҡ урындар исемлеге. Ырымбур губернаһы. 1866.» тигән китапта яҙма бар: Орск өйәҙе, 2-се стан, 775-се Мәмбәт ауылы (Ҡаҙаҡлар), башҡорт, Таналыҡ йылғаһы буйында, Орск ҡалаһынан алып Верхнеурал ҡалаһына тиклем иҫке юлдың уң яғы һәм һул почта юлы араһында урынлашҡан. Өйәҙ ҡалаһынан алыҫлығы 125 саҡрым, стан фатирынан 25 саҡрым, ихата һаны 86, халыҡ һаны: ирҙәр 243, ҡатын-ҡыҙҙар 251. Ауылда мәсет бар[ttps://ufagen.ru/places/haibullinsky/mambetovo Мамбетово].
Шулай уҡ уҡығыҙ: Камалов А. А. Камалова Ф. У. АтайсалКамалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал. — Уфа: Башкирское издательство «Китап», 2001.— 329—330-сы биттәр.

 Билдәле шәхестәре 
 Мәмбәтов Миҙхәт Әхмәтхан улы (15 сентябрь 1941 йыл) — юғары мәктәп, комсомол һәм дәүләт органдары, муниципаль хеҙмәт ветераны, ғалим-әҙәбиәт белгесе. Филология фәндәре кандидаты (1975).
 Инга Карам ҡыҙы Илембәтова (11 март 1951 йыл) — «РФ-ның Мәғариф отличниғы», «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы», шағирә

 Халыҡ ижадында 
 МәмбәтБашҡорт халыҡ ижады. 2-се том. Риүәйәттәр, легендалар. — Өфө, Китап, 1997. — 440 бит., страница 375

 Матбуғатта 
 Ауыл һәм мәсет тарихыДва столетия мечети 
 Мәмбәттә — «Бәхетле ҡатын» проектыМәмбәттә — «Бәхетле ҡатын» проекты
 Хәсәнов Рәхимйән Шәкирйән улына таҡтаташМуниципальный район Хайбуллинский район Республики Башкортостан 

 Видеояҙмалар 
 Мәмбәт ауылы шәжәрәһеШэжэрэ д. Мамбетово 1994
 Шишмә һыуыд Мамбетово Родниковая деревня Экскурсия после сход граждан.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Сығанаҡтар 

Категория:Хәйбулла районы ауылдары
Категория:Таналыҡ буйындағы тораҡ пункттар