Ҡотош (Мәләүез районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Ҡотош}}
{{ТП-Рәсәй|Ҡотош
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ҡотош
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 0 | lat_sec = 33
  |lon_deg = 55 | lon_min = 57 | lon_sec = 39
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Мәләүез районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 490
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453866
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34764 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80241850004
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ҡотош''' ({{lang-ru|Кутушево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Мәләүез районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 490 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453866, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80241850004.

== Тарихы ==
Ҡотош ауылы 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары тар-мар ителгәндән һуң барлыҡҡа килә. Тамьян улусы старшинаһы Ҡотош Мортазиндың исемен йөрөтә. Ҡотоштоң өс улы була — Әбләс (1758—1818), Абдулла һәм Әхмәт. Әбләс Ҡотошевтың ике улы — Күзәхмәт (1788 йылда тыуған) һәм Аллагүз (1802 йылда тыуған) була. Күзәхмәт Әбләсовтың 4 улы билдәле: Мөхәмәтҡүзиә (1815 йыл) — уның улы Фәйзулла, Килдигүзиә (1817 йыл), Ҡотлоәхмәт (1819 йыл) — уның улы Мөхәмәтша һәм 1821 йылда тыуған Мәхмүт (улы Хәбибулла) Күзәхмәтовтар. Аллагүз Әбләсовтың улы Вәлиәхмәт (1822 йыл), уның улдары Мөхәмәтзаһир һәм Йәһүдә.

Абдулла Ҡотошевың бер улы Аллагуза (1808 йыл), уның Мәһәҙий һәм Мөхәмәҙей тиган улдары була. Әхмәт Ҡотошевтың улы Йомағол, Мөхәмәтшә исемле ейәне була.

Бишенсе ревизия мәғлүмәттәре буйынса ауылда 25 йортта 198 кеше иҫәпләнә. 64 йылдан һуң 62 йорт һынала (1 ихатаға 7-шәр кеше тура килә). 7 йортта типтәрҙәр йәшәгән. 1920 йылда —121 йорт (1 ихатаға 5 кеше).

1842 йылда 325 кешегә крәҫтиәндәр 400 бот көҙгө ашлыҡ, 1304 бот яҙғы культура сәсә. Ярым күсмә малсылыҡ тәрән көрсөккә тарый. Бөтә халыҡ өсөн бары тик 340 ат, 250 эре мөгөҙлө мал, 58 һарыҡ, 10 баш кәзә тура килгән . Ауылда 36 умарта булған<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/66 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 66] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220329064529/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/66 |date=2022-03-29 }}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Бохара урамы ({{lang-ru|улица Бухарская}})
* Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru|улица Дружбы }})
* Ҡасҡын Самаров урамы ({{lang-ru|улица Каскына Самарова }})
* Ҡасҡын Самаров тыҡрығы ({{lang-ru|переулок Каскына Самарова }})
* Ҡотош Мортазин урамы ({{lang-ru|улица Кутуша Муртазина}})
* Болонло урамы ({{lang-ru|улица Луговая}})
* Мәсет урамы ({{lang-ru|улица Мечети }})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|улица Молодежная }})
* Нәсимә Фәзлиәхмәтова урамы ({{lang-ru|улица Насимы Фазлиахметовой}})
* Рәсәй урамы ({{lang-ru|улица Российская }})
* Сәит Шәрипов урамы ({{lang-ru|улица Саита Шарипова}})
* Ауыл хужалығы урамы ({{lang-ru|улица Сельскохозяйственная}})
* Дала урамы ({{lang-ru|улица Степная}})
* Уҡытыусылар урамы ({{lang-ru|улица Учителей}})
* Шәкирйән Мөхәмәтйәнов урамы ({{lang-ru|улица Шакирьяна Мухаметьянова}})
* Мәктәп тыҡрығы ({{lang-ru|переулок Школьный}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/035/000041.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||490||245||245||50,0||50,0
|-
|}
;Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[башҡорттар]] (90 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 6 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Сарлаҡ (Мәләүез районы)|Сарлаҡ]]): 5 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 6 км
== Билдәле шәхестәре ==
* [[Фазлыәхмәтова Нәсимә Миңлеғәле ҡыҙы]] ([[28 декабрь]] [[1931 йыл]] — [[29 декабрь]] [[1996 йыл]]) — [[малсылыҡ]] алдынғыһы. 1944 йылдан [[Башҡорт АССР-ы]]ның [[Мәләүез районы]] Мәжит Ғафури исемендәге колхоз малсыһы, шул иҫәптән 1954–1969 йылдарҙа быҙау ҡараусы. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1966).
* [[Хужәхмәтов Азамат Шәриф улы]] ({{lang-ru|Хужахметов Азамат Шарифович }}; [[30 август]] [[1962 йыл]]—[[1 июль]] [[2021 йыл]]) — кинорежиссёр, сценарист, рәссам. 2012—2018 йылдарҙа «Башҡортостан» киностудияһы директоры. 1997 йылдан Рәсәй Кинематографистар союзы ағзаһы. Евразия Телевидение һәм Радио академияһының мөхбир ағзаһы, Рәсәйҙең Кинорежиссерҙар Гильдияһы ағзаһы (2011), Башҡртостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре ().

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Мәләүез районы ауылдары}}

[[Категория:Мәләүез районы ауылдары]]
Ҡотош () — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 490 кеше.
Почта индексы — 453866, ОКАТО коды — 80241850004.

 Тарихы 
Ҡотош ауылы 1735—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдары тар-мар ителгәндән һуң барлыҡҡа килә. Тамьян улусы старшинаһы Ҡотош Мортазиндың исемен йөрөтә. Ҡотоштоң өс улы була — Әбләс (1758—1818), Абдулла һәм Әхмәт. Әбләс Ҡотошевтың ике улы — Күзәхмәт (1788 йылда тыуған) һәм Аллагүз (1802 йылда тыуған) була. Күзәхмәт Әбләсовтың 4 улы билдәле: Мөхәмәтҡүзиә (1815 йыл) — уның улы Фәйзулла, Килдигүзиә (1817 йыл), Ҡотлоәхмәт (1819 йыл) — уның улы Мөхәмәтша һәм 1821 йылда тыуған Мәхмүт (улы Хәбибулла) Күзәхмәтовтар. Аллагүз Әбләсовтың улы Вәлиәхмәт (1822 йыл), уның улдары Мөхәмәтзаһир һәм Йәһүдә.

Абдулла Ҡотошевың бер улы Аллагуза (1808 йыл), уның Мәһәҙий һәм Мөхәмәҙей тиган улдары була. Әхмәт Ҡотошевтың улы Йомағол, Мөхәмәтшә исемле ейәне була.

Бишенсе ревизия мәғлүмәттәре буйынса ауылда 25 йортта 198 кеше иҫәпләнә. 64 йылдан һуң 62 йорт һынала (1 ихатаға 7-шәр кеше тура килә). 7 йортта типтәрҙәр йәшәгән. 1920 йылда —121 йорт (1 ихатаға 5 кеше).

1842 йылда 325 кешегә крәҫтиәндәр 400 бот көҙгө ашлыҡ, 1304 бот яҙғы культура сәсә. Ярым күсмә малсылыҡ тәрән көрсөккә тарый. Бөтә халыҡ өсөн бары тик 340 ат, 250 эре мөгөҙлө мал, 58 һарыҡ, 10 баш кәзә тура килгән . Ауылда 36 умарта булғанАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 66 .

 Урамдары 

 Бохара урамы ()
 Дуҫлыҡ урамы ()
 Ҡасҡын Самаров урамы ()
 Ҡасҡын Самаров тыҡрығы ()
 Ҡотош Мортазин урамы ()
 Болонло урамы ()
 Мәсет урамы ()
 Йәштәр урамы ()
 Нәсимә Фәзлиәхмәтова урамы ()
 Рәсәй урамы ()
 Сәит Шәрипов урамы ()
 Ауыл хужалығы урамы ()
 Дала урамы ()
 Уҡытыусылар урамы ()
 Шәкирйән Мөхәмәтйәнов урамы ()
 Мәктәп тыҡрығы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь49024524550,050,0
Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек башҡорттар (90 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәләүез): 6 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сарлаҡ): 5 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 6 км
 Билдәле шәхестәре 
 Фазлыәхмәтова Нәсимә Миңлеғәле ҡыҙы (28 декабрь 1931 йыл — 29 декабрь 1996 йыл) — малсылыҡ алдынғыһы. 1944 йылдан Башҡорт АССР-ының Мәләүез районы Мәжит Ғафури исемендәге колхоз малсыһы, шул иҫәптән 1954–1969 йылдарҙа быҙау ҡараусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
 Хужәхмәтов Азамат Шәриф улы (; 30 август 1962 йыл—1 июль 2021 йыл) — кинорежиссёр, сценарист, рәссам. 2012—2018 йылдарҙа «Башҡортостан» киностудияһы директоры. 1997 йылдан Рәсәй Кинематографистар союзы ағзаһы. Евразия Телевидение һәм Радио академияһының мөхбир ағзаһы, Рәсәйҙең Кинорежиссерҙар Гильдияһы ағзаһы (2011), Башҡртостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре ().

 Сығанаҡтар 

Категория:Мәләүез районы ауылдары