Әнйәк
{{БМ|Әнйәк}}
{{НП-Россия
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Анзяк
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Әнйәк}} 
 |герб                     = 
 |флаг                     = 
 |lat_deg = 55 |lat_min = 26 |lat_sec = 26 
 |lon_deg = 58 |lon_min = 17 |lon_sec = 26 
 |CoordAddon = 
 |CoordScale = 
 |размер карты региона     = 
 |размер карты района      = 
 |регион                   = Башҡортостан 
 |регион в таблице         = Башҡортостан 
 |вид района               = 
 |район                    = Дыуан районы {{!}}Дыуан районы 
 |район в таблице          = 
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе 
 |поселение                = Рухтин ауыл Советы (Дыуан районы){{!}}Рухтин ауыл Советы   
 |поселение в таблице      = 
 |внутреннее деление       = 
 |глава                    = 
 |дата основания           = 
 |первое упоминание        = 
 |прежние имена            = 
 |статус с                 = 
 |площадь                  = 
 |высота центра НП         = 
 |население               = {{ Население | Анзяк | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Анзяк | г }}
 |плотность               = 
 |агломерация             = 
 |национальный состав     = [[урыҫтар]]
 |конфессиональный состав = 
 |этнохороним             = 
 |почтовый индекс          = 
 |почтовые индексы         = 
 |телефонный код           = 
 |цифровой идентификатор   = 80223831002
 |категория в Commons      = 
 |сайт                     = 
}}

'''Әнйәк''' ({{lang-ru|Анзяк}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дыуан районы]]ндағы ауыл. [[Рухтин ауыл Советы (Дыуан районы)|Рухтин ауыл Советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 382 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452521, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80223831002.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]]): 13 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Рухтин]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]]): 80 км

Әнйәк ауылы [[Әй (йылға)|Әй]] йылғаһы ҡушылдығы [[Әнйәк (Ҡушҡаяҡ ҡушылдығы)|Әнйәк]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Мәсәғүт (Дыуан районы)|Мәсәғүт]] ауылынан көньяҡҡа табан 13 километр һәм [[Һилейә (ҡасаба)|Һилейә]] ([[Силәбе өлкәһе]]) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 80 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref> {{БЭ2013|81065}}</ref>.

== Тарих ==
[[Себер даруғаһы]] [[Тырнаҡлы]] улусының [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] башҡорттары менән Мәсәғүт улусы урыҫ крәҫтиәндәре араһында [[1798 йыл]]да төҙөлгән керҙәшлек килешеүе буйынса Әнйәк ауылы барлыҡҡа килгән<ref>{{ИСДБ|страницы=503-505}} 503-505 б.</ref>.

== Әнйәк ауылының XIX быуатта артабанғы үҫеше ==
[[1859 йыл]]да Әнйәк ауылында 326 кеше йәшәгән. [[Игенселек]], [[малсылыҡ]] менән шөғөлләнгәндәр.

== Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше ==
[[1902 йыл]]да Әнйәктә — 817 кеше йәшәй, [[1906 йыл]]да земство мәктәбе, 2 бакалея кибете теркәлгән. 

[[1914 йыл]]да Әнйәк ауылына Көнбайыш [[Украина]] крәҫтиндәре күсенеп килгән. [[1920 йыл]]да — 1152 кеше булған. Халыҡ ауыл хужалығы менән шөғөлләнгән. Тиреҫ менән ашланған системаһыҙ сәсеү әйләнеше таралған. 38 һуҡҡыс һәм [[елгәргес]], шулай уҡ 4 тирмән, 2 тимерлек булған. 

50 хужалыҡта йәшәүсе [[керҙәштәр]] башҡорттарҙан йылына 150 һум менән 1 мең дисәтинә сабынлыҡ һәм һөрөнтө ерҙәрҙе ҡуртымға алған.<ref>{{ИСДБ|страницы=503-505}}</ref>

Әлеге ваҡытта Әнйәк ауылында [[балалар баҡсаһы]], фельдшер-акушерлыҡ пункты бар<ref> {{БЭ2013|81065}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Әнйәк ауылында [[урыҫтар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1152||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||581||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||484||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||355||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||371||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||382||190||192||49,7||50,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Билдәле кешеләре ==
* [[Гордеев Александр Семёнович]] ([[10 декабрь]] [[1903 йыл]] — [[16 октябрь]] [[1975 йыл]]) — [[Бөйөк Ватан һуғышы]] яугире, танкыға ҡаршы ҡорал тоҫҡаусы ярҙамсыһы, гвардия старшинаһы. Еңеү парадында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 2‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. [[Советтар Союзы Геройы]] (1944). 

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Йәшлек урамы ({{lang-ru|}} Молодёжная (улица)
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|}} Центральная (улица)<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/duvanskiy-rayon/selo-anzyak/ Карта д. Анзяк. Улица]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары
''Тауҙар:''

''Йылғалар:''
* [[Әй (йылға)|Әй]], [[Әнйәк (Ҡушҡаяҡ ҡушылдығы)|Әнйәк]]

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:'' 

''Башҡа урын-ер атамалары:''

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Тырнаҡлы]]

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|81065}}
* {{ИСДБ|страницы=503-505}} 503-505 б. Рухтин һәм Әнйәк ауылдары
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 120—121 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Дыуан районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Дыуан районы ауылдары]]
Әнйәк () — Башҡортостандың Дыуан районындағы ауыл. Рухтин ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 382 кеше.
Почта индексы — 452521, ОКАТО коды — 80223831002.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мәсәғүт): 13 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Рухтин): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 80 км

Әнйәк ауылы Әй йылғаһы ҡушылдығы Әнйәк йылғаһы буйында, район үҙәге Мәсәғүт ауылынан көньяҡҡа табан 13 километр һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 80 километр алыҫлыҡта урынлашҡан .

 Тарих 
Себер даруғаһы Тырнаҡлы улусының аҫаба башҡорттары менән Мәсәғүт улусы урыҫ крәҫтиәндәре араһында 1798 йылда төҙөлгән керҙәшлек килешеүе буйынса Әнйәк ауылы барлыҡҡа килгән 503-505 б..

 Әнйәк ауылының XIX быуатта артабанғы үҫеше 
1859 йылда Әнйәк ауылында 326 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр.

 Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше 
1902 йылда Әнйәктә — 817 кеше йәшәй, 1906 йылда земство мәктәбе, 2 бакалея кибете теркәлгән. 

1914 йылда Әнйәк ауылына Көнбайыш Украина крәҫтиндәре күсенеп килгән. 1920 йылда — 1152 кеше булған. Халыҡ ауыл хужалығы менән шөғөлләнгән. Тиреҫ менән ашланған системаһыҙ сәсеү әйләнеше таралған. 38 һуҡҡыс һәм елгәргес, шулай уҡ 4 тирмән, 2 тимерлек булған. 

50 хужалыҡта йәшәүсе керҙәштәр башҡорттарҙан йылына 150 һум менән 1 мең дисәтинә сабынлыҡ һәм һөрөнтө ерҙәрҙе ҡуртымға алған.

Әлеге ваҡытта Әнйәк ауылында балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты бар .

 Халыҡ һаны 
Әнйәк ауылында урыҫтар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1152 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар581 1959 йыл 15 ғинуар484 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар355 2002 йыл 9 октябрь371 2010 йыл 14 октябрь38219019249,750,3

 Билдәле кешеләре 
 Гордеев Александр Семёнович (10 декабрь 1903 йыл — 16 октябрь 1975 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире, танкыға ҡаршы ҡорал тоҫҡаусы ярҙамсыһы, гвардия старшинаһы. Еңеү парадында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 2‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944). 

 Урамдары 

 Йәшлек урамы ( Молодёжная (улица)
 Үҙәк урамы ( Центральная (улица)Карта д. Анзяк. Улица

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары
Тауҙар:

Йылғалар:
 Әй, Әнйәк

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр: 

Башҡа урын-ер атамалары:

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Тырнаҡлы

 Һылтанмалар 
 
  503-505 б. Рухтин һәм Әнйәк ауылдары
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 120—121 с. — 304 с. — ISBN 5—295—02843—7

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Дыуан районы ауылдары