Дауыт-Ҡайып
{{ТП-Рәсәй|Дауыт-Ҡайып
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Дауыт-Ҡайып
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 52 | lat_min = 36 | lat_sec = 46
  |lon_deg = 56 | lon_min = 13 | lon_sec = 44
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Күгәрсен районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = {{ Население | Даут-Каюпово | тс }}
  |иҫәп алыу йылы       = {{ Население | Даут-Каюпово | г }}
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453334
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34719 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80238875004
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Дауыт-Ҡайып''' ({{lang-ru|Даут-Каюпово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 141 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453334, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238875004.

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса [[башҡорттар]] 98 % тәшкил итә<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1900 йыл||340||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||439||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||305||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||363||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||158||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||187||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||141||76||65||53,9||46,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 54 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Теләүембәт]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 80 км

== Урамдары ==
* Тау урамы ({{lang-ru|улица Горная}})
* Туғай урамы ({{lang-ru|улица Луговая}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/032/000100.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Тарихы ==
Дауыт һәм Ҡайып ауылдары бер үк ваҡытта барлыҡҡа килмәгән.

[[1795 йыл|1795 йылдағы]] V ревизияла 6 ихатаһы һәм 36 кешеһе булған Дауыт ауылы күрһәтелгән, ә икенсеһе — Ҡайып әлегә билдәле булмаған. [[1816 йыл|1816 йылдағы]] етенсе ревизияла Дауыттың улдарының исемдәре күрһәтелгән. Олоһо, писарь, 38 йәшлек Ҡылысбай улдары Мөхәмәтйән, Абдрахман, Абдулбаян менән йәшәй. Кесе Йылҡыбайҙың Абдулғәлләм исемле улы була. Шул уҡ ревизия тәүге тапҡыр башҡорттарҙың вәкәләтле [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] кешеһе Ҡайып Тайлаҡовтың исеменән Ҡайып ауылы теркәгән. Ул 1789 йылда Туғыҙтимер йылғаһы буйында майор М. И. Бекович-Черкасҡа [[Туғыҙтимер]] йылғаһы буйында ер һатыуҙа ҡатнашҡан. Уның 1754 йылда тыуған улдары Йәғәфәр һәм 1758 йылда тыуған Ҡарабай билдәле. Һуңғының улдары Ҡуҙыбай, Динмөхәмәт, Алсынбай булған. Ауылда 8 йорт хужалығы була. VIII (1834) башланған артабанғы ревизияларҙа Дауыт-Ҡайып тигән исем менән бер ауыл күрһәтелгән. X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 282 кеше йәшәгән 45 ихата булған. 1920 йылда 99 йорт хужалығының һәр береһенә 4,4 кеше йәшәгән. Был ауылда йәшәүсе Ғабдулхалик Әмир улы Үзбәков 1812 йылдағы Ватан һуғышында һәләк була<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/145 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 145.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327165717/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/145 |date=2022-03-27 }}</ref>

== Матбуғатта ==
* Дауыт-Ҡайып ауылы. 18.03.2014йыл[[Мораҙым (гәзит)|Мораҙым]]. 18 ноябрь 2020. Ут яна, юл һалына<ref>[https://moradimgazeta.wordpress.com/2014/03/18/1174/]</ref>
* [[Мораҙым (гәзит)|Мораҙым]]. 29 сентябрь 2020, Эшһөйәрҙәр затынан улар<ref>[https://moradim.ru/articles/y-m-i-t/2020-09-29/esh-y-r-r-zatynan-ular-435355] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412110023/https://moradim.ru/articles/y-m-i-t/2020-09-29/esh-y-r-r-zatynan-ular-435355 |date=2022-04-12 }}</ref>
* [[Башҡортостан (гәзит)|Башҡортостан]]. 19 ноябрь 2019, Ҡаһарманлыҡ мәңге онотолмаҫ<ref>[https://bashgazet.ru/articles/veteran/2019-11-19/a-armanly-m-ge-onotolma-621720] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412110023/https://bashgazet.ru/articles/veteran/2019-11-19/a-armanly-m-ge-onotolma-621720 |date=2022-04-12 }}</ref>

== Видеофильмдар ==
* Яҡшыбаевтар шәжәрәһе. Дауыт — Ҡайып ауылы. 2018 йыл. 11 июль. 2018 г.<ref>{{YouTube|4KOQpuYHjtk|logo=1}}</ref>
* Дауыт-Ҡайып ауылы. Еңеү көнө байрамы. 8 май 2018 йыл<ref>{{YouTube|ejM97APCKmw|logo=1}}</ref>
* Алтмыш бишенсе йәшендә билдәле шағир, Рәмил Йәнбәк баҡыйлыҡҡа күсте. 12 ғинуар. 2017 йыл<ref>{{YouTube|SEPK-oCC8TU|logo=1}}</ref>

== Ете мөғжизәһе ==
Башҡарҙы: Намаҙғолова Әҙилә Рөстәм ҡыҙы, 4-се класс. Етәксеһе: Сәлихова Лилиә Һаҙый ҡыҙы<ref>[https://distolimp.bspu.ru/data/txtRFiels/1/5044ad84f634ed646f39533514c5ceb9.pdf Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 76 — 78-се биттәр]</ref>.

== Топонимикаһы ==
Дауыт-Ҡайып ауылы тирәһендәге гидронимдар (башҡарҙы: Сәғитов Илгиз Ирәндек улы)<ref>[https://distolimp.bspu.ru/data/txtRFiels/1/5044ad84f634ed646f39533514c5ceb9.pdf Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 95 — 110-сы биттәр]</ref>.

== Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре ==
* '''[[Йәнбәков Рәмил Әхмәт улы|Йәнбәков Рәмил Әхмәт улы, Рәмил Йәнбәк]]''' (10 август 1952 йыл) — билдәле [[башҡорт]] шағиры һәм журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, 1979 йылдан [[СССР]] Журналистар союзы, 1993 йылдан [[Башҡортостан Яҙыусылар союзы]] ағзаһы, [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2002), [[Шәһит Хоҙайбирҙин]] (2002), [[Зәйнәб Биишева]] (2006) һәм [[Фәтих Кәрим]] (2015) исемендәге премиялар лауреаты.

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Дауыт-Ҡайып () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 141 кеше.
Почта индексы — 453334, ОКАТО коды — 80238875004.

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 98 % тәшкил итәЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1900 йыл340 1920 йыл 26 август439 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар305 1959 йыл 15 ғинуар363 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар158 2002 йыл 9 октябрь187 2010 йыл 14 октябрь141766553,946,1

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 54 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Теләүембәт): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 80 км

 Урамдары 
 Тау урамы ()
 Туғай урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тарихы 
Дауыт һәм Ҡайып ауылдары бер үк ваҡытта барлыҡҡа килмәгән.

1795 йылдағы V ревизияла 6 ихатаһы һәм 36 кешеһе булған Дауыт ауылы күрһәтелгән, ә икенсеһе — Ҡайып әлегә билдәле булмаған. 1816 йылдағы етенсе ревизияла Дауыттың улдарының исемдәре күрһәтелгән. Олоһо, писарь, 38 йәшлек Ҡылысбай улдары Мөхәмәтйән, Абдрахман, Абдулбаян менән йәшәй. Кесе Йылҡыбайҙың Абдулғәлләм исемле улы була. Шул уҡ ревизия тәүге тапҡыр башҡорттарҙың вәкәләтле аҫаба кешеһе Ҡайып Тайлаҡовтың исеменән Ҡайып ауылы теркәгән. Ул 1789 йылда Туғыҙтимер йылғаһы буйында майор М. И. Бекович-Черкасҡа Туғыҙтимер йылғаһы буйында ер һатыуҙа ҡатнашҡан. Уның 1754 йылда тыуған улдары Йәғәфәр һәм 1758 йылда тыуған Ҡарабай билдәле. Һуңғының улдары Ҡуҙыбай, Динмөхәмәт, Алсынбай булған. Ауылда 8 йорт хужалығы була. VIII (1834) башланған артабанғы ревизияларҙа Дауыт-Ҡайып тигән исем менән бер ауыл күрһәтелгән. X ревизия мәғлүмәттәре буйынса, унда 282 кеше йәшәгән 45 ихата булған. 1920 йылда 99 йорт хужалығының һәр береһенә 4,4 кеше йәшәгән. Был ауылда йәшәүсе Ғабдулхалик Әмир улы Үзбәков 1812 йылдағы Ватан һуғышында һәләк булаАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 145. 

 Матбуғатта 
 Дауыт-Ҡайып ауылы. 18.03.2014йылМораҙым. 18 ноябрь 2020. Ут яна, юл һалына
 Мораҙым. 29 сентябрь 2020, Эшһөйәрҙәр затынан улар 
 Башҡортостан. 19 ноябрь 2019, Ҡаһарманлыҡ мәңге онотолмаҫ 

 Видеофильмдар 
 Яҡшыбаевтар шәжәрәһе. Дауыт — Ҡайып ауылы. 2018 йыл. 11 июль. 2018 г.
 Дауыт-Ҡайып ауылы. Еңеү көнө байрамы. 8 май 2018 йыл
 Алтмыш бишенсе йәшендә билдәле шағир, Рәмил Йәнбәк баҡыйлыҡҡа күсте. 12 ғинуар. 2017 йыл

 Ете мөғжизәһе 
Башҡарҙы: Намаҙғолова Әҙилә Рөстәм ҡыҙы, 4-се класс. Етәксеһе: Сәлихова Лилиә Һаҙый ҡыҙыТыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 76 — 78-се биттәр.

 Топонимикаһы 
Дауыт-Ҡайып ауылы тирәһендәге гидронимдар (башҡарҙы: Сәғитов Илгиз Ирәндек улы)Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 95 — 110-сы биттәр.

 Ауылдың арҙаҡлы шәхестәре 
 Йәнбәков Рәмил Әхмәт улы, Рәмил Йәнбәк (10 август 1952 йыл) — билдәле башҡорт шағиры һәм журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, 1979 йылдан СССР Журналистар союзы, 1993 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2002), Шәһит Хоҙайбирҙин (2002), Зәйнәб Биишева (2006) һәм Фәтих Кәрим (2015) исемендәге премиялар лауреаты.

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Сығанаҡтар 

Категория:Күгәрсен районы ауылдары