Ҡарама
{{Таксон
| name              = Ҡарама
| image file        = Mature Ulmus rubra in graveyard.jpg
| image title       = Нет доступного изображения
| image descr       = 
| regnum            = Үҫемлектәр
| parent            = 
| rang              = Ырыу
| latin             = Ulmus
| author            = [[L.]]
| syn               = {{bt|Chaetoptelea|[[Liebm.]]}}<ref name="GRIN"/>
| children name     = 
| children          = 
| typus             = 
| range map         = 
| range map caption = 
| range map width   = 
| range legend      = 
| iucnstatus        = 
| wikispecies       = Ulmus  
| commons           = Category:Ulmus
| iucn              = 
| itis              = 19048
| ncbi              = 24735
| eol               = 60724
| grin              = 12548
| ipni              = 41029-1
}}


'''Ҡарама''' (''йыла'') ({{lang-ru|вяз }}, {{lang-la|Úlmus}}) — йылалар ғаиләһенә ингән оҙонсараҡ япраҡлы, йәйенке ботаҡлы, ҡубырсып торған ҡытыршы ҡабыҡлы эре [[ағас]]; Йылалар ғаиләһенә ҡараған оҙонса япраҡлы, йәйенке ботаҡлы, бөгөлөп торған ағас<ref>Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)</ref>. Йыла һымаҡтар яҡынса 40 миллион йылдар элек барлыҡҡа килгән, тип һанала һәм әлеге көндә ундан артыҡ төрө билдәле. Ҡарама ағасынан әҙерләнгән утын йылы биреү сығанағы булараҡ юғары баһалана.

== Хөрәфәттә == 
Башҡорттарҙа дошман күргән, өйөнә килтерергә теләмәгән кеше артынан көл һибеп ҡалыу ырымы булған. Был маҡсатта ғәҙәттә ҡарама көлө ҡулланылған <ref>Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү. 1993. - 639-сы бит</ref>

== Милли символикала ==
Башҡорттарҙың һәр ырыуының үҙ ағасы бар, быларҙы заманында Сыңғыҙхан тәғәйенләгән. Ҡарама - [[ҡатай]] ырыуының [[бәкәтин]] тармағы ағасы тип фараз ителә.

== Фольклорҙа ==
* Ишле ише менән, ҡарама - ҡыуышы менән (''мәҡәл'')
*Ҡарамалы ауылы ҡара Ҡарағолға сана ҡарамалатырға биргәйнем. Ҡарамаланымы икән, ҡарамаламаны микән. Ҡарамала­һа ла, ҡарамаламаһа ла, ҡарамаламауына, ҡарамалауына ҡарамайынса ҡарап ҡына алып ҡайт әле (тиҙәйткес).

{{Фотоколонка+|align=left|ширина=225
|Japanese elm leaves.jpg|текст1=Япраҡтар <br />( [[Давид ҡарамаһы]])
|Ulmus laevis1.JPG|текст2=Йәшел емештәре <br />([[Шыма ҡарама]])
|Almefrø1.jpg|текст3=Өлгәргән орлоҡ <br />([[Ҡытыршы ҡарама]])}}
{{Фотоколонка+|align=right|ширина=225
|Ulmus prucera cultivar 2009November22 DehesaBoyaldePuertollano.jpg|текст1=''[[Ulmus procera]]''
|Smoothleaf Elm, 1982-2007.jpg|текст2=Бонсай <br />([[Кәрлә ҡарама]])}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{примечания|refs=
<ref name="GRIN">По данным сайта [[Germplasm Resources Information Network|GRIN]] (см. карточку растения).</ref>
}}

== Әҙәбиәт ==
* {{ДикСССР|автор=|часть=Род 1. Ulmus L. — Вяз, Ильм или Берест|том=2|стр=494—510}}
* {{ФлораСССР|автор=|часть=Род 369. Ильм, Вяз или Берест — Ulmus L.|том=5|стр=360—373}}

== Һылтанмалар ==
* {{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00015/96500.htm}}{{V|23|12|2009}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Вяз, дерево из семейства ильмовых|Собичевский В. Т.}} {{V|23|12|2009}}
* [http://www.bonsai.ru/dendro/ulmus.html ''Вяз-бонсай'']{{V|23|12|2009}}
* [http://www.forest.ru/rus/basics/glossary/articles/ilm.html ''Ильм''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120131503/http://www.forest.ru/rus/basics/glossary/articles/ilm.html |date=2012-11-20 }} на сайте Forest.RU{{V|23|12|2009}}
* [http://forest.geoman.ru/forest/item/f00/s01/e0001016/index.shtml ''Ильм''] в Лесной энциклопедии {{V|23|12|2009}}

{{botanics-stub}}

[[Төркөм:Ағастар]]
[[Төркөм:Евразия флораһы]]
[[Төркөм:Төньяҡ Америка флораһы]]
[[Төркөм:Көньяҡ Америка флораһы]]
[[Төркөм:Декоратив үҫемлектәр]]
Ҡарама (йыла) (, ) — йылалар ғаиләһенә ингән оҙонсараҡ япраҡлы, йәйенке ботаҡлы, ҡубырсып торған ҡытыршы ҡабыҡлы эре ағас; Йылалар ғаиләһенә ҡараған оҙонса япраҡлы, йәйенке ботаҡлы, бөгөлөп торған ағасТолковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005). Йыла һымаҡтар яҡынса 40 миллион йылдар элек барлыҡҡа килгән, тип һанала һәм әлеге көндә ундан артыҡ төрө билдәле. Ҡарама ағасынан әҙерләнгән утын йылы биреү сығанағы булараҡ юғары баһалана.

 Хөрәфәттә  
Башҡорттарҙа дошман күргән, өйөнә килтерергә теләмәгән кеше артынан көл һибеп ҡалыу ырымы булған. Был маҡсатта ғәҙәттә ҡарама көлө ҡулланылған Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү. 1993. - 639-сы бит

 Милли символикала 
Башҡорттарҙың һәр ырыуының үҙ ағасы бар, быларҙы заманында Сыңғыҙхан тәғәйенләгән. Ҡарама - ҡатай ырыуының бәкәтин тармағы ағасы тип фараз ителә.

 Фольклорҙа 
 Ишле ише менән, ҡарама - ҡыуышы менән (мәҡәл)
Ҡарамалы ауылы ҡара Ҡарағолға сана ҡарамалатырға биргәйнем. Ҡарамаланымы икән, ҡарамаламаны микән. Ҡарамала­һа ла, ҡарамаламаһа ла, ҡарамаламауына, ҡарамалауына ҡарамайынса ҡарап ҡына алып ҡайт әле (тиҙәйткес).

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 
 

 Һылтанмалар 
 
  
 Вяз-бонсай
 Ильм  на сайте Forest.RU
 Ильм в Лесной энциклопедии 

Төркөм:Ағастар
Төркөм:Евразия флораһы
Төркөм:Төньяҡ Америка флораһы
Төркөм:Көньяҡ Америка флораһы
Төркөм:Декоратив үҫемлектәр