Түбәнге Бәгәнәш
{{ТП-Рәсәй|Түбәнге Бәгәнәш
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Түбәнге Бәгәнәш
 |төп исеме             = 
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 47 | lat_sec = 17
  |lon_deg = 55 | lon_min = 33 | lon_sec = 31
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ауырғазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение             = Семенкин ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Семенкин
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |милли состав          = [[татарҙар]], [[башҡорттар]]
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 235
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453492
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34745 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80205834005
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Түбәнге Бәгәнәш''' ({{lang-ru|Нижний Бегеняш}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 235 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453492, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205834005.

== Тарихы ==
Ауылға 18 быуат уртаһында (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1702 йылда) [[Нуғай даруғаһы]] Бәгәнәш‑Мең улусы Бәгәнәш ауылы (хәҙерге Үрге Бәгәнәш ауылы) башҡорттары үҙ ерҙәрендә Бәгәнәш исеме менән нигеҙ һала. [[1794 йыл]]да керҙәшлек килешеүе буйынса бында яһаҡлы татарҙар (улар һуңынан типтәрҙәр ҡатламына күскән) килеп ултыра. [[1795 йыл]]да (Үрге Бәгәнәш ауылы халҡы менән бергә иҫәпкә алынған) 67 йортта 449 кеше йәшәгән, [[1865 йыл]]да 120 йортта — 766 кеше. Шулай уҡ Түбәнге Бәгәнәш‑Әбүкән исеме менән билдәле булған. Игенселек, малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. [[1906 йыл]]да мәсет, бакалея кибете теркәлгән. 1920 йылда 1‑се Түбәнге Бәгәнәш һәм 2‑се Түбәнге Бәгәнәш ауылдары (халҡы бергә иҫәпкә алынған), [[1939 йыл]]да Бәгәнәш ауылы булараҡ теркәлгән. 40‑сы йылдарҙан алып хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә.
Унда яңы суҡындырылған сыуаштар йәшәй. Улар 125 кеше иҫәпләнә. Бөгөнгө көндә ауылда татарҙар өҫтөнлөк итә<ref>{{ИСДБ|страница=56}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||235||115||120||48,9||51,1
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — [[татарҙар]] (70 %), [[башҡорттар]] (28 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 38 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Семёнкин (Ауырғазы районы)|Семёнкин]]): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 30 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>.
== Урамдары ==
* Совет урамы  ({{lang-ru|улица Советская}})
* Үҙәк урам  ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://addressmap.org/Башкортостан__Респ/Аургазинский__район/Нижний_Бегеняш__048 Улицы д.Нижний Бегеняш]</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Хисмәтуллин Ғарифйән Рәхимйән улы]] (9.08.1932—15.11.2004), ауыл хужалығы хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. 1948—1992 йылдарҙа [[Стәрлетамаҡ районы]]ның «Первомайский» совхозы механизаторы, трактор бригадаһы бригадиры. [[Башҡорт АССР-ы]]ның 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1971-1975). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
* [[Ғәлиев Әлмөхәмәт Бикмөхәмәт улы]] (4.11.1904—6.02.1945), Альт Раутден, Германия (Польша))- СССР ҡораллы көстәре кадровый офицеры. Капитан. Ҡыҙыл Армия сафында 1926-1945 йылдарҙа хеҙмәт иткән. 1930 йылдарҙа Бәләбәй ҡалаһында урынлашҡан айырым 4-се Башҡорт территориаль уҡсылар полкы командиры урынбаҫары.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/86134/ 1816 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/50328/ 1850 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Сығанаҡтар ==

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Түбәнге Бәгәнәш () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 235 кеше.
Почта индексы — 453492, ОКАТО коды — 80205834005.

 Тарихы 
Ауылға 18 быуат уртаһында (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1702 йылда) Нуғай даруғаһы Бәгәнәш‑Мең улусы Бәгәнәш ауылы (хәҙерге Үрге Бәгәнәш ауылы) башҡорттары үҙ ерҙәрендә Бәгәнәш исеме менән нигеҙ һала. 1794 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса бында яһаҡлы татарҙар (улар һуңынан типтәрҙәр ҡатламына күскән) килеп ултыра. 1795 йылда (Үрге Бәгәнәш ауылы халҡы менән бергә иҫәпкә алынған) 67 йортта 449 кеше йәшәгән, 1865 йылда 120 йортта — 766 кеше. Шулай уҡ Түбәнге Бәгәнәш‑Әбүкән исеме менән билдәле булған. Игенселек, малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда мәсет, бакалея кибете теркәлгән. 1920 йылда 1‑се Түбәнге Бәгәнәш һәм 2‑се Түбәнге Бәгәнәш ауылдары (халҡы бергә иҫәпкә алынған), 1939 йылда Бәгәнәш ауылы булараҡ теркәлгән. 40‑сы йылдарҙан алып хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә.
Унда яңы суҡындырылған сыуаштар йәшәй. Улар 125 кеше иҫәпләнә. Бөгөнгө көндә ауылда татарҙар өҫтөнлөк итә.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь23511512048,951,1
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — татарҙар (70 %), башҡорттар (28 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 38 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Семёнкин): 10 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 30 км.
 Урамдары 
 Совет урамы  ()
 Үҙәк урам  ()Улицы д.Нижний Бегеняш

 Билдәле шәхестәре 
 Хисмәтуллин Ғарифйән Рәхимйән улы (9.08.1932—15.11.2004), ауыл хужалығы хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. 1948—1992 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районының «Первомайский» совхозы механизаторы, трактор бригадаһы бригадиры. Башҡорт АССР-ының 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты (1971-1975). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
 Ғәлиев Әлмөхәмәт Бикмөхәмәт улы (4.11.1904—6.02.1945), Альт Раутден, Германия (Польша))- СССР ҡораллы көстәре кадровый офицеры. Капитан. Ҡыҙыл Армия сафында 1926-1945 йылдарҙа хеҙмәт иткән. 1930 йылдарҙа Бәләбәй ҡалаһында урынлашҡан айырым 4-се Башҡорт территориаль уҡсылар полкы командиры урынбаҫары.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 1816 йылғы ревизия материалдары
 1850 йылғы ревизия материалдары

 Сығанаҡтар 

Категория:Ауырғазы районы ауылдары