Исмаил (Туймазы районы)
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Исмаилово
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Исмаил}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 
|lat_min = 40 
|lat_sec = 48
 | lon_deg                  = 53 
|lon_min = 39 
|lon_sec = 37
 | CoordAddon               = 
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Туймазы районы{{!}}Туймазы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл Советы
 | поселение                = Кәкребаш ауыл Советы (Туймазы районы){{!}}Кәкребаш 
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Исмаилово (Туймазинский район) | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Исмаилово (Туймазинский район) | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = башҡорттар, татарҙар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | телефонный код           = 
 | почтовый индекс          = 452771
 | почтовые индексы         = 
 | цифровой идентификатор   = 80251825007
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
'''Исмаил''' ({{lang-ru|Исмаилово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Туймазы районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 197 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Кәкребаш ауыл Советы (Туймазы районы)|Кәкребаш ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 452771, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80251825007.

== Исеме ==
Ауыл исеме [[Исмаил]] тигән кеше исеменән алынған<ref name="автоссылка1">{{книга|автор=[[Хисамитдинова, Фирдаус Гильмитдиновна|Хисаметдинова Ф. Г.]], [[Сиразитдинов, Зиннур Амирович|Сиразитдинов З. А.]]|заглавие=Русско-башкирский словарь справочник названий населенных пунктов Республики Башкортостан|ответственный=|место=[[Уфа]]|издательство=[[Китап (издательство)|Китап]]|год=2001|страницы=266|страниц=320|isbn=978-5-88185-205-4|тираж=10000}}</ref>.

== Тарихы ==
Исмаил ауылы [[Кәкребаш]], [[Бәйрәкәтүбә]], [[Илсембәт]], [[Япрыҡ]] һәм башҡа [[Ҡыр-Йылан]] ауылдары кеүек үк, 12-се башҡорт кантонының 4-се тирмәһе составында була.

Башҡорттар ергә аҫаба булараҡ хужа була, ә типтәрҙәр уны, ер хужалары менән 1741 й., 1760 й., 1776 й., 1779 йылдарҙағы керҙәшлек килешеүе буйынса керҙәш булараҡ файҙалана. Тәүге төпләнеүсе, типтәрҙәр булып киткән яһаҡлы татарҙар старшинаһы Исмәғил Уразмәтов үҙе һәм уның улы Кәрим Исмаилов билдәле.

Был тораҡ пункты яйлап типтәрҙәр өҫтөнлөк иткән милли ҡатнаш тораҡ пунктҡа әүерелә. 1762 йылда бында 19 яһаҡлы татар теркәлгән, уларҙың барыһы ла пугачевсылар булған. 1783 йылда 68 типтәр иҫәпләнә, 1795 йылда — 75, башҡорттар — 7 ир-ат. 1816 йылда — 117 типтәр, башҡорттар — 22, 1834 йылда беренселәре — 137, башҡорттар — 26 ир-ат. 1834 йылдағы VIII ревизияға ярашлы башҡорттарҙың исемдәре: Абдулсәләм Мәхмүтов, уның улдары Абдулсаттар (уның улдары Абдулханнан, Абдулманнан, Мөхәммәтғәни), Абдулхалик; Ғәббәс Ильясов, уның улы Хәмзә, ҡустылары Ғәйнитдин һәм Дәүләтша; Ғабдуллатип Ильясов; Миндекәй Ғәлиев (1752—1818), уның улдары Турай (уның улы Ғәбделнасир, Мөхәмәтйән), Ғайнан, Хәсән, Хөсәйен, Мөхәмәтғәли; Ғәлиев Абдулмоталлап (1749—1819), улдары Абдулмәзит (уның улы Ғәбдулханнан), Ғәбдулваһап (уның улдары Ғәбдулғәлләм, Ғәбдул-маннан); Ханмырҙа Абдулмоталлапов, уның улы Иҙрис, ҡустыһы Бикмырҙа; Исмәғил Әбдрәшитов, уның улы Хөснөтдин; Әбдрәшит Байраҡаев (1772—1818), улы Әмирхан.

1859 йылда бөтә халыҡ 61 ихатала 471 кеше тәшкил итә, 1870 йылда — 172 ихатала 570 кеше, 1920 йылда 204 йортта 1060 кеше йәшәй. Бөтөһе лә типтәрҙәр, был халыҡтың этник составын сағылдырмай<ref>{{ИСДБ|страница=249}}</ref>.

1906 йылда 2 мәсет, һыу тирмәне, 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән<ref>{{БЭ2013|87361}}</ref>.

1843 йылда 54 башҡортҡа 112 бот ярауай иген сәселә һәм 8 бот картуф ултыртыла<ref>{{ИСДБ|страница=249}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1060||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||605||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||256||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||113||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||169||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||197||96||101||48,7||51,3
|-   
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
; Милли состав
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек милләттәр [[башҡорттар]] (50 %), [[татарҙар]] (37 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

== Географик урыны ==
Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Туймазы (ҡала)|Туймазы]]): 9 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Кәкребаш]]): 4 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 9 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/044/000059.html «Налог Белешмәһе» системаһында Исмаил (Туймазы районы) ауылы]</ref>:
{{Колонки|3}}
* Арҡа урамы ({{lang-ru|улица Арка}})
* Ҡайынлы урамы ({{lang-ru|улица Березовая}})
* Сейәле урамы ({{lang-ru|улица Вишневая}})
* Дача урамы ({{lang-ru|улица Дачная}})
* Тау урамы ({{lang-ru|улица Горная}})
* Юл урам ({{lang-ru|улица Дорожная}})
* Йәшел урам ({{lang-ru|улица Зеленая}})
* Баланлы урамы ({{lang-ru|улица Калиновая}})
* Зәңгәр урам ({{lang-ru|улица Лазурная}})
* Урман урамы ({{lang-ru|улица Лесная}})
* Ял базаһы биләмәһе ({{lang-ru|территория База отдыха}})
* Туғай урамы ({{lang-ru|улица Луговая}})
* Май урамы ({{lang-ru|улица Майская}})
* Ҡурай еләкле урамы ({{lang-ru|улица Малиновая}})
* Яңы урам ({{lang-ru|улица Новая}})
* Уҫаҡлы урамы ({{lang-ru|улица Осиновая}})
* Баҫыу урамы ({{lang-ru|улица Полевая}})
* Ҡояшлы урам ({{lang-ru|улица Солнечная}})
* Йәйғор урамы ({{lang-ru|улица Радужная}})
* Тау тыҡрығы ({{lang-ru|переулок Горный}})
* Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны биләмәһе ({{lang-ru|территория Полигон ТБО}})
* Миләшле урамы ({{lang-ru|улица Рябиновая}})
* Ҡарағайлы урамы ({{lang-ru|улица Сосновая}})
* Төҙөлөш урамы ({{lang-ru|улица Строительная}})
* Тирәкле урамы ({{lang-ru|улица Тополиная}})
* Сәскәле урам ({{lang-ru|улица Цветочная}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|улица Центральная}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|улица Школьная}})
* Көньяҡ урам ({{lang-ru|улица Южная}})
* Алмағаслы урамы ({{lang-ru|улица Яблоневая}})
{{Колонки|конец}}

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Хажиев Ғәлимйән Мөхәмәтша улы]] (11 июль 1930 йыл) — совет нефть сәнәғәте хеҙмәткәре, Татарстан АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1981), СССР-ҙың Почётлы нефтсеһе (1981), [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1971).

== Һылтанмалар ==
* [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]
* [http://ufagen.ru/places/tuymazy/ismailovo.html Исмаилово на портале «Генеалогия и Архивы»]
* {{ИСДБ|страница=249}}
* {{БЭ2013|87361}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/044/000059.html «Налог Белешмәһе» системаһында Исмаил (Туймазы районы) ауылы]
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Туймазы районы ауылдары}}

[[Категория:Туймазы районы ауылдары]]
Исмаил () — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 197 кеше. Кәкребаш ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 452771, ОКАТО коды — 80251825007.

 Исеме 
Ауыл исеме Исмаил тигән кеше исеменән алынған.

 Тарихы 
Исмаил ауылы Кәкребаш, Бәйрәкәтүбә, Илсембәт, Япрыҡ һәм башҡа Ҡыр-Йылан ауылдары кеүек үк, 12-се башҡорт кантонының 4-се тирмәһе составында була.

Башҡорттар ергә аҫаба булараҡ хужа була, ә типтәрҙәр уны, ер хужалары менән 1741 й., 1760 й., 1776 й., 1779 йылдарҙағы керҙәшлек килешеүе буйынса керҙәш булараҡ файҙалана. Тәүге төпләнеүсе, типтәрҙәр булып киткән яһаҡлы татарҙар старшинаһы Исмәғил Уразмәтов үҙе һәм уның улы Кәрим Исмаилов билдәле.

Был тораҡ пункты яйлап типтәрҙәр өҫтөнлөк иткән милли ҡатнаш тораҡ пунктҡа әүерелә. 1762 йылда бында 19 яһаҡлы татар теркәлгән, уларҙың барыһы ла пугачевсылар булған. 1783 йылда 68 типтәр иҫәпләнә, 1795 йылда — 75, башҡорттар — 7 ир-ат. 1816 йылда — 117 типтәр, башҡорттар — 22, 1834 йылда беренселәре — 137, башҡорттар — 26 ир-ат. 1834 йылдағы VIII ревизияға ярашлы башҡорттарҙың исемдәре: Абдулсәләм Мәхмүтов, уның улдары Абдулсаттар (уның улдары Абдулханнан, Абдулманнан, Мөхәммәтғәни), Абдулхалик; Ғәббәс Ильясов, уның улы Хәмзә, ҡустылары Ғәйнитдин һәм Дәүләтша; Ғабдуллатип Ильясов; Миндекәй Ғәлиев (1752—1818), уның улдары Турай (уның улы Ғәбделнасир, Мөхәмәтйән), Ғайнан, Хәсән, Хөсәйен, Мөхәмәтғәли; Ғәлиев Абдулмоталлап (1749—1819), улдары Абдулмәзит (уның улы Ғәбдулханнан), Ғәбдулваһап (уның улдары Ғәбдулғәлләм, Ғәбдул-маннан); Ханмырҙа Абдулмоталлапов, уның улы Иҙрис, ҡустыһы Бикмырҙа; Исмәғил Әбдрәшитов, уның улы Хөснөтдин; Әбдрәшит Байраҡаев (1772—1818), улы Әмирхан.

1859 йылда бөтә халыҡ 61 ихатала 471 кеше тәшкил итә, 1870 йылда — 172 ихатала 570 кеше, 1920 йылда 204 йортта 1060 кеше йәшәй. Бөтөһе лә типтәрҙәр, был халыҡтың этник составын сағылдырмай.

1906 йылда 2 мәсет, һыу тирмәне, 2 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән.

1843 йылда 54 башҡортҡа 112 бот ярауай иген сәселә һәм 8 бот картуф ултыртыла.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1060 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар605 1959 йыл 15 ғинуар256 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар113 2002 йыл 9 октябрь169 2010 йыл 14 октябрь1979610148,751,3

 Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек милләттәр башҡорттар (50 %), татарҙар (37 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Географик урыны 
Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 9 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Кәкребаш): 4 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 9 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Исмаил (Туймазы районы) ауылы:

 Арҡа урамы ()
 Ҡайынлы урамы ()
 Сейәле урамы ()
 Дача урамы ()
 Тау урамы ()
 Юл урам ()
 Йәшел урам ()
 Баланлы урамы ()
 Зәңгәр урам ()
 Урман урамы ()
 Ял базаһы биләмәһе ()
 Туғай урамы ()
 Май урамы ()
 Ҡурай еләкле урамы ()
 Яңы урам ()
 Уҫаҡлы урамы ()
 Баҫыу урамы ()
 Ҡояшлы урам ()
 Йәйғор урамы ()
 Тау тыҡрығы ()
 Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны биләмәһе ()
 Миләшле урамы ()
 Ҡарағайлы урамы ()
 Төҙөлөш урамы ()
 Тирәкле урамы ()
 Сәскәле урам ()
 Үҙәк урам ()
 Мәктәп урамы ()
 Көньяҡ урам ()
 Алмағаслы урамы ()

 Билдәле шәхестәре 
 Хажиев Ғәлимйән Мөхәмәтша улы (11 июль 1930 йыл) — совет нефть сәнәғәте хеҙмәткәре, Татарстан АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1981), СССР-ҙың Почётлы нефтсеһе (1981), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).

 Һылтанмалар 
 Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
 Исмаилово на портале «Генеалогия и Архивы»
 
 
 «Налог Белешмәһе» системаһында Исмаил (Туймазы районы) ауылы
 Иҫкәрмәләр 

Категория:Туймазы районы ауылдары