Иҙелбәк
{{ТП-Рәсәй
 |статус                   = ауыл
 |башкирское название         = Иҙелбәк
 |оригинальное название    = {{lang-ru|Идельбаково}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 51 |lat_min = 46 |lat_sec = 30
 |lon_deg = 57 |lon_min = 8 |lon_sec = 8
 |CoordAddon =
 |CoordScale =
 |размер карты страны      = 310
 |размер карты региона     = 310
 |размер карты района      = 310
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башкортостан
 |вид района               =
 |район                    = Ейәнсура районы{{!}}Ейәнсура
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = ауыл советы
 |поселение                = Ҡаҙанболаҡ ауыл Советы (Ейәнсура районы){{!}}Ҡаҙанболаҡ
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Идельбаково | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Идельбаково | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = башҡорттар
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 453393
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80226819001
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
 
'''Иҙелбәк''' ({{lang-ru|Идельбаково}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ейәнсура районы]]ндағы ауыл.
Почта индексы — 453393, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80226819001.

== Географик урыны ==
Иҙелбәк ауылы [[Ҡаҙанболаҡ (йылға)|Ҡаҙанболаҡ]] йылғаһы (Ҡаҫмарт йылғаһының ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫәнғол]]): 87 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Ҡыуандыҡ]]): 54 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>

== Тарихы ==
Ауылға [[XVI быуат]] аҙағында [[Нуғай даруғаһы]] [[Үҫәргән|Үҫәргән улусы]] башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалған, тип фараз ителә. Башҡорт ихтилалдарын ([[1735 йыл|1735]]—[[1740 йыл|1740]]) баҫтырыу мәлендә яндырыла, һуңынан тергеҙелә. Иҙелбәк Усманов исеме менән аталған. Шулай уҡ Ҡаҙанболаҡ булараҡ теркәлгән. [[1795 йыл]]да 9 йортта 49 кеше йәшәгән, [[1866 йыл]]да 57 йортта — 296 кеше. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр. [[Мәсет]] булған. [[1900 йыл]]да шулай уҡ [[мәҙрәсә]] булған. [[1939 йыл]]да Үрге Иҙелбәк ауылы булараҡ теркәлгән. Түбәнге Иҙелбәк ауылы XX быуаттың 30‑сы йылдарында, «Овцевод» совхозы ойошторолғас, барлыҡҡа килә. Үрге Иҙелбәк Түбәнге Иҙелбәк менән ҡушылып, Ейәнсура совхозының Үҙәк усадьбаһы ҡасабаһы булараҡ иҫәпкә алынған. 70‑се йылдарҙан хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә<ref> {{БЭ2013|85109}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
Иҙелбәк — [[Ҡаҙанболаҡ ауыл Советы (Ейәнсура районы)|Ҡаҙанболаҡ ауыл Советы]]ның административ үҙәге. Ауылда урта [[мәктәп]], [[балалар баҡсаһы]], участка дауаханаһы, «Рәсәй почтаһы» бүлексәһе, мәҙәниәт йорто, китапхана, район электр селтәрҙәре, урман хужалығы, [[мәсет]], магазиндар бар<ref> {{БЭ2013|85109}}</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ишемйәрова Лилиә Рауил ҡыҙы]] (19.07.1976), йырсы, [[Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы]] солисы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты, [[Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы]] (2000).

== Халыҡ һаны ==
Халҡы: [[1900 йыл]]да — 442 кеше, [[1920 йыл]]да 516 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда Иҙелбәктә 1438 кеше тәшкил иткән<ref>[http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Справочник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}</ref>. Башҡорттар йәшәй (2002).

{{Wikidata/Population}}

; Милли составы
[[2002 йыл]]ғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, халҡының күпселек өлөшөн [[башҡорттар]] тәшкил итә (80 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Әхмәтшин урамы ({{lang-ru|улица Ахметшина}})
* Гагарин урамы ({{lang-ru|улица Гагарина}})
* Дуҫлыҡ урамы ({{lang-ru|улица Дружбы}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Ҡаҙанболаҡ урамы ({{lang-ru|улица Казанбулак}})
* Төп урам ({{lang-ru|Ключевая улица}})
* Комаров урамы ({{lang-ru|улица Комарова}})
* Кооператив урамы ({{lang-ru|Кооперативная улица}})
* Күсәков урамы ({{lang-ru|улица Кусакова}})
* Баҡса урамы ({{lang-ru|Садовая улица}})
* Совет урамы ({{lang-ru|улица Советская}})
* Төҙөлөш урамы ({{lang-ru|Строительная улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})
* Шолохов урамы ({{lang-ru|улица Шолохова}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/022/000081.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары:
* Яманайыр йылғаһы
* Ҡаҙанболаҡ йылғаһы

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|85109}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ейәнсура районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Ейәнсура районы ауылдары]]
Иҙелбәк () — Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районындағы ауыл.
Почта индексы — 453393, ОКАТО коды — 80226819001.

 Географик урыны 
Иҙелбәк ауылы Ҡаҙанболаҡ йылғаһы (Ҡаҫмарт йылғаһының ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 87 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡыуандыҡ): 54 км

 Тарихы 
Ауылға XVI быуат аҙағында Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һалған, тип фараз ителә. Башҡорт ихтилалдарын (1735—1740) баҫтырыу мәлендә яндырыла, һуңынан тергеҙелә. Иҙелбәк Усманов исеме менән аталған. Шулай уҡ Ҡаҙанболаҡ булараҡ теркәлгән. 1795 йылда 9 йортта 49 кеше йәшәгән, 1866 йылда 57 йортта — 296 кеше. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ мәҙрәсә булған. 1939 йылда Үрге Иҙелбәк ауылы булараҡ теркәлгән. Түбәнге Иҙелбәк ауылы XX быуаттың 30‑сы йылдарында, «Овцевод» совхозы ойошторолғас, барлыҡҡа килә. Үрге Иҙелбәк Түбәнге Иҙелбәк менән ҡушылып, Ейәнсура совхозының Үҙәк усадьбаһы ҡасабаһы булараҡ иҫәпкә алынған. 70‑се йылдарҙан хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә .

 Хәҙерге осор 
Иҙелбәк — Ҡаҙанболаҡ ауыл Советының административ үҙәге. Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, «Рәсәй почтаһы» бүлексәһе, мәҙәниәт йорто, китапхана, район электр селтәрҙәре, урман хужалығы, мәсет, магазиндар бар .

 Билдәле шәхестәре 
 Ишемйәрова Лилиә Рауил ҡыҙы (19.07.1976), йырсы, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2000).

 Халыҡ һаны 
Халҡы: 1900 йылда — 442 кеше, 1920 йылда 516 кеше иҫәпләнгән. 2009 йылда Иҙелбәктә 1438 кеше тәшкил иткәнСправочник . Башҡорттар йәшәй (2002).

 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, халҡының күпселек өлөшөн башҡорттар тәшкил итә (80 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта

 Урамдары 

 Әхмәтшин урамы ()
 Гагарин урамы ()
 Дуҫлыҡ урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Ҡаҙанболаҡ урамы ()
 Төп урам ()
 Комаров урамы ()
 Кооператив урамы ()
 Күсәков урамы ()
 Баҡса урамы ()
 Совет урамы ()
 Төҙөлөш урамы ()
 Үҙәк урам ()
 Шолохов урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары
 Яманайыр йылғаһы
 Ҡаҙанболаҡ йылғаһы

 Һылтанмалар 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ейәнсура районы ауылдары