Үтәймулла
{{ТП-Рәсәй|Үтәймулла
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Үтәймулла
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |изображение          = Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы 03.jpg
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 7 | lat_sec = 36
  |lon_deg = 56 | lon_min = 14 | lon_sec = 31
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ауырғазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение            = Нуғаҙаҡ ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Нуғаҙаҡ
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 379
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453499
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34745 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80205828009
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Үтәймулла''' ({{lang-ru|Утеймуллино}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 379 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453499, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205828009.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||379||191||188||50,4||49,6
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Cитйылға йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 29 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Татар Нуғаҙағы]]): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 8 км

== Билдәле шәхестәр ==
* [[Иҫәнғолов Фәрит Әхмәҙулла улы]] ([[6 март]] [[1928 йыл]] — [[25 май]] [[1983 йыл]]) — башҡорт совет яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1970), 1954 йылдан — КПСС, 1956 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
* [[Әсәҙуллина Әлфиә Нәжип ҡыҙы]] ([[2 март]] [[1959 йыл]]) — башҡорт шағиры, 2004 йылдан [[Башҡортостан Республикаһы]]ның һәм [[Рәсәй Федерацияһы]]ның Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт  хеҙмәткәре (2010). [[Ғәлимйән Ибраһимов]] исемендәге премия лауреаты (2013).
* [[Рәшитов Урал Камил улы]] ([[25 сентябрь]] [[1961 йыл]]) — композитор, йырсы, музыкаль продюсер. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.

== Ауыл тарихы ==
Ауыл Ситйылғаһы буйында урынлашҡан. Беренсе тапҡыр  [[1654 йыл]]да телгә алынған. Ауылға Нуғай даруғаһы Бишауыл‑Табын улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1654 йылдан алып Бишауыл (Бишул) исеме менән билдәле. 19 быуаттан Үтәймулла исеме менән йөрөй. [[1865 йыл]]да 58 йортта 370 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ, урман промыслалары менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда мәсет, мәктәп, һыу тирмәне булыуы тураһында яҙма мәғлүмәт бар. 1906 йылда ауылда мәктәп, тимерлек, бакалея лавкаһы, тирмән булыуы теркәлгән<ref>{{БЭ2013|93429}}</ref>.

Бөгөнгө көндә ауылда урта мәктәп ябылған. Ауылда фермер хужалыҡтары, башланғыс мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет эшләй.
Ауыл эргәһендә бик күп инештәр бар. Шуларҙың ин ҙуры — Тоҡанбаш шишмәһе. Ауылдан йыраҡ түгел Ҡуҙйылға йылғаһы аға. 

Ҡарауыл тауы Үтәймулла ауылының төньяғындағы ҡуйы имәнлек эсендә урынлашҡан һәм йыраҡтан күренеп тора. Ул диңгеҙ кимәленән 330 метр бейеклектә, тирә-яҡта иң бейеге һанала.
{{Фоторяд|Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы 01.jpg|Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы 07.jpg|Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы 19.jpg|Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы 20.jpg|
текст= Шәжәрә байрамы. 15.02.2017|color=#BBDD99}}
{{commonscat|Ауырғазы районы Үтәймулла ауылы}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
* Күҙбеләк урманы
* Ҡарауыл тауы
* Ҡуҙйылға йылғаһы
* Тоҡанбаш шишмәһе
* Ситйылға йылғаһы
* Көшкәр күле<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>

== Урамдары ==
*М.Ғафури урамы  ({{lang-ru|улица М. Гафури}})  
*Йәштәр урамы  ({{lang-ru|Молодежная улица}})
*Йылға урамы  ({{lang-ru|Речная улица}})
*Ф.Иҫәнғолов урамы  ({{lang-ru|улица Ф. Исангулова}})
*Үҙәк урам  ({{lang-ru|Центральная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000041.html Госсрпавка сайтында урамдар исеме]</ref>

== Видеояҙмаларҙа ==
Утеймуллино<ref>[https://yandex.ru/video/preview/?text=утеймуллино%20аургазинский%20на%20видеофильмах&path=yandex_search&parent-reqid=1649512028494427-17593872431107241139-vla1-4655-vla-l7-balancer-8080-BAL-185&from_type=vast&filmId=12409512955887024432 Утеймуллино]</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/51544/ 1816 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/86126/ 1850 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{БЭ|93429}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Үтәймулла () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 379 кеше.
Почта индексы — 453499, ОКАТО коды — 80205828009.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь37919118850,449,6
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттарЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
Cитйылға йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 29 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Татар Нуғаҙағы): 6 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 8 км

 Билдәле шәхестәр 
 Иҫәнғолов Фәрит Әхмәҙулла улы (6 март 1928 йыл — 25 май 1983 йыл) — башҡорт совет яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1970), 1954 йылдан — КПСС, 1956 йылдан — СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
 Әсәҙуллина Әлфиә Нәжип ҡыҙы (2 март 1959 йыл) — башҡорт шағиры, 2004 йылдан Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт  хеҙмәткәре (2010). Ғәлимйән Ибраһимов исемендәге премия лауреаты (2013).
 Рәшитов Урал Камил улы (25 сентябрь 1961 йыл) — композитор, йырсы, музыкаль продюсер. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.

 Ауыл тарихы 
Ауыл Ситйылғаһы буйында урынлашҡан. Беренсе тапҡыр  1654 йылда телгә алынған. Ауылға Нуғай даруғаһы Бишауыл‑Табын улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1654 йылдан алып Бишауыл (Бишул) исеме менән билдәле. 19 быуаттан Үтәймулла исеме менән йөрөй. 1865 йылда 58 йортта 370 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ, урман промыслалары менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда мәсет, мәктәп, һыу тирмәне булыуы тураһында яҙма мәғлүмәт бар. 1906 йылда ауылда мәктәп, тимерлек, бакалея лавкаһы, тирмән булыуы теркәлгән.

Бөгөнгө көндә ауылда урта мәктәп ябылған. Ауылда фермер хужалыҡтары, башланғыс мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет эшләй.
Ауыл эргәһендә бик күп инештәр бар. Шуларҙың ин ҙуры — Тоҡанбаш шишмәһе. Ауылдан йыраҡ түгел Ҡуҙйылға йылғаһы аға. 

Ҡарауыл тауы Үтәймулла ауылының төньяғындағы ҡуйы имәнлек эсендә урынлашҡан һәм йыраҡтан күренеп тора. Ул диңгеҙ кимәленән 330 метр бейеклектә, тирә-яҡта иң бейеге һанала.

 Тирә-яҡ мөхит 
 Күҙбеләк урманы
 Ҡарауыл тауы
 Ҡуҙйылға йылғаһы
 Тоҡанбаш шишмәһе
 Ситйылға йылғаһы
 Көшкәр күлеБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

 Урамдары 
М.Ғафури урамы  ()  
Йәштәр урамы  ()
Йылға урамы  ()
Ф.Иҫәнғолов урамы  ()
Үҙәк урам  ()Госсрпавка сайтында урамдар исеме

 Видеояҙмаларҙа 
УтеймуллиноУтеймуллино.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 1816 йылғы ревизия материалдары
 1850 йылғы ревизия материалдары
 

 Сығанаҡтар 

Категория:Ауырғазы районы ауылдары