Дисдорф
{{Ук}}
'''Дисдорф''' ({{lang-de|Diesdorf}}) — [[Германия]]ла община, [[Саксония-Анхальт|Саксония-Анхальт (Sachsen-Anhalt]]) ерендә [[:de:Altmarkkreis_Salzwedel|Aлтьмарк Зальцведель (Аltmarkkreis Salzwedel )]] муниципалитеты составында. 

Бетцендорф-Дисдорф идаралығына буйһона. 2500 кеше йәшәй (2010 йылдың 31 декабренә). Майҙаны - 65,85 км². Рәсми коды — ''15 3 70 023''.

== Географияһы ==
Альтмарктың көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан был урын ҡомло тупраҡлы, урман менән ҡапланған һәм күп дәрәжәлә Зааль боҙлоҡ осоронда формалашҡан һөҙәк убалы пейзаж  булараҡ ҡылыһырлана.

Зальцведель ҡалаһының көньяҡ-көнсығышынан 25 километрҙа урынлашҡан. Күрше [[:de:Niedersachsen|Түбәнге Саксониялағы (Niedersachsen)]]  иң яҡын тораҡ пункт - [[:de:Wittingen|Виттинген (Wittingen)]] яҡынса ун километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

=== Муниципаль берәмек ===
Муниципалитетҡа түбәндәге райондар<ref>[http://www.beetzendorf-diesdorf.de/images/stories/satzungen/diesdorf/hauptsatzung_diesdorf.pdf Hauptsatzung des Flecken Diesdorf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220103054047/http://www.beetzendorf-diesdorf.de/images/stories/satzungen/diesdorf/hauptsatzung_diesdorf.pdf |date=2022-01-03 }} (PDF; 94&nbsp;kB)</ref> һәм тораҡ пункттар инә<ref>Ortsteilverzeichnis Land Sachsen-Anhalt (Verzeichnis der Gemeinden und Gemeindeteile), Gebietsstand Januar 2014, Statistisches Landesamt Sachsen-Anhalt, Halle (Saale), 2016</ref>:
{|
| valign="top" width="300" |
| valign="top" width="300" |
| valign="top" width="250" |
|}

=== Климаты ===
Йыллыҡ яуым-төшөм күләме 622 мм. Яуым-төшөм аҙ. Улар Германияла теркәлгән түбән күрһәткестәрҙең дүрттән бер өлөшөн тәшкил итә. Шунан да түбәнерәк күрһәткестәр Немец метеорология хеҙмәтенә ҡараған үлсәү станцияларының 25 %-да теркәлә. Иң ҡоро ай - октябрь, августа яуым-төшөм октябрь айы менән сағыштырғанда 1,6 тапҡырға күберәк була.Яуым-төшөм күләме йыл дауамында минималь һәм ғәҙәттән тыш тигеҙ бүленә. Миҙгелле тирбәлеүҙәр  үлсәү станцияларының 4 %-да ғына теркәлә.

== Тарихы ==
[[Файл:Diesdorf_Klosterkirche.jpg|мини|Ҡаланың үҙәгендә монастырь сиркәүе]]
[[Файл:Diesdorf_Darre_2015.JPG|мини|"Иҫке Дарра" ның элекке монастырь биләмәһе]]
Дисдорф ауылында табылған ҙур ҡәбер таштары төбәктә неолит осоронда уҡ кеше йәшәгәнен раҫлай.

Был урын тәүге тапҡыр 1112 йылғы документта телгә алына. 1161 йылда граф Герман фон Варпке-Люхов ''Мариенвердерҙың'' августин әйлән-бәйләне пероһына нигеҙ һала. Был ошо урындың тарихи үҫешенә көслө йоғонто яһай. 1551 йылғы [[Реформация|Реформациянан]] һуң һәм монастырь секуляризацияһынан  һуң, бында Бранденбург дәүләтенең домен идаралығы һәм дворян ҡатын-ҡыҙ идаралығы булдырыла. 1810 йылда икеһе лә, Францияның [[Вестфалия короллеге]] ҡулы аҫтында ҡалғанға, таратыла. [[Пруссия|Пруссияға]] ҡушылғандан һуң ҡала Альтмарк хөкүмәт округына, тимәк, Саксония провинцияһына инә, унан 1947 йылда [[Саксония-Анхальт]] ере барлыҡҡа килә. 1952 йылдан алып [[Германия Демократик Республикаһы|ГДР-ҙың]]  Магдебург районы составына инә. 1998 йылдың 27 мартынан рәсми рәүештә муниципалитетҡа ''Тап''  атамаһын индерә.


1911 йылда Дисдорфтың көньяҡ ситендә Германияла асыҡ һауалағы музей асыла.

=== Инкорпорация ===
* 1928 йылдың 30 сентябрендә Гутбецирк ауылы Дисдорф менән берләшкән<ref name="HOB-12">{{Literatur |Autor=Peter P. Rohrlach |Titel=Historisches Ortslexikon für die Altmark |Verlag=Berliner Wissenschafts-Verlag |Datum=2018 |ISBN=978-3-8305-2235-5 |Seiten=1363}}</ref>
* 1961 йылда районы Мольмке районы Дисдорфҡа бирелә<ref name="Metzler-Poeschel">{{Literatur |Hrsg=Statistisches Bundesamt |Titel=Gemeinden 1994 und ihre Veränderungen seit 01.01.1948 in den neuen Ländern |Verlag=Metzler-Poeschel |Ort=Stuttgart |Datum=1995 |ISBN=3-8246-0321-7 |Seiten=361ff.}}</ref>.
* 1974 йылдың 15 апрелендә Линдхоф районы Дисдорфҡа бирелә<ref name="Metzler-Poeschel">{{Literatur |Hrsg=Statistisches Bundesamt |Titel=Gemeinden 1994 und ihre Veränderungen seit 01.01.1948 in den neuen Ländern |Verlag=Metzler-Poeschel |Ort=Stuttgart |Datum=1995 |ISBN=3-8246-0321-7 |Seiten=361ff.}}</ref>.
* 1991 йылдың 1 ғинуарында Аббендорф (Данкензен, Хохенбоденштедт һәм Пеккензен һәм  (Хaзельхост менән) Ваддекат ауылдары индерелә.<ref name="Metzler-Poeschel" />
* 1992 йылдың 1 ноябрендә Шадеберг (Дюльсберг менән) бергә уның менән берләшә.<ref name="Metzler-Poeschel" />
* 2010 йылдың 1 ғинуарында (Хеддельсен һәм Реддигау) Дисдорфҡа ҡушыла.<ref name="Gemeindeverzeichnis">[https://www.destatis.de/DE/Themen/Laender-Regionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Namens-Grenz-Aenderung/2010.html StBA: Gebietsänderungen vom 01. Januar bis 31. Dezember 2010]</ref>
* 2010 йылдың 1 сентябрендә Дисдорфҡа Мехмке ҡушылды.<ref name="Gemeindeverzeichnis" />

=== Халҡы ===
{| class="toptextcells" style="text-align:center"
|
{| class="wikitable"
! style="background:#DFEFEF;"| Йылдар
! style="background:#DFEFEF;"| Халыҡ һаны
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1734||128
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1774||426
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1789||412
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1801||317
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1818||536
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1840||821
|}
|
{| class="wikitable"
! style="background:#DFEFEF;"| Йылдар
! style="background:#DFEFEF;"| Халыҡ һаны
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1864||{{0}}850
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1871||{{0}}869
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1895||{{0}}967
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1905||{{0}}984
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1925||{{0}}999
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1939||1057
|}
|
{| class="wikitable"
! style="background:#DFEFEF;"| Йылдар
! style="background:#DFEFEF;"| Халыҡ һаны
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1946||1383
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1964||1427
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1971||1467
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1981||1365
|-
|style="background:#DFEFEF;"|1993||1862
|-
|style="background:#DFEFEF;"|2006||2108
|}
|}

== Дине ==
<gallery class="center">
Diesdorf Klosterkirche2.jpg|Дисдорф
Dülseberg - Feldsteinkirche.jpg|Дюльсберг
Mehmke - Kirche.jpg|Meхмке
Peckensen Kirche.JPG|Пекензен
</gallery>

== Сәйәсәт ==

=== Урындағы совет ===

=== Ҡала башлығы ===
Элекке мэры - Фриц Клосс (СДПГ).<ref>http://www.stala.sachsen-anhalt.de/wahlen/bm15/erg/gem/bm.15081105.20150222.ergtab.dr.html{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>

=== Гербы ===
Герб 1 сентябрендә булдырылды. 1997 йылдың апрелендә Магдебургтың хөкүмәт президиумы раҫланы.

=== Флагы ===

== Мәҙәниәте һәм иҫтәлекле урындары ==
{{Main|Liste der Kulturdenkmale in Diesdorf}}

=== Монастырь сиркәүе ===

=== Элекке монастырь биләмәһендә ===

=== Дисдортың асыҡ һауалағы музейы ===
[[Файл:Hallenhaus_im_Freilichtmuseum_Diesdorf.jpg|мини|Асыҡ һауалағы музей ]]
Дисдорф [[асыҡ һауалағы музей]]ҙа төрлө тәғәйенләнештәге һәм формалағы фахверк йорто һәм шулай уҡ ел тирмәне күрһәтелә. Тематик яҡтан был музей Альтмаркка ҡарай.

=== Ауылдың ҙур ташы ===
[[Файл:Diesdorf-Steingrab-3-h.jpg|мини|Дисдорф 3 Ҙур таш ]]
Был ауыл эргәһендә урынлашҡан был кәшәнә ауыл мегалитический, ваҡытлыса һаҡланып ҡалған неолит өс төркөм ҡәберенә һала.

== Иҡтисады һәм транспорты ==

=== Трафик ===

=== Иҡтисады ===

== Шәхестәр ==

* Август Зарнак (1777-1827) дин таратыусы, халыҡ йырҙарын йыыусы һәм педагог, Мехмкела тыуған
* Генрих Maлькe (1851-1921), Рейхстаг депутаты, Данкензендә тыуған 
* Эдуард фон Вестернхаген (1851-1921), Пруссия генерал-лейтенанты, Аббендорфта тыуған
* Адольф Хайтманн (1858-1946), яҙыусы һәм педагог, Дисдорфта тыуған
* Фриц Даргес (1913-2009), СС оберштурмбаннфюреры, Адольф Гитлерҙың шәхси адъютанты 1943-1944 йылда Дюльсбергта тыуған 
* Һельмут Геде (* 1932), үҫемлекселек буйынса ғалим, Пеккензенда тыуған

== Һылтанмалар ==

* Jochen Alexander Hofmann: ''[http://journal.lhbsa.de/cpt-articles/das-freilichtmuseum-diesdorf-und-seine-gaerten/#articlestart Das Freilichtmuseum Diesdorf und seine Gärten.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220103054047/http://journal.lhbsa.de/cpt-articles/das-freilichtmuseum-diesdorf-und-seine-gaerten/#articlestart |date=2022-01-03 }}'' In: ''Sachsen-Anhalt-Journal.'' Heft 2, 2020.

== Иҫкәрмәләр ==
<references />

{{NaviBlock
|Navigationsleiste Städte und Gemeinden im Altmarkkreis Salzwedel
|Navigationsleiste Ortsteile von Diesdorf}}

[[Kaтегория:Дисдорф| ]]

[[Категория:Саксония-Анхальт]]
Дисдорф () — Германияла община, Саксония-Анхальт (Sachsen-Anhalt) ерендә Aлтьмарк Зальцведель (Аltmarkkreis Salzwedel ) муниципалитеты составында. 

Бетцендорф-Дисдорф идаралығына буйһона. 2500 кеше йәшәй (2010 йылдың 31 декабренә). Майҙаны - 65,85 км². Рәсми коды — 15 3 70 023.

 Географияһы 
Альтмарктың көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан был урын ҡомло тупраҡлы, урман менән ҡапланған һәм күп дәрәжәлә Зааль боҙлоҡ осоронда формалашҡан һөҙәк убалы пейзаж  булараҡ ҡылыһырлана.

Зальцведель ҡалаһының көньяҡ-көнсығышынан 25 километрҙа урынлашҡан. Күрше Түбәнге Саксониялағы (Niedersachsen)  иң яҡын тораҡ пункт - Виттинген (Wittingen) яҡынса ун километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Муниципаль берәмек 
Муниципалитетҡа түбәндәге райондарHauptsatzung des Flecken Diesdorf  (PDF; 94 kB) һәм тораҡ пункттар инәOrtsteilverzeichnis Land Sachsen-Anhalt (Verzeichnis der Gemeinden und Gemeindeteile), Gebietsstand Januar 2014, Statistisches Landesamt Sachsen-Anhalt, Halle (Saale), 2016:

 Климаты 
Йыллыҡ яуым-төшөм күләме 622 мм. Яуым-төшөм аҙ. Улар Германияла теркәлгән түбән күрһәткестәрҙең дүрттән бер өлөшөн тәшкил итә. Шунан да түбәнерәк күрһәткестәр Немец метеорология хеҙмәтенә ҡараған үлсәү станцияларының 25 %-да теркәлә. Иң ҡоро ай - октябрь, августа яуым-төшөм октябрь айы менән сағыштырғанда 1,6 тапҡырға күберәк була.Яуым-төшөм күләме йыл дауамында минималь һәм ғәҙәттән тыш тигеҙ бүленә. Миҙгелле тирбәлеүҙәр  үлсәү станцияларының 4 %-да ғына теркәлә.

 Тарихы 
мини|Ҡаланың үҙәгендә монастырь сиркәүе
мини|"Иҫке Дарра" ның элекке монастырь биләмәһе
Дисдорф ауылында табылған ҙур ҡәбер таштары төбәктә неолит осоронда уҡ кеше йәшәгәнен раҫлай.

Был урын тәүге тапҡыр 1112 йылғы документта телгә алына. 1161 йылда граф Герман фон Варпке-Люхов Мариенвердерҙың августин әйлән-бәйләне пероһына нигеҙ һала. Был ошо урындың тарихи үҫешенә көслө йоғонто яһай. 1551 йылғы Реформациянан һуң һәм монастырь секуляризацияһынан  һуң, бында Бранденбург дәүләтенең домен идаралығы һәм дворян ҡатын-ҡыҙ идаралығы булдырыла. 1810 йылда икеһе лә, Францияның Вестфалия короллеге ҡулы аҫтында ҡалғанға, таратыла. Пруссияға ҡушылғандан һуң ҡала Альтмарк хөкүмәт округына, тимәк, Саксония провинцияһына инә, унан 1947 йылда Саксония-Анхальт ере барлыҡҡа килә. 1952 йылдан алып ГДР-ҙың  Магдебург районы составына инә. 1998 йылдың 27 мартынан рәсми рәүештә муниципалитетҡа Тап  атамаһын индерә.

1911 йылда Дисдорфтың көньяҡ ситендә Германияла асыҡ һауалағы музей асыла.

 Инкорпорация 
 1928 йылдың 30 сентябрендә Гутбецирк ауылы Дисдорф менән берләшкән
 1961 йылда районы Мольмке районы Дисдорфҡа бирелә.
 1974 йылдың 15 апрелендә Линдхоф районы Дисдорфҡа бирелә.
 1991 йылдың 1 ғинуарында Аббендорф (Данкензен, Хохенбоденштедт һәм Пеккензен һәм  (Хaзельхост менән) Ваддекат ауылдары индерелә.
 1992 йылдың 1 ноябрендә Шадеберг (Дюльсберг менән) бергә уның менән берләшә.
 2010 йылдың 1 ғинуарында (Хеддельсен һәм Реддигау) Дисдорфҡа ҡушыла.StBA: Gebietsänderungen vom 01. Januar bis 31. Dezember 2010
 2010 йылдың 1 сентябрендә Дисдорфҡа Мехмке ҡушылды.

 Халҡы 
 Йылдар Халыҡ һаны173412817744261789412180131718185361840821 Йылдар Халыҡ һаны1864850187186918959671905984192599919391057 Йылдар Халыҡ һаны194613831964142719711467198113651993186220062108

 Дине 

 Сәйәсәт 

 Урындағы совет 

 Ҡала башлығы 
Элекке мэры - Фриц Клосс (СДПГ).http://www.stala.sachsen-anhalt.de/wahlen/bm15/erg/gem/bm.15081105.20150222.ergtab.dr.html

 Гербы 
Герб 1 сентябрендә булдырылды. 1997 йылдың апрелендә Магдебургтың хөкүмәт президиумы раҫланы.

 Флагы 

 Мәҙәниәте һәм иҫтәлекле урындары 

 Монастырь сиркәүе 

 Элекке монастырь биләмәһендә 

 Дисдортың асыҡ һауалағы музейы 
мини|Асыҡ һауалағы музей 
Дисдорф асыҡ һауалағы музейҙа төрлө тәғәйенләнештәге һәм формалағы фахверк йорто һәм шулай уҡ ел тирмәне күрһәтелә. Тематик яҡтан был музей Альтмаркка ҡарай.

 Ауылдың ҙур ташы 
мини|Дисдорф 3 Ҙур таш 
Был ауыл эргәһендә урынлашҡан был кәшәнә ауыл мегалитический, ваҡытлыса һаҡланып ҡалған неолит өс төркөм ҡәберенә һала.

 Иҡтисады һәм транспорты 

 Трафик 

 Иҡтисады 

 Шәхестәр 

 Август Зарнак (1777-1827) дин таратыусы, халыҡ йырҙарын йыыусы һәм педагог, Мехмкела тыуған
 Генрих Maлькe (1851-1921), Рейхстаг депутаты, Данкензендә тыуған 
 Эдуард фон Вестернхаген (1851-1921), Пруссия генерал-лейтенанты, Аббендорфта тыуған
 Адольф Хайтманн (1858-1946), яҙыусы һәм педагог, Дисдорфта тыуған
 Фриц Даргес (1913-2009), СС оберштурмбаннфюреры, Адольф Гитлерҙың шәхси адъютанты 1943-1944 йылда Дюльсбергта тыуған 
 Һельмут Геде (* 1932), үҫемлекселек буйынса ғалим, Пеккензенда тыуған

 Һылтанмалар 

 Jochen Alexander Hofmann: Das Freilichtmuseum Diesdorf und seine Gärten.  In: Sachsen-Anhalt-Journal. Heft 2, 2020.

 Иҫкәрмәләр 

 

Категория:Саксония-Анхальт