Һарғай (Ишембай районы)
{{ТП-Рәсәй|Һарғай/Һарғай
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Һарғай/Һарғай
 |төп исеме             = 
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 41 | lat_sec = 4
  |lon_deg = 56 | lon_min = 37 | lon_sec = 8
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ишембай районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл Советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = Маҡар ауыл советы (Башҡортостан)
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 19 быуаттың уртаһы
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = Мөхәммәтшәрип
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 64
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453232
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34794 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 020260000670
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Һарғай''' ({{lang-ru|Саргаево, }}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]]ндағы ауыл (ауыл исеме Рәүҙәк йылғаһының уң ҡушылдығы булған Һарғай гидронимынан алынған). [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 64 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Маҡар ауыл советы (Башҡортостан)|Маҡар ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453232, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 020260000670.

== Тарихы ==
[[XIX быуат]] аҙағында башҡорт ауылы (Мөхәмәтшарип) барлыҡҡа килә, ул тәүге күскенселәр: Һарғай йәки Мөхәмәтшарип исемдәре менән атала. 1920 йылда 51 ихатала 253 кеше йәшәгән<ref>{{ИСДБ|страница=131}}</ref>.

== Хәҙерге осор ==
2021 йылда «Урындағы башланғыстарҙы яҡлау» программаһы сиктәрендә [[Ишембай районы]] [[Һарғай (Ишембай районы)|Һарғай]] ауылындағы юл участкаһы төҙөкләндерелде. Ҡасандыр Һарғай ауылы бөтөп барған ауылдар исемлегендә булған. Һуңғы йылдарҙа урамдар төҙөкләндерелә, яңы йорттар ҡалҡа. Урындағы халыҡ әйтеүенсә, асфальт юл йәштәрҙе тыуған яҡҡа ҡайтарыу, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә лә тос өлөш индерәсәк<ref>[https://bash.news/bash/news/159602 Яңылыҡтар-БСТ]{{Недоступная ссылка|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ауылда мәктәп юҡ, балалар [[Маҡар урта мәктәбе]]ндә интернатта ятып уҡыйҙар. Клуб бар, бер шәхси пилорама эшләй.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||64||30||34||46,9||53,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Ауыл Советы үҙәгенән урындағы әһәмиәткә эйә, оҙонлоғо 5,1 км булған [[Маҡар (Ишембай районы)|Маҡар]]-[[Һарғай (Ишембай районы)|Һарғай]] ҡаты япмалы юл килә.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 65 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Макар (Башҡортостан)|Маҡар]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 64 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000067.html «Налог Белешмәһе» системаһында Һарғай ауылы]</ref>:
* Үҙәк урам {{lang-ru|улица Центральная}})

== Иҡтисады ==
* Туризм.
* Малсылыҡ, умартасылыҡ.


== Иҫтәлекле урындары ==
* [[Ыласынташ]] тауы (русса «Орлиный камень») — шулай аталған, сөнки алыҫтан ҡанаттарын йәйгән Бөркөткә оҡшаған.
* Геологияла [[һарғай свитаһыы]] термины бар, ауыл исеме буйынса аталған.
* Яҡында [[Рәүҙәк]] йылғаһы бар. Ауыл эргәһендә геологик тау тоҡомдарының ярығы бар, экспедициялар үткәрелә<ref>[http://www.journal-ufa.ru/index.php?rubric=42 «УФА» :: Ежемесячный столичный журнал<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>.
* Һарғай ауылы эргәһендәге Ҡайнауыҡ шишмәһе дауалау-һауыҡтырыу сифатына эйә.

== Һылтанмалар ==
* [http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/sargaevo.html Саргаево (Мухаметшарипово) на портале «Генеалогия и Архивы»]
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}
* {{ИСДБ|страница=131}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/026/000067.html «Налог Белешмәһе» системаһында Һарғай ауылы]
* [https://bash.news/bash/news/159602 Яңылыҡтар-БСТ]{{Недоступная ссылка|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Һарғай () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл (ауыл исеме Рәүҙәк йылғаһының уң ҡушылдығы булған Һарғай гидронимынан алынған). 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 64 кеше. Маҡар ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453232, ОКАТО коды — 020260000670.

 Тарихы 
XIX быуат аҙағында башҡорт ауылы (Мөхәмәтшарип) барлыҡҡа килә, ул тәүге күскенселәр: Һарғай йәки Мөхәмәтшарип исемдәре менән атала. 1920 йылда 51 ихатала 253 кеше йәшәгән.

 Хәҙерге осор 
2021 йылда «Урындағы башланғыстарҙы яҡлау» программаһы сиктәрендә Ишембай районы Һарғай ауылындағы юл участкаһы төҙөкләндерелде. Ҡасандыр Һарғай ауылы бөтөп барған ауылдар исемлегендә булған. Һуңғы йылдарҙа урамдар төҙөкләндерелә, яңы йорттар ҡалҡа. Урындағы халыҡ әйтеүенсә, асфальт юл йәштәрҙе тыуған яҡҡа ҡайтарыу, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә лә тос өлөш индерәсәкЯңылыҡтар-БСТ. Ауылда мәктәп юҡ, балалар Маҡар урта мәктәбендә интернатта ятып уҡыйҙар. Клуб бар, бер шәхси пилорама эшләй.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь64303446,953,1

 Географик урыны 
Ауыл Советы үҙәгенән урындағы әһәмиәткә эйә, оҙонлоғо 5,1 км булған Маҡар-Һарғай ҡаты япмалы юл килә.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 65 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Маҡар): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 64 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Һарғай ауылы:
 Үҙәк урам )

 Иҡтисады 
 Туризм.
 Малсылыҡ, умартасылыҡ.

 Иҫтәлекле урындары 
 Ыласынташ тауы (русса «Орлиный камень») — шулай аталған, сөнки алыҫтан ҡанаттарын йәйгән Бөркөткә оҡшаған.
 Геологияла һарғай свитаһыы термины бар, ауыл исеме буйынса аталған.
 Яҡында Рәүҙәк йылғаһы бар. Ауыл эргәһендә геологик тау тоҡомдарының ярығы бар, экспедициялар үткәрелә«УФА» :: Ежемесячный столичный журнал.
 Һарғай ауылы эргәһендәге Ҡайнауыҡ шишмәһе дауалау-һауыҡтырыу сифатына эйә.

 Һылтанмалар 
 Саргаево (Мухаметшарипово) на портале «Генеалогия и Архивы»
 Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан 
 
 «Налог Белешмәһе» системаһында Һарғай ауылы
 Яңылыҡтар-БСТ

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ишембай районы ауылдары