Бишҡайын (Ауырғазы районы)
{{ТП-Рәсәй|Бишҡайын
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Бишҡайын
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |изображение           = Ауырғазы районы Бишҡайын ауылы.jpg
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg = 56 | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ауырғазы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение             = Бишҡайын ауыл Советы (Ауырғазы районы){{!}}Бишҡайын
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 1150
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453485
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34745 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80205807001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Бишҡайын''' ({{lang-ru|Бишкаин}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ауырғазы районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1150 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453485, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80205807001.

== Тарихы ==
Бишҡайын ауылы XVIII быуат уртаһында барлыҡҡа килә, 1770 йылда Ҡазан губернаһының Чебоксар өйәҙе Шырға улусынан яңы суҡындырылған сыуаштар (3-сө, 1-се ауылдар, Ябай һәм Иҫке Йәнгилдиндар, Кәнйәр улусы Тинһариндары, Байғоловтар, 1-се һәм 2-се Торуновтар, Турун улусы Исаковтар һәм Ильясовтар) нигеҙ һала, унда V ревизия буйынса 200-гә тиклем сыуаш иҫәпләнә. Был ауыл халҡы яңы тораҡ пункттарға нигеҙ һала. XVIII быуат аҙағында 15 ғаилә Миңлеяр Биксуринға ҡараған Өфө өйәҙе Подлесный Ключ ауылына  күсенә. 1865 йылда 127 йортта — 794 кеше. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, сана, тәгәрмәс һәм туғын яһау менән шөғөлләнгәндәр. Шулай уҡ ылаусылыҡ менән шөғөлләнгәндәр.  6 һыу тирмәне булған; улус идараһы урынлашҡан<ref>{{ИСДБ|страница=57}}</ref>.
== Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше ==
1906 йылда сиркәү (1902 йылда төҙөлгән), башҡа милләттәр өсөн мәктәп, тимерлек, 4 һыу тирмәне, шарап һәм 4 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән;

== Хәҙерге осор ==
Бишҡайын ауылы — административ үҙәк. Ауылда Бишҡайын урта мәктәбе, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто (“Белая берёза” сыуаш халыҡ йырҙары хоры), китапхана бар.
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||1715||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||1675||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||1403||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||1210||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||1201||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||1150||574||576||49,9||50,1
|-
|}
1906 йылда 1560 кеше йәшәгән. 
;Милли состав
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — күпселек [[сыуаштар]] йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта{{Недоступная ссылка|date=September 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} {{ref-ru}}</ref>.



{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Бишҡайын йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан
* Район үҙәгенә тиклем ([[Талбазы (Ауырғазы районы)|Талбазы]]): 20 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Аҡкүл (Ғафури районы)|Аҡкүл]]): 9 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
<gallery>
Ауырғазы районы Бишҡайын ауылы.jpg
Ауырғазы районы Бишҡайын.jpg
</gallery>

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* 8 Март урамы ({{lang-ru|улица 8 Марта}})
* Күсмә урам ({{lang-ru|Выездная улица}})
* Ҡамышлы урамы ({{lang-ru|Камышлинская улица}})
* Тимерлек урам ({{lang-ru|Кузнецкая улица}})
* Һөнәрселек урамы ({{lang-ru|Кустарная улица}})
* Урман урам ({{lang-ru|Лесная улица}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодежная улица}})
* Беренсе Май урамы ({{lang-ru|Первомайская улица}})
* Баҫыу урамы ({{lang-ru|Полевая улица}})
* Пролетар урамы ({{lang-ru|Пролетарская улица}})
* Баҡса урамы ({{lang-ru|Садовая улица}})
* Себер урамы ({{lang-ru|Сибирская улица}})
* Урал урамы ({{lang-ru|Уральская улица}})
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|Школьная улица}})
* Үҙәк урам ({{lang-ru|Центральная улица}})
* Шоссе  урамы ({{lang-ru|Шоссейная улица}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/005/000003.html Госсправка сайтында урам исемдәре]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тәбиғәт ҡомартҡылары ==
Бишҡайын мәмерйәһе — карст мәмерйәһе, аҫҡы пермдең көңгөр ярусы гипстарында барлыҡҡа килгән. Тоҡҡа оҡшаш, сикләнгән, 2 залдан тора. Тәүгеһенең оҙонлоғо 10 м, киңлеге 8 м.<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/81988/ Бишҡайын мәмерйәһе]</ref>

== Видеофильмдарҙа ==
* {{YouTube|IitE1ce_PJ4|logo=1}}Бишкаин

== Тирә-яҡ мөхит ==
* Бишҡайын йылғаһы
* Ҡарасйылға күле
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* [https://basharchive.ru/census/reviz/86135/ 1816 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://basharchive.ru/census/reviz/56500/ 1818-1834 йылғы ревизия материалдары]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412025101/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/ |date=2022-04-12 }}
* {{БЭ|81988}}
*

== Сығанаҡтар ==
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
<references/>

{{Ауырғазы районы ауылдары}}

[[Категория:Ауырғазы районы ауылдары]]
Бишҡайын () — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1150 кеше.
Почта индексы — 453485, ОКАТО коды — 80205807001.

 Тарихы 
Бишҡайын ауылы XVIII быуат уртаһында барлыҡҡа килә, 1770 йылда Ҡазан губернаһының Чебоксар өйәҙе Шырға улусынан яңы суҡындырылған сыуаштар (3-сө, 1-се ауылдар, Ябай һәм Иҫке Йәнгилдиндар, Кәнйәр улусы Тинһариндары, Байғоловтар, 1-се һәм 2-се Торуновтар, Турун улусы Исаковтар һәм Ильясовтар) нигеҙ һала, унда V ревизия буйынса 200-гә тиклем сыуаш иҫәпләнә. Был ауыл халҡы яңы тораҡ пункттарға нигеҙ һала. XVIII быуат аҙағында 15 ғаилә Миңлеяр Биксуринға ҡараған Өфө өйәҙе Подлесный Ключ ауылына  күсенә. 1865 йылда 127 йортта — 794 кеше. Игенселек, малсылыҡ, умартасылыҡ, сана, тәгәрмәс һәм туғын яһау менән шөғөлләнгәндәр. Шулай уҡ ылаусылыҡ менән шөғөлләнгәндәр.  6 һыу тирмәне булған; улус идараһы урынлашҡан.
 Ауылдың XX быуаттағы һәм бөгөнгө үҫеше 
1906 йылда сиркәү (1902 йылда төҙөлгән), башҡа милләттәр өсөн мәктәп, тимерлек, 4 һыу тирмәне, шарап һәм 4 бакалея кибете, мөгәзәй теркәлгән;

 Хәҙерге осор 
Бишҡайын ауылы — административ үҙәк. Ауылда Бишҡайын урта мәктәбе, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто (“Белая берёза” сыуаш халыҡ йырҙары хоры), китапхана бар.
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август1715 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар1675 1959 йыл 15 ғинуар1403 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар1210 2002 йыл 9 октябрь1201 2010 йыл 14 октябрь115057457649,950,1
1906 йылда 1560 кеше йәшәгән. 
Милли состав
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек сыуаштар йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .

 Географик урыны 
Бишҡайын йылғаһы (Ағиҙел йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан
 Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 20 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 9 км

 Урамдары 

 8 Март урамы ()
 Күсмә урам ()
 Ҡамышлы урамы ()
 Тимерлек урам ()
 Һөнәрселек урамы ()
 Урман урам ()
 Йәштәр урамы ()
 Беренсе Май урамы ()
 Баҫыу урамы ()
 Пролетар урамы ()
 Баҡса урамы ()
 Себер урамы ()
 Урал урамы ()
 Мәктәп урамы ()
 Үҙәк урам ()
 Шоссе  урамы ()Госсправка сайтында урам исемдәре

 Тәбиғәт ҡомартҡылары 
Бишҡайын мәмерйәһе — карст мәмерйәһе, аҫҡы пермдең көңгөр ярусы гипстарында барлыҡҡа килгән. Тоҡҡа оҡшаш, сикләнгән, 2 залдан тора. Тәүгеһенең оҙонлоғо 10 м, киңлеге 8 м.Бишҡайын мәмерйәһе

 Видеофильмдарҙа 
 Бишкаин

 Тирә-яҡ мөхит 
 Бишҡайын йылғаһы
 Ҡарасйылға күле
 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 1816 йылғы ревизия материалдары
 1818-1834 йылғы ревизия материалдары
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий  
 

 Сығанаҡтар 

Категория:Ауырғазы районы ауылдары