Әй (Салауат районы)
{{Башҡа мәғәнәләре| Әй}} 
{{НП-Россия
 | статус                   = ауыл
 | русское название         = Айская
 | оригинальное название    = {{lang-ba|Әй}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 55|lat_min = 23|lat_sec = 10
 | lon_deg                  = 58|lon_min = 22|lon_sec = 48
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Салаватский район{{!}}Салауат районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = ауыл биләмәһе
 | поселение                = Торналы ауыл Советы (Салауат районы){{!}}Торналы ауыл Советы 
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 
 | первое упоминание        = 
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Айская | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Айская | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | национальный состав      = [[башҡорттар]]
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 452486
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80247865002
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}

'''Әй''' ({{lang-ru|Айская}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Салауат районы]]ндағы ауыл. [[Торналы ауыл Советы (Салауат районы)|Торналы ауыл Советы]]на ҡарай. [[2010]] йылдың [[14 октябрь|14 октябр]]енә ҡарата халыҡ һаны 207 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452486, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80247865002<ref>[http://www.gosspravka.ru/02/040/000050.html Әй ауылы «Госсправка» сайтында]</ref>.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Малаяҙ]]): 32 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Торналы]]): 12 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мөрсәлим]]): 64 км

Әй ауылы [[Әй (йылға)|Әй йылғаһы]] ҡушылдығы [[Ишмән (йылға)|Ишмән]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Малаяҙ]] ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 32 километрҙа һәм [[Мөрсәлим]] тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 64 километр алыҫлыҡта урынлашҡан<ref>{{БЭ2013|80816}}</ref>.

== Тарихы ==
Әй ауылы [[XX быуат]] башында [[Златоуст өйәҙе]] территорияһындағы [[Тырнаҡлы]] ырыуы ерҙәрендә Андреевский ҡасабаһы булараҡ барлыҡҡа килгән. Уға урыҫтар нигеҙ һалған.  

Әй ауылы [[1925 йыл]]да 1 урыҫ йортонан торған ауыл хужалығы колонияһы булараҡ беренсе тапҡыр иҫәпкә алына<ref> {{ИСДБ|страница=525}}</ref>.

Һуңғараҡ барлыҡҡа килгән бөтә яңы ауылдарҙа [[башҡорттар]] һәм [[татарҙар]] йәшәгән.

== Биләмә берәмектәренә инеүе ==
<!-- {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;margin:0;" --><!-- Төрөлөп ҡуйыла торған таблица башы -->
<!-- {| class="wikitable"
|-
! Теркәү йылы !! Улус, ауыл советы !! Өйәҙ, кантон, район !! Губерна, Республика !! Дәүләт
|-
|[[1926]] || Тырнаҡлы улусы || Мәсәғүт кантоны || Автономлы Башҡорт ССР-ы ||{{СССР}} СССР 
|-
|[[1935]] || Торналы ауыл Советы || Малаяҙ районы || Башҡорт АССР-ы ||{{СССР}} СССР 
|-
|[[1941]] || Торналы ауыл Советы|| Салауат районы|| Башҡорт АССР-ы || {{СССР}} СССР
|-
|[[1990]] || Торналы ауыл Советы || Салауат районы ||[[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]] ||{{Россия}} Рәсәй Федерацияһы  
|-

|-
| || || || ||
|} -->

== Ауылдың XX быуаттағы үҫеше ==
Шул уҡ [[1925 йыл]]да Әй ауылында 11 йорт иҫәпкә алынған. [[1930 йыл|1930]]-сы йылдарҙа [[Салауат районы]] Лағыр совхозының Әй фермаһы ҡасабаһы булараҡ теркәлгән. 

[[1960 йыл|1960]]‑сы йылдарҙан бирле Әй ауылы хәҙерге статусына инә. Әй ауылы [[Әй йылғаһы]] аръяғында, [[Дыуан районы]] [[Ҡәҙер (Дыуан районы)|Ҡәҙер]] ауылына яҡын урынлашҡан<ref> {{ИСДБ|страница=525}}</ref>.

Әй ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар<ref>{{БЭ2013|80816}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Әй ауылында [[башҡорттар]], [[татарҙар]] йәшәй ([[2002 йыл|2002]]).

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||244 ||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||443||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||359||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||278||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||207||95||112||45,9||54,1
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Урамдары ==
{{Колонки|1}}
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|}} Заречная (улица)
* Кувамов урамы ({{lang-ru|}} Кувамова (улица)
* Мәктәп урамы ({{lang-ru|}} Школьная (улица)
<ref>[https://mapdata.ru/bashkortostan/salavatskiy-rayon/ayskaya-derevnya/ Карта д. Айская. Улицы]</ref>{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары 
''Тауҙар:''

''Йылғалар:''
* [[Әй]], Ишмән

''Шишмәләр:''

''Ялан-бесәнлектәр:''

''Таусыҡтар, түбәләр:''

''Башҡа урын-ер атамалары:'' 

== Билдәле кешеләр ==

==  Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* Тырнаҡлы ырыуы
* Әйле ырыуы

== Ҡушаматтар ==

== Әҙәбиәт ==
* ''Хисамитдинова Ф. Г.'' Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991.
* ''Асфандияров А. З.'' История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 141 с. (История деревни Сюрюкаево).
* ''Ахмадиев Б. Х., Гафаров Х. А., Гибадуллин В. Г.'' На земле легендарного Салавата. Уфа, 1988.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|80816}}
* {{ИСДБ|страница=525}}
*  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.{{ref-ru}} ISBN 978-5-87691-038-7.
* [http://ufagen.ru/places/salavatskiy/ayskaya.html Әй ауылы «Геналогия и архивы» сайтында]{{ref-ru}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Салауат районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Салауат районы ауылдары]]
[[Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары]]
Әй () — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл. Торналы ауыл Советына ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 207 кеше.
Почта индексы — 452486, ОКАТО коды — 80247865002Әй ауылы «Госсправка» сайтында.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Малаяҙ): 32 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Торналы): 12 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мөрсәлим): 64 км

Әй ауылы Әй йылғаһы ҡушылдығы Ишмән йылғаһы буйында, район үҙәге Малаяҙ ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 32 километрҙа һәм Мөрсәлим тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 64 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.

 Тарихы 
Әй ауылы XX быуат башында Златоуст өйәҙе территорияһындағы Тырнаҡлы ырыуы ерҙәрендә Андреевский ҡасабаһы булараҡ барлыҡҡа килгән. Уға урыҫтар нигеҙ һалған.  

Әй ауылы 1925 йылда 1 урыҫ йортонан торған ауыл хужалығы колонияһы булараҡ беренсе тапҡыр иҫәпкә алына .

Һуңғараҡ барлыҡҡа килгән бөтә яңы ауылдарҙа башҡорттар һәм татарҙар йәшәгән.

 Биләмә берәмектәренә инеүе 

 Ауылдың XX быуаттағы үҫеше 
Шул уҡ 1925 йылда Әй ауылында 11 йорт иҫәпкә алынған. 1930-сы йылдарҙа Салауат районы Лағыр совхозының Әй фермаһы ҡасабаһы булараҡ теркәлгән. 

1960‑сы йылдарҙан бирле Әй ауылы хәҙерге статусына инә. Әй ауылы Әй йылғаһы аръяғында, Дыуан районы Ҡәҙер ауылына яҡын урынлашҡан .

Әй ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

 Халыҡ һаны 
Әй ауылында башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002).

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар244  1959 йыл 15 ғинуар443 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар359 2002 йыл 9 октябрь278 2010 йыл 14 октябрь2079511245,954,1

 Урамдары 

 Йылға аръяғы урамы ( Заречная (улица)
 Кувамов урамы ( Кувамова (улица)
 Мәктәп урамы ( Школьная (улица)
Карта д. Айская. Улицы

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары 
Тауҙар:

Йылғалар:
 Әй, Ишмән

Шишмәләр:

Ялан-бесәнлектәр:

Таусыҡтар, түбәләр:

Башҡа урын-ер атамалары: 

 Билдәле кешеләр 

  Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Тырнаҡлы ырыуы
 Әйле ырыуы

 Ҡушаматтар 

 Әҙәбиәт 
 Хисамитдинова Ф. Г. Башкирская ойконимия XVI—XIX вв. Уфа, Башкирское книжное издательство, 1991.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 141 с. (История деревни Сюрюкаево).
 Ахмадиев Б. Х., Гафаров Х. А., Гибадуллин В. Г. На земле легендарного Салавата. Уфа, 1988.

 Һылтанмалар 
 
 
  Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. ISBN 978-5-87691-038-7.
 Әй ауылы «Геналогия и архивы» сайтында

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Салауат районы ауылдары
Категория:Проект:Башҡортостан ауылдары