Теләш (Мәсетле районы)
{{Башҡа мәғәнәләре|Теләш}} 
{{ТП-Рәсәй|Теләш
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Теләш
 |төп исеме             = Теляшево
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 56 | lat_min = 1 | lat_sec = 49
  |lon_deg = 58 | lon_min = 35 | lon_sec = 49
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Мәсетле районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = Ростов ауыл советы
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = хакимиәт башлығы 
 |башлыҡ                = Шарапов Ильяс Муллаян улы
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 479
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |милли состав         = [[Башҡорттар]]
  |конфессия составы    = [[Мосолмандар]]
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452561
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34770
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80242845001
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Теләш''' ({{lang-ru|Теляшево}}), икенсе исеме '''Өпәй''' — [[Башҡортостан]]дың [[Мәсетле районы]]ндағы ауыл. Ростов ауыл советына ҡарай, ауыл советы үҙәге. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 479 кеше <ref name="ВПН2010.Мәсетле районы.">Численность и возрастно-половой состав населения по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Муниципальный район Мечетлинский район Республики Башкортостан: статистический бюллетень. — Уфа: Башкортостанстат, 2012. — 103 с., табл.</ref>.
Почта индексы — 452561, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80242845001.

== Тарихы ==
Ауылға нигеҙ һалыусылар өпәй ырыуы [[башҡорттар]]ы. Ниндәй йылда нигеҙ һалыныуы аныҡ ҡына билдәле түгел. Ауыл кешеләре 1700 йыл тип иҫәпләй<ref>{{YouTube|UihRLWpFw3E|logo=1}} БЮТ. 2013-08-20 10:32:44. Башҡорттарҙың ҡунаҡсылығы. Мәсетле районы. Теләш ауылы.</ref>. Башҡорт энциклопедияһында  18 быуаттың 2‑се яртыһында нигеҙләнгән тип яҙылған<ref>{{БЭ2013|index.php/read/8-statya/14120-tel-sh-p-j-m-setle-r-nynda-y-auyl|Теләш|Г.Т.Хөсәйенова, Р.Ғ.Ғилманов тәржемәһе}}</ref>.    Хөкүмәт тарафынан беренсе тапҡыр 1795 йылда иҫәпкә алыныуы билдәле.
== Ауыл исеме ==
Тәүге төпләнеүсе Теләкбирҙенең исеме менән аталған, уның улдары Ғәҙелша, Ғәли һәм Зәйнәш Теләшевтәр булып иҫәпкә алынған. Икенсе исеме Өпәй этнонимына бәйле.
== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Оло Ыҡтамаҡ]]): 24 км
* Ростов ауыл советы үҙәге.
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Красноуфимск): 132 км
* Һоя йылғаһы буйында урынлашҡан.
== Халыҡ һаны ==
{| class='standard' style='text-align: center;'
| colspan=8 | '''Дөйөм халыҡ һаны''' <ref>Населенные пункты Республики Башкортостан (по данным Всероссийской переписи населения 2002 года). Статистический сборник./Башкортостанстат. - Уфа,2006. - 145 с.</ref>,<ref name="ВПН2010.Мәсетле районы." /> (кеше)
|--- class='bright'
| colspan=4 | Халыҡ һаны || colspan=2 | 2002—2010 халыҡ үҙгәреше
|--- class='shadow'
| Иҫәп алыу йылы || 1989 || 2002 || 2010 || кеше || % 
|---
| Бөтәһе || 581 || 538 || 479 || -59|| -10.97
|---
| Ир-егеттәр || 282 || 260 || 228 || -32 || -12.31
|---
| Ҡатын-ҡыҙҙар || 299 || 278 || 251 || -27 || -9.71
|}
== Урамдар ==
Урам исеме <ref>[http://www.gosspravka.ru/02/036/000003.html "Налог Белешмәһе" системаһында Теләш ауылы]</ref>: 
* {{lang-ba|}} Күпер (урамы) — {{lang-ru|}} Мостовая ( улица ) 
* {{lang-ba|}} Совет (урамы) — {{lang-ru|}} Советская ( улица ) 
* {{lang-ba|}} Мәктәп (урамы) — {{lang-ru|}} Школьная ( улица )
== Билдәле шәхестәр ==
''Исемлек Мәсетле районы энциклопедияһына нигеҙләнеп төҙөлдө''<ref>Мечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9</ref>.
* Закиров Сабир Закир улы (12.03.1906 — ??) — хәрби хеҙмәткәр, полк командиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Александр Невский (1943), Ҡыҙыл Байраҡ (1944), Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары менән бүләкләнгән.
* Закирйәнова Люция Ғәни ҡыҙы (25.02.1948, Ҡорғат) — педагог. Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994). Теләш урта мәктәбе директоры (1978—1990).
* Йоносов Илгиз Тәҡей улы (28.06.1950) — рәссәм, Башҡортостан Республикаһы рәссәдәр союзы ағзаһы (2000).
* [[Ҡәйүмов Феликс Рәшит улы]] (06.08.1962), хәрби хеҙмәткәр, полковник. Афғанстанда һәм Абхазияла хәрби хәрәкәттә ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1988), Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1988), миҙалдар менән бүләкләнгән.
* Мөжипов Рафадик Миҙхәт улы (06.06.1960) — спортсмен. Ауыр атлетика буйынса СССР-ҙың спорт мастеры (1982).
* Мөхәмәтйәрова Тәнзилә Сәми ҡыҙы (16.02.1947) — малсы, хеҙмәт алдынғыһы, Мәсетле районының почётлы гражданы. Ленин (1980), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1975) ордендары менән бүләкләнгән.
* Мөхөтдинов Ринат Сабир улы (28.04.1955) — музыкант, педагог. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
* Ниғмәтәйнов Әнис Хажи улы (13.11.1940) — совет партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. Ростов ауыл советы рәйесе (1975—1984).
* Ризова Рәйлә Әхтәмйән ҡыҙы (09.12.1957—21.06.2005) — китапханасы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997).
* Сафин Әхкәм Сафый улы (15.05.1924—12.06.1996) — хужалыҡ эшмәкәре. Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы. [[Ростов ауыл советы]] рәйесе (1959—1962, 1964—1972).
* Төхфәтов Миңлеғәли Бәҙретдин улы (07.07.1930) — уҡытыусы, ғалим-математик. Техник фәндәре доктры (1991), профессор (1991). Үзбәк ССР‑ының халыҡ мәғарифы отличнигы (1981).
* [[Хафизова Ситдиха Ғәзиз ҡыҙы]] (20.08.1933), уҡытыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәктәп уҡытыусыһы (1979), СССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1977). Башҡорт АССР-ы уҡытыусыларының 8-се съезы (1978), Бөтә Рәсәй уҡытыусыларының 3-сө съезы (1978) делегаты.

== Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт ==
* '''Ҡыҫыртуй''' исемле күңел асыу сараһы Теләш ауылында әле лә үткәрелә. Был сара башлыса көҙгө эштәр бөткәс уҙғарыла. Унда тик ҡатын-ҡыҙҙар ғына ҡатнаша. Бер-береһенә ҡунаҡҡа йөрөп, йырҙар йырлап, хәтирәләр һөйләп, буҙа һәм сәй эсеп күңел асалар. Бер-береһенә бүләктәр бирешәләр.
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
== Сығанаҡтар ==
# Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. — Уфа, 2000. — 166 c.
# Мечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9
== Һылтанмалар ==
* {{YouTube|UihRLWpFw3E|logo=1}} БЮТ. 2013-08-20 10:32:44. Башҡорттарҙың ҡунаҡсылығы. Мәсетле районы. Теләш ауылы.
* [http://ufagen.ru/places/mechetlinsy/telyashevo_mechetly.html Генеалогия һәм архивтар сайтында мәҡәлә (урыҫса)]
== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
{{ВС}}
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}
{{Мәсетле районы ауылдары}}

[[Категория:Мәсетле районы ауылдары]]
Теләш (), икенсе исеме Өпәй — Башҡортостандың Мәсетле районындағы ауыл. Ростов ауыл советына ҡарай, ауыл советы үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 479 кеше Численность и возрастно-половой состав населения по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Муниципальный район Мечетлинский район Республики Башкортостан: статистический бюллетень. — Уфа: Башкортостанстат, 2012. — 103 с., табл..
Почта индексы — 452561, ОКАТО коды — 80242845001.

 Тарихы 
Ауылға нигеҙ һалыусылар өпәй ырыуы башҡорттары. Ниндәй йылда нигеҙ һалыныуы аныҡ ҡына билдәле түгел. Ауыл кешеләре 1700 йыл тип иҫәпләй БЮТ. 2013-08-20 10:32:44. Башҡорттарҙың ҡунаҡсылығы. Мәсетле районы. Теләш ауылы.. Башҡорт энциклопедияһында  18 быуаттың 2‑се яртыһында нигеҙләнгән тип яҙылған.    Хөкүмәт тарафынан беренсе тапҡыр 1795 йылда иҫәпкә алыныуы билдәле.
 Ауыл исеме 
Тәүге төпләнеүсе Теләкбирҙенең исеме менән аталған, уның улдары Ғәҙелша, Ғәли һәм Зәйнәш Теләшевтәр булып иҫәпкә алынған. Икенсе исеме Өпәй этнонимына бәйле.
 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Оло Ыҡтамаҡ): 24 км
 Ростов ауыл советы үҙәге.
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Красноуфимск): 132 км
 Һоя йылғаһы буйында урынлашҡан.
 Халыҡ һаны 
 Дөйөм халыҡ һаны Населенные пункты Республики Башкортостан (по данным Всероссийской переписи населения 2002 года). Статистический сборник./Башкортостанстат. - Уфа,2006. - 145 с., (кеше) Халыҡ һаны  2002—2010 халыҡ үҙгәреше Иҫәп алыу йылы  1989  2002  2010  кеше  %  Бөтәһе  581  538  479  -59 -10.97 Ир-егеттәр  282  260  228  -32  -12.31 Ҡатын-ҡыҙҙар  299  278  251  -27  -9.71
 Урамдар 
Урам исеме "Налог Белешмәһе" системаһында Теләш ауылы: 
  Күпер (урамы) —  Мостовая ( улица ) 
  Совет (урамы) —  Советская ( улица ) 
  Мәктәп (урамы) —  Школьная ( улица )
 Билдәле шәхестәр 
Исемлек Мәсетле районы энциклопедияһына нигеҙләнеп төҙөлдөМечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9.
 Закиров Сабир Закир улы (12.03.1906 — ??) — хәрби хеҙмәткәр, полк командиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Александр Невский (1943), Ҡыҙыл Байраҡ (1944), Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары менән бүләкләнгән.
 Закирйәнова Люция Ғәни ҡыҙы (25.02.1948, Ҡорғат) — педагог. Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994). Теләш урта мәктәбе директоры (1978—1990).
 Йоносов Илгиз Тәҡей улы (28.06.1950) — рәссәм, Башҡортостан Республикаһы рәссәдәр союзы ағзаһы (2000).
 Ҡәйүмов Феликс Рәшит улы (06.08.1962), хәрби хеҙмәткәр, полковник. Афғанстанда һәм Абхазияла хәрби хәрәкәттә ҡатнашыусы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1988), Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1988), миҙалдар менән бүләкләнгән.
 Мөжипов Рафадик Миҙхәт улы (06.06.1960) — спортсмен. Ауыр атлетика буйынса СССР-ҙың спорт мастеры (1982).
 Мөхәмәтйәрова Тәнзилә Сәми ҡыҙы (16.02.1947) — малсы, хеҙмәт алдынғыһы, Мәсетле районының почётлы гражданы. Ленин (1980), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1975) ордендары менән бүләкләнгән.
 Мөхөтдинов Ринат Сабир улы (28.04.1955) — музыкант, педагог. Татарстан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
 Ниғмәтәйнов Әнис Хажи улы (13.11.1940) — совет партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. Ростов ауыл советы рәйесе (1975—1984).
 Ризова Рәйлә Әхтәмйән ҡыҙы (09.12.1957—21.06.2005) — китапханасы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997).
 Сафин Әхкәм Сафый улы (15.05.1924—12.06.1996) — хужалыҡ эшмәкәре. Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы. Ростов ауыл советы рәйесе (1959—1962, 1964—1972).
 Төхфәтов Миңлеғәли Бәҙретдин улы (07.07.1930) — уҡытыусы, ғалим-математик. Техник фәндәре доктры (1991), профессор (1991). Үзбәк ССР‑ының халыҡ мәғарифы отличнигы (1981).
 Хафизова Ситдиха Ғәзиз ҡыҙы (20.08.1933), уҡытыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәктәп уҡытыусыһы (1979), СССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1977). Башҡорт АССР-ы уҡытыусыларының 8-се съезы (1978), Бөтә Рәсәй уҡытыусыларының 3-сө съезы (1978) делегаты.

 Ҡыҙыҡлы мәғлүмәт 
 Ҡыҫыртуй исемле күңел асыу сараһы Теләш ауылында әле лә үткәрелә. Был сара башлыса көҙгө эштәр бөткәс уҙғарыла. Унда тик ҡатын-ҡыҙҙар ғына ҡатнаша. Бер-береһенә ҡунаҡҡа йөрөп, йырҙар йырлап, хәтирәләр һөйләп, буҙа һәм сәй эсеп күңел асалар. Бер-береһенә бүләктәр бирешәләр.
 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. — Уфа, 2000. — 166 c.
 Мечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9
 Һылтанмалар 
  БЮТ. 2013-08-20 10:32:44. Башҡорттарҙың ҡунаҡсылығы. Мәсетле районы. Теләш ауылы.
 Генеалогия һәм архивтар сайтында мәҡәлә (урыҫса)
 Шулай уҡ ҡарағыҙ 

Категория:Мәсетле районы ауылдары