Лондон
{{НП
 |статус                  = ҡала
 |русское название        = Лондон
 |оригинальное название   = {{lang-en|London}}
 |изображение             =  London from a hot air balloon.jpg
 |герб = Lesser Coat of Arms of The City of London.svg
 |герб тасуирламаһы                     = Лондон Сити гербы
 |страна                  = Бөйөк Британия
 |флаг                    = 
 |ширина герба            = 100
 |ширина флага            = 125
 |lat_dir = N |lat_deg= 51 |lat_min= 30 |lat_sec=26
 |lon_dir = W |lon_deg= 00 |lon_min= 07 |lon_sec=39
 |CoordAddon              = type:city(7500000)_region:GB
 |CoordScale              = 100000
 |размер карты страны     = 200
 |размер карты региона    = 0
 |размер карты района     = 
 |вид региона             = Бөйөк Британия илдәре{{!}}Бөйөк Британия иле
 |регион                  = Англия
 |регион в таблице        = Англия
 |вид района              = Регионы Англии{{!}}Регион
 |район                   = Ҙур Лондон
 |район в таблице         = Ҙур Лондон
 |вид общины              = 
 |община                  = 
 |община в таблице        = 
 |вид главы               = Мэр
 |глава                   = '''Садыйк Хан''', Садыйк Аманулла улы Хан, ({{lang-en|Sadiq Aman Khan}}, {{lang-ur|صادق امان خان}}
 |дата основания          = 43 йыл
 |первое упоминание       = 
 |add1n                         = элекке исемдәре  
 |add1                          = Лондиниум, Авгу́ста, Люнденвик, Люнденбург
 |статус с                =
 |площадь                 = 1706,8 км²
 |вид высоты              =
 |высота центра НП        =
 |климат                  = уртаса диңгеҙ
 |официальный язык-ref    = 
 |население               = {{рост}} 8 416 999<ref>{{cite web| author=| date=| url=http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_315456.pdf| title=Annual Mid-year Population Estimates for England and Wales, 2012|publisher=ONS| accessdate=2013-9-11}}</ref>
 |год переписи            = 2013
 |плотность               = 5173
 |агломерация             = {{рост}} 8 631 000 кеше (2010)
 |национальный состав     = аҡ 59.8% (шул иҫәптән британдар 44.9%), 
азиаттар 18.4%, 
ҡара тире 13.3%, 
ҡушма 5%, 
башҡа 3.4%
 |конфессиональный состав = христиандар 48.4%, 
мосолмандар 12.4%, 
индуисттар5.1%, 
йәһһдтәр1.8%, 
сикхтар 1.5%, 
атеисттар 20.7%
 |внутреннее деление      = Сити һәм 32 район ({{lang-en|boro}}):<br>
#Вестминистер 
#Кенсингтон һәм Челси,
#Хаммерсмит и Фулхэм,
#Уондсуэрт,
#Ламбет,
#Саутуарк,
#Тауэр-Хамлетс,
#Хакни,
#Ислингтон,
#Камден,
#Брент,
#Илинг,
#Хаунслоу,
#Ричмонд-апон-Темс
#Кингстон-апон-Темс,
#Мертон,
#Саттон,
#Кройдон,
#Бромли,
#Луишем,
#Гринвич,
#Бексли,
#Хаверинг,
#Баркинг һәм Дагенем,
#Редбридж,
#Ньюхэм,
#Уолтем-Форест,
#Харринги,
#Энфилд,
#Барнет,
#Харроу,
#Хиллингдон,
 |этнохороним             = лондонсы
 |часовой пояс            = 0
 |DST                     = есть (1)
 |телефонный код          = +44 20
 |почтовый индекс         =
 |почтовые индексы        = E, EC, N, NW, SE, SW, W, WC, BR, CM, CR, DA, EN, HA, IG, KT, RM, SM, TN, TW, UB, WD
 |автомобильный код       =
 |вид идентификатора      =
 |цифровой идентификатор  = 
 |сайт                    = http://www.london.gov.uk/
 |язык сайта              = en
}}

'''Лондон''' ([[Инглиз теле|инг.]] ''London'') — [[Англия]]ның һәм [[Бөйөк Британия]]ның баш ҡалаһы һәм иң эре ҡалаһы.<ref>{{cite web |url= http://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/london?showCookiePolicy=true |title=London |accessdate=23 September 2014 |publisher=Collins Dictionary |date=n.d.}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html |title= The World Factbook |date= 1 February 2014 |publisher= [[Central Intelligence Agency]] |accessdate= 23 February 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107065049/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uk.html |date=7 January 2019 }}</ref> Темза йылғаһы ярында, римляндар менән яҡынса 43 йылда ''Лондиниум'' тип нигеҙләнғән, ике быуат ваҡытында ул эре тораҡ пункты.<ref name=london_001>{{cite web |url= http://www.museumoflondon.org.uk/English/EventsExhibitions/Permanent/RomanLondon.htm |date=n.d. |archiveurl= http://classic-web.archive.org/web/20080622181424/http://www.museumoflondon.org.uk/English/EventsExhibitions/Permanent/RomanLondon.htm |title=Roman London |publisher=[[Museum of London]] |archivedate=22 June 2008}}</ref> Лондондын боронғо ядроһы ''' Лондон Сити ''' 2,9 км² майҙанында урынлашҡан һәм 2011 йылда унда 7,375 кеше йәшәғән. 19 быуаттан башлап ''Лондон'' термины — боронғо ядро уратып алған метрополиялар исеме.<ref name="mills_140">{{Harvnb|Mills|2001|p=140}}</ref> Был конурбацияның ҙур өлөшө Ҙур Лондон (майҙаны — 1572 км²),<ref name="region">{{cite web |url=http://www.gos.gov.uk/gol/factgol/London/?a=42496 |title=Government Offices for the English Regions, Fact Files: London |publisher=Office for National Statistics |accessdate=4 May 2008 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20080124102915/http://www.gos.gov.uk:80/gol/factgol/London/?a=42496 |archivedate=24 January 2008 }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20080124102915/http://www.gos.gov.uk/gol/factgol/London/?a=42496 |date=24 January 2008 }}</ref><ref name="elcock">{{Cite book |last= Elcock |first=Howard |title=Local Government: Policy and Management in Local Authorities |publisher=Routledge |location= London |year=1994 |isbn=978-0-415-10167-7|page=368|ref=harv}}</ref><ref group="note">See also: [[Independent city#National capitals|Independent city § National capitals]].</ref> [[Англия]]ның регионы; Лондон мэры һәм Лондон Ассамблеяһы менән идара ителә.<ref name="politics_uk">{{Cite book |last=Jones |first=Bill |coauthors=Kavanagh, Dennis; Moran, Michael; Norton, Philip |title=Politics UK |publisher=Pearson Education |year=2007 |isbn=978-1-4058-2411-8 |page=868 |ref=harv |location=Harlow}}</ref><ref group="note">The London Mayor is not to be confused with the [[Lord Mayor of London]] who heads the [[City of London Corporation]], which administers the City of London.</ref> Конурбацияға тағы ла ике округтар инә: Лондон Сити һәм Бөйөк Лондон,<ref>Lieutenancies Act 1997</ref> ләкин тарихтан улар Сити, [[Мидлсекс]], [[Эссекс]], [[Суррей]], [[Кент]] һәм [[Хардфордшир]] графлыҡтар араһында бүленде.

Лондон алдынғы глобаль ҡалаһы.<ref>{{cite news |url= http://www.guardian.co.uk/uk/shortcuts/2013/mar/10/london-capital-of-world-divorce-breakfast |title= London: the everything capital of the world |work=[[The Guardian]] |author= Adewunmi, Bim |date=10 March 2013 |location =London}}</ref><ref>{{cite web |url= http://moreintelligentlife.co.uk/content/ideas/john-parker/what-capital-world?page=full |title= What's The Capital Of The World? |publisher= More Intelligent Life |accessdate= 4 July 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922132807/http://moreintelligentlife.co.uk/content/ideas/john-parker/what-capital-world?page=full |date=22 September 2013 }}</ref> Сәнғәт, коммерция, мәғариф, күңел асыу, мода, финанс, һаулыҡ һаҡлау, матбуғат, махсус хеҙмәтләштереү, фән тикшеренеүҙәр, туризм, транспорт яҡтан көслө һәм был яҡшы яҡтар уны бик данлыҡлы ҡала тип эшләйҙәр.<ref>{{cite web |url= http://www.forbes.com/pictures/edgl45ghmd/no-1-london |title= The World's Most Influential Cities 2014 |accessdate= 2 March 2015 |publisher= Forbes}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.mori-m-foundation.or.jp/gpci/index_e.html |title= Global Power City Index 2014 |accessdate= 2 March 2015 |publisher= Institute for Urban Strategies&nbsp;– The Mori Memorial Foundation}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/london-is-the-most-desirable-city-in-the-world-to-work-in-study-finds-9779868.html |title= London is 'the most desirable city in the world to work in', study finds |accessdate= 2 March 2015 |newspaper= The Independent |location= London |author=Dearden, Lizzie |date= 7 October 2014}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.londonandpartners.com/media-centre/press-releases/2014/20141218london-leads-the-uk-for-worldclass-research |title= London leads the UK for world-class research |accessdate= 2 March 2015 |publisher= London & Partners }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401181841/https://www.londonandpartners.com/media-centre/press-releases/2014/20141218london-leads-the-uk-for-worldclass-research |date=1 April 2019 }}</ref> Донъяның беренсе финанс үҙәге,<ref name=GFCI>{{cite web|url=http://www.longfinance.net/images/GFCI18_23Sep2015.pdf|title=The Global Financial Centres Index 18|date=September 2015|publisher=Long Finance}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227131528/http://www.longfinance.net/images/GFCI18_23Sep2015.pdf |date=2017-02-27 }}</ref><ref name="Mastercard">{{cite web |url= http://www.mastercard.com/us/company/en/insights/pdfs/2008/MCWW_WCoC-Report_2008.pdf |title= Worldwide Centres of Commerce Index 2008 |publisher=Mastercard}}</ref><ref name="Global Financial Centres Index 18">{{cite web |url=http://www.longfinance.net/images/GFCI18_23Sep2015.pdf |title=Global Financial Centres Index 18 |publisher=[[Z/Yen]] |year=2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227131528/http://www.longfinance.net/images/GFCI18_23Sep2015.pdf |date=2017-02-27 }}</ref><ref name="forbes.com">{{cite news |url= http://www.forbes.com/2008/07/15/economic-growth-gdp-biz-cx_jz_0715powercities.html |title= World's Most Economically Powerful Cities |work=Forbes |location=New York |date=15 July 2008 |archiveurl= http://www.webcitation.org/5yo0LhcwS |archivedate=19 May 2011| deadurl=no}}</ref> Эске тулайы продукт буйынса башҡалалар араһында иҫәпләү ысулы буйынса 5-се ләкин 6-сы урында тора.<ref group="note">Rankings of cities by metropolitan area GDP can vary as a result of differences in the definition of the boundaries and population sizes of the areas compared, exchange rate fluctuations and the method used to calculate output. London and [[Paris]] are of broadly similar size in terms of total economic output which can result in third party sources varying as to which is defined as having the fifth- and sixth-largest city GDP in the world. A report by the McKinsey Global Institute published in 2012 estimated that London had a city GDP of US$751.8 billion in 2010, compared to US$764.2 billion for Paris, making them respectively the sixth- and fifth-largest in the world. A report by PricewaterhouseCoopers published in November 2009 estimated that London had a city GDP measured in purchasing power parity of US$565 billion in 2008, compared to US$564 billion for Paris, making them respectively the fifth- and sixth-largest in the world. The McKinsey Global Institute study used a metropolitan area with a population of 14.9 million for London compared to 11.8 million for Paris, whilst the PricewaterhouseCoopers study used a metropolitan area with a population of 8.59 million for London compared to 9.92 million for Paris.</ref><ref name=forpolgdp>{{cite news |url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/08/13/the_most_dynamic_cities_of_2025 |title=The Most Dynamic Cities of 2025 |accessdate=28 September 2012 |work=Foreign Policy |location=Washington DC |date=September–October 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104144609/http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/08/13/the_most_dynamic_cities_of_2025 |date=4 November 2012 }}</ref><ref name="Global city GDP rankings 2008-2025">{{cite web |url=http://www.ukmediacentre.pwc.com/Media-Library/Global-city-GDP-rankings-2008-2025-61a.aspx |title=Global city GDP rankings 2008–2025 |publisher=PricewaterhouseCoopers |accessdate=16 November 2010 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0M2ast |archivedate=19 May 2011 |deadurl=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530214801/https://www.ukmediacentre.pwc.com/Media-Library/Global-city-GDP-rankings-2008-2025-61a.aspx |date=30 May 2013 }}</ref> Лондон донъя мәҙәниәт үҙәге.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/london-capital-of-the-world-766661.html |location=London |work=The Independent |first=Simon |last=Calder |date=22 December 2007 |title=London, capital of the world}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23389580-london-is-the-world-capital-of-the-21st-century-says-new-york.do |author= Teodorczuk, Tom |title= London is the world capital of the 21st century&nbsp;... says New York |work= London Evening Standard |date= 20 March 2007 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125151618/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23389580-london-is-the-world-capital-of-the-21st-century-says-new-york.do |date=25 November 2009 }}</ref><ref>{{cite press release |url=http://www2.lse.ac.uk/newsAndMedia/news/archives/2008/culturecapital.aspx |title=London is world capital of culture says LSE expert |publisher=London School of Economics |date=11 March 2008 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111118132607/http://www2.lse.ac.uk/newsAndMedia/news/archives/2008/culturecapital.aspx |date=18 November 2011 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.london.gov.uk/get-involved/consultations/current-consultations/cultural-strategy |title=Cultural Strategy |publisher=Greater London Authority |date=6 September 2010 |accessdate=10 February 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209210256/http://www.london.gov.uk/get-involved/consultations/current-consultations/cultural-strategy |date=9 February 2012 }}</ref> Донъяла иң күп туристар йыйған ҡала<ref>{{cite news |url= http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/london-tops-ranking-of-destination-cities-2291794.html |title= London tops ranking of destination cities |accessdate= 12 June 2012 |newspaper= The Independent |location= London |date= 1 June 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603143149/http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/london-tops-ranking-of-destination-cities-2291794.html |date=3 June 2011 }}</ref> һәм донъяла иң ҙур аэропорт системаһы эргәһендә ҡала.<ref name=capa1>{{cite web |url= http://www.centreforaviation.com/analysis/beijing-to-overtake-london-as-worlds-largest-aviation-hub-massive-new-airport-planned-58776 |title= Beijing to overtake london as world's largest aviation hub |accessdate=12 June 2012 |publisher=Centre for Aviation}}</ref> Инвестициялар бирелғән буйынса донъяла иң алдынғы урын,<ref>{{cite web |url= http://greater-paris-investment-agency.com/en/2015/07/09/2015-global-cities-investment-monitor-perception/ |title= Global Cities Investment Monitor 2015 |accessdate= 27 August 2015 |publisher= KPMG}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.cbre.com/o/international/investor-intentions-survey/Pages/default.aspx |title= Global Investor Intentions Survey 2015 |accessdate= 27 August 2015 |publisher= CBRE }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150823134916/http://www.cbre.com/o/international/investor-intentions-survey/Pages/default.aspx |date=23 August 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.worldpropertyjournal.com/real-estate-news/united-kingdom/london-real-estate-news/global-property-investor-data-2015-global-investor-intentions-survey-2015-cbre-london-office-property-investors-new-york-commercial-investors-hong-kong-real-estate-investors-9065.php#sthash.YLLTORSE.dpuf |title= London Top Target for Global Investors, Secondary Markets Gain Popularity |accessdate= 27 August 2015 |publisher= World Property Journal}}</ref> донъяның топ-10 ритейлдары һәм<ref>{{cite web |url= http://researchgateway.cbre.com/Layouts/PublicReportAccess/Default.aspx?PUBID=e351a0b7-1ce9-40f8-8278-19d18cea5b2f |title= Global Retail Report 2014 |accessdate= 27 August 2015 |publisher= CBRE}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.standard.co.uk/business/business-news/london-retains-title-as-worlds-most-international-shopping-destination-10258033.html |author=Bourke, Joanna |title=London retains title as world's most international shopping destination |work= London Evening Standard |date= 18 May 2015 |accessdate=27 August 2015}}</ref> шәхси бизнесмендар<ref>{{cite web |url= http://www.knightfrank.com/research/the-wealth-report-2015-2716.aspx |title= The Wealth Report 2015 |accessdate= 27 August 2015 |publisher= Knight Frank}}</ref><ref>{{cite web |url= http://ny.curbed.com/archives/2015/03/11/nyc_is_no_longer_the_no_1_city_for_the_superwealthy.php |author=Bourke, Joanna |title=NYC Is No Longer the No. 1 City for the Super-Wealthy |work= Curbed |date= 11 March 2015 |accessdate=27 August 2015}}</ref> бында.
Лондонда 43 университет бар<ref name="london2">{{cite press release |date=20 August 2008 |url=http://www.london.gov.uk/media/press_releases_mayoral/number-international-students-london-continues-grow |title=Number of international students in London continues to grow |publisher=Greater London Authority |archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0OvJq8 |archivedate=19 May 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124154712/http://www.london.gov.uk/media/press_releases_mayoral/number-international-students-london-continues-grow |date=24 November 2010 }}</ref>. Программалар төҙөү сәнәғәтенең донъя лидеры.<ref name="PWC">{{Cite web|title = Cities of opportunity 6 – London takes the top spot|url = http://www.pwc.co.uk/industries/government-public-sector/insights/cities-of-opportunity-6-london-takes-the-top-spot.html|accessdate = 2015-09-16|last = PricewaterhouseCoopers}}</ref> 2012 йылда Лондонда өсөнсө тапҡыр Йәйге Олимпия уйындары үткәрелде.<ref name=IOC>{{cite web |url= http://www.olympic.org/media?calendartab=1&articleid=52922 |title=IOC elects London as the Host City of the Games of the XXX Olympiad in 2012 |date=6 July 2005 |publisher=[[International Olympic Committee]] |accessdate=3 June 2006}}</ref>

Лондонда куп спектрлы милләттәр йәшәғән ҡалаһы. Ҙур Лондонда 300 телдәрҙә һөйләшәләр.<ref name=london_006>{{cite web |url= http://www.cilt.org.uk/faqs/langspoken.htm |title= Languages spoken in the UK population |publisher= National Centre for Language |accessdate= 6 June 2008 |archiveurl= http://www.webcitation.org/5yo0PFX8H |archivedate= 19 May 2011 |deadurl= no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511215527/http://www.cilt.org.uk/faqs/langspoken.htm |date=11 May 2011 }}</ref> [[:EN:Office for National Statistics|Милли статистика офисы]] мәғлүмәте буйынса 2014 йылда Лондондын халҡы- 8,538,689, [[Европа Берләшмәһе]]нең халыҡ һаны буйынса иң эре муниципалитет,<ref name="largest_city_eu">{{cite web |url= http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=384 |title=Largest EU City. Over 7&nbsp;million residents in 2001 |publisher=Office for National Statistics |accessdate=28 June 2008 |archiveurl= http://www.webcitation.org/5Qd8V9JhM |archivedate=26 July 2007| deadurl=no}}</ref> һәм Бөйөк Британияның 12,5 % халҡы.<ref>{{cite web |url=http://data.london.gov.uk/datastore/applications/focus-london-population-and-migration |title=Focus on London&nbsp;– Population and Migration &#124; London DataStore |publisher=Greater London Authority |accessdate=10 February 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101016225915/http://data.london.gov.uk/datastore/applications/focus-london-population-and-migration |date=16 October 2010 }}</ref> Лондон ҡалаһы халыҡ һаны буйынса [[Европа Берлешмәһе]]ндә икенсе урында тора, [[Париж]]дан һуң (конурбация 9,787,426 кеше).<ref name="urbanpopulation">{{cite web | url=http://www.nomisweb.co.uk/articles/747.aspx|title=2011 Census – Built-up areas| publisher=[[Office for National Statistics|ONS]] | accessdate=29 June 2013}}</ref> Ҙур Лондон 13,879,757 халҡы менән Европа Берләшмәһендә иң эре конурбация.<ref name=gla-plan-2015>{{cite web|title=The London Plan (March 2015)|url=http://www.london.gov.uk/sites/default/files/London%20Plan%20March%202015%20%28FALP%29.pdf|website=London.gov.uk|publisher=The Greater London Authority|accessdate=7 July 2015}}</ref>
1831—1925 йылдарҙа Лондон халыҡ һаны буйынса донъяла иң эре ҡала булды.<ref name=london_030>{{cite web |url= http://www.channel4.com/history/microsites/H/history/i-m/london4.html|title=London: The greatest city |publisher=Channel 4 |accessdate=12 October 2008 |ref=harv |archiveurl= http://www.webcitation.org/5yo0g3KOn |archivedate=19 May 2011| deadurl=no}}</ref>

Лондонда дүрт [[бөтә донъя мираҫы]] объекттары бар: [[:en:Tower of London|Тауэр]]; [[:en:Kew Gardens|Королева ботаник баҡсалары]]; Вестминистер графлығы: [[:en:Palace of Westminster|Вестминстер һарайы]], [[:en:Westminster Abbey|Вестминстер аббатлығы]] һәм [[:en:St Margaret's, Westminster|Изге Маргарита сиркәүе]] индерә; Гринвич ([[:en:Royal Observatory, Greenwich|Гринвич Королева Обсерваторияһы]] беренсе 0° Гринвич меридианы үткән урын).<ref name=london_005>{{cite web |url= http://whc.unesco.org/en/statesparties/gb|title=Lists: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=26 November 2008}}</ref> Башҡа иҫтәлекле урындар [[:en:Buckingham Palace|Букингем Һарайы]], [[Лондон күҙе]], [[:EN:Piccadilly Circus|Пикадилли майҙаны]], [[:en:St Paul's Cathedral|Изге Павел Соборы]], [[:en:Tower Bridge|Тауэр күпере]], [[:en:Trafalgar Square|Трафальгар майҙаны]], [[:en:The Shard|Шард бейек йорты]],[[:en:British Museum|Британ Музейы]], [[:en:National Gallery|Милли Галлерея]], [[:en: West End theatre|Вест Энд театрҙары]], Тейт Модерн һәм Британ китапханаһы.<ref>{{Cite news |url=http://www.whatsonstage.com/index.php?pg=207&story=E8821201275286&title=West+End+Must+Innovate+to+Renovate%2C+Says+Report |title=West End Must Innovate to Renovate, Says Report |accessdate=15 November 2010 |work=What's On Stage |date=25 January 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0S4x3M |archivedate=19 May 2011 |location=London |deadurl=no }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430190446/http://www.whatsonstage.com/index.php?pg=207&story=E8821201275286&title=West+End+Must+Innovate+to+Renovate%2C+Says+Report |date=30 April 2011 }}</ref> Лондон метрополитены донъяның беренсе булып төҙөлдө.

''London'' исеме этимологияһы куп спектрлы, күп вариантлы.<ref name="mills_139">{{Harvnb|Mills|2001|p=139}}</ref> Был боронғо исем 2-се быуатта сығанаҡтарҙа табылды. Ул 121 йылда ''[[Лондиниум]]'' тип йөрөтөлә, роман-британ сығышы менән.<ref name="mills_139"/> Был иң беренсе аңлатма [[Гальфрид Монмутский]] менән ''[[Historia Regum Britanniae]]'' эшендә бирелде.<ref name="mills_139"/> Ошо версия буйынса ҡаланы Люд короле баҫты һәм уға ''Kaerlud'' исемен бирҙе.<ref name=london_009>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2001/12/02/books/chapters/02-1st-ackro.html?ex=1225339200&en=b9c2c11ad6e1f435&ei=5070&pagewanted=3|title=London|last=Ackroyd|first=Peter|work=The New York Times |accessdate=28 October 2008 | date=2 December 2001|isbn=978-0-7011-7279-4}}</ref>. 1898 йылдан ҡала исеме *Londinos'' бер кельт кеше буйынса бирелде тип аңлатма йөрөй башланы.

== Лондондын ҙурая барыуын туҡтатыу ==
[[Файл:The Metropolitan Green Belt among the green belts of England.svg|thumb|center| Лондондын йәшел поясы Англияныӊ башҡа йәшел поястар араһында.]]
Лондондын ҙурая барыуын туҡтатыу өсөн Икенсе донъя һуышындан һуӊ [[Аберкромби, Лесли Патрик|Л. Аберкромби]] проекты буйынса Лондондын йәшел поясы ({{lang-en|Metropolitan Green Belt, London’s Green Belt}}) төҙөлә. Хәҙер ул Ҙур Лондонда (10 %) һәм сиктәш графлыҡтарҙа (90 %) урынлашҡан. Майҙан — 554,7 меӊ га (2011 йыл), Лондондын территорияһынан өс тапҡырға ҙурырраҡ<ref>{{книга|автор=Department for Communities and Local Government.|часть=|заглавие=Local Planning Authority Green Belt Statistics: England 2010/11|оригинал=|ссылка=http://www.communities.gov.uk/documents/statistics/pdf/1888221.pdf|ответственный=|издание=|место=Лондон|издательство=|год=2011|том=|страницы=2|страниц=|серия=|isbn=978-1-4098-2953-9|тираж=}}{{ref-en}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
{{Wikidata/Population}}

== Галерея ==
<gallery>
File:Hdr parliament.jpg|Вестминстер һарайы һәм Биг-Бен.
File:City.hall.london.arp.jpg|Ҙур Лондон администрацияһы (Сити-холл).
File:London Eye Twilight April 2006.jpg|[[Лондон күҙе]], күҙәтеү тәгәрмәсе.
File:The City London.jpg|Лондон-сити — оло эшлекле һәм финанс үҙәге.
File:Natural History Museum HDR.jpg|Тәбиғәт фәндәре тарихы музейы, Лондон.
File:Harrods (London).jpg|Harrods, Лондонда билдәле универмаг. Кенсингтон һәм Челси районда урынлашкан.
</gallery>

== Иҫкәрмәләр ==
{{примечания|group="note"|30em}}
{{иҫкәрмәләр}}

{{Европа башҡалалары}}
{{Йәйге Олимпия уйындары башҡалалары}}

[[Категория:Лондон|*]]
[[Категория:Европа баш ҡалалары]]
[[Категория:Миллионер ҡалалар]]
Лондон (инг. London) — Англияның һәм Бөйөк Британияның баш ҡалаһы һәм иң эре ҡалаһы.  Темза йылғаһы ярында, римляндар менән яҡынса 43 йылда Лондиниум тип нигеҙләнғән, ике быуат ваҡытында ул эре тораҡ пункты. Лондондын боронғо ядроһы  Лондон Сити  2,9 км² майҙанында урынлашҡан һәм 2011 йылда унда 7,375 кеше йәшәғән. 19 быуаттан башлап Лондон термины — боронғо ядро уратып алған метрополиялар исеме. Был конурбацияның ҙур өлөшө Ҙур Лондон (майҙаны — 1572 км²), See also: Independent city § National capitals. Англияның регионы; Лондон мэры һәм Лондон Ассамблеяһы менән идара ителә.The London Mayor is not to be confused with the Lord Mayor of London who heads the City of London Corporation, which administers the City of London. Конурбацияға тағы ла ике округтар инә: Лондон Сити һәм Бөйөк Лондон,Lieutenancies Act 1997 ләкин тарихтан улар Сити, Мидлсекс, Эссекс, Суррей, Кент һәм Хардфордшир графлыҡтар араһында бүленде.

Лондон алдынғы глобаль ҡалаһы.  Сәнғәт, коммерция, мәғариф, күңел асыу, мода, финанс, һаулыҡ һаҡлау, матбуғат, махсус хеҙмәтләштереү, фән тикшеренеүҙәр, туризм, транспорт яҡтан көслө һәм был яҡшы яҡтар уны бик данлыҡлы ҡала тип эшләйҙәр.  Донъяның беренсе финанс үҙәге,   Эске тулайы продукт буйынса башҡалалар араһында иҫәпләү ысулы буйынса 5-се ләкин 6-сы урында тора.Rankings of cities by metropolitan area GDP can vary as a result of differences in the definition of the boundaries and population sizes of the areas compared, exchange rate fluctuations and the method used to calculate output. London and Paris are of broadly similar size in terms of total economic output which can result in third party sources varying as to which is defined as having the fifth- and sixth-largest city GDP in the world. A report by the McKinsey Global Institute published in 2012 estimated that London had a city GDP of US$751.8 billion in 2010, compared to US$764.2 billion for Paris, making them respectively the sixth- and fifth-largest in the world. A report by PricewaterhouseCoopers published in November 2009 estimated that London had a city GDP measured in purchasing power parity of US$565 billion in 2008, compared to US$564 billion for Paris, making them respectively the fifth- and sixth-largest in the world. The McKinsey Global Institute study used a metropolitan area with a population of 14.9 million for London compared to 11.8 million for Paris, whilst the PricewaterhouseCoopers study used a metropolitan area with a population of 8.59 million for London compared to 9.92 million for Paris.   Лондон донъя мәҙәниәт үҙәге.    Донъяла иң күп туристар йыйған ҡала  һәм донъяла иң ҙур аэропорт системаһы эргәһендә ҡала. Инвестициялар бирелғән буйынса донъяла иң алдынғы урын,  донъяның топ-10 ритейлдары һәм шәхси бизнесмендар бында.
Лондонда 43 университет бар . Программалар төҙөү сәнәғәтенең донъя лидеры. 2012 йылда Лондонда өсөнсө тапҡыр Йәйге Олимпия уйындары үткәрелде.

Лондонда куп спектрлы милләттәр йәшәғән ҡалаһы. Ҙур Лондонда 300 телдәрҙә һөйләшәләр.  Милли статистика офисы мәғлүмәте буйынса 2014 йылда Лондондын халҡы- 8,538,689, Европа Берләшмәһенең халыҡ һаны буйынса иң эре муниципалитет, һәм Бөйөк Британияның 12,5 % халҡы.  Лондон ҡалаһы халыҡ һаны буйынса Европа Берлешмәһендә икенсе урында тора, Париждан һуң (конурбация 9,787,426 кеше). Ҙур Лондон 13,879,757 халҡы менән Европа Берләшмәһендә иң эре конурбация.
1831—1925 йылдарҙа Лондон халыҡ һаны буйынса донъяла иң эре ҡала булды.

Лондонда дүрт бөтә донъя мираҫы объекттары бар: Тауэр; Королева ботаник баҡсалары; Вестминистер графлығы: Вестминстер һарайы, Вестминстер аббатлығы һәм Изге Маргарита сиркәүе индерә; Гринвич (Гринвич Королева Обсерваторияһы беренсе 0° Гринвич меридианы үткән урын). Башҡа иҫтәлекле урындар Букингем Һарайы, Лондон күҙе, Пикадилли майҙаны, Изге Павел Соборы, Тауэр күпере, Трафальгар майҙаны, Шард бейек йорты,Британ Музейы, Милли Галлерея, Вест Энд театрҙары, Тейт Модерн һәм Британ китапханаһы.  Лондон метрополитены донъяның беренсе булып төҙөлдө.

London исеме этимологияһы куп спектрлы, күп вариантлы. Был боронғо исем 2-се быуатта сығанаҡтарҙа табылды. Ул 121 йылда Лондиниум тип йөрөтөлә, роман-британ сығышы менән. Был иң беренсе аңлатма Гальфрид Монмутский менән Historia Regum Britanniae эшендә бирелде. Ошо версия буйынса ҡаланы Люд короле баҫты һәм уға Kaerlud исемен бирҙе.. 1898 йылдан ҡала исеме *Londinos'' бер кельт кеше буйынса бирелде тип аңлатма йөрөй башланы.

 Лондондын ҙурая барыуын туҡтатыу 
thumb|center| Лондондын йәшел поясы Англияныӊ башҡа йәшел поястар араһында.
Лондондын ҙурая барыуын туҡтатыу өсөн Икенсе донъя һуышындан һуӊ Л. Аберкромби проекты буйынса Лондондын йәшел поясы () төҙөлә. Хәҙер ул Ҙур Лондонда (10 %) һәм сиктәш графлыҡтарҙа (90 %) урынлашҡан. Майҙан — 554,7 меӊ га (2011 йыл), Лондондын территорияһынан өс тапҡырға ҙурырраҡ.

 Халыҡ һаны 

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

*
Категория:Европа баш ҡалалары
Категория:Миллионер ҡалалар