Ҡотан
{{НП-Россия
 |статус                   =           деревня
 |русское название         = Кутаново
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Ҡотан}}
 |изображение              = New bridge over Belaya river in Kutanovo.jpg
 |описание изображения     = Ағиҙел йылғаһы аша күпер
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 52 |lat_min = 59 |lat_sec = 3
 |lon_deg = 57 |lon_min = 1 |lon_sec = 58
 |CoordScale =
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Бөрйән районы{{!}}Бөрйән
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = ауыл биләмәһе
 |поселение                = Ырғыҙлы ауыл Советы (Бөрйән районы){{!}} Ырғыҙлы
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Кутаново | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Кутаново | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = [[башҡорттар]]
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 453585
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80219816002
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}

'''Ҡотан''' ({{lang-ru|Кутаново}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Бөрйән районы]]ндағы ауыл. [[Ырғыҙлы ауыл советы (Бөрйән районы)|Ырғыҙлы ауыл советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 317 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453585, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80219816002.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫке Собханғол (Бөрйән районы)|Иҫке Собханғол]]): 47 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ырғыҙлы]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Белорет]]): 180 км

Ҡотан ауылы [[Ағиҙел (йылға)|Ағиҙел]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Иҫке Собханғол (Бөрйән районы)|Иҫке Собханғол]] ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 47 километр һәм тимер юл станцияһы [[Белорет]]тан 180 километр алыҫлыҡта, [[Башҡортостан (милли парк)|«Башҡортостан» милли паркы]] территорияһында урынлашҡан.

== Тарихы ==
Ҡотан ауылына [[1795 йыл|1795]]—[[1811 йыл]]дарҙа [[Верхнеурал өйәҙе]] башҡорттары үҙҙәренең [[Аҫабалыҡ|аҫаба]] ерҙәрендә нигеҙ һалған. VII рәүиз буйынса унда 19 йорт булған.

1866 йылда Ҡотан Мәсетлеауыл, Мәсетле атамаһы менән теркәлгән. Был ваҡытта 13 йортта 118 кеше йәшәгән<ref>{{БЭ2013|86952}} Ҡотан ауылы</ref>. Бында йорт старшинаһы Йәрмөхәмәт Сирбаев менән ҡустыһы Монасип йәшәгән, ул [[Мәҡсүт (Бөрйән районы)|Мәҡсүт]], [[Үрге Нөгөш]], [[Ғәҙелгәрәй]], [[Ҡолғана]], Һөйөш ауылдарын берләштергән 23-сө йортҡа идара иткән. Уларҙың барыһы ла [[Ырымбур өйәҙе]]нең 9-сы башҡорт кантонына ингән. Халҡы ярым күсмә тормош алып барған. Йәйләүгә сыҡҡандар. 90 кешегә ни бары 64 бот яҙғы иген сәселгән. Ауылға Бөрйән улусы [[Аҫабалыҡ|аҫаба башҡорттар]]ы (хәҙерге [[Баймаҡ районы]] ауылынан күсеп килгән) нигеҙ һала. Ауыл булып ойошторолғанға тиклем үк бында утарҙар урынлашҡан булған, уларҙың барыһында ла [[башҡорттар]] йәшәгән<ref>{{ИСДБ|страницы=46—47}} 46-47 бб.</ref><ref>[https://ufagen.ru/places/burzyanskiy/kuganovo.html Куганово]</ref>.

Халыҡ [[малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгән. [[Мәсет]] булған<ref>{{ИСДБ|страницы=46—47}} 46-47 бб.</ref>.

== Халыҡ һаны ==
{{ Население | Кутаново }}
; Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — [[башҡорттар]] (99 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||144||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август|| 186||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||154;||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||175||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||223||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||311||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||317||169||148||53,3||46,7
|-
|}

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}
Әлеге ваҡытта Ҡотан ауылында башланғыс [[мәктәп]] һәм [[балалар баҡсаһы]]<ref>[http://www.bashinform.ru/news/896430-v-burzyanskom-rayone-posle-kapitalnogo-remonta-otkrylas-srednyaya-shkola/ В Бурзянском районе после капитального ремонта открылась начальная школа-детский сад{{ref-ru}}{{V|15|09|2016}}]</ref>, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар<ref>{{БЭ2013|86952}}</ref><ref>{{ИСДБ|страницы=46—47}}</ref>.

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Ағиҙел урамы ({{lang-ru| Агидель (улица)}}
* Яр буйы урамы ({{lang-ru|Набережная (улица)}}
* Салауат Юлаев урамы ({{lang-ru|Салавата Юлаева (улица)}}
* Суҡтал урамы ({{lang-ru|Суктал (улица)}}
* Тирәкле урамы ({{lang-ru|Тирякле (улица)}}
* Туйбаға урамы ({{lang-ru|Туйбага (улица)}}<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/018/000023.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан]</ref>{{Колонки|конец}}

== Ер-һыу атамалары ==
* Кәбәнташ<ref>[https://ba.wikibooks.org/wiki/Ҡотан_ауылы_ер-һыу_атамалары]</ref>

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* Таң гәзите [https://tanburz.ru/articles/tarikh/2023-10-16/otandy-yau-k-rg-n-m-sete-3479557?utm_source=vk&utm_medium=social&utm_campaign=13580677 ҠОТАНДЫҢ ЯУ КҮРГӘН МӘСЕТЕ...]{{Недоступная ссылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Галерея ==
<gallery>
Ауыл эсенә юл.jpg|мини|Ауыл эсенә юл
Ҡотан-Ырғыҙлы күпере.jpg|мини|Ҡотан-Ырғыҙлы күпере
Һәйкәлдәр ҙә иҫкерә.jpg|мини|Һәйкәлдәр ҙә иҫкерә
Яугирҙәр исемлеге.jpg|мини|Яугирҙәр исемлеге
Ауыл мәктәбе һәм балалар баҡсаһы.jpg|мини|Ауыл мәктәбе һәм балалар баҡсаһы
Ҡотан ауыл мәҙәниәт йорто.jpg|мини|Ҡотан ауыл мәҙәниәт йорто
Ҡотан ауылынан сыҡҡас.jpg|мини|Ҡотан ауылынан сыҡҡас
</gallery>

== Сығанаҡтар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|86952}} Ҡотан ауылы
* {{ИСДБ|страницы=46—47}} 46-47 бб. Бөрйән районыы Ҡотан ауылы

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Бөрйән районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Бөрйән районы ауылдары]]
Ҡотан () — Башҡортостандың Бөрйән районындағы ауыл. Ырғыҙлы ауыл советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 317 кеше.
Почта индексы — 453585, ОКАТО коды — 80219816002.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫке Собханғол): 47 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ырғыҙлы): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорет): 180 км

Ҡотан ауылы Ағиҙел йылғаһы буйында, район үҙәге Иҫке Собханғол ауылынан көньяҡ-көнбайышҡа табан 47 километр һәм тимер юл станцияһы Белореттан 180 километр алыҫлыҡта, «Башҡортостан» милли паркы территорияһында урынлашҡан.

 Тарихы 
Ҡотан ауылына 1795—1811 йылдарҙа Верхнеурал өйәҙе башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. VII рәүиз буйынса унда 19 йорт булған.

1866 йылда Ҡотан Мәсетлеауыл, Мәсетле атамаһы менән теркәлгән. Был ваҡытта 13 йортта 118 кеше йәшәгән Ҡотан ауылы. Бында йорт старшинаһы Йәрмөхәмәт Сирбаев менән ҡустыһы Монасип йәшәгән, ул Мәҡсүт, Үрге Нөгөш, Ғәҙелгәрәй, Ҡолғана, Һөйөш ауылдарын берләштергән 23-сө йортҡа идара иткән. Уларҙың барыһы ла Ырымбур өйәҙенең 9-сы башҡорт кантонына ингән. Халҡы ярым күсмә тормош алып барған. Йәйләүгә сыҡҡандар. 90 кешегә ни бары 64 бот яҙғы иген сәселгән. Ауылға Бөрйән улусы аҫаба башҡорттары (хәҙерге Баймаҡ районы ауылынан күсеп килгән) нигеҙ һала. Ауыл булып ойошторолғанға тиклем үк бында утарҙар урынлашҡан булған, уларҙың барыһында ла башҡорттар йәшәгән 46-47 бб.Куганово.

Халыҡ малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгән. Мәсет булған 46-47 бб..

 Халыҡ һаны 

 Милли составы
2002 йылғы иҫәп алыуға ярашлы, халыҡтың күпселеге — башҡорттар (99 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)144 1920 йыл 26 август 186 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар154; 1959 йыл 15 ғинуар175 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар223 2002 йыл 9 октябрь311 2010 йыл 14 октябрь31716914853,346,7

Әлеге ваҡытта Ҡотан ауылында башланғыс мәктәп һәм балалар баҡсаһыВ Бурзянском районе после капитального ремонта открылась начальная школа-детский сад, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, Мәҙәниәт йорто, китапхана бар.

 Урамдары 

 Ағиҙел урамы (
 Яр буйы урамы (
 Салауат Юлаев урамы (
 Суҡтал урамы (
 Тирәкле урамы (
 Туйбаға урамы (Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан

 Ер-һыу атамалары 
 Кәбәнташ

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Таң гәзите ҠОТАНДЫҢ ЯУ КҮРГӘН МӘСЕТЕ...

 Галерея 

 Сығанаҡтар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Һылтанмалар 
  Ҡотан ауылы
  46-47 бб. Бөрйән районыы Ҡотан ауылы

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Бөрйән районы ауылдары