Фәриҙун
{{НП-Россия
 | статус                   = Ауыл
 | русское название         = Фариҙун
 | оригинальное название    = {{lang-ru|Фаридуновка}}
 | герб                     = 
 | флаг                     = 
 | lat_deg                  = 54 |lat_min = 14 |lat_sec = 22
 | lon_deg                  = 55 |lon_min = 5 |lon_sec = 56
 | CoordScale               = 
 | регион                   = Башҡортостан
 | регион в таблице         = Башҡортостан
 | вид района               = 
 | район                    = Дәүләкән районы
 | район в таблице          = 
 | вид поселения            = Ауыл биләмәһе
 | поселение                = Сергиополь ауыл Советы  (Дәүләкән районы)
 | поселение в таблице      = 
 | внутреннее деление       = 
 | глава                    = 
 | дата основания           = 1922
 | первое упоминание        = 1922
 | прежние имена            = 
 | статус с                 = 
 | площадь                  = 
 | высота центра НП         = 
 | население                = {{ Население | Фаридуновка | тс }}
 | год переписи             = {{ Население | Фаридуновка | г }}
 | плотность                = 
 | агломерация              = 
 | милли состав      = башҡорттар
 | конфессиональный состав  = 
 | этнохороним              = 
 | почтовый индекс          = 453405
 | почтовые индексы         = 
 | телефонный код           = 
 | цифровой идентификатор   = 80222843006
 | категория в Commons      = 
 | сайт                     = 
}}
 
'''Фәриҙун''' ({{lang-ru|Фаридуновка}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Дәүләкән районы]]ндағы ауыл.

[[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 134 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.

Почта индексы — 453405, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80222843006.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||134||72||62||53,7||46,3
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 4 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Сергиополь (Башҡортостан)|Сергиополь]]): 15 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Дәүләкән (ҡала)|Дәүләкән]]): 4 км

== Тарихы ==
Район үҙәгенән һәм [[Дәүләкән]] тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 4 саҡрым алыҫлыҡта Шонтаҡ күле ([[Дим]] йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.1922-1938 һәм 1941—1943 йылдарҙа Исмәғил ауыл Советы, 1938—1941 йылдарҙа Дәүләкән ҡасаба, 1943 йылдан Фәриҙун [[Сергиополь ауыл Советы (Дәүләкән районы)|Сергиополь ауыл Советы]] биләмәһендә. Ауыл 1922 йылда [[Бәләбәй өйәҙе]] идараһы коллегияһы тарафынаан ҡасаба статусында нигеҙләнә. Дәүләкән кешеләре: Фәриҙуновтар, Ғирфановтар,Иҙрисовтар,Сәхәрйәровтар, Мөхәмәҙиевтар ҡурымтаға 450 дисәтинә ер алып төпләнә. Ауылдың исеме бер төпләнеүсе Фәриҙунов Ҡотлоәхмәттең фамилияһы менән йөрөтөлә. 1925 йылда 10 йорт иҫәпкә алынған. 1950-се йылдар башында хәҙерге статусын ала. Ауыл халҡы совет осоронда Каганович исемендәге, «Коммунар» колхозында эшләй. 1949—1980 йылдарҙа башланғыс мәктәп эшләй. 1972 йылда фельдшер-акушерлыҡ пункты асыла.
Халҡы: 1926 йылда — 54 кеше; 1932 йылда — 127 кеше; 1939 йылда — 127 кеше; 1959 йылда — 211 кеше; 1989 йылда — 131 кеше; 2002 йылда — 129 кеше; 2010 йылда — 134 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002)<ref>{{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=319-сы б. }}</ref><ref>[http://bashenc.online/ba/articles/73599/ Башҡорт энциклопедияһы. Фәриҙун]</ref>.

Ауыл тарихы тураһында халыҡ ижады информанттары мәғлүмәте:
{{Цитата|Фәриҙун ауылы ҡайҙан килеп сыҡҡан?  Фәриҙун ауылы 1917 йылда барлыҡҡа килгән тигән ҡайһы бер мәғлүмәттәргә мин ҡырҡа ҡаршы. Был – кемдеңдер уйлап сығарыуы. 1910 йылдарҙа Столыпин закондары сыҡҡан. Ошо ваҡытта Фәриҙун ауылы 4-5 йорттан торған ауыл ине. Уға нигеҙ һалыусы Фәрит оҙон. Ауылға Оҙон Фәрит, һонтор Фәрит исемле (ҡушаматлы) кеше нигеҙ һалған. “Фәрит оҙон” – шул һүҙҙән “Фәриҙун” ялғанып эшләнгән. Быны башҡорт осондағы кешеләр белергә тейеш. Революциянан һуң, күсеп ултырған кешеләр иҫәбенә, ауыл ҙурайҙы, был 30-сы йылдар тирәһе булғандыр. Бында фермалар төҙөй башланылар, иген келәттәре, бер контор кеүек нимәне шул 22-се йылдар тирәһендә һалғандарҙыр инде. Шул Фәрит тигән кешеләр революцияға тиклем һәр ваҡыт балыҡсылыҡ менән шөғөлләнделәр, кис мурҙа, нәрәтә һалып, иртән Дәүләкәнгә илтеп һатырҙар ине. (Ғайсин Яхъя Ғайса улы, 1895 й., Ырымбур кадет корпусын тамамлаған)<ref>{{китап |автор= А.М.Хәкимйәнова, Р.Ғ.Мөхәмәтғәлин |заглавие=«Дәүләкән ынйылары» |место=Өфө  |издательство= «Эшлекле династия»|год=2008 й |страницы=107-се б. }}</ref>. }}

== Урамдары ==
Исемдәре:<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/059/000079.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Фәриҙун ауылы]</ref>

Туғай урамы ({{lang-ru|Луговая (улица)}})

Ҡояшлы урам ({{lang-ru|Солнечная (улица)}})

== Ер-һыу атамалары ==
* Шонтаҡ күле
* Өйрәккүл

== Билдәле кешеләре ==

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|73599}}
* {{китап |автор= А.Казанцев |заглавие=«История населённых пунктов Давлекановского района» |место=Өфө  |издательство= «Издательские решения. По лицензии Ridero»|год=2021 й |страницы=319-сы б.}}
* {{китап |автор= А.М.Хәкимйәнова, Р.Ғ.Мөхәмәтғәлин |заглавие=«Дәүләкән ынйылары» |место=Өфө  |издательство= «Эшлекле династия»|год=2008 й |страницы=107-се б. }}
* [http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр. 473] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411101532/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/473 |date=2022-04-11 }}
* [https://www.gosspravka.ru/02/059/000079.html «Налог Белешмәһе» статистикаһында Фәриҙун ауылы]

{{Дәүләкән районы ауылдары}}

[[Категория:Дәүләкән районы ауылдары]]
[[Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар]]
Фәриҙун () — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл.

2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 134 кеше.

Почта индексы — 453405, ОКАТО коды — 80222843006.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь134726253,746,3

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Дәүләкән): 4 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сергиополь): 15 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Дәүләкән): 4 км

 Тарихы 
Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 4 саҡрым алыҫлыҡта Шонтаҡ күле (Дим йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.1922-1938 һәм 1941—1943 йылдарҙа Исмәғил ауыл Советы, 1938—1941 йылдарҙа Дәүләкән ҡасаба, 1943 йылдан Фәриҙун Сергиополь ауыл Советы биләмәһендә. Ауыл 1922 йылда Бәләбәй өйәҙе идараһы коллегияһы тарафынаан ҡасаба статусында нигеҙләнә. Дәүләкән кешеләре: Фәриҙуновтар, Ғирфановтар,Иҙрисовтар,Сәхәрйәровтар, Мөхәмәҙиевтар ҡурымтаға 450 дисәтинә ер алып төпләнә. Ауылдың исеме бер төпләнеүсе Фәриҙунов Ҡотлоәхмәттең фамилияһы менән йөрөтөлә. 1925 йылда 10 йорт иҫәпкә алынған. 1950-се йылдар башында хәҙерге статусын ала. Ауыл халҡы совет осоронда Каганович исемендәге, «Коммунар» колхозында эшләй. 1949—1980 йылдарҙа башланғыс мәктәп эшләй. 1972 йылда фельдшер-акушерлыҡ пункты асыла.
Халҡы: 1926 йылда — 54 кеше; 1932 йылда — 127 кеше; 1939 йылда — 127 кеше; 1959 йылда — 211 кеше; 1989 йылда — 131 кеше; 2002 йылда — 129 кеше; 2010 йылда — 134 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002)Башҡорт энциклопедияһы. Фәриҙун.

Ауыл тарихы тураһында халыҡ ижады информанттары мәғлүмәте:

 Урамдары 
Исемдәре:«Налог Белешмәһе» статистикаһында Фәриҙун ауылы

Туғай урамы ()

Ҡояшлы урам ()

 Ер-һыу атамалары 
 Шонтаҡ күле
 Өйрәккүл

 Билдәле кешеләре 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 
 
 Асфандияров А.З «История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» стр. 473 
 «Налог Белешмәһе» статистикаһында Фәриҙун ауылы

Категория:Дәүләкән районы ауылдары
Категория:Дим буйындағы тораҡ пункттар