Ялтыран
{{ТП-Рәсәй|Ялтыран
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ялтыран
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
 |изображение = Ялтран - panoramio.jpg
  |lat_deg =  | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg =  | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ишембай районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл Советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = Ҡолғона ауыл Советы (Ишембай районы)
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 23
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453233
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34794 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80 231 845 006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Ялтыран''' ({{lang-ru|Ялтаран}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 23 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Ҡолғона ауыл Советы (Ишембай районы)|Ҡолғона ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453233, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80 231 845 006.

== Тарихы ==
Башҡорт ауылы Ялтыран 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән<ref>{{ИСДБ|страница=131}}</ref>.
Ауылдың исеме Ялтыран йылғаһы исеменән алынған<ref name="автоссылка1">{{книга|автор=[[Хисамитдинова, Фирдаус Гильмитдиновна|Хисаметдинова Ф. Г.]], [[Сиразитдинов, Зиннур Амирович|Сиразитдинов З. А.]]|заглавие=Русско-башкирский словарь справочник названий населенных пунктов Республики Башкортостан|ответственный=|место=[[Уфа]]|издательство=[[Китап (издательство)|Китап]]|год=2001|страницы=170|страниц=320|isbn=978-5-88185-205-4|тираж=10000}}</ref>

1984 йылдың 29 апреленә тиклем [[Көҙән ауыл советы (Ишембай районы)|Көҙән ауыл Советы]] составында була. [[Башҡорт АССР-ы Юғары Советы]] Президиумының 1984 йылдың 29 декабрендәге 6-2/95-се һанлы «Кәбәс ауылын һәм Ялтыран ҡасабаһын [[Көҙән ауыл советы (Ишембай районы)|Көҙән ауыл советы]]нан [[Ишембай районы]] [[Ҡолғона ауыл Советы (Ишембай районы)|Ҡолғона ауыл Советы]]на күсереү тураһындағы» Указы менән ҡарар ҡабул итә:
{{начало цитаты}}
Кәбәс ауылын һәм Ялтыран ҡасабаһын [[Ишембай районы]]ның [[Көҙән ауыл советы (Ишембай районы)|Көҙән ауыл Советы]]нан алып [[Ҡолғона ауыл Советы (Ишембай районы)|Ҡолғона ауыл Советы]]на күсерергә{{конец цитаты|источник=http://www.ufa.regionz.ru/index.php?ds=39920}}

2005 йылдың 20 июленә тиклем ҡасаба статусына эйә була. 2005 йылдың 7 июлендә [[Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай]]ы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона, тораҡ пункттарҙы ойоштороу, берләштереү, бөтөрөү һәм статусын үҙгәртеү, административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле үҙгәрештәр индереү тураһында» 211-З һанлы Закон ҡабул итә. Ул Ҡарар итә:
{{начало цитаты}}6. Ауыл торама тибы билдәләп, түбәндәге тораҡ пункттарҙың статусын үҙгәртергә:
27) Ишембай районында:<br>
а) [[Сәлих ауыл советы (Ишембай районы)|Сәлих ауыл Советы]]ның [[Козловский (Ишембай районы)|Козловский]] ҡасабаһының;<br>
б) [[Урман-Бишҡаҙаҡ ауыл советы (Ишембай районы)|Урман-Бишҡаҙаҡ ауыл Советы]]ның [[Шихан (Ишембай районы)|Шихан]] ҡасабаһының;<br>
в) [[Ҡолғона ауыл Советы (Ишембай районы)|Ҡолғона ауыл Советы]]ның [[Ялтыран]] ҡасабаһының;{{конец цитаты|источник=http://www.bashstat.ru/public/ElectronLibrary/Archiv/211-z.doc}}

2009 йылда урман планы буйынса федераль бюджеттан субвенция иҫәбенә, подрядсы ойошмалар көсө менән [[Ишембай районы]]ның 4 тораҡ пунктын: [[Ҡолғона]], [[Ҡалыуайыры (Ишембай районы)|Ҡалыу-Айры]], [[Кәбәс]] һәм [[Ялтыран]] ауылдарын тоташтырыусы 26 км оҙонлоҡтағы ҡаты япмалы урман хужалығы юлы төҙөлә.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||23||13||10||56,5||43,5
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] мәғлүмәте буйынса — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>.
== Географик урыны ==
Ауылдан 6 км алыҫлыҡта [[Имәлйылға]] йылғаһы баш ала.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 107 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Ҡолғона]]): 20 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Стәрлетамаҡ (ҡала)|Стәрлетамаҡ]]): 103 км/

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000081.html «Налог Белешмәһе» системаһында Ялтыран ауылы]</ref>:
* Расаев урамы {{lang-ru|улица Расаева}})

== Күренекле кешеләре ==
* [[Хәкимова Фәнүзә Әҡсән ҡыҙы]] ([[9 февраль]] [[1972 йыл]]) — мәғариф хеҙмәткәре. 1995 йылдан [[Бөрйән районы]] [[Иҫке Собханғол (Бөрйән районы)|Иҫке Собханғол]] урта мәктәбенең физика уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2002). [[Ишембай районы]] [[Ялтыран]] ауылында тыуа.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
== Һылтанмалар ==
* {{ИСДБ|страница=131}}
* [http://www.asmo-rb.ru Совет муниципальных образований Республики Башкортостан]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125203210/http://www.asmo-rb.ru/ |date=2020-11-25 }}
* [https://www.gosspravka.ru/02/026/000081.html «Налог Белешмәһе» системаһында Ялтыран ауылы]

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Ялтыран () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 23 кеше. Ҡолғона ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453233, ОКАТО коды — 80 231 845 006.

 Тарихы 
Башҡорт ауылы Ялтыран 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килгән.
Ауылдың исеме Ялтыран йылғаһы исеменән алынған

1984 йылдың 29 апреленә тиклем Көҙән ауыл Советы составында була. Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1984 йылдың 29 декабрендәге 6-2/95-се һанлы «Кәбәс ауылын һәм Ялтыран ҡасабаһын Көҙән ауыл советынан Ишембай районы Ҡолғона ауыл Советына күсереү тураһындағы» Указы менән ҡарар ҡабул итә:

Кәбәс ауылын һәм Ялтыран ҡасабаһын Ишембай районының Көҙән ауыл Советынан алып Ҡолғона ауыл Советына күсерергә

2005 йылдың 20 июленә тиклем ҡасаба статусына эйә була. 2005 йылдың 7 июлендә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона, тораҡ пункттарҙы ойоштороу, берләштереү, бөтөрөү һәм статусын үҙгәртеү, административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле үҙгәрештәр индереү тураһында» 211-З һанлы Закон ҡабул итә. Ул Ҡарар итә:
6. Ауыл торама тибы билдәләп, түбәндәге тораҡ пункттарҙың статусын үҙгәртергә:
27) Ишембай районында:
а) Сәлих ауыл Советының Козловский ҡасабаһының;
б) Урман-Бишҡаҙаҡ ауыл Советының Шихан ҡасабаһының;
в) Ҡолғона ауыл Советының Ялтыран ҡасабаһының;

2009 йылда урман планы буйынса федераль бюджеттан субвенция иҫәбенә, подрядсы ойошмалар көсө менән Ишембай районының 4 тораҡ пунктын: Ҡолғона, Ҡалыу-Айры, Кәбәс һәм Ялтыран ауылдарын тоташтырыусы 26 км оҙонлоҡтағы ҡаты япмалы урман хужалығы юлы төҙөлә.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь23131056,543,5

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — башҡорттар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта .
 Географик урыны 
Ауылдан 6 км алыҫлыҡта Имәлйылға йылғаһы баш ала.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 107 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Ҡолғона): 20 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Стәрлетамаҡ): 103 км/

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Ялтыран ауылы:
 Расаев урамы )

 Күренекле кешеләре 
 Хәкимова Фәнүзә Әҡсән ҡыҙы (9 февраль 1972 йыл) — мәғариф хеҙмәткәре. 1995 йылдан Бөрйән районы Иҫке Собханғол урта мәктәбенең физика уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2002). Ишембай районы Ялтыран ауылында тыуа.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 Совет муниципальных образований Республики Башкортостан
 «Налог Белешмәһе» системаһында Ялтыран ауылы

Категория:Ишембай районы ауылдары