Сеул
{{НП
 |статус                  = Махсус статуслы ҡала
 |русское название        = Сеул
 |оригинальное название   = 서울 특별시, Seoul

 |страна                  = Корея Республикаһы
 |герб                    = 
 |флаг                    = 
 |ширина герба            = 
 |ширина флага            = 
  |lat_deg = 37 |lat_min = 35 |lat_sec = 
  |lon_deg = 127 |lon_min = 0 |lon_sec = 
  |CoordAddon             = type:city(10349291)|region:KR-11
  |CoordScale             = 
 |ЯндексКарта             = 
 |размер карты страны     = 250
 |размер карты региона    = 
 |размер карты района     = 
 |вид региона             = 
 |регион                  = Баш ҡала (Судогвон)
 |регион в таблице        =
 |вид района              = 
 |район                   = 
 |район в таблице         = 
 |вид общины              = 
 |община                  = 
 |община в таблице        = 
 |подчинение              = Махсус статуслы ҡала (тхыкпёльси)
 |внутреннее деление      = 25 ку
 |вид главы               = Мэр
 |глава                   = Со Чон Хёп 
 |дата основания          = 
 |первое упоминание       = 
 |прежние имена           = Виресон, Ханян, Хансон, Кёнсон, Кэйдзё
 |статус с                = 
 |площадь                 = 605,25
 |вид высоты              =
 |высота центра НП        =
 |климат                  = 
 |официальный язык        = 
 |официальный язык-ref    = 
  |население              = 10 464 051 
  |год переписи           = 2011
  |плотность              = 17 288,8
  |агломерация            = 29 500 000
  |национальный состав    = 
  |конфессиональный состав= 
  |этнохороним            = 
 |часовой пояс            = +9
 |DST                     = 
 |телефонный код          =
 |почтовые индексы        =
 |автомобильный код       =
 |вид идентификатора      = 
 |цифровой идентификатор  = 
 |категория в Commons     = 
 |сайт                    = http://www.seoul.go.kr/main/index.html Ҡала хакимиәте
 }}

'''Сеу́л''' ({{lang-ko|서울}} ''Соуль''  — «[[баш ҡала]]») — Корея Республикаһының баш ҡалаһы. Халҡы 10 млн кешенән күберәк.

== Атамаһы ==
''Соуль'' һүҙе Силла периодындағы боронғо корея телендәге ''соболь'' йәки ''сораболь'' («баш ҡала») һүҙенән килеп сыҡҡан. Ул ваҡытта был һүҙҙе Кёнджу ҡалаһы, Силланың элекке баш ҡалаһы өсөң ҡулланғандар.

== Климаты ==
{{Климат города
|Город_род=Сеул
|Источник=[http://www.worldweather.org/095/c00231.htm worldweather.org], [http://pogoda.ru.net/monitor.php?id=47108 Погода и Климат],<ref>{{cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2011/11/117_98115.html|title=Temperatures in Seoul rise to record high at 25.9 degrees for Nov.|publisher=The Korean Times|accessdate=2012-01-13|archiveurl=http://www.webcitation.org/68jR6IVkJ|archivedate=2012-06-27}}</ref>
| Янв_ср=-2.7       | Янв_ср_осад=22
| Фев_ср=-0.1       | Фев_ср_осад=24
| Мар_ср=5.5        | Мар_ср_осад=46
| Апр_ср=12.2       | Апр_ср_осад=77
| Май_ср=17.4       | Май_ср_осад=102
| Июн_ср=21.9       | Июн_ср_осад=133
| Июл_ср=24.9       | Июл_ср_осад=328
| Авг_ср=25.4       | Авг_ср_осад=348
| Сен_ср=20.8       | Сен_ср_осад=138
| Окт_ср=14.4       | Окт_ср_осад=49
| Ноя_ср=6.8        | Ноя_ср_осад=53
| Дек_ср=0.2        | Дек_ср_осад=25
| Год_ср=12.2       | Год_ср_осад=1345
| Янв_ср_мин=-6.1   | Янв_ср_макс=1.6
| Фев_ср_мин=-4.1   | Фев_ср_макс=4.1
| Мар_ср_мин=1.1    | Мар_ср_макс=10.2
| Апр_ср_мин=7.3    | Апр_ср_макс=17.6
| Май_ср_мин=12.6   | Май_ср_макс=22.8
| Июн_ср_мин=17.8   | Июн_ср_макс=26.9
| Июл_ср_мин=21.8   | Июл_ср_макс=28.8
| Авг_ср_мин=22.1   | Авг_ср_макс=29.5
| Сен_ср_мин=16.7   | Сен_ср_макс=25.6
| Окт_ср_мин=9.8    | Окт_ср_макс=19.7
| Ноя_ср_мин=2.9    | Ноя_ср_макс=11.5
| Дек_ср_мин=-3.4   | Дек_ср_макс=4.2
| Год_ср_мин=8.2    | Год_ср_макс=16.9
| Янв_а_макс=13.5   | Янв_а_мин=-22.0
| Фев_а_макс=18.7   | Фев_а_мин=-19.8
| Мар_а_макс=23.0   | Мар_а_мин=-15.3
| Апр_а_макс=29.8   | Апр_а_мин=-4.6
| Май_а_макс=32.4   | Май_а_мин=4.6
| Июн_а_макс=37.4   | Июн_а_мин=7.0
| Июл_а_макс=38.4   | Июл_а_мин=11.9
| Авг_а_макс=38.1   | Авг_а_мин=12.5
| Сен_а_макс=36.0   | Сен_а_мин=3.9
| Окт_а_макс=29.6   | Окт_а_мин=-2.6
| Ноя_а_макс=25.9   | Ноя_а_мин=-11.5
| Дек_а_макс=19.6   | Дек_а_мин=-18.1
| Год_а_макс=38.4   | Год_а_мин=-22.0
}}

== Тарихы ==
[[Файл:Hauptstrasse und Palasttor in Seoul.jpg|thumb|200px|XIX быуаттағы Кёнбоккун һарайы алдындағы урам]]
[[Файл:Traditional House.jpg|thumb|200px|Классик корея архитектураһы]]

== Административ бүленеше ==
[[Файл:Map Seoul districts de.png|thumb|450px|Сеул райондары]]
Сеул 25 ''ку''ға (구 — үҙидара статусына эйә булған муниципаль округ), Кулар 522 ''тон''ға (동 — административ район) бүленгән. 13 787 ''тхон'' һәм 102 796 ''пан'' .

* Каннамгу (강남구; 江南區)
* Кандонгу (강동구; 江東區)
* Канбукку (강북구; 江北區)
* Кансогу (강서구; 江西區)
* Кванакку (관악구; 冠岳區)
* Кванджингу (광진구; 廣津區)
* Курогу (구로구; 九老區)
* Кымчхонгу (금천구; 衿川區)
* Новонгу (노원구; 蘆原區)
* Тобонгу (도봉구; 道峰區)
* Тондэмунгу (동대문구; 東大門區)
* Тонджакку (동작구; 銅雀區)
* Мапхогу (마포구; 麻浦區)
* Содэмунгу (서대문구; 西大門區)
* Сочхогу (서초구; 瑞草區)
* Сондонгу (성동구; 城東區)
* Сонбукку (성북구; 城北區)
* Сонпхагу (송파구; 松坡區)
* Янчхонгу (양천구; 陽川區)
* Йондынпхогу (영등포구; 永登浦區)
* Йонсангу (용산구; 龍山區)
* Ынпхёнгу (은평구; 恩平區)
* Чонногу (종로구; 鍾路區)
* Чунгу (중구; 中區)
* Чуннангу (중랑구; 中浪區)

== Халҡы ==
     
{||valign="top"
|
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef"| Йыл
! style="background:#efefef"| Халыҡ һаны
|-
|  1428
|  align="right"| 103 328
|-
|  1660
|  align="right"| 200 000
|-
|  1881
|  align="right"| 199 100
|-
|  1890
|  align="right"| 192 900
|-
|  1899
|  align="right"| 211 200
|-
|  1902
|  align="right"| 196 600
|-
|  1906
|  align="right"| 230 900
|-
|  1910
|  align="right"| 278 958
|-
|  1915
|  align="right"| 241 085
|-
|  1920
|  align="right"| 250 208
|-
|  1925
|  align="right"| 336 349
|-
|  1930
|  align="right"| 355 426
|-
|  1935
|  align="right"| 404 202
|-
|  1940
|  align="right"| 930 547
|-
|}|valign="top"
|
{| class="prettytable"
! style="background:#efefef"| Йыл
! style="background:#efefef"| Халыҡ һаны
|-
|  1944
|  align="right"| 947 630
|-
|  1949
|  align="right"| 1 418 025
|-
|  1952
|  align="right"| 648 432
|-
|  1955
|  align="right"| 1 574 868
|-
|  1960
|  align="right"| 2 445 402
|-
|  1966
|  align="right"| 3 793 280
|-
|  1970
|  align="right"| 5 433 198
|-
|  1975
|  align="right"| 6 889 502
|-
|  1980
|  align="right"| 8 364 379
|-
|  1985
|  align="right"| 9 639 110
|-
|  1990
|  align="right"| 10 612 577
|-
|  1995
|  align="right"| 10 231 217
|-
|  2000
|  align="right"| 9 895 972
|-
|  2005
|  align="right"| 10 349 312
|}
|}

== Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр ==
{| cellpadding="10"
|- style="vertical-align:top;"
|
=== Ҡәрҙәш ҡалалар ===
Рәсми сайттағы исемлеккә күрә партнёр ҡалалар исемлеге:<ref name="autogenerated1">http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210175055/http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html |date=2007-12-10 }}</ref>:
* {{флаг|Китайская Республика}} Тайбэй, Ҡытай Республикаһы (23 март 1968)
* {{флаг|Турция}} Анкара, [[Төркиә]] (23 август 1971)
* {{флаг|США}} Гонолулу, АҠШ (22 октябрь 1973)
* {{флаг|США}} Сан-Франциско, АҠШ (18 май 1976)
* {{флаг|Бразилия}} Сан-Паулу, [[Бразилия]] (20 апрель 1977)
* {{флаг|Колумбия}} Богота, Колумбия (14 июнь 1982)
* {{флаг|Индонезия}} Джакарта, [[Индонезия]] (25 июль 1984)
* {{флаг|Япония}} Токио, [[Япония]] (3 сентябрь 1988)
* {{флаг|Россия}} [[Мәскәү]], [[Рәсәй]] (13 июль 1991)
* {{флаг|Австралия}} Яңы Көньяҡ Уэльс штаты, [[Австралия]] (8 ноябрь 1991)
* {{флаг|Франция}} [[Париж]], [[Франция]] (12 ноябрь 1991)
* {{флаг|Мексика}} Мехико, [[Мексика]] (5 октябрь 1992)
* {{флаг|Китай}} Пекин, Китай (23 октябрь 1993)
* {{флаг|Монголия}} Улан-Батор, [[Монголия]] (6 октябрь 1995)
* {{флаг|Вьетнам}} Ханой, Вьетнам (1 май 1996)
* {{флаг|Польша}} [[Варшава (ҡала)|Варшава]], [[Польша]] (20 июнь 1996)
* {{флаг|Египет}} [[Ҡәһир (ҡала)|Каир]], [[Мысыр]] (27 апрель 1997)
* {{флаг|Казахстан}} Астана, Ҡаҙағстан (6 ноябрь 2004)
* {{флаг|США}} Вашингтон, АҠШ (13 март 2006)
* {{флаг|Греция}} Афина, Греция (15 март 2006)
* {{флаг|Таиланд}} Бангкок, Таиланд (16 июнь 2006)
||
||

=== Партнёр ҡалалар ===
Рәсми сайттағы исемлеккә күрә партнёр ҡалалар исемлеге:<ref name="autogenerated1"/>:
* {{флаг|Канада}} [[Оттава]], [[Канада]] (10 ғинуар 1997)
* {{флаг|Германия}} [[Берлин]], [[Германия]] (23 апрель 1997)
* {{флаг|Нидерланды}} [[Амстердам]], [[Нидерланд]] (15 март 1999)
* {{флаг|Венгрия}} [[Будапешт]], Венгрия (14 июль 2005)
* {{флаг|Турция}} [[Истанбул]], [[Төркиә]] (24 август 2005)
* {{флаг|Узбекистан}} [[Ташкент]], [[Үзбәкстан]] (30 март 2006)
* {{флаг|США}} [[Лос-Анджелес]], АҠШ (16 октябрь 2006)
* {{флаг|Италия}} [[Милан]], [[Италия]] (1 февраль 2007)
* {{флаг|Белоруссия}} [[Минск]], Белоруссия (8 июль 2008)
* {{флаг|Китай}} Шаньдун провинцияһы, Ҡытай (19 июль 2008)
* {{флаг|Китай}} Цзянсу провинцияһы, Ҡытай (21 июль 2008)
* {{флаг|Китай}} Гуандун провинцияһы, Ҡытай (22 июль 2008)
* {{флаг|Китай}} Чжэцзян провинцияһы, Ҡытай (10 апрель 2009)
* {{флаг|Китай}} Тяньцзинь, Ҡытай (12 апрель 2009)
|}

== Билдәле шәхестәр ==
* Ли Мин Хо — Көньяҡ Корея актёры.
* Пэ Ён Джун — Көньяҡ Корея актёры.
* Чон Мён Хун — Көньяҡ Корея пианисы и дирижёры.
* Ли Чхон Ён — Көньяҡ Корея футболисы.
* Ли, Джим — америка-корея рәссамы һәм комикстар нәшриәтсеһе.
* Пэк Намджун — америка-корея рәссамы.
* Пак Чэ Сан — Көньяҡ Корея рэперы.
* Пак Чи Сон — Көньяҡ Корея футболисы.
* Пак, Линда — америка телевизион актрисаһы.
* Чон Джи Хун — Көньяҡ Корея йырсыһы, бейеүсеһе, актёры.
* Юн Сон До — Корея шағиры.
* Ли Сын Хун — Көньяҡ Корея конькила йүгереүсеһе.
* Хон Мён Бо — Көньяҡ Корея футболисты и тренеры.
* Чхве Чин-силь — Көньяҡ Корея актрисаһы.
* Ким Хён А — Көньяҡ Корея бейеүсеһе һәм йырсыһы.

== Галерея ==
<gallery>
File:Aerial view of Seoul 1.jpg|Ҡаланың һауанан күренеше
File:Seoul from the sky.jpg|Сеулдың транспорт инфраструктураһы
File:Seoul Station Train Tracks.jpg|Сеул вокзалы
File:KTX-Sancheon.jpg|Тиҙйөрөшлө тимер юл поезы

File:Korea-Hi Seoul Festival-2006-01.jpg|Hi! Seoul фестивале
</gallery>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
{{Commons|Seoul}}
* [http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=1 Информация о Сеуле Организация Туризма Кореи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110906060859/http://russian.visitkorea.or.kr/rus/SI/SI_RU_3_1_1_1_1.jsp?areaCode=1 |date=2011-09-06 }}
* [http://www.seoul.go.kr/main/index.html/ Сайт правительства города] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110309232125/http://www.seoul.go.kr/main/index.html |date=2011-03-09 }}
* [http://www.globalphotos.org/seoul.htm Фотографии города]

=== Карты ===
* [http://dhclub.org/hanafos/map/seoul_map.jpg Карта Сеула (кор.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111108015724/http://dhclub.org/hanafos/map/seoul_map.jpg |date=2011-11-08 }}
* [http://newton.kias.re.kr/~hepph/public_html/03icfp/submap.jpg Схема сеульского метро]
* [http://www.asianinfo.org/asianinfo/countries_map/map-picture/seoul.jpg Карта делового центра Сеула]
* [http://www.megacities.uni-koeln.de/documentation/seoul/map/Seoulmap.jpg Карта Сеула и окраин]

{{Азия баш ҡалалары}}
{{Йәйге Олимпия уйындары баш ҡалалары}}

[[Категория:Сеул]]
[[Категория:Көньяҡ Корея]]
[[Категория:Азия баш ҡалалары]]
[[Категория:Миллионер ҡалалар]]
Сеу́л ( Соуль  — «баш ҡала») — Корея Республикаһының баш ҡалаһы. Халҡы 10 млн кешенән күберәк.

 Атамаһы 
Соуль һүҙе Силла периодындағы боронғо корея телендәге соболь йәки сораболь («баш ҡала») һүҙенән килеп сыҡҡан. Ул ваҡытта был һүҙҙе Кёнджу ҡалаһы, Силланың элекке баш ҡалаһы өсөң ҡулланғандар.

 Климаты 

 Тарихы 
thumb|200px|XIX быуаттағы Кёнбоккун һарайы алдындағы урам
thumb|200px|Классик корея архитектураһы

 Административ бүленеше 
thumb|450px|Сеул райондары
Сеул 25 куға (구 — үҙидара статусына эйә булған муниципаль округ), Кулар 522 тонға (동 — административ район) бүленгән. 13 787 тхон һәм 102 796 пан .

 Каннамгу (강남구; 江南區)
 Кандонгу (강동구; 江東區)
 Канбукку (강북구; 江北區)
 Кансогу (강서구; 江西區)
 Кванакку (관악구; 冠岳區)
 Кванджингу (광진구; 廣津區)
 Курогу (구로구; 九老區)
 Кымчхонгу (금천구; 衿川區)
 Новонгу (노원구; 蘆原區)
 Тобонгу (도봉구; 道峰區)
 Тондэмунгу (동대문구; 東大門區)
 Тонджакку (동작구; 銅雀區)
 Мапхогу (마포구; 麻浦區)
 Содэмунгу (서대문구; 西大門區)
 Сочхогу (서초구; 瑞草區)
 Сондонгу (성동구; 城東區)
 Сонбукку (성북구; 城北區)
 Сонпхагу (송파구; 松坡區)
 Янчхонгу (양천구; 陽川區)
 Йондынпхогу (영등포구; 永登浦區)
 Йонсангу (용산구; 龍山區)
 Ынпхёнгу (은평구; 恩平區)
 Чонногу (종로구; 鍾路區)
 Чунгу (중구; 中區)
 Чуннангу (중랑구; 中浪區)

 Халҡы 
     
 Йыл Халыҡ һаны  1428 103 328  1660 200 000  1881 199 100  1890 192 900  1899 211 200  1902 196 600  1906 230 900  1910 278 958  1915 241 085  1920 250 208  1925 336 349  1930 355 426  1935 404 202  1940 930 547|valign="top" Йыл Халыҡ һаны  1944 947 630  1949 1 418 025  1952 648 432  1955 1 574 868  1960 2 445 402  1966 3 793 280  1970 5 433 198  1975 6 889 502  1980 8 364 379  1985 9 639 110  1990 10 612 577  1995 10 231 217  2000 9 895 972  2005 10 349 312

 Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр 
 Ҡәрҙәш ҡалалар 
Рәсми сайттағы исемлеккә күрә партнёр ҡалалар исемлеге:http://english.seoul.go.kr/gover/cooper/coo_02sis.html :
  Тайбэй, Ҡытай Республикаһы (23 март 1968)
  Анкара, Төркиә (23 август 1971)
  Гонолулу, АҠШ (22 октябрь 1973)
  Сан-Франциско, АҠШ (18 май 1976)
  Сан-Паулу, Бразилия (20 апрель 1977)
  Богота, Колумбия (14 июнь 1982)
  Джакарта, Индонезия (25 июль 1984)
  Токио, Япония (3 сентябрь 1988)
  Мәскәү, Рәсәй (13 июль 1991)
  Яңы Көньяҡ Уэльс штаты, Австралия (8 ноябрь 1991)
  Париж, Франция (12 ноябрь 1991)
  Мехико, Мексика (5 октябрь 1992)
  Пекин, Китай (23 октябрь 1993)
  Улан-Батор, Монголия (6 октябрь 1995)
  Ханой, Вьетнам (1 май 1996)
  Варшава, Польша (20 июнь 1996)
  Каир, Мысыр (27 апрель 1997)
  Астана, Ҡаҙағстан (6 ноябрь 2004)
  Вашингтон, АҠШ (13 март 2006)
  Афина, Греция (15 март 2006)
  Бангкок, Таиланд (16 июнь 2006) Партнёр ҡалалар 
Рәсми сайттағы исемлеккә күрә партнёр ҡалалар исемлеге::
  Оттава, Канада (10 ғинуар 1997)
  Берлин, Германия (23 апрель 1997)
  Амстердам, Нидерланд (15 март 1999)
  Будапешт, Венгрия (14 июль 2005)
  Истанбул, Төркиә (24 август 2005)
  Ташкент, Үзбәкстан (30 март 2006)
  Лос-Анджелес, АҠШ (16 октябрь 2006)
  Милан, Италия (1 февраль 2007)
  Минск, Белоруссия (8 июль 2008)
  Шаньдун провинцияһы, Ҡытай (19 июль 2008)
  Цзянсу провинцияһы, Ҡытай (21 июль 2008)
  Гуандун провинцияһы, Ҡытай (22 июль 2008)
  Чжэцзян провинцияһы, Ҡытай (10 апрель 2009)
  Тяньцзинь, Ҡытай (12 апрель 2009)

 Билдәле шәхестәр 
 Ли Мин Хо — Көньяҡ Корея актёры.
 Пэ Ён Джун — Көньяҡ Корея актёры.
 Чон Мён Хун — Көньяҡ Корея пианисы и дирижёры.
 Ли Чхон Ён — Көньяҡ Корея футболисы.
 Ли, Джим — америка-корея рәссамы һәм комикстар нәшриәтсеһе.
 Пэк Намджун — америка-корея рәссамы.
 Пак Чэ Сан — Көньяҡ Корея рэперы.
 Пак Чи Сон — Көньяҡ Корея футболисы.
 Пак, Линда — америка телевизион актрисаһы.
 Чон Джи Хун — Көньяҡ Корея йырсыһы, бейеүсеһе, актёры.
 Юн Сон До — Корея шағиры.
 Ли Сын Хун — Көньяҡ Корея конькила йүгереүсеһе.
 Хон Мён Бо — Көньяҡ Корея футболисты и тренеры.
 Чхве Чин-силь — Көньяҡ Корея актрисаһы.
 Ким Хён А — Көньяҡ Корея бейеүсеһе һәм йырсыһы.

 Галерея 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 

 Информация о Сеуле Организация Туризма Кореи 
 Сайт правительства города 
 Фотографии города

 Карты 
 Карта Сеула (кор.) 
 Схема сеульского метро
 Карта делового центра Сеула
 Карта Сеула и окраин

Категория:Сеул
Категория:Көньяҡ Корея
Категория:Азия баш ҡалалары
Категория:Миллионер ҡалалар