Моҡас (Күгәрсен районы)
{{Ук}}
'''Моҡас''' ({{lang-ru|Мукачево}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың [[14 октябрь|14 октябренә]] халыҡ һаны 149 кеше булған<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
[[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238830006.

== Халыҡ һаны ==
; Милли составы
[[Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002)]] буйынса, өҫтөнлөк иткән милләт — [[башҡорттар]] (81 %)

'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1795 йыл||177||||||||
|-
| 1900 йыл||146||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||245||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||246||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||262||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||159||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||167||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||149||72||77||48,3||51,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 33 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Исем]]): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 80 км

== Урамдары ==
* С. Юлаев урамы ({{lang-ru| С.Юлаева (улица)}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/032/000061.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>

== Тарихы ==
Моҡас ауылы (Көрмәкәй) исеме Моҡас антропонимынан алынған. [[XIX быуат]] башында унда ошо ауылға нигеҙ һалыусының улдары — 65 йәшлек Ирәле, Түсәле һәм Бирҙәле Моҡасовтар йәшәгән. 1795 йылда ауылда — 21 (177 кеше), 1859 йылда — 44 (280 кеше), 1920 йылда 240 кеше йәшәгән 50 йорт иҫәпләнгән. Моҡас ауылы Атайсал түбәһенеке булған. 19 быуаттың 60-сы йылдарынан алып ул [[Смаҡ]], [[Үрге Санъяп|Санъяп]], [[Ҡасҡын (Күгәрсен районы)|Ҡасҡын]] ауылдары ингән ауыл йәмғиәтенең үҙәгенә әүерелә. 1842 йылда 250 кешенең һәр береһенә 2,6 бот яҙғы иген сәселгән<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/142 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 142] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402040023/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/142 |date=2022-04-02 }}</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Ихсанов Марат Мөхәмәтдин улы]] (9.03.1941), [[мәғариф]] ветераны, йәмәғәтсе. 1975 йылдан [[Күгәрсен районы]] [[Ҡалдар]] урта мәктәбе уҡытыусыһы, 1980—2006 йылдарҙа — директоры. Күгәрсен район Советының элекке рәйесе. [[Башҡортостан Республикаһы]]ның атҡаҙанған уҡытыусыһы, [[Рәсәй Федерацияһы]]ның мәғариф отличнигы<ref>Башкортостан 2007. Кто есть кто: Информационный справочник. Изд. 9-е, испр. и доп. — Уфа: ТПП РБ, 2007. — 336 с., ил. — ISBN 978-5-902279-41-9</ref>{{ref-ru}}{{V|7|03|2021}}.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}{{V|7|03|2021}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.{{ref-ru}}{{V|7|03|2021}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|89197}}{{V|7|03|2021}}
* [http://ufagen.ru/places/kugarchinskiy/mukachevo-kurmishkino.html Мукачево (Курмишкино) на портале «Генеалогия и Архивы»]{{ref-ru}}{{V|7|03|2021}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Моҡас () — Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 149 кеше булған.
ОКАТО коды — 80238830006.

 Халыҡ һаны 
 Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса, өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (81 %)

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1795 йыл177 1900 йыл146 1920 йыл 26 август245 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар246 1959 йыл 15 ғинуар262 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар159 2002 йыл 9 октябрь167 2010 йыл 14 октябрь149727748,351,7

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 33 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Исем): 8 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 80 км

 Урамдары 
 С. Юлаев урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тарихы 
Моҡас ауылы (Көрмәкәй) исеме Моҡас антропонимынан алынған. XIX быуат башында унда ошо ауылға нигеҙ һалыусының улдары — 65 йәшлек Ирәле, Түсәле һәм Бирҙәле Моҡасовтар йәшәгән. 1795 йылда ауылда — 21 (177 кеше), 1859 йылда — 44 (280 кеше), 1920 йылда 240 кеше йәшәгән 50 йорт иҫәпләнгән. Моҡас ауылы Атайсал түбәһенеке булған. 19 быуаттың 60-сы йылдарынан алып ул Смаҡ, Санъяп, Ҡасҡын ауылдары ингән ауыл йәмғиәтенең үҙәгенә әүерелә. 1842 йылда 250 кешенең һәр береһенә 2,6 бот яҙғы иген сәселгәнАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с., страница 142 .

 Билдәле шәхестәре 
 Ихсанов Марат Мөхәмәтдин улы (9.03.1941), мәғариф ветераны, йәмәғәтсе. 1975 йылдан Күгәрсен районы Ҡалдар урта мәктәбе уҡытыусыһы, 1980—2006 йылдарҙа — директоры. Күгәрсен район Советының элекке рәйесе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рәсәй Федерацияһының мәғариф отличнигыБашкортостан 2007. Кто есть кто: Информационный справочник. Изд. 9-е, испр. и доп. — Уфа: ТПП РБ, 2007. — 336 с., ил. — ISBN 978-5-902279-41-9.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с. — ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. — ISBN 978-5-295-04683-4.

 Һылтанмалар 
 
 Мукачево (Курмишкино) на портале «Генеалогия и Архивы»

Категория:Күгәрсен районы ауылдары