Мирзаһитов Әсхәт Мәсғүт улы
[[File:Асхат Мирзагитов.jpg|215px|thumb|upright|Әсғәт Мирзаһитов]]
{{Ук}}
'''Мирзаһитов Әсхәт Мәсғүт улы''' ([[13 октябрь]] [[1928 йыл]] — [[24 ноябрь]] [[1989 йыл]]) — [[башҡорттар|башҡорт]] [[драма (жанр)|драматург]]ы, актёр, режиссёр һәм [[тәржемә]]се, йәмәғәт эшмәкәре. 1973—1988 йылдарҙа [[БАССР]] Яҙыусылар союзы идараһы председателе, 1976—1988 йылдарҙа [[СССР Яҙыусылар союзы]] секретары. [[Башҡорт АССР-ы]]ның IХ, Х һәм ХI саҡырылыш [[БАССР Юғары Советы|Юғары Советы]] депутаты һәм Юғары Совет рәйесе. Ике [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1971, 1978) һәм [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|Халыҡтар дуҫлығы]] (1984) ордендары кавалеры. Башҡорт АССР-ының [[Салауат Юлаев исемендәге премия|Салауат Юлаев исемендәге дәүләт]] (1976) һәм [[Башҡортостандың коммунистик йәштәр союзы|республика комсомолының]] [[Ғәлимов Сәләм исемендәге премия|Ғәлимов Сәләм исемендәге]] (1969) премиялар лауреаты.

== Биографияһы ==
Әсхәт (Әсғәт) Мәсғүт улы Мирзаһитов 1928 йылдың 13 октябрендә [[Башҡорт АССР-ы]]ның [[Бәләбәй кантоны]]<ref>Хәҙер [[Башҡортостан Республикаһы]]ның {{ТУ|Туймазы районы}}</ref> [[Бикмәт (Туймазы районы)|Бикмәт]] ауылыңда тыуған.

1948 йылда [[Өфө сәнғәт училищеһы|Өфө театр училищеһын]] тамамлай һәм республиканың колхоз-совхоз театрҙарында актёр, режиссёр, директор булып эшләй.

1953 йылдан «[[Ҡыҙыл таң (гәзит)|Ҡыҙыл таң]]» газетаһының, «[[Ағиҙел (журнал)|Ағиҙел]]» журналының әҙәби хеҙмәткәре, Башҡорт дәүләт академия театрының  әҙәби бүлек мөдире була.

1958—1960 йылдарҙа ул [[СССР Яҙыусылар союзы]]ның Юғары әҙәби курстарында уҡый, М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтының ситтән тороп уҡыу бүлеген тамамлай. Һуңынан [[Башҡортостан Яҙыусылар союзы]]ның әҙәби консультанты, партия ойошмаһы секретары, «Ағиҙел» журналының баш редакторы вазифаларын башҡара. 1973 йылда Әсхәт Мирзаһитов БАССР Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе, 1976 йылда СССР Яҙыусылар союзы сәркәтибе итеп һайлана.

1953 йылдан КПСС ағзаһы, 1957 йылдан профессиональ яҙыусы, һуңғараҡ КПСС-тың Башҡортостан Өлкә Комитеты ағзаһы, БАССР Юғары Советы депутаты.

Әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендәге уңышлы хеҙмәттәре өсөн ул ике тапҡыр [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]], миҙалдар менән бүләкләнде. Башҡортостандың — [[Салауат Юлаев исемендәге премия|Салауат Юлаев исемендәге дәүләт]] һәм [[Ғәлимов Сәләм исемендәге премия|республика комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияларына]] лайыҡ булды.

Әсхәт Мирзаһитов «Тымыҡ күл» (1953), «Боҙҙар аҡтарылғанда» (1955), «Утлы өйөрмә» (1957), «Әсәйемдең сал сәстәре» (1960), «Күршеләр» (1961), «Ауыл күренештәре» (1962), «Гөл баҡсаһы» (1965), «Һалдат улы» (1966), «Бәхтегәрәй» (1972), «Әсәләр көтәләр улдарын» (1974) пьесаларын ижад итте, улар сәхнәләрҙә уңыш менән барҙы.

== Сығанаҡтар ==
* Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1{{ref-ru}}{{V|19|10|2019}}
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: [[Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы|Р. Н. Баимов]], Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.{{ref-ru}}{{V|19|10|2019}}
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Ғәйнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хөсәйенов Ғ. Б.]] Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.{{V|19|10|2019}}
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Гайнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хусаинов Г. Б.]] Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.{{ref-ru}} {{V|19|10|2019}}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|index.php/component/content/article/8-statya/8703-mirza-itov-skh-t-m-s-t-uly}}{{V|19|10|2019}}

== Әҙәбиәт ==
* Башҡорт драматургияһы антологияһы

{{Башҡортостан парламенттарының етәкселәре}}
[[Категория:Башҡорт яҙыусылары]]
[[Категория:Башҡорт драматургтары]]
[[Категория:Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаттары]]
[[Категория:Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаттары]]
[[Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары]]
[[Категория:Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйестәре]]
[[Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре]]
[[Категория:9-сы саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары]]
[[Категория:10-сы саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары]]
[[Категория:11-се саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары]]
[[Категория:БАССР Юғары Советы Рәйестәре]]
[[Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар]]
[[Категория:Шәхестәр:Салауат башҡорт дәүләт драма театры]]
[[Категория:КПСС ағзалары]]
[[Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар]]
[[Категория:Башҡорт теленә проза һәм драматургия әҫәрҙәре тәржемәселәре]]
Мирзаһитов Әсхәт Мәсғүт улы (13 октябрь 1928 йыл — 24 ноябрь 1989 йыл) — башҡорт драматургы, актёр, режиссёр һәм тәржемәсе, йәмәғәт эшмәкәре. 1973—1988 йылдарҙа БАССР Яҙыусылар союзы идараһы председателе, 1976—1988 йылдарҙа СССР Яҙыусылар союзы секретары. Башҡорт АССР-ының IХ, Х һәм ХI саҡырылыш Юғары Советы депутаты һәм Юғары Совет рәйесе. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1978) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1984) ордендары кавалеры. Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт (1976) һәм республика комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге (1969) премиялар лауреаты.

 Биографияһы 
Әсхәт (Әсғәт) Мәсғүт улы Мирзаһитов 1928 йылдың 13 октябрендә Башҡорт АССР-ының Бәләбәй кантоныХәҙер Башҡортостан Республикаһының  Бикмәт ауылыңда тыуған.

1948 йылда Өфө театр училищеһын тамамлай һәм республиканың колхоз-совхоз театрҙарында актёр, режиссёр, директор булып эшләй.

1953 йылдан «Ҡыҙыл таң» газетаһының, «Ағиҙел» журналының әҙәби хеҙмәткәре, Башҡорт дәүләт академия театрының  әҙәби бүлек мөдире була.

1958—1960 йылдарҙа ул СССР Яҙыусылар союзының Юғары әҙәби курстарында уҡый, М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтының ситтән тороп уҡыу бүлеген тамамлай. Һуңынан Башҡортостан Яҙыусылар союзының әҙәби консультанты, партия ойошмаһы секретары, «Ағиҙел» журналының баш редакторы вазифаларын башҡара. 1973 йылда Әсхәт Мирзаһитов БАССР Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе, 1976 йылда СССР Яҙыусылар союзы сәркәтибе итеп һайлана.

1953 йылдан КПСС ағзаһы, 1957 йылдан профессиональ яҙыусы, һуңғараҡ КПСС-тың Башҡортостан Өлкә Комитеты ағзаһы, БАССР Юғары Советы депутаты.

Әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендәге уңышлы хеҙмәттәре өсөн ул ике тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, миҙалдар менән бүләкләнде. Башҡортостандың — Салауат Юлаев исемендәге дәүләт һәм республика комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияларына лайыҡ булды.

Әсхәт Мирзаһитов «Тымыҡ күл» (1953), «Боҙҙар аҡтарылғанда» (1955), «Утлы өйөрмә» (1957), «Әсәйемдең сал сәстәре» (1960), «Күршеләр» (1961), «Ауыл күренештәре» (1962), «Гөл баҡсаһы» (1965), «Һалдат улы» (1966), «Бәхтегәрәй» (1972), «Әсәләр көтәләр улдарын» (1974) пьесаларын ижад итте, улар сәхнәләрҙә уңыш менән барҙы.

 Сығанаҡтар 
 Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
 Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
 Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр. 

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

 Әҙәбиәт 
 Башҡорт драматургияһы антологияһы

Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡорт драматургтары
Категория:Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаттары
Категория:Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаттары
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйестәре
Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре
Категория:9-сы саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары
Категория:10-сы саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары
Категория:11-се саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары
Категория:БАССР Юғары Советы Рәйестәре
Категория:Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаусылар
Категория:Шәхестәр:Салауат башҡорт дәүләт драма театры
Категория:КПСС ағзалары
Категория:М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаусылар
Категория:Башҡорт теленә проза һәм драматургия әҫәрҙәре тәржемәселәре