Инглиз теле
{{Язык
|цвет          = һинд-европа
|исем            = Инглиз теле
|самоназвание   = {{unicode|English language}}
|страны         = [[Австралия]], [[АҠШ]], [[Бөйөк Британия]], [[Һиндостан]],  [[Ирландия]], [[Либерия]], [[Мальта]], [[Канада]], [[Көньяҡ Африка Республикаһы|КАР]], [[Яңы Зеландия]]</br>[[File:Anglospeak (subnational version).svg|300px]]
|рәсми тел         = 
|яйға һалыусы ойошма =
|число носителей         =Тыуған тел: 322 миллион <br /> Икенсе тел: 180 миллион
|рейтинг        = 2 (тулы һөйләшеүселәр буйынса)
|статус         = 
|үле          = 
|категория      = [[Евразия телдәре]]
|классификация  =
[[Һинд-Европа телдәре|Һинд-Европа ғаиләһе]]
:[[Герман телдәре|Көнбайыш-герман тармағы]]
::Анлофриз төркөмө
|яҙма         = [[латин алфавиты]]
|ГОСТ 7.75–97 = 	анг 45
|ISO1=en
|ISO2=eng
|ISO3=eng
}}

'''Ингли́з теле''', {{lang-en|(the) English (language)}} — [[Бөйөк Британия|Британияла]], [[Америка Ҡушма Штаттары|АҠШ-та]], [[Австралия]]ла һәм ҡайһы бер башҡа илдәрҙә рәсми тел, [[Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы|БМО-ның]] алты рәсми теленең береһе.

380 миллион кеше өсөн инглиз теле туған тел булып тора, ә 1,135 миллион кеше өсөн икенсе тел булып тора.<ref>List of languages by total number of speakers</ref>

== Ҡылым һөйкәлештәре ==
Инглиз телендә ҡылымдың өс һөйкәлеше бар:
#бойороҡ һөйкәлеше (Imperative mood). Мәҫәлән: ''Help me! '' Ярҙам ит миңә!
# Хәбәр һөйкәлеше. Мәҫәлән: ''It will not take him long to translate this text.'', ''Does it usually take you long to get home? '', ''It took him an hour and a half to translate this text.'', Тексты тәржемә итеү өсөн, уның 1,5 сәғәт ҡулланылды. 
# Теләк һөйкәлеше

==Ҡылым ==
Инглиз телендә ҡылымдар бүленәләр :
* '' Төҙөлөү буйынса '' —  ябайға, яһалмаға, ҡушмаға. ''Ябай ҡалымдар'' префикстар һәм суффикстарһыҙ була. ''Яһалма ҡылымдар '' ябай ҡылымдарҙан барлыҡҡа килә, префикстар  (мәҫәлән, un-, re-, dis-) йәки суфикстар (мәҫәлән, -ize, -ify, -en) ҡушып. ''Ҡушымта ҡылымдар'' төрлө структуралар ҡушылып төҙөлә.
* ''Ҡылымдар артынан тултырыусы булмау йәки булыу'' — күсемле һәм күсемһеҙ.

* ''Үҙенең '' '''II''' ''и'' '''III''' ''форма төҙөү буйынса'' — дөрөҫ һәм яңылыш
Һәр ҡылым 4 формалы :

{|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'' Infinitive''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|''Past Simple''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''P II'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''P I'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|
|-
| come </br> ''[ kʌm ]''||came </br>''[ keɪm ]''||come</br> ''[ kʌm ]''||coming</br>'' [ ˈkʌm.ɪŋ ]''||'' килергә''
|-
| go </br> ''[  ɡəʊ  ]''||went </br> ''[ went]''||gone</br> ''[ ɡɒn ]''||going</br> ''[ ˈɡəʊ.ɪŋ ]''|| '' йөрөргә''
|-
| speak</br> ''[ spiːk]''||spoke</br> ''[ spəʊk ]'' ||spoken</br> ''[ ˈspəʊkən  ]''||speaking</br> ||'' һөйләргә''
|-
| know</br> '' [ nəʊ]''||knew</br> ''[ njuː ]'' || known</br> ''[ nəʊn ]''|| knowing</br> ||'' белергә''
|-
| feel</br> ''[fiːl ]''||felt</br> ''[felt]'' ||felt</br> ''[felt]''|| feeling</br> ||'' һиҙеү, тойоу''
|-
| hear</br> ''[ hɪər]''||heard</br> ''[ hɜː(r)d]'' || heard</br> ''[ hɜː(r)d]'' || hearing</br> ||'' тыңларға''
|-
| see</br> ''[ siː]''||saw</br> ''[ sɔː ]'' || seen</br> ''[ siːn ]''|| seeing</br> ||'' күрергә''
|}

==Эйәртеүле ҡушма һөйләм==
Эйәртеүле ҡушма һөйләм инглиз телендә баш һәм эйәрсән һөйләмдәрҙән тора. Мәҫәлән: '' He says that they know english well .''

==Инглиз теленең замандары==
{| class="wikitable simple" border="1"
 |
 | style="background:#FFCC00"|Simple
 | style="background:#FFCC00"|Continues
 | style="background:#FFCC00"|Perfect
 | style="background:#FFCC00"|Perfect Continues
 |-
 | rowspan="4" |Active voice 
 |1) Present Simple
 |1) Present Continues </br> ‘to be’ +PI
 |1) Present Perfect </br> have +PII
 |1) Perfect </br> Continues Tense 
 |-
 |2)Past Simple
 |2)Past Continues 
 |2)Past Perfect
 |2) Present Perfect</br> Continues
 |-
 |3) Future Simple 
|3) Future Continues
|3) Future Perfect 
|3) Future Perfect</br> Continues
|-
|4) Future in the Past
|4) Future in the Continues
|4) Future in the Perfect
|4) Future in the Past </br>  PerfectContinues
 |-
 | rowspan="4" |Passive voice 
|1) Present Simple
 |1) Present Continues
 |1) Present Perfect
 |   ----------
 |-
|2) Past Simple
 |2) Past Continues 
 |2) Past Perfect
 | ---------
 |-
|3) Future Simple 
| --------------
|3) Future Perfect 
|   -------------------
|-
|4) Future in the Past
| ----------
|4) Future in the Perfect
| ----------
|}

==Дөрөҫ булмаған ҡалымдар исемлеғе==
{{ТТ}}
{|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Infinitive'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|''''''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''Past Simple'''
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"| P II
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''''
|-
| awake||[ə'weik]||awoke||[ə'wəuk]||awoken||[ə'wəukən]||уятыу
|-
| be||[bi:]||was,were||[wɔz], [wз:]||been||[bi:n]||булыу
|-
| bear||[bɛə]||bore||[bɔ:]||born||[bɔ:n]||тыуырға, килтерергә
|-
| beat||[bi:t]||beat||[bi:t]||beaten||['bi:tn]||туҡмарға
|-
| become||[bɪ 'kʌm]||became||[bɪ 'keɪm]||become||[bɪ 'kʌm]||булырға
|-
| begin||[bɪ 'gɪn]||began||[bɪ 'gæn]||begun||[bɪ 'gʌn]||башланырға
|-
| bend||[bend]||bent||[bent]||bent||[bent]||бөгөлөргә
|-
| bind||[baɪnd]||bound||[baʊnd]||bound||[baʊnd]||бәйләргә
|-
| bite||[baɪt]||bit||[bɪt]||bitten||['bɪtn]||тешләү
|-
| bleed||[bli:d]||bled||[bled]||bled||[bled]||ҡан ебәреү
|-
| blow||[blou]||blew||[blu:]||blown||[bloun]||өрөргә
|-
| break||[breɪk]||broke||[brouk]||broken||['broukən]||ватырға
|-
| breed||[bri:d]||bred||[bred]||bred||[bred]|| тәрбиәләү
|-
| bring||[brɪŋ]||brought||[brɔ:t]||brought||[brɔ:t]||килтереү
|-
| build||[bɪld]||built||[bɪlt]||built||[bɪlt]||төҙөү
|-
| burn||[bɜ:rn]||burnt||[bз:nt]||burnt||[bз:nt]||яныу
|-
| burst||[bз:st]||burst||[bз:st]||burst||[bз:st]||шартлатыу
|-
| buy||[baɪ]||bought||[bɔ:t]||bought||[bɔ:t]||һатып алыу
|-
| cast||[kɑ:st]||cast||[kɑ:st]||cast||[kɑ:st]||ҡалдырыу, ташлау
|-
| catch||[kætʃ]||caught||[kɔ:t]||caught||[kɔ:t]||тоторга
|-
| choose||[tʃu:z]||chose||[tʃouz]||chosen||['tʃouzən]||һайлау, һайлап алыу
|-
| come||[kʌm]||came||[keɪm]||come||[kʌm]||килергә
|-
| cost||[kɒst]||cost||[kɒst]||cost||[kɒst]||хаҡы
|-
| cut||[kʌt]||cut||[kʌt]||cut||[kʌt]||киҫергə
|-
| dig||[dɪg]||dug||[dʌg]||dug||[dʌg]||ҡаҙырға
|-
| do||[du:]||did||[dɪd]||done||[dʌn]||эшләргә
|-
| draw||[drɔ:]||drew||[dru:]||drawn||[drɔ:n]||һүрәт төшөрөү
|-
| dream||[dri:m]||dreamt||[dremt]||dreamt||[dremt]||төш күреү, хыялланыу
|-
| drink||[drɪŋk]||drank||[dræŋk]||drunk||[drʌŋk]||эсергә
|-
| drive||[draɪv]||drove||[drouv]||driven||['drɪvən]||йөрөтөү (мәҫәлән автомобиль)
|-
| eat||[i:t]||ate||[eɪt, et]||eaten||['i:tn]||ашарға
|-
| fall||[fɔ:l]||fell||[fel]||fallen||['fɔ:lən]||йығылырға
|-
| feed||[fi:d]||fed||[fed]||fed||[fed]||ашатырға
|-
| feel||[fi:l]||felt||[felt]||felt||[felt]||хис итеү, тойоу
|-
| fight||[faɪt]||fought||[fɔ:t]||fought||[fɔ:t]||көрəшергə
|-
| find||[faɪnd]||found||[faʊnd]||found||[faʊnd]||табыу
|-
| fit||[fit]||fit||[fit]||fit||[fit]||яҡынлашыу
|-
| fly||[flaɪ]||flew||[flu:]||flown||[floun]||осоу
|-
| forget||[fər 'get]||forgot||[fər 'gɒt]||forgotten||[fər 'gɒtn]||онотоу
|-
| forgive||[fər 'gɪv]||forgave||[fər 'geɪv]||forgiven||[fər 'gɪvən]||кисереү
|-
| freeze||[fri:z]||froze||[frouz]||frozen||['frouzən]||өшөү
|-
| get||[get]||got||[gɒt]||got||[gɒt]||алырға
|-
| give||[gɪv]||gave||[geɪv]||given||['gɪvən]||биреү
|-
| go||[gou]||went||[went]||gone||[gɒn]||йөрөү
|-
| grow||[grou]||grew||[gru:]||grown||[groun]||үҫеү
|-
| hang||[hæŋ]||hung||[hʌŋ]||hung||[hʌŋ]||эленеп (аҫылынып) тороу
|-
| have||[hæv]||had||[hæd]||had||[hæd]||эйә булыу, бар, булыу
|-
| hear||[hɪər]||heard||[hɜ:rd]||heard||[hɜ:rd]||ишетеү
|-
| hide||[haɪd]||hid||[hɪd]||hidden||['hɪdn]||йәшереү
|-
| hit||[hɪt]||hit||[hɪt]||hit||[hɪt]||тейҙереү
|-
| hold||[hould]||held||[held]||held||[held]||тотоу
|-
| hurt||[hɜ:rt]||hurt||[hɜ:rt]||hurt||[hɜ:rt]||яралау
|-
| keep||[ki:p]||kept||[kept]||kept||[kept]||һаҡлау
|-
| kneel||[ni:l]||knelt||[nelt]||knelt||[nelt]||тубыҡланып тороу
|-
| knit||[nɪt]||knit||[nɪt]||knit||[nɪt]||бəйлəргə
|-
| know||[nou]||knew||[nu:]||known||[noun]||белергə
|-
| lay||[leɪ]||laid||[leɪd]||laid||[leɪd]||Һалырға
|-
| lead||[li:d]||led||[led]||led||[led]||етәкләү
|-
| lean||[li:n]||leant||[lent]||leant||[lent]||эйелеү
|-
| learn||[lɜ:rn]||learnt||[lɜ:rnt]||learnt||[lɜ:rnt]||уҡырға, өйрəнергə
|-
| leave||[li:v]||left||[left]||left||[left]||ҡалдырыу
|-
| lend||[lend]||lent||[lent]||lent||[lent]||бурысҡа алыу, кредит
|-
| let||[let]||let||[let]||let||[let]||рөхсәт итеү
|-
| lie||[laɪ]||lay||[leɪ]||lain||[leɪn]||ятыу
|-
| light||[lait]||lit||[lit]||lit||[lit]||яҡтыртыу, яндырыу
|-
| lose||[lu:z]||lost||[lɒst]||lost||[lɒst]||юғальыу
|-
| make||[meɪk]||made||[meɪd]||made||[meɪd]||эшләү
|-
| mean||[mi:n]||meant||[ment]||meant||[ment]||аңлатыу
|-
| meet||[mi:t]||met||[met]||met||[met]||осратыу, ҡаршы алыу
|-
| mistake||[mis'teik]||mistook||[mis'tuk]||mistaken||[mis'teik(e)n]||хаталаныу
|-
| pay||[peɪ]||paid||[peɪd]||paid||[peɪd]||түләү
|-
| put||[pʊt]||put||[pʊt]||put||[pʊt]||ҡуйырға
|-
| read||[ri:d]||read||[red]||read||[red]||уҡырға
|-
| ride||[raɪd]||rode||[roud]||ridden||['rɪdn]||атҡа атланып йөрөү
|-
| ring||[rɪŋ]||rang||[ræŋ]||rung||[rʌŋ]||шылтыратыу
|-
| rise||[raɪz]||rose||[rouz]||risen||['rɪzən]||күтәрелеү
|-
| run||[rʌn]||ran||[ræn]||run||[rʌn]||йүгереү
|-
| say||[seɪ]||said||[sed]||said||[sed]||һөйләшеү
|-
| see||[si:]||saw||[sɔ:]||seen||[si:n]||күреү
|-
| seek||[si:k]||sought||[sɔ:t]||sought||[sɔ:t]||эҙләү
|-
| sell||[sel]||sold||[sould]||sold||[sould]||һатыу
|-
| send||[send]||sent||[sent]||sent||[sent]||ебәреү
|-
| set||[set]||set||[set]||set||[set]||ҡуйырға
|-
| shake||[ʃeɪk]||shook||[ʃʊk]||shaken||['ʃeɪkən]||һелкетеү
|-
| shine||[ʃaɪn]||shone||[ʃoun, ʃɒn]||shone||[ʃoun, ʃɒn]||яҡтыртыу, балҡыу
|-
| shoot||[ʃu:t]||shot||[ʃɒt]||shot||[ʃɒt]||атырға
|-
| show||[ʃou]||showed||[ʃoud]||shown||[ʃoun]||күрһәтеү
|-
| shrink||[ʃriŋk]||shrank||[ʃræŋk]||shrunk||[ʃrʌŋk]||ҡыҫҡартыу
|-
| shut||[ʃʌt]||shut||[ʃʌt]||shut||[ʃʌt]||ябырға
|-
| sing||[sɪŋ]||sang||[sæŋ]||sung||[sʌŋ]||йырлау
|-
| sink||[sɪŋk]||sank||[sæŋk]||sunk||[sʌŋk]||батыу
|-
| sit||[sɪt]||sat||[sæt]||sat||[sæt]||ултырыу
|-
| sleep||[sli:p]||slept||[slept]||slept||[slept]||йоҡлау
|-
| smell||[smel]||smelt||[smelt]||smelt||[smelt]||еҫкәү
|-
| slide||[slaid]||slid||[slid]||slid||[slid]||шыуыу
|-
| sow||[sou]||sowed||[soud]||sown||[soun]||сәсеү
|-
| smell||[smel]||smelled||[smeld]||smelled||[smeld]||еҫкәү
|-
| speak||[spi:k]||spoke||[spouk]||spoken||['spoukən]||һөйләшеү, әйтеү
|-
| spell||[spel]||spelt||[spelt]||spelt||[spelt]||произносить по буквам
|-
| spend||[spend]||spent||[spent]||spent||[spent]||тратить
|-
| spill||[spɪl]||spilt||[spɪlt]||spilt||[spɪlt]||проливать
|-
| spit||[spɪt]||spat||[spæt]||spat||[spæt]||плевать
|-
| split||[splɪt]||split||[splɪt]||split||[splɪt]||расщеплять
|-
| spoil||[spoɪl]||spoilt||[spoɪlt]||spoilt||[spoɪlt]||портить
|-
| spread||[spred]||spread||[spred]||spread||[spred]||распространять(ся)
|-
| stand||[stænd]||stood||[stʊd]||stood||[stʊd]||стоять
|-
| steal||[sti:l]||stole||[stoul]||stolen||['stoulən]||воровать
|-
| stick||[stik]||stuck||[stʌk]||stuck||[stʌk]||приклеивать(ся), застревать, упорствовать
|-
| sting||[stiŋ]||stung||[stʌŋ]||stung||[stʌŋ]||жалить
|-
| strike||[straɪk]||struck||[strʌk]||struck||[strʌk]||ударять, бастовать
|-
| strive||[straɪv]||strove||[strəuv]||striven||['strɪvn]||стараться, стремиться
|-
| swear||[sweə]||swore||[swɔ:]||sworn||[swɔ:n]||давать клятву
|-
| sweep||[swi:p]||swept||[swept]||swept||[swept]||мести, подметать
|-
| swim||[swɪm]||swam||[swæm]||swum||[swʌm]||плавать
|-
| take||[teɪk]||took||[tʊk]||taken||['teɪkən]||брать, взять
|-
| teach||[ti:tʃ]||taught||[tɔ:t]||taught||[tɔ:t]||учить
|-
| tear||[teər]||tore||[tɔr]||torn||[tɔrn]||рвать
|-
| tell||[tel]||told||[tould]||told||[tould]||рассказывать
|-
| think||[θɪŋk]||thought||[θɔ:t]||thought||[θɔ:t]||думать
|-
| throw||[θrou]||threw||[θru:]||thrown||[θroun]||бросать
|-
| understand||[ʌndər 'stænd]||understood||[ʌndər 'stʊd]||understood||[ʌndər 'stʊd]||понимать
|-
| upset||[ʌp'set]||upset||[ʌp'set]||upset||[ʌp'set]||опрокидывать, расстраивать (планы), огорчать
|-
| wake||[weɪk]||woke||[wouk]||woken||['woukən]||просыпаться
|-
| wear||[weər]||wore||[wɔr]||worn||[wɔrn]||носить
|-
| weep||[wi:p]||wept||[wept]||wept||[wept]||плакать
|-
| wet||[wet]||wet||[wet]||wet||[wet]||мочить, увлажнять
|-
| win||[wɪn]||won||[wʌn]||won||[wʌn]||выигрывать, побеждать
|-
| wind||[waind]||wound||[waund]||wound||[waund]||извиваться, обматывать, заводить (часы)
|-
| write||[raɪt]||wrote||[rout]||written||['rɪtn]||яҙырға
|}

==Алфавит==
Латин алфавитында нигеҙләнгән һәм 26 хәрефтән тора.
6 хәреф һуҙынҡы өндө белдерә: A, E, I, O, U, Y.<br />
20 хәреф тартынҡы өндәрҙе билдәләй: B, C, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, W, X, Z.
<div class="NavFrame collapsed">
  <div class="NavHead">Алфавит </div>
  <div class="NavContent">
{| class="wikitable standard" style="text-align: center"
! № !! Хәреф !! Исем !! әйтелеше !! хәрефтен башҡортса яҙыуы 
|-
| 1 || A a || a || {{МФА|[eɪ]}} || Ә
|-
| 2 || B b || bee || {{МФА|[biː]}} || Б
|-
| 3 || C c || cee || {{МФА|[siː]}} || К
|-
| 4 || D d || dee || {{МФА|[diː]}} || Д
|-
| 5 || E e || e || {{МФА|[iː]}} || И
|-
| 6 || F f || ef || {{МФА|[ɛf]}} || Ф 
|-
| 7 || G g || gee || {{МФА|[dʒiː]}} || Г
|-
| 8 || H h || aitch || {{МФА|[eɪtʃ]}} || Һ 
|-
| 9 || I i || i || {{МФА|[aɪ]}} || АЙ
|-
| 10 || J j || jay || {{МФА|[dʒeɪ]}} || ДЖ
|-
| 11 || K k || kay || {{МФА|[keɪ]}} || Ҡ
|-
| 12 || L l || el || {{МФА|[ɛl]}} || Л
|-
| 13 || M m || em || {{МФА|[ɛm]}} || М
|-
| 14 || N n || en || {{МФА|[ɛn]}} || Н
|-
| 15 || O o || o || {{МФА|[əʊ]}} || О
|-
| 16 || P p || pee || {{МФА|[piː]}} || П
|-
| 17 || Q q || cue || {{МФА|[kjuː]}} || Ҡ
|-
| 18 || R r || ar || {{МФА|[ɑː]}} йәки {{МФА|[ɑr]}} || Р 
|-
| 19 || S s || ess || {{МФА|[ɛs]}} || С
|-
| 20 || T t || tee || {{МФА|[tiː]}} || Т
|-
| 21 || U u || u || {{МФА|[juː]}} || Ю
|-
| 22 || V v || vee || {{МФА|[viː]}} || В
|-
| 23 || W w || double-u || {{МФА|[ˈdʌb(ə)l juː]}} || В (Ватан)
|-
| 24 || X x || ex || {{МФА|[ɛks]}} || КС
|-
| 25 || Y y || wy|| {{МФА|[waɪ]}} || УА, Ы
|-
| 26 || Z z || zed, zee || {{МФА|[zɛd]}}, {{МФА|[ziː]}} || З
|}
<br clear=all />
  </div>
</div>

== Диграфтар ==
# sh = [ʃ], «shine» [ʃajn]; 
# zh = [ʒ], «Zhukov» [ʒukov] ;
# ch = [tʃ], «China» [çajnə];
# kh = [χ], «Kharkov» [xarkov]
# th = [ð] йәки [θ],башҡортса Ҙ «the» [ðe], «think» [θiŋk] башҡортса Ҫ.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

[[Категория:Алфавит буйынса телдәр һәм диалекттар]]
[[Категория:Инглиз теле]]
[[Категория:Телдәр]]
[[Категория:БМО-ның рәсми телдәре]]
[[Категория:Герман телдәре]]
[[Категория:Флектив телдәр]]
[[Категория:Инглиз телдәре]]
[[Категория:Аналитик телдәр]]
[[Категория:Мәҙәни глобалләшеү]]
[[Категория:АҠШ телдәре]]
[[Категория:Бөйөк Британия телдәре]]
[[Категория:Англия телдәре]]
[[Категория:Һиндостан телдәре]]
[[Категория:Ирландия телдәре]]
[[Категория:Шотландия телдәре]]
[[Категория:Уэльс телдәре]]
[[Категория:Австралия телдәре]]
[[Категория:Яңы Зеландия телдәре]]
[[Категория:Көньяҡ Африка Республикаһы телдәре]]
[[Категория:Гана телдәре]]
[[Категория:Камерун телдәре]]
[[Категория:Бурунди телдәре]]
[[Категория:Уганда телдәре]]
[[Категория:Эритрея телдәре]]
[[Категория:Кения телдәре]]
[[Категория:Руанда телдәре]]
[[Категория:Сейшел Утрауҙары телдәре]]
[[Категория:Танзания телдәре]]
[[Категория:Судан телдәре]]
[[Категория:Мысыр телдәре]]
[[Категория:Лесото телдәре]]
[[Категория:Мавритания телдәре]]
[[Категория:Намибия телдәре]]
[[Категория:Зимбабве телдәре]]
[[Категория:Замбия телдәре]]
[[Категория:Гамбия телдәре]]
[[Категория:Либерия телдәре]]
[[Категория:Нигерия телдәре]]
[[Категория:Сьерра-Леоне телдәре]]
[[Категория:Кюрасао телдәре]]
[[Категория:Аруба телдәре]]
[[Категория:Ямайка телдәре]]
[[Категория:Сент-Люсия телдәре]]
[[Категория:Тринидад һәм Тобаго телдәре]]
[[Категория:Белиз телдәре]]
[[Категория:Гондурас телдәре]]
[[Категория:Никарагуа телдәре]]
[[Категория:Фолкленд утрауҙары телдәре]]
[[Категория:Гайана телдәре]]
[[Категория:Пакистан телдәре]]
[[Категория:Бруней телдәре]]
[[Категория:Малайзия телдәре]]
[[Категория:Сингапур телдәре]]
[[Категория:Вьетнам телдәре]]
[[Категория:Бахрейн телдәре]]
[[Категория:Катар телдәре]]
[[Категория:Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренең телдәре]]
[[Категория:Мальта телдәре]]
[[Категория:Кипр телдәре]]
[[Категория:Гибралтар телдәре]]
[[Категория:Мэн Утрауының телдәре]]
[[Категория:Гернси телдәре]]
[[Категория:Тонга телдәре]]
[[Категория:Тувалу телдәре]]
[[Категория:Вануату телдәре]]
Ингли́з теле,  — Британияла, АҠШ-та, Австралияла һәм ҡайһы бер башҡа илдәрҙә рәсми тел, БМО-ның алты рәсми теленең береһе.

380 миллион кеше өсөн инглиз теле туған тел булып тора, ә 1,135 миллион кеше өсөн икенсе тел булып тора.List of languages by total number of speakers

 Ҡылым һөйкәлештәре 
Инглиз телендә ҡылымдың өс һөйкәлеше бар:
бойороҡ һөйкәлеше (Imperative mood). Мәҫәлән: Help me!  Ярҙам ит миңә!
 Хәбәр һөйкәлеше. Мәҫәлән: It will not take him long to translate this text., Does it usually take you long to get home? , It took him an hour and a half to translate this text., Тексты тәржемә итеү өсөн, уның 1,5 сәғәт ҡулланылды. 
 Теләк һөйкәлеше

Ҡылым 
Инглиз телендә ҡылымдар бүленәләр :
  Төҙөлөү буйынса  —  ябайға, яһалмаға, ҡушмаға. Ябай ҡалымдар префикстар һәм суффикстарһыҙ була. Яһалма ҡылымдар  ябай ҡылымдарҙан барлыҡҡа килә, префикстар  (мәҫәлән, un-, re-, dis-) йәки суфикстар (мәҫәлән, -ize, -ify, -en) ҡушып. Ҡушымта ҡылымдар төрлө структуралар ҡушылып төҙөлә.
 Ҡылымдар артынан тултырыусы булмау йәки булыу — күсемле һәм күсемһеҙ.

 Үҙенең  II и III форма төҙөү буйынса — дөрөҫ һәм яңылыш
Һәр ҡылым 4 формалы :

 InfinitivePast SimpleP IIP I come  [ kʌm ]came [ keɪm ]come [ kʌm ]coming [ ˈkʌm.ɪŋ ] килергә go  [  ɡəʊ  ]went  [ went]gone [ ɡɒn ]going [ ˈɡəʊ.ɪŋ ]  йөрөргә speak [ spiːk]spoke [ spəʊk ] spoken [ ˈspəʊkən  ]speaking  һөйләргә know  [ nəʊ]knew [ njuː ]  known [ nəʊn ] knowing  белергә feel [fiːl ]felt [felt] felt [felt] feeling  һиҙеү, тойоу hear [ hɪər]heard [ hɜː(r)d]  heard [ hɜː(r)d]  hearing  тыңларға see [ siː]saw [ sɔː ]  seen [ siːn ] seeing  күрергә

Эйәртеүле ҡушма һөйләм
Эйәртеүле ҡушма һөйләм инглиз телендә баш һәм эйәрсән һөйләмдәрҙән тора. Мәҫәлән:  He says that they know english well .

Инглиз теленең замандары
  Simple
 Continues
 Perfect
 Perfect Continues
  Active voice 
 1) Present Simple
 1) Present Continues  ‘to be’ +PI
 1) Present Perfect  have +PII
 1) Perfect  Continues Tense 
  2)Past Simple
 2)Past Continues 
 2)Past Perfect
 2) Present Perfect Continues
  3) Future Simple 3) Future Continues3) Future Perfect 3) Future Perfect Continues4) Future in the Past4) Future in the Continues4) Future in the Perfect4) Future in the Past   PerfectContinues
  Passive voice 1) Present Simple
 1) Present Continues
 1) Present Perfect
    ----------
 2) Past Simple
 2) Past Continues 
 2) Past Perfect
  ---------
 3) Future Simple  --------------3) Future Perfect    -------------------4) Future in the Past ----------4) Future in the Perfect ----------

Дөрөҫ булмаған ҡалымдар исемлеғе

Infinitive'| align="center" style="background:#f0f0f0;"|Past Simple| align="center" style="background:#f0f0f0;"|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"| P II
| align="center" style="background:#f0f0f0;"|
| align="center" style="background:#f0f0f0;"| awake[ə'weik]awoke[ə'wəuk]awoken[ə'wəukən]уятыу be[bi:]was,were[wɔz], [wз:]been[bi:n]булыу bear[bɛə]bore[bɔ:]born[bɔ:n]тыуырға, килтерергә beat[bi:t]beat[bi:t]beaten['bi:tn]туҡмарға become[bɪ 'kʌm]became[bɪ 'keɪm]become[bɪ 'kʌm]булырға begin[bɪ 'gɪn]began[bɪ 'gæn]begun[bɪ 'gʌn]башланырға bend[bend]bent[bent]bent[bent]бөгөлөргә bind[baɪnd]bound[baʊnd]bound[baʊnd]бәйләргә bite[baɪt]bit[bɪt]bitten['bɪtn]тешләү bleed[bli:d]bled[bled]bled[bled]ҡан ебәреү blow[blou]blew[blu:]blown[bloun]өрөргә break[breɪk]broke[brouk]broken['broukən]ватырға breed[bri:d]bred[bred]bred[bred] тәрбиәләү bring[brɪŋ]brought[brɔ:t]brought[brɔ:t]килтереү build[bɪld]built[bɪlt]built[bɪlt]төҙөү burn[bɜ:rn]burnt[bз:nt]burnt[bз:nt]яныу burst[bз:st]burst[bз:st]burst[bз:st]шартлатыу buy[baɪ]bought[bɔ:t]bought[bɔ:t]һатып алыу cast[kɑ:st]cast[kɑ:st]cast[kɑ:st]ҡалдырыу, ташлау catch[kætʃ]caught[kɔ:t]caught[kɔ:t]тоторга choose[tʃu:z]chose[tʃouz]chosen['tʃouzən]һайлау, һайлап алыу come[kʌm]came[keɪm]come[kʌm]килергә cost[kɒst]cost[kɒst]cost[kɒst]хаҡы cut[kʌt]cut[kʌt]cut[kʌt]киҫергə dig[dɪg]dug[dʌg]dug[dʌg]ҡаҙырға do[du:]did[dɪd]done[dʌn]эшләргә draw[drɔ:]drew[dru:]drawn[drɔ:n]һүрәт төшөрөү dream[dri:m]dreamt[dremt]dreamt[dremt]төш күреү, хыялланыу drink[drɪŋk]drank[dræŋk]drunk[drʌŋk]эсергә drive[draɪv]drove[drouv]driven['drɪvən]йөрөтөү (мәҫәлән автомобиль) eat[i:t]ate[eɪt, et]eaten['i:tn]ашарға fall[fɔ:l]fell[fel]fallen['fɔ:lən]йығылырға feed[fi:d]fed[fed]fed[fed]ашатырға feel[fi:l]felt[felt]felt[felt]хис итеү, тойоу fight[faɪt]fought[fɔ:t]fought[fɔ:t]көрəшергə find[faɪnd]found[faʊnd]found[faʊnd]табыу fit[fit]fit[fit]fit[fit]яҡынлашыу fly[flaɪ]flew[flu:]flown[floun]осоу forget[fər 'get]forgot[fər 'gɒt]forgotten[fər 'gɒtn]онотоу forgive[fər 'gɪv]forgave[fər 'geɪv]forgiven[fər 'gɪvən]кисереү freeze[fri:z]froze[frouz]frozen['frouzən]өшөү get[get]got[gɒt]got[gɒt]алырға give[gɪv]gave[geɪv]given['gɪvən]биреү go[gou]went[went]gone[gɒn]йөрөү grow[grou]grew[gru:]grown[groun]үҫеү hang[hæŋ]hung[hʌŋ]hung[hʌŋ]эленеп (аҫылынып) тороу have[hæv]had[hæd]had[hæd]эйә булыу, бар, булыу hear[hɪər]heard[hɜ:rd]heard[hɜ:rd]ишетеү hide[haɪd]hid[hɪd]hidden['hɪdn]йәшереү hit[hɪt]hit[hɪt]hit[hɪt]тейҙереү hold[hould]held[held]held[held]тотоу hurt[hɜ:rt]hurt[hɜ:rt]hurt[hɜ:rt]яралау keep[ki:p]kept[kept]kept[kept]һаҡлау kneel[ni:l]knelt[nelt]knelt[nelt]тубыҡланып тороу knit[nɪt]knit[nɪt]knit[nɪt]бəйлəргə know[nou]knew[nu:]known[noun]белергə lay[leɪ]laid[leɪd]laid[leɪd]Һалырға lead[li:d]led[led]led[led]етәкләү lean[li:n]leant[lent]leant[lent]эйелеү learn[lɜ:rn]learnt[lɜ:rnt]learnt[lɜ:rnt]уҡырға, өйрəнергə leave[li:v]left[left]left[left]ҡалдырыу lend[lend]lent[lent]lent[lent]бурысҡа алыу, кредит let[let]let[let]let[let]рөхсәт итеү lie[laɪ]lay[leɪ]lain[leɪn]ятыу light[lait]lit[lit]lit[lit]яҡтыртыу, яндырыу lose[lu:z]lost[lɒst]lost[lɒst]юғальыу make[meɪk]made[meɪd]made[meɪd]эшләү mean[mi:n]meant[ment]meant[ment]аңлатыу meet[mi:t]met[met]met[met]осратыу, ҡаршы алыу mistake[mis'teik]mistook[mis'tuk]mistaken[mis'teik(e)n]хаталаныу pay[peɪ]paid[peɪd]paid[peɪd]түләү put[pʊt]put[pʊt]put[pʊt]ҡуйырға read[ri:d]read[red]read[red]уҡырға ride[raɪd]rode[roud]ridden['rɪdn]атҡа атланып йөрөү ring[rɪŋ]rang[ræŋ]rung[rʌŋ]шылтыратыу rise[raɪz]rose[rouz]risen['rɪzən]күтәрелеү run[rʌn]ran[ræn]run[rʌn]йүгереү say[seɪ]said[sed]said[sed]һөйләшеү see[si:]saw[sɔ:]seen[si:n]күреү seek[si:k]sought[sɔ:t]sought[sɔ:t]эҙләү sell[sel]sold[sould]sold[sould]һатыу send[send]sent[sent]sent[sent]ебәреү set[set]set[set]set[set]ҡуйырға shake[ʃeɪk]shook[ʃʊk]shaken['ʃeɪkən]һелкетеү shine[ʃaɪn]shone[ʃoun, ʃɒn]shone[ʃoun, ʃɒn]яҡтыртыу, балҡыу shoot[ʃu:t]shot[ʃɒt]shot[ʃɒt]атырға show[ʃou]showed[ʃoud]shown[ʃoun]күрһәтеү shrink[ʃriŋk]shrank[ʃræŋk]shrunk[ʃrʌŋk]ҡыҫҡартыу shut[ʃʌt]shut[ʃʌt]shut[ʃʌt]ябырға sing[sɪŋ]sang[sæŋ]sung[sʌŋ]йырлау sink[sɪŋk]sank[sæŋk]sunk[sʌŋk]батыу sit[sɪt]sat[sæt]sat[sæt]ултырыу sleep[sli:p]slept[slept]slept[slept]йоҡлау smell[smel]smelt[smelt]smelt[smelt]еҫкәү slide[slaid]slid[slid]slid[slid]шыуыу sow[sou]sowed[soud]sown[soun]сәсеү smell[smel]smelled[smeld]smelled[smeld]еҫкәү speak[spi:k]spoke[spouk]spoken['spoukən]һөйләшеү, әйтеү spell[spel]spelt[spelt]spelt[spelt]произносить по буквам spend[spend]spent[spent]spent[spent]тратить spill[spɪl]spilt[spɪlt]spilt[spɪlt]проливать spit[spɪt]spat[spæt]spat[spæt]плевать split[splɪt]split[splɪt]split[splɪt]расщеплять spoil[spoɪl]spoilt[spoɪlt]spoilt[spoɪlt]портить spread[spred]spread[spred]spread[spred]распространять(ся) stand[stænd]stood[stʊd]stood[stʊd]стоять steal[sti:l]stole[stoul]stolen['stoulən]воровать stick[stik]stuck[stʌk]stuck[stʌk]приклеивать(ся), застревать, упорствовать sting[stiŋ]stung[stʌŋ]stung[stʌŋ]жалить strike[straɪk]struck[strʌk]struck[strʌk]ударять, бастовать strive[straɪv]strove[strəuv]striven['strɪvn]стараться, стремиться swear[sweə]swore[swɔ:]sworn[swɔ:n]давать клятву sweep[swi:p]swept[swept]swept[swept]мести, подметать swim[swɪm]swam[swæm]swum[swʌm]плавать take[teɪk]took[tʊk]taken['teɪkən]брать, взять teach[ti:tʃ]taught[tɔ:t]taught[tɔ:t]учить tear[teər]tore[tɔr]torn[tɔrn]рвать tell[tel]told[tould]told[tould]рассказывать think[θɪŋk]thought[θɔ:t]thought[θɔ:t]думать throw[θrou]threw[θru:]thrown[θroun]бросать understand[ʌndər 'stænd]understood[ʌndər 'stʊd]understood[ʌndər 'stʊd]понимать upset[ʌp'set]upset[ʌp'set]upset[ʌp'set]опрокидывать, расстраивать (планы), огорчать wake[weɪk]woke[wouk]woken['woukən]просыпаться wear[weər]wore[wɔr]worn[wɔrn]носить weep[wi:p]wept[wept]wept[wept]плакать wet[wet]wet[wet]wet[wet]мочить, увлажнять win[wɪn]won[wʌn]won[wʌn]выигрывать, побеждать wind[waind]wound[waund]wound[waund]извиваться, обматывать, заводить (часы) write[raɪt]wrote[rout]written['rɪtn]яҙырға

Алфавит
Латин алфавитында нигеҙләнгән һәм 26 хәрефтән тора.
6 хәреф һуҙынҡы өндө белдерә: A, E, I, O, U, Y.
20 хәреф тартынҡы өндәрҙе билдәләй: B, C, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, W, X, Z.
  Алфавит 
   №  Хәреф  Исем  әйтелеше  хәрефтен башҡортса яҙыуы  1  A a  a    Ә 2  B b  bee    Б 3  C c  cee    К 4  D d  dee    Д 5  E e  e    И 6  F f  ef    Ф  7  G g  gee    Г 8  H h  aitch    Һ  9  I i  i    АЙ 10  J j  jay    ДЖ 11  K k  kay    Ҡ 12  L l  el    Л 13  M m  em    М 14  N n  en    Н 15  O o  o    О 16  P p  pee    П 17  Q q  cue    Ҡ 18  R r  ar   йәки   Р  19  S s  ess    С 20  T t  tee    Т 21  U u  u    Ю 22  V v  vee    В 23  W w  double-u    В (Ватан) 24  X x  ex    КС 25  Y y  wy   УА, Ы 26  Z z  zed, zee  ,   З

  

 Диграфтар 
 sh = [ʃ], «shine» [ʃajn]; 
 zh = [ʒ], «Zhukov» [ʒukov] ;
 ch = [tʃ], «China» [çajnə];
 kh = [χ], «Kharkov» [xarkov]
 th = [ð] йәки [θ],башҡортса Ҙ «the» [ðe], «think» [θiŋk] башҡортса Ҫ.

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Алфавит буйынса телдәр һәм диалекттар
Категория:Инглиз теле
Категория:Телдәр
Категория:БМО-ның рәсми телдәре
Категория:Герман телдәре
Категория:Флектив телдәр
Категория:Инглиз телдәре
Категория:Аналитик телдәр
Категория:Мәҙәни глобалләшеү
Категория:АҠШ телдәре
Категория:Бөйөк Британия телдәре
Категория:Англия телдәре
Категория:Һиндостан телдәре
Категория:Ирландия телдәре
Категория:Шотландия телдәре
Категория:Уэльс телдәре
Категория:Австралия телдәре
Категория:Яңы Зеландия телдәре
Категория:Көньяҡ Африка Республикаһы телдәре
Категория:Гана телдәре
Категория:Камерун телдәре
Категория:Бурунди телдәре
Категория:Уганда телдәре
Категория:Эритрея телдәре
Категория:Кения телдәре
Категория:Руанда телдәре
Категория:Сейшел Утрауҙары телдәре
Категория:Танзания телдәре
Категория:Судан телдәре
Категория:Мысыр телдәре
Категория:Лесото телдәре
Категория:Мавритания телдәре
Категория:Намибия телдәре
Категория:Зимбабве телдәре
Категория:Замбия телдәре
Категория:Гамбия телдәре
Категория:Либерия телдәре
Категория:Нигерия телдәре
Категория:Сьерра-Леоне телдәре
Категория:Кюрасао телдәре
Категория:Аруба телдәре
Категория:Ямайка телдәре
Категория:Сент-Люсия телдәре
Категория:Тринидад һәм Тобаго телдәре
Категория:Белиз телдәре
Категория:Гондурас телдәре
Категория:Никарагуа телдәре
Категория:Фолкленд утрауҙары телдәре
Категория:Гайана телдәре
Категория:Пакистан телдәре
Категория:Бруней телдәре
Категория:Малайзия телдәре
Категория:Сингапур телдәре
Категория:Вьетнам телдәре
Категория:Бахрейн телдәре
Категория:Катар телдәре
Категория:Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренең телдәре
Категория:Мальта телдәре
Категория:Кипр телдәре
Категория:Гибралтар телдәре
Категория:Мэн Утрауының телдәре
Категория:Гернси телдәре
Категория:Тонга телдәре
Категория:Тувалу телдәре
Категория:Вануату телдәре