Яков Ухсай
{{Яҙыусы
| Исеме               = Яков Ухсай
| Төп исеме    = Я́ков Гаври́лович Ухса́й 
| Рәсеме       = Яков Ухсай.jpg
| Ҡултамғаһы           = 
| Тыуған ваҡыттағы исеме  = Никифоров Яков Гаврилович
| Псевдонимдары        = Яков Ухсай
| Тыуыу датаһы     = 26.11.1911 (13)
| Тыуған урыны    = [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]]<ref name="Х" /> [[Ыҫлаҡбаш (Бәләбәй районы)|Ыҫлаҡбаш]] ауылы 
| Вафат булыу датаһы       = 7.7.1986
| Вафат булған урыны       = [[СССР]] [[Сыуашстан|Сыуаш АССР-ы]] {{ВафатБулыуУрыны|Чебоксар}} ҡалаһы 
| Гражданлығы        = {{Рәсәй империяһы}} → {{Флагификация|СССР}}
| Эшмәкәрлек төрө  = {{поэт|СССР|Рәсәй|XX быуат}}, прозаик, драматург
| Әүҙемлек йылдары   =
| Йүнәлеше       = социалистик реализм
| Жанр              = поэма, шиғриәт, очерк
| Magnum opus       =
| Әҫәрҙәренең телдәре = [[сыуаш теле]]
| Премиялары            = {{{!}} style="background:transparent"
{{!}}{{премия имени Горького|1972}}
{{!}}}
|  Наградалары           = {{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{орден Ленина}}{{!!}} {{орден Октябрьской Революции}} {{!!}}{{орден Трудового Красного Знамени}} 
{{!}}-
{{!}} {{II дәрәжә Ватан һуғышы ордены|1944}} {{!!}}{{II дәрәжә Ватан һуғышы ордены|1985}} {{!!}}{{орден Знак Почёта}}
{{!}}}
| Lib               =
| Сайт              =
| Викикитапхана          = 
}}
'''Яков Ухсай''', '''Яков Гаврилович Ухсай''' (төп исеме '''Никифоров Яков Гаврилович''', {{lang-cv|Ухсай (Никифоров) Яков Гаврилович}} [[26 ноябрь]] [[1911 йыл]] — [[7 июль]] [[1986 йыл]]) — [[Сыуашстан]]дың халыҡ шағиры, яҙыусы, драматург, тәржемәсе.

== Биографияһы ==
[[1911]] йылдың [[26 ноябрь|26 ноябендә]] [[Өфө губернаһы]] [[Бәләбәй өйәҙе]] [[Ыҫлаҡбаш (Бәләбәй районы)|Ыҫлаҡбаш]] ауылында тыуған<ref name="Х">Хәҙерге [[Башҡортостан]]дың {{ТУ|Бәләбәй районы}}.</ref>.

''«Тӑван Атӑл»'' («Туған Иҙел») журналының баш мөхәррире була.

[[1986]] йылдың [[7 июль|7 июлендә]] [[Чебоксар]] ҡалаһында вафат була.

== Әҫәрҙәре ==
* «Кӗлпук мучи» (Кельбаҡ ҡарт),
* «Ача чухнехи ҫӑлтӑр» (Минең баласаҡ йондоҙо),
* «Хура тӑпра» (Ҡара тупраҡ),
* «Салтак поэмисем» (Һалдат поэмалары).

== Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре ==
* 1945 йыл — Сыуаш АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
* 1950 йыл — Сыуашстандың халыҡ шағиры.
* 1971 йыл — К. В. Иванов исемендәге Сыуашстан премияһы бирелә.
* 1972 йыл — А. М. Горький исемендәге РСФСР дәүләт премияһы бирелә.
* Бөйөк Ватан һуғышында 2-се (07.10.1944<ref>{{Подвиг Народа|33038170|title=Награда документтары}}</ref>; 06.04.1985<ref>{{Подвиг Народа|1520151391|title=Карточка}}</ref>) дәрәжәле орден менән бүләкләнә.
* Әҙәбиәттә эшмәкәрлеге өсөн [[Ленин ордены|Ленин]], [[Октябрь Революцияһы ордены|Октябрь Революцияһы]], [[«Почёт Билдәһе» ордены|«Почёт Билдәһе»]] ордендары менән бүләкләнә.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* «Чӑваш литературин антологийӗ», составители: Д. В. Гордеев, Ю. А. Силэм. — Чебоксары, 2003. — ISBN 5-7670-1279-2.

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ|93672}}{{V|24|11|2021}}  
* [http://chuvash.org/lib/author/340.html Творения Якова Ухсая]{{ref-cv}}
* [http://kanash.su/527.html Ухсай тата Чĕмпĕр Ен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304124045/http://kanash.su/527.html |date=2016-03-04 }}{{ref-cv}}
* [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/147766/264914 На сайте cap.ru материал о Якове Ухсае]{{ref-ru}}
* [http://chuvash.org/news/14206.html Слакпуçĕнчи поэзи уявĕ]
* [http://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=12&type=news&id=3426819 На слакбашевской земле состоялись мероприятия в честь 105-летия народного поэта Чувашии Якова Ухсая]

[[Категория:Халыҡ яҙыусылары]]
[[Категория:Атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре]]
[[Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары]]
[[Категория:Сыуаш шағирҙары]]
[[Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар]]
[[Категория:Мәскәү дәүләт университетын тамамлаусылар]]
[[Категория:Сыуаш яҙыусылары]]


{{writer-stub}}
Яков Ухсай, Яков Гаврилович Ухсай (төп исеме Никифоров Яков Гаврилович,  26 ноябрь 1911 йыл — 7 июль 1986 йыл) — Сыуашстандың халыҡ шағиры, яҙыусы, драматург, тәржемәсе.

 Биографияһы 
1911 йылдың 26 ноябендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Ыҫлаҡбаш ауылында тыуғанХәҙерге Башҡортостандың ..

«Тӑван Атӑл» («Туған Иҙел») журналының баш мөхәррире була.

1986 йылдың 7 июлендә Чебоксар ҡалаһында вафат була.

 Әҫәрҙәре 
 «Кӗлпук мучи» (Кельбаҡ ҡарт),
 «Ача чухнехи ҫӑлтӑр» (Минең баласаҡ йондоҙо),
 «Хура тӑпра» (Ҡара тупраҡ),
 «Салтак поэмисем» (Һалдат поэмалары).

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре 
 1945 йыл — Сыуаш АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
 1950 йыл — Сыуашстандың халыҡ шағиры.
 1971 йыл — К. В. Иванов исемендәге Сыуашстан премияһы бирелә.
 1972 йыл — А. М. Горький исемендәге РСФСР дәүләт премияһы бирелә.
 Бөйөк Ватан һуғышында 2-се (07.10.1944; 06.04.1985) дәрәжәле орден менән бүләкләнә.
 Әҙәбиәттә эшмәкәрлеге өсөн Ленин, Октябрь Революцияһы, «Почёт Билдәһе» ордендары менән бүләкләнә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 «Чӑваш литературин антологийӗ», составители: Д. В. Гордеев, Ю. А. Силэм. — Чебоксары, 2003. — ISBN 5-7670-1279-2.

 Һылтанмалар 
   
 Творения Якова Ухсая
 Ухсай тата Чĕмпĕр Ен 
 На сайте cap.ru материал о Якове Ухсае
 Слакпуçĕнчи поэзи уявĕ
 На слакбашевской земле состоялись мероприятия в честь 105-летия народного поэта Чувашии Якова Ухсая

Категория:Халыҡ яҙыусылары
Категория:Атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:Сыуаш шағирҙары
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Мәскәү дәүләт университетын тамамлаусылар
Категория:Сыуаш яҙыусылары