Оло Байыҡ
{{ТП-Рәсәй|Оло Байыҡ
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Оло Байыҡ
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg = 56 | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ишембай районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл Cоветы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = Байғужа ауыл Советы (Ишембай районы)
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 52
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453223 
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34794 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80231815002 
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Оло Байыҡ''' ({{lang-ru|Большебаиково}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 52 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Байғужа ауыл Советы (Ишембай районы)|Байғужа ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453223, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80231815002.

== Исеменең килеп сығыуы ==
Ауылға нигеҙ һалыусы Сәйтәк, шунан Сейтяково тигән урыҫса исем ала. Сәйтәктең улдары билдәле: өлкәне Сәйфулла (1757—?), уның балалары: Фәтҡулла (уның Ғәйнулла исемле улы тыуған) һәм Рәхмәтулла һәм кесеһе Сәйетҡол (1767—1813), уның балалары: Әбүбәкер, Фәтҡулла, Зәйнулла.

Ауыл Байыҡ булараҡ 1816 йылдан билдәле. 1850 һәм 1858 йылдар араһында бүлендек ауыл — [[Кесе Байыҡ]] тораҡ пункты барлыҡҡа килә, шуға күрә иҫке тораҡ пункты Оло Байыҡ тип атала башлай.

== Тарихы ==
[[XVIII быуат]] аҙағында ауылда 18 ихата һәм 111 кеше иҫәпләнгән.

[[1816 йыл]]да 105 аҫаба башҡорт йәшәгән 18 йорт хужалығы була. Ауыл йөҙ башы Байыҡ Сарбаев милкендә була. Ул 1755, 1761 йылдарҙа аҫаба ерҙәрҙе һатыуҙа ҡатнаша, ә ул ваҡытта ул Әлимғол Сапарғолов нигеҙ һалған Әлимғол ауылында йәшәгән була. Байыҡтың ағаһы — Байморат. Байыҡтың балалары: Ҡайыҡбирҙе, Тимербай (1772—1817). Муҡас ауылы шәжәрәһендә Сарбай, Байыҡ һәм башҡалар күрһәтелгән. Аҙаҡ килеп Байыҡ үҙенең исеме менән аталған ауылда урынлаша.

Байыҡтар — шулай уҡ малсылар. 1839 йылда 142 кеше йәшәгән 25 йортта 162 ат, 90 һыйыр, 31 һарыҡ, 4 кәзә, 53 умарта, 3 солоҡ була. Бөтәһенә 192 бот көҙгө һәм 704 бот яҙғы иген сәселгән<ref>{{ИСДБ|страница=130}}</ref>.

[[XX быуат]] уртаһында ауылда 175 кеше һәм 22 ихата була.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||52||23||29||44,2||55,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
[[Байыҡ]] йылғаһы ағып үтә. Ауылдан көнбайыштараҡ [[Ташлығыртау]] тауы урынлашҡан.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 21 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Кинйәбулат (Ишембай районы)|Кинйәбулат]]): 6 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Салауат (ҡала)|Салауат]]): 35 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000015.html «Налог Белешмәһе» системаһында Оло Байыҡ ауылы]</ref>:
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|улица Центральная}})
* Татар урамы ({{lang-ru|улица Татарская}})

== [[1812 йылғы Ватан һуғышы]] ветерандары ==
1836—1839 йылдарҙа теркәлгән [[1812 йылғы Ватан һуғышы]] ветерандары, улар [[«1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» миҙалы|«1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн»]] һәм «1812 йылдағы һуғыш иҫтәлегенә» миҙалдары алғандар:
* Мөхәмәтғәле Ҡәйепбирҙин;
* Ғәле Йүнлебаев.

== Иҫтәлекле урындары ==
* [[Ташлығыртау]] тауы («Ташлы» — каменная, "ҡыр "— поле, «тау» — гора). Бейеклеге — 380,6 м. Тау район әһәмиәтендәге Ишембай — Воскресенское юлында һәм [[Оло Байыҡ]] ауылы яғынан асыҡ күренә.

* Байыҡ йылғаһы
: [[Ташлығыртау |Ташлығыртау тауының]] көнсығыш битләүендә, урманлы урында башлана. Башта төньяҡ-көнсығышҡа табан аға. Оло Байыҡ ауылы янында көнсығыш — көньяҡ-көнсығышҡа борола. Тамағы алдынан ике тармаҡҡа бүленә. [[Тәйрүк (йылға)|Тәйрүк]] йылғаһына һул яҡтан, [[Ҡыҙыл-Йондоҙ (Ишембай районы)|Ҡыҙыл Йондоҙ]] ауылы янында ҡоя.

== Һылтанмалар ==
* {{ИСДБ|страница=130}} 
* [http://www.ruspostindex.ru/02/53.html Почтовые индексы Ишимбайского района]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205182541/http://www.ruspostindex.ru/02/53.html |date=2020-02-05 }}
* [http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/baikovo.html Страница Баиково Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304010359/http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/baikovo.html |date=2010-03-04 }}
* Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
* [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}
{{Ишимбайский район Башкортостана|nocat=1}}
* [https://www.gosspravka.ru/02/026/000015.html «Налог Белешмәһе» системаһында Оло Байыҡ ауылы]
* [https://vk.com/club45081381 вконтакте сайтында Оло Байыҡ — Б. Баиково ауылы]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Оло Байыҡ () — Башҡортостандың Ишембай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 52 кеше. Байғужа ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453223, ОКАТО коды — 80231815002.

 Исеменең килеп сығыуы 
Ауылға нигеҙ һалыусы Сәйтәк, шунан Сейтяково тигән урыҫса исем ала. Сәйтәктең улдары билдәле: өлкәне Сәйфулла (1757—?), уның балалары: Фәтҡулла (уның Ғәйнулла исемле улы тыуған) һәм Рәхмәтулла һәм кесеһе Сәйетҡол (1767—1813), уның балалары: Әбүбәкер, Фәтҡулла, Зәйнулла.

Ауыл Байыҡ булараҡ 1816 йылдан билдәле. 1850 һәм 1858 йылдар араһында бүлендек ауыл — Кесе Байыҡ тораҡ пункты барлыҡҡа килә, шуға күрә иҫке тораҡ пункты Оло Байыҡ тип атала башлай.

 Тарихы 
XVIII быуат аҙағында ауылда 18 ихата һәм 111 кеше иҫәпләнгән.

1816 йылда 105 аҫаба башҡорт йәшәгән 18 йорт хужалығы була. Ауыл йөҙ башы Байыҡ Сарбаев милкендә була. Ул 1755, 1761 йылдарҙа аҫаба ерҙәрҙе һатыуҙа ҡатнаша, ә ул ваҡытта ул Әлимғол Сапарғолов нигеҙ һалған Әлимғол ауылында йәшәгән була. Байыҡтың ағаһы — Байморат. Байыҡтың балалары: Ҡайыҡбирҙе, Тимербай (1772—1817). Муҡас ауылы шәжәрәһендә Сарбай, Байыҡ һәм башҡалар күрһәтелгән. Аҙаҡ килеп Байыҡ үҙенең исеме менән аталған ауылда урынлаша.

Байыҡтар — шулай уҡ малсылар. 1839 йылда 142 кеше йәшәгән 25 йортта 162 ат, 90 һыйыр, 31 һарыҡ, 4 кәзә, 53 умарта, 3 солоҡ була. Бөтәһенә 192 бот көҙгө һәм 704 бот яҙғы иген сәселгән.

XX быуат уртаһында ауылда 175 кеше һәм 22 ихата була.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь52232944,255,8

 Географик урыны 
Байыҡ йылғаһы ағып үтә. Ауылдан көнбайыштараҡ Ташлығыртау тауы урынлашҡан.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 21 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Кинйәбулат): 6 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Салауат): 35 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Оло Байыҡ ауылы:
 Үҙәк урамы ()
 Татар урамы ()

 1812 йылғы Ватан һуғышы ветерандары 
1836—1839 йылдарҙа теркәлгән 1812 йылғы Ватан һуғышы ветерандары, улар «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылдағы һуғыш иҫтәлегенә» миҙалдары алғандар:
 Мөхәмәтғәле Ҡәйепбирҙин;
 Ғәле Йүнлебаев.

 Иҫтәлекле урындары 
 Ташлығыртау тауы («Ташлы» — каменная, "ҡыр "— поле, «тау» — гора). Бейеклеге — 380,6 м. Тау район әһәмиәтендәге Ишембай — Воскресенское юлында һәм Оло Байыҡ ауылы яғынан асыҡ күренә.

 Байыҡ йылғаһы
 Ташлығыртау тауының көнсығыш битләүендә, урманлы урында башлана. Башта төньяҡ-көнсығышҡа табан аға. Оло Байыҡ ауылы янында көнсығыш — көньяҡ-көнсығышҡа борола. Тамағы алдынан ике тармаҡҡа бүленә. Тәйрүк йылғаһына һул яҡтан, Ҡыҙыл Йондоҙ ауылы янында ҡоя.

 Һылтанмалар 
  
 Почтовые индексы Ишимбайского района
 Страница Баиково Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
 Закон о границах, статусе и административных центрах муниципальных образований в Республике Башкортостан N 126-з от 17 декабря 2004 года
 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан

 «Налог Белешмәһе» системаһында Оло Байыҡ ауылы
 вконтакте сайтында Оло Байыҡ — Б. Баиково ауылы

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ишембай районы ауылдары