Ҡупшы турғай
{{Taxobox
| name = Ҡупшы турғай
| image file = De Stieglitz lat Carduelis carduelis.jpg
| regnum = Хайуандар
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Ҡоштар]]
| ordo = [[Турғай һымаҡтар]]
| familia = [[Вьюрковые]]
| genus = [[Ҡупшыҡайҙар]]
| species = '''Ҡупшы турғай'''
| latin = {{btname|Carduelis carduelis| <br />([[Linnaeus]], [[1758]])}}
| range map    = Carduelis carduelis map.png|300px
| range map caption = <small>Ҡупшы турғайҙар ареалы </small>
| range map width   = 300px
| range legend = '''Ҡупшы турғай'''<br />{{легенда|#00ff00|летом}} {{легенда|#008000|весь год}}<br />[[Аҡ башлы ҡупшы турғай]]<br />{{легенда|#ffff00|летом}} {{легенда|#808000|весь год}}
| itis = 179226
| wikispecies = Carduelis carduelis
| commons=Carduelis carduelis
}}

{{Международная Красная книга|LC|106008832}}'''Ҡупшы турғай''' (Щегол )- Европала, Азияның көньяғында һәм Төньяҡ Африкала йәшәй торған, аҡ, ҡара, көрән-ҡыҙыл, аҡһыл-көрән һәм һары төҫтәр ҡатыш ала булған һайраусы турғай
[[Файл:European Goldfinch.jpg|thumb]]
[[File:Carduelis carduelis carduelis MHNT 223 Lambézellec.jpg|thumb|''Carduelis carduelis carduelis '']]

== Ҡылыҡһырлама ==
Ҡупшыҡай, ала турғай, көйәҙ турғай. Турғай ҙурлыҡ. Дегәнәк араларында күмәкләшеп йөрөйҙәр, һайраған саҡта ян-яғына борғолана. Түбәһе, ҡанаттары, ҡойроғо ҡара, аҡ таптары бар. Арҡаһы, түшенең ике яғы, ҡанаттарының уртаһы асыҡ һарғылт көрән. Суҡышы тирәләп сағыу ҡыҙыл тап бар. Сикәләре, түше, ҡорһағы аҡ. Башҡа ҡоштар менән бутап булмай. 
== Тауышы ==
Тауышы яңғырауыҡлы: «пит-лили-пит». Сырылдап һайрай. 


== Йәшәйеше ==
Һирәк ағаслы урмандарҙа, ауыл һәм ҡалаларҙағы ағастарҙа йәшәй. Үлән орлоҡтары, бөжәктәр менән туйына. Йылы яҡҡа китмәй, бер урындан икенсе урынға күсеп йәшәй. Киң генә таралған. Ояһын ағастарҙа ҡора. Ҡыҙыл көрән таплы 4—5 бөртөк зәңгәр йомортҡаһы була.


== Әҙәбиәт ==
* Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90 
* Животные в доме: Энциклопедия/ Ред. коллегия: В. Г. Гребцова, М. Г. Таршис, Г. И. Фоменко. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1994. — 304 с. — ISBN 5-85270-118-1
* ''Иерусалимский И.'' [http://www.books.ru/shop/books/60061 Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение.] — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с. — ISBN 5-94194-073-4

== Иҫкәрмәләр ==

[[Категория:Ҡоштар]]
[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]
Ҡупшы турғай (Щегол )- Европала, Азияның көньяғында һәм Төньяҡ Африкала йәшәй торған, аҡ, ҡара, көрән-ҡыҙыл, аҡһыл-көрән һәм һары төҫтәр ҡатыш ала булған һайраусы турғай
thumb
thumb|Carduelis carduelis carduelis 

 Ҡылыҡһырлама 
Ҡупшыҡай, ала турғай, көйәҙ турғай. Турғай ҙурлыҡ. Дегәнәк араларында күмәкләшеп йөрөйҙәр, һайраған саҡта ян-яғына борғолана. Түбәһе, ҡанаттары, ҡойроғо ҡара, аҡ таптары бар. Арҡаһы, түшенең ике яғы, ҡанаттарының уртаһы асыҡ һарғылт көрән. Суҡышы тирәләп сағыу ҡыҙыл тап бар. Сикәләре, түше, ҡорһағы аҡ. Башҡа ҡоштар менән бутап булмай. 
 Тауышы 
Тауышы яңғырауыҡлы: «пит-лили-пит». Сырылдап һайрай. 

 Йәшәйеше 
Һирәк ағаслы урмандарҙа, ауыл һәм ҡалаларҙағы ағастарҙа йәшәй. Үлән орлоҡтары, бөжәктәр менән туйына. Йылы яҡҡа китмәй, бер урындан икенсе урынға күсеп йәшәй. Киң генә таралған. Ояһын ағастарҙа ҡора. Ҡыҙыл көрән таплы 4—5 бөртөк зәңгәр йомортҡаһы була.

 Әҙәбиәт 
 Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90 
 Животные в доме: Энциклопедия/ Ред. коллегия: В. Г. Гребцова, М. Г. Таршис, Г. И. Фоменко. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1994. — 304 с. — ISBN 5-85270-118-1
 Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с. — ISBN 5-94194-073-4

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ҡоштар
Категория:Башҡортостан ҡоштары