Юлдыбай (Күгәрсен районы)
{{ТП-Рәсәй|Юлдыбай
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Юлдыбай
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg =  | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg =  | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Күгәрсен районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 276
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453340
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           =34719 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80238885006
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Юлдыбай''' ({{lang-ru|Юлдыбай}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 276 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453340, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238885006.

2007 йылдың 10 сентябренә тиклем ауыл 1-се Юлдыбай тип йөрөтөлә<ref>[http://lawrussia.ru/texts/legal_216/doc216a316x255.htm Правительство Российской Федерации. Постановление от 10 сентября 2007 г. N 572]</ref>.
 

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1900 йыл||531||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||683||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||437||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||472||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||340||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||335||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||276||147||129||53,3||46,7
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 25 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Яңы Хвалын]]): 7 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Мәләүез (ҡала)|Мәләүез]]): 85 км

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Ҙур Ыҡ урамы ({{lang-ru|улица Большой Ик }})
* З.Биишева урамы ({{lang-ru|улица З.Биишевой }})
* М.Кәрим урамы ({{lang-ru|улица М.Карима }})
* Оло Ыҡурамы ({{lang-ru|улица Оло-Ик }})
* ''Тассы'' урамы ({{lang-ru|улица Тассы }})
* Һ.Дәүләтшина урамы ({{lang-ru|улица Х.Давлетшиной}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/032/000084.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тарихы ==
V ревизия буйынса [[1795 йыл|1795 йылда]] Юлдыбай ауылы 25 ихатанан һәм 184 кешенән тора. Уның бер ихаталы утары булған.

[[1838 йыл|1838 йылда]] ауылда 784 кеше йәшәй. Улар 1184 бот яҙғы иген сәскән. Бында шулай уҡ Юлдыбайҙың улдары мулла Абдулсаттар (1770) һәм Ярмөхәмәт (1750) йәшәгән. VIII һәм X ревизиялар араһында Юлдыбай тип аталған өс ауыл була. 1859 йылда 1-се Юлдыбай ауылы 410 кеше йәшәгән 128 ихатанан, 2-се Юлдыбай 404 башҡорт йәшәгән 40 йорттан тора, 3-сө Юлдыбайҙа ихатала 57 йорт була, унда 142 кеше йәшәй. 2-се Юлдыбай ауылының тағы бер исеме бар — Башҡорт Һатлығы. Һуңғы исеме аҫаба башҡорт Һатлыҡ Аллабирҙин исеменән сыҡҡандыр, күрәһең, ул 1761 йылда Тимашевҡа ер һатыуҙа ҡатнашыу өсөн Һәүен-Ҡыпсаҡ волосы вәкиле итеп һайланған. Өсөнсө ауыл да икенсе исемгә эйә булған — Мораҙым<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/149 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 149—153.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409193814/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/149 |date=2022-04-09 }}</ref>

== Топонимдары ==
Юлдыбай ауылының топонимдар һүҙлеге<ref>[https://distolimp.bspu.ru/data/txtRFiels/1/5044ad84f634ed646f39533514c5ceb9.pdf Тыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары. 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 70 — 76-сы биттәр]</ref>.

== Матбуғатта ==
* [[Башҡортостан (гәзит)|Башҡортостан]]. Йәшәнек беҙ ерҙә…14 декабрь 2018<ref>[https://bash.bashgazet.ru/obshestvo/33697-jshnek-be-er.html]</ref>

== Сайтта ==
* Из материалов башкирского фольклора Кугарчинского района Республики Башкортостан<ref>[http://urgaza.ru/library-portal/articles/198/4989/ УРГАЗА.ru]</ref>


== Видеофильмдар ==
* «БАШҠОРТОСТАН ШИШМӘЛӘРЕ» Күгәрсен районының Юлдыбай ауылы янында урынлашҡан Ҡайынтау шишмәһе<ref>{{YouTube|uSNtt3YT1y8|logo=1}}</ref>

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Суфиянова Нәсимә Фәтих ҡыҙы]] (1949—?) — башҡорт тел белгесе. Филология фәндәре кандидаты (1993). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007).

== Һылтанмалар ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Сығанаҡтар ==
<references/>

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Юлдыбай () — Башҡортостандың Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 276 кеше.
Почта индексы — 453340, ОКАТО коды — 80238885006.

2007 йылдың 10 сентябренә тиклем ауыл 1-се Юлдыбай тип йөрөтөләПравительство Российской Федерации. Постановление от 10 сентября 2007 г. N 572.
 

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1900 йыл531 1920 йыл 26 август683 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар437 1959 йыл 15 ғинуар472 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар340 2002 йыл 9 октябрь335 2010 йыл 14 октябрь27614712953,346,7

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 25 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Яңы Хвалын): 7 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Мәләүез): 85 км

 Урамдары 

 Ҙур Ыҡ урамы ()
 З.Биишева урамы ()
 М.Кәрим урамы ()
 Оло Ыҡурамы ()
 Тассы урамы ()
 Һ.Дәүләтшина урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Тарихы 
V ревизия буйынса 1795 йылда Юлдыбай ауылы 25 ихатанан һәм 184 кешенән тора. Уның бер ихаталы утары булған.

1838 йылда ауылда 784 кеше йәшәй. Улар 1184 бот яҙғы иген сәскән. Бында шулай уҡ Юлдыбайҙың улдары мулла Абдулсаттар (1770) һәм Ярмөхәмәт (1750) йәшәгән. VIII һәм X ревизиялар араһында Юлдыбай тип аталған өс ауыл була. 1859 йылда 1-се Юлдыбай ауылы 410 кеше йәшәгән 128 ихатанан, 2-се Юлдыбай 404 башҡорт йәшәгән 40 йорттан тора, 3-сө Юлдыбайҙа ихатала 57 йорт була, унда 142 кеше йәшәй. 2-се Юлдыбай ауылының тағы бер исеме бар — Башҡорт Һатлығы. Һуңғы исеме аҫаба башҡорт Һатлыҡ Аллабирҙин исеменән сыҡҡандыр, күрәһең, ул 1761 йылда Тимашевҡа ер һатыуҙа ҡатнашыу өсөн Һәүен-Ҡыпсаҡ волосы вәкиле итеп һайланған. Өсөнсө ауыл да икенсе исемгә эйә булған — МораҙымАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 149—153. 

 Топонимдары 
Юлдыбай ауылының топонимдар һүҙлегеТыуған яҡ: топонимдар һәм һөйләү теле. Диалектология һәм ономастика буйынса һәләтле уҡыусыларҙың IV Республика ғилми-ғәмәли конференция материалдары. 16 апрель 2018 йыл 4-се йыйынтыҡ. 70 — 76-сы биттәр.

 Матбуғатта 
 Башҡортостан. Йәшәнек беҙ ерҙә…14 декабрь 2018

 Сайтта 
 Из материалов башкирского фольклора Кугарчинского района Республики БашкортостанУРГАЗА.ru

 Видеофильмдар 
 «БАШҠОРТОСТАН ШИШМӘЛӘРЕ» Күгәрсен районының Юлдыбай ауылы янында урынлашҡан Ҡайынтау шишмәһе

 Билдәле шәхестәре 
 Суфиянова Нәсимә Фәтих ҡыҙы (1949—?) — башҡорт тел белгесе. Филология фәндәре кандидаты (1993). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007).

 Һылтанмалар 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Сығанаҡтар 

Категория:Күгәрсен районы ауылдары