Ялан кантоны
{{Infobox
 | башлыҡ             = Ялан кантоны
 | рәсем              =
 | рәсем исеме        = Бәләкәй Башҡортостан 1918.jpg
 | рәсем киңлеге      =
 | рәсем тексы        = Ялан кантоны
 | стиль =4

 | style =
 | башлыҡ төҫө =9
 | бүлек төҫө    =4
 | тасуирлама1 =Ил  | мәғлүмәт1 = [[Файл:Flag of Bashkurdistan.svg|22px|border]] [[Башҡортостан автономияһы]]<br>
[[Башҡортостан АССР-ы]] 
 | тасуирлама2 =Үҙәге  | мәғлүмәт2 = [[Тәңрекүл]] ауылы
 | тасуирлама3 =Инеү | мәғлүмәт3 = 
 | тасуирлама4 =Ойошторолған | мәғлүмәт4 = [[1919]]
 | тасуирлама5 =Майҙаны | мәғлүмәт5 = 4 621 км²	
 | тасуирлама6 = Халҡы | мәғлүмәт6 = 40 921 кеше ([[1920]])
 | тасуирлама7 = Берләштерә | мәғлүмәт7 = 
 | тасуирлама8 = Рәсми телдәр | мәғлүмәт8 = [[башҡорт теле]]
 | тасуирлама9 =  | мәғлүмәт9 = 
 | тасуирлама10 = | мәғлүмәт10 = 
 
 | тасуирлама11 = | мәғлүмәт11 = 
 | тасуирлама12 = | мәғлүмәт12 = 
 | тасуирлама13 = | мәғлүмәт13 = 
 | тасуирлама14 = | мәғлүмәт14 = 
 | тасуирлама15 = | мәғлүмәт15 = 
 | тасуирлама16 = | мәғлүмәт16 = 
 | тасуирлама17 = | мәғлүмәт17 = 
 | тасуирлама18 = | мәғлүмәт18 = 
 | тасуирлама19 = | мәғлүмәт19 = 
 | тасуирлама20 = | мәғлүмәт20 = 
 
 | тасуирлама21 = | мәғлүмәт21 = 
 | тасуирлама22 = | мәғлүмәт22 = 
 | тасуирлама23 = | мәғлүмәт23 = 
 | тасуирлама24 = | мәғлүмәт24 = 
 | тасуирлама25 = | мәғлүмәт25 = 
 | тасуирлама26 = | мәғлүмәт26 = 
 | тасуирлама27 = | мәғлүмәт27 = 
 | тасуирлама28 = | мәғлүмәт28 = 
 | тасуирлама29 = | мәғлүмәт29 = 
 | тасуирлама30 = | мәғлүмәт30 = 
}}

'''Ялан кантоны''' ({{lang-ru|Яланский кантон}}) — [[Башҡортостан автономияһы]] (1919 йылдан —[[Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы|Башҡортостан АССР-ы]]) кантоны.

Административ үҙәге — [[Тәңрекүл|Тәңрекүл ауылы]], 1922 йылдың 7 мартынан — [[Парамоново (Ҡурған өлкәһе)|Парамоново]] ауылы.

== Тарихы ==
1917 йылдың декабрендә [[Бөтә башҡорт ҡоролтайҙары|III Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы]] «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы [[Башҡортостан мөхтәриәте]] туғыҙ кантондан тора: [[Арғаяш кантоны|Барын-Табын]], [[Бөрйән-Түңгәүер кантоны|Бөрйән-Түңгәүер]], [[Ете ырыу кантоны|Ете ырыу]], Иҫкен-Ҡатай (аҙаҡ Ялан кантоны тип үҙгәртелә), [[Ҡыпсаҡ кантоны|Ҡыпсаҡ]], Ҡыуаҡан, Тамъян, [[Туҡ-Соран кантоны|Туҡ-Соран]] һәм [[Үҫәргән кантоны|Үҫәргән]]<ref>{{книга
 |автор         = 
 |заглавие      = История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН
 |ссылка        = 
 |ответственный = 
 |место         = Уфа
 |издательство  = Гилем
 |год           = 2010
 |том           = V
 |страниц       = 468
 |страницы      = 128
 |isbn          = 
}}
</ref><ref>{{БЭ|6580|Кантон|автор=[[Әсфәндиәров Әнүәр Закир улы|Әсфәндиәров Ә. З.]]}}</ref>. 1919 йылдың башына ҡарата Башҡортостан мөхтәриәте 13 кантондан тора: [[Арғаяш кантоны|Арғаяш]], [[Бөрйән-Түңгәүер кантоны|Бөрйән-Түңгәүер]], [[Дыуан кантоны|Дыуан]], [[Ете ырыу кантоны|Ете ырыу]], [[Көҙәй кантоны|Көҙәй]], [[Ҡошсо кантоны|Ҡошсо]], [[Ҡыпсаҡ кантоны|Ҡыпсаҡ]], [[Табын кантоны|Табын]], [[Тамъян-Ҡатай кантоны|Тамъян-Ҡатай]], [[Туҡ-Соран кантоны|Туҡ-Соран]], [[Үҫәргән кантоны|Үҫәргән]], [[Юрматы кантоны|Юрматы]] һәм Ялан<ref>{{книга
 |автор         = Азнагулов В. Г., Хамитова З. Г.
 |заглавие      = Парламентаризм в Башкортостане: история и современность
 |ссылка        = http://www.gsrb.ru/ru/about_parliament/history/parlament_tom_1-1.pdf
 |ответственный = 
 |место         = Уфа
 |издательство  = ГРИ «Башкортостан»
 |год           = 2005
 |том           =
 |страниц       = 304
 |страницы      = 72
 |isbn          = 
}}</ref>.

[[1919]] йылдың [[20 март]]ындағы «[[Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү]]»гә ярашлы республика территорияһы 13 кантондан тора, уның араһында Ялан кантоны ла була.

1922 йылда кантон бөтөрөлә, уның территорияһы [[Урал өлкәһе (РСФСР)|Урал өлкәһе]] [[Һарт-Ҡалмаҡ районы|Һарт-Ҡалмаҡ]] һәм [[Ҡатай районы (Ҡурған өлкәһе)|Ҡатай]] (хәҙерге [[Ҡурған өлкәһе]]нең [[Сафакүл районы]] һәм [[Әлмән районы]]) административ райондары составына инә.
[[Рәсем:Bashkiria maps 1920.jpg|thumb|Башҡортостан кантондары, 1920]]

== Халҡы ==
[[1920]] йылда — 40 921 кеше.

== География ==
Майҙаны — 4 621 км² (1922). [[Силәбе өйәҙе]] менән сиктәш була.

== Кантон башҡармаһы (ревкомы) рәйестәре ==
* [[Таған Ғәлимйән Ғирфан улы]] (1918)

== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Башҡортостан автономияһы]]
* [[Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы]]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{ЭБЭ2013|2128|Яланский кантон|автор=Нугаева Ф. Г.}}

{{Башҡортостан кантондары}}

[[Категория:Башҡортостан кантондары]]
Ялан кантоны () — Башҡортостан автономияһы (1919 йылдан —Башҡортостан АССР-ы) кантоны.

Административ үҙәге — Тәңрекүл ауылы, 1922 йылдың 7 мартынан — Парамоново ауылы.

 Тарихы 
1917 йылдың декабрендә III Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы Башҡортостан мөхтәриәте туғыҙ кантондан тора: Барын-Табын, Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Иҫкен-Ҡатай (аҙаҡ Ялан кантоны тип үҙгәртелә), Ҡыпсаҡ, Ҡыуаҡан, Тамъян, Туҡ-Соран һәм Үҫәргән. 1919 йылдың башына ҡарата Башҡортостан мөхтәриәте 13 кантондан тора: Арғаяш, Бөрйән-Түңгәүер, Дыуан, Ете ырыу, Көҙәй, Ҡошсо, Ҡыпсаҡ, Табын, Тамъян-Ҡатай, Туҡ-Соран, Үҫәргән, Юрматы һәм Ялан.

1919 йылдың 20 мартындағы «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү»гә ярашлы республика территорияһы 13 кантондан тора, уның араһында Ялан кантоны ла була.

1922 йылда кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Урал өлкәһе Һарт-Ҡалмаҡ һәм Ҡатай (хәҙерге Ҡурған өлкәһенең Сафакүл районы һәм Әлмән районы) административ райондары составына инә.
thumb|Башҡортостан кантондары, 1920

 Халҡы 
1920 йылда — 40 921 кеше.

 География 
Майҙаны — 4 621 км² (1922). Силәбе өйәҙе менән сиктәш була.

 Кантон башҡармаһы (ревкомы) рәйестәре 
 Таған Ғәлимйән Ғирфан улы (1918)

 Шулай уҡ ҡарағыҙ 
 Башҡортостан автономияһы
 Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 

Категория:Башҡортостан кантондары