Хәниф Кәрим
{{Яҙыусы
| Исеме=   Хәниф Кәрим
| Рәсем= 
| Башлыҡ= 
| Псевдонимдары=
 |Тыуған ваҡыттағы исеме =Кәримов Хәниф Кәрим улы
| Тыуыу датаһы = 25.7.1910 
| Тыуған урыны= {{ТыуыуУрыны|Ҡыйғы районы}} [[Үрге Ҡыйғы|Ҡыйғы ауылы]]
| Вафат булыу датаһы =  26.8.1983
 |Гражданлығы  = Российская империя, СССР
 |Вафат булған урыны = {{ВафатБулыуУрыны|Өфө}} ҡалаһы
| Белеме= юғары
| Эшмәкәрлек төрө = Шағир, прозаик, публицист, тәржемәсе, йәмәғәт эшмәкәре
| Премиялары=
| Наградалары = {{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{Орден Трудового Красного Знамени|1955}}{{!}}{{!}} {{Орден Красной Звезды|1942}}{{!!}}{{Орден Дружбы народов}}
{{!}}-
{{!}} {{Медаль За оборону Москвы}}{{!!}} {{Миҙал Кенигсбергты алған өсөн}}{{!!}} {{Медаль За победу над Японией}}
{{!}}}
| Ҡултамғаһы= 
}}
{{Фамилиялаш|Кәримов}}
'''Хәниф Кәрим, Хәниф Кәрим улы Кәримов ''' ([[25 июль]] [[1910 йыл]] — [[26 август]] [[1983 йыл]]) — [[Бөйөк Ватан һуғышы]]нда ҡатнашҡан [[башҡорт]] шағиры, 1936 йылдан [[СССР Яҙыусылар союзы]] ағзаһы, Ҡыҙыл Йондоҙ (1942), [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены|Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ]] (1955) һәм [[Халыҡтар Дуҫлығы ордены|«Халыҡтар дуҫлығы»]] (1980) ордендары кавалеры, [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

== Биографияһы ==
Кәримов Хәниф Кәрим улы, Хәниф Кәрим 1910 йылдың 25 июлендә хәҙерге [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Ҡыйғы районы]], [[Үрге Ҡыйғы]] ауылында тыуған. 1929 йылда ауылдарында урта мәктәп тамамлай һәм [[Өфө]] ҡалаһына килеп «Йәш коммунар» ([[Йәшлек (гәзит)|«Ленинсы», «Йәшлек»]]) гәзитендә яуаплы сәркәтип булып эшкә урынлаша. 1932—1934 йылдарҙа Ҡыҙыл Армия сафтарында була. Әрменән ҡайтҡас, [[Башҡорт дәүләт университеты|Башҡорт дәүләт педагогия иниститутында]] уҡый. 1937 йылдан «Октябрь»([[Ағиҙел (журнал)|«Ағиҙел»]]) журналында мөхәррир була. [[Бөйөк Ватан һуғышы]] башланғас, үҙе теләп фронтҡа китә. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм башҡа яу миҙалдары менән бүләкләнгән.

1946—1959 йылдарҙа [[Башҡортостан Яҙыусылар союзы]]ның яуаплы сәркәтибе вазифаһын башҡара.

1983 йыл Өфө ҡалаһында баҡый донъяға күсә.

== Китаптары ==
* Һаҡсы йыры: Шиғырҙар. — Өфө: Башкнигиздат, 1934. — 44 бит.
* Тантана: Шиғырҙар. — Өфө: Башкнигиздат, 1936. — 106 бит.
* 
* Шиғырҙар, поэмалар. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1980. — 192 бит.

== Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары ==
* Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (31.05.1942)<ref>{{Подвиг Народа|6036021}}</ref>
* [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] (1955)
* «Халыҡтар дуҫлығы» ордены
* БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре

== Хәтер ==
* [[Үрге Ҡыйғы]] ауылының бер урамы Хәниф Кәрим исемен йөрөтә.
* Шағирҙың исеме ҡасандыр ул уҡыған 1-се мәктәпкә бирелгән.
* 2015 йылда [[Ҡыйғы районы]] хакимиәте [[Рәсәй]]ҙә һәм [[Башҡортостан]]да иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы айҡанлы «Хәниф Кәрим исемендәге әҙәби премия» булдырҙы.
* 2015 йылдың 1 октябрендә «[[Башинформ]]» мәғлүмәт агентлығы хәбәр иткәнсә, [[Ҡыйғы районы]]нда фронтовик-шағир Хәниф Кәримдең тыуыуына 105 йыл тулыуға һәм Әҙәбиәт йылына арналған саралар ойошторолдо<ref>[http://www.bashinform.ru/news/768760-v-bashkirii-pochtili-pamyat-poeta-frontovika-khanifa-karima/ В Башкирии почтили память поэта-фронтовика Ханифа Карима — «Башинформ» агентлығы, 2015, 1 октябрь]{{ref-ru}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Сығанаҡтар ==
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Гайнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хусаинов Г. Б.]] Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.{{ref-ru}}
* [[Ғәйнуллин Миҙхәт Фазлый улы|Ғәйнуллин М. Ф.]], [[Хөсәйенов Ғайса Батыргәрәй улы|Хөсәйенов Ғ. Б.]] Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
* Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.{{ref-ru}}
* Юрий Узиков. Исторические памятники Уфы. [https://search.rsl.ru/ru/record/01000613584] (на рус.яз.) «Китап» нәшриәте, 1999, 44-45 с. ISBN 5-295-02294-3.

== Һылтанмалар ==
; [[Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһы]]ның электрон бүлегендә 
* [http://ebook.bashnl.ru/dsweb/View/ResourceCollection-3555 башҡорт телендәге әҫәрҙәре]
; башҡа сығанаҡтар
* {{БЭ2013|index.php/read/8-statya/7241-k-rim-kh-nif-k-rim-uly}}
* [http://vatandash.ru/index.php?article=1933 Башкирская литература в годы Великой Отечественной войны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193904/http://vatandash.ru/index.php?article=1933 |date=2016-03-04 }}</ref><ref>[http://www.agidel.ru/?param1=19419&tab=7 ''Хайруллина Р.'' Примите жизнь на пронзительной ноте.// Газета «Республика Башкортостан»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170113151251/http://www.agidel.ru/?param1=19419&tab=7 |date=2017-01-13 }}

[[Категория:СССР яҙыусылары]]
[[Категория:Башҡорт яҙыусылары]]
[[Категория:Башҡорт шағирҙары]]
[[Категория:Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар]]
[[Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре]]
[[Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары]]
[[Категория:«Йәшлек» гәзите журналистары]]
[[Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре]]
[[Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар]]
[[Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусылар]]
Хәниф Кәрим, Хәниф Кәрим улы Кәримов  (25 июль 1910 йыл — 26 август 1983 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт шағиры, 1936 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы, Ҡыҙыл Йондоҙ (1942), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1955) һәм «Халыҡтар дуҫлығы» (1980) ордендары кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.

 Биографияһы 
Кәримов Хәниф Кәрим улы, Хәниф Кәрим 1910 йылдың 25 июлендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы, Үрге Ҡыйғы ауылында тыуған. 1929 йылда ауылдарында урта мәктәп тамамлай һәм Өфө ҡалаһына килеп «Йәш коммунар» («Ленинсы», «Йәшлек») гәзитендә яуаплы сәркәтип булып эшкә урынлаша. 1932—1934 йылдарҙа Ҡыҙыл Армия сафтарында була. Әрменән ҡайтҡас, Башҡорт дәүләт педагогия иниститутында уҡый. 1937 йылдан «Октябрь»(«Ағиҙел») журналында мөхәррир була. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, үҙе теләп фронтҡа китә. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм башҡа яу миҙалдары менән бүләкләнгән.

1946—1959 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзының яуаплы сәркәтибе вазифаһын башҡара.

1983 йыл Өфө ҡалаһында баҡый донъяға күсә.

 Китаптары 
 Һаҡсы йыры: Шиғырҙар. — Өфө: Башкнигиздат, 1934. — 44 бит.
 Тантана: Шиғырҙар. — Өфө: Башкнигиздат, 1936. — 106 бит.
 
 Шиғырҙар, поэмалар. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1980. — 192 бит.

 Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары 
 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (31.05.1942)
 Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1955)
 «Халыҡтар дуҫлығы» ордены
 БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре

 Хәтер 
 Үрге Ҡыйғы ауылының бер урамы Хәниф Кәрим исемен йөрөтә.
 Шағирҙың исеме ҡасандыр ул уҡыған 1-се мәктәпкә бирелгән.
 2015 йылда Ҡыйғы районы хакимиәте Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы айҡанлы «Хәниф Кәрим исемендәге әҙәби премия» булдырҙы.
 2015 йылдың 1 октябрендә «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр иткәнсә, Ҡыйғы районында фронтовик-шағир Хәниф Кәримдең тыуыуына 105 йыл тулыуға һәм Әҙәбиәт йылына арналған саралар ойошторолдоВ Башкирии почтили память поэта-фронтовика Ханифа Карима — «Башинформ» агентлығы, 2015, 1 октябрь.

 Иҫкәрмәләр 

 Сығанаҡтар 
 Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.
 Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
 Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
 Юрий Узиков. Исторические памятники Уфы.  (на рус.яз.) «Китап» нәшриәте, 1999, 44-45 с. ISBN 5-295-02294-3.

 Һылтанмалар 
 Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының электрон бүлегендә 
 башҡорт телендәге әҫәрҙәре
 башҡа сығанаҡтар
 
 Башкирская литература в годы Великой Отечественной войны </ref><ref>Хайруллина Р. Примите жизнь на пронзительной ноте.// Газета «Республика Башкортостан» 

Категория:СССР яҙыусылары
Категория:Башҡорт яҙыусылары
Категория:Башҡорт шағирҙары
Категория:Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
Категория:Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
Категория:СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
Категория:«Йәшлек» гәзите журналистары
Категория:«Ағиҙел» журналы хеҙмәткәрҙәре
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
Категория:Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусылар