Түбәнге Һаҙ
{{Ук}}
'''Түбәнге Һаҙ''' ({{lang-ru|Нижнее Сазово}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]]ның [[Күгәрсен районы]]ндағы ауыл. [[2010 йыл]]дың 14 октябренә халыҡ һаны 59 кеше була<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453346, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80238845007.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||59||32||27||54,2||45,8
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Мораҡ (Күгәрсен районы)|Мораҡ]]): 42 км
* Ауыл Советы үҙәгенә тиклем ([[Мәҡсүт (Күгәрсен районы)|Мәҡсүт]]): 8 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Түлгән): 53 км

== Урамдары ==

== Тарихы ==
[[1860 йыл]]да ереклеләрҙән 65 кеше Түбәнге Һаҙ ауылына нигеҙ һалған. Төп ауылда 458 ир-егеттең 168-е тороп ҡалған. [[Үрге Һаҙ]]ҙа беренсе совет халыҡ иҫәбен алыуҙа Түбәнге Һаҙҙа — 140 кеше йәшәгән 33 ихата күрһәтелгән<ref>[http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/144 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 144.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220329064534/http://ihtika.ru/book/asfandiyarov-az-istoriya-sel-i-dereven-bashkortostana-i-sopredelnyh-territoriy-ufa-kitap-2009-744-s/text/144 |date=2022-03-29 }}</ref>.

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Искәндәров Зөфәр Ғүмәр улы]] (8.10.1964), спортсы, тренер. 1997 йылдан [[Салауат (ҡала)|Салауат]] ҡалаһындағы «Снайпер» махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең уҡытыусы-тренеры, 2009 йылдан — «Олимп» балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең өлкән уҡытыусы‑тренеры. Ҡышҡы полиатлон буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2002)<ref>[http://bashenc.online/ba/articles/85071/ Башҡорт энциклопедияһы — Искәндәров Зөфәр Ғүмәр улы]{{V|20|01|2023}}</ref>.
* [[Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы]] (20.10.1965), [[Дипломатия|дипломат]]. 2020 йылдан [[Габон |Габон Республикаһында]] [[Рәсәй Федерацияһы]]ның ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе.
* [[Искәндәров Әхмәт Гәрәй улы]] (1.01.1949), педагог, йәмәғәтсе.
* [[Мусин Әмир Шәғәли улы]] (5.07.1937—27.11.2017), нефть сәнәғәте эшсеһе. 1963—1984 йылдарҙа [[Өфө нефть эшкәртеү заводы]]ның өлкән операторы. [[Социалистик Хеҙмәт Геройы]] (1980), [[Башҡорт АССР-ы]]ның атҡаҙанған нефтсеһе (1977), [[СССР]]-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть сәнәғәте отличнигы (1974).

== Һылтанмалар ==
=== Видеояҙмалар ===
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 1 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://yandex.ru/video/preview/?filmId=2288508574906897784&from=tabbar&reqid=1649613053070680-8285781110245722700-sas3-0865-1aa-sas-l7-balancer-8080-BAL-6595&suggest_reqid=186846178164718552930524414813683&text=нижнее+сазово]
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 2 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://www.youtube.com/watch?v=YY9SWnglZHM]
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 3 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://www.youtube.com/watch?v=xk_jBmThI-s]
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 4 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://www.youtube.com/watch?v=VHom_JQnXec]
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 6 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://www.youtube.com/watch?v=nwgIc9u5TcY]
* Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 9 булек (бөтәһе 10 бүлек)[https://yandex.ru/video/preview/?filmId=8111763768276675760&from=tabbar&parent-reqid=1649612797254783-3003984231351403957-sas3-0865-1aa-sas-l7-balancer-8080-BAL-5614&text=нижнее+сазово+кугарчинский+район]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* [https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.]{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викисклад    = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Күгәрсен районы ауылдары}}

[[Категория:Күгәрсен районы ауылдары]]
Түбәнге Һаҙ () — Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 59 кеше була.
Почта индексы — 453346, ОКАТО коды — 80238845007.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь59322754,245,8

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Мораҡ): 42 км
 Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Мәҡсүт): 8 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Түлгән): 53 км

 Урамдары 

 Тарихы 
1860 йылда ереклеләрҙән 65 кеше Түбәнге Һаҙ ауылына нигеҙ һалған. Төп ауылда 458 ир-егеттең 168-е тороп ҡалған. Үрге Һаҙҙа беренсе совет халыҡ иҫәбен алыуҙа Түбәнге Һаҙҙа — 140 кеше йәшәгән 33 ихата күрһәтелгәнАсфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Уфа, Китап, 2009. — 744 с. Страница 144. .

 Билдәле шәхестәре 
 Искәндәров Зөфәр Ғүмәр улы (8.10.1964), спортсы, тренер. 1997 йылдан Салауат ҡалаһындағы «Снайпер» махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең уҡытыусы-тренеры, 2009 йылдан — «Олимп» балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең өлкән уҡытыусы‑тренеры. Ҡышҡы полиатлон буйынса Рәсәйҙең халыҡ‑ара класлы спорт мастеры (2002)Башҡорт энциклопедияһы — Искәндәров Зөфәр Ғүмәр улы.
 Искәндәров Ильяс Фәрхәт улы (20.10.1965), дипломат. 2020 йылдан Габон Республикаһында Рәсәй Федерацияһының ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе.
 Искәндәров Әхмәт Гәрәй улы (1.01.1949), педагог, йәмәғәтсе.
 Мусин Әмир Шәғәли улы (5.07.1937—27.11.2017), нефть сәнәғәте эшсеһе. 1963—1984 йылдарҙа Өфө нефть эшкәртеү заводының өлкән операторы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1980), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1977), СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть сәнәғәте отличнигы (1974).

 Һылтанмалар 
 Видеояҙмалар 
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 1 булек (бөтәһе 10 бүлек)
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 2 булек (бөтәһе 10 бүлек)
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 3 булек (бөтәһе 10 бүлек)
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 4 булек (бөтәһе 10 бүлек)
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 6 булек (бөтәһе 10 бүлек)
 Түбәнге Һаҙ. Шәжәрә байрамы. 9 булек (бөтәһе 10 бүлек)

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.

 Һылтанмалар 

Категория:Күгәрсен районы ауылдары