Әлебай
{{ТП-Рәсәй
 |статус                   = ауыл
 |русское название         = Алибаево
 |оригинальное название    = {{lang-ba|Әлебай}}
 |герб                     =
 |флаг                     =
 |lat_deg = 51.9325|lat_min = |lat_sec =
 |lon_deg = 56.9247|lon_min = |lon_sec =
 |CoordScale =
 |размер карты региона     =
 |размер карты района      =
 |регион                   = Башҡортостан
 |регион в таблице         = Башҡортостан
 |вид района               =
 |район                    = Ейәнсура районы {{!}}Ейәнсура
 |район в таблице          =
 |вид поселения            = ауыл Советы
 |поселение                = Абҙан ауыл Советы (Ейәнсура районы){{!}}Абҙан
 |поселение в таблице      =
 |внутреннее деление       =
 |глава                    =
 |дата основания           =
 |первое упоминание        =
 |прежние имена            =
 |статус с                 =
 |площадь                  =
 |высота центра НП         =
 |население               = {{ Население | Алибаево | тс }}
 |год переписи            = {{ Население | Алибаево | г }}
 |плотность               =
 |агломерация             =
 |национальный состав     = [[башҡорттар]]
 |конфессиональный состав =
 |этнохороним             =
 |почтовый индекс          = 453391
 |почтовые индексы         =
 |телефонный код           =
 |цифровой идентификатор   = 80226804002
 |категория в Commons      =
 |сайт                     =
}}
 
'''Әлебай''' ({{lang-ru|Алибаево}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ейәнсура районы]]ндағы ауыл. [[Абҙан ауыл Советы (Ейәнсура районы)|Абҙан ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453391, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80226804002.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Иҫәнғол]]): 65 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Абҙан (Ейәнсура районы)|Абҙан]]): 18 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Һарыҡташ]]): 58 км

Әлебай ауылы [[Һаҡмар (йылға)|Һаҡмар]] йылғаһы бассейнына ҡараған [[Әселе (Оло Эйек ҡушылдығы)|Әселе]] йылғаһы буйында, район үҙәге [[Иҫәнғол]] ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 65 км һәм [[Һарыҡташ]] тимер юл станцияһынан ([[Ырымбур өлкәһе]]) төньяҡ-көнсығышҡа табан 58 км алыҫлыҡта урынлашҡан

== Тарихы ==
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Сураштың Ейәнсура тигән улы Яңыбай, Юнай, Юлдыбай, '''Әлебай''', Ғәббәс ауылдарына нигеҙ һалған<ref>[https://vk.com/doc153145133_630244166?hash=2491477a85e88dd141&dl=15e959c0bc732ce5b7 Түләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура ]</ref>.

Ауыл [[1770 йыл]]дан (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, [[1765 йыл]]дан) алып билдәле. Шәжәрә буйынса тәүге төпләнеүсенең (Мөйтән бей нәҫеленән) исеме менән аталған. [[1857 йыл]]да бында шулай уҡ улустың Этҡол ауылы кешеләренең бер өлөшө күсеп ултыра. [[1866 йыл]]да 25 йортта 133 кеше йәшәгән. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр<ref name="Әлебай">{{БЭ2013|96007}}</ref>.

== Халыҡ һаны ==
Әлебай ауылы халҡы [[1900 йыл]]да — 231 кеше; [[1920 йыл]]да — 269; [[1939 йыл]]да — 286; [[1959 йыл]]да — 220; [[1989 йыл]]да — 195; [[2002 йыл]]да — 179; [[2009 йыл]]да — 178, [[2010 йыл]]да 140 кеше тәшкил итә<ref name="Әлебай"/>.
[[1925 йыл]]да (аслыҡ йылдарынан һуң) Әлебайҙа 56 кеше генә иҫәпләнгән<ref>* [https://vk.com/bookmarks?from_menu=1&w=wall-205614669_99%2F7ec9a33b7ed1810d58 Түләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура.— Өфө, 2000. — 240 бит. ISBN 5-85051-175-Х.]</ref>.
Федераль дәүләт статистика хеҙмәте баһалауынса, [[2022 йыл]]дың 1 мартына [[Башҡортостан|Башҡортостан Республикаһы]]ның Әлебай ауылында халыҡ һаны 139 кеше тәшкил итә. Башҡортостан Республикаһының Әлебай ауылында даими рәүештә 62 ир-егет (44.66 %) һәм 77 ҡатын-ҡыҙ (55.34 %)<ref>[https://bdex.ru/naselenie/respublika-bashkortostan/n/zianchurinskiy/alibaevo/ ГЕНДЕРНЫЙ СОСТАВ НАСЕЛЕНИЯ ДЕРЕВНИ АЛИБАЕВО РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН]</ref>.
; Милли составы
[[2002 йыл]]ғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, милләттең күпселеге — [[башҡорттар]] (100 %)<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls приложение в формате Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls |date=2016-03-04 }}.</ref>.

== Арҙаҡлы шәхестәре ==
* [[Ишмөхәмәтов Муллахмәт Муллағол улы]] (1928—2003) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры
* [[Ишмөхәмәтов Зәбихулла Нәсибулла улы]] (1932—1998) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы
* [[Ишмөхәмәтов Фәррәх Иҙрис улы]] (1938—2020) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы
* [[Ишалина Зөлхизә Исмәғил ҡыҙы]] (1932—2012) — һауынсы. [[Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены]] кавалеры.
* [[Йәнтилин Шәйхетдин Сәләхетдин улы]] (1928—2003) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы, ВДНХ-ның көмөш миҙалына лайыҡ булған.
* [[Сарбаев Фәтих Хөснөлхаҡ улы]] (1936—2007) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы
* [[Сарбаев Уйылдан Һиҙиәт улы]] (1936—?) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы
* [[Хәсәйев Усман Ғүмәр улы]] (1929—2010) — БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы.

== Урамдары ==
{{Колонки|2}}
* Әселе урамы ({{lang-ru|улица Ассель}})
* Ибрас урамы ({{lang-ru|улица Ибрас}})
* Юлсыҡҡан урамы ({{lang-ru|улица Юлсыккан}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/022/000002.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан]</ref>{{Колонки|конец}}

== Ер-һыу атамалары ==
{{Колонки|3}}
''Яландар''
* Балауыҙ түгелгән яланы
* Сәскә ҡырлауы яланы
* Сағанғол яланы
''Йылға-шишмәләр''
* Атбәйләгән йылғаһы
* Ҡараһыйыр йылғаһы
* Ибрас шишмәһе
* Әселе йылғаһы
* Аҡҡойрон йылғаһы
* Ҡабыҡҡыуыш йылғаһы
* Туҡмаҡ йылғаһы
''Тауҙар''
* Ослотау тауы<ref>[https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=INwlBoOE7UGfkhhUdkWBBi2QVL8ffS8fggrOoQOLqfT&dl=KiWE8k9GLg0xKmMxk4AxLMhMgRAHAVq69iZ8EmLVYVk Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге]</ref>
* Алпамыша битләүе
* Ҙур тау
*Бәләкәй тау 
''Башҡа урындар''
* Сана бөккән урын
* Әлебай ҡыҫығы
* Юлдаш ҡыҫығы
{{Колонки|конец}}

== Әҙәбиәт ==
* Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|81285}}
* Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.{{ref-ru}}
* [https://vk.com/doc-73607076_317281216?hash=3a3dc19730813ca9a8&dl=0c923caefb6bc60428  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге]

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Навигация1
|Портал       = Башҡортостан ауылдары
|Викисловарь  = 
|Викиучебник  = 
|Викицитатник = 
|Викитека     = Башҡортостан Республикаһы Законы (№ 22-з, 16 июль, 2008 йыл.)
|Викивиды     = 
|Викиновости  = 
|Викисклад    = 
|Метавики     = 
|Проект       = Башҡортостан ауылдары
}}

{{Ейәнсура районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Ейәнсура районы ауылдары]]
Әлебай () — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Абҙан ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453391, ОКАТО коды — 80226804002.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 65 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Абҙан): 18 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 58 км

Әлебай ауылы Һаҡмар йылғаһы бассейнына ҡараған Әселе йылғаһы буйында, район үҙәге Иҫәнғол ауылынан көньяҡ-көнсығышҡа табан 65 км һәм Һарыҡташ тимер юл станцияһынан (Ырымбур өлкәһе) төньяҡ-көнсығышҡа табан 58 км алыҫлыҡта урынлашҡан

 Тарихы 
Үҫәргән башҡорто Нәҙерғәле Аҡъюловтың яҙыуына ҡарағанда, Үҫәргәндең ике улы Болоҡ менән Таймаҫ урыҫ батшаһы Иван III (1425—1505) хакимлыҡ иткән осорҙа йәшәгән. Таймаҫтың ете улы булған: Шишәй, Бишәй, Аҫҡаҡ, Ҡунаҡ, Абаҙа, Сураш һәм Ҡыҙрас. Сураштың Ейәнсура тигән улы Яңыбай, Юнай, Юлдыбай, Әлебай, Ғәббәс ауылдарына нигеҙ һалғанТүләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура .

Ауыл 1770 йылдан (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1765 йылдан) алып билдәле. Шәжәрә буйынса тәүге төпләнеүсенең (Мөйтән бей нәҫеленән) исеме менән аталған. 1857 йылда бында шулай уҡ улустың Этҡол ауылы кешеләренең бер өлөшө күсеп ултыра. 1866 йылда 25 йортта 133 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.

 Халыҡ һаны 
Әлебай ауылы халҡы 1900 йылда — 231 кеше; 1920 йылда — 269; 1939 йылда — 286; 1959 йылда — 220; 1989 йылда — 195; 2002 йылда — 179; 2009 йылда — 178, 2010 йылда 140 кеше тәшкил итә.
1925 йылда (аслыҡ йылдарынан һуң) Әлебайҙа 56 кеше генә иҫәпләнгән* Түләбаев М. С. Үҫәргәндәр ере — Ейәнсура.— Өфө, 2000. — 240 бит. ISBN 5-85051-175-Х..
Федераль дәүләт статистика хеҙмәте баһалауынса, 2022 йылдың 1 мартына Башҡортостан Республикаһының Әлебай ауылында халыҡ һаны 139 кеше тәшкил итә. Башҡортостан Республикаһының Әлебай ауылында даими рәүештә 62 ир-егет (44.66 %) һәм 77 ҡатын-ҡыҙ (55.34 %)ГЕНДЕРНЫЙ СОСТАВ НАСЕЛЕНИЯ ДЕРЕВНИ АЛИБАЕВО РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН.
 Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу сараһына ярашлы, милләттең күпселеге — башҡорттар (100 %)Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel ..

 Арҙаҡлы шәхестәре 
 Ишмөхәмәтов Муллахмәт Муллағол улы (1928—2003) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры
 Ишмөхәмәтов Зәбихулла Нәсибулла улы (1932—1998) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы
 Ишмөхәмәтов Фәррәх Иҙрис улы (1938—2020) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы
 Ишалина Зөлхизә Исмәғил ҡыҙы (1932—2012) — һауынсы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.
 Йәнтилин Шәйхетдин Сәләхетдин улы (1928—2003) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы, ВДНХ-ның көмөш миҙалына лайыҡ булған.
 Сарбаев Фәтих Хөснөлхаҡ улы (1936—2007) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы
 Сарбаев Уйылдан Һиҙиәт улы (1936—?) — Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы
 Хәсәйев Усман Ғүмәр улы (1929—2010) — БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы.

 Урамдары 

 Әселе урамы ()
 Ибрас урамы ()
 Юлсыҡҡан урамы ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан

 Ер-һыу атамалары 

Яландар
 Балауыҙ түгелгән яланы
 Сәскә ҡырлауы яланы
 Сағанғол яланы
Йылға-шишмәләр
 Атбәйләгән йылғаһы
 Ҡараһыйыр йылғаһы
 Ибрас шишмәһе
 Әселе йылғаһы
 Аҡҡойрон йылғаһы
 Ҡабыҡҡыуыш йылғаһы
 Туҡмаҡ йылғаһы
Тауҙар
 Ослотау тауыБашҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге
 Алпамыша битләүе
 Ҙур тау
Бәләкәй тау 
Башҡа урындар
 Сана бөккән урын
 Әлебай ҡыҫығы
 Юлдаш ҡыҫығы

 Әҙәбиәт 
 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4

 Һылтанмалар 
 
 Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7.
  Башҡортостан Республикаһы топонимдар һүҙлеге

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ейәнсура районы ауылдары