Торғаҫ
{{ТП-Рәсәй|Торғаҫ
 |статус                = утар
 |башҡортса исеме       = Торғаҫ
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 53 | lat_min = 17 | lat_sec = 31
  |lon_deg = 56 | lon_min = 10 | lon_sec = 16
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Ишембай районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл Советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = Скворчиха ауыл Советы (Ишембай районы)
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 8
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453226
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34794 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80 231 870 009
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Торғаҫ''' ({{lang-ru|Торгаска}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Ишембай районы]]ндағы утар. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 8 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>. [[Скворчиха ауыл советы (Ишембай районы)|Скворчиха ауыл Советы]] составына инә.
Почта индексы — 453226, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80 231 870 009.
 

== Тарихы ==
[[Ишембай]] энциклопедияһы мәғлүмәттәре буйынса [[XX быуат]] башында Татьяна улусы биләмәһендә айырым ултыраҡ булып барлыҡҡа килә, 1914 йылды 7 хужалыҡ теркәлгән<ref>{{книга|автор=|заглавие=[[Ишимбайская энциклопедия]]|ответственный=|место=[[Уфа]]|издательство=[[Башкирская энциклопедия (издательство)|Башкирская энциклопедия]]|год=2015|страницы=548|страниц=656|isbn=978-5-88185-205-4|тираж=3000}}</ref>. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1916—1920 йылдарҙа [[Верхотор баҡыр иретеү заводы|Верхотор заводы]] янында тораҡ пункты булараҡ барлыҡҡа килгән, һәм ул ваҡытта 13 ихата, 76 крәҫтиән тәшкил иткән<ref>[http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/verhotorskiy.html Верхоторский завод с деревнями &#124; Генеалогия и архивы]</ref><ref>[http://verhotor-hram.3dn.ru/news/2009-12-21-3 Отрывок из книги "История сёл и деревень Башкирской АССР " — 21 Декабря 2009 — Храм в селе Верхотор]</ref><ref>{{ИСДБ|страница=131}}</ref>.

Торғаҫ утары.
(Торғаҫ утарында йәшәгән улы менән әсәһенең хикәйәһенән. «Восход» гәзите, 2001). Виктор Петрович Корниенко: «Торғаҫты олатайҙарыбыҙ ойошторҙо. 1909 йылда Белоруссиянан ғаиләләре менән бергә өс ағалы-ҡустылы Сергей, Давыд һәм Алексей Серяковтар килә. Ерҙе ҡуртымға алалар. Тирә-яҡта төҙөлөш ағасы үҫә, уны эшкәртә башлағандар, торлаҡ төҙөгәндәр. Бушаған участкалар тамырынан ҡоротолған һәм төрлө культуралар менән сәселгән. Дуҫ йәшәйҙәр, беҙҙең халыҡ уларҙан таралған. Әле өс ғаилә генә ҡалған, ҡалғандары —  дачаға йөрөүсе халыҡ. Утарға үҙгәртеп ҡороуҙың тәүге йылдарында, заводта ҡыҫҡартылғандан һуң әйләнеп ҡайттым... Оло олатай Филимон Кузьмич Калининич ҡаҙған шишмәнән һыу алабыҙ. Оҙаҡ ваҡыт тирә-яҡта тәмле һыу эҙләй һәм барыбер таба, шуның менән үҙенән һуң яҡшы хәтер ҡалдыра. Бөтә урындағы халыҡ йырын төбөндә урынлашҡан Калининич шишмәһен файҙалана. Беҙҙең заманда шишмәне тәрбиәләүгә Салауат ҡалаһынан  дачаға йөрөүсе Геннадий Васильевич Алехин ярҙам итә. Өйгә электрҙы 1998 йылда ғына, Гортопҡа электр линияһы һуҙғанда индерҙем. Бының өсөн үгеҙ менән һыйырҙы һуйҙым. Ә бит ҡасандыр бында мәктәп булды. Балалар бында Гортоптан килеп уҡыны. Һуңынан ул ябылды һәм уҡыуҙы Скворчихала дауам итергә тура килде. Мәктәп урынында тик сирень ҡыуаҡтары ғына бар, уларҙы мин мал ашамаһын өсөн кәртәләп алдым… ".

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||*||*||*||*||*
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||8||4||4||50,0||50,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==
Ишембай — Воскресенск юлында урынлашҡан.

Алыҫлығы:<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>
* Район үҙәгенә тиклем ([[Ишембай (ҡала)|Ишембай]]): 24 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Скворчиха (Башҡортостан)|Скворчиха]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Салауат (ҡала)|Салауат]]): 42 км.

== Урамдары ==
Урам исеме<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/026/000073.html «Налог Белешмәһе» системаһында Торғаҫ ауылы]</ref>:
* Йырын урамы ({{lang-ru|улица Овражная}})
* Урман урамы ({{lang-ru|улица Лесная}})

== Әҙәбиәт ==
* Ишимбайская энциклопедия/гл.ред. М. Х. Гайсин. — Уфа.:Башк.энцикл., 2015. — 656 с. ил.,карты.{{ref-ru}}

== Һылтанмалар ==
* [http://www.ruspostindex.ru/02/53.html Почтовые индексы Ишимбайского района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205182541/http://www.ruspostindex.ru/02/53.html |date=2020-02-05 }}
* [https://web.archive.org/web/20100810033057/http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy Начальная страница Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»]
* [https://www.gosspravka.ru/02/026/000073.html «Налог Белешмәһе» системаһында Торғаҫ ауылы]
* [http://ufagen.ru/places/ishimbayskiy/verhotorskiy.html Верхоторский завод с деревнями &#124; Генеалогия и архивы]
* {{ИСДБ|страница=131}}
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

{{Ишембай районы ауылдары}}

[[Категория:Ишембай районы ауылдары]]
Торғаҫ () — Башҡортостандың Ишембай районындағы утар. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 8 кеше. Скворчиха ауыл Советы составына инә.
Почта индексы — 453226, ОКАТО коды — 80 231 870 009.
 

 Тарихы 
Ишембай энциклопедияһы мәғлүмәттәре буйынса XX быуат башында Татьяна улусы биләмәһендә айырым ултыраҡ булып барлыҡҡа килә, 1914 йылды 7 хужалыҡ теркәлгән. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1916—1920 йылдарҙа Верхотор заводы янында тораҡ пункты булараҡ барлыҡҡа килгән, һәм ул ваҡытта 13 ихата, 76 крәҫтиән тәшкил иткәнВерхоторский завод с деревнями | Генеалогия и архивыОтрывок из книги "История сёл и деревень Башкирской АССР " — 21 Декабря 2009 — Храм в селе Верхотор.

Торғаҫ утары.
(Торғаҫ утарында йәшәгән улы менән әсәһенең хикәйәһенән. «Восход» гәзите, 2001). Виктор Петрович Корниенко: «Торғаҫты олатайҙарыбыҙ ойошторҙо. 1909 йылда Белоруссиянан ғаиләләре менән бергә өс ағалы-ҡустылы Сергей, Давыд һәм Алексей Серяковтар килә. Ерҙе ҡуртымға алалар. Тирә-яҡта төҙөлөш ағасы үҫә, уны эшкәртә башлағандар, торлаҡ төҙөгәндәр. Бушаған участкалар тамырынан ҡоротолған һәм төрлө культуралар менән сәселгән. Дуҫ йәшәйҙәр, беҙҙең халыҡ уларҙан таралған. Әле өс ғаилә генә ҡалған, ҡалғандары —  дачаға йөрөүсе халыҡ. Утарға үҙгәртеп ҡороуҙың тәүге йылдарында, заводта ҡыҫҡартылғандан һуң әйләнеп ҡайттым... Оло олатай Филимон Кузьмич Калининич ҡаҙған шишмәнән һыу алабыҙ. Оҙаҡ ваҡыт тирә-яҡта тәмле һыу эҙләй һәм барыбер таба, шуның менән үҙенән һуң яҡшы хәтер ҡалдыра. Бөтә урындағы халыҡ йырын төбөндә урынлашҡан Калининич шишмәһен файҙалана. Беҙҙең заманда шишмәне тәрбиәләүгә Салауат ҡалаһынан  дачаға йөрөүсе Геннадий Васильевич Алехин ярҙам итә. Өйгә электрҙы 1998 йылда ғына, Гортопҡа электр линияһы һуҙғанда индерҙем. Бының өсөн үгеҙ менән һыйырҙы һуйҙым. Ә бит ҡасандыр бында мәктәп булды. Балалар бында Гортоптан килеп уҡыны. Һуңынан ул ябылды һәм уҡыуҙы Скворчихала дауам итергә тура килде. Мәктәп урынында тик сирень ҡыуаҡтары ғына бар, уларҙы мин мал ашамаһын өсөн кәртәләп алдым… ".

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)***** 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь 2010 йыл 14 октябрь84450,050,0

 Географик урыны 
Ишембай — Воскресенск юлында урынлашҡан.

Алыҫлығы:
 Район үҙәгенә тиклем (Ишембай): 24 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Скворчиха): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Салауат): 42 км.

 Урамдары 
Урам исеме«Налог Белешмәһе» системаһында Торғаҫ ауылы:
 Йырын урамы ()
 Урман урамы ()

 Әҙәбиәт 
 Ишимбайская энциклопедия/гл.ред. М. Х. Гайсин. — Уфа.:Башк.энцикл., 2015. — 656 с. ил.,карты.

 Һылтанмалар 
 Почтовые индексы Ишимбайского района 
 Начальная страница Ишимбайского района портала «Генеалогия и Архивы»
 «Налог Белешмәһе» системаһында Торғаҫ ауылы
 Верхоторский завод с деревнями | Генеалогия и архивы
 
 Иҫкәрмәләр 

Категория:Ишембай районы ауылдары