Юность (Шаран районы)
{{ТП-Рәсәй|Юность
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Юность
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg =  | lat_min =  | lat_sec = 
  |lon_deg =  | lon_min =  | lon_sec = 
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Шаран районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 106
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452635
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34769 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80258830027
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Юность''' ({{lang-ru|Юность}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Шаран районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренё ҡарата халыҡ һаны 106 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452635, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80258830027.
 
== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||114||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||106||53||53||50,0||50,0
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Шаран]]): 28 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Мичуринск (Башҡортостан)|Мичуринск]]): 10 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 70 км

== Тарихы ==
[[XX быуат]] башына тиклем ауыл биләмәһе урман менән ҡапланған була, яҡынса 1900 йылдар уртаһынан [[Яңы Троицк (Шаран районы)|Яңы Троицк ауылының]] ерһеҙ крәҫтиәндәре был урман участкаларын һатып ала һәм һөрөнтө ерҙәргә эшкәртә башлай. 1920 йылдың көҙөндә был ауылда йәшәүсе Сергей Николаев яңы урынға күсеп килә, уның артынан Григорий Кузнецов, Иван Мухин һәм Григорий Гаврилов ғаиләләре 1921 йылда килә. Әммә улар менән Ивановка ауылы халҡы араһында ер бәхәсе була, был хәл кантон суды ҡарары менән хәл ителә. Яңы ауыл Березовка тип аталған, сөнки өс яҡтан ҡайын сауҡалыҡ менән уратып алынған. 1924 йылда ТОЗ (товарищество по совместной обработке земли; ерҙе бергәләп эшкәртеү буйынса ширҡәт) ойошторола; дәүләткә иген тапшырғандар, бының өсөн ҡайһы бер ауыл хужалығы кәрәк-ярағын ҡуртымға алынған, һуңынан быо әйберҙәр хужалыҡтарҙа ҡалған. Һуңыраҡ ауыл ширҡәт исеме менән үҙгәртелә. Юность ТОЗ-ы ауыл тип үҙгәртелә.{{sfn|Миннигалиев|2011|с=54—55}}

1925 йылда Юность ширҡәте [[Башҡорт АССР-ы]] [[Бәләбәй кантоны]] Шаран улусы составында  була.<ref name="БашРесп">{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1926|60}}</ref> 1929 йылда «Юность» артель ҡасабаһы Резяпов улусыһына тапшырыла[9] 1929 йылдың көҙөндә коммуна ойошторола, ул 1933 йылда Юность колхозы булып китә. 1930 йылға 18 ихата, ете йыллыҡ мәктәп, медицина пункты, магазин, халыҡ йорто (һуңыраҡ клуб), ясле-баҡса, ашхана, һыу тирмәне була. Колхоз баҡсаһы ултыртыла.{{sfn|Миннигалиев|2011|с=54—55}}

1930 йылда республикала кантон бүленеше бөтөрөлә, райондар ойошторола. Юность артеле [[Баҡалы районы]] составына инә<ref name="p1961">{{Книга:Башкирская АССР: административно-территориальное деление на 1 января 1961 года|339}}</ref>, һуңынан [[Саҡмағош районы]] составына инә. 1935 йылда ауыл Советы үҙәге булған ҡасаба яңы булдырылған [[Шаран районы]]на тапшырыла{{sfn|Миннигалиев|2011|с=21}}<ref>{{Книга:История АТД Республики Башкортостан|123}}</ref>, 1937 йылдың 9 майында сельсовьет бүленә, Юность яңы Триключин ауыл советы составына инә{{sfn|Миннигалиев|2011|с=22}}. 1939 йылда Юность ауылы Шаран районының Триключинский ауыл советына күсерелә<ref name="p1939">{{Книга:БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года|374}}</ref>..

[[Бөйөк Ватан һуғышы|Һуғыш башына]] колхоз райондың иң алдынғы хужалыҡтарының береһе була, ике тапҡыр ВДНХ-ла ҡатнаша. Бында киндер үҫтергәндәрр, кирбес эшләгәндәр, йөн цехы, ике умарталыҡ һәм балыҡ үҫтереү өсөн ике быуа булған; был шөғөлдән бик күп килем алғандар. Ауылдан һуғышҡа 26 кешеһе киткән, бары тик 12 кеше генә әйләнеп ҡайтҡан. Һуғыштан һуң алдағы производство тергеҙелә, тирмән һәм  таҡта ярҙырыу цехы төҙөлә.{{sfn|Миннигалиев|2011|с=54—55}}

1952<ref>{{Книга:Башкирская АССР: административно-территориальное деление на 1 июня 1952 года|246}}</ref> һәм 1959<ref name="p1959">{{Книга:Населённые пункты Башкортостана 1959 и 1970|225}}</ref> йылдарҙа шул уҡ ауыл Советында Юность ауылы (село)тип теркәлә. 1961 йылда Юносьт ҡабаттан ауыл (деревня) булып үҙгәртелә<ref name="p1961"/>, 1960 йылдан «Мичуринск» совхозы составына инә{{sfn|Миннигалиев|2011|с=54—55}}.

1960-сы йылдарҙа, сиктәрҙе алмаштырғандан һуң, Триключа ауыл советы Юность ауылныа күсерелә.{{sfn|Миннигалиев|2011|с=23}} 1963 йылдың башында административ-территориаль бүленеш реформаһы һөҙөмтәһендә ауыл Туймазы районы составына индерелә, 1964 йылдың мартынан — Баҡалы районы составында, 1966 йылдың 30 декабренән — йәнә [[Шаран районы]]на бирелә{{sfn|Миннигалиев|2011|с=54—55}}.

1992 йылдың майында Юность ауыл Советы Юност ауылы менән бергә Мичуринск аул советы составына инә.{{sfn|Миннигалиев|2011|с=23}}

1999 йылда ауыл «Мичурин совхозы» составына инә<ref name="p1999">{{Книга:Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан на 1 января 1999 года|336}}</ref>.

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Әҙәбиәт ==
* {{ИСДБ|страница=244}}
* {{Книга:Край родной, навек любимый|54—55}}
* {{cite web |url=http://bashenc.online/ru/articles/75408/ |title=Юность в Башкирской энциклопедии |author= |date= |website= |publisher= |accessdate=2022-02-18 |lang= |ref=БашЭнцикл}}
{{Шаран районы ауылдары}}

[[Категория:Шаран районы ауылдары]]
Юность () — Башҡортостандың Шаран районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренё ҡарата халыҡ һаны 106 кеше.
Почта индексы — 452635, ОКАТО коды — 80258830027.
 
 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар 1959 йыл 15 ғинуар 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар 2002 йыл 9 октябрь114 2010 йыл 14 октябрь106535350,050,0

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Шаран): 28 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Мичуринск): 10 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 70 км

 Тарихы 
XX быуат башына тиклем ауыл биләмәһе урман менән ҡапланған була, яҡынса 1900 йылдар уртаһынан Яңы Троицк ауылының ерһеҙ крәҫтиәндәре был урман участкаларын һатып ала һәм һөрөнтө ерҙәргә эшкәртә башлай. 1920 йылдың көҙөндә был ауылда йәшәүсе Сергей Николаев яңы урынға күсеп килә, уның артынан Григорий Кузнецов, Иван Мухин һәм Григорий Гаврилов ғаиләләре 1921 йылда килә. Әммә улар менән Ивановка ауылы халҡы араһында ер бәхәсе була, был хәл кантон суды ҡарары менән хәл ителә. Яңы ауыл Березовка тип аталған, сөнки өс яҡтан ҡайын сауҡалыҡ менән уратып алынған. 1924 йылда ТОЗ (товарищество по совместной обработке земли; ерҙе бергәләп эшкәртеү буйынса ширҡәт) ойошторола; дәүләткә иген тапшырғандар, бының өсөн ҡайһы бер ауыл хужалығы кәрәк-ярағын ҡуртымға алынған, һуңынан быо әйберҙәр хужалыҡтарҙа ҡалған. Һуңыраҡ ауыл ширҡәт исеме менән үҙгәртелә. Юность ТОЗ-ы ауыл тип үҙгәртелә.

1925 йылда Юность ширҡәте Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантоны Шаран улусы составында  була. 1929 йылда «Юность» артель ҡасабаһы Резяпов улусыһына тапшырыла[9] 1929 йылдың көҙөндә коммуна ойошторола, ул 1933 йылда Юность колхозы булып китә. 1930 йылға 18 ихата, ете йыллыҡ мәктәп, медицина пункты, магазин, халыҡ йорто (һуңыраҡ клуб), ясле-баҡса, ашхана, һыу тирмәне була. Колхоз баҡсаһы ултыртыла.

1930 йылда республикала кантон бүленеше бөтөрөлә, райондар ойошторола. Юность артеле Баҡалы районы составына инә, һуңынан Саҡмағош районы составына инә. 1935 йылда ауыл Советы үҙәге булған ҡасаба яңы булдырылған Шаран районына тапшырыла, 1937 йылдың 9 майында сельсовьет бүленә, Юность яңы Триключин ауыл советы составына инә. 1939 йылда Юность ауылы Шаран районының Триключинский ауыл советына күсерелә..

Һуғыш башына колхоз райондың иң алдынғы хужалыҡтарының береһе була, ике тапҡыр ВДНХ-ла ҡатнаша. Бында киндер үҫтергәндәрр, кирбес эшләгәндәр, йөн цехы, ике умарталыҡ һәм балыҡ үҫтереү өсөн ике быуа булған; был шөғөлдән бик күп килем алғандар. Ауылдан һуғышҡа 26 кешеһе киткән, бары тик 12 кеше генә әйләнеп ҡайтҡан. Һуғыштан һуң алдағы производство тергеҙелә, тирмән һәм  таҡта ярҙырыу цехы төҙөлә.

1952 һәм 1959 йылдарҙа шул уҡ ауыл Советында Юность ауылы (село)тип теркәлә. 1961 йылда Юносьт ҡабаттан ауыл (деревня) булып үҙгәртелә, 1960 йылдан «Мичуринск» совхозы составына инә.

1960-сы йылдарҙа, сиктәрҙе алмаштырғандан һуң, Триключа ауыл советы Юность ауылныа күсерелә. 1963 йылдың башында административ-территориаль бүленеш реформаһы һөҙөмтәһендә ауыл Туймазы районы составына индерелә, 1964 йылдың мартынан — Баҡалы районы составында, 1966 йылдың 30 декабренән — йәнә Шаран районына бирелә.

1992 йылдың майында Юность ауыл Советы Юност ауылы менән бергә Мичуринск аул советы составына инә.

1999 йылда ауыл «Мичурин совхозы» составына инә.

 Иҫкәрмәләр 

 Әҙәбиәт 
 
 
 

Категория:Шаран районы ауылдары