Теләпән
{{ТП-Рәсәй|Теләпән
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Теләпән
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 55 | lat_min = 32 | lat_sec = 11
  |lon_deg = 54 | lon_min = 29 | lon_sec = 27
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |район төрө            = район
 |район                 = Илеш районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 307
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 452278
 |почта индекстары       = 
 | коды           = 34762 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80230836003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}


'''Теләпән''' ({{lang-ru|Телепаново}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Илеш районы]]ндағы ауыл. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 307 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 452278, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80230836003.

== Тарихы ==
[[Йылан]] улусының Уразай түбәһенә ҡараған һәм [[Баҙы]] йылғаһы буйында урынлашҡан Теләпән ауылы 10-сы Башҡорт кантонының 8-се йорто булараҡ теркәлә. Ауылға Теләпән исемле уҙаман нигеҙ һалған (әммә был турала теүәл генә мәғлүмәт юҡ). 1770 йылдағы бер документта уның улы Йылан улусының йөҙ башы Собханғол Теләпәнов атап үтелә. Уның улы Туҡтамыш була, ейәне 1794 йылда тыуған Әбделкәрим. Әбделкәрим аҙаҡ зауряд-хорунжий булып хеҙмәт итә"<ref name="Теләпән">[https://e.mail.ru/attachment/14060986080000000551/0;1 Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.] {{ref-ru}} {{V|11|12|2019}}</ref>.

[[1793 йыл]]ға тиклем ауылда тик аҫаба башҡорттар ғына йәшәй. [[1793 йыл]]да ауыл общинаһы Йылан ырыуы [[башҡорт]]тарын һәм [[типтәр]]ҙәрҙе, аҡсалата яһаҡ түләү шарты менән, үҙ ерҙәренә индерә. [[1795 йыл]]да 15 ихатала 142 кеше йәшәй, 1816 йылда — 173, 1834 йылда - 236, 1858 йылда 61 ихатала - 403, 1870 йылда 60 ихатала - 411, [[1920 йыл]]да 206 ихатала 1008 кеше йәшәй<ref name="Теләпән" />.

Йорт старшинаһы зауряд- йөҙ башы Әбделвәлит Миңлеғолов (Айытҡол улы) (1791 йылда тыуған) ошо ауылда йәшәй. Уның улдары: 1814 йылғы Динмөхәмәт, 1816 йылғы Әлимбәт, 1831 йылғы  Хәбибулла. 1843 йылда 195 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда мәсет була, Бер уҙаман тирмән тота<ref name="Теләпән" />.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)||||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||794||361||433||45,5||54,5
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||411||169||242||41,1||58,9
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||448||193||255||43,1||56,9
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||383||175||208||45,7||54,3
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||322||147||175||45,7||54,3
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||314||146||168||46,5||53,5
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||307||149||158||48,5||51,5
|-
|}
{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Географик урыны ==

* Район үҙәгенә тиклем ([[Үрге Йәркәй]]): 16 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Этәй]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Бүздәк]]): 123 км

== Сығанаҡтар ==
* {{ИСДБ|страницы=410}}
* {{БЭ2013|77586}}
* {{китап |автор=Коллектив авторов |заглавие=История башкирских родов. Elan. |ответственный=Хамидуллин С. И. |ссылка=http://ihtika.ru/index.php/book/istoriya-bashkirskih-rodov-elan-tom-9-ch-2-ufa-2019/page 596/109 |место=Уфа |издательство=Китап |год=2015 |том=9, часть 2 |страниц=600 |страница=109 |тираж = 3 000 |isbn= 978-5-85051-638-5(3)|ref= }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
<references/>

{{Илеш районы ауылдары}}

[[Категория:Илеш районы ауылдары]]
Теләпән () — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 307 кеше.
Почта индексы — 452278, ОКАТО коды — 80230836003.

 Тарихы 
Йылан улусының Уразай түбәһенә ҡараған һәм Баҙы йылғаһы буйында урынлашҡан Теләпән ауылы 10-сы Башҡорт кантонының 8-се йорто булараҡ теркәлә. Ауылға Теләпән исемле уҙаман нигеҙ һалған (әммә был турала теүәл генә мәғлүмәт юҡ). 1770 йылдағы бер документта уның улы Йылан улусының йөҙ башы Собханғол Теләпәнов атап үтелә. Уның улы Туҡтамыш була, ейәне 1794 йылда тыуған Әбделкәрим. Әбделкәрим аҙаҡ зауряд-хорунжий булып хеҙмәт итә"Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.  .

1793 йылға тиклем ауылда тик аҫаба башҡорттар ғына йәшәй. 1793 йылда ауыл общинаһы Йылан ырыуы башҡорттарын һәм типтәрҙәрҙе, аҡсалата яһаҡ түләү шарты менән, үҙ ерҙәренә индерә. 1795 йылда 15 ихатала 142 кеше йәшәй, 1816 йылда — 173, 1834 йылда - 236, 1858 йылда 61 ихатала - 403, 1870 йылда 60 ихатала - 411, 1920 йылда 206 ихатала 1008 кеше йәшәй.

Йорт старшинаһы зауряд- йөҙ башы Әбделвәлит Миңлеғолов (Айытҡол улы) (1791 йылда тыуған) ошо ауылда йәшәй. Уның улдары: 1814 йылғы Динмөхәмәт, 1816 йылғы Әлимбәт, 1831 йылғы  Хәбибулла. 1843 йылда 195 башҡортҡа 480 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда мәсет була, Бер уҙаман тирмән тота.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) 1920 йыл 26 август 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар79436143345,554,5 1959 йыл 15 ғинуар41116924241,158,9 1970 йыл 15 ғинуар44819325543,156,9 1979 йыл 17 ғинуар38317520845,754,3 1989 йыл 12 ғинуар32214717545,754,3 2002 йыл 9 октябрь31414616846,553,5 2010 йыл 14 октябрь30714915848,551,5

 Географик урыны 

 Район үҙәгенә тиклем (Үрге Йәркәй): 16 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Этәй): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Бүздәк): 123 км

 Сығанаҡтар 
 
 
 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Илеш районы ауылдары