Егәлге
{{Хребет
 |Название                = Егәлге
  |Национальное название  = 
 |Изображение             = Zigalga.jpg
  |Подпись                = 
 |Координаты              = 54/35/31/N/58/31/24/E
  |CoordScale             = 
 |Горная система          = Көньяҡ Урал
  |Хребет или массив                 = 
  |Высота                 = 1427
  |Источник высоты        = [[Оло Шелом]] 
  |Первое восхождение     = 
 |Страна                  = Башҡортостан
  |Регионы                = 
 |Позиционная карта       = Россия Уральский ФО
  |Категория на Викискладе = 
}}

''' Егәлге, Егәлгә ''' ({{lang-ru|Зигальга}}) — [[Башҡортостан Республикаһы]], [[Көньяҡ Урал]]да [[Йүрүҙән (йылға)|Йүрүҙән]] йылғаһының һул ярында урынлашҡан тау һырты, Көньяҡ Уралдың [[Тағанай (милли парк)|Тағанай]]-[[Ямантау]] һыҙатында урынлашҡан иң бейек һәм оҙон тау һырты.

== Тарихы ==
Тау һыртының көньяҡ өлөшө [[Көньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы]] биләмәһендә урынлашҡан. 2014 йылда Силәбе өлкәһендә 84 мең га ерҙә «Егәлге милли паркы» булдырыу ҡаралған булған<ref>{{cite web| author=| datepublished=| url=http://expert.ru/ural/2012/04/zapros-na-prirodu/| title=Запрос на природу| publisher=// expert.ru| accessdate=2012-2-11}}</ref>.

«Биологик төрлөлөктө һаҡлау һәм экологик туризмды үҫтереү» федераль проекты сиктәрендә Силәбе өлкәһендә «Экология» милли проекты нигеҙендә федераль әһәмиәттәге махсус һаҡланыусы тәбиғәт территорияһы - «Егәлге» милли паркы барлыҡҡа килә. 2019 йылдың 18 ноябрендә Рәсәй Хөкүмәте тарафынан был хаҡта ҡарар ҡабул ителә <ref>[http://docs.cntd.ru/document/563787973 Постановление Правительства Российской Федерации от 18 ноября 2019 года N 1465 О создании национального парка "Зигальга"]</ref>

== Этимологияһы ==
Топонимистар атаманың килеп сығышы буйынса бер фекерҙә генә түгел. Бер төркөм тел белгестәре уны фарсы телендәге "зәңгәр" (ҙур ҡая)  тигән һүҙҙән килеп сыҡҡан тип һанай <ref>Хисамитдинова Ф.Г., Сиразитдинов З.А. Русско-башкирский словарь-справочник названий населенных пунктов Республики Башкортостан. - Уфа: Китап, 2001.- 320. с.</ref>

Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, [[Башҡорттар|башҡорт халҡының]] фольклорын өйрәнгән географ, топонимист [[Шувалов Николай Иванович]] үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә тип яҙа:<blockquote>Зигальга, хребет, Катав-Ивановский район.В источниках ХVIII в. упоминается как Джигалга, Джигалгя, Джнгала, Джигальга, Егалга. В словаре топонимов Башкортостана хребет называется Зангарга. Название сравнивается с иранским словом зангар — «большая скала». Возможна трактовка от древнего тюркского мужского имени Джигал-оглу, Джигале-оглу.  <ref>Шувалов Н. И. Беликуль // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7</ref>.
</blockquote>

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}


== Һылтанмалар ==
* [http://yuzhnyj-ural.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=73:hrebet-zigalga&catid=1:hrebty-otdelnye-gor&Itemid=13 Справочная статья. Хребет Зигальга. Сайт Весь Южный Урал.]
* http://maps.google.ru/maps/ms?msa=0&ie=UTF8&t=h&msid=201302412545255265234.0004a7dfb11f61a4a50fe&ll=54.596334,58.525543&spn=0.139229,0.377655&z=11&source=embed {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305013439/https://maps.google.ru/maps/ms?msa=0 |date=2014-03-05 }} карта с вершинами

[[Категория:Көньяҡ Уралдың тау түбәләре]]
[[Категория:Башҡортостан тау һырттары]]
[[Категория:Силәбе өлкәһенең тау һырттары]]
[[Категория:Белорет районы географияһы]]
[[Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы]]
Егәлге, Егәлгә  () — Башҡортостан Республикаһы, Көньяҡ Уралда Йүрүҙән йылғаһының һул ярында урынлашҡан тау һырты, Көньяҡ Уралдың Тағанай-Ямантау һыҙатында урынлашҡан иң бейек һәм оҙон тау һырты.

 Тарихы 
Тау һыртының көньяҡ өлөшө Көньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы биләмәһендә урынлашҡан. 2014 йылда Силәбе өлкәһендә 84 мең га ерҙә «Егәлге милли паркы» булдырыу ҡаралған булған.

«Биологик төрлөлөктө һаҡлау һәм экологик туризмды үҫтереү» федераль проекты сиктәрендә Силәбе өлкәһендә «Экология» милли проекты нигеҙендә федераль әһәмиәттәге махсус һаҡланыусы тәбиғәт территорияһы - «Егәлге» милли паркы барлыҡҡа килә. 2019 йылдың 18 ноябрендә Рәсәй Хөкүмәте тарафынан был хаҡта ҡарар ҡабул ителә Постановление Правительства Российской Федерации от 18 ноября 2019 года N 1465 О создании национального парка "Зигальга"

 Этимологияһы 
Топонимистар атаманың килеп сығышы буйынса бер фекерҙә генә түгел. Бер төркөм тел белгестәре уны фарсы телендәге "зәңгәр" (ҙур ҡая)  тигән һүҙҙән килеп сыҡҡан тип һанай Хисамитдинова Ф.Г., Сиразитдинов З.А. Русско-башкирский словарь-справочник названий населенных пунктов Республики Башкортостан. - Уфа: Китап, 2001.- 320. с.

Силәбе өлкәһенең топонимикаһын, башҡорт халҡының фольклорын өйрәнгән географ, топонимист Шувалов Николай Иванович үҙенең "От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь" тигән һүҙлегендә тип яҙа:Зигальга, хребет, Катав-Ивановский район.В источниках ХVIII в. упоминается как Джигалга, Джигалгя, Джнгала, Джигальга, Егалга. В словаре топонимов Башкортостана хребет называется Зангарга. Название сравнивается с иранским словом зангар — «большая скала». Возможна трактовка от древнего тюркского мужского имени Джигал-оглу, Джигале-оглу.  Шувалов Н. И. Беликуль // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7.

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 Справочная статья. Хребет Зигальга. Сайт Весь Южный Урал.
 http://maps.google.ru/maps/ms?msa=0&ie=UTF8&t=h&msid=201302412545255265234.0004a7dfb11f61a4a50fe&ll=54.596334,58.525543&spn=0.139229,0.377655&z=11&source=embed  карта с вершинами

Категория:Көньяҡ Уралдың тау түбәләре
Категория:Башҡортостан тау һырттары
Категория:Силәбе өлкәһенең тау һырттары
Категория:Белорет районы географияһы
Категория:Тарихи Башҡортостан ерҙәре топонимикаһы