Тыраж
{{Таксон
 |image file = Hornet-vespa.jpg
 |image title       = 
 |image descr = [[Тыраж]] (''Vespa crabro'')
 |regnum            = Хайуандар
 |parent            = 
 |ref               = 
 |comment           = 
 |rang              = Ырыу
 |latin             = Vespa
 |author            = [[Linnaeus]], [[1758]]
 |syn               = 
 |typus             = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Vespа
 |commons           = 
 |itis = 154272
 |ncbi = 7443
 |eol               = 
}}

'''Тыраж''' ({{lang-la|Vespa}}) — ҡараһыу  йәки һарғылт төҫтәге ярыҡанатлы, саға торған эре бөжәк; оҙонлоғо 26—30 мм самаһы; бал ҡорттарына ныҡ зыян килтерә.

== Яҙма ==
<!-- На осах вида ''Vespa analis'' паразитируют представители семейства ''[[Stylopidae]]'' (''[[Strepsiptera]]'').<ref>Makino et al. 2011. [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B8JJN-511G21T-1&_user=10&_coverDate=03%2F31%2F2011&_rdoc=26&_fmt=high&_orig=browse&_origin=browse&_zone=rslt_list_item&_srch=doc-info(%23toc%2343731%232011%23999859998%232766736%23FLA%23display%23Volume)&_cdi=43731&_sort=d&_docanchor=&_ct=29&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=58ffcb48b1b5dd6824eddec369466c80&searchtype=a First record of occurrence of Xenos moutoni (Strepsiptera; Stylopidae), an important parasite of hornets (Hymenoptera: Vespidae: Vespa), in Korea.] {{ref-en}}{{v|22|02|2011}}</ref>
 -->

== Классификация ==
Ырыуға 23 төр ҡарай. Ер шарының кп кенә ҡитғаларында осрай. Көньяҡ Азияла Һиндостан, Ҡытай, Таиланд, Вьетнамда бик ныҡ таралған. Рәсәйҙә лә (''Vespa crabro'') төрө таралған.

== Төрҙәре ==
* ''[[Vespa affinis]]'' <small>Linnaeus, 1764</small>
* ''[[Vespa analis]]'' <small>Fabricius, 1775</small>
* ''[[Vespa basalis]]'' <small>Smith, 1852</small>
* ''[[Vespa bellicosa]]'' <small>de Saussure, 1854</small>
* ''[[Vespa bicolor]]'' <small>Fabricius, 1787</small>
* ''[[Vespa binghami]]'' <small>du Buysson, 1905</small>
* ''[[Шершень обыкновенный|Vespa crabro]]'' <small>Linnaeus, 1758</small>
* ''[[Vespa ducalis]]'' <small>Smith, 1852</small>
* ''[[Vespa dybowskii]]'' <small>Andre, 1884</small>
* ''[[Vespa fervida]]'' <small>Smith, 1858</small>
* ''[[Vespa fumida]]'' <small>Van der Vecht 1956</small>
* ''[[Vespa luctuosa]]'' <small>de Saussure, 1854</small>
* ''[[Азиатский огромный шершень|Vespa mandarinia]]'' <small>Smith, 1852</small>
* ''[[Vespa mocsaryana]]'' <small>du Buysson, 1905</small>
* ''[[Vespa multimaculata]]'' <small>Perez, 1910</small>
* ''[[Vespa orientalis]]'' <small>Linnaeus, 1771</small>
* ''[[Vespa philippinensis]]'' <small>De Saussure, 1854</small>
* ''[[Vespa simillima]]'' <small>Smith, 1868</small>
* ''[[Vespa soror]]'' <small>du Buysson, 1905</small>
* ''[[Vespa tropica]]'' <small>Linnaeus, 1758</small>
* ''[[Vespa velutina]]'' <small>Lepeletier, 1836</small>
* ''[[Vespa vivax]]'' <small>Smith, 1870</small>

== Һылтанмалар ==
* [http://www.vespa-crabro.de/  Немецкий веб-сайт, посвященный шершню (есть страница на русском языке)]
* [http://antclub.ru/lib/brian-m-v/obshchestvennye-nasekomye Книга «Общественные насекомые» Майкл Брайен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110404153423/http://antclub.ru/lib/brian-m-v/obshchestvennye-nasekomye |date=2011-04-04 }}

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

[[Категория:Һағыҙаҡтар]]
[[Категория:Ағыулы хайуандар]]
Тыраж () — ҡараһыу  йәки һарғылт төҫтәге ярыҡанатлы, саға торған эре бөжәк; оҙонлоғо 26—30 мм самаһы; бал ҡорттарына ныҡ зыян килтерә.

 Яҙма 

 Классификация 
Ырыуға 23 төр ҡарай. Ер шарының кп кенә ҡитғаларында осрай. Көньяҡ Азияла Һиндостан, Ҡытай, Таиланд, Вьетнамда бик ныҡ таралған. Рәсәйҙә лә (Vespa crabro) төрө таралған.

 Төрҙәре 
 Vespa affinis Linnaeus, 1764
 Vespa analis Fabricius, 1775
 Vespa basalis Smith, 1852
 Vespa bellicosa de Saussure, 1854
 Vespa bicolor Fabricius, 1787
 Vespa binghami du Buysson, 1905
 Vespa crabro Linnaeus, 1758
 Vespa ducalis Smith, 1852
 Vespa dybowskii Andre, 1884
 Vespa fervida Smith, 1858
 Vespa fumida Van der Vecht 1956
 Vespa luctuosa de Saussure, 1854
 Vespa mandarinia Smith, 1852
 Vespa mocsaryana du Buysson, 1905
 Vespa multimaculata Perez, 1910
 Vespa orientalis Linnaeus, 1771
 Vespa philippinensis De Saussure, 1854
 Vespa simillima Smith, 1868
 Vespa soror du Buysson, 1905
 Vespa tropica Linnaeus, 1758
 Vespa velutina Lepeletier, 1836
 Vespa vivax Smith, 1870

 Һылтанмалар 
  Немецкий веб-сайт, посвященный шершню (есть страница на русском языке)
 Книга «Общественные насекомые» Майкл Брайен 

 Иҫкәрмәләр 

Категория:Һағыҙаҡтар
Категория:Ағыулы хайуандар