Ыҫтамғол
{{ТП-Рәсәй|Ыҫтамғол
 |статус                = ауыл
 |башҡортса исеме       = Ыҫтамғол
 |төп исеме             =
 |ил                    =
 |герб                  = 
 |флаг                  = 
 |герб киңлеге          = 
 |флаг киңлеге          = 
  |lat_deg = 54 | lat_min = 8 | lat_sec = 24
  |lon_deg = 59 | lon_min = 9 | lon_sec = 58
 |CoordAddon            =  
 |CoordScale            = 
 |ил картаһы            = 
 |регион картаһы        = 
 |район картаһы         = 
 |ил картаһының дәүмәле = 
 |регион картаһының дәүмәле = 
 |район картаһының дәүмәле = 
 |регион төрө           = төбәк
 |регион                = Башҡортостан
 |теҙмәләге регион      = 
 |вид поселения        = ауыл советы
 |поселение            = Урал ауыл Советы (Учалы районы){{!}}Урал
 |район төрө            = район
 |район                 = Учалы районы
 |теҙмәләге район       = 
 |урынлашыу төрө        = ауыл советы
 |урынлашыу             = 
 |теҙмәләге урынлашыу   = 
 |эске бүленеү          = 
 |башлыҡ төрө           = 
 |башлыҡ                = 
 |нигеҙ һалыныу         = 
 |беренсе телгә алыу    = 
 |элекке исемдәре       = 
 |статус (башлап)       = 
 |майҙан                = 
 |ТП үҙәгенең бейеклеге = 
 |климат                = 
 |рәсми тел             = 
 |рәсми тел-ref         = 
  |халыҡ                = 278
  |иҫәп алыу йылы       = 2010
  |тығыҙлыҡ             = 
  |агломерация          = 
  |конфессия составы    = 
  |этнохороним          = 
 |ваҡыт бүлкәте          = +5
 |DST                    =
 |почта индексы          = 453742
 |почта индекстары       = 
 |телефон коды           = 34791 
 |автомобиль коды        = 02, 102
 |танымлаусы төрө        = 
 |һансал танымлаусы      = 80253891003
 |Commons-тағы категория = 
 |сайт                   = 
 |сайт теле              = 
}}

'''Ыҫтамғол''' ({{lang-ru|Истамгулово}}) — [[Башҡортостан]]дың [[Учалы районы]]ндағы ауыл. [[Уральск ауыл Советы (Учалы районы)|Урал ауыл Советы]] составына инә. [[2010]] йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 278 кеше<ref>{{2010. Башҡортостан ауылдары}}</ref>.
Почта индексы — 453742, [[ОКАТО|ОКАТО коды]] — 80253891003.

== Географик урыны ==
* Район үҙәгенә тиклем ([[Учалы (ҡала)|Учалы]]): 45 км
* Ауыл советы үҙәгенә тиклем ([[Уральск (Башҡортостан)|Уральск]]): 3 км
* Яҡындағы тимер юл станцияһы ([[Учалы (станция)|Учалы]]): 52 км<ref name = "ATU">{{АТУ РБ}}</ref>

== Тарихы ==
Ыҫтамғол ауылы [[1737 йыл]]дан билдәле. [[Себер даруғаһы]] Ҡаратабын улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Ауылға улус старшинаһы Истамғол Юлдашев исеме бирелгән. Икенсе исеме Ҡыштау булған. Шулай уҡ  А(И)сламгулово тип тә теркәлгән<ref>{{БЭ2013|87363}}</ref>. 7—8 ауыл 6-сы кантондың 26-сы йортона ҡараған. 

Ыҫтамғол ауылында [[1795 йыл]]да 11 йортта 35 ир-ат һәм 45 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 

[[1846 йыл]]да 222 кеше йәшәгән 47 йортҡа 300 ат, 200 һыйыр, 200 һарыҡ, 10 кәзә тура килгән. Шул уҡ ваҡытта 64 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселгән. 
[[XIX быуат]] уртаһына йорттар һаны 58-гә, ә халҡы 340 кешегә тиклем артҡан. [[1850 йыл]]да Баҙарғолдан — 4, Ишмәкәйҙән — 3, Рәсүлдән 10 ғаилә күсеп килә. 1866 йылда 61 хужалыҡта 336 кеше йәшәгән. [[Малсылыҡ]], [[игенселек]] менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

[[1920 йыл]]да 115 йортта 547 кеше йәшәгән. Ауыл күрше ауылдарҙан күсеп килгәндәр иҫәбенә үҫкән.
1920 йылда ауылдан бер-ике саҡрым алыҫлыҡта Киселёвтарҙың берәр тирмәне була<ref>{{ИСДБ|страница=19}}</ref>.

Әлеге ваҡытта Ыҫтамғол ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

== Халыҡ һаны ==
'''Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)'''
{| class="wikitable " style="text-align:center"
| style="background:#f0f0f0;"|'''Иҫәп алыу йылы һәм көнө'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Бөтә халыҡ'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ир-егеттәр өлөшө (%)'''
| style="background:#f0f0f0;"|'''Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)'''
|-
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)||430||||||||
|-
| 1920 йыл 26 август||547||||||||
|-
| 1926 йыл 17 декабрь||||||||||
|-
| 1939 йыл 17 ғинуар||454||||||||
|-
| 1959 йыл 15 ғинуар||408||||||||
|-
| 1970 йыл 15 ғинуар||||||||||
|-
| 1979 йыл 17 ғинуар||||||||||
|-
| 1989 йыл 12 ғинуар||297||||||||
|-
| 2002 йыл 9 октябрь||318||||||||
|-
| 2010 йыл 14 октябрь||278||144||134||51,8||48,2
|-
|}
;Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Ыҫтамғол ауылында [[башҡорттар]] (99 %) йәшәй<ref name="справочник">Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — [http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochni.. Excel форматында ҡушымта]{{Недоступная ссылка|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>.

{{Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар}}

== Урамдары ==
{{Колонки|3}}
* Йылға аръяғы урамы ({{lang-ru|Заречная улица}})
* Йылға аръяғы тыҡрығы ({{lang-ru|Заречный переулок}})
* Йәштәр урамы ({{lang-ru|Молодежная улица}})
* Йәштәр тыҡрығы ({{lang-ru|Молодежный переулок}})
* Тау аҫты урамы ({{lang-ru|Подгорная улица}})
* Йылға урамы ({{lang-ru|Речная улица}})
* Үҙәк урамы ({{lang-ru|Центральная улица}})
* Үҙәк тыҡрыҡ ({{lang-ru|Центральный переулок}})<ref>[https://www.gosspravka.ru/02/046/000020.html Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан]</ref>
{{Колонки|конец}}

== Тирә-яҡ мөхит ==
; Ер-һыу атамалары

== Билдәле шәхестәре ==
* [[Алсынбаев Мөхәммәт Алсынбай улы]] (рус. Алсынбаев Мухамет Алсынбаевич; 1903—1968) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкының хәрби ашатыу взводы повозочныйы. Гвардия ҡыҙылармеецы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945) кавалеры
* [[Әбделнасир Көрмәнкәев]] — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.
* [[Ильясов Спартак Мөжәүир улы]] (7.11.1941) — комсомол һәм партия органдары, ауыл хужалығы ветераны, яҙыусы, публицист, йәмәғәт эшмәкәре. 2012 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015), М. Буранғолов исемендәге әҙәби премия лауреаты (2012)

== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}

== Һылтанмалар ==
* {{БЭ2013|87363}}
* {{ИСДБ|страница=19}}
{{Учалы районы ауылдары}}
{{Тышҡы һылтанмалар}}

[[Категория:Учалы районы ауылдары]]
Ыҫтамғол () — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. Урал ауыл Советы составына инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 278 кеше.
Почта индексы — 453742, ОКАТО коды — 80253891003.

 Географик урыны 
 Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 45 км
 Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Уральск): 3 км
 Яҡындағы тимер юл станцияһы (Учалы): 52 км

 Тарихы 
Ыҫтамғол ауылы 1737 йылдан билдәле. Себер даруғаһы Ҡаратабын улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Ауылға улус старшинаһы Истамғол Юлдашев исеме бирелгән. Икенсе исеме Ҡыштау булған. Шулай уҡ  А(И)сламгулово тип тә теркәлгән. 7—8 ауыл 6-сы кантондың 26-сы йортона ҡараған. 

Ыҫтамғол ауылында 1795 йылда 11 йортта 35 ир-ат һәм 45 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән. 

1846 йылда 222 кеше йәшәгән 47 йортҡа 300 ат, 200 һыйыр, 200 һарыҡ, 10 кәзә тура килгән. Шул уҡ ваҡытта 64 бот ужым һәм 928 бот яҙғы иген сәселгән. 
XIX быуат уртаһына йорттар һаны 58-гә, ә халҡы 340 кешегә тиклем артҡан. 1850 йылда Баҙарғолдан — 4, Ишмәкәйҙән — 3, Рәсүлдән 10 ғаилә күсеп килә. 1866 йылда 61 хужалыҡта 336 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

1920 йылда 115 йортта 547 кеше йәшәгән. Ауыл күрше ауылдарҙан күсеп килгәндәр иҫәбенә үҫкән.
1920 йылда ауылдан бер-ике саҡрым алыҫлыҡта Киселёвтарҙың берәр тирмәне була.

Әлеге ваҡытта Ыҫтамғол ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб бар.

 Халыҡ һаны 
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнөБөтә халыҡИр-егеттәрҠатын-ҡыҙҙарИр-егеттәр өлөшө (%)Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)430 1920 йыл 26 август547 1926 йыл 17 декабрь 1939 йыл 17 ғинуар454 1959 йыл 15 ғинуар408 1970 йыл 15 ғинуар 1979 йыл 17 ғинуар 1989 йыл 12 ғинуар297 2002 йыл 9 октябрь318 2010 йыл 14 октябрь27814413451,848,2
Милли составы
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, Ыҫтамғол ауылында башҡорттар (99 %) йәшәйЕдиный электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта.

 Урамдары 

 Йылға аръяғы урамы ()
 Йылға аръяғы тыҡрығы ()
 Йәштәр урамы ()
 Йәштәр тыҡрығы ()
 Тау аҫты урамы ()
 Йылға урамы ()
 Үҙәк урамы ()
 Үҙәк тыҡрыҡ ()Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан

 Тирә-яҡ мөхит 
 Ер-һыу атамалары

 Билдәле шәхестәре 
 Алсынбаев Мөхәммәт Алсынбай улы (рус. Алсынбаев Мухамет Алсынбаевич; 1903—1968) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 148-се гвардия артиллерия-миномёт полкының хәрби ашатыу взводы повозочныйы. Гвардия ҡыҙылармеецы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1945) кавалеры
 Әбделнасир Көрмәнкәев — хәрби эшмәкәр. 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813—1814 йылдарҙағы Рус армияһының сит илгә походтарында ҡатнашыусы.
 Ильясов Спартак Мөжәүир улы (7.11.1941) — комсомол һәм партия органдары, ауыл хужалығы ветераны, яҙыусы, публицист, йәмәғәт эшмәкәре. 2012 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015), М. Буранғолов исемендәге әҙәби премия лауреаты (2012)

 Иҫкәрмәләр 

 Һылтанмалар 
 
 

Категория:Учалы районы ауылдары