Idioma kwasio
{{Ficha d'idioma |nome=Kwasio

|nativu=
|familia madre = Lengua níxer-congu
|países={{CMR}}<br />{{GNQ}}
|zona=África subsaḥariana occidental, [[Golfu de Guinea]]
|falantes=26.000 (1982–2012))<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/nmg/ Kwasio–Mvumbo] en [[Ethnologue]] (18ª ed., 2015)</ref>
|familia=[[Llingües Níxer-Congu|Níxer-Congu]]<br />
&nbsp;[[Llingües Volta-Congu|Volta-Congu]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[Llingües Benué-Congo|Benue-Congu]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües bantoides|Bantoide]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües bantoides meridionales|Bantoide del sur]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües bantús|Bantú]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Bantú noroccidental<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Clasificación de Guthrie de les llingües bantús#Zona A|Zona A]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües makaa-njem]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Kwasio'''
|iso2=fan|iso3=nmg
|mapa=[[Ficheru:Idioma kwasio.png|240px]]
}}

L'idioma '''Kwasio''', tamién conocíu como '''Ngumba/Mvumbo''', ''' Bujeba''', y '''Gyele/Kola''', ye un idioma de [[Camerún]], faláu nel sur a lo llargo de la mariña y na frontera con [[Guinea Ecuatorial]] per cerca de 70 000 miembros del [[pueblu ngumba]], [[pueblu kwasio]], [[pueblu gyele]] y [[pueblu mabi]]. Munchos autores<ref>{{cita llibru|títulu=-y bajeli. Phonologie, morphologie nominale. Vol. 1 et 2.|last=Rénaud|first=Patrick|publisher=Les Dossiers de l'ALCAM|añu=1976|isbn=|location=Yaoundé|pages=27}}</ref><ref>{{cita llibru|títulu=A Grammar of Gyeli|last=Grimm|first=Nadine|publisher=PhD thesis|añu=2015|isbn=|location=Humboldt University Berlin|pages=8}}</ref><ref>{{cita web|url=http://goto.glocalnet.net/mahopapers/nuglonline.pdf|títulu=New Updated Guthrie List|last=Maho|first=Jouni F.|date=2009|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607210512/http://goto.glocalnet.net/mahopapers/nuglonline.pdf|archive-date=7 de xunu de 2013|dead-url=|fechaaccesu=3 de marzu de 2017}}</ref> ven al Kwasio y l'idioma Gyele/Kola como llingües distintes. 
Nel Ethnologue, los idiomes polo tanto reciben distintos códigos: Kwasio tien el códigu ISO 639-3 ''nmg'',<ref>{{cita web|url=https://www.ethnologue.com/language/nmg|títulu=Ethnologue: Kwasio|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|fechaaccesu=3 de marzu de 2017}}</ref> ente que'l gyele tien el códigu ''gyi.''<ref>{{cita web|url=https://www.ethnologue.com/language/gyi|títulu=Ethnologue: Gyele|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|fechaaccesu=3 de marzu de 2017}}</ref> Los Kwasio, Ngumba y Mabi son llabradores de les aldegues; los Gyele (tamién conocíu como Kola o Koya) son nómada Pygmy (cazador-pañador) que viven na [[selva tropical]].

Los dialeutos son Kwasio (tamién conocíu como Kwassio, Bisio), Mvumbo (tamién conocíu como Ngumba, Ngoumba, Mgoumba, Mekuk) y Mabi (Mabea). Los Gyele falen los subdialeutos de Mvumbo, Gyele nel norte y Kola tamién conocida como Koya nel sur, dacuando "Giele, Gieli, Gyeli, Bagiele, Bagyele, Bajele, Bajeli, Bogyel, Bogyeli, Bondjiel" y '' Likoya, Bako, Bakola, Bakuele '', tamién '' Bekoe ''. El términu peyorativu llocal pa los pigmeos, '' Babinga '', tamién s'usa. '' Glottolog '' amiesta [[idioma shiwa]].

El kwasio ye una [[llingua tonal]]. Como llingua [[llingües bantús|bantú]], tien un sistema de clasificación de sustentivos. El sistema de la clase del sustantivu de kwasio ye daqué amenorgáu, calteniendo solamente 6 xéneros (un xéneru que ye un axugamientu d'un singular y de una clase sustantiva plural).

==Ver tamién==
El términu Pueblo de Kola (Bakola) úsase tamién pa los [[pigméu|pigméos]] de la rexón fronteriza del [[Congo]]-[[Gabón]] del norte, que falen el [[idioma ngom]].

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Enllaces esternos ==
*Serge BAHUCHET, 2006. "Languages of the African Rainforest « Pygmy » Hunter-Gatherers: Language Shifts without Cultural Admixture."[http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/54/82/07/PDF/Bahuchet_2006--Leipzig_Version1.pdf] In ''Historical linguistics and hunter-gatherers populations in global perspective''. Leipzig.
*[https://web.archive.org/web/20110928055626/http://www.mpi.nl/DOBES/projects/bakola/languages Bakola documentation project], DoBeS



{{Tradubot|Idioma kwasio}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües de Guinea Ecuatorial|Kwasio]]
[[Categoría:Llingües de Camerún|Kwasio]]
L'idioma Kwasio, tamién conocíu como Ngumba/Mvumbo,  Bujeba, y Gyele/Kola, ye un idioma de Camerún, faláu nel sur a lo llargo de la mariña y na frontera con Guinea Ecuatorial per cerca de 70 000 miembros del pueblu ngumba, pueblu kwasio, pueblu gyele y pueblu mabi. Munchos autores ven al Kwasio y l'idioma Gyele/Kola como llingües distintes. 
Nel Ethnologue, los idiomes polo tanto reciben distintos códigos: Kwasio tien el códigu ISO 639-3 nmg, ente que'l gyele tien el códigu gyi. Los Kwasio, Ngumba y Mabi son llabradores de les aldegues; los Gyele (tamién conocíu como Kola o Koya) son nómada Pygmy (cazador-pañador) que viven na selva tropical.

Los dialeutos son Kwasio (tamién conocíu como Kwassio, Bisio), Mvumbo (tamién conocíu como Ngumba, Ngoumba, Mgoumba, Mekuk) y Mabi (Mabea). Los Gyele falen los subdialeutos de Mvumbo, Gyele nel norte y Kola tamién conocida como Koya nel sur, dacuando "Giele, Gieli, Gyeli, Bagiele, Bagyele, Bajele, Bajeli, Bogyel, Bogyeli, Bondjiel" y  Likoya, Bako, Bakola, Bakuele , tamién  Bekoe . El términu peyorativu llocal pa los pigmeos,  Babinga , tamién s'usa.  Glottolog  amiesta idioma shiwa.

El kwasio ye una llingua tonal. Como llingua bantú, tien un sistema de clasificación de sustentivos. El sistema de la clase del sustantivu de kwasio ye daqué amenorgáu, calteniendo solamente 6 xéneros (un xéneru que ye un axugamientu d'un singular y de una clase sustantiva plural).

Ver tamién
El términu Pueblo de Kola (Bakola) úsase tamién pa los pigméos de la rexón fronteriza del Congo-Gabón del norte, que falen el idioma ngom.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
Serge BAHUCHET, 2006. "Languages of the African Rainforest « Pygmy » Hunter-Gatherers: Language Shifts without Cultural Admixture." In Historical linguistics and hunter-gatherers populations in global perspective. Leipzig.
Bakola documentation project, DoBeS

Kwasio
Kwasio