Idioma prusianu antiguu
{{Ficha d'idioma |nome =
Prusianu antiguu |nativu =
 
|familia madre = Lengua indoeuropees
|países= {{bandera2|Polonia}}<br> {{bandera2|Lituania}}<br> {{bandera2|Rusia}}
|zona=[[Países bálticos|Bálticu]]
|falantes= estinguíu (s. XVIII)
|familia= [[Llingües indoeuropees|Indoeuropea]]<br />
&nbsp;[[Llingües báltiques|Báltica]]<br />
&nbsp;&nbsp;Occidental<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Antiguu Prusianu'''
|escritura=[[Alfabetu llatín|Llatín]]
|iso1= |iso2= |iso3= prg
|mapa= [[Ficheru:Idioma prusiano antiguo.png|280px]]
}}
El '''prusianu antiguu''' ye una [[Llingües báltiques|llingua báltica]] estinguida, falada polos habitantes de la zona que darréu se llamó [[Prusia Oriental]] (güei partida ente [[Polonia]], [[Lituania]] y la rexón rusa de [[Kaliningráu]]) antes de les colonizaciones alemana y polaca del [[sieglu XIII]]. Dempués d'esta colonización, empezar a falar un dialeutu del baxu alemán oriental, llamáu tamién [[Idioma pruso|pruso]], polo que ye conveniente nun confundilos. Na rexón lituana de [[Klaipeda|Klaipėda]] esiste un grupu de persones qu'intenta alicar una versión reconstruyida d'esti idioma bálticu.

El prusianu antiguu ta estrechamente emparentáu coles otres llingües báltiques estinguíes, el [[Idioma galindio|galindio]] (faláu d'antiguo nel territoriu del sur polos [[galindios]]) y el [[llingua sudovia|sudoviano]] (al este, faláu polos [[sudovios]]). La so rellación ye más alloñada coles llingües báltiques orientales, entá vives, el [[Idioma lituanu|lituanu]] y entá ye más col [[Idioma letón|letón]].

Los [[aesti]], mentaos por [[Tácito]] nel so ''Germania'', podríen ser un pueblu falante de prusianu antiguu. Según describir Tácito, yeren un pueblu como los demás [[suevos]] (un grupu de pueblos xermánicos) pero con un idioma más "británicu" ([[Llingües celtes|celta]]).

Mientres la [[Reforma protestante|Reforma]] y dempués d'ella, grupos de persones protestantes de Polonia, Lituania, [[Francia]] y [[Austria]] atoparon abellugu en Prusia. Estos nuevos inmigrantes provocaron un lentu cayente nel usu del antiguu prusianu, yá que los [[prusianos]] empezaron a adoptar los idiomes de los recién llegaos. El prusianu antiguu probablemente dexó de ser faláu alredor del final del [[sieglu XVII]] cola gran plaga.

Dáse-y el nome de "prusianu antiguu" pa evitar el tracamundiu col axetivu "prusianu", que se rellaciona col posterior Estáu alemán ([[Prusia]]). El nome del país en prusianu antiguu, ensin ser llatinizáu, foi "Prusa"; esto puede usase pa reconstruyir l'idioma dende l'estáu posterior. El prusianu antiguu empezó a escribise nel [[sieglu XIV]], y de él sobrevive bien poca [[lliteratura]].

== Ver tamién ==

*[[Llingües báltiques]]
*[[Baxu prusianu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{Incubator|code=prg|lang=prusianu antiguu}}

*[http://www.kortlandt.nl/editions/ Frederik Kortlandt: Electronic text editions] (n'inglés) — contién trescripciones de testos en prusianu antiguu *
[http://donelaitis.vdu.lt/prussian/reconstructions.htm Reconstrucción del prusianu antiguu] (n'inglés)
* [http://donelaitis.vdu.lt/prussian/mazgr.pdf Historical Grammar of Old Prussian]
* [https://web.archive.org/web/20120310100559/http://wikipedia.prusaspira.ez.lv/wiki/Galwas_p%C4%81usen Wikipedia prusana non oficial]





{{Tradubot|Idioma prusiano antiguo}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües báltiques estinguíes|Prusianu antiguu]]
[[Categoría:Llingües muertes d'Europa|Prusianu antiguu]]

[[eo:Praprusoj#Kristanigo kaj la praprusa lingvo]]

[[Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
El prusianu antiguu ye una llingua báltica estinguida, falada polos habitantes de la zona que darréu se llamó Prusia Oriental (güei partida ente Polonia, Lituania y la rexón rusa de Kaliningráu) antes de les colonizaciones alemana y polaca del sieglu XIII. Dempués d'esta colonización, empezar a falar un dialeutu del baxu alemán oriental, llamáu tamién pruso, polo que ye conveniente nun confundilos. Na rexón lituana de Klaipėda esiste un grupu de persones qu'intenta alicar una versión reconstruyida d'esti idioma bálticu.

El prusianu antiguu ta estrechamente emparentáu coles otres llingües báltiques estinguíes, el galindio (faláu d'antiguo nel territoriu del sur polos galindios) y el sudoviano (al este, faláu polos sudovios). La so rellación ye más alloñada coles llingües báltiques orientales, entá vives, el lituanu y entá ye más col letón.

Los aesti, mentaos por Tácito nel so Germania, podríen ser un pueblu falante de prusianu antiguu. Según describir Tácito, yeren un pueblu como los demás suevos (un grupu de pueblos xermánicos) pero con un idioma más "británicu" (celta).

Mientres la Reforma y dempués d'ella, grupos de persones protestantes de Polonia, Lituania, Francia y Austria atoparon abellugu en Prusia. Estos nuevos inmigrantes provocaron un lentu cayente nel usu del antiguu prusianu, yá que los prusianos empezaron a adoptar los idiomes de los recién llegaos. El prusianu antiguu probablemente dexó de ser faláu alredor del final del sieglu XVII cola gran plaga.

Dáse-y el nome de "prusianu antiguu" pa evitar el tracamundiu col axetivu "prusianu", que se rellaciona col posterior Estáu alemán (Prusia). El nome del país en prusianu antiguu, ensin ser llatinizáu, foi "Prusa"; esto puede usase pa reconstruyir l'idioma dende l'estáu posterior. El prusianu antiguu empezó a escribise nel sieglu XIV, y de él sobrevive bien poca lliteratura.

 Ver tamién 

Llingües báltiques
Baxu prusianu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Frederik Kortlandt: Electronic text editions (n'inglés) — contién trescripciones de testos en prusianu antiguu *
Reconstrucción del prusianu antiguu (n'inglés)
 Historical Grammar of Old Prussian
 Wikipedia prusana non oficial

Prusianu antiguu
Prusianu antiguu

eo:Praprusoj#Kristanigo kaj la praprusa lingvo

Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos