Kim Ryholt
{{persona}}
'''Kim Steven Bardrum Ryholt''' {{nym}}<ref name="Ryholt 3">{{cita web |títulu=Kim S. B. Ryholt - Auteur|url=http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb13494437j|obra=data.bnf.fr|editorial=Bibliothèque nationale de France|idioma=francés|fechaaccesu=19 de xineru de 2015}}</ref> ye profesor d'[[Exiptoloxía]] de la [[Universidá de Copenhague]], especialista n'hestoria y lliteratura exipcia, campu nel que destaquen les sos hipótesis en rellación a la cronoloxía del [[segundu periodu entemediu]] del [[Antiguu Exiptu]]. Dende l'añu 1999 ta a cargu del Proyeutu [http://pcarlsberg.ku.dk Papyrus Carlsberg Collection], de que les sos publicaciones acomuñaes ye editor dende'l 2000. Nel añu 2008 foi nomáu direutor del centru d'investigación [https://web.archive.org/web/20121022010009/http://cif.tors.ku.dk/ Canon and Identity Formation in the Earliest Literate Societies] sol auspicio del Programa d'Excelencia d'esta universidá.<ref>{{cita web |url=http://cif.tors.ku.dk/people/ryholt/ryholt-cv.pdf|títulu=Kim Ryholt: Brief curriculum vitae (16.08.2012)|editor=Universidad de Copenhague|fechaaccesu=29 d'avientu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140201124125/http://cif.tors.ku.dk/people/ryholt/ryholt-cv.pdf/|fechaarchivu=1 de febreru de 2014}}</ref>

== Biografía ==
Cursó estudios d'exiptoloxía nes universidaes Julius-Maximilians de Wurzburg, la Freie Universität de Berlín y en la mesma Universidá de Copenhague, onde llogró la so maestría (1993) y darréu el so doctoráu (2000).

== Contribuciones al estudiu del ''Segundu periodu entemediu'' ==

=== El ''Canon de Turín'' ===
Ryholt ye reconocíu pol so estudiu d'esti estropiáu documentu de papiru conocíu como [[Canon de Turín]], que esaminó personalmente. El so analís dexó-y proponer nueves visiones ya interpretaciones de la historia política del Segundu periodu entemediu d'Exiptu, afiguraes nel so trabayu ''The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c. 1800-1550 B.C.'' (''La situación política n'Exiptu mientres el Segundu periodu entemediu c. 1800-1550 e.C.'')<ref name="Ryholt 1">{{cita llibru |apellíos1=Ryholt|nome1=Kim|títulu=The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c.1800-1550 B.C.|serie=Carsten Niebuhr Institute Publications|volume=20|fecha=1997|editorial=Museum Tusculanum Press|isbn=978-87-7289-421-8|páxines=463|idioma=inglés}}</ref> publicáu en 1997 y nel que desenvuelve les sos hipótesis sobre esti periodu a la lluz de los nuevos estudios y afayos realizaos desque [[Alan Gardiner]] estudiara'l ''Canon'' y publicara les sos conclusiones na so obra ''Royal Canon of Egypt'' nel añu 1959.

Na so obra, Ryholt tamién cataloga tolos monumentos conocíos, inscripciones y sellos de los reis d'esti periodu tomando nota de los numberosos y recién descubrimientos arqueolóxicos, incluyendo'l d'un nuevu rei [[Hicsos|hicso]] llamáu ''Sakir-Har'' y l'afayu, a mediaos de la década de 1990, d'unes [[jamba|jambes]] en Gebel Antef qu'establecieron que'l faraón Sejemra Shedtauy Sobekemsaf ([[Sobekemsaf II]]) foi'l padre de los reis [[Tebas (Exiptu)|tebanos]] de la [[Dinastía XVII d'Exiptu|dinastía XVII]], [[Intef VI]] y [[Intef VII]].

Amás d'esti llibru, Ryohlt publicó otros estudios referentes al ''Canon'' como parte de los ''Zentrum für Allgemeine Sprachwissenschaft'' (ZAS Papers in Linguistics)<ref>{{cita publicación |apellíu1=Ryholt|nome1=Kim|títulu=The Late Old Kingdom in the Turin King-list and the Identity of Nitocris|publicación=Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde|fecha=2000|volume=127|páxines=87–100|idioma=inglés}}</ref> y analís alrodiu de la naturaleza del documentu.<ref>{{cita publicación |apellíu1=Ryholt|nome1=Kim|títulu=The Turin King-List|publicación=Ägypten und Levante|fecha=2004|númberu=14|páxines=135-155|idioma=inglés}}</ref>
<!--Ryholt reportedly intends to publish his study of the Turin Kinglist in the near future.{{fact|fecha=January 2014}}-->

=== La dinastía XIII ===
Unu de los alderiques que Ryholt propón ye la evidencia de que'l primer rei de la [[dinastía XIII d'Exiptu|dinastía XIII]] sería [[Sebekhotep II|Sejemra Jutauy Amenemhat]] en llugar d'[[Jutauyra|Ugaf]].{{#tag:ref|Vease Apéndiz A del so llibru.<ref name="Ryholt 1"/>|group=nota}} Otra hipótesis refier a los oríxenes foranos del rei [[Jendyer]] de la [[Pueblos semites|semítica]] dinastía XIII, que'l so reináu - acordies colos rexistros fechaos de control de los trabayadores que figuren nos bloques de piedra del so complexu funerariu<ref>{{cita llibru |apellíos1=Ryholt|nome1=Kim|títulu=The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c.1800-1550 B.C.|serie=Carsten Niebuhr Institute Publications|volume=20|fecha=1997|editorial=Museum Tusculanum Press|isbn=978-87-7289-421-8|páxina=193|idioma=inglés}}</ref> -, duró un mínimu de cuatro años y tres meses.

=== La dinastía XIV ===
Otra cuestión plantegada por esti exiptólogu ta en rellación cola identidá y datación de la [[Dinastía XIV d'Exiptu|dinastía XIV]]. Ryholt - al igual que [[Manfred Bietak]] - sostién qu'esta dinastía foi una predecesora de la [[Dinastía XV d'Exiptu|dinastía XV]], pero estremar no atinente a la contemporaneidad de l'anterior cola dinastía XIII proponiendo la fundación d'esta postrera alredor de 1800&nbsp;e.&nbsp;C. hasta'l so colpaso c. 1650/ 1648 e.C. Esta hipótesis ye confrontada por Daphna Ben-Tor y James y Susan Allen.<ref name=BASOR>{{cita publicación |apellíu1=Ben-Tor|nome1=Daphna|apellíos2=Allen|nome2=Susan J.|apellíos3=Allen|nome3=James P.|títulu=Seals and Kings|publicación=Bulletin of the American Schools of Oriental Reserch|fecha=agostu de 1999|númberu=315|páxines=47-74|url=http://www.jstor.org/stable/1357532|editorial=The American Schools of Oriental Reserch|idioma=inglés}}</ref> La propuesta de Ryholt de que los reis [[Sheshi]], [[Ahotepra]] y [[Sejenra Yakebmu]] fueron tamién gobernantes de la dinastía XIV ye cuestionada nesti trabayu qu'estudia los niveles d'estratos conocíos de los sos sellos, que, dende'l so puntu de vista, indiquen que daten de la segunda metá de la dinastía XV de los [[hicsos]] y nun son contemporáneos de la dinastía XIII. Sheshi, Yakebmu y Ahotepra son más probablemente reis vasallos hicsos nel delta.

Tamién Ryholt suxirió que Sheshi, unu de los reis meyor documentaos de la dinastía XIV, yera contemporaneu de la temprana dinastía XIII basáu nun depósitu arqueolóxicu en Uronarti onde la impresión del sellu d'esti rei foi atopada xunto coles impresiones de dos de los primeros reis de la exipcia dinastía XIII.<ref name="Ryholt 4">{{cita publicación |apellíu1=Ryholt|nome1=Kim|apellíu-editor1=Maree|nome-editor1=Marcel|títulu=The Date of Kings Sheshi and Yaqubhar and the Rise of the Fourteenth Dynasty|publicación=The Second Intermediate Period (Thirteenth-Seventeenth Dynasties). Current Research, Future Prospects|url=http://www.academia.edu/3734117/Scarabs_Seals_Sealings_and_Seal_Impressions|fecha=2010|númberu=192|páxines=109-126|serie=Orientalia Lovaniensia Analecta|editorial=Uitgeverij Peeters and Departement Oosterse Studies|idioma=inglés}}</ref> Sicasí, Ben-Tor plantegó que la datación del sellu de Maaibre Sheshi nun ye fiable y que bien probablemente sía un sellu del [[imperiu nuevu]].<ref name="Ben-Tor">{{cita publicación |apellíu1=Ben-Tor|nome1=Daphna|apellíu-editor1=Maree|nome-editor1=Marcel|títulu=Sequences and chronology of Second Intermediate Period royal-name scarabs, based onexcavated series from Egypt and the Levant|publicación=The Second Intermediate Period. Current Research, Future Prospects|url=http://www.academia.edu/1566952/Sequence_and_Chronology_of_SIP_royal-name_scarabs|fecha=2010|númberu=192|páxina=95|serie=Orientalia Lovaniensia Analecta|editorial=Uitgeverij Peeters and Departement Oosterse Studies|idioma=inglés}}</ref> Acordies con Ben-Tor, Reiser reportó que dos fragmentos adicionales de sellos de los atopaos en Uronarti, bien probablemente espongan diseños de la [[Dinastía XVIII d'Exiptu|dinastía XVIII]].<ref>{{cita publicación |apellíu1=Reisner|nome1=George Andrew|títulu=Clay Sealings of Dynasty XIII from Uronarti Fort|publicación=Kush - Journal of the Sudan Antiquities Service|editorial=Sudan Antiquities Service|fecha=1955|volume=3|páxines=26-69}}</ref> Esto confirmaría'l casu de intromisiones de la dinastía XVIII ente'l bultu de sellos del imperiu mediu tardíu nesti sitiu.<ref name="Ben-Tor"/> Ben-Tor tamién señala que la probabilidá de intromisiones del imperiu nuevu nes escavaciones de Uronarti "foi confirmada por Yvonne Markowitz", y tamién "reconocida por Reisner".<ref name="Ben-Tor"/> Poro, les escavaciones de Uronarti nun son segures yá que contienen sellos escarabeos que porten los tipos de les dinastíes del imperiu nuevu; esto ye, los sellos Sheshi atopaos nesti sitiu nun tendríen d'usar se pa datar a esti rei asiáticu na temprana dinastía XIII. Ben-Tor enfatiza que l'usu de escarabeos del segundu periodu entemediu na dinastía XVIII ta documentáu en Tell el-Daba, onde un númberu significativu d'exemplos d'esti tipu fueron atopaos apocayá en sitios arqueolóxicos fechaos mientres el reináu de [[Tutmosis III]].<ref>{{cita publicación |apellíu1=Bietak|nome1=Manfred|apellíu-editor1=Bietak|nome-editor1=Manfred|apellíu-editor2=Czerny|nome-editor2=Ernst|títulu=Seal Impressions from the Middle till the New Kingdom - A Problem for Chronological research|publicación=Scarabs of the Second Millennium BC from Egypt, Nubia, Crete and the Levant: Chronological and Historical Implications - Papers of a Symposium, Vienna, 10th - 13th of January 2002|fecha=2004|volume=8 - DÖAW 35|páxines=43-55|editorial=Austrian Academy of Sciences Press|allugamientu=Vienna|idioma=inglés|issn=1816-580X}}</ref>

=== La dinastía XVI ===
Tamién Ryholt argumenta fuertemente sobre la posibilidá de que la [[dinastía XVI d'Exiptu|dinastía XVI]] tuviera compuesta por reis tebanos de los que se caltienen probes testimonios, como [[Nebirau I]], [[Nebirau II]], [[Seuserenra]] y [[Sobekemsaf II|Sejemra Shedtauy]] (los cualos apaecen na última páxina restante del ''Canon de Turín''), más qu'en reis vasallos hicsos del [[Baxu Exiptu]] como ye xeneralmente aceptáu.

== Publicaciones ==
Amás de los trabayos mentaos y del so estudiu alrodiu de los papiros y la lliteratura [[demóticu|demóticos]] y el so analís de la [[cercu de la nube]] d'[[Amosis I]], Ryholt tamién publicó dellos llibros y artículos; ente ellos:
* ''The Story of Petese son of Petetnum, and Seventy Other Good and Bad Stories'' (1999)
* ''The Petese Stories II'' (2006)
* ''Narratives from the Tebtunis Temple Library''
* ''The Antiquities Trade in Egypt, 1880's-1930's: The H. O. Lange Papers'' (escritu xunto con F. Hagen)

== Notes ==
{{llistaref|group="nota"}}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20130126140737/http://cif.tors.ku.dk/people/ryholt/ Perfil] en cif.tors.ku.dk
* [https://web.archive.org/web/20140201124125/http://cif.tors.ku.dk/people/ryholt/ryholt-cv.pdf/ Curriculum vitae] en cif.tors.ku.dk
* [https://web.archive.org/web/20110916190045/http://cif.tors.ku.dk/people/ryholt/ryholt-publ.pdf Llista de publicaciones] en cif.tors.ku.dk
* [https://ku-dk.academia.edu/KimRyholt Copies PDF de publicaciones] n'Academia.edu

{{Tradubot|Kim Ryholt}}
{{NF|1970||Ryholt, Kim}}
[[Categoría:Exiptólogos y exiptólogues]]
[[Categoría:Persones de Nueva Jersey]]
Kim Steven Bardrum Ryholt  ye profesor d'Exiptoloxía de la Universidá de Copenhague, especialista n'hestoria y lliteratura exipcia, campu nel que destaquen les sos hipótesis en rellación a la cronoloxía del segundu periodu entemediu del Antiguu Exiptu. Dende l'añu 1999 ta a cargu del Proyeutu Papyrus Carlsberg Collection, de que les sos publicaciones acomuñaes ye editor dende'l 2000. Nel añu 2008 foi nomáu direutor del centru d'investigación Canon and Identity Formation in the Earliest Literate Societies sol auspicio del Programa d'Excelencia d'esta universidá.

 Biografía 
Cursó estudios d'exiptoloxía nes universidaes Julius-Maximilians de Wurzburg, la Freie Universität de Berlín y en la mesma Universidá de Copenhague, onde llogró la so maestría (1993) y darréu el so doctoráu (2000).

 Contribuciones al estudiu del Segundu periodu entemediu 

 El Canon de Turín 
Ryholt ye reconocíu pol so estudiu d'esti estropiáu documentu de papiru conocíu como Canon de Turín, que esaminó personalmente. El so analís dexó-y proponer nueves visiones ya interpretaciones de la historia política del Segundu periodu entemediu d'Exiptu, afiguraes nel so trabayu The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c. 1800-1550 B.C. (La situación política n'Exiptu mientres el Segundu periodu entemediu c. 1800-1550 e.C.) publicáu en 1997 y nel que desenvuelve les sos hipótesis sobre esti periodu a la lluz de los nuevos estudios y afayos realizaos desque Alan Gardiner estudiara'l Canon y publicara les sos conclusiones na so obra Royal Canon of Egypt nel añu 1959.

Na so obra, Ryholt tamién cataloga tolos monumentos conocíos, inscripciones y sellos de los reis d'esti periodu tomando nota de los numberosos y recién descubrimientos arqueolóxicos, incluyendo'l d'un nuevu rei hicso llamáu Sakir-Har y l'afayu, a mediaos de la década de 1990, d'unes jambes en Gebel Antef qu'establecieron que'l faraón Sejemra Shedtauy Sobekemsaf (Sobekemsaf II) foi'l padre de los reis tebanos de la dinastía XVII, Intef VI y Intef VII.

Amás d'esti llibru, Ryohlt publicó otros estudios referentes al Canon como parte de los Zentrum für Allgemeine Sprachwissenschaft (ZAS Papers in Linguistics) y analís alrodiu de la naturaleza del documentu.

 La dinastía XIII 
Unu de los alderiques que Ryholt propón ye la evidencia de que'l primer rei de la dinastía XIII sería Sejemra Jutauy Amenemhat en llugar d'Ugaf. Otra hipótesis refier a los oríxenes foranos del rei Jendyer de la semítica dinastía XIII, que'l so reináu - acordies colos rexistros fechaos de control de los trabayadores que figuren nos bloques de piedra del so complexu funerariu -, duró un mínimu de cuatro años y tres meses.

 La dinastía XIV 
Otra cuestión plantegada por esti exiptólogu ta en rellación cola identidá y datación de la dinastía XIV. Ryholt - al igual que Manfred Bietak - sostién qu'esta dinastía foi una predecesora de la dinastía XV, pero estremar no atinente a la contemporaneidad de l'anterior cola dinastía XIII proponiendo la fundación d'esta postrera alredor de 1800 e. C. hasta'l so colpaso c. 1650/ 1648 e.C. Esta hipótesis ye confrontada por Daphna Ben-Tor y James y Susan Allen. La propuesta de Ryholt de que los reis Sheshi, Ahotepra y Sejenra Yakebmu fueron tamién gobernantes de la dinastía XIV ye cuestionada nesti trabayu qu'estudia los niveles d'estratos conocíos de los sos sellos, que, dende'l so puntu de vista, indiquen que daten de la segunda metá de la dinastía XV de los hicsos y nun son contemporáneos de la dinastía XIII. Sheshi, Yakebmu y Ahotepra son más probablemente reis vasallos hicsos nel delta.

Tamién Ryholt suxirió que Sheshi, unu de los reis meyor documentaos de la dinastía XIV, yera contemporaneu de la temprana dinastía XIII basáu nun depósitu arqueolóxicu en Uronarti onde la impresión del sellu d'esti rei foi atopada xunto coles impresiones de dos de los primeros reis de la exipcia dinastía XIII. Sicasí, Ben-Tor plantegó que la datación del sellu de Maaibre Sheshi nun ye fiable y que bien probablemente sía un sellu del imperiu nuevu. Acordies con Ben-Tor, Reiser reportó que dos fragmentos adicionales de sellos de los atopaos en Uronarti, bien probablemente espongan diseños de la dinastía XVIII. Esto confirmaría'l casu de intromisiones de la dinastía XVIII ente'l bultu de sellos del imperiu mediu tardíu nesti sitiu. Ben-Tor tamién señala que la probabilidá de intromisiones del imperiu nuevu nes escavaciones de Uronarti "foi confirmada por Yvonne Markowitz", y tamién "reconocida por Reisner". Poro, les escavaciones de Uronarti nun son segures yá que contienen sellos escarabeos que porten los tipos de les dinastíes del imperiu nuevu; esto ye, los sellos Sheshi atopaos nesti sitiu nun tendríen d'usar se pa datar a esti rei asiáticu na temprana dinastía XIII. Ben-Tor enfatiza que l'usu de escarabeos del segundu periodu entemediu na dinastía XVIII ta documentáu en Tell el-Daba, onde un númberu significativu d'exemplos d'esti tipu fueron atopaos apocayá en sitios arqueolóxicos fechaos mientres el reináu de Tutmosis III.

 La dinastía XVI 
Tamién Ryholt argumenta fuertemente sobre la posibilidá de que la dinastía XVI tuviera compuesta por reis tebanos de los que se caltienen probes testimonios, como Nebirau I, Nebirau II, Seuserenra y Sejemra Shedtauy (los cualos apaecen na última páxina restante del Canon de Turín), más qu'en reis vasallos hicsos del Baxu Exiptu como ye xeneralmente aceptáu.

 Publicaciones 
Amás de los trabayos mentaos y del so estudiu alrodiu de los papiros y la lliteratura demóticos y el so analís de la cercu de la nube d'Amosis I, Ryholt tamién publicó dellos llibros y artículos; ente ellos:
 The Story of Petese son of Petetnum, and Seventy Other Good and Bad Stories (1999)
 The Petese Stories II (2006)
 Narratives from the Tebtunis Temple Library
 The Antiquities Trade in Egypt, 1880's-1930's: The H. O. Lange Papers (escritu xunto con F. Hagen)

 Notes 

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Perfil en cif.tors.ku.dk
 Curriculum vitae en cif.tors.ku.dk
 Llista de publicaciones en cif.tors.ku.dk
 Copies PDF de publicaciones n'Academia.edu

Categoría:Exiptólogos y exiptólogues
Categoría:Persones de Nueva Jersey