Llei de Philippi
La '''llei de Philippi''' referir a un cambéu fonéticu regular rexistráu en [[hebréu clásicu]] (anque tamién s'atopó n'otres llingües semítiques) identificáu per primer vegada pol filólogu F.W.M. Philippi en 1878, y refináu darréu por Thomas O. Lambdin.<ref>{{cita publicación
| volumen = 32
| páxines = 21–98
| apellíu = Philippi
| nome = F. W. M.
| títulu = Das Zahlwort Zwei Semitischen
| publicación = Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft
| añu = 1878
}}</ref><ref>
{{cita llibru |
editorial = Eisenbrauns
| isbn = 9780931464232
| páxines = 135–145
| editors = Ann Kort (ed.)
| apellíos = Morschauser
| nome = Scott
| coautor = Thomas O. Lambdin
| títulu = Biblical and Related Studies Presented to Samuel Iwry
| capítulu = Philippi's Law Reconsidered
| allugamientu = Winona Lake, Indiana 
| añu = 1985
}}</ref>

== N'Hebréu clásicu ==
N'hebréu clásicu, llámase llei de Philippi al cambéu fonéticu condicionáu de /i/ en /a/, que se da cuando ésta apaez en sílaba zarrada tónica. Les causes d'esta centralización nun tán clares y tán suxetes a alderique, pero ye un cambéu regularmente reparáu.<ref>{{cita publicación
| volumen = 9
| páxines = 76 ''et seq.''
| apellíu = Blake
| nome = Frank R.
| títulu = The Apparent Interchange between a and i in
Hebrew | publicación = Journal of Near Eastern Studies
| url= http://www.jstor.org/discover/10.2307/542721?uid=3739832&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=4&uid=3739256&sid=21103100343931
| añu = 1950}}</ref> Dada la so universalidá, dáu'l contestu fayadizu catalogar como [[llei fonética]], anque la regla nun paez aplicase nun ciertu númberu de casos polo que'l so calter de "llei", nel sentíu de la [[llingüística histórica]], foi llargamente aldericáu.<ref name=Iwry>{{cita llibru |
url= https://books.google.com/books?id=35ii6mZLI70C&pg=PA135&lpg=PA135&dq=%22Philippi's+law%22+-wikipedia+-chile&source=bl&ots=xwhKDrLC4x&sig=Mhm8PyVltuYa-HPOkYLbNm6mIRg&hl=en&sa=X&ei=FJinUsKOIYazrgHRyoDACA&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=%22Philippi's%20law%22%20-wikipedia%20-chile&f=false
| editorial = Eisenbrauns
| isbn = 9780931464232
| páxines = 136
| editors = Ann Kort (ed.)
| apellíos = Morschauser
| nome = Scott
| coautor = Thomas O. Lambdin
| títulu = Biblical and Related Studies Presented to Samuel Iwry
| capítulu = Philippi's Law Reconsidered
| allugamientu = Winona Lake, Indiana 
| añu = 1985
}}</ref>

Dellos críticos suxirieron inclusive, que podría nun tratase d'un fenómenu propiu del hebréu, sinón d'un fenómenu fonéticu del [[llingües aramees|araméu]] que podría influyir sobre delles pallabres hebrees.<ref>{{cita llibru |
url= https://books.google.com/books?id=lu-KtDFN9r8C&pg=PA212&lpg=PA212&dq=%22Philippi's+law%22+-wikipedia+-chile&source=bl&ots=JtK2Vfz8Rg&sig=5TRfXbHzjktIWw6PeKNr28hyRMY&hl=en&sa=X&ei=FJinUsKOIYazrgHRyoDACA&ved=0CDoQ6AEwAw#v=onepage&q=%22Philippi's%20law%22%20-wikipedia%20-chile&f=false
| editorial = Eisenbrauns
| isbn = 9780931464553
| páxines = 212–216
| editors = Walter Ray Bodine (ed.)
| apellíos = Huernergard
| nome = John
| coautor =
| títulu = Linguistics and Biblical Hebrew
| ubicación =
| año = 1992
}} (''citing several sources in footnotes 19-27'').</ref> Inclusive'l mesmu Philippi, qu'antemanó esta llei al esaminar el comportamientu del raigañu semíticu pa 'dos' n'hebréu bíblicu, propunxo que la regla podría remontase al [[idioma protosemíticu|protosemíticu]].<ref>Huehnergard, John. "Philippi’s Law." Encyclopedia of Hebrew Language and Linguistics. Edited by: Geoffrey Khan. Brill Online, 2013. Reference. [https://web.archive.org/web/20131213075727/http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopedia-of-hebrew-language-and-linguistics/philippis-law-COM_00000393 URL]. Retrieved 10 December 2013.</ref> La llei de Philippi úsase tamién pa esplicar el cambéu de timbre vocálicu de la pallabra hebrea pa 'fía' y otres pallabres.<ref>Paul Joüon (Translated by T. Muraoka). A Grammar of Biblical Hebrew: ''Subsidia Biblica''. Gregorian Biblical BookShop, 2006. ISBN 9788876536298. Pages 88, 90, 117, 138, 147, 223, 279, 293 (n. 1).</ref>

== En Neoárabe ==
En [[árabe andalusí]], F. Corriente, identifica dellos cambeos de timbre que son descriptivamente idénticos a llei de Philippi pal hebréu:
:ár. and. ''b'''a'''nt'' 'fía' < ár. clás. بنت ''b'''i'''nt''
:ár. and. ''d'''á'''laâ'' 'costiella' < ár. clás. ضلع ''d'''i'''laâ''
:ár. and. ''r'''á'''ŷel'' 'pie, columna' < ár. clás. رجل ''r'''i'''ŷl''
Amás el mesmu autor nota delles [[hipercorrección|hipercorrecciones]] d'escribes equivocar al trescribir ciertes pallabres como ''qiṣʿah'' en llugar de ''qaṣʿah'' 'escudiella', ''zind'' en llugar de ''zand'' 'brazu' y ''firq'' en llugar de فرق ''farq'' 'estrema'.

== Ver tamién ==
* [[Llei de Grimm]]
* [[Lleis de Grimm y Verner|Llei de Verner]]

== Referencies ==
{{llistaref}}



{{Tradubot|Ley de Philippi}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Idioma hebréu]]
[[Categoría:Lleis fonétiques|Philippi]]
La llei de Philippi referir a un cambéu fonéticu regular rexistráu en hebréu clásicu (anque tamién s'atopó n'otres llingües semítiques) identificáu per primer vegada pol filólogu F.W.M. Philippi en 1878, y refináu darréu por Thomas O. Lambdin.

 N'Hebréu clásicu 
N'hebréu clásicu, llámase llei de Philippi al cambéu fonéticu condicionáu de /i/ en /a/, que se da cuando ésta apaez en sílaba zarrada tónica. Les causes d'esta centralización nun tán clares y tán suxetes a alderique, pero ye un cambéu regularmente reparáu. Dada la so universalidá, dáu'l contestu fayadizu catalogar como llei fonética, anque la regla nun paez aplicase nun ciertu númberu de casos polo que'l so calter de "llei", nel sentíu de la llingüística histórica, foi llargamente aldericáu.

Dellos críticos suxirieron inclusive, que podría nun tratase d'un fenómenu propiu del hebréu, sinón d'un fenómenu fonéticu del araméu que podría influyir sobre delles pallabres hebrees. (citing several sources in footnotes 19-27). Inclusive'l mesmu Philippi, qu'antemanó esta llei al esaminar el comportamientu del raigañu semíticu pa 'dos' n'hebréu bíblicu, propunxo que la regla podría remontase al protosemíticu.Huehnergard, John. "Philippi’s Law." Encyclopedia of Hebrew Language and Linguistics. Edited by: Geoffrey Khan. Brill Online, 2013. Reference. URL. Retrieved 10 December 2013. La llei de Philippi úsase tamién pa esplicar el cambéu de timbre vocálicu de la pallabra hebrea pa 'fía' y otres pallabres.Paul Joüon (Translated by T. Muraoka). A Grammar of Biblical Hebrew: Subsidia Biblica. Gregorian Biblical BookShop, 2006. ISBN 9788876536298. Pages 88, 90, 117, 138, 147, 223, 279, 293 (n. 1).

 En Neoárabe 
En árabe andalusí, F. Corriente, identifica dellos cambeos de timbre que son descriptivamente idénticos a llei de Philippi pal hebréu:
ár. and. bant 'fía' < ár. clás. بنت bint
ár. and. dálaâ 'costiella' < ár. clás. ضلع dilaâ
ár. and. ráŷel 'pie, columna' < ár. clás. رجل riŷl
Amás el mesmu autor nota delles hipercorrecciones d'escribes equivocar al trescribir ciertes pallabres como qiṣʿah en llugar de qaṣʿah 'escudiella', zind en llugar de zand 'brazu' y firq en llugar de فرق farq 'estrema'.

 Ver tamién 
 Llei de Grimm
 Llei de Verner

 Referencies 

Categoría:Idioma hebréu
Philippi