Rennell Este
{{Xeografía}}
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá|imagen=Dugout canoe Rennell.jpg|Pie=Canoa nel llagu Tegano.|País={{SLB}}|Criterios=ix|ID=854}}
[[Archivu:East Rennell-112643.jpg|thumb|left|225px|Rennell Este]]
'''Rennell Este''' o '''Rennell Oriental''' ye un antiguu [[atolón]] de la [[islla de Rennell]], la islla más al sur del [[archipiélagu]] de les [[islles Salomón]]. Pola mor de movimientos tectónicos, remaneció y abelluga un llagu, el llagu Tegano (''Te Nggano''), con una área de 15,5 mil hectárees. 

Asitiada nuna rexón [[Trópicu|tropical]] del [[océanu Pacíficu]], la islla de Rennell ta cubierta d'una [[selva]] trupa en que les copes de los [[Árbol|árboles]] tien una media de 20 m d'altor. La rexón tien munches especies [[Endemismu|endémiques]], alcuéntrase so la influencia d'altes presiones climátiques, formando un "llaboratoriu" natural y los sos recursos son propiedá de la comunidá, qu'adoptó formes tradicionales de xestión.

L'área considerada [[Patrimoniu de la Humanidá]] dende [[1998]] correspuende a cerca d'un terciu de la islla Rennell ya inclúi al llagu Tegano. Los sos márxenes son una zona marítima de trés milles náutiques, nun total d'unes 37.000 hectárees. L'agua del llagu ye salobre, una vegada que ye alimentáu por manantiales d'agua duce, pero esisten xuniones soterraes col mar, y contién delles pequeñes islles. El llagu tien 29 km de llargor y 10 d'anchor, ocupando alredor del 18% del área total de la islla: ye la mayor masa d'agua continental nes islles del [[océanu Pacíficu]]. El fondu del llagu ta cubiertu por dellos metros de sedimentu. El 18 de xunu de 2013, la [[UNESCO]] inclúyelu na llista del Patrimoniu de la Humanidá en peligru por cuenta de la esplotación forestal qu'afecta al so ecosistema.<ref>{{Cita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/854/|títulu=El Comité del Patrimonio Mundial de la UNESCO inscribe Rennell Este (Islas Salomón) en la Lista del Patrimonio Mundial en Peligro|autor=Unesco|fecha=18 de xunu de 2013|idioma=español|obra=Unesco.org|fechaaccesu=27 de xunetu de 2014, {{es}}}}</ref>

== Mediu ambiente ==
Les islles Salomón alcuéntrense nun importante puntu de transición nuna secuencia de [[biodiversidá]] [[Flora|floral]] decreciente del oeste escontra l'este del océanu Pacíficu, con un amenorgamientu del númberu de xéneros de [[Spermatophyta|fanerógames]] de cerca de 1400 en [[Papúa Nueva Guinea|Papúa-Nueva Guinea]] a cerca de 260 en [[Tonga]] y [[Niue]]. Nes islles Salomón atópense 650 especies de fanerógames, de les que 160, o'l 25% del total, nun s'atopen en nenguna islla escontra l'este. Nun fueron atopaes especies d'árboles endémicos na islla Rennell, pero tán descrites diez especies de plantes, ente les que, la [[Orchidaceae|orquídea]] ''[[Dendrobium Rennellii]]'' atópase solo nes pequeñes islles del llagu Tegano. Esisten igualmente dos especies endémiques de “palmera de torniellu” (''[[Pandanus Lacustris]]'' y ''[[Pandanus Rennellensis]]'').

No que cinca a la [[fauna]], esisten na islla 11 especies d'esperteyos, incluyendo una endémica, ''[[Pteropus Rennelli]]'' y alredor de 40 especies d'aves, tanto terrestres como acuátiques, que les sos cuatro especies y nueve subespecies son endémiques de la islla Rennell. El llagu Tegano ye l'únicu llugar conocíu onde s'atopa la [[Hydrophiinae|culiebra marina]] venenosa ''[[Laticauda Crockeri]]''.

== Desastre medioambiental ==
En 2019 provocóse un accidente que causó un importante derrame de petroleu na zona debíu a un buque de carga llancó nel Pacíficu cerca d'un sitiu declaráu como Patrimoniu Mundial de la Humanidá pola UNESCO, espertos describiéronlu como un desastre ambiental qu'empiora gradualmente.<ref>{{Cita web|url=https://newsweekespanol.com/2019/03/barco-derrama-80-toneladas-petroleo/|títulu=Barco derrama 80 toneladas de petróleo en patrimonio mundial|fecha=1 de marzu de 2019|idioma=es-MX|obra=Newsweek México|fechaaccesu=3 de marzu de 2019 {{es}}}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.lainformacion.com/asuntos-sociales/las-rennell-este-entran-en-la-lista-del-patrimonio-mundial-en-peligro_xy2fIV6mMsAYl7LCuTXna3/ |títulu=Patrimoniu mundial de la Humanidad, {{es}} |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20231111105409/https://www.lainformacion.com/asuntos-sociales/las-rennell-este-entran-en-la-lista-del-patrimonio-mundial-en-peligro_xy2fIV6mMsAYl7LCuTXna3/ |fechaarchivu=2023-11-11 }}</ref>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces xeografía}}
* [https://archive.today/19991011101415/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/eastrenn.htm Programa de Áreas Protegidas - Rennell Este, {{en}}]
* {{Enllaz rotu|1= |2=https://newsweekespanol.com/2019/03/barcu-arrama-80-tonelaes-petroleo/ |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} {{en}}]
{{Control d'autoridaes}}

[[Categoría:Islles Salomón]]
Rennell Este o Rennell Oriental ye un antiguu atolón de la islla de Rennell, la islla más al sur del archipiélagu de les islles Salomón. Pola mor de movimientos tectónicos, remaneció y abelluga un llagu, el llagu Tegano (Te Nggano), con una área de 15,5 mil hectárees. 

Asitiada nuna rexón tropical del océanu Pacíficu, la islla de Rennell ta cubierta d'una selva trupa en que les copes de los árboles tien una media de 20 m d'altor. La rexón tien munches especies endémiques, alcuéntrase so la influencia d'altes presiones climátiques, formando un "llaboratoriu" natural y los sos recursos son propiedá de la comunidá, qu'adoptó formes tradicionales de xestión.

L'área considerada Patrimoniu de la Humanidá dende 1998 correspuende a cerca d'un terciu de la islla Rennell ya inclúi al llagu Tegano. Los sos márxenes son una zona marítima de trés milles náutiques, nun total d'unes 37.000 hectárees. L'agua del llagu ye salobre, una vegada que ye alimentáu por manantiales d'agua duce, pero esisten xuniones soterraes col mar, y contién delles pequeñes islles. El llagu tien 29 km de llargor y 10 d'anchor, ocupando alredor del 18% del área total de la islla: ye la mayor masa d'agua continental nes islles del océanu Pacíficu. El fondu del llagu ta cubiertu por dellos metros de sedimentu. El 18 de xunu de 2013, la UNESCO inclúyelu na llista del Patrimoniu de la Humanidá en peligru por cuenta de la esplotación forestal qu'afecta al so ecosistema.

 Mediu ambiente 
Les islles Salomón alcuéntrense nun importante puntu de transición nuna secuencia de biodiversidá floral decreciente del oeste escontra l'este del océanu Pacíficu, con un amenorgamientu del númberu de xéneros de fanerógames de cerca de 1400 en Papúa-Nueva Guinea a cerca de 260 en Tonga y Niue. Nes islles Salomón atópense 650 especies de fanerógames, de les que 160, o'l 25% del total, nun s'atopen en nenguna islla escontra l'este. Nun fueron atopaes especies d'árboles endémicos na islla Rennell, pero tán descrites diez especies de plantes, ente les que, la orquídea Dendrobium Rennellii atópase solo nes pequeñes islles del llagu Tegano. Esisten igualmente dos especies endémiques de “palmera de torniellu” (Pandanus Lacustris y Pandanus Rennellensis).

No que cinca a la fauna, esisten na islla 11 especies d'esperteyos, incluyendo una endémica, Pteropus Rennelli y alredor de 40 especies d'aves, tanto terrestres como acuátiques, que les sos cuatro especies y nueve subespecies son endémiques de la islla Rennell. El llagu Tegano ye l'únicu llugar conocíu onde s'atopa la culiebra marina venenosa Laticauda Crockeri.

 Desastre medioambiental 
En 2019 provocóse un accidente que causó un importante derrame de petroleu na zona debíu a un buque de carga llancó nel Pacíficu cerca d'un sitiu declaráu como Patrimoniu Mundial de la Humanidá pola UNESCO, espertos describiéronlu como un desastre ambiental qu'empiora gradualmente.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Programa de Áreas Protegidas - Rennell Este, 
  ]

Categoría:Islles Salomón