Gaeltacht
[[Ficheru:Gaeltachtai_le_hainmneacha2.svg|thumb|200px|Mapa de les zones ''Gaeltacht'']]

'''''Gaeltacht''''' ([[plural]] ''Gaeltachtaí'') ye una pallabra [[idioma irlandés|irlandesa]] qu'identifica una rexón de fala mayoritariamente [[gaélica]]. N'[[Irlanda]], '''the Gaeltacht''', o ''an Ghaeltacht'' referir a ciertes zones de la república que cunten con un particular réxime xurídicu en materia de política llingüística por ser les úniques árees del país onde'l gaélicu irlandés, na práctica, ye la llingua d'usu mayoritariu ente la población, en desterciu del inglés (la otra llingua oficial del estáu). Estes rexones fueron reconocíes mientres los primeros años del [[Estáu Llibre Irlandés]], dempués del [[Resurdimientu gaélicu|Renacencia gaélica]], como parte de la política del gobiernu de restaurar la llingua irlandesa.

Les rexones, bien pequeñes comparaes cola superficie total de la isla, fueron delimitadas oficialmente nos [[años 1950]] nun sufriendo variaciones de magar, anque sí se viniera constatando un significativu descensu del númberu de persones qu'utilicen en mayor midida'l gaélicu, de cuenta que resulta cuantimenos dudosu que, anguaño, los falantes de gaélicu sían mayoría en munches árees oficialmente ''Gaeltacht''.

[[Ficheru:Geill sli.jpg|thumb|250px|Una señal de tráficu de “dexe'l pasu” en gaélicu, nel [[Condáu de Waterford]]]]

La población actual de les árees ''Gaeltacht'' ye d'aproximao 85.000 persones, con mayores concentraciones de falantes nos condaos occidentales de [[Condáu de Donegal|Donegal]], [[Condáu de Mayo|Mayo]], [[Condáu de Galway|Galway]], [[Condáu de Kerry|Kerry]] y [[Condáu de Cork|Cork]]. Hai tamién dos pequeñes concentraciones nos condaos de [[Condáu de Meath|Meath]], al este, y [[Condáu de Waterford|Waterford]], al sur. La peculiar situación del Gaeltacht de Meath deber a que'l gobiernu apurrió una casa y 22 acres pa caúna de 41 families de [[Connemara]] y Mayo nos [[años 1930]], en cuenta de les sos tierres orixinales. Nun foi reconocida oficialmente como área ''Gaeltacht'' hasta [[1967]].

El ''Department of Community, Rural & Gaeltacht Affairs'', sol mandatu del ''Minister for Community, Rural & Gaeltacht Affairs'' encargar de la política irlandesa en tou lo que concierne al ''Gaeltacht'' y supervisa el trabayu del ''[[Foras na Gaeilge|Údarás na Gaeltachta]]'' (la institución que regula la llingua gaélica) y otres instituciones.

''[[Raidió na Gaeltachta]]'' ye la emisora de radio de la [[RTÉ]] pa la ''Gaeltacht'' y los falantes d'irlandés polo xeneral. [[TG4]] ye la cadena de televisión irlandesa centrada na promoción del gaélicu, que tien la so sede na ''Gaeltacht'' del Condáu de Galway.

En marzu de 2005, el Ministru d'Asuntos de la Gaeltacht [[Éamon Ó Cuív]] anunció que les [[señal de tráficu|señales de tráficu]] de les zones ''Gaeltacht'' taríen puramente en gaélicu.<ref>N'Irlanda, les señales de tráficu relatives a llocalidaes (de direición, de bienvenida…) de les zones que nun pertenecen a la ''Gaeltacht'' son billingües, col nome n'inglés en lletres mayúscules, y enriba del mesmu, el nome en gaélicu escritu con lletres minúscules y cursives. Na ''Gaeltacht'', les señales tán n'irlandés solamente.</ref>

Irlanda axustó con otros Estaos miembros de la [[Xunión Europea]] y consiguió que l'irlandés seya una llingua oficial de la Unión. Esta oficialidá entró a valir el [[1 de xineru]] de [[2007]], pero con una derogación.

== Los medios ==

Esisten los siguientes medios de comunicación qu'emiten les 24 hores en gaélicu irlandés. El so ámbitu ye'l de la [[República d'Irlanda]] y el d'[[Irlanda del Norte]].

;En televisión:
* [[TG4]] (enantes llamada ''Teilifís na Gaeilge'')

; En radio:
* [[Raidió na Gaeltachta]]
* [[Raidió Failte]]

;En prensa:
* [[Lá Nua]] (diariu xeneralista publicáu en tola isla escritu íntegramente en gaélicu, tuvo mientres 25 años en producción hasta que clausuró'l [[19 d'avientu]] de [[2008]])

== Nota ==
{{llistaref}}

== Ver tamién ==
* [[Señalización billingüe]]
* [[Gàidhealtachd]]
* [[Idioma irlandés]]
* [[Llingües celtes]]

== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20031219084418/http://www.pobail.ie/ Department of Community, Rural & Gaeltacht Affairs] (n'inglés y gaélicu)
* [http://www.udaras.ie/ Údarás na Gaeltachta] (n'inglés y gaélicu)
* [https://web.archive.org/web/20050204084214/http://www.udaras.ie/udaras/priontail.asp?priontail=oifigb Map of the Gaeltachts] (n'inglés y gaélicu)

== Referencies ==
{{cita web|url=http://www.nationalia.info/new/8820/la-nua-the-only-irish-language-daily-newspaper-to-close-down|títulu='Lá Nua', the only Irish language daily newspaper, to close down|fechaaccesu=15 de xunetu de 2017|fecha=19 d'avientu de 2008|idioma=inglés|cita='Lá Nua', the only Irish language daily newspaper, to close down|obra=http://www.nationalia.info/}}





{{Tradubot|Gaeltacht}}

[[Categoría:Idioma irlandés]]
[[Categoría:Cultura d'Irlanda]]
[[Categoría:Política d'Irlanda]]
[[Categoría:Normalización llingüística]]
[[Categoría:Enclaves llingüísticos]]
Gaeltacht (plural Gaeltachtaí) ye una pallabra irlandesa qu'identifica una rexón de fala mayoritariamente gaélica. N'Irlanda, the Gaeltacht, o an Ghaeltacht referir a ciertes zones de la república que cunten con un particular réxime xurídicu en materia de política llingüística por ser les úniques árees del país onde'l gaélicu irlandés, na práctica, ye la llingua d'usu mayoritariu ente la población, en desterciu del inglés (la otra llingua oficial del estáu). Estes rexones fueron reconocíes mientres los primeros años del Estáu Llibre Irlandés, dempués del Renacencia gaélica, como parte de la política del gobiernu de restaurar la llingua irlandesa.

Les rexones, bien pequeñes comparaes cola superficie total de la isla, fueron delimitadas oficialmente nos años 1950 nun sufriendo variaciones de magar, anque sí se viniera constatando un significativu descensu del númberu de persones qu'utilicen en mayor midida'l gaélicu, de cuenta que resulta cuantimenos dudosu que, anguaño, los falantes de gaélicu sían mayoría en munches árees oficialmente Gaeltacht.

thumb|250px|Una señal de tráficu de “dexe'l pasu” en gaélicu, nel Condáu de Waterford

La población actual de les árees Gaeltacht ye d'aproximao 85.000 persones, con mayores concentraciones de falantes nos condaos occidentales de Donegal, Mayo, Galway, Kerry y Cork. Hai tamién dos pequeñes concentraciones nos condaos de Meath, al este, y Waterford, al sur. La peculiar situación del Gaeltacht de Meath deber a que'l gobiernu apurrió una casa y 22 acres pa caúna de 41 families de Connemara y Mayo nos años 1930, en cuenta de les sos tierres orixinales. Nun foi reconocida oficialmente como área Gaeltacht hasta 1967.

El Department of Community, Rural & Gaeltacht Affairs, sol mandatu del Minister for Community, Rural & Gaeltacht Affairs encargar de la política irlandesa en tou lo que concierne al Gaeltacht y supervisa el trabayu del Údarás na Gaeltachta (la institución que regula la llingua gaélica) y otres instituciones.

Raidió na Gaeltachta ye la emisora de radio de la RTÉ pa la Gaeltacht y los falantes d'irlandés polo xeneral. TG4 ye la cadena de televisión irlandesa centrada na promoción del gaélicu, que tien la so sede na Gaeltacht del Condáu de Galway.

En marzu de 2005, el Ministru d'Asuntos de la Gaeltacht Éamon Ó Cuív anunció que les señales de tráficu de les zones Gaeltacht taríen puramente en gaélicu.N'Irlanda, les señales de tráficu relatives a llocalidaes (de direición, de bienvenida…) de les zones que nun pertenecen a la Gaeltacht son billingües, col nome n'inglés en lletres mayúscules, y enriba del mesmu, el nome en gaélicu escritu con lletres minúscules y cursives. Na Gaeltacht, les señales tán n'irlandés solamente.

Irlanda axustó con otros Estaos miembros de la Xunión Europea y consiguió que l'irlandés seya una llingua oficial de la Unión. Esta oficialidá entró a valir el 1 de xineru de 2007, pero con una derogación.

 Los medios 

Esisten los siguientes medios de comunicación qu'emiten les 24 hores en gaélicu irlandés. El so ámbitu ye'l de la República d'Irlanda y el d'Irlanda del Norte.

En televisión
 TG4 (enantes llamada Teilifís na Gaeilge)

 En radio
 Raidió na Gaeltachta
 Raidió Failte

En prensa
 Lá Nua (diariu xeneralista publicáu en tola isla escritu íntegramente en gaélicu, tuvo mientres 25 años en producción hasta que clausuró'l 19 d'avientu de 2008)

 Nota 

 Ver tamién 
 Señalización billingüe
 Gàidhealtachd
 Idioma irlandés
 Llingües celtes

 Enllaces esternos 
 Department of Community, Rural & Gaeltacht Affairs (n'inglés y gaélicu)
 Údarás na Gaeltachta (n'inglés y gaélicu)
 Map of the Gaeltachts (n'inglés y gaélicu)

 Referencies 

Categoría:Idioma irlandés
Categoría:Cultura d'Irlanda
Categoría:Política d'Irlanda
Categoría:Normalización llingüística
Categoría:Enclaves llingüísticos