Papiros de Lahun
{{documentu}}
[[Ficheru:PKahun VI1-12.jpg|thumb|Estazo de los Papiros de Lahun.<br/>Papiru de Lahun VI, tratáu médicu de la [[Dinastía XII]]. ([[University College de Londres]])]]

Los '''Papiros de Lahun''' (tamién llamaos equivocadamente '''papiros de Kahun'''), son una coleición de papiros redactaos n'[[hieráticu|escritura hierático]], atopaos nel añu 1889 nel pobláu obreru de [[El Lahun|Lahun]], [[Exiptu]], pol gran exiptólogu [[Flinders Petrie]]. Fueron dataos hacia l'añu 1800&nbsp;e.&nbsp;C., mientres el final de la [[dinastía XII]] del [[Imperiu Mediu]].<br />
Reproducen otros escritos más antiguos ya inclúin, ente otres coses, un tratáu de [[matemátiques]] y otru d'[[obstetricia]], que revelen conocencies médiques que'l so orixe puede remontase hasta'l 3000&nbsp;e.&nbsp;C.

== Sobre la denominación ==

La ciudá de ''Hetep Senusret'', asitiada no que güei ye'l pobláu de la rexón d'[[Fayún (gobernación)|Al Fayum]] llamáu n'árabe ''[[El Lahun|al-Lāhūn]]'', foi escavada en 1888-1889 por [[Flinders Petrie]], quien trescribió equivocadamente el nome por ''Kahun'', denominación que se tresmitió a una parte considerable de la bibliografía.<ref>{{Cita Harvard |Callender|2000|p=233}}</ref>

== Descripción de los papiros ==

Los fragmentos fueron restauraos y traducíos por F. L. Griffith, anque dalgunos fueron imposibles de descifrar, pol so mala traza de caltenimientu, anque nun hai dulda que seis de los fragmentos contienen problemes matemáticos: 
* Cálculos de la división de dos per cada númberu impar de 3 a 21 (fragmentu IV, 2), * 
Posible cálculu del volume d'un contenedor cilíndricu de ceberes (fragmentu IV, 3).
* Resolvimientu de la ecuación 1/2 x - 1/4 x = 5 (fragmentu IV, 3)
* El raigañu cuadráu apaez representada per primer vegada.

Tamién dan cuenta d'una serie d'observaciones médiques y remedios que yeren utilizaos nel [[Antiguu Exiptu]] pa tratar problemes de xinecoloxía y obstetricia, como'l tratamientu de les enfermedaes de la natura y del úteru, según métodos pal diagnósticu del embaranzu y la determinación del sexu del fetu, y dase una receta pa un preparáu contraceptivo: un supositoriu vaxinal preparáu con fieces de cocodrilu, miel y carbonatu de sodiu. Ye'l primer documentu escritu alrodiu de la influencia de la música sobre'l cuerpu humanu.

[[Ficheru:F.L. Griffith, Hieratic papyri from Kahun and Gurob. Wellcome L0028812.jpg|thumb|Papiros veterinarios. ''F.L. Griffith, Hieratic papyri from Kahun and Gurob.'']]

Los papiros atestigüen la presencia de la [[veterinaria]] n'Exiptu. Describen enfermedaes del ganáu y el so tratamientu, según enfermedaes d'animales de compañía, como perros y gatos. Amás de ritos máxicos, los tratamientos preventivu y curatible d'enfermedaes de los animales incluyíen baños fríos y calientes, resfregones, cauterizaciones, sangríes, capadura, amenorgamientu de quebres, etc.

El conteníu matemático analizar con tou detalle nel llibru de [[Sylvia Couchoud]], ''Mathématiques Égyptiennes. Recherches sur les connaissances mathématiques de l'Égypte pharaonique (editorial -y Léopard d'Or, 2004))'', qu'analiza tamién el conteníu matemático del [[Papiru Rhind]], de [[Papiru de Moscú]] y de [[Papiru Ajmim]].

== Ver tamién ==
* [[Medicina nel Antiguu Exiptu]]
* [[Fracción exipcia]]
* [[Multiplicación per duplicación]]

== Referencies == 
{{llistaref}}

== Bibliografía == 

*{{cita llibru |apellíos=Callender |nome=Gae |añu=2000 |títulu= Historia Oxford del Antiguu Exiptu |capítulu= La renacencia del Reinu Mediu (c. 2055-1650&nbsp;e.&nbsp;C.) |fecha-publicación=2007 |editorial=La Esfera de los Llibros, S.L. |apellíu-editor= Shaw |nome-editor= Ian |isbn= 978-84-9734-623-8 }}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Kahun Papyri|los papiros de Lahun}}






{{Tradubot|Papiros de Lahun}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia de la medicina]]
[[Categoría:Lliteratura del Antiguu Exiptu]]
[[Categoría:Ciencia del Antiguu Exiptu]]
[[Categoría:Papiros exipcianos]]
Los Papiros de Lahun (tamién llamaos equivocadamente papiros de Kahun), son una coleición de papiros redactaos n'escritura hierático, atopaos nel añu 1889 nel pobláu obreru de Lahun, Exiptu, pol gran exiptólogu Flinders Petrie. Fueron dataos hacia l'añu 1800 e. C., mientres el final de la dinastía XII del Imperiu Mediu.
Reproducen otros escritos más antiguos ya inclúin, ente otres coses, un tratáu de matemátiques y otru d'obstetricia, que revelen conocencies médiques que'l so orixe puede remontase hasta'l 3000 e. C.

 Sobre la denominación 

La ciudá de Hetep Senusret, asitiada no que güei ye'l pobláu de la rexón d'Al Fayum llamáu n'árabe al-Lāhūn, foi escavada en 1888-1889 por Flinders Petrie, quien trescribió equivocadamente el nome por Kahun, denominación que se tresmitió a una parte considerable de la bibliografía.

 Descripción de los papiros 

Los fragmentos fueron restauraos y traducíos por F. L. Griffith, anque dalgunos fueron imposibles de descifrar, pol so mala traza de caltenimientu, anque nun hai dulda que seis de los fragmentos contienen problemes matemáticos: 
 Cálculos de la división de dos per cada númberu impar de 3 a 21 (fragmentu IV, 2), * 
Posible cálculu del volume d'un contenedor cilíndricu de ceberes (fragmentu IV, 3).
 Resolvimientu de la ecuación 1/2 x - 1/4 x = 5 (fragmentu IV, 3)
 El raigañu cuadráu apaez representada per primer vegada.

Tamién dan cuenta d'una serie d'observaciones médiques y remedios que yeren utilizaos nel Antiguu Exiptu pa tratar problemes de xinecoloxía y obstetricia, como'l tratamientu de les enfermedaes de la natura y del úteru, según métodos pal diagnósticu del embaranzu y la determinación del sexu del fetu, y dase una receta pa un preparáu contraceptivo: un supositoriu vaxinal preparáu con fieces de cocodrilu, miel y carbonatu de sodiu. Ye'l primer documentu escritu alrodiu de la influencia de la música sobre'l cuerpu humanu.

thumb|Papiros veterinarios. F.L. Griffith, Hieratic papyri from Kahun and Gurob.

Los papiros atestigüen la presencia de la veterinaria n'Exiptu. Describen enfermedaes del ganáu y el so tratamientu, según enfermedaes d'animales de compañía, como perros y gatos. Amás de ritos máxicos, los tratamientos preventivu y curatible d'enfermedaes de los animales incluyíen baños fríos y calientes, resfregones, cauterizaciones, sangríes, capadura, amenorgamientu de quebres, etc.

El conteníu matemático analizar con tou detalle nel llibru de Sylvia Couchoud, Mathématiques Égyptiennes. Recherches sur les connaissances mathématiques de l'Égypte pharaonique (editorial -y Léopard d'Or, 2004)), qu'analiza tamién el conteníu matemático del Papiru Rhind, de Papiru de Moscú y de Papiru Ajmim.

 Ver tamién 
 Medicina nel Antiguu Exiptu
 Fracción exipcia
 Multiplicación per duplicación

 Referencies  

 Bibliografía  

 Enllaces esternos 

Categoría:Historia de la medicina
Categoría:Lliteratura del Antiguu Exiptu
Categoría:Ciencia del Antiguu Exiptu
Categoría:Papiros exipcianos