Aeropuertu de Tawau
{{Ficha d'aeropuertu
|nome = Aeropuertu de Tawau
|nome_nativu = Lapangan Terbang Tawau
|imaxe = Tawau Airport 0327 100723.jpg
|pie = 
|mapa_loc = Malasia
|etiqueta_mapa_loc = 
|pos_etiqueta_mapa_loc = bottom
|pie_mapa_loc = 
|tam_mapa_loc = 250px
|IATA = TWU
|ICAO = WBKW
|tipu = Públicu
|construyíu = 
|propietariu = [[Malasia|Gobierno de Malasia]]
|operador = [[Malaysia Airports|Malaysia Airports Holdings Berhad]]
|ciudá_sirve = [[División de Tawau]], [[Sabah]], [[Malasia Oriental]]
|allugamientu = [[Tawau]], [[Sabah]], [[Malasia Oriental]], {{bandera|Malasia}} [[Malasia]]
|tresporte = 
|elevación_p = 57
|elevación_m = 17
|sitiu_web = 
|p1-númberu = 06/24
|p1-llargor-p = 8.809
|p1-llargor-m = 2.685
|p1-superficie = [[Asfaltu]]
|p2-númberu = 
|p2-llargor-p = 
|p2-llargor-m = 
|p2-superficie = 
|estadística_añu = 2017
|estadística1 = Pasaxeros
|datos_estadística1 = {{unidá|1374893}} ({{creciente}} 8,1%)
|estadística2 = Carga aérea (tonelaes)
|datos_estadística2 = 3884 ({{creciente}} 8,8%)
|estadística3 = Vuelos
|datos_estadística3 = {{unidá|12949}} ({{decreciente}} 2,5%)
| nota = Fuentes: sitiu web oficial<ref name=MAHB>[http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=38&pg=157&ac=1039 Aeropuertu de Tawau, Sabah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185648/http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=38&pg=157&ac=1039 |date=2016-03-03 }} en [[Malaysia Airports|Malaysia Airports Holdings Berhad]] {{en}}</ref><ref name=AIP>[http://aip.dca.gov.my/aip%20pdf/AD/AD2/WBKW/WBKW-Tawau.pdf WBK - TAWAU] nel Departamentu d'Aviación Civil de Malasia {{en}}</ref>
}}
[[Ficheru:Tawau Sabah OldAirport-04.jpg|thumb|L'antiguu aeropuertu de Tawau.]]
[[Ficheru:Tawau Sabah TawauAirport-01.jpg|thumb|Una de les dos [[Pasarela d'accesu a aeronaves|pasareles]] n'usu del aeropuertu de Tawau.]]
[[Ficheru:Tawau Sabah Tawau-Airport-05.jpg|thumb|Control d'inmigración.]]

L''''aeropuertu de Tawau''' ({{lang-ms|Lapangan Terbang Tawau}}) ([[Asociación Internacional de Tresporte Aereu|IATA]]: '''TWU''', [[Organización d'Aviación Civil Internacional|ICAO]]: '''WBKW''') ye un aeropuertu allugáu a 28 km al nordeste de [[Tawau]], [[Sabah]], [[Malasia]].<ref name=AIP/> Ye unu de los dos aeropuertos en Sabah con control d'inmigración pa vuelos internacionales, l'otru ye l'[[Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu]]. L'aeropuertu de Tawau sirve a los distritos de Tawau, [[Kunak]] y [[Semporna]] y ye l'aeropuertu más cercanu a les islles de bucéu de [[Sipadan]], [[Islla Mabul|Mabul]] y [[Islla Kapalai|Kapalai]], toes allugaes nesti últimu distritu.

== Historia ==
Mientres los sos primeros díes, l'aeropuertu de Tawau taba asitiáu en Jalan Utara, lliteralmente, conocida como la carretera del norte, alredor de 3,2 km de distancia a Tawau. L'aeropuertu foi inauguráu en 1968 pol ex ministru de Tresporte de Malasia, [[Tun]] [[Sardon Haji Jubir]]. Solo utilizábase p'abastecer a les aeronaves pequeñes, como les [[Fokker 50]].

A principios de los años 80, l'aeropuertu recibió'l so primer vuelu [[Boeing 737]] operáu por [[Malaysia Airlines]], al tener una nueva pista estendida. L'aeropuertu tamién pasó a ser destín rexonal per parte de les ciudaes de [[Tarakan (ciudá)|Tarakan]], [[Balikpapan]] y [[Makassar]] n'Indonesia gracies a [[Bouraq Indonesian Airlines]] y [[Merpati Nusantara Airlines]] mientres esi periodu, por cuenta de la proximidá xeográfica y los estrechos venceyos socioeconómicos ente Tawau y les principales zones urbanes del este d'Indonesia.

El 15 de setiembre de 1995, el [[vuelu 2133 de Malaysia Airlines]], un vuelu de [[Kota Kinabalu]] operáu por un avión Fokker 50, aterrizó 500 m antes del final de la pista de 2200 m de llargu. Mientres intentaba dar un rodiu, l'avión estrellar contra una villa llamada Kampung Seri Menanti.<ref>{{cita web|url=http://articles.orlandosentinel.com/1995-09-16/news/9509160526_1_shantytown-plane-overshoots-runway-tawau|títulu=Plane Overshoots Runway, Crashes, Killing 34 People|fecha=16 de setiembre de 1995|fechaaccesu=31 de mayu de 2018|periódicu=[[Orlando Sentinel]]|idioma=en|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140308182226/http://articles.orlandosentinel.com/1995-09-16/news/9509160526_1_shantytown-plane-overshoots-runway-tawau|fechaarchivu=2014-03-08}}</ref> Hubo 34 muertes, incluyíos dos miembros de la tripulación.<ref>[http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19950915-0 Accidente del Fokker 50 9M-MGH nel Aeropuertu de Tawau (TWU) del 15 de setiembre de 1995]</ref> N'ochobre de 2001, otru vuelu de Malaysia Airlines (esti operáu por un [[Boeing 737 Classic#737-400|Boeing 737-400]]) salir de la pista ensin causar mancaos nin víctimes mortales.

Una encuesta atopó que l'antiguu aeropuertu de Tawau tenía una de les pistes más curties de Malasia. La pista del aeropuertu tendría d'estendese (o construyise un nuevu aeropuertu) p'afaer con seguridad aviones más grandes. En vista d'esto, el gobiernu anunció planes pa construyir un nuevu aeropuertu que se va allugar nel área de [[Balung]], aproximao a 30 km al este del centru de Tawau, a lo llargo de la carretera Tawau - [[Semporna]].

== Presente ==
El nuevu aeropuertu de Tawau abrir al públicu n'avientu de 2001. En 2003, foi inauguráu oficialmente pol entós Ministru de Tresporte de Malasia, Tun Dr. [[Ling Liong Sik]]. Cola capacidá de soportar más de 1,8 millones de pasaxeros per añu, ye'l segundu aeropuertu más grande en Sabah dempués del Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu. En 2008, {{unidá|768967}} pasaxeros pasaron pol aeropuertu y hubo {{unidá|10546}} movimientos d'aeronaves.

Na actualidá, l'aeropuertu de Tawau tien una pista de 2685 m x 47 m de llargu, concretamente la pista 06/24. La pista 24 ta fornida col sistema d'aterrizaxe por preseos (ILS). Pa la carga del trío {{fracción|1|1|2}}, l'aeropuertu ta forníu con dos [[Pasarela d'accesu a aeronaves|pasareles]]. Amás, tien capacidá pa ocho aviones nun momentu dau, y el so estacionamiento tien capacidá pa 500 vehículos. Amás, hai una estación de policía frente al edificiu de la terminal.

Nel pisu de llegaes, hai mostradores nos que los pasaxeros pueden mercar cupones pa taxis d'aeropuertos o boletos p'autobuses de treslláu al centru de Tawau.

== Aereollinies y destinos ==
{{Airport-dest-list
| [[AirAsia]] | [[Aeropuertu Internacional de Senai|Johor Bahru]], [[Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu|Kota Kinabalu]], [[Aeropuertu Internacional de Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] 
| [[Malaysia Airlines]] | [[Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu|Kota Kinabalu]], [[Aeropuertu Internacional de Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] 
| [[Malaysia Airlines]] operada por [[MASwings]] | [[Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu|Kota Kinabalu]], [[Aeropuertu de Sandakan|Sandakan]], [[Aeropuertu Internacional de Juwata|Tarakan]]
}}

=== Carga ===
{{Airport-dest-list
| [[AsiaCargo Express]] | [[Aeropuertu Internacional de Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] 
}}

== Tráficu y estadístiques ==

=== Tráficu ===
{|class="toccolours sortable" style="padding:0.5em;"
|+ '''Estadístiques de pasaxeros y vuelos añales
|-
! | <center>Añu</center>
! | <center>Pasaxeros</center>
! | <center>Pasaxeros<br />Cambéu %</center>
! | <center>Carga<br />(tonelaes)</center>
! | <center>Carga<br />Cambéu %</center>
! | <center>Vuelos</center>
! | <center>Vuelos<br />Cambéu %</center>
|- style="background:#eee;"
|2003||{{unidá|551168}}||{{estable}}||2701||{{estable}}||8368||{{estable}}
|- style="background:#eee;"
|2004||{{unidá|620847}}||{{creciente}} 12,6||2968||{{creciente}} 9,9||8900||{{decreciente}} 6,4
|- style="background:#eee;"
|2005||{{unidá|680901}}||{{creciente}} 9,7||3885||{{creciente}} 30,9||9814||{{creciente}} 10,3
|- style="background:#eee;"
|2006||{{unidá|660331}}||{{decreciente}} 3,0||3030||{{decreciente}} 22,0||9215||{{decreciente}} 6,1
|- style="background:#eee;"
|2007||{{unidá|736646}}||{{creciente}} 11,6||2134||{{decreciente}} 29,6||7992||{{decreciente}} 13,3
|- style="background:#eee;"
|2008||{{unidá|768967}}||{{creciente}} 4,4||1262||{{decreciente}} 40,9||8546||{{creciente}} 6,9
|- style="background:#eee;"
|2009||{{unidá|866601}}||{{creciente}} 12,7||1951||{{creciente}} 54,6||9876||{{creciente}} 15,6
|- style="background:#eee;"
|2010||{{unidá|897848}}||{{creciente}} 3,6||3045||{{creciente}} 56,1||{{unidá|10845}}||{{creciente}} 9,8
|- style="background:#eee;"
|2011||{{unidá|922452}}||{{creciente}} 2,7||3198||{{creciente}} 5,0||{{unidá|10186}}||{{decreciente}} 6,1
|- style="background:#eee;"
|2012||{{unidá|982153}}||{{creciente}} 6,5||2489||{{decreciente}} 22,2||{{unidá|11087}}||{{creciente}} 8,8
|- style="background:#eee;"
|2013||{{unidá|1202344}}||{{creciente}} 22,4||2844||{{creciente}} 14,3||{{unidá|13896}}||{{creciente}} 26,5
|- style="background:#eee;"
|2014||{{unidá|1218616}}||{{creciente}} 1,4||3265||{{creciente}} 14,8||{{unidá|14396}}||{{creciente}} 3,6
|- style="background:#eee;"
|2015||{{unidá|1203792}}||{{decreciente}} 1,2||3910||{{creciente}} 19,8||{{unidá|14007}}||{{decreciente}} 2,7
|- style="background:#eee;"
|2016||{{unidá|1271915}}||{{creciente}} 5,7||3570||{{decreciente}} 8,7||{{unidá|13280}}||{{decreciente}} 5,2
|- style="background:#eee;"
|2017||{{unidá|1374893}}||{{creciente}} 8,1||3884||{{creciente}} 8,8||{{unidá|12949}}||{{decreciente}} 2,5
|-
| colspan="7" style="text-align:right;"| <sup>''Fonte: [[Malaysia Airports|Malaysia Airports Holdings Berhad]]''<ref>{{cita web|url=http://mahb.listedcompany.com/misc/ar/ar2017.pdf|títulu=MAHB Annual Report 2017|editorial=Malaysia Airports|fechaaccesu=31 de mayu de 2018|idioma=en|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180712163145/http://mahb.listedcompany.com/misc/ar/ar2017.pdf|fechaarchivu=2018-07-12}}</ref></sup>
|}

=== Estadístiques ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size:90%;"
|- bgcolor=darkgrey
! |Puestu|| |Destinos|| |Frecuencia<br><small>(selmanal)</small>
|-
|1
|[[Kota Kinabalu]], Sabah
|56
|-
|2
|[[Kuala Lumpur]], Selangor
|42
|-
|3
|[[Sandakan]], Sabah
|14
|-
|4
|[[Tarakan]], Indonesia |7

|-
|5
|[[Johor Bahru]], Johor
|4 
|-
|}

== Ver tamién ==
* [[Confrontación indonesiu-malaya]]
* [[Far East Air Force (Royal Air Force)]]
* [[Bases aérees del Reinu Xuníu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commons category|Tawau Airport}}
* [http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=17&pg=55&ac=184 Aeropuertu de Tawau, Sabah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070313175023/http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=17&pg=55&ac=184 |date=2007-03-13 }} en [[Malaysia Airports|Malaysia Airports Holdings Berhad]]
* [https://web.archive.org/web/20140309215735/http://weather.noaa.gov/weather/current/WBKW.html Tiempu de güei pa WBKW] de [[Alministración Nacional Oceánica y Atmosférica|NOAA]]/[[Serviciu Meteorolóxicu Nacional (Estaos Xuníos)|NWS]]
*{{ASN|TWU}}

{{Tradubot|Aeropuerto de Tawau}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Aeropuertos de Malasia|Tawau]]
thumb|Una de les dos pasareles n'usu del aeropuertu de Tawau.
thumb|Control d'inmigración.

L'aeropuertu de Tawau () (IATA: TWU, ICAO: WBKW) ye un aeropuertu allugáu a 28 km al nordeste de Tawau, Sabah, Malasia. Ye unu de los dos aeropuertos en Sabah con control d'inmigración pa vuelos internacionales, l'otru ye l'Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu. L'aeropuertu de Tawau sirve a los distritos de Tawau, Kunak y Semporna y ye l'aeropuertu más cercanu a les islles de bucéu de Sipadan, Mabul y Kapalai, toes allugaes nesti últimu distritu.

 Historia 
Mientres los sos primeros díes, l'aeropuertu de Tawau taba asitiáu en Jalan Utara, lliteralmente, conocida como la carretera del norte, alredor de 3,2 km de distancia a Tawau. L'aeropuertu foi inauguráu en 1968 pol ex ministru de Tresporte de Malasia, Tun Sardon Haji Jubir. Solo utilizábase p'abastecer a les aeronaves pequeñes, como les Fokker 50.

A principios de los años 80, l'aeropuertu recibió'l so primer vuelu Boeing 737 operáu por Malaysia Airlines, al tener una nueva pista estendida. L'aeropuertu tamién pasó a ser destín rexonal per parte de les ciudaes de Tarakan, Balikpapan y Makassar n'Indonesia gracies a Bouraq Indonesian Airlines y Merpati Nusantara Airlines mientres esi periodu, por cuenta de la proximidá xeográfica y los estrechos venceyos socioeconómicos ente Tawau y les principales zones urbanes del este d'Indonesia.

El 15 de setiembre de 1995, el vuelu 2133 de Malaysia Airlines, un vuelu de Kota Kinabalu operáu por un avión Fokker 50, aterrizó 500 m antes del final de la pista de 2200 m de llargu. Mientres intentaba dar un rodiu, l'avión estrellar contra una villa llamada Kampung Seri Menanti. Hubo 34 muertes, incluyíos dos miembros de la tripulación.Accidente del Fokker 50 9M-MGH nel Aeropuertu de Tawau (TWU) del 15 de setiembre de 1995 N'ochobre de 2001, otru vuelu de Malaysia Airlines (esti operáu por un Boeing 737-400) salir de la pista ensin causar mancaos nin víctimes mortales.

Una encuesta atopó que l'antiguu aeropuertu de Tawau tenía una de les pistes más curties de Malasia. La pista del aeropuertu tendría d'estendese (o construyise un nuevu aeropuertu) p'afaer con seguridad aviones más grandes. En vista d'esto, el gobiernu anunció planes pa construyir un nuevu aeropuertu que se va allugar nel área de Balung, aproximao a 30 km al este del centru de Tawau, a lo llargo de la carretera Tawau - Semporna.

 Presente 
El nuevu aeropuertu de Tawau abrir al públicu n'avientu de 2001. En 2003, foi inauguráu oficialmente pol entós Ministru de Tresporte de Malasia, Tun Dr. Ling Liong Sik. Cola capacidá de soportar más de 1,8 millones de pasaxeros per añu, ye'l segundu aeropuertu más grande en Sabah dempués del Aeropuertu Internacional de Kota Kinabalu. En 2008,  pasaxeros pasaron pol aeropuertu y hubo  movimientos d'aeronaves.

Na actualidá, l'aeropuertu de Tawau tien una pista de 2685 m x 47 m de llargu, concretamente la pista 06/24. La pista 24 ta fornida col sistema d'aterrizaxe por preseos (ILS). Pa la carga del trío , l'aeropuertu ta forníu con dos pasareles. Amás, tien capacidá pa ocho aviones nun momentu dau, y el so estacionamiento tien capacidá pa 500 vehículos. Amás, hai una estación de policía frente al edificiu de la terminal.

Nel pisu de llegaes, hai mostradores nos que los pasaxeros pueden mercar cupones pa taxis d'aeropuertos o boletos p'autobuses de treslláu al centru de Tawau.

 Aereollinies y destinos 

 Carga 

 Tráficu y estadístiques 

 Tráficu 
+ '''Estadístiques de pasaxeros y vuelos añales Añu Pasaxeros PasaxerosCambéu % Carga(tonelaes) CargaCambéu % Vuelos VuelosCambéu %2003270183682004 12,62968 9,98900 6,42005 9,73885 30,99814 10,32006 3,03030 22,09215 6,12007 11,62134 29,67992 13,32008 4,41262 40,98546 6,92009 12,71951 54,69876 15,62010 3,63045 56,1 9,82011 2,73198 5,0 6,12012 6,52489 22,2 8,82013 22,42844 14,3 26,52014 1,43265 14,8 3,62015 1,23910 19,8 2,72016 5,73570 8,7 5,22017 8,13884 8,8 2,5 Fonte: Malaysia Airports Holdings Berhad

 Estadístiques 
PuestuDestinosFrecuencia(selmanal)1Kota Kinabalu, Sabah562Kuala Lumpur, Selangor423Sandakan, Sabah14475Johor Bahru, Johor4 

 Ver tamién 
 Confrontación indonesiu-malaya
 Far East Air Force (Royal Air Force)
 Bases aérees del Reinu Xuníu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Aeropuertu de Tawau, Sabah  en Malaysia Airports Holdings Berhad
 Tiempu de güei pa WBKW de NOAA/NWS

Tawau