Llingües de Belice
L'idioma oficial de [[Belize]] ye l'inglés, llingua materna del 3,9% de la población. L'[[Idioma español|español]] ye l'idioma más faláu, por cuenta de que ye llingua materna del 52,1% de la población y llingua secundaria d'otru 35,8%.<ref>http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/paises_42.pdf</ref> Los diversos grupos mayes qu'habiten en Belice inda falen los idiomes orixinales del maya, la llingua indíxena más falada nel país ye l'idioma [[Idioma kekchí|maya kekchi]], sígue-y el [[Idioma mopan|maya mopán]] y depués el [[idioma maya|maya yucateco]] que ye llargamente faláu en [[Méxicu]] y en menor escala en [[Guatemala]]. La llingua creole del país, l'[[Criollu beliceño|inglés criollu]] (similar a los dialeutos criollos de les islles del Caribe de fala inglesa) ye la llingua materna del 32,9% de la población.

L'inglés ye la llingua primaria de la educación pública, xunto al castellán que ye enseñáu nes escueles primaries y tamién nes escueles de nivel secundariu. Por esti motivu dacuando bona parte de los beliceños dicen que Belice ye un estáu billingüe (inglés y español).

{| {{tablaguapa}}
! colspan="5" | Competencia llingüística n'Inglés y Español
|-
! width="120" | Idioma
!width="80" | Fala "perbién"
! width="80" | Fala "daqué"
! width="80" | Total
|- align=right
| align=left | [[Idioma inglés|Inglés]]
| 54%
| 26%
| 80%
|- align=right
| align=left | [[Idioma español|Español]]
| 52%
| 11%
| 63%
|- align=right
|}
<br />
{| class="wikitable sortable"
|+ Idiomes en Belice según el censu de 2000.
!Idioma !width="100"|Falantes
como llingua materna !Porcentaxe !Falantes

como primer llingua !Porcentaxe
|-

! align="left" | [[Idioma español|Español]]
| align="right" | 94.422 ||align="right" | 46,0% || align="right" | 88.121 ||align="right" | 43,0%
|-
! align="left" |[[Criollu beliceño]]
| align="right" | 67.527 ||align="right" | 32,9% || align="right" | 75.822 ||align="right" | 37,0%
|-
! align="left" | [[Idioma quekchí|Maya quekchí]]
| align="right" | 10.142 ||align="right" | 4,9% || align="right" | 9.314 ||align="right" | 4,5%
|-
! align="left" | [[Idioma inglés|Inglés]]
| align="right" | 7.946 ||align="right" | 3,9% || align="right" | 11.551 ||align="right" | 5,6%
|-
! align="left" | [[Idioma mopan|Maya Mopan]]
| align="right" | 6.909 ||align="right" | 3,4% || align="right" | 6.093 ||align="right" | 3,0%
|-
! align="left" | [[Idioma garífuna|Garífuna]]
| align="right" | 6.929 ||align="right" | 3,4% || align="right" | 4.071 ||align="right" | 2,0%
|-
! align="left" | [[Plautdietsch]]
| align="right" | 6.783 ||align="right" | 3,3% || align="right" | 6.624 ||align="right" | 3,2%
|-
! align="left" | [[Idioma chinu|Chinu]]
| align="right" | 1.607 ||align="right" | 0,8% || align="right" | 1.529 ||align="right" | 0,7%
|-
! align="left" | [[Maya Yucateco]]
| align="right" | 1.176 ||align="right" | 0.6% || align="right" | 613 ||align="right" | 0,3%
|-
! align="left" | [[Hindi]]
| align="right" | 280 ||align="right" | 0,1% || align="right" | 193 ||align="right" | 0,1%
|-
! align="left" | Otros / ensin respuesta |
align="right" | 1.402 ||align="right" | 0,7% || align="right" | 1.192 ||align="right" | 0,6%
|}

== Principales idiomes por distritu ==

Según el censu de 2010, l'[[Idioma inglés|Inglés]] ye l'idioma oficial de Belice, y el más faláu nel distritu más pobláu [[Distritu de Belize]]. L'español ye l'idioma más utilizáu nos distritos fronterizos de [[Distritu de Cayo|Cayo]], [[Distritu d'Orange Walk|Orange Walk]] y [[Distritu de Corozal|Corozal]]. El [[criollu beliceño]] ye l'idioma principal nel distritu de [[distritu de Stann Creek|Stann Creek]], y les [[llingües mayes]] apoderen nel sureñu distritu de [[distritu de Toledo|Toledo]].

{| class="wikitable sortable"
|-
|+ style="padding-bottom:1em;" | Llingües falaes por distritu (2010)<ref>{{Cita web |url=http://sib.org.bz/wp-content/uploads/2017/05/Languages-Infographic-773x1024.jpg |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180218024216/http://sib.org.bz/wp-content/uploads/2017/05/Languages-Infographic-773x1024.jpg |fechaarchivu=2018-02-18 }}</ref>
|- class="hintergrundfarbe5"
! Distritu <br />
! Población <br />
! Inglés <br />
! Español <br />
! Criollu<br />
! Maya<br />
|-
| [[Distritu de Belice|Belize]] || 95,292|| '''72.5% || 34.1% || 63.6% || 1.2%
|-
| [[Distritu de Cayo|Cayo]] || 75,046|| 66.7% || '''71.5% || 39.9% || 6.2%
|-
| [[Distritu d'Orange Walk|Orange Walk]] || 45,946|| 62.2% || '''85.6% || 16.8% || 2.3%
|-
| [[Distritu de Corozal|Corozal]] || 41,061|| 54.4% || '''84.7% || 18.9% || 2.5%
|-
| [[Distritu de Stann Creek|Stann Creek]] || 34,324|| 52.0% || 39.3% || '''67.4% || 16.3%
|-
| [[Distritu de Toledo|Toledo]] || 30,785|| 47.9% || 28.2% || 47.2% || '''68.4%
|-
| '''Total || 324,528|| '''62.9%|| '''56.6% || '''44.6% || '''10.5%
|}

== Belice en Llatinoamérica ==
[[Belize]], tradicionalmente un país aislláu del restu d'[[América Llatina]], buscó apocayá un acercamientu a los sos vecinos, solicitando l'almisión na [[Organización d'Estaos Iberoamericanos]] y nes [[Cume Iberoamericana|Cumes Iberoamericanes]]. Sicasí, debíu a la non reconocencia del [[idioma español|español]] como idioma oficial per parte de Belice, la integración nun se llevó a cabu inda.
Nel sieglu XV cola llegada de los conquistadores Geraldo y Villagra (en xunto col toqui Martin Diaz)l'idioma paso de ser la nativa llingua maya a falase gregorianu.

==Ver tamién==
*[[Idioma español en Belice]]

== Referencies ==
{{llistaref}}


{{Tradubot|Lenguas de Belice}}

[[Categoría:Llingües de Belize| ]]
L'idioma oficial de Belize ye l'inglés, llingua materna del 3,9% de la población. L'español ye l'idioma más faláu, por cuenta de que ye llingua materna del 52,1% de la población y llingua secundaria d'otru 35,8%.http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/paises_42.pdf Los diversos grupos mayes qu'habiten en Belice inda falen los idiomes orixinales del maya, la llingua indíxena más falada nel país ye l'idioma maya kekchi, sígue-y el maya mopán y depués el maya yucateco que ye llargamente faláu en Méxicu y en menor escala en Guatemala. La llingua creole del país, l'inglés criollu (similar a los dialeutos criollos de les islles del Caribe de fala inglesa) ye la llingua materna del 32,9% de la población.

L'inglés ye la llingua primaria de la educación pública, xunto al castellán que ye enseñáu nes escueles primaries y tamién nes escueles de nivel secundariu. Por esti motivu dacuando bona parte de los beliceños dicen que Belice ye un estáu billingüe (inglés y español).

 Competencia llingüística n'Inglés y Español Idioma Fala "perbién" Fala "daqué" Total Inglés 54% 26% 80% Español 52% 11% 63%

+ Idiomes en Belice según el censu de 2000.Falantes
como llingua materna !Porcentaxe !Falantes

como primer llingua !Porcentaxe Español 94.422  46,0%  88.121  43,0%Criollu beliceño 67.527  32,9%  75.822  37,0% Maya quekchí 10.142  4,9%  9.314  4,5% Inglés 7.946  3,9%  11.551  5,6% Maya Mopan 6.909  3,4%  6.093  3,0% Garífuna 6.929  3,4%  4.071  2,0% Plautdietsch 6.783  3,3%  6.624  3,2% Chinu 1.607  0,8%  1.529  0,7% Maya Yucateco 1.176  0.6%  613  0,3% Hindi 280  0,1%  193  0,1% Otros / ensin respuesta |
align="right" | 1.402 ||align="right" | 0,7% || align="right" | 1.192 ||align="right" | 0,6%

 Principales idiomes por distritu 

Según el censu de 2010, l'Inglés ye l'idioma oficial de Belice, y el más faláu nel distritu más pobláu Distritu de Belize. L'español ye l'idioma más utilizáu nos distritos fronterizos de Cayo, Orange Walk y Corozal. El criollu beliceño ye l'idioma principal nel distritu de Stann Creek, y les llingües mayes apoderen nel sureñu distritu de Toledo.

 Llingües falaes por distritu (2010) Distritu  Población  Inglés  Español  Criollu Maya Belize  95,292 72.5% || 34.1% || 63.6% || 1.2%
|-
| Cayo || 75,046|| 66.7% || 71.5%  39.9%  6.2% Orange Walk  45,946 62.2%  85.6% || 16.8% || 2.3%
|-
| Corozal || 41,061|| 54.4% || 84.7%  18.9%  2.5% Stann Creek  34,324 52.0%  39.3%  67.4% || 16.3%
|-
| Toledo || 30,785|| 47.9% || 28.2% || 47.2% || 68.4% Total || 324,528|| 62.9% 56.6% || 44.6%  '''10.5%

 Belice en Llatinoamérica 
Belize, tradicionalmente un país aislláu del restu d'América Llatina, buscó apocayá un acercamientu a los sos vecinos, solicitando l'almisión na Organización d'Estaos Iberoamericanos y nes Cumes Iberoamericanes. Sicasí, debíu a la non reconocencia del español como idioma oficial per parte de Belice, la integración nun se llevó a cabu inda.
Nel sieglu XV cola llegada de los conquistadores Geraldo y Villagra (en xunto col toqui Martin Diaz)l'idioma paso de ser la nativa llingua maya a falase gregorianu.

Ver tamién
Idioma español en Belice

 Referencies