Idioma wagiman
{{Ficha d'idioma |nome =
Wagiman, Wakeman 
|nativu = 
 |familia madre = Lengua aboríxenes australianes
|países = {{bandera2|Australia}}
|rexón= [[Pine Creek, Northern Territory|Pine Creek]], [[Territoriu del Norte]], [[Australia]]
|falantes= 11 (2005)
 |iso2=
 |iso3=waq
 |familia=[[Llingües aboríxenes d'Australia]]<br>
:'''Idioma wagiman'''
|mapa_lleenda = Wagiman (púrpura), ente otres [[llingües non pama-ñunganas]] (gris)
 |mapa= [[Ficheru:Wagiman Country.png|280px]]
}}
El '''wagiman''' (tamién escritu como ''wageman'', ''wakiman'', ''wogeman'' y ''wakaman'')<ref>Carrington, L., & Triffitt, G. (1999: 266)</ref> ye una [[Llingües aboríxenes d'Australia|llingua aborixe australiana]] casi-estinguida falada por menos de 10 persones<ref name="Gordon, R. G., Jr. 2005">Gordon, R. G., Jr. (2005)</ref> na llocalidá de [[Pine Creek, Northern Territory|Pine Creek]] y la so contorna, na rexón de [[Katherine (Territoriu del Norte)]].

El wagiman ye notable dientro de la llingüística autraliana pol so complexu sistema de flexón verbal, que foi pocu investigáu, el so sistema de posesión por aciu un tipu de [[coverbo]] que [[tipoloxía llingüística|tipológicamente]] ye una rareza llingüística. Amás tien uns predicaos complexos y usa productivamente coverbos verbalizados.

Créese que'l wagiman va convertir nuna llingua estinguida mientres la primer metá del sieglu XXI, una y bones la xeneración más nueva de los wagiman nun fala yá la llingua ancestral y entiende bien pocu d'ella.<ref name="Cook, A.R. 1987: 17-19">Cook, A.R. (1987: 17-19)</ref>

== Llingua y falantes ==
[[Ficheru:Jaben.jpg|thumb|right|300px|Jaben o "Frilled-Neck Lizard", unu de los llugares sagraos pa los wagiman.]]
El wagiman considérase como una [[llingua aisllada]].<ref name=Bowern>Bowern, C. (2011)</ref> Magar mientres dalgún tiempu asumióse que podía tar rellacionáu coles vecines [[Llingües gunwiñwanas]],<ref>Merlan, F.C. (1994: 3-4)</ref> l'alderique siguió por dalgún tiempu ya inda la cuestión nun ta dafechu decidida<ref>Wilson, S. (1999: 6)</ref>

El wagiman ye la llingua ancestral del grupu étnicu [[wagiman]], d'[[aboríxenes australianos]] que les sos tierres tradicionales, antes de la colonización europea, estender por centenares de quilómetros cuadraos dende la [[Stuart Highway]], al traviés de la cuenca del Daly mediu, y al traviés del [[ríu Daly]].<ref>Wilson, A. (2006: 5)</ref> Esta tierra ye bien fértil y húmeda. Nella atopa un númberu de centros onde los wagiman solíen trabayar, estos centros inclúin Claravale, Dorisvale, Jindare, Oolloo y Douglas.<ref>Wilson, S. (1999: 5)</ref>

<!--The language region borders [[Waray language (Australia)|Waray]] to the north, [[Mayali language|Mayali]] (Gunwinygu) and [[Jawoyn language|Jawoyn]] on the east, [[Wardaman language|Wardaman]] and [[Jaminjung language|Jaminjung]] on the south, and [[Murrinh-patha language|Murrinh-Patha]], [[Ngan'giwumirri language|Ngan'giwumirri]] and [[Malak Malak language|Malak Malak]] on the west. Before colonisation, the lands surrounding Pine Creek, extending north to Brock's Creek, were traditionally associated with another language group that is now extinct, believed to have been [[Wulwulam language|Wulwulam]].<ref>Harvey, M. (2003: 295-97)</ref>

===Current situation===
The dominant language of the region is Mayali, a dialect of [[Bininj Gun-Wok]] traditionally associated with the region surrounding [[Maningrida, Northern Territory|Maningrida]], in Western Arnhem Land.<ref>Evans, N. (2003: 6-9)</ref> As it is a strong language with hundreds of speakers and a high rate of child acquisition, members of the Wagiman ethnic group gradually ceased teaching the Wagiman language to their children. As a result, many Wagiman people speak Mayali, while only a handful of elders, possibly no more than six, speak Wagiman.

The adults in the community are considered [[semi-speaker]]s as they have a passive understanding of Wagiman and generally only know a few basic words. Their children, the grandchildren of the elders, understand very little Wagiman and speak none.<ref name="Cook, A.R. 1987: 17-19"/> Apart from Mayali, [[Australian Kriol language|Kriol]], a [[creole language]] based on the vocabulary of [[English language|English]], is the ''[[lingua franca]]'' of the area. All members of the Wagiman ethnic group, as well as all other ethnic groups represented in the area, are native speakers of a moderate grade of Kriol.<ref name="Gordon, R. G., Jr. 2005"/>

The small number of Wagiman speakers are also partial speakers of a number of other languages besides Mayali, including Jaminjung, Wardaman and Dagoman.

===Dialectos===
Wagiman speakers are conscious of a distinction between two [[dialect]]s of Wagiman, which they refer to as ''matjjin non-roh-ma'' 'light language' and ''matjjin gu-nawutj-jan'' 'heavy language'. The differences are minor and speakers have non difficulty understanding one another.<ref name=wod>Wilson, S. (2001)</ref>-->

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

{{ORDENAR:Wagiman}}



{{Tradubot|Idioma wagiman}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües aisllaes d'Australia]]
[[Categoría:Llingües d'Australia]]
El wagiman (tamién escritu como wageman, wakiman, wogeman y wakaman)Carrington, L., & Triffitt, G. (1999: 266) ye una llingua aborixe australiana casi-estinguida falada por menos de 10 personesGordon, R. G., Jr. (2005) na llocalidá de Pine Creek y la so contorna, na rexón de Katherine (Territoriu del Norte).

El wagiman ye notable dientro de la llingüística autraliana pol so complexu sistema de flexón verbal, que foi pocu investigáu, el so sistema de posesión por aciu un tipu de coverbo que tipológicamente ye una rareza llingüística. Amás tien uns predicaos complexos y usa productivamente coverbos verbalizados.

Créese que'l wagiman va convertir nuna llingua estinguida mientres la primer metá del sieglu XXI, una y bones la xeneración más nueva de los wagiman nun fala yá la llingua ancestral y entiende bien pocu d'ella.Cook, A.R. (1987: 17-19)

 Llingua y falantes 
thumb|right|300px|Jaben o "Frilled-Neck Lizard", unu de los llugares sagraos pa los wagiman.
El wagiman considérase como una llingua aisllada.Bowern, C. (2011) Magar mientres dalgún tiempu asumióse que podía tar rellacionáu coles vecines Llingües gunwiñwanas,Merlan, F.C. (1994: 3-4) l'alderique siguió por dalgún tiempu ya inda la cuestión nun ta dafechu decididaWilson, S. (1999: 6)

El wagiman ye la llingua ancestral del grupu étnicu wagiman, d'aboríxenes australianos que les sos tierres tradicionales, antes de la colonización europea, estender por centenares de quilómetros cuadraos dende la Stuart Highway, al traviés de la cuenca del Daly mediu, y al traviés del ríu Daly.Wilson, A. (2006: 5) Esta tierra ye bien fértil y húmeda. Nella atopa un númberu de centros onde los wagiman solíen trabayar, estos centros inclúin Claravale, Dorisvale, Jindare, Oolloo y Douglas.Wilson, S. (1999: 5)

 Referencies 

Categoría:Llingües aisllaes d'Australia
Categoría:Llingües d'Australia