Historia de Ceuta
== Prehistoria y pueblos orientales ==
=== Prehistoria ===
Hasta empiezos de la [[Romanización (aculturación)|romanización]] del [[norte d'África]] nel [[sieglu I]] de la [[era cristiana]] nun esisten noticies d'un asentamientu urbanu estable onde güei s'alluga [[Ceuta]], según confirmen los estudios arqueolóxicos. Sicasí, nel [[sieglu I e.C.]] esistió un nucleu urbanu de cierta importancia nel área occidental del [[ismu]] que xune la [[península de Almina]] al continente. La so economía, abondo floreciente, basar na esplotación de recursos marítimos, fundamentalmente na producción del famosu ''[[garum]]'', un condimento básicu na cocina del mundu clásicu, llográu cola maceración de la [[Scomber scombrus|caballa]]. Col cursu de los años esti poblamientu foise estendiendo escontra l'este.

Tamién ye sabíu que'l territoriu ceutí foi percorríu por tribus prehistóriques nel [[Paleolíticu]]. Les sos muertes fueron topaos na frontera del Tarajal sobre la superficie del suelu por cuenta de la desintegración de los estratos que los conteníen. Consisten nun conxuntu de [[cuarcita|cuarcites]] con delles rares pieces de [[xiles]]. Pola téunica cola que fueron ellaboraes correspuenden a la etapa del Levallosiense. Otros restos del Paleolíticu constatáronse na [[Benítez (sablera)|sablera de Benítez]], onde se confirmó la ocupación humana; y en [[Benzú]], onde s'afayó un abrigu nel llugar llamáu la Cabililla con restos d'industries lítiques y fauna propia del Paleolíticu. Cronológicamente pertenez al [[Pleistocenu]] Mediu avanzáu y Pleistocenu Cimeru, con una población posiblemente venceyada al ''[[Homo Erectus]]'' y los sos inmediatos siguidores nel [[Magreb]], consideraos por dalgunos como ''[[Homo Sapiens]]'' arcaicu.

Al Paleolíticu Mediu correspuende una serie d'afayos casuales nel Campu Esterior y nel [[monte Hacho]]. Resta por documentar la ocupación per bandes de cazadores pañadores nel Paleolíticu Cimeru y [[Epipaleolítico]].

En Ceuta alcontráronse tamién industries rellacionaes col [[Achelense]], lo que nos dexaría falar d'ocupaciones humanes que desenvolvieron teunoloxíes asemeyaes a les del ''Atlantropus Mauritanicus''.

Nel [[Neolíticu]] el material más utilizáu yera l'hachu de piedra apolazada, unu de que los sos exemplares apaeció en 1981 nunes obres realizaes nes proximidaes del Tiro Pichón. Otru fragmentu apolazáu de serpentina atopáu nel centru de la ciudá podía ser tamién atribuyíu a esti periodu. Coles mesmes, nel xacimientu de Benzú esisten buelgues de reasentamientos al campu con industria y cerámica decoraes.

Les escavaciones de la cueva de Gar Gahal, cerca de la ciudá, dexaron estremar abondo bien la evolución de la industria lítico mientres el Neolíticu. Nella apaecieron fueyes d'envés y pieces de mozquetes denticuladas con retoques continuos y diversos. Tamién s'atoparon restos de cerámica cardial, típica del neolíticu español, lo mesmo que de cerámica pintada y acanalada de dómines anteriores.

Otru de los elementos típicos del Neolíticu ye la cerámica denominada [[Cultura del vasu campaniforme|de vasu campaniforme]]. En Gar Gahal atopáronse 17 pieces d'esta cerámica, toes decoraes con impresión de peñe o con téunica mista.

==== La Cabililla de Benzú ====
{{AP|Abrigu y cueva de Benzú}}

L'[[abrigu y cueva de Benzú|abrigu y la cueva de Benzú]] asítiase na zona más noroccidental de Ceuta, nel denomináu Campu Esterior, na redoma de la frontera de Benzú. El so nome recibir del topónimu más cercanu rellacionáu col pobláu de la Cabililla de Benzú.

L'abrigu atópase abiertu nes [[dolomía|dolomíes]], siendo'l so allugamientu topográficu abrupta con parés casi verticales. Anguaño, perdió casi totalmente la so cubierta cimera por esbarrumbe, presentando una pequeña cubierta a manera de visera. L'abrigu presenta unes dimensiones de 15,52 x 6,20 m. La cueva alcontrar nel estremu suroeste, presentando unes dimensiones de aproxímadamente 5,4 x 4,6 m. Esta ye difícilmente reconocible dende l'esterior al cuntar con un pequeñu accesu biselado de forma lenticular.

Los estudios desenvueltos nel abrigu de Benzú plantega que foi una llocalización frecuentada por [[Caza-recolección|sociedad cazadores-pañadores]] mientres el Pleistocenu Mediu y Superior nun área natural interesante como'l Norte d'África na zona del [[estrechu de Xibraltar]]. La situación xeográfica de Benzú ufierta unes potencialidaes básiques pa la vida cotidiana d'esti tipu de sociedaes tales como materies primes na redolada inmediata pa la fabricación de les ferramientes de trabayu, agua duce y esplotación subsistencial de recursos animales, vexetales y posiblemente malacológicos. El rexistru arqueolóxicu documentáu na cueva de Benzú dexa plantegar l'usu d'esti espaciu con un llugar d'ocupación semi-permanente dependiente d'una aldega alcontrada nel territoriu inmediatu. Igualmente, ye interesante resaltar como mientres bona parte d'esti tiempu, dicha cuévanu foi utilizada como enterramientu primariu. Enmarcar por tanto na esplotación y usu del territoriu per parte de comunidaes tribales comuñales.

La importancia de los estudios arqueolóxicos na Cabililla de Benzú dexa afondar sobre les sociedaes cazadores-pañadores y tribales comuñales del Norte d'África dende enfoques socioeconómicos. Igualmente conviértese nun llugar aparente pa entender les posibles rellaciones ente'l Norte d'África y el Sur de la [[Península Ibérica]] en momentos concretos del Pleistocenu y el [[Holocenu]].

=== Presencia de los pueblos orientales ===
Dende tiempos remotos, navegantes procedentes del [[Mediterraneu oriental]], [[Fenicia|feniciu]]s y [[Antigua Grecia|griegu]]s, cruciaron l'estrechu de Xibraltar y establecieron [[factoría|factoríes]] nes mariñes atlántiques, ente les que destacaron [[Gádeira]] ([[Cádiz]]), na ribera europea y Lixus ([[Larache]]), na africana. Darréu los [[Cartago|cartaxineses]] y [[Antigua Roma|romanos]] siguieron esos carreros y p'algamar les agües oceániques diben más allá de les mítiques [[Columnes de Hércules]], ''Abila'' y ''Calpe'' (el monte Hacho y el [[Peñón de Xibraltar]]) que, simbólicamente, señalaben la llende del Mundu Antiguu pel llau d'Occidente.

Ye bien probable que los navegantes fenicios, helenos y púnicos cuntaren con delles bases de sofitu na mariña ceutí pero hasta'l momentu presente nun s'afayó nenguna muerte d'elles en tierra firme. Los únicos restos atopaos son unes monedes topaes nel sosuelu de l'Alamea de Colón, acuñaes en Gádeira y Malaka ([[Málaga]]); fragmentos de [[cerámica corintia]] de la segunda metá del [[sieglu II e.C.]] y [[ánfora|ánfores]], tanto grecoitálicas como púniques, fechaes de los sieglos [[sieglu IV e.C.|IV]] al II e.C.

== Edá Antigua ==
=== Dómina romana: ''Septem Frates'' ===

La ciudá de Ceuta naz nel contestu históricu del bracéu pola hexemonía nel Mediterraneu per parte de les ciudaes estáu Cartago y Roma. Tres la victoría d'esta postrera, el norte d'África caltuvo mientres un tiempu una cierta independencia. <br />
Dende la segunda metá del sieglu I e.C. constátase la presencia d'un nucleu urbanu nel área que cubre dende'l Foso navegable hasta l'estremu occidental de la península de la Almina. Pomponio Mela referir a esti nucleu como ''Septem Frates'' (siete hermanos) n'alusión a los sos siete llombes. Los sos habitantes dedicar a la ellaboración de salsamenta, especie de conserva fecha col emplegu del sal, asina del famosu ''garum''. La ciudá taba integrada nel reinu mauritanu, que los sos reis yeren aliaos de Roma y participaron con unu o otru bandu de lluches civiles mientres la República.<br />
Al morrer el rei mauritanu Boco, el so reinu foi integráu pol Imperiu romanu pero Augusto decidió caltener un sistema de control basáu na nobleza mauritana y pallo punxo al frente a Juba II, mauritanu educáu en Roma que gobernaría en favor romanu. Tres l'asesinatu de Ptolomeo, fíu de Juba II, producióse una revuelta nes tropes mauritanes oponiéndose a los romanos. Ye entós cuando Roma conquista ensin condiciones el reinu mauritanu y destrúi munches de les sos ciudaes. La provincia de Mauritania estrémase asina en dos: Mauritania Cesariense y Mauritania Tinxitana. ''Septem Frates'' pertenecería a la segunda.<br />
Ceuta ye promocionada entós a Civitas romanorum, ciudá con estatutu xurídicu de conceyu romanu. Esta promoción municipal de Ceuta deber al interés de Roma por afitar el control sobre'l llamáu "Círculu del Estrechu" o conxuntu de ciudaes que gociaben d'un altu nivel económicu nes mariñes andaluces y norteafricanas pola so dedicación a la industria de salazón de pexe.<br /> 
La esistencia d'unes termes y l'afayu na plaza de la Constitución d'un sarcófagu de mármol de procedencia romana, decoráu con un relieve que representa les cuatro estaciones, prueben el dinamismu de la economía y sociedá de Ceuta na dómina del Imperiu romanu.
[[Ficheru:Sarcófago Romano Ceuta.JPG|300px|right|thumbnail|Sarcófagu de mármol de dómina romana. Sieglu III d.C.]]
A mediaos del sieglu II produció una ampliación de la so industria de salazón, con nueves factoríes asitiaes nel actual Paséu de les Palmeres. La dómina de rellumanza estender hasta la segunda metá del sieglu III. A partir d'entós abandónense les fábriques hasta la so recuperación nel plenu Baxu Imperiu (sieglos IV y V).<br />
La producción de salazón yera esportada n'ánfores fabricaes en llugares cercanos a la ciudá. Estes esportaciones diben dirixíes escontra la Bética, cola que ''Septem Frates'' caltuvo un intensu contautu comercial.<br />
Socialmente alviértese yá na dómina del altu Imperiu la presencia de ciudadanos romanos en ''Septem Frates'', esto ye, persones que gociaben del ''ius romanum'' o derechu de plena ciudadanía, lo que pudo ser documentáu poles inscripciones funeraries atopaes en redol a la so basílica. Nel sieglu II disponía d'un Senáu formáu polos miembros del ''ordo decurionum'', que na sociedá romana constituyía la nobleza local. Esistía tamién un pequeñu oratoriu (''sacellum'') dedicáu al cultu de la diosa Isis, divinidá d'orixe oriental que foi adorada polos estamentos altos de la sociedá romana.<br />
La Ceuta roamana asitiar nel pequeñu perímetru del ismu, con un nucleu orixinal na redoma de la plaza d'África. Nel Campu Esterior, fora de la cortil urbana, podríamos allugar la so necrópolis (trabayos arqueolóxicos afayaron, hasta agora, ocho enterramiento nos xardinos de la República Arxentina).
==== Basílica tardorromana ====
==== ''Lvdi'' en ''Septem Frates'' ====
[[Ficheru:Restos Basílica Paleocristiana Ceuta.JPG|300px|right|thumbnail|Restos atopaos na basílica paleocristiana de Ceuta]]

=== Dómina bizantina ===
Ceuta —''[[Ceuta|Septem]]''— , posición militar d'escepcional importancia, perteneció a los [[bizantinos]] nel [[sieglu VI]], nel reináu del emperador [[Xustinianu I|Xustinianu I el Grande]] (527-565).<ref>Madrid (España) Escuela d'Estudios Árabes, Escuela d'Estudios Árabes de Granada, Institutu "Arias Montano.", Institutu "Miguel Asín", ''Al-Ándalus'', Escuela d'Estudios Árabes, 1950.</ref> Ente los años 533-534 [[Exércitu bizantín|tropes bizantines]] al mandu del xeneral [[Belisario]] destruyeron por completu'l [[Pueblu vándalu|reinu vándalu nel Norte d'África]]. Fixéronse tamién col control de les [[Baleares]] y [[Pitiuses]], amás de [[Tánxer]] y ''Septem''.<ref>José Manuel Rodríguez Gómez-Escobar, ''Los visigodos: Hispania visigoda'' "[http://www.historialago.com/leg_visig_0209.htm 9.- El reinu visigodu de Toledo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128203535/http://www.historialago.com/leg_visig_0209.htm |date=2011-11-28 }}", 2003.</ref>

Ente los años 542-548, el [[rei visigodu]] [[Teudis]] entamó una espedición contra ''Septem'', pa contener el progresu de los bizantinos y evitar una invasión bizantina na [[Hispania visigoda]]. La espedición de Teudis na [[Mauritania Tinxitana]], de que nos dan noticia [[Procopio de Cesarea]] y [[Isidoro de Sevilla]], tuvo de faese dempués del añu 542. Ye posible qu'esta espedición disponer Teudis p'ayudar al [[ostrogodu]] [[Hildibaldo]].<ref>Francisco J. Presedo Velu, ''La España bizantina'', Universidá de Sevilla, 2003.</ref><ref>Manuel Torres López, Ramón Menéndez Pidal, ''España visigoda (414 - 711 de J.C.)'', Espasa-Calpe, 1963.</ref> Esta espedición saldar con un atayante fracasu.<ref>Universidade Portucalense. Departamentu de Ciências Históriques, ''Revista de ciências históriques'', Universidade Portucalense, Departamentu de Publicações, 1999.</ref>

== Edá Media ==
=== Ceuta na conquista islámica d'Occidente ===

=== Dómina Árabe ===
*[[Califatu Omeya]] 709-750
**Historia del [[conde Julián]].
*[[Califatu de Córdoba]] 931-1026
*[[Taifa de Málaga]] 1026-1061
*[[Taifa de Ceuta]] 1061-1084
*[[Imperiu almorávide]] 1084-1147
*[[Imperiu almohade]] 1147-1232
*[[Taifa de Murcia]] 1232-1233
*Taifa de Ceuta *Taifa 
de Ceuta 1233-1236
*[[Benimarines]] 1236-1242
*[[Hafsíes]] 1242-1249
*Taifa de Ceuta 1249-1305
*[[Emiratu de Granada]] 1305-1309
*Benimerines 1309-1310 
*Taifa de Ceuta 1310-1314
*Benimerines 1314-1315
*Taifa de Ceuta 1315-1327
*Benimerines 1327-1384
*Emiratu nazarí de Granada 1384-1386
*Benimerines 1386-1415

== Ceuta lusitana==
1415-1580
=== La conquista portuguesa ===

=== Ceuta, xoya de la corona portuguesa ===
*[[Reinu del Algarve]]
[[Ficheru:Ceitil.svg|300px|right|thumbnail|''Ceitil'', moneda portuguesa propia de Ceuta onde apaez el blasón heráldicu de la ciudá.]]

== Edá Moderna y Contemporánea==
*[[Conseyu de Portugal]] 1580-1685
*[[Conseyu de Castiella]] 1685-1808

=== Sieglu XVIII ===
=== Sieglu XIX ===
*Xuntes Revolucionaries 1808-1814
=== Sieglu XX ===

=== Ceuta na actualidá ===

== Referencies ==
=== Notes ===
 {{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* {{cita llibru |
apellíu = Carmona Portillo |
nome = Antonio |
enllaceautor =
| títulu = Historia de Ceuta |
añu = 2007
| editorial = Sarriá, S.L.
| id = ISBN 978-84-96799-07-3
}}
* {{cita llibru |
apellíos = VV.AA.
| nome = 
| enllaceautor =
| títulu = Ceuta de la Prehistoria al cabu'l mundu Clásicu |
añu = 2005
| editorial = Institutu d'Estudios Ceutíes
| id = ISBN 84-934546-2-1
}}



{{Tradubot|historia de Ceuta}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia territorial d'España]]
[[Categoría:Historia de Ceuta|Historia de Ceuta]]
[[Categoría:Arqueoloxía fenicio-púnica]]
Prehistoria y pueblos orientales 
 Prehistoria 
Hasta empiezos de la romanización del norte d'África nel sieglu I de la era cristiana nun esisten noticies d'un asentamientu urbanu estable onde güei s'alluga Ceuta, según confirmen los estudios arqueolóxicos. Sicasí, nel sieglu I e.C. esistió un nucleu urbanu de cierta importancia nel área occidental del ismu que xune la península de Almina al continente. La so economía, abondo floreciente, basar na esplotación de recursos marítimos, fundamentalmente na producción del famosu garum, un condimento básicu na cocina del mundu clásicu, llográu cola maceración de la caballa. Col cursu de los años esti poblamientu foise estendiendo escontra l'este.

Tamién ye sabíu que'l territoriu ceutí foi percorríu por tribus prehistóriques nel Paleolíticu. Les sos muertes fueron topaos na frontera del Tarajal sobre la superficie del suelu por cuenta de la desintegración de los estratos que los conteníen. Consisten nun conxuntu de cuarcites con delles rares pieces de xiles. Pola téunica cola que fueron ellaboraes correspuenden a la etapa del Levallosiense. Otros restos del Paleolíticu constatáronse na sablera de Benítez, onde se confirmó la ocupación humana; y en Benzú, onde s'afayó un abrigu nel llugar llamáu la Cabililla con restos d'industries lítiques y fauna propia del Paleolíticu. Cronológicamente pertenez al Pleistocenu Mediu avanzáu y Pleistocenu Cimeru, con una población posiblemente venceyada al Homo Erectus y los sos inmediatos siguidores nel Magreb, consideraos por dalgunos como Homo Sapiens arcaicu.

Al Paleolíticu Mediu correspuende una serie d'afayos casuales nel Campu Esterior y nel monte Hacho. Resta por documentar la ocupación per bandes de cazadores pañadores nel Paleolíticu Cimeru y Epipaleolítico.

En Ceuta alcontráronse tamién industries rellacionaes col Achelense, lo que nos dexaría falar d'ocupaciones humanes que desenvolvieron teunoloxíes asemeyaes a les del Atlantropus Mauritanicus.

Nel Neolíticu el material más utilizáu yera l'hachu de piedra apolazada, unu de que los sos exemplares apaeció en 1981 nunes obres realizaes nes proximidaes del Tiro Pichón. Otru fragmentu apolazáu de serpentina atopáu nel centru de la ciudá podía ser tamién atribuyíu a esti periodu. Coles mesmes, nel xacimientu de Benzú esisten buelgues de reasentamientos al campu con industria y cerámica decoraes.

Les escavaciones de la cueva de Gar Gahal, cerca de la ciudá, dexaron estremar abondo bien la evolución de la industria lítico mientres el Neolíticu. Nella apaecieron fueyes d'envés y pieces de mozquetes denticuladas con retoques continuos y diversos. Tamién s'atoparon restos de cerámica cardial, típica del neolíticu español, lo mesmo que de cerámica pintada y acanalada de dómines anteriores.

Otru de los elementos típicos del Neolíticu ye la cerámica denominada de vasu campaniforme. En Gar Gahal atopáronse 17 pieces d'esta cerámica, toes decoraes con impresión de peñe o con téunica mista.

 La Cabililla de Benzú 

L'abrigu y la cueva de Benzú asítiase na zona más noroccidental de Ceuta, nel denomináu Campu Esterior, na redoma de la frontera de Benzú. El so nome recibir del topónimu más cercanu rellacionáu col pobláu de la Cabililla de Benzú.

L'abrigu atópase abiertu nes dolomíes, siendo'l so allugamientu topográficu abrupta con parés casi verticales. Anguaño, perdió casi totalmente la so cubierta cimera por esbarrumbe, presentando una pequeña cubierta a manera de visera. L'abrigu presenta unes dimensiones de 15,52 x 6,20 m. La cueva alcontrar nel estremu suroeste, presentando unes dimensiones de aproxímadamente 5,4 x 4,6 m. Esta ye difícilmente reconocible dende l'esterior al cuntar con un pequeñu accesu biselado de forma lenticular.

Los estudios desenvueltos nel abrigu de Benzú plantega que foi una llocalización frecuentada por sociedad cazadores-pañadores mientres el Pleistocenu Mediu y Superior nun área natural interesante como'l Norte d'África na zona del estrechu de Xibraltar. La situación xeográfica de Benzú ufierta unes potencialidaes básiques pa la vida cotidiana d'esti tipu de sociedaes tales como materies primes na redolada inmediata pa la fabricación de les ferramientes de trabayu, agua duce y esplotación subsistencial de recursos animales, vexetales y posiblemente malacológicos. El rexistru arqueolóxicu documentáu na cueva de Benzú dexa plantegar l'usu d'esti espaciu con un llugar d'ocupación semi-permanente dependiente d'una aldega alcontrada nel territoriu inmediatu. Igualmente, ye interesante resaltar como mientres bona parte d'esti tiempu, dicha cuévanu foi utilizada como enterramientu primariu. Enmarcar por tanto na esplotación y usu del territoriu per parte de comunidaes tribales comuñales.

La importancia de los estudios arqueolóxicos na Cabililla de Benzú dexa afondar sobre les sociedaes cazadores-pañadores y tribales comuñales del Norte d'África dende enfoques socioeconómicos. Igualmente conviértese nun llugar aparente pa entender les posibles rellaciones ente'l Norte d'África y el Sur de la Península Ibérica en momentos concretos del Pleistocenu y el Holocenu.

 Presencia de los pueblos orientales 
Dende tiempos remotos, navegantes procedentes del Mediterraneu oriental, fenicius y griegus, cruciaron l'estrechu de Xibraltar y establecieron factoríes nes mariñes atlántiques, ente les que destacaron Gádeira (Cádiz), na ribera europea y Lixus (Larache), na africana. Darréu los cartaxineses y romanos siguieron esos carreros y p'algamar les agües oceániques diben más allá de les mítiques Columnes de Hércules, Abila y Calpe (el monte Hacho y el Peñón de Xibraltar) que, simbólicamente, señalaben la llende del Mundu Antiguu pel llau d'Occidente.

Ye bien probable que los navegantes fenicios, helenos y púnicos cuntaren con delles bases de sofitu na mariña ceutí pero hasta'l momentu presente nun s'afayó nenguna muerte d'elles en tierra firme. Los únicos restos atopaos son unes monedes topaes nel sosuelu de l'Alamea de Colón, acuñaes en Gádeira y Malaka (Málaga); fragmentos de cerámica corintia de la segunda metá del sieglu II e.C. y ánfores, tanto grecoitálicas como púniques, fechaes de los sieglos IV al II e.C.

 Edá Antigua 
 Dómina romana: Septem Frates 

La ciudá de Ceuta naz nel contestu históricu del bracéu pola hexemonía nel Mediterraneu per parte de les ciudaes estáu Cartago y Roma. Tres la victoría d'esta postrera, el norte d'África caltuvo mientres un tiempu una cierta independencia. 
Dende la segunda metá del sieglu I e.C. constátase la presencia d'un nucleu urbanu nel área que cubre dende'l Foso navegable hasta l'estremu occidental de la península de la Almina. Pomponio Mela referir a esti nucleu como Septem Frates (siete hermanos) n'alusión a los sos siete llombes. Los sos habitantes dedicar a la ellaboración de salsamenta, especie de conserva fecha col emplegu del sal, asina del famosu garum. La ciudá taba integrada nel reinu mauritanu, que los sos reis yeren aliaos de Roma y participaron con unu o otru bandu de lluches civiles mientres la República.
Al morrer el rei mauritanu Boco, el so reinu foi integráu pol Imperiu romanu pero Augusto decidió caltener un sistema de control basáu na nobleza mauritana y pallo punxo al frente a Juba II, mauritanu educáu en Roma que gobernaría en favor romanu. Tres l'asesinatu de Ptolomeo, fíu de Juba II, producióse una revuelta nes tropes mauritanes oponiéndose a los romanos. Ye entós cuando Roma conquista ensin condiciones el reinu mauritanu y destrúi munches de les sos ciudaes. La provincia de Mauritania estrémase asina en dos: Mauritania Cesariense y Mauritania Tinxitana. Septem Frates pertenecería a la segunda.
Ceuta ye promocionada entós a Civitas romanorum, ciudá con estatutu xurídicu de conceyu romanu. Esta promoción municipal de Ceuta deber al interés de Roma por afitar el control sobre'l llamáu "Círculu del Estrechu" o conxuntu de ciudaes que gociaben d'un altu nivel económicu nes mariñes andaluces y norteafricanas pola so dedicación a la industria de salazón de pexe. 
La esistencia d'unes termes y l'afayu na plaza de la Constitución d'un sarcófagu de mármol de procedencia romana, decoráu con un relieve que representa les cuatro estaciones, prueben el dinamismu de la economía y sociedá de Ceuta na dómina del Imperiu romanu.
300px|right|thumbnail|Sarcófagu de mármol de dómina romana. Sieglu III d.C.
A mediaos del sieglu II produció una ampliación de la so industria de salazón, con nueves factoríes asitiaes nel actual Paséu de les Palmeres. La dómina de rellumanza estender hasta la segunda metá del sieglu III. A partir d'entós abandónense les fábriques hasta la so recuperación nel plenu Baxu Imperiu (sieglos IV y V).
La producción de salazón yera esportada n'ánfores fabricaes en llugares cercanos a la ciudá. Estes esportaciones diben dirixíes escontra la Bética, cola que Septem Frates caltuvo un intensu contautu comercial.
Socialmente alviértese yá na dómina del altu Imperiu la presencia de ciudadanos romanos en Septem Frates, esto ye, persones que gociaben del ius romanum o derechu de plena ciudadanía, lo que pudo ser documentáu poles inscripciones funeraries atopaes en redol a la so basílica. Nel sieglu II disponía d'un Senáu formáu polos miembros del ordo decurionum, que na sociedá romana constituyía la nobleza local. Esistía tamién un pequeñu oratoriu (sacellum) dedicáu al cultu de la diosa Isis, divinidá d'orixe oriental que foi adorada polos estamentos altos de la sociedá romana.
La Ceuta roamana asitiar nel pequeñu perímetru del ismu, con un nucleu orixinal na redoma de la plaza d'África. Nel Campu Esterior, fora de la cortil urbana, podríamos allugar la so necrópolis (trabayos arqueolóxicos afayaron, hasta agora, ocho enterramiento nos xardinos de la República Arxentina).
 Basílica tardorromana 
 Lvdi en Septem Frates 
300px|right|thumbnail|Restos atopaos na basílica paleocristiana de Ceuta

 Dómina bizantina 
Ceuta —Septem— , posición militar d'escepcional importancia, perteneció a los bizantinos nel sieglu VI, nel reináu del emperador Xustinianu I el Grande (527-565).Madrid (España) Escuela d'Estudios Árabes, Escuela d'Estudios Árabes de Granada, Institutu "Arias Montano.", Institutu "Miguel Asín", Al-Ándalus, Escuela d'Estudios Árabes, 1950. Ente los años 533-534 tropes bizantines al mandu del xeneral Belisario destruyeron por completu'l reinu vándalu nel Norte d'África. Fixéronse tamién col control de les Baleares y Pitiuses, amás de Tánxer y Septem.José Manuel Rodríguez Gómez-Escobar, Los visigodos: Hispania visigoda "9.- El reinu visigodu de Toledo ", 2003.

Ente los años 542-548, el rei visigodu Teudis entamó una espedición contra Septem, pa contener el progresu de los bizantinos y evitar una invasión bizantina na Hispania visigoda. La espedición de Teudis na Mauritania Tinxitana, de que nos dan noticia Procopio de Cesarea y Isidoro de Sevilla, tuvo de faese dempués del añu 542. Ye posible qu'esta espedición disponer Teudis p'ayudar al ostrogodu Hildibaldo.Francisco J. Presedo Velu, La España bizantina, Universidá de Sevilla, 2003.Manuel Torres López, Ramón Menéndez Pidal, España visigoda (414 - 711 de J.C.), Espasa-Calpe, 1963. Esta espedición saldar con un atayante fracasu.Universidade Portucalense. Departamentu de Ciências Históriques, Revista de ciências históriques, Universidade Portucalense, Departamentu de Publicações, 1999.

 Edá Media 
 Ceuta na conquista islámica d'Occidente 

 Dómina Árabe 
Califatu Omeya 709-750
Historia del conde Julián.
Califatu de Córdoba 931-1026
Taifa de Málaga 1026-1061
Taifa de Ceuta 1061-1084
Imperiu almorávide 1084-1147
Imperiu almohade 1147-1232
Taifa de Murcia 1232-1233
Taifa de Ceuta *Taifa 
de Ceuta 1233-1236
Benimarines 1236-1242
Hafsíes 1242-1249
Taifa de Ceuta 1249-1305
Emiratu de Granada 1305-1309
Benimerines 1309-1310 
Taifa de Ceuta 1310-1314
Benimerines 1314-1315
Taifa de Ceuta 1315-1327
Benimerines 1327-1384
Emiratu nazarí de Granada 1384-1386
Benimerines 1386-1415

 Ceuta lusitana
1415-1580
 La conquista portuguesa 

 Ceuta, xoya de la corona portuguesa 
Reinu del Algarve
300px|right|thumbnail|Ceitil, moneda portuguesa propia de Ceuta onde apaez el blasón heráldicu de la ciudá.

 Edá Moderna y Contemporánea
Conseyu de Portugal 1580-1685
Conseyu de Castiella 1685-1808

 Sieglu XVIII 
 Sieglu XIX 
Xuntes Revolucionaries 1808-1814
 Sieglu XX 

 Ceuta na actualidá 

 Referencies 
 Notes 
 
 Bibliografía 
 
 

Categoría:Historia territorial d'España
Historia de Ceuta
Categoría:Arqueoloxía fenicio-púnica