Futuna (Wallis y Futuna)
{{Xeografía|mapa=Océanu Pacíficu}}
'''Futuna''' ye una [[islla]] asitiada nel [[océanu Pacíficu]] que pertenez a la coleutividá francesa d'ultramar (coleutividá d'outre-mer o COM) de '''Wallis y Futuna'''. Ye una de les [[islles Hoorn ]] ({{lang|fr|''Horne Îles''}}), cerca d'[[Alofi (Wallis y Futuna)|Alofi]] otra islla que pertenez al mesmu archipiélagu. Dambes son un remanente d'un volcán estintu, agora bordiaes por una franxa de [[Petón de coral|petón]].

La islla ye famosa por ser el llugar (onde ta la catedral de Poi anguaño), nel cual Pierre Chanel foi martirizáu en [[1841]], convirtiéndose nel primer y únicu santu católicu de tola [[Polinesia]].
[[Archivu:Îles Horn (Wallis-et-Futuna)-de.svg|Îles_Horn_(Wallis-et-Futuna)-de|thumb|left|225px|Futuna y Alofi.]]

== Historia ==
Futuna y Alofi fueron puestes nos mapes europeos por Willem Schouten y Jacob Le Maire mientres la so famosa circunnavegación del globu col buque de la Eendracht en [[1616]]. Dempués de venir de Niuafoou, de sópitu camudaron el so cursu d'oeste a noroeste y atopáronse con esta islla. Llamáronla Eylanden Hoorn, pela ciudá de Hoorn, onde nació Schouten, que se convirtió en Horne en [[Idioma francés|francés]] y n'inglés. 

Aprendiendo de les sos esperiencies anteriores, empezaron con una demostración de fuerza a los nativos que s'averaron a ellos, que se tradució nun trueque pacíficu colos cocos, el ñame y los gochos d'un llau y los clavos de fierro, cames y cuchiellos de la otra. 

Atoparon una formosa badea, un puertu natural a lo llargo de la mariña suroeste de Futuna, que llamaron "Unidá" pol buque Baai Eendrachts (badea de la Unidá). Esta ye l'ancón de Sigave cerca de lo que güei ye Leava. Ellos fueron a tierra a buscar agua y axuntáronse col rei, quien-yos dixo a los sos súbditos que los sos invitaos nun-yos diben a robar, d'esta atenta manera los [[Neerlandismu|neerlandeses]] fueron capaces de reponer les sos reserves. 

Unos díes más tarde el rei de la otra islla, Alofi, vinu visitalos con 300 homes. Los dos reis fueron bien corteses l'unu col otru, y preparon una gran fiesta, y entamaron la ceremonia de kava y umu. 

Schouten y Le Maire fueron probablemente los primeros europeos en ser testigos d'esto, y la descripción que dieron inda suena familiar na actualidá.

Ensin hostilidáes, Schouten y Le Maire tuvieron la oportunidá d'estudiar curioso les islles Futuna. Pero la so descripción de los isleños nun foi falagadora. A pesar de que l'allabancia a los homes por ser bien proporcionáos, describieron a les muyeres como fees, enfermes colos pechos colgando de los sos banduyos como carteres vacíes. Dixeron que toos ellos andaben desnudos y copulaban en públicu, inclusive delantre del so rei veneráu.

== Xeografía ==
La población ye de 4.871 persones (censu de 2003), de los cualos 2.991 moren n'[[Alo]] y 1.880 en [[Sigave]]. El puntu más altu de Futuna ye'l Monte Puke con 524 m, y la islla tien una superficie total de 83 km², con 53 km² de Sigave y 30 km² de Alo.

Xuntu col sur Alofi y dellos petones formen l'archipiélagu d'[[Islles Hoorn]].

La so capital ye'l pueblu de Leava. La islla cunta anguaño con unos 4.700 habitantes.

L'aeropuertu de Pointe Vele nel estremu oriental de la islla conecta col de la [[Islla Wallis|islla de Wallis]] ([[aeropuertu de Hihifo]]).<ref>[https://www.britannica.com/place/Wallis-and-Futuna Britannica Wallis y Futuna, {{en}}]</ref>

== Ver tamién ==
* [[Francia d'ultramar]]
* [[Imperiu colonial francés]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces xeografía}}
*[https://avibase.bsc-eoc.org/checklist.jsp?region=WF Avibase, Aves de Futuna {{es}}]

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Wallis y Futuna]]
Futuna ye una islla asitiada nel océanu Pacíficu que pertenez a la coleutividá francesa d'ultramar (coleutividá d'outre-mer o COM) de Wallis y Futuna. Ye una de les islles Hoorn  (), cerca d'Alofi otra islla que pertenez al mesmu archipiélagu. Dambes son un remanente d'un volcán estintu, agora bordiaes por una franxa de petón.

La islla ye famosa por ser el llugar (onde ta la catedral de Poi anguaño), nel cual Pierre Chanel foi martirizáu en 1841, convirtiéndose nel primer y únicu santu católicu de tola Polinesia.
Îles_Horn_(Wallis-et-Futuna)-de|thumb|left|225px|Futuna y Alofi.

 Historia 
Futuna y Alofi fueron puestes nos mapes europeos por Willem Schouten y Jacob Le Maire mientres la so famosa circunnavegación del globu col buque de la Eendracht en 1616. Dempués de venir de Niuafoou, de sópitu camudaron el so cursu d'oeste a noroeste y atopáronse con esta islla. Llamáronla Eylanden Hoorn, pela ciudá de Hoorn, onde nació Schouten, que se convirtió en Horne en francés y n'inglés. 

Aprendiendo de les sos esperiencies anteriores, empezaron con una demostración de fuerza a los nativos que s'averaron a ellos, que se tradució nun trueque pacíficu colos cocos, el ñame y los gochos d'un llau y los clavos de fierro, cames y cuchiellos de la otra. 

Atoparon una formosa badea, un puertu natural a lo llargo de la mariña suroeste de Futuna, que llamaron "Unidá" pol buque Baai Eendrachts (badea de la Unidá). Esta ye l'ancón de Sigave cerca de lo que güei ye Leava. Ellos fueron a tierra a buscar agua y axuntáronse col rei, quien-yos dixo a los sos súbditos que los sos invitaos nun-yos diben a robar, d'esta atenta manera los neerlandeses fueron capaces de reponer les sos reserves. 

Unos díes más tarde el rei de la otra islla, Alofi, vinu visitalos con 300 homes. Los dos reis fueron bien corteses l'unu col otru, y preparon una gran fiesta, y entamaron la ceremonia de kava y umu. 

Schouten y Le Maire fueron probablemente los primeros europeos en ser testigos d'esto, y la descripción que dieron inda suena familiar na actualidá.

Ensin hostilidáes, Schouten y Le Maire tuvieron la oportunidá d'estudiar curioso les islles Futuna. Pero la so descripción de los isleños nun foi falagadora. A pesar de que l'allabancia a los homes por ser bien proporcionáos, describieron a les muyeres como fees, enfermes colos pechos colgando de los sos banduyos como carteres vacíes. Dixeron que toos ellos andaben desnudos y copulaban en públicu, inclusive delantre del so rei veneráu.

 Xeografía 
La población ye de 4.871 persones (censu de 2003), de los cualos 2.991 moren n'Alo y 1.880 en Sigave. El puntu más altu de Futuna ye'l Monte Puke con 524 m, y la islla tien una superficie total de 83 km², con 53 km² de Sigave y 30 km² de Alo.

Xuntu col sur Alofi y dellos petones formen l'archipiélagu d'Islles Hoorn.

La so capital ye'l pueblu de Leava. La islla cunta anguaño con unos 4.700 habitantes.

L'aeropuertu de Pointe Vele nel estremu oriental de la islla conecta col de la islla de Wallis (aeropuertu de Hihifo).Britannica Wallis y Futuna, 

 Ver tamién 
 Francia d'ultramar
 Imperiu colonial francés

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Avibase, Aves de Futuna 

Categoría:Wallis y Futuna