Bhimsen Thapa
{{persona}}
'''Bhimsen Thapa''' {{nym}} foi'l primer ministru de Nepal dende 1806 hasta 1837.

Bhimsen empezó la so carrera sirviendo como guardaespaldes y secretariu personal al rei [[Rana de Nepal|Rana Bahadur Shah]]. Cuando'l rei abdicó a favor del so fíu y se exilió, Bhimsen acompañó-y en tou momentu ayudar a volver poder en 1804. N'agradecimientu, Rana Bahadur nomólu Kaji (equivalente a ministru) nel nuevu gobiernu que formara.

Cuando'l rei Rana Bahadur foi asesináu pol so hermanascu en 1806, Bhimsen participó na masacre de 93 persones dempués de lo cual reclamo'l so títulu de Mukhtiyar (primer ministru).

== Primeros años ==
[[Ficheru:Bhimshen Thapa.jpg|thumb|Bhimshen Thapa]]
Bhimsen Thapa nació n'agostu de 1775 na aldega de Pipalthok de Borlang nel distritu de Gorkha. Los sos padres yeren Amar Singh Thapa y Satyarupa Maya. Los sos antepasaos yeren miembros del clan [[Bagale Thapa]] de Jumla (distritu de Jumla) qu'emigraron escontra l'este. El so güelu, Bir Bhadra Thapa, yera un cortesanu del exércitu de Prithvi Narayan Shah.{{sfn|Pradhan|2012|p=22}}

Nun se sabe con seguridá cuándo se casó pero tuvo tres esposes coles que tuvo trés fíos y un fíu que morrió a una edá temprana. Por cuenta de que nun tenía fíu home adoptó a Sher Jung Thapa, fíu del so hermanu Nain Singh.{{sfn|Pradhan|2012|p=23}}

En 1798, el so padre llevar a Katmandú y lo enroló como guardaespaldes del rei. Ellí moró en Thapathali (qu'en nepalés significa ‘el llugar de los Thapa’) y más tarde vivió en Bagh Durbar cerca de Tundikhel como ministru.{{sfn|Pradhan|2012|pp=23-24}}

== Ascensu al poder (1798 – 1804) ==
[[Ficheru:Bhimsen Thapa of Nepal (cropped).jpg|thumb|Bhimsen Thapa of Nepal]]
Bhimsen Thapa foi'l guardaespaldes y conseyeru del rei Rana Bahadur hasta la muerte d'ésti en 1806.

Rana Bahadur abdicó a favor del fíu que tuvo cola so esposa Kantavati cuando ésti nun cumpliera inda dos años, dexando a un infante nel tronu. Esto fizo que la so segunda esposa asumiera la rexencia mientres Rana Bahadur taba exiliáu con Kantavati. Pero cuando ésta morrió al poco él quixo tornar a Katmandú y retomar el poder anque nun-y lo dexaron y tuvo que exiliase a Varanasi.

Dende ellí xunto con Bhimsen Thapa empezó a lluchar por tornar a Nepal y retomar el poder según vengase de tolos que-y obligaren a exiliase. Cuando finalmente pudieron tornar a Katmandú, tomó midíes contra quien intentara caltenelo estremáu del poder según premiar a quien lu ayudaren tornar. Foi entós cuando nomo a Bhimsen Thapa primer ministru del so gobiernu.

== La masacre de Bhandarkhal en 1806 ==
[[Image:Bhimsen Thapa from Art et Civilisation.jpg|thumb|]]
El poder de Bhimsen al llau de Rana Bahadur foi amontándose al empar que dexaben de llau al hermanascu, Bahadur Shah, y el so grupu.

Na nueche del 25 d'abril de 1806, mientres una xunta na casa de Tribhuvan Khawas colos cortesanos, Bahadur Shah mató cola espada al so hermanu l'ex rei Rana Bahadur provocando con ello una masacre que duró apoximadamente dos selmanes y na que Bhimsen mató a tou aquel que nun tuviera acordies con él o que pudiera convertise nun problema nel futuru. Un total de 93 persones perdieron la vida mientres aquellos díes.

Toles esposes del rei Rana Bahadur sacante la postrera d'elles, Tripurasundari, llevaron a cabu'l ritual Sati convirtiendo a esta postrera na nueva rexenta. Bhimsen consiguió llograr total poder de Tripurasundari siendo él quien gobernaría'l país a partir d'esi momentu.

== La guerra anglu-nepalesa (1814 - 1816) ==
Antes de la guerra anglu-nepalesa, el territoriu de Nepal estendiérase dende'l ríu Sutlej nel oeste hasta'l ríu Teesta nel este.
En 1811, Bhimsen foi nomáu xeneral polo qu'ostentó dambes posiciones (primer ministru y xeneral).

En 1814, empecipióse la guerra ente Nepal y la compañía británica del este d'India por cuenta de les tensiones fronterices y disputes de comerciu. La principal razón que dio llugar a la guerra foi la disputa pola rexón Terai anque la hostilidá ente dambos bandos llevaba tiempu creciendo.

Bhimsen Thapa entró en guerra contra los británicos convencíu de la so victoria y de que seríen incapaces d'enfusase nel so territoriu exitosamente.
 
L'exércitu británicu llanzó dos campañes ofensives que remataron cola firma en 1816 del tratáu de Sugauli onde se dexaba alredor d'una tercer parte del territoriu de Nepal a los británicos según el derechu a establecer una residencia permanente en Katmandú.

En mayu de 1816, Edward Gardner llegó a Katmandú y convirtióse nel primer residente británicu dempués del tratáu. Bhimsen usó tola so influyencia pa caltener la paz colos británicos anque non amistá.

Dempués d'aquello, la so política esterior basar nes idees de Prithvi Narayan Shah y caltuvo Nepal aislláu de cualquier influyencia estranxera. D'esta manera, anque había una residencia británica, ésta nun tenía nengún contautu con Nepal. El residente namái podía movese pol valle de Katmandú con escolta especial.

En payares de 1816, el rei Girvan Yuddha morrió de viruela, una de les sos vilbes llevó a cabu'l ritual satí y la otra morrió de viruela a los pocos díes. El so únicu fíu, Rajendra Bikram Shah, con dos años d'edá, xubió al tronu dexando d'esta manera que la rexencia siguiera en manes de Tripurasundari y que Bhimsen caltuviera'l poder a pesar de la derrota na guerra contra los británicos.
 
Bhimsen siguió tomando toles decisiones del país mientres la güela del nuevu rei, la reina Tripurasundari, aprobaba toles decisiones ensin cuestionar nada y poniendo el sellu real en nome del rei Rajendra.

Pa controlar a la familia real y caltenela alloñada de toa influyencia esterna mandu al so hermanu'l xeneral Ranbir Singh Thapa a palaciu onde controlaba quien entraba y quien podía tener audiencia cola familia real.

== Perda de poder y muerte ==
[[Ficheru:Mathabar Singh Thapa.jpg|thumb|[[Mathabarsingh Thapa|Mathabar Singh Thapa]], leading member of Thapa Khalak dynasty after death of Bhimsen]]
Bhimsen caltuvo'l poder hasta que'l rei Rajendra cumplió la mayoría d'edá y la so güela Tripurasundari finara de cólera en 1832.
 
En 1839 foi acusáu del envelenamientu d'un nuevu príncipe y d'otros dos casos más col fin de desprestixar a Bhimsen y el so gobiernu. Se falsificaron pruebes y papeles p'acusa-y que'l rei creyó ciegamente a pesar de los intentos de Bhimsen por defendese. Finalmente'l rei acusó-y de traidor y foi condergáu a arrestu domiciliariu na so casa de Bagh Durbar. Tola so familia foi arrestada, se -yos confiscaron les sos propiedaes, fueron declaraos paries y prohibióse-yos ocupar nengún cargu públicu mientres 7 xeneraciones.

Intentó suicidase cortándose'l pescuezu con un cuchiellu'l 28 de xunetu de 1839. Al saber esto'l rei ordenó que se llevaren el so cuerpu inconsciente al ríu Bhisnumati. Finalmente finó 9 díes dempués. El suicidiu yera consideráu un crime grave asina que los soldaos asitiáronse alredor del cuerpu pa evitar que lo cremasen siguiendo los rituales tradicionales. El so cuerpu foi taramiáu polos animales. Más tarde, el so sobrín Mathabar Singh Thapa construyó un templu a Shiva (Bhim-Mukteshowr) nel llugar onde Bhimsen Thapa exhaló el so últimu aliendu.

== Ver tamién ==
* [[Primer Ministru de Nepal]]
* [[Nepal]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* {{citation |apellíu=Acharya |nome=Baburam | títulu = The Downfall of Bhimsen Thapa |publicación=Regmi Research Series | volume = 6 | issue = 11 |páxines=214–219 |ubicación=Kathmandu |fecha=Nov 1, 1974 | origyear = 1957 | url = http://ebooks.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=regmi&cc=regmi&idno=006regmi&node=006regmi%3A1&view=image&seq=228&size=100 | fechaaccesu = Dec 31, 2012}}
* {{citation |apellíu=Acharya |nome=Baburam | editor-last = Acharya | editor-first = Shri Krishna |títulu = Janaral Bhimsen Thapa : Yinko Utthan Tatha Pattan |ubicación=Kathmandu | añu = 2012 |páxines=228 |idioma=Nepali |publicación=Education Book House | isbn = 9789937241748}}
* {{citation |apellíu=Acharya |nome=Baburam | títulu= Sri Panca Badamaharajadhiraja Prthvinarayana Saha: Samdipta Jivani, I. Sam.1723-75 | volume = 2-3 |ubicación=Kathmandu | añu = 1967 |idioma=Nepali |publicación=Sri Panca Maharajadhiraja Press Sachivalaya | url=https://books.google.com.np/books?id=FZgGAQAAIAAJ&dq=editions:wT_MQkxxMloC}}
* {{citation |apellíu=Joshi |nome=Bhuwan Lal | last2 = Rose | first2 = Leo Y. | títulu = Democratic Innovations in Nepal: A Case Study of Political Acculturation |publicación=University of California Press | añu = 1966 |páxines=551 | url = https://books.google.com/books?id=MX22o4PJ3Q0C }}
* {{citation |apellíu=Kandel |nome=Devi Prasad | títulu = Pre-Rana Administrative System |publicación=Siddhababa Offset Press |páxines=95 | añu = 2011 |ubicación=Chitwan }}
* {{citation |apellíu=Karmacharya |nome=Ganga | títulu = Queens in Nepalese politics: an account of roles of Nepalese queens in state affairs, 1775–1846 |publicación=Educational Pub. House |páxines=185 | añu = 2005 |ubicación=Kathmandu | isbn = 9789994633937 }}
* {{citation |apellíu=Nepal |nome=Gyanmani | títulu = Nepal ko Mahabharat |publicación=Sajha |idioma=Nepali | añu = 2007 | edition = 3rd |páxines=314 |ubicación=Kathmandu | isbn = 9789993325857 }}
* {{citation |apellíu=Oldfield |nome=Henry Ambrose | títulu = Sketches from Nipal, Vol 1 |publicación=W.H. Allan & Co. | volume = 1 | añu = 1880 |ubicación=London | url = https://archive.org/details/sketchesfromnipa01oldf }}
* {{citation |apellíu=Pemble |nome=John | títulu=Forgetting and remembering Britain's Gurkha War |publicación=Asian Affairs | volume=40 | issue=3 |páxines=361–376 |añu=2009| url=http://www.informaworld.com/smpp/content~content=a916183139~db=all~jumptype=rss |doi=10.1080/03068370903195154}}
* {{citation |apellíu=Pradhan |nome=Kumar L. | títulu = Thapa Politics in Nepal: With Special Reference to Bhim Sen Thapa, 1806–1839 |publicación=Concept Publishing Company | añu = 2012 | isbn = 9788180698132 |ubicación=New Delhi |páxines=278 | url = https://books.google.com/books?id=7PP1yElRzIUC&dq=the+assassination+of+rana+bahadur+shah&source=gbs_navlinks_s }}

{{Tradubot|Bhimsen Thapa}}

{{NF|1775|1839|Thapa, Bhimsen}}
[[Categoría:Primeros ministros de Nepal]]
[[Categoría:Suicides de Nepal]]
[[Categoría:Historia de Nepal]]
Bhimsen Thapa  foi'l primer ministru de Nepal dende 1806 hasta 1837.

Bhimsen empezó la so carrera sirviendo como guardaespaldes y secretariu personal al rei Rana Bahadur Shah. Cuando'l rei abdicó a favor del so fíu y se exilió, Bhimsen acompañó-y en tou momentu ayudar a volver poder en 1804. N'agradecimientu, Rana Bahadur nomólu Kaji (equivalente a ministru) nel nuevu gobiernu que formara.

Cuando'l rei Rana Bahadur foi asesináu pol so hermanascu en 1806, Bhimsen participó na masacre de 93 persones dempués de lo cual reclamo'l so títulu de Mukhtiyar (primer ministru).

 Primeros años 
thumb|Bhimshen Thapa
Bhimsen Thapa nació n'agostu de 1775 na aldega de Pipalthok de Borlang nel distritu de Gorkha. Los sos padres yeren Amar Singh Thapa y Satyarupa Maya. Los sos antepasaos yeren miembros del clan Bagale Thapa de Jumla (distritu de Jumla) qu'emigraron escontra l'este. El so güelu, Bir Bhadra Thapa, yera un cortesanu del exércitu de Prithvi Narayan Shah.

Nun se sabe con seguridá cuándo se casó pero tuvo tres esposes coles que tuvo trés fíos y un fíu que morrió a una edá temprana. Por cuenta de que nun tenía fíu home adoptó a Sher Jung Thapa, fíu del so hermanu Nain Singh.

En 1798, el so padre llevar a Katmandú y lo enroló como guardaespaldes del rei. Ellí moró en Thapathali (qu'en nepalés significa ‘el llugar de los Thapa’) y más tarde vivió en Bagh Durbar cerca de Tundikhel como ministru.

 Ascensu al poder (1798 – 1804) 
thumb|Bhimsen Thapa of Nepal
Bhimsen Thapa foi'l guardaespaldes y conseyeru del rei Rana Bahadur hasta la muerte d'ésti en 1806.

Rana Bahadur abdicó a favor del fíu que tuvo cola so esposa Kantavati cuando ésti nun cumpliera inda dos años, dexando a un infante nel tronu. Esto fizo que la so segunda esposa asumiera la rexencia mientres Rana Bahadur taba exiliáu con Kantavati. Pero cuando ésta morrió al poco él quixo tornar a Katmandú y retomar el poder anque nun-y lo dexaron y tuvo que exiliase a Varanasi.

Dende ellí xunto con Bhimsen Thapa empezó a lluchar por tornar a Nepal y retomar el poder según vengase de tolos que-y obligaren a exiliase. Cuando finalmente pudieron tornar a Katmandú, tomó midíes contra quien intentara caltenelo estremáu del poder según premiar a quien lu ayudaren tornar. Foi entós cuando nomo a Bhimsen Thapa primer ministru del so gobiernu.

 La masacre de Bhandarkhal en 1806 
thumb|
El poder de Bhimsen al llau de Rana Bahadur foi amontándose al empar que dexaben de llau al hermanascu, Bahadur Shah, y el so grupu.

Na nueche del 25 d'abril de 1806, mientres una xunta na casa de Tribhuvan Khawas colos cortesanos, Bahadur Shah mató cola espada al so hermanu l'ex rei Rana Bahadur provocando con ello una masacre que duró apoximadamente dos selmanes y na que Bhimsen mató a tou aquel que nun tuviera acordies con él o que pudiera convertise nun problema nel futuru. Un total de 93 persones perdieron la vida mientres aquellos díes.

Toles esposes del rei Rana Bahadur sacante la postrera d'elles, Tripurasundari, llevaron a cabu'l ritual Sati convirtiendo a esta postrera na nueva rexenta. Bhimsen consiguió llograr total poder de Tripurasundari siendo él quien gobernaría'l país a partir d'esi momentu.

 La guerra anglu-nepalesa (1814 - 1816) 
Antes de la guerra anglu-nepalesa, el territoriu de Nepal estendiérase dende'l ríu Sutlej nel oeste hasta'l ríu Teesta nel este.
En 1811, Bhimsen foi nomáu xeneral polo qu'ostentó dambes posiciones (primer ministru y xeneral).

En 1814, empecipióse la guerra ente Nepal y la compañía británica del este d'India por cuenta de les tensiones fronterices y disputes de comerciu. La principal razón que dio llugar a la guerra foi la disputa pola rexón Terai anque la hostilidá ente dambos bandos llevaba tiempu creciendo.

Bhimsen Thapa entró en guerra contra los británicos convencíu de la so victoria y de que seríen incapaces d'enfusase nel so territoriu exitosamente.
 
L'exércitu británicu llanzó dos campañes ofensives que remataron cola firma en 1816 del tratáu de Sugauli onde se dexaba alredor d'una tercer parte del territoriu de Nepal a los británicos según el derechu a establecer una residencia permanente en Katmandú.

En mayu de 1816, Edward Gardner llegó a Katmandú y convirtióse nel primer residente británicu dempués del tratáu. Bhimsen usó tola so influyencia pa caltener la paz colos británicos anque non amistá.

Dempués d'aquello, la so política esterior basar nes idees de Prithvi Narayan Shah y caltuvo Nepal aislláu de cualquier influyencia estranxera. D'esta manera, anque había una residencia británica, ésta nun tenía nengún contautu con Nepal. El residente namái podía movese pol valle de Katmandú con escolta especial.

En payares de 1816, el rei Girvan Yuddha morrió de viruela, una de les sos vilbes llevó a cabu'l ritual satí y la otra morrió de viruela a los pocos díes. El so únicu fíu, Rajendra Bikram Shah, con dos años d'edá, xubió al tronu dexando d'esta manera que la rexencia siguiera en manes de Tripurasundari y que Bhimsen caltuviera'l poder a pesar de la derrota na guerra contra los británicos.
 
Bhimsen siguió tomando toles decisiones del país mientres la güela del nuevu rei, la reina Tripurasundari, aprobaba toles decisiones ensin cuestionar nada y poniendo el sellu real en nome del rei Rajendra.

Pa controlar a la familia real y caltenela alloñada de toa influyencia esterna mandu al so hermanu'l xeneral Ranbir Singh Thapa a palaciu onde controlaba quien entraba y quien podía tener audiencia cola familia real.

 Perda de poder y muerte 
thumb|Mathabar Singh Thapa, leading member of Thapa Khalak dynasty after death of Bhimsen
Bhimsen caltuvo'l poder hasta que'l rei Rajendra cumplió la mayoría d'edá y la so güela Tripurasundari finara de cólera en 1832.
 
En 1839 foi acusáu del envelenamientu d'un nuevu príncipe y d'otros dos casos más col fin de desprestixar a Bhimsen y el so gobiernu. Se falsificaron pruebes y papeles p'acusa-y que'l rei creyó ciegamente a pesar de los intentos de Bhimsen por defendese. Finalmente'l rei acusó-y de traidor y foi condergáu a arrestu domiciliariu na so casa de Bagh Durbar. Tola so familia foi arrestada, se -yos confiscaron les sos propiedaes, fueron declaraos paries y prohibióse-yos ocupar nengún cargu públicu mientres 7 xeneraciones.

Intentó suicidase cortándose'l pescuezu con un cuchiellu'l 28 de xunetu de 1839. Al saber esto'l rei ordenó que se llevaren el so cuerpu inconsciente al ríu Bhisnumati. Finalmente finó 9 díes dempués. El suicidiu yera consideráu un crime grave asina que los soldaos asitiáronse alredor del cuerpu pa evitar que lo cremasen siguiendo los rituales tradicionales. El so cuerpu foi taramiáu polos animales. Más tarde, el so sobrín Mathabar Singh Thapa construyó un templu a Shiva (Bhim-Mukteshowr) nel llugar onde Bhimsen Thapa exhaló el so últimu aliendu.

 Ver tamién 
 Primer Ministru de Nepal
 Nepal

 Referencies 

 Bibliografía 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Categoría:Primeros ministros de Nepal
Categoría:Suicides de Nepal
Categoría:Historia de Nepal