Idioma ro
{{idioma}}
'''Ro''' ye una [[llingua construyida]] ''[[Llingües a priori|a priori]]'' creada pol reverendu [[Edward Powell Foster]], a partir de [[1904]]. En Ro, les pallabres constrúyense utilizando un sistema de categoríes. Por casu, toles pallabres qu'empiecen por "bofo-" signifiquen los colores, la pallabra pal colloráu ye "bofoc", y el mariellu ye "bofof". Foster nun se llindó a tratar de diseñar un meyor llinguaxe polo xeneral, sinón pa optimizar el so llinguaxe nun criteriu de diseñu: reconocibilidad de pallabres desconocíes. Foster escribió sobre Ro:

{{cita|Ro nun empezó col intentu de andar a la tema o suplantar a cualesquier otra llingua, yá seya natural o artificial, nin foi suxerida por dalgún d'ellos.<br>
Inesperadamente viénome un pensamientu:. "Qué estrañu ye que nun hai nada na apariencia d'una pallabra escrita o impresa que-y da'l más mínimu niciu del so significáu ¿Por qué una pallabra nun puede ser una imaxe? Una pallabra nueva, nunca antes vista entós, puede tresmitir, siquier, dalgún significáu pal güeyu, como seria ver un cuadru per primer vegada."|<ref name="Dict">''Dictionary of Ro: The World Language'', páxina 3, Rev. Edward Powell Foster, ROIA, [[Waverly (Virxinia Occidental)|Waverly]], [[Virxinia Occidental]], 1928.</ref>}}

Dempués de trabayar na llingua mientres unos dos años, Foster publicó'l primer llibru sobre Ro en 1906. La publicación de revistes Ro col sofitu de dellos patrocinadores estauxunidenses, especialmente de la zona de [[Marietta (Ohio)|Marietta]], [[Ohio]], incluyendo a [[Melvil Dewey]],<ref name="Dict 6">''Dictionary of Ro'', páxina 6</ref> inventor del [[Sistema Dewey de clasificación]] (otru intentu de categorizar la conocencia humana), el vicepresidente [[Charles Gates Dawes]],<ref name="Dict 6"/> [[George White]],<ref name="Dict 6"/> que mentáu la Ro nel ''[[Congressional Record]]'', y [[Alice Vanderbilt Morris]] de la [[International Auxiliary Language Association|IALA]].<ref name="Dict 6"/> Dellos llibros más sobre la Ro de Foster y la so esposa apaecieron nos sos últimos años, en feches tan tardíes como 1932.

Una crítica común de la Ro ye que puede ser difícil saber la diferencia ente dos pallabres, polo xeneral una consonante fai que dos pallabres sían distinta en significáu, pero entá lo suficientemente similar por que'l significáu deseyáu de cutiu nun puede aldovinase pol contestu. Esta carauterística ye común ente les [[Llingua filosófica|llingües filosófiques]], que se caractericen por un vocabulariu desenvueltu taxonómicamente, independientemente de les llingües naturales. Les llingües ''[[Llingües a posteriori|a posteriori]]'', como'l [[esperantu]] y la [[interlingua]], son más populares que'l tipu ''a priori'', seique en parte porque'l so vocabulariu familiar fai que sían fáciles d'aprender y reconocer. Otra manera, les llingües ''a priori'' vense como más neutral, porque hai tantes llingües y raigaños de pallabres usaes en distintos idiomes que les faen dafechu distintos.

El [[solresol]] yera una de les primeres llingües de clasificación por aciu l'usu d'un conxuntu de símbolos pequeños, llográu una distinción más fácil. Hubo un par d'intentos más recién pa diseñar una llingua a lo llargo de llinies similares, como'l [[Ygyde]] y la [[Babm]], de desenvolvimientu xaponés, pero los autores d'idiomes construyíos darréu evitaron esti diseñu taxonómicu o xerárquicu poles razones mentaes enantes.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20061016112304/http://www.langmaker.com/outpost/ro.htm Artículu en Ro] por Rick Harrison en [[Langmaker.com]]
* [http://www.ygyde.neostrada.pl/#Ro Discutiniu y critica a la Ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181030054829/http://www.ygyde.neostrada.pl/#Ro |date=2018-10-30 }} por Andrew Nowicki
* [http://groups.yahoo.com/group/Ro_language/ Foru de Ro] en [[Yahoo!]]
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=Diccionario de la Ro |2=http://www.sorabji.com/r/ro/ |date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot }} en [[sorabji.com]]
* [https://books.google.com/books?vide=OCLC02613756 ''Dictionary of Ro, the World Language''] en [[Google Book Search]]


{{Tradubot|Idioma ro}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües artificiales|Ro]]
Ro ye una llingua construyida a priori creada pol reverendu Edward Powell Foster, a partir de 1904. En Ro, les pallabres constrúyense utilizando un sistema de categoríes. Por casu, toles pallabres qu'empiecen por "bofo-" signifiquen los colores, la pallabra pal colloráu ye "bofoc", y el mariellu ye "bofof". Foster nun se llindó a tratar de diseñar un meyor llinguaxe polo xeneral, sinón pa optimizar el so llinguaxe nun criteriu de diseñu: reconocibilidad de pallabres desconocíes. Foster escribió sobre Ro:

Dempués de trabayar na llingua mientres unos dos años, Foster publicó'l primer llibru sobre Ro en 1906. La publicación de revistes Ro col sofitu de dellos patrocinadores estauxunidenses, especialmente de la zona de Marietta, Ohio, incluyendo a Melvil Dewey,Dictionary of Ro, páxina 6 inventor del Sistema Dewey de clasificación (otru intentu de categorizar la conocencia humana), el vicepresidente Charles Gates Dawes, George White, que mentáu la Ro nel Congressional Record, y Alice Vanderbilt Morris de la IALA. Dellos llibros más sobre la Ro de Foster y la so esposa apaecieron nos sos últimos años, en feches tan tardíes como 1932.

Una crítica común de la Ro ye que puede ser difícil saber la diferencia ente dos pallabres, polo xeneral una consonante fai que dos pallabres sían distinta en significáu, pero entá lo suficientemente similar por que'l significáu deseyáu de cutiu nun puede aldovinase pol contestu. Esta carauterística ye común ente les llingües filosófiques, que se caractericen por un vocabulariu desenvueltu taxonómicamente, independientemente de les llingües naturales. Les llingües a posteriori, como'l esperantu y la interlingua, son más populares que'l tipu a priori, seique en parte porque'l so vocabulariu familiar fai que sían fáciles d'aprender y reconocer. Otra manera, les llingües a priori vense como más neutral, porque hai tantes llingües y raigaños de pallabres usaes en distintos idiomes que les faen dafechu distintos.

El solresol yera una de les primeres llingües de clasificación por aciu l'usu d'un conxuntu de símbolos pequeños, llográu una distinción más fácil. Hubo un par d'intentos más recién pa diseñar una llingua a lo llargo de llinies similares, como'l Ygyde y la Babm, de desenvolvimientu xaponés, pero los autores d'idiomes construyíos darréu evitaron esti diseñu taxonómicu o xerárquicu poles razones mentaes enantes.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Artículu en Ro por Rick Harrison en Langmaker.com
 Discutiniu y critica a la Ro  por Andrew Nowicki
 Foru de Ro en Yahoo!
  en sorabji.com
 Dictionary of Ro, the World Language en Google Book Search

Ro