Justizia Euskaraz
'''''Justizia Euskaraz''''' (''Xusticia n'euskera'', traducíu) ye un proyeutu pa impulsar la normalización del usu del [[euskera]] nos [[xulgaos]] y l'oxetivu principal ye garantizar el derechu de la ciudadanía a dirixise a l'[[Alministración de Xusticia]] en cualesquier de los dos idiomes oficiales ([[euskera]] y [[Idioma español|castellán]]) de la [[Comunidá Autónoma Vasca]] y de [[Navarra]].

== Proyeutu ==

En 1996 foi tresferida a les [[Comunidá autónoma|Comunidaes Autónomes]] la competencia de l'alministración de la Xusticia. Como esta competencia foi tresferida, les [[Comunidá autónoma|Comunidaes Autónomes]] que tienen dos idiomes oficiales ([[Cataluña]], [[Comunidá Autónoma Vasca]], [[Navarra]], [[Galicia]] y [[Valencia]]) trabayaron pa poder garantizar los derechos llingüísticos de la ciudadanía nestos territorios.

Nel casu del [[euskera]], son dos les Comunidaes Autónomes implicaes: la [[Comunidá Autónoma Vasca]]<ref>{{Cita web|url=https://www.justizia.eus/euskera-justicia|títulu=El euskera na Xusticia - Alministración de Xusticia n'Euskadi|fechaaccesu=4 de xineru de 2018|apellíu=Euskadi|nome=Alministración de Xusticia en|sitiuweb=www.justizia.eus|idioma=es}}</ref> y la [[Navarra|Comunidá Foral de Navarra]].<ref>{{Cita web|url=http://www.eitb.eus/es/noticias/sociedad/detalle/4945079/primer-pactu-euskera-toes instituciones-euskal-herria/|títulu=Primer pactu sobre'l euskera de toles instituciones de Euskal Herria|fechaaccesu=28 d'avientu de 2017|apellíu=Vasca|nome=EiTB Radio Televisión Pública|sitiuweb=www.eitb.eus|idioma=es-ES}}</ref>
[[Ficheru:Entrega de los premios Euskadi de Literatura 2017 21 (cropped).jpg|miniaturadeimagen|Bingen Zupiria, Conseyeru de Cultura y Política Llingüística del [[Gobiernu vascu|Gobiernu Vascu]]]]

===Marcu xurídicu ===
L'usu del euskera na alministración de xusticia rexir en por un marcu llexislativu basáu principalmente en:
* Artículu 3 de la [[Constitución española de 1978|Constitución Española]] de 1978
* Artículu 6 del [[Estatutu d'Autonomía del País Vascu de 1979|Estatutu d'Autonomía de la Comunidá Autónoma Vasca]]
* Artículu 9 de la [[Amejoramiento de Navarra|Llei Orgánica de Reintegración y Amejoramiento del Réxime Foral de Navarra]] (LORAFNA)
* Llei 10/1982, de 24 de payares, básica de normalización del usu del euskera
* [[Llei Foral del Euskera|Llei Foral 18/1986, de 15 d'avientu, del Euskera]]
* [[Poder xudicial d'España|Llei Orgánica del Poder Xudicial]] artículos 231 y 341
* [[Carta Europea de les Llingües Minoritaries o Rexonales|Carta Europea de les Llingües Rexonales o Minoritaries]]
* Decretu 174/2010, de 29 de xunu, de normalización llingüística de l'Alministración de Xusticia na [[Comunidá Autónoma Vasca]]

== Proyeutu ''EPAIBI'' ==

El proyeutu ''EPAIBI'' impulsar el [[Gobiernu vascu|Gobiernu Vascu]].

==Proyeutu ''Auzia Euskaraz'' ==

El proyeutu ''Auzia Euskaraz'' (''Pleitu o Pleitu n'euskera'', traducíu)<ref>{{Cita noticia|apellíos=Larrauri|nome=Eva|títulu=La xusticia nun fala n'euskera|url=https://elpais.com/ccaa/2014/07/18/paisvasco/1405710308_832260.html|fecha=27 de xunetu de 2014|fechaaccesu=28 d'avientu de 2017|periódicu=EL PAÍS|idioma=es}}</ref> foi impulsáu tamién pol [[Gobiernu vascu|Gobiernu Vascu]]. Dientro d'esti proyeutu destácase l'aplicación ''“Auzia Euskaraz”,''<ref>{{Cita web|url=http://www.auziaeuskaraz.eus/p/app.html|títulu=Auzia Euskaraz APPa|fechaaccesu=28 d'avientu de 2017|sitiuweb=www.auziaeuskaraz.eus|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181008090012/http://www.auziaeuskaraz.eus/p/app.html|fechaarchivu=2018-10-08}}</ref> una ferramienta dixital creada pol equipu de normalización llingüística de l'Alministración de Xusticia coles mires d'impulsar el euskera na Xusticia.<ref>{{Cita noticia|títulu=Justizia euskaraz, zergatik ez?|url=http://www.argia.eus/albistea/justizia-euskaraz-zergatik-ez|fechaaccesu=4 de xineru de 2018|periódicu=Argia|idioma=eu}}</ref>

===''Eman Zure Euskara!'' ===
''Eman Zure Euskara!'' (''Da'l to euskera'', traducíu) ye otru proyeutu que s'integra nel proyeutu ''Auzia Euskaraz''. Esti proyeutu pretende crear la primer comunidá íntegramente n'euskera nel ámbitu de la xusticia.

== Asociación ''Justizia Euskaraz'' ==

L'[[asociación]] ''Justizia Euskaraz'' (''Justizia Euskaraz Elkartea'') ye una asociación creada en 2004 pa la defensa de los derechos llingüísticos na Alministración de Xusticia.<ref>{{Cita web|url=http://www.euskadi.eus/gobierno-vasco//contenidos/asociacion/asb113352004/ye_def/index.shtml|títulu=JUSTIZIA EUSKARAZ ELKARTEA - Gobierno Vascu - Euskadi.eus|fechaaccesu=4 de xineru de 2018|apellíu=r01epd0122y4ed314423y0db04c97a47b5baa317f,r01y00000fe4y66771ba470b8b16eead1a456352y,r01epd01270a788368f3bfb5138fd5d7adb0d14d8,r01epd013hala6decc4c1635fd7a7d870bbfaf659de|sitiuweb=www.euskadi.eus|idioma=es}}</ref> El presidente de l'asociación ye Esteban Umerez.<ref>{{Cita noticia|apellíos=Berria.eus|títulu=Justizian euskara bermatzeko 'Justizia Euskaraz' elkartea sortu dute|url=https://www.berria.eus/albisteak/9864/justizian_euskara_bermatzeko_justizia_euskaraz_elkartea_sortu_dute.htm|fechaaccesu=4 de xineru de 2018|periódicu=Berria|idioma=eu-YE|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180105012000/https://www.berria.eus/albisteak/9864/justizian_euskara_bermatzeko_justizia_euskaraz_elkartea_sortu_dute.htm|archivedate=2018-01-05}}</ref> Dientro de l'asociación hai llexisladores, abogaos, procuradores, xueces, maxistraos, profesores de Derechu...<ref>{{Cita web|url=https://www.eaj-pnv.eus/berriak/justizia-euskaraz_8469.html|títulu=Justizia Euskaraz|fechaaccesu=4 de xineru de 2018|apellíu=Batzarra|nome=Euzkadi Buru|sitiuweb=www.eaj-pnv.eus}}</ref>

== Participantes ==

En toos estos proyeutos participen abogaos, fiscales, xueces, maxistraos... Ente los xueces, juezas, maxistraos y maxistraes que participen nestos proyeutos, tán:
* [[Garbiñe Biurrun|Gabiñe Biurrun]]
* [[Nekane San Miguel]]
* [[Diego Dorronsoro]]

== Referencies ==
{{llistaref}}


{{Tradubot|Justizia Euskaraz}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Eusquera]]
[[Categoría:Derechu del País Vascu]]
Justizia Euskaraz (Xusticia n'euskera, traducíu) ye un proyeutu pa impulsar la normalización del usu del euskera nos xulgaos y l'oxetivu principal ye garantizar el derechu de la ciudadanía a dirixise a l'Alministración de Xusticia en cualesquier de los dos idiomes oficiales (euskera y castellán) de la Comunidá Autónoma Vasca y de Navarra.

 Proyeutu 

En 1996 foi tresferida a les Comunidaes Autónomes la competencia de l'alministración de la Xusticia. Como esta competencia foi tresferida, les Comunidaes Autónomes que tienen dos idiomes oficiales (Cataluña, Comunidá Autónoma Vasca, Navarra, Galicia y Valencia) trabayaron pa poder garantizar los derechos llingüísticos de la ciudadanía nestos territorios.

Nel casu del euskera, son dos les Comunidaes Autónomes implicaes: la Comunidá Autónoma Vasca y la Comunidá Foral de Navarra.
miniaturadeimagen|Bingen Zupiria, Conseyeru de Cultura y Política Llingüística del Gobiernu Vascu

Marcu xurídicu 
L'usu del euskera na alministración de xusticia rexir en por un marcu llexislativu basáu principalmente en:
 Artículu 3 de la Constitución Española de 1978
 Artículu 6 del Estatutu d'Autonomía de la Comunidá Autónoma Vasca
 Artículu 9 de la Llei Orgánica de Reintegración y Amejoramiento del Réxime Foral de Navarra (LORAFNA)
 Llei 10/1982, de 24 de payares, básica de normalización del usu del euskera
 Llei Foral 18/1986, de 15 d'avientu, del Euskera
 Llei Orgánica del Poder Xudicial artículos 231 y 341
 Carta Europea de les Llingües Rexonales o Minoritaries
 Decretu 174/2010, de 29 de xunu, de normalización llingüística de l'Alministración de Xusticia na Comunidá Autónoma Vasca

 Proyeutu EPAIBI 

El proyeutu EPAIBI impulsar el Gobiernu Vascu.

Proyeutu Auzia Euskaraz 

El proyeutu Auzia Euskaraz (Pleitu o Pleitu n'euskera, traducíu) foi impulsáu tamién pol Gobiernu Vascu. Dientro d'esti proyeutu destácase l'aplicación “Auzia Euskaraz”, una ferramienta dixital creada pol equipu de normalización llingüística de l'Alministración de Xusticia coles mires d'impulsar el euskera na Xusticia.

Eman Zure Euskara! 
Eman Zure Euskara! (Da'l to euskera, traducíu) ye otru proyeutu que s'integra nel proyeutu Auzia Euskaraz. Esti proyeutu pretende crear la primer comunidá íntegramente n'euskera nel ámbitu de la xusticia.

 Asociación Justizia Euskaraz 

L'asociación Justizia Euskaraz (Justizia Euskaraz Elkartea) ye una asociación creada en 2004 pa la defensa de los derechos llingüísticos na Alministración de Xusticia. El presidente de l'asociación ye Esteban Umerez. Dientro de l'asociación hai llexisladores, abogaos, procuradores, xueces, maxistraos, profesores de Derechu...

 Participantes 

En toos estos proyeutos participen abogaos, fiscales, xueces, maxistraos... Ente los xueces, juezas, maxistraos y maxistraes que participen nestos proyeutos, tán:
 Gabiñe Biurrun
 Nekane San Miguel
 Diego Dorronsoro

 Referencies 

Categoría:Eusquera
Categoría:Derechu del País Vascu