Papiros d'Elefantina
{{documentu}}
[[Ficheru:Elephantine Temple reconstruction request.gif|miniaturadeimagen|300x300px|Un documentu de los papiros d'Elefantina, que solicita la reconstrucción d'un templu xudíu en [[Elefantina]].]]
Los '''papiros d'Elefantina''' ye'l nome dau comúnmente al conxuntu d'archivos y documentos que pertenecieron a los miembros de les comunidaes [[Pueblu xudíu|xudíes]] y [[arameos|aramees]] qu'habitaben na isla d'[[Elefantina]] (o Yeb) y na ciudá de Siene (actual [[Asuán]]), nel [[Alto Exiptu]], ente [[495 e.C.|495]] y [[399 e.C.|399&nbsp;e.&nbsp;C.]]

Les primeres indicaciones de la esistencia d'esta comunidá fueron revelaes nos [[papiru|papiros]] adquiríos por [[Giovanni Belzoni]]. Otros testos, incluyendo [[ostraca|ostraques]] y [[pergamín]]s, tamién fueron mercaos a finales del [[sieglu XIX]]. Ente los pergaminos d'Elefantina destaca la esistencia d'un grupu de documentos gubernamentales del [[sátrapa]] [[Persia|persa]] [[Arsames (sátrapa)|Arsames]]. La escavación arqueolóxica de la isla empezó en [[1904]], apurriendo dellos archivos, que los sos testos revelaben fascinantes detalles de la vida cotidiana.

Los papiros tán escritos n'[[idioma araméu|araméu]], la ''llingua franca'' del [[Imperiu Persa Aqueménida]] de los sieglos [[sieglu V e.C.|V]] y [[sieglu IV e.C.|IV&nbsp;e.&nbsp;C.]], del cual formaben parte Exiptu y [[Palestina (rexón)|Palestina]]. Munchos de los individuos d'orixe xudíu y araméu qu'apaecen nos papiros pertenecíen o taben rellacionaos cola guarnición persa local. La comunidá xudía tuvo'l so propiu templu a [[Yahveh]], na isla d'Elefantina, asitiando xunto a la capiya alzada d'antiguo pa cultu al dios llocal [[Jnum]].

Los principales archivos xudíos son:
*''Mibtahian'': 11 documentos xurídicos, archivu d'una la familia, [[471 e.C.|471]]-[[410 e.C.|410&nbsp;e.&nbsp;C.]]
*''Ananiah'': 13 documentos xurídicos, archivu d'una la familia, [[456 e.C.|456]]-[[402 e.C.|402&nbsp;e.&nbsp;C.]]
*''Yedaniah'': 11 cartes y una llista, archivu comunal, [[419 e.C.|419]]-[[407 e.C.|407&nbsp;e.&nbsp;C.]]

== Bibliografía rellacionada ==
*Aimé Giron, Noël: ''Textes araméens d'Egypte''. -y Caire: L'Institut Français d'Archéologie Orientale, 1931.
*Cazelles, Henri: ''Nouveaux documents Araméens d'Égipte''. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner, 1955.
*Cowley, A.: ''Jewish documents of the time of Ezra, translated from de Aramaic''. Londres: Macmillan and Co., 1919.
*Cowley, A. Y.: ''Aramic papyri of the fifth century B.C.'' Oxford: The Clarendon Press, 1923.
*Driver, G R: ''Aramaic Documents of the V Century BC'', 1954.
*Grelot, P: ''Document aramées d'Égypte'', París, 1972.
*Greenfield, J.C.; & Porten, B: ''The Bisitin Inscription on Darius the Great, Aramaic Version'', ''Corp. Inscr. Iran.'' I, V, Texts I, Londres, 1982.
*Hoonacker, A. van: ''Une communauté Judéo-Araméenne à Eléphantine, en Egypte, aux VIe et Ve siècles av. J.-C.'', 1915.
*Koopmans, J. J.: ''Aramäische Chrestomathie: Ausgewählte Texte (Inschriften, Ostraka und Papyri) bis zum Jahrhundert N. Chr.''. Leiden: Nederlands Instituut Voor het Nabije Oosten, 1962.
*Kraeling, Emil: ''The Brooklyn Museum Aramaic Papyri: new dcuments of the V Century BC from Jewish Colony at Elephantine'', 1954.
*Leander, Pontus: ''Laut und Formenlehre des ägyptisch-aramäischen Göteborg: Elanders Boktryckeri Aktiebolag'', 1928.
*''Ancient Aramaic and Hebrew letters'' compilado por James M. Lindenberger, editáu por Kent Harold Richards. Atlanta: Scholar, 1994.
*Muffs, Yochanan: ''Studies in the Aramic llegal papyri from Elephantine''. Leiden: Brill, 1969.
*Porten, Bezalel: ''The Elephantine Papyri in English: three Millennia of Cross-Cultural Continuity and Change''. Leiden: Brill, 1996.
*Porten, Bezalel: ''Archives from Elephantine''. Berkeley, Los Angeles, 1968.
*Porten, Bezalel: ''Jews of Elephantine and arameans of Syene''.
*Porten, Bezalel: ''The restoration of a Dozen Elephantine Aramaic fragments from the beginning of contracts''. Jerusalem: The Hebrew University, 1976.
*Porten, Bezalel: ''Select Aramaic Papyri from Ancient Egypt'', Jerusalem.
*Sayce & Cowley: ''Aramaic Papyri Discovered at Assuan'', 1906
*Staerk, W: ''Alte und neue Aramäische papyri''.
*Staerk, W: ''Jüdisch-Aramäische papyri aus elephantine''.
*Vincent, Albert: ''La Relixón des Judéo-Araméens D'Eléphantine''. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner, 1937.
*Yaron, Reuven: ''Introduction to the law of the Aramaic papyri''. Oxford: Clarendon Press, 1961.
{{Tradubot|Papiros de Elefantina}}


== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commons}}

{{control d'autoridaes}}

[[Categoría:Imperiu aqueménida]]
[[Categoría:Lliteratura del Antiguu Exiptu]]
[[Categoría:Papiros exipcianos|Elefantina]]
[[Categoría:Xudaísmu n'Exiptu]]
[[Categoría:Llingües aramees]]
Los papiros d'Elefantina ye'l nome dau comúnmente al conxuntu d'archivos y documentos que pertenecieron a los miembros de les comunidaes xudíes y aramees qu'habitaben na isla d'Elefantina (o Yeb) y na ciudá de Siene (actual Asuán), nel Alto Exiptu, ente 495 y 399 e. C.

Les primeres indicaciones de la esistencia d'esta comunidá fueron revelaes nos papiros adquiríos por Giovanni Belzoni. Otros testos, incluyendo ostraques y pergamíns, tamién fueron mercaos a finales del sieglu XIX. Ente los pergaminos d'Elefantina destaca la esistencia d'un grupu de documentos gubernamentales del sátrapa persa Arsames. La escavación arqueolóxica de la isla empezó en 1904, apurriendo dellos archivos, que los sos testos revelaben fascinantes detalles de la vida cotidiana.

Los papiros tán escritos n'araméu, la llingua franca del Imperiu Persa Aqueménida de los sieglos V y IV e. C., del cual formaben parte Exiptu y Palestina. Munchos de los individuos d'orixe xudíu y araméu qu'apaecen nos papiros pertenecíen o taben rellacionaos cola guarnición persa local. La comunidá xudía tuvo'l so propiu templu a Yahveh, na isla d'Elefantina, asitiando xunto a la capiya alzada d'antiguo pa cultu al dios llocal Jnum.

Los principales archivos xudíos son:
Mibtahian: 11 documentos xurídicos, archivu d'una la familia, 471-410 e. C.
Ananiah: 13 documentos xurídicos, archivu d'una la familia, 456-402 e. C.
Yedaniah: 11 cartes y una llista, archivu comunal, 419-407 e. C.

 Bibliografía rellacionada 
Aimé Giron, Noël: Textes araméens d'Egypte. -y Caire: L'Institut Français d'Archéologie Orientale, 1931.
Cazelles, Henri: Nouveaux documents Araméens d'Égipte. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner, 1955.
Cowley, A.: Jewish documents of the time of Ezra, translated from de Aramaic. Londres: Macmillan and Co., 1919.
Cowley, A. Y.: Aramic papyri of the fifth century B.C. Oxford: The Clarendon Press, 1923.
Driver, G R: Aramaic Documents of the V Century BC, 1954.
Grelot, P: Document aramées d'Égypte, París, 1972.
Greenfield, J.C.; & Porten, B: The Bisitin Inscription on Darius the Great, Aramaic Version, Corp. Inscr. Iran. I, V, Texts I, Londres, 1982.
Hoonacker, A. van: Une communauté Judéo-Araméenne à Eléphantine, en Egypte, aux VIe et Ve siècles av. J.-C., 1915.
Koopmans, J. J.: Aramäische Chrestomathie: Ausgewählte Texte (Inschriften, Ostraka und Papyri) bis zum Jahrhundert N. Chr.. Leiden: Nederlands Instituut Voor het Nabije Oosten, 1962.
Kraeling, Emil: The Brooklyn Museum Aramaic Papyri: new dcuments of the V Century BC from Jewish Colony at Elephantine, 1954.
Leander, Pontus: Laut und Formenlehre des ägyptisch-aramäischen Göteborg: Elanders Boktryckeri Aktiebolag, 1928.
Ancient Aramaic and Hebrew letters compilado por James M. Lindenberger, editáu por Kent Harold Richards. Atlanta: Scholar, 1994.
Muffs, Yochanan: Studies in the Aramic llegal papyri from Elephantine. Leiden: Brill, 1969.
Porten, Bezalel: The Elephantine Papyri in English: three Millennia of Cross-Cultural Continuity and Change. Leiden: Brill, 1996.
Porten, Bezalel: Archives from Elephantine. Berkeley, Los Angeles, 1968.
Porten, Bezalel: Jews of Elephantine and arameans of Syene.
Porten, Bezalel: The restoration of a Dozen Elephantine Aramaic fragments from the beginning of contracts. Jerusalem: The Hebrew University, 1976.
Porten, Bezalel: Select Aramaic Papyri from Ancient Egypt, Jerusalem.
Sayce & Cowley: Aramaic Papyri Discovered at Assuan, 1906
Staerk, W: Alte und neue Aramäische papyri.
Staerk, W: Jüdisch-Aramäische papyri aus elephantine.
Vincent, Albert: La Relixón des Judéo-Araméens D'Eléphantine. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner, 1937.
Yaron, Reuven: Introduction to the law of the Aramaic papyri. Oxford: Clarendon Press, 1961.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Imperiu aqueménida
Categoría:Lliteratura del Antiguu Exiptu
Elefantina
Categoría:Xudaísmu n'Exiptu
Categoría:Llingües aramees