Puertu de Lisboa
{{puertu}}
{{Referencies|t=20160826165452}}
[[Ficheru:Porto de Lisboa (2).jpg|thumb|300px|Vista del puertu dende [[Alcântara (Lisboa)|Alcântara]].]]
El '''Puertu de [[Lisboa]]''' ye la principal terminal marítima de [[Portugal]]. Atópase cerca de la confluencia del [[ríu Tajo]] y l'[[Océanu Atlánticu]], convirtiéndose nun puertu natural nel [[Mar de la Paya|estuariu del Tajo]], por un total d'una cuenca netu de 32 mil hectárees, lo que-y dexa recibir buques de cualquier tamañu, tales como d'alta mar, tamién ufierta condiciones pa los deportes. La mariña portuguesa, por cuenta de la so posición, ta na encruciada d'importantes rutes de [[comerciu internacional]] y frente a la [[Europa]] atlántica. Por cuenta de esta posición estratéxica, tuvo nes cadenes internacionales de comerciu y suministru de llinies de [[Cruceru (buque de pasaxeros)|cruceros]].<ref>{{Cita web |url=http://www.portodelisboa.pt/portal/page/portal/PORTAL_PORTO_LISBOA/CARGA |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20200607120221/http://www.portodelisboa.pt/portal/page/portal/PORTAL_PORTO_LISBOA/CARGA |fechaarchivu=2020-06-07 }}</ref>

El puertu cunta con muelles en dambes veres del Tajo. Los terminales de cruceros atópense relativamente cerca del centru de Lisboa.
== Historia ==
[[Ficheru:1755 Lisbon earthquake.jpg|thumb|El puertu de Lisboa afaráu mientres el [[terremotu de 1755]].]]
Nun hai datos de presencia humana nel estuariu del Tajo dende la [[prehistoria]]. Créese que la presencia de los [[fenicios]] na zona nel [[sieglu XXII e.C.]], crearía un puertu comercial en orellar norte del ríu. L'allugamientu estratéxicu de Lisboa dio llugar a la imposición d'otres persones, hasta qu'en [[205 e.C.]] la ciudá ye conquistada polos [[Imperiu romanu|romanos]], estos siguieron los [[suevos]] y los [[visigodos]]. Nel añu [[714]] los [[Moru|moros]] conquistaron Lisboa y ampliaron el puertu colos sos [[Reinu d'Aragón|socios mediterráneos]] y el comerciu del Atlánticu.

Nel [[sieglu XI]], cola reorganización d'Europa, el tráficu y el comerciu marítimu creció, lo que llevó Don [[Afonso Henriques]] dirixir la so conquista escontra'l sur col fin de llograr sofitu a lo llargo de la mariña portuguesa a la conquista de Lisboa, un puntu importante pal dominiu del estuariu del Tajo, que-y daría muncha importancia al territoriu nel contestu européu. En [[1147]] entra nel Tajo, una flota de 164 buques con un exércitu de cruzaos que xugó un papel crucial na conquista de Lisboa y dempués en defensa d'este. Nel [[sieglu XIII]] los métodos d'esploración desenvuélvense enforma y arriendes d'ello, tamién los buques, la construcción de buques de gran tamañu y capacidá. Nacieron tamién les primeres llinies del [[Mediterraneu]] a [[Inglaterra]] y el [[norte d'Europa]], Lisboa yera y sigue siendo una parada obligatoria pa tolos buques que pasen pola mariña de Portugal.

Ye'l Rei [[Xuan I de Portugal]], quien, dende'l puertu de Lisboa, dáse-y al descubrimientu precoz de nueves persones y nueves empreses, l'aumentu de la frontera del mundu enxamás conoció y el tresformamientu del puertu de Lisboa nun puntu importante pa tol comerciu mundial. Nesti tiempu reforzóse la seguridá y la vixilancia nos fuertes de la entrada del estuariu del Tajo que s'alzó na so marxe esquierda, na zona d'[[Almada]].

Nos [[sieglu XVI|sieglos XVI]] y [[sieglu XVII|XVII]], col comerciu [[lusu]]-[[España|español]] aterrizaron en Lisboa productos como la [[madera]] de [[Brasil]], el [[azucre]] y l'[[oru]]. Nel [[terremotu de Lisboa de 1755]] tola ciudá foi reconstruyida col fin del comerciu. Yá nel [[sieglu XIX]] nun hai necesidá de modernizar el puertu de Lisboa, pa faer estudios y proyeutos y el [[31 d'ochobre]] de [[1887]] producióse l'apertura de grandes obres nel puertu de Lisboa pol [[Lluis I de Portugal|Sr. D. Luís I]].

==Problemes ambientales==
[[Ficheru:Porto de Lisboa (3).jpg|thumb|Terminal de carga.]]
El puertu de Lisboa atopar nun ampliu [[estuariu]] y bien variable en función de los valores nacionales. La mayor parte d'esta área atopar so la [[xurisdicción]] del puertu, tán cubiertos polos estatutos de caltenimientu de la naturaleza:

* A nivel nacional, una área protexida y llámase la [[Reserva Natural del Estuariu del Tajo]].
* Acordies con programes como la [[rede Natura 2000]], lo que resulta nel interés de caltenimientu, si la especie llámase la zona de proteición especial del estuariu del Tajo, onde a la esistencia de [[hábitats]] llámase-yos [[Llugar d'Importancia Comuñal]], van poder siguir considerándolo como un sitiu de la integración de la Rede de Reserves de la bioxenética del Conseyu d'Europa.
* Internacional y llocalmente integráu na llista de sitios [[RAMSAR]] y el Caltenimientu en vista de los [[güelgues]] d'importancia internacional especialmente como hábitat d'[[aves]] acuátiques.

La zona portuaria de la xurisdicción ta llindada polos territorios de los once condaos qu'abracen l'estuariu del Tajo: [[Montijo]], [[Almada]], [[Barreiro (Portugal)|Barreiro]], [[Lisboa]], [[Loures]], [[Moita]], [[Oeiras]], y [[Vila Franca de Xira]].

Como parte de la zona operativa del puertu de Lisboa atopar nel centru de la ciudá, dacuando hai un conflictu ente los intereses del puertu y les ciudaes que componen el caltenimientu del estuariu y la naturaleza.<ref>[[:pt:Porto de Lisboa]]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Mar de la Paya]]
* [[Lisboa]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.portodelisboa.pt/portal/page/portal/PORTAL_PORTO_LISBOA Web oficial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031083139/http://www.portodelisboa.pt/portal/page/portal/PORTAL_PORTO_LISBOA |date=2018-10-31 }} (en portugués)

{{Tradubot|Puerto de Lisboa}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Puertos de Portugal|Lisboa]]
[[Categoría:Tresporte de Lisboa]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
El Puertu de Lisboa ye la principal terminal marítima de Portugal. Atópase cerca de la confluencia del ríu Tajo y l'Océanu Atlánticu, convirtiéndose nun puertu natural nel estuariu del Tajo, por un total d'una cuenca netu de 32 mil hectárees, lo que-y dexa recibir buques de cualquier tamañu, tales como d'alta mar, tamién ufierta condiciones pa los deportes. La mariña portuguesa, por cuenta de la so posición, ta na encruciada d'importantes rutes de comerciu internacional y frente a la Europa atlántica. Por cuenta de esta posición estratéxica, tuvo nes cadenes internacionales de comerciu y suministru de llinies de cruceros.

El puertu cunta con muelles en dambes veres del Tajo. Los terminales de cruceros atópense relativamente cerca del centru de Lisboa.
 Historia 
thumb|El puertu de Lisboa afaráu mientres el terremotu de 1755.
Nun hai datos de presencia humana nel estuariu del Tajo dende la prehistoria. Créese que la presencia de los fenicios na zona nel sieglu XXII e.C., crearía un puertu comercial en orellar norte del ríu. L'allugamientu estratéxicu de Lisboa dio llugar a la imposición d'otres persones, hasta qu'en 205 e.C. la ciudá ye conquistada polos romanos, estos siguieron los suevos y los visigodos. Nel añu 714 los moros conquistaron Lisboa y ampliaron el puertu colos sos socios mediterráneos y el comerciu del Atlánticu.

Nel sieglu XI, cola reorganización d'Europa, el tráficu y el comerciu marítimu creció, lo que llevó Don Afonso Henriques dirixir la so conquista escontra'l sur col fin de llograr sofitu a lo llargo de la mariña portuguesa a la conquista de Lisboa, un puntu importante pal dominiu del estuariu del Tajo, que-y daría muncha importancia al territoriu nel contestu européu. En 1147 entra nel Tajo, una flota de 164 buques con un exércitu de cruzaos que xugó un papel crucial na conquista de Lisboa y dempués en defensa d'este. Nel sieglu XIII los métodos d'esploración desenvuélvense enforma y arriendes d'ello, tamién los buques, la construcción de buques de gran tamañu y capacidá. Nacieron tamién les primeres llinies del Mediterraneu a Inglaterra y el norte d'Europa, Lisboa yera y sigue siendo una parada obligatoria pa tolos buques que pasen pola mariña de Portugal.

Ye'l Rei Xuan I de Portugal, quien, dende'l puertu de Lisboa, dáse-y al descubrimientu precoz de nueves persones y nueves empreses, l'aumentu de la frontera del mundu enxamás conoció y el tresformamientu del puertu de Lisboa nun puntu importante pa tol comerciu mundial. Nesti tiempu reforzóse la seguridá y la vixilancia nos fuertes de la entrada del estuariu del Tajo que s'alzó na so marxe esquierda, na zona d'Almada.

Nos sieglos XVI y XVII, col comerciu lusu-español aterrizaron en Lisboa productos como la madera de Brasil, el azucre y l'oru. Nel terremotu de Lisboa de 1755 tola ciudá foi reconstruyida col fin del comerciu. Yá nel sieglu XIX nun hai necesidá de modernizar el puertu de Lisboa, pa faer estudios y proyeutos y el 31 d'ochobre de 1887 producióse l'apertura de grandes obres nel puertu de Lisboa pol Sr. D. Luís I.

Problemes ambientales
thumb|Terminal de carga.
El puertu de Lisboa atopar nun ampliu estuariu y bien variable en función de los valores nacionales. La mayor parte d'esta área atopar so la xurisdicción del puertu, tán cubiertos polos estatutos de caltenimientu de la naturaleza:

 A nivel nacional, una área protexida y llámase la Reserva Natural del Estuariu del Tajo.
 Acordies con programes como la rede Natura 2000, lo que resulta nel interés de caltenimientu, si la especie llámase la zona de proteición especial del estuariu del Tajo, onde a la esistencia de hábitats llámase-yos Llugar d'Importancia Comuñal, van poder siguir considerándolo como un sitiu de la integración de la Rede de Reserves de la bioxenética del Conseyu d'Europa.
 Internacional y llocalmente integráu na llista de sitios RAMSAR y el Caltenimientu en vista de los güelgues d'importancia internacional especialmente como hábitat d'aves acuátiques.

La zona portuaria de la xurisdicción ta llindada polos territorios de los once condaos qu'abracen l'estuariu del Tajo: Montijo, Almada, Barreiro, Lisboa, Loures, Moita, Oeiras, y Vila Franca de Xira.

Como parte de la zona operativa del puertu de Lisboa atopar nel centru de la ciudá, dacuando hai un conflictu ente los intereses del puertu y les ciudaes que componen el caltenimientu del estuariu y la naturaleza.:pt:Porto de Lisboa
 Ver tamién 
 Mar de la Paya
 Lisboa

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Web oficial  (en portugués)

Lisboa
Categoría:Tresporte de Lisboa
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos