Rodrigo de Xerez
{{revisáu|t=20200413103843}}
{{persona}}
'''Rodrigo de Xerez''' {{nym}} foi un marineru d'orixe incertu<ref group="nota">A pesar de que'l nome señala'l so orixe como de [[Xerez de la Frontera|Xerez]], Frai Bartolomé de las Casas asítialu n'[[Ayamonte]] y otres fontes falen de Triana [[Sevilla]] o de [[Lepe]]</ref> que llegó a [[América]] na nave [[Santa María (barcu)|Santa María]] nel primer viaxe de [[Cristóbalo Colón]] nel añu [[1492]]. Atribúyese-y ser el primer européu que fumó tabacu. Volvió a España na carabella [[La Niña]].

N'ochobre de [[1492]] Colón y la so tripulación atopáronse per primer vegada cola planta del [[tabacu]] na [[islla de San Salvador]] o [[Guanajaní]] en [[Les Bahames]]. Un mes depués, Rodrigo de Xerez y [[Luis de Torres]] observen per primer vez el procesu de fumar de los nativos, que según despliquen, faen rollos de fueyes de palma y maíz ''a la manera d'un mosquetón fechu de papel'', col tabacu dientro. Encendíase per un llau y ''bebíase'' el fumu que salía pol otru.

A la so vuelta a España en 1493, Xerez adoptó esti vezu ya introduciólo na península. El fumu qu'esprendía asustó a los sos vecinos y la [[Inquisición]] atopó los sos vezos sospechosos de ser paganos y diabólicos y acusólu de [[bruxería]], yá que ''namái'l diañu podía dar a un home'l poder de sacar fumu pela boca''.<ref>{{cita web |url=http://blog.uchceu.es/eponimos-cientificos/wp-content/uploads/sites/24/2011/10/epo-NICOT.pdf |títulu=Epónimos Cientificos |fechaaccesu=6 d'abril de 2020 |idioma=castellán |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180215023531/http://blog.uchceu.es/eponimos-cientificos/wp-content/uploads/sites/24/2011/10/epo-NICOT.pdf |fechaarchivu=2018-02-15 }}</ref> Foi encarceláu en [[Barcelona]] y cuando foi lliberáu, diez años depués, el [[costume]] de fumar estendiérase por tol país hasta anguaño.

== Notes ==
{{llistaref|grupu=nota}} 

== Referencies ==
{{llistaref}} 

== Enllaces esternos ==
{{traducíu ref|ca|Rodrigo de Xerez|23070943}}
* [http://www.publiboda.com/tabaco/tabaco.htm Historia del tabaco] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060913082510/http://www.publiboda.com/tabaco/tabaco.htm |date=2006-09-13 }}. {{es}}
* [http://digibug.ugr.es/bitstream/10481/1201/1/Vilar.95.pdf Digibug] {{es}}
* [http://www.inh.cat/arxiu/vid/13e-Simposi-d'Arenys-de-Munt-2013/Dolors-Marin-Rodrigo-de-Torres,-empresonat-per-fumar-tabac-en-tornant-del-1r-viatge-a-America Conferencia de Dolors Marín] {{ca}}
{{NF|?|?}}
[[Categoría:Esploradores d'España]]
[[Categoría:Marineros y marineres d'España]]
Rodrigo de Xerez  foi un marineru d'orixe incertuA pesar de que'l nome señala'l so orixe como de Xerez, Frai Bartolomé de las Casas asítialu n'Ayamonte y otres fontes falen de Triana Sevilla o de Lepe que llegó a América na nave Santa María nel primer viaxe de Cristóbalo Colón nel añu 1492. Atribúyese-y ser el primer européu que fumó tabacu. Volvió a España na carabella La Niña.

N'ochobre de 1492 Colón y la so tripulación atopáronse per primer vegada cola planta del tabacu na islla de San Salvador o Guanajaní en Les Bahames. Un mes depués, Rodrigo de Xerez y Luis de Torres observen per primer vez el procesu de fumar de los nativos, que según despliquen, faen rollos de fueyes de palma y maíz a la manera d'un mosquetón fechu de papel, col tabacu dientro. Encendíase per un llau y bebíase el fumu que salía pol otru.

A la so vuelta a España en 1493, Xerez adoptó esti vezu ya introduciólo na península. El fumu qu'esprendía asustó a los sos vecinos y la Inquisición atopó los sos vezos sospechosos de ser paganos y diabólicos y acusólu de bruxería, yá que namái'l diañu podía dar a un home'l poder de sacar fumu pela boca. Foi encarceláu en Barcelona y cuando foi lliberáu, diez años depués, el costume de fumar estendiérase por tol país hasta anguaño.

 Notes 
 

 Referencies 
 

 Enllaces esternos 

 Historia del tabaco . 
 Digibug 
 Conferencia de Dolors Marín 

Categoría:Esploradores d'España
Categoría:Marineros y marineres d'España