Escritura osmanya
{{ficha de sistema d'escritura}}
La '''escritura osmanya''' ([[idioma somalín|somalín]]: Cismaanya; Osmanya: 𐒋 𐒘 𐒈 𐒑 𐒛 𐒒 𐒕 𐒀), tamién conocida como soomaali o "escritura de Somalia", ye un sistema d'escritura creáu pa trescribir l'idioma de [[Somalia]]. La mesma foi inventada ente 1920 y 1922 por [[Osman Yusuf Kenadid]] del clan Majeerteen Darod, sobrín del sultán [[Yusuf Ali Kenadid]] del [[Sultanatu de Hobyo]].

== Historia ==
[[Imaxe:Ciismaniya.jpg|150px|thumb|left|Símbolos utilizaos nel sistema d'escritura osmanya.]]
[[Imaxe:Osman Yuusuf Keenadiid.gif|thumb|right|[[Osman Yusuf Kenadid]].]]
Anque l'alfabetu osmanya yera llargamente aceptáu en Somalia y rápido producióse una cantidá abondosa de lliteratura utilizando'l osmanya, resultó difícil espublizalo ente la población debíu principalmente a la fuerte competencia que representaba la escritura árabe establecida va tiempu, según los alfabetos somalinos emerxentes desenvueltos pol [[llingüista]] somalín [[Shire Jama Ahmed]], basáu nel [[alfabetu llatín]].

Como'l sentimientu nacionalista creció, y yá que l'idioma somalín perdiera'l so sistema antiguu d'escritura,<ref>Ministeriu d'Información y Orientación Nacional, Somalia, La escritura de la llingua somalina, (Ministeriu d'Información y Orientación Nacional: 1974), p. 5</ref> l'adopción d'un sistema d'escritura universal del idioma somalín convertir nuna importante tema de discutiniu. Dempués de la independencia, avanzóse pocu na tema, la opinión taba estremada sobre si tenía d'adoptase'l sistema d'escritura árabe o'l sistema llatín.

N'ochobre de 1972, el gobiernu del presidente somalín [[Mohamed Siad Barre]] unilateralmente decidió utilizar namái l'alfabetu llatín pa escribir somalín en vegada del árabe o los símbolos de la escritura osmanya.<ref>Mohamed Abdullahi Diriye, cultura y costumes de Somalia, (Greenwood Press: 2001), p. 73</ref> Les principales razones d'esta decisión fueron: la so simplicidá, el fechu de que s'empresta bien a la escritura de Somalia, yá que puede faer frente a tolos soníos na llingua, y la esistencia xeneralizada de les máquines d'escribir diseñaes pal so usu.<ref>Andrew Simpson, del llinguaxe y la identidá nacional n'África, ([[Oxford University Press]]: 2008), p.288</ref><ref>Economist Intelligence Unit (Reinu Xuníu), Mediu Oriente revisión añal, (1975), p.229</ref> Darréu, l'alministración Barre llanzó una campaña masiva d'alfabetización destinada a garantizar l'adopción única. Esto condució a un fuerte amenorgamientu nel usu del osmanya.

==Direición de la escritura==
La direición de la llectura y l'escritura en osmanya ye d'esquierda a derecha. Los nomes de les lletres basar nos nomes de les lletres n'árabe, y les vocales llargues ''uu'' y ''ii'' tán representaos poles lletres waaw y yaa, respeutivamente.

==Unicode==
El sistema d'escritura osmanya ta disponible nel [[Unicode]], intervalu 10480-104AF [d'O10480 - O104AF (66.688 a 66.735)].

== Referencies ==
{{llistaref}}

 

{{Tradubot|Escritura osmanya}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües de Somalia]]
[[Categoría:Sistemes d'escritura]]
La escritura osmanya (somalín: Cismaanya; Osmanya: 𐒋 𐒘 𐒈 𐒑 𐒛 𐒒 𐒕 𐒀), tamién conocida como soomaali o "escritura de Somalia", ye un sistema d'escritura creáu pa trescribir l'idioma de Somalia. La mesma foi inventada ente 1920 y 1922 por Osman Yusuf Kenadid del clan Majeerteen Darod, sobrín del sultán Yusuf Ali Kenadid del Sultanatu de Hobyo.

 Historia 
150px|thumb|left|Símbolos utilizaos nel sistema d'escritura osmanya.
thumb|right|Osman Yusuf Kenadid.
Anque l'alfabetu osmanya yera llargamente aceptáu en Somalia y rápido producióse una cantidá abondosa de lliteratura utilizando'l osmanya, resultó difícil espublizalo ente la población debíu principalmente a la fuerte competencia que representaba la escritura árabe establecida va tiempu, según los alfabetos somalinos emerxentes desenvueltos pol llingüista somalín Shire Jama Ahmed, basáu nel alfabetu llatín.

Como'l sentimientu nacionalista creció, y yá que l'idioma somalín perdiera'l so sistema antiguu d'escritura,Ministeriu d'Información y Orientación Nacional, Somalia, La escritura de la llingua somalina, (Ministeriu d'Información y Orientación Nacional: 1974), p. 5 l'adopción d'un sistema d'escritura universal del idioma somalín convertir nuna importante tema de discutiniu. Dempués de la independencia, avanzóse pocu na tema, la opinión taba estremada sobre si tenía d'adoptase'l sistema d'escritura árabe o'l sistema llatín.

N'ochobre de 1972, el gobiernu del presidente somalín Mohamed Siad Barre unilateralmente decidió utilizar namái l'alfabetu llatín pa escribir somalín en vegada del árabe o los símbolos de la escritura osmanya.Mohamed Abdullahi Diriye, cultura y costumes de Somalia, (Greenwood Press: 2001), p. 73 Les principales razones d'esta decisión fueron: la so simplicidá, el fechu de que s'empresta bien a la escritura de Somalia, yá que puede faer frente a tolos soníos na llingua, y la esistencia xeneralizada de les máquines d'escribir diseñaes pal so usu.Andrew Simpson, del llinguaxe y la identidá nacional n'África, (Oxford University Press: 2008), p.288Economist Intelligence Unit (Reinu Xuníu), Mediu Oriente revisión añal, (1975), p.229 Darréu, l'alministración Barre llanzó una campaña masiva d'alfabetización destinada a garantizar l'adopción única. Esto condució a un fuerte amenorgamientu nel usu del osmanya.

Direición de la escritura
La direición de la llectura y l'escritura en osmanya ye d'esquierda a derecha. Los nomes de les lletres basar nos nomes de les lletres n'árabe, y les vocales llargues uu y ii tán representaos poles lletres waaw y yaa, respeutivamente.

Unicode
El sistema d'escritura osmanya ta disponible nel Unicode, intervalu 10480-104AF [d'O10480 - O104AF (66.688 a 66.735)].

 Referencies 

 

Categoría:Llingües de Somalia
Categoría:Sistemes d'escritura