Sur d'Estaos Xuníos
{{referencies|t=20220321155004}}
{{xeografía
| mapa = non
}}
[[Ficheru:Us south census.png|miniaturadeimagen|330x330px|El Sur d'Estaos Xuníos según la Oficina del Censu.]]
El '''Sur d'Estaos Xuníos''', nomáu n'inglés ''Southern United States'' y conocíu tamién como ''American South'', ''Dixie'' o simplemente ''the South'', ye una de les cuatro rexones nes que la [[Oficina del Censu de los Estaos Xuníos]] divide, con propósitos estadísticos, el territoriu d'Estaos Xuníos. Asítiase ente l'[[océanu Atlánticu]] y l'[[Oeste d'Estaos Xuníos]], y llenda al norte col [[Mediu Oeste d'Estaos Xuníos|Mediu Oeste]] y el [[Nordeste d'Estaos Xuníos|Nordeste]] y col [[golfu de Méxicu]] y con [[Méxicu]] al sur. Abarca los siguientes estaos: Alabama, Arkansas, Delaware, Florida, Georgia, Kentucky, Luisiana, Maryland, Mississippi, Carolina del Norte, Carolina del Sur, Oklahoma, Tennessee, Texas, Virxinia y Virxinia Occidental, amás del distritu de Columbia. 

Abarca trés subrexones o divisiones, formaes polos siguientes estaos:

* Atlánticu Sur ([[Delaware]], [[Florida]], [[Georgia]], [[Maryland]], [[Carolina del Norte]], [[Carolina del Sur]], [[Virxinia]], [[Virxinia Occidental]] y el [[Washington DC|distritu de Columbia]]).
* Centru Sureste ([[Alabama]], [[Kentucky]], [[Mississippi (estáu)|Mississippi]] y [[Tennessee]]).
* Centru Suroeste ([[Arkansas]], [[Louisiana]], [[Oklahoma]] y [[Texas]]).

El Sur (''the South''), sicasí, ye un términu que nun s'usa, fora del ámbitu estadísticu, pa referise al sur xeográficu del país, sinón que aveza a utilizase pa denomar a los estaos que llucharon nel bandu de los [[Estaos Confederaos d'América]] na [[Guerra de Secesión|guerra civil d'Estaos Xuníos]]. Ente ellos inclúinse lo que se conoz como Sur Profundu (''Deep South''), formáu por aquellos estaos nos que la economía de plantaciones basaes nel trabayu esclavu yera la principal fonte de riqueza primero de la guerra civil: Georgia, Alabama, Carolina del Sur, Mississippi y Luisiana. Pero [[Arizona]] y [[Nuevu Méxicu]], que xeográficamente comparten llatitú con toos ellos nun suelen considerase parte d'ellos, y hai estaos que permitíen la esclavitú primeru de la guerra civil, como Delaware, Maryland y el distritu de Columbia, nun s'inclúin na definición, quiciás porque pese a esti fechu caltuviéronse dientru de la Xunión. De magar la década de 1960, col xorrecimientu del [[Movimientu polos derechos civiles n'Estaos Xuníos|Movimientu polos Derechos Civiles]], estos estaos foron alliniándose cada vegada más, neto nos aspectos culturales que nos económicos y los políticos, colos estaos del norte, y munches persones, empreses, instituciones públiques y privaes considérenlos parte de la rexón Mediu Atlántica o Nordeste. Sicasí, la Oficina del Censu sigue considerándolos, a efectos estadísticos, como estaos sureños.

La rexón conocida como El Sur tien una cultura y historia común, y tien desarrollao los sos propios vezos, estilos musicales y gastronomía, lo que los estrema en delles cuestiones del restu de los Estaos Xuníos. Conserváronse nella, al traviés del tiempu, dellos vezos históricos y culturales heredaos de la institución del trabayu esclavu nes plantaciones con una intensidá ensin igual nel restu del país: la gran proporción de población afroamericana; el gran apoyo a la doctrina de los derechos de los Estaos frente al gobiernu federal; el legáu de la tensión interracial, que desembocó en miles de linchamientos (especialmente ente [[1880]] y [[1930]]), el caltenimientu de la separación ente races na escuela y otros edificios públicos (les conocíes como lleis de JIm Crow) hasta la década de 1960; y l'abondante usu de diversos métodos pa consiguir negar a la xente de raza prieta el derechu al votu o a presentase a cargos electos. De magar la década de 1960, sicasí, esta tensión amenorgó, y ciudaes como [[Baltimore]], [[Charlotte (Carolina del Norte)|Charlotte]], [[Richmond (Virxinia)|Richmond]], [[Memphis]], [[Houston]], [[Atlanta]], [[Jacksonville (Florida)|Jacksonville]] o [[Nueva Orleans]] tuvieron alcaldes o xefes de policía negro, y hai congresistes estatales y federales d'orixe afroamericanu.

Históricamente, la economía del sur yera principalmente agrícola, y foi rural en bona medida hasta [[1945]]. De magar tien industrializáose, lo que fizo aportar a la rexón millones d'inmigrantes, nacionales ya internacionales, que ficieron medrar el porcentaxe de población urbano. Pese a ello, la investigación sociolóxica sigue rastrexando la presencia d'una identidá coleutiva estremada de la del restu del país no político, lo demográfico y lo cultural.

== Ver tamién ==
* [[Rexones d'Estaos Xuníos]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces xeografía}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Xeografía d'Estaos Xuníos]]
El Sur d'Estaos Xuníos, nomáu n'inglés Southern United States y conocíu tamién como American South, Dixie o simplemente the South, ye una de les cuatro rexones nes que la Oficina del Censu de los Estaos Xuníos divide, con propósitos estadísticos, el territoriu d'Estaos Xuníos. Asítiase ente l'océanu Atlánticu y l'Oeste d'Estaos Xuníos, y llenda al norte col Mediu Oeste y el Nordeste y col golfu de Méxicu y con Méxicu al sur. Abarca los siguientes estaos: Alabama, Arkansas, Delaware, Florida, Georgia, Kentucky, Luisiana, Maryland, Mississippi, Carolina del Norte, Carolina del Sur, Oklahoma, Tennessee, Texas, Virxinia y Virxinia Occidental, amás del distritu de Columbia. 

Abarca trés subrexones o divisiones, formaes polos siguientes estaos:

 Atlánticu Sur (Delaware, Florida, Georgia, Maryland, Carolina del Norte, Carolina del Sur, Virxinia, Virxinia Occidental y el distritu de Columbia).
 Centru Sureste (Alabama, Kentucky, Mississippi y Tennessee).
 Centru Suroeste (Arkansas, Louisiana, Oklahoma y Texas).

El Sur (the South), sicasí, ye un términu que nun s'usa, fora del ámbitu estadísticu, pa referise al sur xeográficu del país, sinón que aveza a utilizase pa denomar a los estaos que llucharon nel bandu de los Estaos Confederaos d'América na guerra civil d'Estaos Xuníos. Ente ellos inclúinse lo que se conoz como Sur Profundu (Deep South), formáu por aquellos estaos nos que la economía de plantaciones basaes nel trabayu esclavu yera la principal fonte de riqueza primero de la guerra civil: Georgia, Alabama, Carolina del Sur, Mississippi y Luisiana. Pero Arizona y Nuevu Méxicu, que xeográficamente comparten llatitú con toos ellos nun suelen considerase parte d'ellos, y hai estaos que permitíen la esclavitú primeru de la guerra civil, como Delaware, Maryland y el distritu de Columbia, nun s'inclúin na definición, quiciás porque pese a esti fechu caltuviéronse dientru de la Xunión. De magar la década de 1960, col xorrecimientu del Movimientu polos Derechos Civiles, estos estaos foron alliniándose cada vegada más, neto nos aspectos culturales que nos económicos y los políticos, colos estaos del norte, y munches persones, empreses, instituciones públiques y privaes considérenlos parte de la rexón Mediu Atlántica o Nordeste. Sicasí, la Oficina del Censu sigue considerándolos, a efectos estadísticos, como estaos sureños.

La rexón conocida como El Sur tien una cultura y historia común, y tien desarrollao los sos propios vezos, estilos musicales y gastronomía, lo que los estrema en delles cuestiones del restu de los Estaos Xuníos. Conserváronse nella, al traviés del tiempu, dellos vezos históricos y culturales heredaos de la institución del trabayu esclavu nes plantaciones con una intensidá ensin igual nel restu del país: la gran proporción de población afroamericana; el gran apoyo a la doctrina de los derechos de los Estaos frente al gobiernu federal; el legáu de la tensión interracial, que desembocó en miles de linchamientos (especialmente ente 1880 y 1930), el caltenimientu de la separación ente races na escuela y otros edificios públicos (les conocíes como lleis de JIm Crow) hasta la década de 1960; y l'abondante usu de diversos métodos pa consiguir negar a la xente de raza prieta el derechu al votu o a presentase a cargos electos. De magar la década de 1960, sicasí, esta tensión amenorgó, y ciudaes como Baltimore, Charlotte, Richmond, Memphis, Houston, Atlanta, Jacksonville o Nueva Orleans tuvieron alcaldes o xefes de policía negro, y hai congresistes estatales y federales d'orixe afroamericanu.

Históricamente, la economía del sur yera principalmente agrícola, y foi rural en bona medida hasta 1945. De magar tien industrializáose, lo que fizo aportar a la rexón millones d'inmigrantes, nacionales ya internacionales, que ficieron medrar el porcentaxe de población urbano. Pese a ello, la investigación sociolóxica sigue rastrexando la presencia d'una identidá coleutiva estremada de la del restu del país no político, lo demográfico y lo cultural.

 Ver tamién 
 Rexones d'Estaos Xuníos

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Xeografía d'Estaos Xuníos