Akwa Akpa
{{ficha d'estáu sumíu}}
[[Ficheru:Stanley Founding of Congo Free State 232 Old Calabar Factories near Duke Town.jpg|thumb|250px|Ilustración amosando les factoríes de Akwa Akpa, nel llibru de H.M. Stanley ''The Congo and the founding of its free state; a story of work and exploration (1885)'']]
[[Ficheru:IjawHistory.jpeg|thumb|250px|Antiguos estaos del sureste de Nixeria, incluyendo Calabar (Akpa Akwa)]]
'''Akwa Akpa''', conocíu polos colonialistes británicu como '''Vieya Calabar''' (Old Calabar) o '''Duke Town''' foi una ciudá estáu [[Efik]] que florió nel [[sieglu XIX]] nel actual sureste de [[Nixeria]]. L'estáu tomaba les llendes de la moderna ciudá de [[Calabar]].

== Oríxenes y sociedá ==
Los Efik son un subgrupu del pueblu [[Ibibio]],<ref name=uiowa>{{cita web |url = http://www.uiowa.edu/~africart/toc/people/Eket.html
 |títulu = Eket Information
 |editorial = University of Iowa
 |fechaaccesu = 17 d'ochobre de 2010
 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20101013030810/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/people/Eket.html
 |fechaarchivu = 13 d'ochobre de 2010
 |deadurl = no
}}</ref>
que falen una llingua del subgrupu [[obolo]] del grupu de les [[llingües nixerocongoleses]].<ref>{{cita web |url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?xubíi=674-16
 |obra=[[Ethnologue]]
 |títulu=Obolo
 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2020}}</ref>
Los Efik algamaron enforma poder políticu nel área de la mariña del [[golfu de Benín]] dende finales del [[sieglu XVIII]] hasta principios del [[sieglu XIX]], al traviés de los líderes de les families Duke y Eyamba. Los sos asentamientos consistíen en grandes y fortificaes ciudaes asitiaes próximes de corrientes fluviales, federaes nuna confederación de ciudaes estáu laxa ensin estructura de poder clara, y con economíes basaes na pesca y l'agricultura. Les ciudaes más importantes fueron Ikot Itunko, Obutong y Iboku Atapka, llamaes polos británicos Creek Town, Old Town y Duke Town.<ref>{{cita llibru |url=https://books.google.ca/books?id=vjqqzE4ByhMC&pg=PA31
 
 |páxina=31ff
 |títulu=Mission to educate: a history of the educational work of the Scottish Presbyterian mission in East Nixeria, 1846-1960
 |autor=William H. Taylor
 |editorial=BRILL
 |añu=1996
 |isbn=90-04-10713-4
 |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2020}}</ref>

== Monarques independientes ==
Reis de la ciudá estáu:<ref>{{cita web |url=http://rulers.org/nigatrad.html
 |obra=Rulers.Org
 |títulu=Nixeria: Traditional polities
 |fechaaccesu=2 de setiembre de 2010}}</ref>
* Ekpenyong Offiong Okoho (1786–1805)
* Ekpenyong Effiom Okoho Eyamba III (1805–1814)
* Effiom Edem Ekpo Effiom I Eyamba IV (1814–1834)
* Edem Ekpenyong Offiong Okoho Eyamba V (1834–1847)
* Effiom Okoho Asibong I Ekpo Minika (mayu de 1849 - febreru de 1852)
* Ededem Effiom II (abril de 1852 - agostu de 1858)
* Eyo Asibong II (marzu de 1859 - agostu de 1872)
* Edem Asibong III Eyamba VIII (1872 - mayu de 1879)
* Orok Edem Eyamba IX (1880–1896)

== Ver tamién ==
*[[Reinu de Calabar]]
*[[Símbolos Nsibidi]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

{{Tradubot|Akwa Akpa}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia de Nixeria]]
[[Categoría:Estaos desapaecíos d'África]]
thumb|250px|Antiguos estaos del sureste de Nixeria, incluyendo Calabar (Akpa Akwa)
Akwa Akpa, conocíu polos colonialistes británicu como Vieya Calabar (Old Calabar) o Duke Town foi una ciudá estáu Efik que florió nel sieglu XIX nel actual sureste de Nixeria. L'estáu tomaba les llendes de la moderna ciudá de Calabar.

 Oríxenes y sociedá 
Los Efik son un subgrupu del pueblu Ibibio,
que falen una llingua del subgrupu obolo del grupu de les llingües nixerocongoleses.
Los Efik algamaron enforma poder políticu nel área de la mariña del golfu de Benín dende finales del sieglu XVIII hasta principios del sieglu XIX, al traviés de los líderes de les families Duke y Eyamba. Los sos asentamientos consistíen en grandes y fortificaes ciudaes asitiaes próximes de corrientes fluviales, federaes nuna confederación de ciudaes estáu laxa ensin estructura de poder clara, y con economíes basaes na pesca y l'agricultura. Les ciudaes más importantes fueron Ikot Itunko, Obutong y Iboku Atapka, llamaes polos británicos Creek Town, Old Town y Duke Town.

 Monarques independientes 
Reis de la ciudá estáu:
 Ekpenyong Offiong Okoho (1786–1805)
 Ekpenyong Effiom Okoho Eyamba III (1805–1814)
 Effiom Edem Ekpo Effiom I Eyamba IV (1814–1834)
 Edem Ekpenyong Offiong Okoho Eyamba V (1834–1847)
 Effiom Okoho Asibong I Ekpo Minika (mayu de 1849 - febreru de 1852)
 Ededem Effiom II (abril de 1852 - agostu de 1858)
 Eyo Asibong II (marzu de 1859 - agostu de 1872)
 Edem Asibong III Eyamba VIII (1872 - mayu de 1879)
 Orok Edem Eyamba IX (1880–1896)

 Ver tamién 
Reinu de Calabar
Símbolos Nsibidi

 Referencies 

Categoría:Historia de Nixeria
Categoría:Estaos desapaecíos d'África