Llingua mandinga
El '''mandinga''', '''mandenka''', '''mandinka''', '''malinké''' nun ye un únicu idioma, sinón un [[continuu dialeutal]] d'[[África occidental]]. 
Na actualidá les fales mandinga falar en distintos países, como [[Gambia]], [[Guinea]], [[Guinea-Bisáu]], [[Senegal]], [[Malí]], [[Sierra Lleona]], [[Liberia]], [[Burkina Fasu]] y [[Costa de Marfil]]. 
El mandinga forma parte de la familia llingüística de [[llingües níxer-congu|Níxer-Congu]], caña de les [[llingües mandé]], concretamente de les [[llingües mandé centrales]].

{{Ficha d'idioma |nome =
Mandinga
|zona = [[África occidental]] 
|países = {{bandera2|Guinea-Bisáu}}<br /> {{GAM}}<br /> {{SEN}}<br /> {{MLI}}<br /> {{GIN}}<br /> {{SLE}}<br /> {{LBR}}<br /> {{CIV}}<br /> {{BFA}}
|falantes=12-20 millones
|familia = [[Llingües Níxer-Congu|Nixero-congolesa]]<br />
&nbsp;[[llingües mandé|Mandé]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[llingües mandé centrales|Mandé central]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Mandinga-Vai'''<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Mandinga-Mokolé'''<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Mandinga'''
|sub1 = occidental|sub2 = oriental|sub3 = dafing
|oficial=En nengún territoriu |mapa =
 Manding.png
|mapa_lleenda = Estensión averada onde se fala'l mandinga
}}

== Distintes fales ==
Ente les fales mandinga atópense les siguientes.

'''Fales occidentales'''
*Fales mandinka estremu occidental (Gambia, sur de Senegal y nordeste de Guinea-Bisáu)
*Fales maninga occidentales, incluyendo jasonga y yajanga (este de Senegal y oeste de Mali)
*Fales maninga de Kita, incluyendo'l kagoro y el baguenga (centro-oeste de Malí)

'''Fales orientales'''
*Fales maninka orientales, incluyendo la fala de Kankan y de Konya (centru-este de Guinea)
*Fales maninka de Manden y de Wasolon (este de Guinea y suroeste de Malí)
*Fales [[Idioma bambara|bambara]] centrales (centru-este de Mali)
*Fales [[Idioma bambara|bambara]] meridionales (sur de Mali)
*[[Idioma diula|yulá]] vehicular (este de Mali, oeste de Burkina Fasu)
*[[Idioma diula|yulá]] vehicular de Costa de Marfil (Costa de Marfil)
*yulá de Kong (nordeste de Costa de Marfil)
*Fales en Costa de Marfil, como'l maninka de Woyené, el mauka y el koyaga (noroeste de Costa de Marfil)

'''Fales Maraka-Dafing'''
*Fales maraka (sureste de Malí)
*Fales dafing (oeste de Burkina Fasu)
*Bolon



== Orixe y espansión de la llingua mandinga ==
El centru orixinal de la llingua mandenka ye la rexón de Manden, una zona de llombes a veres del ríu Níxer, que s'atopa partida ente los
actuales países de Guinea-Conakri y Malí. Esta llingua esperimentó una considerable espansión gracies al poder del [[Imperiu de Malí|Imperiu de Manden, mandenka o de Malí]], dende'l S. XIII. Manden yera pronunciáu Mali polos fulbe, y mandenka, malinke.

== Variación de les fales mandingas ==
El mandenka ye una llingua eminentemente oral, esto ye, ensin tradición escrita. Les diferencies fundamentales ente les fales tán nos soníos consonánticos, soníos vocálicos, na sintaxis (formación de frases) y en menor midida nel léxicu (vocabulariu). Amás de les diferencies debíes a la diversidá xeográfica y a la evolución de la llingua, otres diferencies deber a la situación xeopolítica: un falante d'un país colonizáu per Francia va utilizar términos emprestaos del francés, ente qu'otru d'un país colonizáu polos británicos van faer lo mesmo coles pallabres d'orixe inglés: Ej. liburu (<fr. livre) = buku (<ing. book) = kitabu (<ár. kitab) = ciguáu, kafa (<manden)
Otres llingües, como'l grupu mokolé (mogofin, koranko, lele y kakabe), el jogo, el vai y el kono, nun son mandenkakan puramente, pero son bien próximes.

== Alfabetos ==
Anque nun tien una llarga tradición como llingua escrita, hai exemplos d'escritura con calteres árabes. Anguaño utilízase la escritura col [[Alfabetu N'Ko|alfabetu n'ko]] y sobremanera l'alfabetu llatín con calteres especiales.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code = bm}}
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bam Bambara] nel ''Ethnologue''.
* http://nkoinstitute.com/, dedicada al espardimientu del N'Ko, n'inglés.
* [http://www.omniglot.com/writing/nko.htm Páxina sobre'l N'ko] en Omniglot, n'inglés.
{{Tradubot|Lengua mandinga}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües mandé|Mandinga]]
El mandinga, mandenka, mandinka, malinké nun ye un únicu idioma, sinón un continuu dialeutal d'África occidental. 
Na actualidá les fales mandinga falar en distintos países, como Gambia, Guinea, Guinea-Bisáu, Senegal, Malí, Sierra Lleona, Liberia, Burkina Fasu y Costa de Marfil. 
El mandinga forma parte de la familia llingüística de Níxer-Congu, caña de les llingües mandé, concretamente de les llingües mandé centrales.

 Distintes fales 
Ente les fales mandinga atópense les siguientes.

Fales occidentales
Fales mandinka estremu occidental (Gambia, sur de Senegal y nordeste de Guinea-Bisáu)
Fales maninga occidentales, incluyendo jasonga y yajanga (este de Senegal y oeste de Mali)
Fales maninga de Kita, incluyendo'l kagoro y el baguenga (centro-oeste de Malí)

Fales orientales
Fales maninka orientales, incluyendo la fala de Kankan y de Konya (centru-este de Guinea)
Fales maninka de Manden y de Wasolon (este de Guinea y suroeste de Malí)
Fales bambara centrales (centru-este de Mali)
Fales bambara meridionales (sur de Mali)
yulá vehicular (este de Mali, oeste de Burkina Fasu)
yulá vehicular de Costa de Marfil (Costa de Marfil)
yulá de Kong (nordeste de Costa de Marfil)
Fales en Costa de Marfil, como'l maninka de Woyené, el mauka y el koyaga (noroeste de Costa de Marfil)

Fales Maraka-Dafing
Fales maraka (sureste de Malí)
Fales dafing (oeste de Burkina Fasu)
Bolon

 Orixe y espansión de la llingua mandinga 
El centru orixinal de la llingua mandenka ye la rexón de Manden, una zona de llombes a veres del ríu Níxer, que s'atopa partida ente los
actuales países de Guinea-Conakri y Malí. Esta llingua esperimentó una considerable espansión gracies al poder del Imperiu de Manden, mandenka o de Malí, dende'l S. XIII. Manden yera pronunciáu Mali polos fulbe, y mandenka, malinke.

 Variación de les fales mandingas 
El mandenka ye una llingua eminentemente oral, esto ye, ensin tradición escrita. Les diferencies fundamentales ente les fales tán nos soníos consonánticos, soníos vocálicos, na sintaxis (formación de frases) y en menor midida nel léxicu (vocabulariu). Amás de les diferencies debíes a la diversidá xeográfica y a la evolución de la llingua, otres diferencies deber a la situación xeopolítica: un falante d'un país colonizáu per Francia va utilizar términos emprestaos del francés, ente qu'otru d'un país colonizáu polos británicos van faer lo mesmo coles pallabres d'orixe inglés: Ej. liburu (<fr. livre) = buku (<ing. book) = kitabu (<ár. kitab) = ciguáu, kafa (<manden)
Otres llingües, como'l grupu mokolé (mogofin, koranko, lele y kakabe), el jogo, el vai y el kono, nun son mandenkakan puramente, pero son bien próximes.

 Alfabetos 
Anque nun tien una llarga tradición como llingua escrita, hai exemplos d'escritura con calteres árabes. Anguaño utilízase la escritura col alfabetu n'ko y sobremanera l'alfabetu llatín con calteres especiales.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Bambara nel Ethnologue.
 http://nkoinstitute.com/, dedicada al espardimientu del N'Ko, n'inglés.
 Páxina sobre'l N'ko en Omniglot, n'inglés.

Mandinga