Aeropuertu de Dundee
{{Ficha d'aeropuertu |nome =
 Aeropuertu de Dundee
|nome_nativu = Port-adhair Dhùn Dèagh [[ee]]
|imagen = 
|pie = 
|mapa_loc = 
|pos_etiqueta_mapa_loc = 
|pie_mapa_loc = 
|tam_mapa_loc = 
|IATA = DND
|ICAO = EGPN
|tipu = Civil
|construyíu = 
|propietariu = [[HIAL|Highlands and Islands Airport Limited]]
|operador = [[Dundee Airport Ltd]]
|ciudá_sirve = [[Dundee]]
|allugamientu = [[Dundee]]
|tresporte = 
|elevación_p = 17
|elevación_m = 5
|sitiu_web = [http://www.hial.co.uk/dundee-airport.html HIAL: Aeropuertu de Dundee]
|p1-númberu = 09/27
|p1-llargor-p = 4.593
|p1-llargor-m = 1.400
|p1-superficie = [[Asfaltu]]
|p2-númberu = 
|p2-llargor-p = 
|p2-llargor-m = 
|p2-superficie = 
|estadística_añu = 2008/9
|estadística1 = Operaciones comerciales
|datos_estadística1 = 3.910
|estadística2 = Operaciones d'escuela |dato_estadística2
 = 34.908
|estadística3 = Pasaxeros
|datos_estadística3 = 67.269
|estadística4 = 
|datos_estadística4 = 
|nota = Fuentes: [[Aeronautical Information Publication|AIP]] del Reinu Xuníu y [[NOTAM]] de [[National Air Traffic Services|NATS]]<ref name="aip">{{Cita web |url=http://www.nats-uk.ead-it.com/public/index.php%3Foption%3Dcom_content%26task%3Dblogcategory%26id%3D54%26Itemid%3D103.html |títulu=Dundee - EGPN |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120216015659/http://www.nats-uk.ead-it.com/public/index.php%3Foption%3Dcom_content%26task%3Dblogcategory%26id%3D54%26Itemid%3D103.html |fechaarchivu=2012-02-16 }}</ref><ref>[http://www.nats-uk.ead-it.com/fwf-natsuk/restricted/user/ino/brief_aerodrome.cares NOTAM L2028/09 for EGPN]</ref><br />Estadístiques de la [[Direición d'Aviación Civil (Reinu Xuníu)|Direición d'aviación civil del Reinu Xuníu]]<ref name="stats">[http://www.caa.co.uk/default.aspx?catid=80&pagetype=88&sglid=3&fld=2007Annual UK Airport Statistics: 2007 - annual]</ref>
y [[HIAL]]<ref name="HIAL">[http://www.hial.co.uk/]</ref>
Una operación ye un despegue o un aterrizaxe, los pasaxeros resultantes son la suma de los pasaxeros que lleguen y los que salen, siendo los pasaxeros que paguen tases al aeropuertu de Dundee la metá de los equí amosaos.
}}

L''''aeropuertu de Dundee''' {{códigos aeroportuarios}} atopar a 3 [[quilómetros|km]] del centru de [[Dundee]], [[Escocia]], o, en términos de navegación, 0.5 [[Milla_n%C3%A1utica|M]] (0.93 [[Quilómetru|km]] (0.58 [[Milla|mi]])) al sur de la ciudá. Atopar na vera del [[estuariu del Tay]] y a la vista del [[Tay Rail Bridge]].

[[Loganair]] y [[BLue Islands]] son les úniques aereollinies qu'operen vuelos regulares dende l'aeropuertu.

== Historia ==
L'[[aeropuertu]] foi inauguráu en 1963 en terrenes ganaos al [[estuariu del Tay]]. Orixinalmente tenía una pista d'aterrizaxe de yerba de {{convert|900|m|ft|abbr=on|0}}. El primer vuelu regular empezó'l 5 de xunetu de 1966, con un vuelu a [[Aeropuertu Internacional de Glasgow|Glasgow]]. Una quincena más tarde añadiéronse los vuelos a [[Aeropuertu d'Edimburgu|Turnhouse]] y [[Aeropuertu Internacional de Glasgow Prestwick|Prestwick]].<ref>{{cita publicación | autor=CJP | fecha=5 de xunetu de 1966| títulu=First Dundee air service begins| publicación=The Courier}}</ref> El serviciu foi atayáu'l 31 d'ochobre de 1967 dempués de que British Eagle reportara perdes cimeres a la 10.000 llibres. Nesta dómina'l control del Conceyu de la ciudá de Dundee camudó de los Llaboristes a los Conservadores y l'aeropuertu foi cerráu usándose los sos terrenes pola Universidá de Dundee como campos deportivos. Cuando'l control del consorciu tornó a manes Llaboristes l'aeropuertu foi reabiertu.<ref>[Xeneral Aviation Octoubre de 2005, páxina 3, Aopa Corporate member Profile of Tayside Aviation,]</ref>

La pista de yerba foi reemplazada per una pista de {{convert|1100|m|ft|abbr=on|0}} [[Pavimentu|pavimentada]] nos [[años 1970|setenta]] y ampliada hasta algamar el so exxtensión actual de {{convert|1400|m|ft|abbr=on|0}} nos [[años 1990|noventa]]. L'aeropuertu recibió'l estatus de "aeropuertu aduaneru" el 16 d'abril de 1982<ref>{{cita publicación | fecha=17 d'abril de 1981| títulu=Dundee airport granted customs status | publicación=The Courier and Advertiser}}</ref> y les lluces de franxa de pista fueron añadíes en 1983.<ref>{{cita publicación | fecha=8 de xunetu de 1983 | títulu=£91,000 spent on Dundee airport | publicación=The Courier and Advertiser| páxina=9}}</ref> La terminal actual foi inaugurada en 1997 pol entós [[Comisión Europea|CComisario européu del tresporte]] [[Neil Kinnock]].

Ramsay World Travel tamién opera un vuelu chárter selmanalmente dende Dundee hasta Xerséi nos meses de branu en collaboración con Lewis's Holidays, y en 1996 punxeron en marcha una serie de vuelos selmanales a Mallorca usando un avión [[BAe 146]] que tenía qu'aterrizar en Bournemouth/Southend pa recargar.

[[Business Air]] y más tarde [[British Midland]] Rexonal operó vuelos dende Dundee al [[aeropuertu de Mánchester]] nos noventa, una ruta tamién operada por [[Eastern Airways]] mientres un curtiu periodu de tiempu. Tres la salida de Business Air, en 1999 [[ScotAirways]] introduz vuelos a la ciudá de Londres, qu'operó para [[CityJet]] la franquicia de Air France dende 2007 hasta setiembre de 2009. En setiembre de 2009 [[CityJet]] convertir en mara propia dientro del grupu AFKL.

[[Tayside Aviation]] opera una instalación d'entrenamientu y trabayos d'inxeniería nel aeropuertu. Tou esto acompañáu d'un hangar de caltenimientu construyíu en 1982.

El 29 de mayu de 2007, empecipiáronse los vuelos al [[Aeropuertu Internacional de Birmingham (Reinu Xuníu)|aeropuertu internacional de Birmingham]] y al [[Aeropuertu de la Ciudá de Belfast George Best]] operáu por [[FlyWhoosh]], utilizando un [[ATR 42]]. L'aereollinia, una filial de l'aereollinia polaca [[White Eagle Aviation]] (WEA) estableció la base d'un avión nel aeropuertu de Dundee.<ref>[https://web.archive.org/web/20070518194250/http://www.flywhoosh.com/dest_belfast.aspx FlyWhoosh Flights to Belfast City]</ref> Sicasí, dende avientu de 2007 estos servicios cesaron, desconociéndose entá les razones de la cancelación.

El 3 de marzu de 2008, [[Loganair]] anunció que diba retomar los vuelos cancelaos por [[FlyWhoosh]] en mayu de 2008 sol nome de [[Flybe]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080314095035/http://www.loganair.co.uk/press56.htm news<!-- Bot generated title -->]</ref> La compañía utiliza aviones [[Saab 340]] nestes rutes.

== Actualidá ==
L'aeropuertu de Dundee vieno rexistrando perdes cimeres a los £2 millones per añu dende 2004 a 2007<ref>http://www.dundeecity.gov.uk/</ref> y nel primer añu financieru d'operación completa con HIAL, 2008/9, l'aeropuertu reportó perdes de £2,6 millones.<ref>Dundee Airport Limited Director's Report and Financial Statements 2008/2009</ref>

El 12 de febreru de 2007 foi anunciáu que, dende setiembre de 2007, el consorciu de la ciudá diba poner la xestión del aeropuertu en manes de [[Highlands and Islands Airports Limited]] (HIAL).<ref name="hial">{{cita web |añu=2006
 |url = http://www.uk-airport-news.info/dundee-airport-news-280206.htm
 |títulu = Dundee Airport transfer 'not cut and dried'
 |fechaaccesu = 28 de febreru de 2006
 |urlarchivu = https://www.webcitation.org/66B66diSo?url=http://www.uk-airport-news.info/dundee-airport-news-280206.htm
 |fechaarchivu = 15 de marzu de 2012
}}</ref> El trespasu tuvo llugar el 1 d'avientu de 2007.

Cualquier vuelu regular adicional nel aeropuertu vese llindáu pol llargor de pista a aeronaves rexonales. Los aviones más grandes operaos poles aereollinies de baxu costu, como los [[Boeing 737]], requiren pistes de mayor tamañu. El mayor avión que puede operar nel aeropuertu ye'l [[BAe 146]] y el [[Airbus A318]].<ref name="eveningtelegraph.co.uk">https://web.archive.org/web/20081024193306/http://www.eveningtelegraph.co.uk/output/2008/10/21/story12131462t0.shtm</ref>

== Aereollinies y destinos ==

=== Vuelos regulares ===
* [[CityJet]] (Londres-Ciudá)
* [[Flybe]] ('''Estacional''': Xerséi)
* Flybe operáu por [[Loganair]] (Ciudá de Belfast, Birmingham)

== Tresporte ==

=== Carretera ===
L'aeropuertu atópase próximu a [[carretera A85|A85]] Riverside Drive, qu'enllaza'l centru ciudadanu con Kingsway y l'[[carretera A90|A90]], dexando asina al aeropuertu a escasos quilómetros del centru ciudadanu. Hai taxis disponibles pela rodiada de la terminal aeroportuaria.

=== Buses ===
L'aeropuertu de Dundee ta sirvíu por buses direutos de [[National Express Dundee]] al centru de la ciudá, Broughty Ferry y Ninewells Hospital.

== Accidentes ya incidentes ==
* El vienres 24 d'ochobre de 2003, un avión con rexistru norteamericanu de seis places [[TBM 700]] bastiar a doscientos metros del estragal de pista nel estuariu Tay. Unvióse un [[hovercraft]] a la zona y fueron rescataos del avión nunos quince minutos. Los cuatro persones que viaxaben a bordu sufrieron namái mancadures leves.

* El llunes, 6 de xunu de 2005, un instructor y el so ayudante llograron salir ilesos cuando un [[Grob Aerospace|Grob]] 115 estrellar nun xardín próximu al aeropuertu de Dundee dempués de sufrir dificultaes en vuelu. L'avión resultó bien estropiáu nel aterrizaxe d'emerxencia.

== Enllaces esternos ==
* [http://www.hial.co.uk/dundee-airport.html Páxina web oficial del aeropuertu de Dundee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126031333/http://www.hial.co.uk/dundee-airport.html |date=2010-01-26 }}

== Referencies ==
{{llistaref}}

{{Tradubot|Aeropuerto de Dundee}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Aeropuertos d'Escocia|Dundee]]
[[Categoría:Aeropuertos inauguraos en 1963|Dundee]]
L'aeropuertu de Dundee  atopar a 3 km del centru de Dundee, Escocia, o, en términos de navegación, 0.5 M (0.93 km (0.58 mi)) al sur de la ciudá. Atopar na vera del estuariu del Tay y a la vista del Tay Rail Bridge.

Loganair y BLue Islands son les úniques aereollinies qu'operen vuelos regulares dende l'aeropuertu.

 Historia 
L'aeropuertu foi inauguráu en 1963 en terrenes ganaos al estuariu del Tay. Orixinalmente tenía una pista d'aterrizaxe de yerba de . El primer vuelu regular empezó'l 5 de xunetu de 1966, con un vuelu a Glasgow. Una quincena más tarde añadiéronse los vuelos a Turnhouse y Prestwick. El serviciu foi atayáu'l 31 d'ochobre de 1967 dempués de que British Eagle reportara perdes cimeres a la 10.000 llibres. Nesta dómina'l control del Conceyu de la ciudá de Dundee camudó de los Llaboristes a los Conservadores y l'aeropuertu foi cerráu usándose los sos terrenes pola Universidá de Dundee como campos deportivos. Cuando'l control del consorciu tornó a manes Llaboristes l'aeropuertu foi reabiertu.[Xeneral Aviation Octoubre de 2005, páxina 3, Aopa Corporate member Profile of Tayside Aviation,]

La pista de yerba foi reemplazada per una pista de  pavimentada nos setenta y ampliada hasta algamar el so exxtensión actual de  nos noventa. L'aeropuertu recibió'l estatus de "aeropuertu aduaneru" el 16 d'abril de 1982 y les lluces de franxa de pista fueron añadíes en 1983. La terminal actual foi inaugurada en 1997 pol entós CComisario européu del tresporte Neil Kinnock.

Ramsay World Travel tamién opera un vuelu chárter selmanalmente dende Dundee hasta Xerséi nos meses de branu en collaboración con Lewis's Holidays, y en 1996 punxeron en marcha una serie de vuelos selmanales a Mallorca usando un avión BAe 146 que tenía qu'aterrizar en Bournemouth/Southend pa recargar.

Business Air y más tarde British Midland Rexonal operó vuelos dende Dundee al aeropuertu de Mánchester nos noventa, una ruta tamién operada por Eastern Airways mientres un curtiu periodu de tiempu. Tres la salida de Business Air, en 1999 ScotAirways introduz vuelos a la ciudá de Londres, qu'operó para CityJet la franquicia de Air France dende 2007 hasta setiembre de 2009. En setiembre de 2009 CityJet convertir en mara propia dientro del grupu AFKL.

Tayside Aviation opera una instalación d'entrenamientu y trabayos d'inxeniería nel aeropuertu. Tou esto acompañáu d'un hangar de caltenimientu construyíu en 1982.

El 29 de mayu de 2007, empecipiáronse los vuelos al aeropuertu internacional de Birmingham y al Aeropuertu de la Ciudá de Belfast George Best operáu por FlyWhoosh, utilizando un ATR 42. L'aereollinia, una filial de l'aereollinia polaca White Eagle Aviation (WEA) estableció la base d'un avión nel aeropuertu de Dundee.FlyWhoosh Flights to Belfast City Sicasí, dende avientu de 2007 estos servicios cesaron, desconociéndose entá les razones de la cancelación.

El 3 de marzu de 2008, Loganair anunció que diba retomar los vuelos cancelaos por FlyWhoosh en mayu de 2008 sol nome de Flybe.news La compañía utiliza aviones Saab 340 nestes rutes.

 Actualidá 
L'aeropuertu de Dundee vieno rexistrando perdes cimeres a los £2 millones per añu dende 2004 a 2007http://www.dundeecity.gov.uk/ y nel primer añu financieru d'operación completa con HIAL, 2008/9, l'aeropuertu reportó perdes de £2,6 millones.Dundee Airport Limited Director's Report and Financial Statements 2008/2009

El 12 de febreru de 2007 foi anunciáu que, dende setiembre de 2007, el consorciu de la ciudá diba poner la xestión del aeropuertu en manes de Highlands and Islands Airports Limited (HIAL). El trespasu tuvo llugar el 1 d'avientu de 2007.

Cualquier vuelu regular adicional nel aeropuertu vese llindáu pol llargor de pista a aeronaves rexonales. Los aviones más grandes operaos poles aereollinies de baxu costu, como los Boeing 737, requiren pistes de mayor tamañu. El mayor avión que puede operar nel aeropuertu ye'l BAe 146 y el Airbus A318.https://web.archive.org/web/20081024193306/http://www.eveningtelegraph.co.uk/output/2008/10/21/story12131462t0.shtm

 Aereollinies y destinos 

 Vuelos regulares 
 CityJet (Londres-Ciudá)
 Flybe (Estacional: Xerséi)
 Flybe operáu por Loganair (Ciudá de Belfast, Birmingham)

 Tresporte 

 Carretera 
L'aeropuertu atópase próximu a A85 Riverside Drive, qu'enllaza'l centru ciudadanu con Kingsway y l'A90, dexando asina al aeropuertu a escasos quilómetros del centru ciudadanu. Hai taxis disponibles pela rodiada de la terminal aeroportuaria.

 Buses 
L'aeropuertu de Dundee ta sirvíu por buses direutos de National Express Dundee al centru de la ciudá, Broughty Ferry y Ninewells Hospital.

 Accidentes ya incidentes 
 El vienres 24 d'ochobre de 2003, un avión con rexistru norteamericanu de seis places TBM 700 bastiar a doscientos metros del estragal de pista nel estuariu Tay. Unvióse un hovercraft a la zona y fueron rescataos del avión nunos quince minutos. Los cuatro persones que viaxaben a bordu sufrieron namái mancadures leves.

 El llunes, 6 de xunu de 2005, un instructor y el so ayudante llograron salir ilesos cuando un Grob 115 estrellar nun xardín próximu al aeropuertu de Dundee dempués de sufrir dificultaes en vuelu. L'avión resultó bien estropiáu nel aterrizaxe d'emerxencia.

 Enllaces esternos 
 Páxina web oficial del aeropuertu de Dundee 

 Referencies 

Dundee
Dundee