Hespiciu Provincial (Uviéu)
{{edificiu}}
[[Ficheru:Hotel de la Reconquista, Oviedo, Spain - Lobby.JPG|thumb|Interior del patiu principal.]]

L'Antiguu Hespiciu d'Uviéu ye un monumentu históricu artísticu asitiáu na cai Gil de Jaz de dicha ciudá, n'Asturies, [[España]]. Dende 1972 alluga l'Hotel Reconquista y ye una de los dos principales sedes de los [[Premios Princesa d'Asturies]] xuntu col [[Teatru Campoamor]].

== Historia ==
En [[1752]] empecípiase la construcción del Hospital Hospiciu d'Uviéu por orde d'[[Isidoro Gil de Jaz]], rexente de l'audiencia del [[Principáu d'Asturies]]. Este propunxo a la Corona un "Hospiciu y Hospital de Güérfanos, Expósitos y Desamparaos", al envís de recoyer a güérfanos ya inválidos y da-yos una instrucción que-yos dexara desenvolver dalgún tipu de trabayu.

En [[1942]], la [[Diputación Provincial d'Uviéu]] decidió restaurar l'edificiu. Dende [[1972]] alluga'l llamáu ''Hotel Reconquista'', propiedá de la empresa HOASA, propiedá del [[Conseyu de Gobiernu del Principáu d'Asturies|Principáu d'Asturies]].<ref name="hoasa">[http://hoteldelareconquista.com/hoasa/hoasa/ HOASA] Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019.</ref> En [[1973]] foi declaráu [[Bien d'Interés Cultural|Bien d'Interés cultural]]. Ye una de les principales sedes de la selmana de los [[Premios Princesa d'Asturies]], acoyendo la recepción y estancia de los premiaos y la familia real antes y dempués de la ceremonia.<ref name="hoasa" /><ref name="diario1">[https://www.eldiario.es/economia/camareros-Princesa-premios-becarios-encuentra_0_951205530.html Sin camareros en los Princesa de Asturias: el hotel busca becarios gratis y le cuesta encontrarlos] Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019.</ref> En 2020 y por cuenta de la [[COVID-19]], foi tamién la seede d'entrega de los premios, a puerta zarrada.

== Arquitectura ==
L'estilu principal de la fachada ye'l [[Arquitectura barroca n'España|barrocu]]. Dicha fachada, toa de sillería, ta coronada por un escudu central de grandes dimensiones y detalles minuciosos. Esti escudu ye una copia del orixinal, pos esti fuera construyíu n'arenisca blanda, polo que tuvo que ser sustituyíu por una copia en caliar en [[1958]]. Esta fachada ye casi contemporanea al [[Real Hospiciu de San Fernando|Real Hospiciu de Madrid]]. Sobro un pórticu de siete arcos de mediu puntu, con espaciosa portalada en tola llinia de la fachada, álzase'l pisu principal, d'otros siete buecos, el central d'arcu rebaxáu con balcones de fierro forxáu. Tola fachada ta terminada por un barandal de piedra llabrada, que remata'l cornisamiento del edificiu. Nel so interior abren dos grandes patios: el de Gil de Jaz y el de la Reina, de galeríes porticadas de madera. Les galeríes de madera qu'arrodien los patios; los cualos, pol so traza y la so estructura, axunten los calteres de la tradición carpintera del Norte d'España, cola forma y especio de les vieyes places castellanes.<ref>{{cita web |url=https://www.asturnatura.com/turismo/antiguo-hospicio-de-oviedo/1506.html|títulu=Antiguo Hospicio de Oviedo|editorial=Asturnatura|fechaaccesu=17 d'ochobre de 2020}}</ref>

La capiella del complexu foi diseñada en [[1768]] pol arquiteutu [[Madrid|madrilanu]] [[Ventura Rodríguez]]. Empecípiase la so construcción n'ese mesmu añu, siendo rematada, según una inscripción, en [[1770]]. La capiya ye de planta circular pela parte interior y octogonal pela parte esterior, too ello executáu n'orde dóricu. Sobro un áticu que contién el cuerpu de lluces llevanta la cúpula, afatada con casetones y florones. Presenta una acusada altor, condición necesaria por que les distintes plantes asomense a ella por aciu tribunes.

L'edificiu al ser destináu a establecimientu [[hospital]]ariu ([[Hospiciu|hespiciu]] y hospital) ye de grandes dimensiones para la dómina, favoreciendo los amplios corredores el llume y ventilación. El xardín delanteru alluga delles palmeres, habitual nos xardinos indianos d'Asturies.

== Discutinios ==
Los primeros pasos de la xestión de Hotusa a partir de 2014 pasaron por una serie de despidos y un [[Espediente de regulación d'emplegu|Espedientes de regulación d'empléu]] (''ERE''), centraos especialmente nos trabayadores más veteranos con más antigüedá y derechos llaborales, lo cual causó una importante discutiniu nel Principáu y procesos xudiciales En setiembre de [[2014|2019]], a falta de la sentencia definitiva, la Fiscalía Cimera del Principáu d'Asturies decidió retirar les acusaciones.<ref name="salto1">[https://www.elsaltodiario.com/asturias/fiscalia-retira-acusaciones-contra-11-hotel-reconquista-oviedo La Fiscalía retira las acusaciones contra los 11 del Hotel Reconquista de Oviedo] Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019.</ref><ref name="lavoz1">[https://www.lavozdeasturias.es/noticia/oviedo/2018/01/11/protesta-trabajadores-reconquista-revienta-presentacion-fitur/00031515670372104828337.htm Una protesta de trabajadores en el Reconquista revienta la presentación de Fitur] Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019.</ref><ref name="salto1" /><ref name="lavoz2">[https://www.lavozdeasturias.es/noticia/oviedo/2019/08/13/acusacion-pide-carcel-once-solidarios-reconquista/00031565700407769684787.htm La acusación pide cárcel para los «Once solidarios del Reconquista»] Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019.</ref><ref name="salto1" /> Amás, al entamu de la xestión per parte de Hotusa, l'hotel recurrió a estudiantes en práctiques de diverses escueles d'Hostelería de [[Galicia]] y [[Principáu d'Asturies|Asturies]] para los Premios Princesa ensin remuneración causando de nuevu dellos discutinios :(.<ref name="diario12">[https://www.eldiario.es/economia/camareros-Princesa-premios-becarios-encuentra_0_951205530.html Sin camareros en los Princesa de Asturias: el hotel busca becarios gratis y le cuesta encontrarlos] Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019.</ref>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Edificios d'Uviéu]]
[[Categoría:Monumentos d'Asturies]]
[[Categoría:Bienes d'interés cultural d'Asturies]]
L'Antiguu Hespiciu d'Uviéu ye un monumentu históricu artísticu asitiáu na cai Gil de Jaz de dicha ciudá, n'Asturies, España. Dende 1972 alluga l'Hotel Reconquista y ye una de los dos principales sedes de los Premios Princesa d'Asturies xuntu col Teatru Campoamor.

 Historia 
En 1752 empecípiase la construcción del Hospital Hospiciu d'Uviéu por orde d'Isidoro Gil de Jaz, rexente de l'audiencia del Principáu d'Asturies. Este propunxo a la Corona un "Hospiciu y Hospital de Güérfanos, Expósitos y Desamparaos", al envís de recoyer a güérfanos ya inválidos y da-yos una instrucción que-yos dexara desenvolver dalgún tipu de trabayu.

En 1942, la Diputación Provincial d'Uviéu decidió restaurar l'edificiu. Dende 1972 alluga'l llamáu Hotel Reconquista, propiedá de la empresa HOASA, propiedá del Principáu d'Asturies.HOASA Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019. En 1973 foi declaráu Bien d'Interés cultural. Ye una de les principales sedes de la selmana de los Premios Princesa d'Asturies, acoyendo la recepción y estancia de los premiaos y la familia real antes y dempués de la ceremonia.Sin camareros en los Princesa de Asturias: el hotel busca becarios gratis y le cuesta encontrarlos Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019. En 2020 y por cuenta de la COVID-19, foi tamién la seede d'entrega de los premios, a puerta zarrada.

 Arquitectura 
L'estilu principal de la fachada ye'l barrocu. Dicha fachada, toa de sillería, ta coronada por un escudu central de grandes dimensiones y detalles minuciosos. Esti escudu ye una copia del orixinal, pos esti fuera construyíu n'arenisca blanda, polo que tuvo que ser sustituyíu por una copia en caliar en 1958. Esta fachada ye casi contemporanea al Real Hospiciu de Madrid. Sobro un pórticu de siete arcos de mediu puntu, con espaciosa portalada en tola llinia de la fachada, álzase'l pisu principal, d'otros siete buecos, el central d'arcu rebaxáu con balcones de fierro forxáu. Tola fachada ta terminada por un barandal de piedra llabrada, que remata'l cornisamiento del edificiu. Nel so interior abren dos grandes patios: el de Gil de Jaz y el de la Reina, de galeríes porticadas de madera. Les galeríes de madera qu'arrodien los patios; los cualos, pol so traza y la so estructura, axunten los calteres de la tradición carpintera del Norte d'España, cola forma y especio de les vieyes places castellanes.

La capiella del complexu foi diseñada en 1768 pol arquiteutu madrilanu Ventura Rodríguez. Empecípiase la so construcción n'ese mesmu añu, siendo rematada, según una inscripción, en 1770. La capiya ye de planta circular pela parte interior y octogonal pela parte esterior, too ello executáu n'orde dóricu. Sobro un áticu que contién el cuerpu de lluces llevanta la cúpula, afatada con casetones y florones. Presenta una acusada altor, condición necesaria por que les distintes plantes asomense a ella por aciu tribunes.

L'edificiu al ser destináu a establecimientu hospitalariu (hespiciu y hospital) ye de grandes dimensiones para la dómina, favoreciendo los amplios corredores el llume y ventilación. El xardín delanteru alluga delles palmeres, habitual nos xardinos indianos d'Asturies.

 Discutinios 
Los primeros pasos de la xestión de Hotusa a partir de 2014 pasaron por una serie de despidos y un Espedientes de regulación d'empléu (ERE), centraos especialmente nos trabayadores más veteranos con más antigüedá y derechos llaborales, lo cual causó una importante discutiniu nel Principáu y procesos xudiciales En setiembre de 2019, a falta de la sentencia definitiva, la Fiscalía Cimera del Principáu d'Asturies decidió retirar les acusaciones.La Fiscalía retira las acusaciones contra los 11 del Hotel Reconquista de Oviedo Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019.Una protesta de trabajadores en el Reconquista revienta la presentación de Fitur Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019.La acusación pide cárcel para los «Once solidarios del Reconquista» Consultáu'l 16 d'ochobre de 2019. Amás, al entamu de la xestión per parte de Hotusa, l'hotel recurrió a estudiantes en práctiques de diverses escueles d'Hostelería de Galicia y Asturies para los Premios Princesa ensin remuneración causando de nuevu dellos discutinios :(.Sin camareros en los Princesa de Asturias: el hotel busca becarios gratis y le cuesta encontrarlos Consultáu'l 15 d'ochobre de 2019.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Edificios d'Uviéu
Categoría:Monumentos d'Asturies
Categoría:Bienes d'interés cultural d'Asturies