Mušḫuššu
{{personaxe}}
[[Ficheru:Pergamonmuseum_Ishtartor_02.jpg|miniaturadeimagen|Mušḫuššu. [[Baxorrelieve]] nel [[Muséu de Pérgamo]].]]
[[Ficheru:Ishtar_gate_Pergamon_Museum.JPG|miniaturadeimagen|Detalle de la [[Puerta d'Ištar]].]]
El '''mušḫuššu''' ({{Lang|sum|𒈲𒄭𒄊}}, del sumeriu MUŠ.HUŠ = culiebra-cuélebre coloráu/furiosu) ye una criatura propia de la [[Mitoloxía de Mesopotamia|mitoloxía mesopotámica]].<ref>http://psd.museum.upenn.edu/cgi-bin/xff?xff=e3849</ref><ref>http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e3849.html</ref><ref>http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?searchword=l=muc-huc%20p=N%20a=type@of@serpent&charenc=gcirc&sortorder=textno</ref> Paecer a un [[cuélebre]] col cuerpu recubiertu d'escames, les pates delanteres d'[[Panthera leo|lleón]] y les traseres con garres d'águila. Tamién tien un pescuezu llargo y uno cola, cabeza con cuernos, una llingua como de [[Serpentes|culiebra]] y una cresta. Foi símbolu de distintes divinidaes: de primeres foi acomuñáu al dios Ninazu, que yera veneráu en Yšnunna (una ciudá sumeria y depués acadia), depués acomuñóse al dios Tishpak. Cuando esta ciudá-Estáu foi vencida pol reinu babiloniu, el cuélebre/culiebra foi retomáu por Marduk.

Enantes "Mušḫoššo" fuera traducíu como sîr-ruššû, anque de manera incorreuta. Apaez na reconstruyida Puerta d'Ištar de la ciudá de Babilonia, como símbolu del dios Marduk.

== La pallabra mušḫuššu ==
La pallabra sumeria muš-ḫoš apaez como [[préstamu llingüísticu]] nel [[idioma acadiu]] dende'l periodu [[paleobabilónicu]] significando culiebra furiosa o [[culiebra]] horrible. Anque la treslliteración correuta ye Mušḫoššo, los primeros investigadores lleer incorreutamente como sîr-ruššû o sirrush, (llibremente traducida como "culiebra de rellumanza") tando bien estendida na actualidá.

== Acepciones del términu ==
En primer llugar Mušḫoššo significaría, de manera xenérica, [[culiebra]] o [[cuélebre]]. Como culiebra apaecería nos presaxos. Tamién apaez como'l nome d'una constelación (que correspuende vagamente cola constelación Hidra, según el MUL.APIN, compendiu astronómicu babiloniu) y como criatura monstruosa.<ref>The Assyrian Dictionary, vol. 10 part II, p. 290</ref> Sicasí, la identificación ente dambos seres (hidra y Mušḫoššo) nun ye direuta y na mitoloxía mesopotámica atópase la culiebra Mušmaḫḫo (una culiebra de siete cabeces) qu'encaxaría muncho meyor cola Hidra griega.

== Representaciones ==
Atópase representáu na Puerta d'Ištar, según en numberosos Kudurru (cercos de piedra con función de rexistru de la propiedá d'un terrén), como la Piedra Michaux, onde puede reparase dellos Mušḫoššo.

L'arqueólogu alemán [[Robert Koldewey]], qu'afayó la [[puerta d'Ištar]] en [[1902]], plantegóse seriamente la hipótesis de que'l Mušḫoššo fuera real. Argumentaba que la so representación nel arte [[Babilonia (ciudá)|babilónicu]] yera consistente al traviés de los sieglos, ente que les de les criatures mitolóxiques camudaben, dacuando drásticamente, col pasu de los años. Tamién s'afitó en que los Mušḫoššo tán representaos na Puerta d'Ištar ente animales reales, como'l [[Panthera leo|lleón]] y el ''[[Bos primigenius taurus|rimi]]'' (uro), llevándo-y a especular que'l Mušḫoššo yera una criatura cola que los babilonios taben familiarizaos.

Sicasí, la representación fixa" que señala Koldewey nun ye tal. Reparar que dende los primeros testimonios del Mušḫoššo como tales (con cabeza de lleón y ensin garres nel periodu Protodinástico IIIb, inclusive ye posible que dende'l periodu Uruk) hai una progresiva sustitución de les partes de lleón por partes de culiebra.<ref name="13eeb605">Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann p. 168</ref>

''Bel y el Cuélebre'', un testu deuterocanónico, narra una hestoria que Koldewey pensaba qu'arreyaba a un Mušḫoššo. Nun [[templu]] dedicáu a Bel (dios de [[Nabucodonosor II|Nabucodonosor]]), los [[Sacerdote|sacerdotes]] teníen un "gran cuélebre o culiebra, adoráu polos babilonios". Daniel, el profeta [[Biblia|bíblicu]], enfrentar a esta criatura polos sacerdotes, quien-y desafiaron a camudar al so dios invisible pol so dios viviente (el de los [[Sacerdote|sacerdotes]]). Finalmente, Daniel envelenó a la criatura. Les pates delanteres de la criatura, claramente de felín, paecíen incongruentes, y fixeron duldar a Koldeway.

Sicasí, esisten munches otres criatures d'aspeutu serpentiforme na mitoloxía mesopotámica como Mušgallu (llit. muššugallu, "gran culiebra"), Mušmaḫḫo (culiebra mítica de siete cabeces) o Bašmu (en sumeriu muš šà tùr o ošum), que tamién se correspuende con una constelación.<ref> The Assyrian Dictionary, vol. 10 part II, p. 298</ref><ref>Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann p. 166</ref> Polo cual cualquier apreciación o intentu comparativu d'una d'estes criatures con cuélebres/culiebres qu'apaecen n'otres [[Mitoloxía|mitoloxíes]] ye, cuantimenos, altamente especulativu basándose a cencielles nes fontes lliteraries d'una de les dos mitoloxíes, ensin revisar exhaustivamente la parte correspondiente a les fontes lliteraries [[Mesopotamia|mesopotámiques]].

== Ver tamién ==
* [[Mitoloxía de Mesopotamia]]
* [[Ningizzida]]
* [[Hidra (constelación)]]

== Bibliografía ==
* Jerome Clark (1993). Unexplained! 347 Strange Sightings, Incredible Occurrences, and Puzzling Physical Phenomena. Detroit: Visible Ink Press.
* Bernard Heuvelmans (1958). ''On The Track Of Unknown Animals''. New York: Hill and Wang.
* Willy Llei (1959). ''Exotic Zoology''. New York: Viking Press.
* Sjögren, Bengt, ''Berömda vidunder'', Settern, 1980, ISBN 91-7586-023-6
* Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary de Jeremy Black y Anthony Green
* Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* Mushrushu (o Sirrush) Ilustraciones de la Puerta de Istar y lore (n'inglés)
* [http://www.ishtartemple.org/IshtarGate.htm La Puerta de Istar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403004138/http://www.ishtartemple.org/IshtarGate.htm |date=2015-04-03 }} (n'inglés)
* El Zoo de los Críptidos: el sirrush na Criptozooloxía (n'inglés)
* Diccionariu asiriológico del Institutu d'oriente de la Universidá de Chicago (CAD) (n'inglés)

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Mitoloxía sumeria]]
[[Categoría:Cuélebres]]
miniaturadeimagen|Detalle de la Puerta d'Ištar.
El mušḫuššu (, del sumeriu MUŠ.HUŠ = culiebra-cuélebre coloráu/furiosu) ye una criatura propia de la mitoloxía mesopotámica.http://psd.museum.upenn.edu/cgi-bin/xff?xff=e3849http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e3849.htmlhttp://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?searchword=l=muc-huc%20p=N%20a=type@of@serpent&charenc=gcirc&sortorder=textno Paecer a un cuélebre col cuerpu recubiertu d'escames, les pates delanteres d'lleón y les traseres con garres d'águila. Tamién tien un pescuezu llargo y uno cola, cabeza con cuernos, una llingua como de culiebra y una cresta. Foi símbolu de distintes divinidaes: de primeres foi acomuñáu al dios Ninazu, que yera veneráu en Yšnunna (una ciudá sumeria y depués acadia), depués acomuñóse al dios Tishpak. Cuando esta ciudá-Estáu foi vencida pol reinu babiloniu, el cuélebre/culiebra foi retomáu por Marduk.

Enantes "Mušḫoššo" fuera traducíu como sîr-ruššû, anque de manera incorreuta. Apaez na reconstruyida Puerta d'Ištar de la ciudá de Babilonia, como símbolu del dios Marduk.

 La pallabra mušḫuššu 
La pallabra sumeria muš-ḫoš apaez como préstamu llingüísticu nel idioma acadiu dende'l periodu paleobabilónicu significando culiebra furiosa o culiebra horrible. Anque la treslliteración correuta ye Mušḫoššo, los primeros investigadores lleer incorreutamente como sîr-ruššû o sirrush, (llibremente traducida como "culiebra de rellumanza") tando bien estendida na actualidá.

 Acepciones del términu 
En primer llugar Mušḫoššo significaría, de manera xenérica, culiebra o cuélebre. Como culiebra apaecería nos presaxos. Tamién apaez como'l nome d'una constelación (que correspuende vagamente cola constelación Hidra, según el MUL.APIN, compendiu astronómicu babiloniu) y como criatura monstruosa.The Assyrian Dictionary, vol. 10 part II, p. 290 Sicasí, la identificación ente dambos seres (hidra y Mušḫoššo) nun ye direuta y na mitoloxía mesopotámica atópase la culiebra Mušmaḫḫo (una culiebra de siete cabeces) qu'encaxaría muncho meyor cola Hidra griega.

 Representaciones 
Atópase representáu na Puerta d'Ištar, según en numberosos Kudurru (cercos de piedra con función de rexistru de la propiedá d'un terrén), como la Piedra Michaux, onde puede reparase dellos Mušḫoššo.

L'arqueólogu alemán Robert Koldewey, qu'afayó la puerta d'Ištar en 1902, plantegóse seriamente la hipótesis de que'l Mušḫoššo fuera real. Argumentaba que la so representación nel arte babilónicu yera consistente al traviés de los sieglos, ente que les de les criatures mitolóxiques camudaben, dacuando drásticamente, col pasu de los años. Tamién s'afitó en que los Mušḫoššo tán representaos na Puerta d'Ištar ente animales reales, como'l lleón y el rimi (uro), llevándo-y a especular que'l Mušḫoššo yera una criatura cola que los babilonios taben familiarizaos.

Sicasí, la representación fixa" que señala Koldewey nun ye tal. Reparar que dende los primeros testimonios del Mušḫoššo como tales (con cabeza de lleón y ensin garres nel periodu Protodinástico IIIb, inclusive ye posible que dende'l periodu Uruk) hai una progresiva sustitución de les partes de lleón por partes de culiebra.Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann p. 168

Bel y el Cuélebre, un testu deuterocanónico, narra una hestoria que Koldewey pensaba qu'arreyaba a un Mušḫoššo. Nun templu dedicáu a Bel (dios de Nabucodonosor), los sacerdotes teníen un "gran cuélebre o culiebra, adoráu polos babilonios". Daniel, el profeta bíblicu, enfrentar a esta criatura polos sacerdotes, quien-y desafiaron a camudar al so dios invisible pol so dios viviente (el de los sacerdotes). Finalmente, Daniel envelenó a la criatura. Les pates delanteres de la criatura, claramente de felín, paecíen incongruentes, y fixeron duldar a Koldeway.

Sicasí, esisten munches otres criatures d'aspeutu serpentiforme na mitoloxía mesopotámica como Mušgallu (llit. muššugallu, "gran culiebra"), Mušmaḫḫo (culiebra mítica de siete cabeces) o Bašmu (en sumeriu muš šà tùr o ošum), que tamién se correspuende con una constelación. The Assyrian Dictionary, vol. 10 part II, p. 298Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann p. 166 Polo cual cualquier apreciación o intentu comparativu d'una d'estes criatures con cuélebres/culiebres qu'apaecen n'otres mitoloxíes ye, cuantimenos, altamente especulativu basándose a cencielles nes fontes lliteraries d'una de les dos mitoloxíes, ensin revisar exhaustivamente la parte correspondiente a les fontes lliteraries mesopotámiques.

 Ver tamién 
 Mitoloxía de Mesopotamia
 Ningizzida
 Hidra (constelación)

 Bibliografía 
 Jerome Clark (1993). Unexplained! 347 Strange Sightings, Incredible Occurrences, and Puzzling Physical Phenomena. Detroit: Visible Ink Press.
 Bernard Heuvelmans (1958). On The Track Of Unknown Animals. New York: Hill and Wang.
 Willy Llei (1959). Exotic Zoology. New York: Viking Press.
 Sjögren, Bengt, Berömda vidunder, Settern, 1980, ISBN 91-7586-023-6
 Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary de Jeremy Black y Anthony Green
 Cuneiform Monographs 1: Mesopotamian Protective Spirits, The ritual texts. F.A.M. Wiggermann

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Mushrushu (o Sirrush) Ilustraciones de la Puerta de Istar y lore (n'inglés)
 La Puerta de Istar  (n'inglés)
 El Zoo de los Críptidos: el sirrush na Criptozooloxía (n'inglés)
 Diccionariu asiriológico del Institutu d'oriente de la Universidá de Chicago (CAD) (n'inglés)

Categoría:Mitoloxía sumeria
Categoría:Cuélebres