Idioma awá pit
{{Ficha d'idioma |nome =
Awá pit, cuaiquer 
|nativu = Awá pit
|familia madre = área andina |oficial= 
|países= {{COL}}<br> {{ECU}}
|zona= 
|falantes= ~21 mil (1991) 
|familia= [[llingües barbacoanes|Barbacoano]]<br />
&nbsp;&nbsp;Barbacoano septentrional<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Awano<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''idioma awa pit'''
|axencia= 
|iso1= |iso2= |iso3= kwi
|mapa=Awá pit.png
}}
El '''awá pit'''<ref>literamente 'la boca de los awá', ye un paralelu al [[autoglotónimu]] quechua ''runasimi'' 'la llingua de los homes'</ref> o '''awá''' (tamién conocíu como '''cuaiquer''' y '''kwaiker''') ye una [[llingües indíxenes d'América|llingua indíxena]] de la [[llingües barbacoanes|familia llingüística barbacoana]] falada nel sur de Colombia y norte d'Ecuador. La gran mayoría de falantes alcontrar en Colombia.<ref name="eth">[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=kwi Awa–Cuaiquer], per SIL, Ethnologue, 1986 and 1991, access date 04-16-08</ref>

Escontra 1991, contabilizábense 21 mil falantes, unos 20 mil nes fasteres andines del Pacíficu y unos mil más nel área axacente d'Ecuador.<ref name="eth"/> La mayor parte de los homes tamién falen español; anque los neños y les muyeres son de normal monollingües en awa pit.<ref name="eth"/> L'alfabetización na llingua indíxena ye inferior al 1%, ente que l'alfabetización n'español ronda'l 5%.<ref name="eth"/> El térmiono awá pit significa lliteralmente la 'llingua de los homes'.<ref>''Awá'' 'home(s)', ''*ɸit'' 'boca, llingua' > ''pit''</ref>

== Descripción llingüística ==
El "awá pit" tien como orde básicu predominante l'orde [[Suxetu Oxeto Verbu]]. Úsase una ortografía basada nel alfabetu llatín.<ref name="eth"/>

== Fonoloxía ==
L'inventariu consonánticu del awa pit ta formáu por:<ref name="">Curnow et Liddicoat, 1998, p. 386.</ref>
{| {{tablaguapa}}
! colspan="2" rowspan="2"| 
! rowspan="2"| [[Consonante billabial|Billabial]]
! colspan="2"| [[Consonante alveolar|Alveolar]]
! rowspan="2"| [[Consonante palatal|Palatal]]
! rowspan="2"| [[Consonante velar|Velar]]
|- align="center"
! <small>central</small>
! <small>[[consonante llateral|llateral]]</small>
|- align="center"
!colspan=2| [[Oclusiva]]
| style="font-size:larger;"| {{IPA|p}} 
| style="font-size:larger;"| {{IPA|t}} 
| 
|
| style="font-size:larger;"| {{IPA|k}} 
|- align="center"
!rowspan="2"| [[Fricativa]]
!<small>[[Consonante sorda|sorda]]</small>
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|s}} 
| style="font-size:larger;" | {{IPA|ɬ}}
| style="font-size:larger;" | {{IPA|š}}
| 
|- align="center"
!<small>[[Consonante sonora|sonora]]</small>
| 
| style="font-size:larger;" | {{IPA|z}} 
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|ž}}
| 
|- align="center"
!colspan=2|[[Consonante nasal|Nasal]]
| style="font-size:larger;" | {{IPA|m}} 
| style="font-size:larger;" | {{IPA|n}} 
|
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|ŋ}} 
|- align="center"
!colspan=2|[[Consonante líquida|Líquida]]
|
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|l}} 
|
| 
|- align="center"
! colspan=2|[[Semivocal]]
| style="font-size:larger;" | {{IPA|w}} 
|
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|y}}
| 
|}
Los símbolos del [[alfabetu fonéticu americanista|AFA]] {{IPA|/š, ž, y/}} equivalen a los del [[Alfabetu Fonéticu Internacional|AFI]] {{IPA|/ʃ, ʒ, j/}}.

L'inventariu vocálicu pela so parte consta de:
{| {{tablaguapa}} border="1"
|- align="center" cellpadding="4"
!
! [[vocal anterior|Anterior]]
! [[vocal central|Central]]
! [[vocal posterior|Posterior]]
|- align="center"
! '''[[vocal zarrada|Zarrada]]'''
| style="font-size:larger;" | {{IPA|i}} 
| style="font-size:larger;" | {{IPA|ɨ}}
| style="font-size:larger;" | {{IPA|o}} 
|- align="center"
! '''[[vocal abierta|Abierta]]'''
|
| style="font-size:larger;" | {{IPA|a}} 
| 
|}

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

=== Bibliografía ===
{{ORDENAR:Awa}}




{{Tradubot|Idioma awá pit}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües barbacoanes]]
[[Categoría:Llingües de Colombia]]
[[Categoría:Llingües d'Ecuador]]
El awá pitliteramente 'la boca de los awá', ye un paralelu al autoglotónimu quechua runasimi 'la llingua de los homes' o awá (tamién conocíu como cuaiquer y kwaiker) ye una llingua indíxena de la familia llingüística barbacoana falada nel sur de Colombia y norte d'Ecuador. La gran mayoría de falantes alcontrar en Colombia.Awa–Cuaiquer, per SIL, Ethnologue, 1986 and 1991, access date 04-16-08

Escontra 1991, contabilizábense 21 mil falantes, unos 20 mil nes fasteres andines del Pacíficu y unos mil más nel área axacente d'Ecuador. La mayor parte de los homes tamién falen español; anque los neños y les muyeres son de normal monollingües en awa pit. L'alfabetización na llingua indíxena ye inferior al 1%, ente que l'alfabetización n'español ronda'l 5%. El térmiono awá pit significa lliteralmente la 'llingua de los homes'.Awá 'home(s)', *ɸit 'boca, llingua' > pit

 Descripción llingüística 
El "awá pit" tien como orde básicu predominante l'orde Suxetu Oxeto Verbu. Úsase una ortografía basada nel alfabetu llatín.

 Fonoloxía 
L'inventariu consonánticu del awa pit ta formáu por:Curnow et Liddicoat, 1998, p. 386.
  Billabial Alveolar Palatal Velar central llateral Oclusiva        Fricativasorda     sonora     Nasal      Líquida   Semivocal    
Los símbolos del AFA  equivalen a los del AFI .

L'inventariu vocálicu pela so parte consta de:
 Anterior Central Posterior Zarrada      Abierta   

 Referencies 

 Bibliografía 

Categoría:Llingües barbacoanes
Categoría:Llingües de Colombia
Categoría:Llingües d'Ecuador