Leontopodium alpinum
{{revisáu|t=20210822105646}}
{{ficha de taxón
|regnum=[[Plantae]]
|divisio=[[Magnoliophyta]]
|classis=[[Magnoliopsida]]
|ordo=[[Asterales]]
|familia=[[Asteraceae]]
|subfamilia=[[Asteroideae]]
|tribus=[[Gnaphalieae]]
|genus=''[[Leontopodium]]''
|species='''''L. alpinum'''''
|binomial=''Leontopodium alpinum''
|binomial_authority=[[Alexandre de Cassini|Cass.]], 1822}}

'''''Leontopodium alpinum''''', conocida como '''flor de les ñeves''' o cola palabra [[Idioma alemán|alemana]] Edelweiß (grafía alternativa '''Edelweiss''', pronúnciase [[Alfabetu Fonéticu Internacional|/ˈe:dəlvaɪs/]] , significa n'alemán "blancu noble" o "blancu puru"). Los botánicos de [[Zurich]] nomábenla ''Wollblume'' (flor de llana)<ref name="houseofswitzerland">[https://houseofswitzerland.org/es/taxonomy/term/7/el-mistico-y-mitico-edelweiss El míticu y místicu Edelweiss]</ref>. Ye la [[:Categoría:Flores nacionales|flor nacional]] d'[[Austria]], motivu pol que s'atopa na so moneda de 2 céntimos d'euru. Ye una [[Plantae|planta]] de la [[Familia (bioloxía)|familia]] de les [[Asteraceae]]. Trátase d'una [[flor]] que xorrez en pequeños grupos nes praderíes alpines y roqueos d'altor de los cordales europeos, de non más de 10 cm d'altor, con [[Bráctea|bráctees]] grueses, carnoses y cubiertes d'una fina pelusa, con un color blancu y tonalidaes verdosu o amarellentáu.

== Orixe, distribución y hábitat ==
Los científicos creen que la flor migró dende [[Asia]] a los Alpes mientres la Dómina de Xelu. Anguaño puede atopase en munchos países a cotes elevaes (2.000 a 3.000 metros); l'altor máximu al que se-y atopó ye a 3.140 metros na rexón de [[Zermatt]]<ref name=houseofswitzerland/>. Apruz de xunetu a setiembre<ref>[https://sobresuiza.com/2009/02/09/edelweiss-la-flor-nacional-de-suiza/ https://sobresuiza.com/2009/02/09/edelweiss-la-flor-nacional-de-suiza/]</ref> en peñes espuestes, pero tamién pue atopase nos berbesos de los praos. Dende los años 90 cultívase a altores más baxos, y cada vegada ye más normal vela en xardinos particulares. 

La especie vive en montes del centru y sur d'[[Europa]], dende los [[Montes Cárpatos|Cárpatos]] y el [[Jura]] hasta'l [[Pirineos|Pirinéu]], au algama la so llende occidental de distribución. La subespecie típica vive nos [[Alpes]] y los [[Pirineos]], mentanto qu'otra subespecie vive n'[[Apeninos]], [[Alpes|Alpes Dináricos]], [[Balcanes]] y [[Montes Cárpatos|Cárpatos]]. Na península ibérica ta presente en Barcelona (provincia), [[Lleida]] y [[Uesca]]. N'[[Aragón]], atópase-y nos montes calizos altopirenaicos, dende Pomero (Benasque) hasta'l Bisaurín, n'Aragüés del Puerto. Hacia el sur y el Prepirinéu ya va quedando aisllada, por exemplu nel Turbón y la Peña Montañesa, y los sos caberos reductos meridionales afáyense na peña Oroel y sierra de Guara.<ref name=asturnat>[https://www.asturnatura.com/especie/leontopodium-alpinum.html Ficha d'Edelweiss]</ref>

== Proteición y llocalización ==
Ye la flor emblemática de les altures, poro, foi llargamente esquilmada, sumiendo de munches zones y siendo muncho menos frecuente que hai unes poques décades, por cuenta de lo que foi '''protexida''', tando '''prohibida''' la so recoyida en munchos países entre ellos [[Mongolia]], [[Bulgaria]], [[Croacia]], [[Suiza]], [[Francia]], [[Noruega]], [[Irán]], [[India]], [[Italia]], [[Serbia]], [[Malasia]], [[Indonesia]], [[Alemaña]], [[España]], [[Polonia]] y [[Eslovaquia]], [[Eslovenia]], [[Austria]] y [[Rumanía]]<ref name=asturnat/>.
[[Ficheru:Leontopodium_alpinum_Italien_Pordoipass_931.jpg|miniaturadeimagen|240x240px|Vista de la planta.]]
Na península ibérica atópase namái nel [[Parque natural de Sierra Nevada]], el [[Pirineos|Pirinéu]], sobremanera nel [[parque nacional de Ordesa y Monte Perdíu]], del que ye'l so [[símbolu]].

== Cultura ==
Na película ''[[The Sound of Music]]'' inclúise unu cantar con esti nome («Edelweiss»), que tuvo gran repercusión y consideróse en tol mundu (sacante n'Alemaña) como una especie de segundu himnu nacional austriacu[cita {{Ensin referencies}}. Sicasí, solo foi un cantar escritu ''a costa fecha'' para la película.

Un fragmentu del cantar enantes mentáu apaez na introducción de la serie ''[[The Man in the High Castle]]''.

La insinia de la Edelweiss tien una llarga tradición identificando a les tropes de monte tantu d'Alemaña dende la primer guerra mundial (Alpenkorps) y la segunda guerra mundial (Gebirgsjäger) hasta l'actualidá, incluyendo güei tamién a les del exércitu austriacu. 

Nel cómic de ''Astérix n'Helvecia'' de la serie [[Astérix el Galu]], l'héroe galu y el so indixebrable amigu Óbelix tienen de facer un viaxe dende'l so pequeñu pobláu armoricanu escontra (nesi entós, 50 e.d.C.) la provincia romana d'[[Helvecia]], au tienen de topar flores d'esta clase (que denomen"estrella de plata"), pos son ingrediente esencial d'un sanamientu que va tresnar el so Druida, Panoramix.

El músicu [[Moondog]] compunxo'l cantar "''High on a Rocky Ledge''" inspirada na flor Edelweiss.

Nun capítulu de la serie ''Band of Brothers'' faise mención a la flor cuando nel episodiu 3 llamáu Carentan, el soldáu Albert Blithe recuéyela d'un paracaidista alemán muertu.

L'escritor Patrick Raiwen escribió un relatu tituláu "[[Los Príncipes d'Edelweiss]]". Una curtia hestoria de fantasía-terror au la protagonista ye una princesa nomada como la flor de les nieves. El so físicu tamién tien carauterístiques d'esta planta como por casu los sos pelos ablancazaos. Dichu relatu reescribióse pa la segunda antoloxía de Círculu de Fantasía llamada "Dragones de Stygia". La primer versión foi escrita con un vieyu seudónimu del mesmu autor.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{Commons|Leontopodium alpinum|Edelweiss}}
{{wikispecies}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes de flor]]
[[Categoría:Gnaphalieae]]
[[Categoría:Flora alpina]]
Leontopodium alpinum, conocida como flor de les ñeves o cola palabra alemana Edelweiß (grafía alternativa Edelweiss, pronúnciase /ˈe:dəlvaɪs/ , significa n'alemán "blancu noble" o "blancu puru"). Los botánicos de Zurich nomábenla Wollblume (flor de llana)El míticu y místicu Edelweiss. Ye la flor nacional d'Austria, motivu pol que s'atopa na so moneda de 2 céntimos d'euru. Ye una planta de la familia de les Asteraceae. Trátase d'una flor que xorrez en pequeños grupos nes praderíes alpines y roqueos d'altor de los cordales europeos, de non más de 10 cm d'altor, con bráctees grueses, carnoses y cubiertes d'una fina pelusa, con un color blancu y tonalidaes verdosu o amarellentáu.

 Orixe, distribución y hábitat 
Los científicos creen que la flor migró dende Asia a los Alpes mientres la Dómina de Xelu. Anguaño puede atopase en munchos países a cotes elevaes (2.000 a 3.000 metros); l'altor máximu al que se-y atopó ye a 3.140 metros na rexón de Zermatt. Apruz de xunetu a setiembrehttps://sobresuiza.com/2009/02/09/edelweiss-la-flor-nacional-de-suiza/ en peñes espuestes, pero tamién pue atopase nos berbesos de los praos. Dende los años 90 cultívase a altores más baxos, y cada vegada ye más normal vela en xardinos particulares. 

La especie vive en montes del centru y sur d'Europa, dende los Cárpatos y el Jura hasta'l Pirinéu, au algama la so llende occidental de distribución. La subespecie típica vive nos Alpes y los Pirineos, mentanto qu'otra subespecie vive n'Apeninos, Alpes Dináricos, Balcanes y Cárpatos. Na península ibérica ta presente en Barcelona (provincia), Lleida y Uesca. N'Aragón, atópase-y nos montes calizos altopirenaicos, dende Pomero (Benasque) hasta'l Bisaurín, n'Aragüés del Puerto. Hacia el sur y el Prepirinéu ya va quedando aisllada, por exemplu nel Turbón y la Peña Montañesa, y los sos caberos reductos meridionales afáyense na peña Oroel y sierra de Guara.Ficha d'Edelweiss

 Proteición y llocalización 
Ye la flor emblemática de les altures, poro, foi llargamente esquilmada, sumiendo de munches zones y siendo muncho menos frecuente que hai unes poques décades, por cuenta de lo que foi protexida, tando prohibida la so recoyida en munchos países entre ellos Mongolia, Bulgaria, Croacia, Suiza, Francia, Noruega, Irán, India, Italia, Serbia, Malasia, Indonesia, Alemaña, España, Polonia y Eslovaquia, Eslovenia, Austria y Rumanía.
miniaturadeimagen|240x240px|Vista de la planta.
Na península ibérica atópase namái nel Parque natural de Sierra Nevada, el Pirinéu, sobremanera nel parque nacional de Ordesa y Monte Perdíu, del que ye'l so símbolu.

 Cultura 
Na película The Sound of Music inclúise unu cantar con esti nome («Edelweiss»), que tuvo gran repercusión y consideróse en tol mundu (sacante n'Alemaña) como una especie de segundu himnu nacional austriacu[cita . Sicasí, solo foi un cantar escritu a costa fecha para la película.

Un fragmentu del cantar enantes mentáu apaez na introducción de la serie The Man in the High Castle.

La insinia de la Edelweiss tien una llarga tradición identificando a les tropes de monte tantu d'Alemaña dende la primer guerra mundial (Alpenkorps) y la segunda guerra mundial (Gebirgsjäger) hasta l'actualidá, incluyendo güei tamién a les del exércitu austriacu. 

Nel cómic de Astérix n'Helvecia de la serie Astérix el Galu, l'héroe galu y el so indixebrable amigu Óbelix tienen de facer un viaxe dende'l so pequeñu pobláu armoricanu escontra (nesi entós, 50 e.d.C.) la provincia romana d'Helvecia, au tienen de topar flores d'esta clase (que denomen"estrella de plata"), pos son ingrediente esencial d'un sanamientu que va tresnar el so Druida, Panoramix.

El músicu Moondog compunxo'l cantar "High on a Rocky Ledge" inspirada na flor Edelweiss.

Nun capítulu de la serie Band of Brothers faise mención a la flor cuando nel episodiu 3 llamáu Carentan, el soldáu Albert Blithe recuéyela d'un paracaidista alemán muertu.

L'escritor Patrick Raiwen escribió un relatu tituláu "Los Príncipes d'Edelweiss". Una curtia hestoria de fantasía-terror au la protagonista ye una princesa nomada como la flor de les nieves. El so físicu tamién tien carauterístiques d'esta planta como por casu los sos pelos ablancazaos. Dichu relatu reescribióse pa la segunda antoloxía de Círculu de Fantasía llamada "Dragones de Stygia". La primer versión foi escrita con un vieyu seudónimu del mesmu autor.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Plantes de flor
Categoría:Gnaphalieae
Categoría:Flora alpina