Paul du Chaillu
{{persona}}
[[Ficheru:Paul Belloni Du Chaillu.jpg|250px|thumb|Paul Du Chaillu.]]
'''Paul Belloni du Chaillu''' {{nym}}<ref name="controverse"> Hai discutiniu alredor de la fecha (1831 o 1835) y llugar de nacencia (La Réunion, París o Luisiana, según la llábana de la so tumba) de Paul Du Chaillu.</ref>) foi un naturalista, antropólogu y esplorador francu-norteamericanu, que se fixo famosu na década de 1860 por ser el primer occidental en confirmar la esistencia de [[gorila|goriles]] y [[pigméu|pigméos]] n'[[Árica central]]. Más palantre tamién se dedicó a la investigación de la prehistoria d'[[Escandinavia]].

== Primeros años ==
El llugar y fecha de la so nacencia son oxetu de discutiniu. Danse tantu l'añu 1831 y el 1835 como años de la so nacencia. Propunxéronse como llugar de nacencia [[París]], [[Nueva Orleans]]], [[Nueva York]] o'l [[Reunión (departamentu de Francia)|Departamentu francés de Reunión]], según comentarios contemporáneos, Chaillu referir a "Estaos Xuníos como'l mio país d'adopción y ... Francia como'l mio país de nacencia".<ref>[http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=1323 Literary Encyclopedia: Paul Belloni Du Chaillu<!-- bot-generated title -->] at www.litencyc.com, Y. Clodd, ''Memories'' (London, Watts & co 1926), 71-74, [http://links.jstor.org/sici?sici=0016-7398(190306)21%3A6%3C680%3AOPBDC%3Y2.0.CO%3B2-Y Obituary: Paul Belloni du Chaillu, Y. G. Ravenstein, ''The Geographical Journal'', Vol. 21, Non. 6 (Jun., 1903), pp. 680-681]</ref>

Na so mocedá acompañó al so padre, un comerciante francés emplegáu por una firma parisina, a la mariña occidental d'África. Ellí, nuna base enclavada en [[Gabón]], foi educáu por misioneros, adquiriendo interés y conocencia pel país, la so flora y fauna, los sos nativos, y les llingües qu'utilizaben.

== Espedición a África ==
[[Ficheru:French explorer Paul du Chaillu at close quarters with a gorilla.jpg|thumb|200px|L'alcuentru de Paul du Chaillu con un gorila. ''Stanley and the White Heroes in Africa'' (etc.) (H. B. Scammel, 1890.]]
Ente 1855 y 1859, foi unviáu pola Academia de Ciencies Naturales de Filadelfia a una espedición n'África, na qu'esploró les rexones del África occidental cercanes al ecuador y estudió el delta del [[ríu Ogowe]] y del [[ríu Gabón]]. Mientres esti viaxe, reparó numberosu gorilas, presentándose como'l primer home blancu que los había vistu. Los gorilas solo yeren conocíos hasta entós nel restu del mundu, pol rellatu d'[[Hannón el Navegante|Hannón]], un navegante cartaxinés qu'en sieglu VI&nbsp;e.&nbsp;C. viaxara supuestamente hasta'l [[golfu de Guinea]] y que describió unes criatures que podríen ser gorilas. 

Una espedición posterior, ente 1863 y 1865, dexó-y confirmar les narraciones de los vieyos de la zones sobre'l pueblu pigméu, qu'habitaben los montes africanos. Vendió los gorilas cazaos al [[Muséu d'Historia Natural de Londres]] y tamién publicó la crónica de dambes espediciones en 1861 y 1867 respeutivamente. Los llibros tuvieron una gran demanda en Nueva York, Londres y París. Primeramente hubo ciertes duldes sobre la veracidá de les sos narraciones, pero finalmente fueron aceptaes, anque la ''[[Encyclopædia Britannica]]'' especulaba que «posiblemente dalgunes de les aventures descrites nos sos llibros como mesmes, fueren rellatos d'hestories de caza de los nativos».

== L'estudiu de la rexón nórdica europea ==
Dempués de dellos años de residencia n'Estaos Xuníos, mientres los qu'escribió dellos llibros pa mozos basaos nes sos aventures africanes, du Chaillu dirixó la so atención escontra'l norte d'Europa. Tres una visita, en 1871, al norte de [[Noruega]], los siguientes cinco años dedicar al estudiu de los costumes de los habitantes de [[Suecia]], Noruega, [[Laponia]] y el norte de Finlandia. En 1881, publicó en dos volúmenes ''La tierra del sol de medianueche'' (dedicáu al so amigu de Nueva York, Robert Winthrop) de Nue.

El so trabayu de 1889 la ''Era de los viquingos'', yera una ampliu estudiu de la historia, costumes y usos de los antepasaos de les naciones de fala inglesa. Trabayó mientres ocho años y mediu, lleendo en tientes cientos d'historia que describen la vida de les persones qu'habitaben la [[península escandinava]] dende la Edá de Piedra hasta la Edá Media. Esti trabayu académicu demostraba, lo qu'anguaño ye de reconocencia xeneral, la importancia nórdica pal tresformamientu cultural de les Islles Britániques mientres los sieglos V hasta'l IX. Esti puntu de vista nun yera común na dómina, y foi fechu risión por [[Isaac Taylor]].

== Reconocencies ==
[[Ficheru:Paul DuChaillu Gravesite.jpg|thumb|Balta de Paul du Chaillu nel campusantu Woodlawn (Nueva York).]]
El montascosu [[macizu de Chaillu]], nel centru del actual [[Gabón]], lleva'l so nome.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* (en francés) Numa Broc, ''Dictionnaire illustré des explorateurs et grands voyageurs français du XIX siècle''. I. ''Afrique'', Éditions du Comité des Travaux historiques et scientifiques, Paris, 1988, xxxii + 346 p. {{ISBN|2-7355-0158-2}} 
* (en francés) Jean-Marie Hombert et Louis Perrois (dir.), ''Cœur d'Afrique : gorilles, cannibales et Pygmées dans le Gabon de Paul Du Chaillu'', CNRS éd., Paris, 2007, 216 p. {{ISBN|978-2-271-06470-7}}
* (en francés) ''Nouvelles aventures de chasse et de voyage chez les sauvages'' - Ed Michel LEVY - 1875 , 311 p
{{Traducíu ref|en|Paul du Chaillu}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Paul Belloni Du Chaillu}}
* (en francés) [http://www.cosmovisions.com/DuChaillu.htm Biographie de Paul Belloni Du Chaillu]
* (en francés) [http://www.film-documentaire.fr/Sur-traces-Paul_Chaillu.html,filme,25889 ''Sur les traces de Paul Chaillu''] (film documentaire français de Luc-Henri Fage, 2007, 62')

{{NF|1835|1903|Chaillu, Paul du}}

{{Tradubot|Paul du Chaillu}}
[[Categoría:Esploradores d'África del sieglu XIX de Francia]]
[[Categoría:Antropólogos y antropólogues de Francia]]
[[Categoría:Africanistes]]
[[Categoría:Escandinavistas]]
[[Categoría:Persones de París]]
Paul Belloni du Chaillu  Hai discutiniu alredor de la fecha (1831 o 1835) y llugar de nacencia (La Réunion, París o Luisiana, según la llábana de la so tumba) de Paul Du Chaillu.) foi un naturalista, antropólogu y esplorador francu-norteamericanu, que se fixo famosu na década de 1860 por ser el primer occidental en confirmar la esistencia de goriles y pigméos n'Árica central. Más palantre tamién se dedicó a la investigación de la prehistoria d'Escandinavia.

 Primeros años 
El llugar y fecha de la so nacencia son oxetu de discutiniu. Danse tantu l'añu 1831 y el 1835 como años de la so nacencia. Propunxéronse como llugar de nacencia París, Nueva Orleans], Nueva York o'l Departamentu francés de Reunión, según comentarios contemporáneos, Chaillu referir a "Estaos Xuníos como'l mio país d'adopción y ... Francia como'l mio país de nacencia".Literary Encyclopedia: Paul Belloni Du Chaillu at www.litencyc.com, Y. Clodd, Memories (London, Watts & co 1926), 71-74, Obituary: Paul Belloni du Chaillu, Y. G. Ravenstein, The Geographical Journal, Vol. 21, Non. 6 (Jun., 1903), pp. 680-681

Na so mocedá acompañó al so padre, un comerciante francés emplegáu por una firma parisina, a la mariña occidental d'África. Ellí, nuna base enclavada en Gabón, foi educáu por misioneros, adquiriendo interés y conocencia pel país, la so flora y fauna, los sos nativos, y les llingües qu'utilizaben.

 Espedición a África 
thumb|200px|L'alcuentru de Paul du Chaillu con un gorila. Stanley and the White Heroes in Africa (etc.) (H. B. Scammel, 1890.
Ente 1855 y 1859, foi unviáu pola Academia de Ciencies Naturales de Filadelfia a una espedición n'África, na qu'esploró les rexones del África occidental cercanes al ecuador y estudió el delta del ríu Ogowe y del ríu Gabón. Mientres esti viaxe, reparó numberosu gorilas, presentándose como'l primer home blancu que los había vistu. Los gorilas solo yeren conocíos hasta entós nel restu del mundu, pol rellatu d'Hannón, un navegante cartaxinés qu'en sieglu VI e. C. viaxara supuestamente hasta'l golfu de Guinea y que describió unes criatures que podríen ser gorilas. 

Una espedición posterior, ente 1863 y 1865, dexó-y confirmar les narraciones de los vieyos de la zones sobre'l pueblu pigméu, qu'habitaben los montes africanos. Vendió los gorilas cazaos al Muséu d'Historia Natural de Londres y tamién publicó la crónica de dambes espediciones en 1861 y 1867 respeutivamente. Los llibros tuvieron una gran demanda en Nueva York, Londres y París. Primeramente hubo ciertes duldes sobre la veracidá de les sos narraciones, pero finalmente fueron aceptaes, anque la Encyclopædia Britannica especulaba que «posiblemente dalgunes de les aventures descrites nos sos llibros como mesmes, fueren rellatos d'hestories de caza de los nativos».

 L'estudiu de la rexón nórdica europea 
Dempués de dellos años de residencia n'Estaos Xuníos, mientres los qu'escribió dellos llibros pa mozos basaos nes sos aventures africanes, du Chaillu dirixó la so atención escontra'l norte d'Europa. Tres una visita, en 1871, al norte de Noruega, los siguientes cinco años dedicar al estudiu de los costumes de los habitantes de Suecia, Noruega, Laponia y el norte de Finlandia. En 1881, publicó en dos volúmenes La tierra del sol de medianueche (dedicáu al so amigu de Nueva York, Robert Winthrop) de Nue.

El so trabayu de 1889 la Era de los viquingos, yera una ampliu estudiu de la historia, costumes y usos de los antepasaos de les naciones de fala inglesa. Trabayó mientres ocho años y mediu, lleendo en tientes cientos d'historia que describen la vida de les persones qu'habitaben la península escandinava dende la Edá de Piedra hasta la Edá Media. Esti trabayu académicu demostraba, lo qu'anguaño ye de reconocencia xeneral, la importancia nórdica pal tresformamientu cultural de les Islles Britániques mientres los sieglos V hasta'l IX. Esti puntu de vista nun yera común na dómina, y foi fechu risión por Isaac Taylor.

 Reconocencies 
thumb|Balta de Paul du Chaillu nel campusantu Woodlawn (Nueva York).
El montascosu macizu de Chaillu, nel centru del actual Gabón, lleva'l so nome.

 Referencies 

 Bibliografía 
 (en francés) Numa Broc, Dictionnaire illustré des explorateurs et grands voyageurs français du XIX siècle. I. Afrique, Éditions du Comité des Travaux historiques et scientifiques, Paris, 1988, xxxii + 346 p.  
 (en francés) Jean-Marie Hombert et Louis Perrois (dir.), Cœur d'Afrique : gorilles, cannibales et Pygmées dans le Gabon de Paul Du Chaillu, CNRS éd., Paris, 2007, 216 p. 
 (en francés) Nouvelles aventures de chasse et de voyage chez les sauvages - Ed Michel LEVY - 1875 , 311 p

 Enllaces esternos 

 (en francés) Biographie de Paul Belloni Du Chaillu
 (en francés) Sur les traces de Paul Chaillu (film documentaire français de Luc-Henri Fage, 2007, 62')

Categoría:Esploradores d'África del sieglu XIX de Francia
Categoría:Antropólogos y antropólogues de Francia
Categoría:Africanistes
Categoría:Escandinavistas
Categoría:Persones de París