Bodø
{{llocalidá}}

[[Ficheru:Panorama of Bodø.jpg|thumb|400px|Panorámica de Bodø en 2007.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]

'''Bodø''' ye un [[Conceyos de Noruega|conceyu]] y una ciudá de [[Noruega]], capital de la provincia de [[Nordland]] y la segunda llocalidá más poblada de la rexón de [[Nord-Norge]], con 50&nbsp;185 habitantes nel so términu municipal en [[2015]].<ref name="ssb1">{{cita web |url=http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkemengde/aar/2015-02-19?fane=tabell&sort=nummer&tabell=218738|títulu=Population 1 January. The whole country, counties and municipalities |fechaaccesu=4 de setiembre de 2015|fecha=1 de xineru de 2015|obra=|editorial=Statistisk sentralbyrå|idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150924125714/http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkemengde/aar/2015-02-19?fane=tabell&sort=nummer&tabell=218738 |fechaarchivu=24 de setiembre de 2015}}</ref>
Bodø asitiar al norte del [[círculu polar árticu]] y tien [[sol de medianueche]] dende'l [[4 de xunu]] hasta'l [[8 de xunetu]]. La so posición ente'l mar y l'interior dio-y un importante desarrollu económicu dende'l fin de la [[Segunda Guerra Mundial]], sofitáu nel [[sector terciariu]] (especialmente [[Telecomunicación|comunicaciones]] y [[tresporte]]).

== Etimoloxía ==
El nome de Bodø utilizóse a lo menos dende'l [[sieglu XVI]]. Posiblemente'l nome ye una deformación de [[Bodin]], llocalidá que nesa dómina yera'l centru relixosu de la zona. El nome ''Bodin'' posiblemente significa «llugar xunto al ríu» en [[nórdicu antiguu]], pero tamién ye posible que Bodø seya un nome compuestu de ''bodeiarr'' («cases, viviendes») y ''ø'' («isla») y signifique polo tanto «islla con cases».

== Historia ==

=== Discutiniu sobre'l estatus de ciudá ===
Bodø foi fundada en [[1816]] y foi proyeutada como una ciudá comercial pa los pescadores del norte de Noruega qu'hasta entós dependíen de [[Bergen]]. Nos años previos había trés alternatives pa la nueva ciudá: [[Brønnøy]], [[Vågan]] y Hundholmen (como se llamaba entós Bodø). Nesi tiempu, Noruega formaba entá parte de [[Dinamarca]] y polo tanto creóse una comisión del gobiernu danés que comparó los trés alternatives. Hundholmen/Bodø foi escoyida en [[1813]] porque la so área alcontrábase más al centru que Brønnøy, amás de que la so contorna cuntaben con mayor cantidá de madera que Vågan. Amás, dende [[1605]] había un señoríu en Nordland que tenía la so sede na actual Bodø.

Les [[Guerres Napoleóniques]] y la cesión de Noruega a [[Suecia]] en [[1814]] retardaron la fundación de la ciudá. Ente 1813 y 1816 el gobiernu de Bergen xestionó con fuercia pa evitar l'establecimientu d'una gran ciudá en Hundholmen, yá que lo consideraba una amenaza pal dominiu cuasi total que Bergen caltenía sobre'l comerciu de [[pexe]] ente les islles [[Lofoten]] y l'estranxeru.

En 1814, Mathias Bonsak Krogh, obispu de Nordland y [[Finnmark]] redactó una propuesta pal establecimeinto d'una ciudá comercial en Bodø, Nordland». La propuesta motivó grandes protestes del gobiernu de Bergen y el [[Storting]] creó una comisión especial pa tratar el casu. Les protestes de Bergen terminaron cuando'l Storting pronuncióse al respeutu nuna votación en 1816: con 50 votos a favor y 6 en contra, la balanza inclinar pola fundación de la ciudá, decisión que foi sancionada pol rei [[Carlos XIII de Suecia|Carlos II]] el [[20 de mayu]] de 1816.

=== Estancamientu inicial ===
Nos años inmediatos a la so denominación como ciudá, Bodø nun tuvo la crecedera que s'esperara, porque'l fluxu comercial siguió en gran midida ente Lofoten y Bergen. En [[1824]] Bodø cuntaba con 210 habitantes y la so débil crecedera provocó que'l gobiernu considerara en más d'una ocasión el retiru de la categoría de ciudá.

Los dos comerciantes más conocíos de Bodø mientres los primeres 50 años fueron Christian Jakhelln y Carl Johan Gerss. El primeru, natural d'[[Aalborg]], Dinamarca, sería'l pioneru d'una familia con gran tradición comercial en Bodø. El segundu yera orixinariu de [[Finlandia]], y amás del comerciu llegal dedicar al [[contrabandu]] ente Bodø y el [[Reinu Xuníu]]. Les actividaes ilícites de Gerss fueron afayaes y resultaron n'entueyos diplomáticos ente [[Suecia-Noruega]] y el Reinu Xuníu.

=== La pesca de la sardina y el desarrollu de Bodø ===
[[Ficheru:Sildefiske i Bodø.jpg|thumb|200px|Pesca de sardina en Bodø ca. [[1870]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080205124447/http://www.saltenmuseum.no/samlinger/fotosamling/1900.htm Salten museum]</ref><br /><small>Semeya de Thorstein Brændmo.</small>]]
[[Ficheru:Bodø 1800-tallet.jpg|thumb|200px|Bodø a finales de la década de 1880, vista dende Lille Hjartøy con Nyholmen no fondero.<ref>[http://www.nb.no/cgi-bin/galnor/gn_sok.sh?id=45734&skjema=2&fm=4 Bodø slutten av 1800-tallet], [[Nasjonalbiblioteket]] ([http://www.nb.no/gallerinor/info.php Galleri NOR]), [[Norsk Folkemuseum]]</ref><br /><small>Semeya d'[[Axel Lindahl]].</small>]]
[[Ficheru:Bodø 2006.jpg|thumb|200px|Imaxe dende'l mesmu llugar en 2006.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]
Bodø esperimentó una acelerada crecedera dende [[1855]] cuando s'esplotó la llegada añal de [[Clupea|sardines]] a la zona cercana al puertu, lo que representó una nueva base económica pa la incipiente ciudá. Nos años 1870 Bodø foi una de les ciudaes con mayor crecedera en Noruega.

Cuando la pesca de sardina menguó na década de 1880, la ciudá yá estableciera nueves direiciones económiques que caltuvieron la crecedera demográfica. En [[1900]] Bodø tenía yá 6000 habitantes. Anque alredor d'esi añu la tasa de crecedera menguó, Bodø pasara ente [[1865]] y 1900, de ser la ciudá más pequeña de Nord-Norge a la tercera n'importancia, tres [[Tromsø]] y [[Narvik]].

=== Florecimientu del comerciu (1900-1940) ===
A finales del [[sieglu XIX]] estableciéronse nueves empreses na ciudá: un bancu de comerciu, fábriques d'envases herméticos, [[estelleru]] y una compañía de [[barcu de vapor|barcos de vapor]]. Al empezar el nuevu sieglu Bodø estableciérase como un centru de comerciu y comunicaciones. El papel de les comunicaciones na vida de la ciudá fortalecer en [[1904]] cuando se contruyó un [[dique]] ruempefoles y [[Muelle (construcción)|muelles]] pa vapores, lo que fizo que Bodø tuviera un puertu seguro y estable. Col establecimientu de la Compañía de Vapores de Salten el puertu de Bodø xugó un papel clave nel comerciu de la rexón. La mercancíes que Salten precisaba yeren tresportaes dende otres zones del país y del estranxeru al traviés del ''[[Hurtigruten]]'' hasta Bodø, y dende ende tresportábense al traviés de la compañía llocal de vapores. Ente 1900 y [[1940]] la ciudá tuvo una crecedera estable, pero moderáu. La crecedera económica centróse entós nes actividaes bancaries, el comerciu, el tresporte y la [[industria pesquero]].

Una figura central na economía de Bodø ente 1890 y 1940 foi l'abogáu y home de negocios Ragnar Schjølberg, quien participó nel desarrollu tanto de los tresportes como de l'actividá industrial y bancaria. Unu de los mayores proyeutos de Schjølberg foi la creación d'una congeladora de pexe na [[década de 1920]], que sería la mayor de la so especie en toa [[Europa]].

=== Bodø mientres la Segunda Guerra Mundial ===
[[Ficheru:Bodø Toldkammer.jpg|thumb|left|200px|Aduana de Bodø, unu de los escasos edificios sobrevivientes a los bombardeos aéreos de la Segunda Guerra Mundial.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]
Bodø foi una de les ciudaes noruegues que fueron bombardiaes pola [[Alemaña Nazi]] mientres la [[Segunda Guerra Mundial]]. El motivu del bombardéu de la ciudá nun se sabe con certidume y esisten dos teoríes. Una d'elles suxer que se trató d'un bombardéu p'apavorar a la población y menguar la resistencia del gobiernu noruegu a la invasión alemana; otra inclínase a que foi una consecuencia colateral del combate en Narvik.

Mientres mayu de 1940 Bodø foi sometida a un bombardéu aereu menor, pero'l [[27 de mayu]] producióse un gran ataque que dexó la mayor parte de la ciudá en ruines. L'ataque duró de les 18:00 a les 20:30 hores y consistió de más de 200 bombes espansives y más de 1000 bombes incendiaries, magar solo morrieron 15 persones.

De les ciudaes noruegues que fueron bombardiaes mientres la guerra en 1940, [[Kristiansund]], [[Steinkjer]] y Bodø fueron les que mayores daños esperimentaron. D'estos trés Bodø tuvo'l mayor porcentaxe de persones que se quedaron ensin llar (3700 habitantes, 59&nbsp;% de la población), y el 67&nbsp;% de los sos edificios fueron destruyíos. La ciudá perdió cuasi toles sos instituciones de servicios y los sos comercios; en total un 75&nbsp;% de les oficines, almacenes y edificios públicos fueron presa de quemes. Toles oficines municipales, les escueles y los bancos sumieron. L'hospital quedó tan estropiáu que la so actividá tuvo que ser suspendida.

==== Crisis de vivienda ====
Nel branu de 1940 empecipiaron los trabayos pa otorgar un techu a los damnificados. Esto foi realizáu gracies a que'l gobiernu dio un préstamu de 300 000 [[corona noruega|corones]], que s'utilizó pa construyir campamentos provisionales nes contornes, terrenes que taben destinaos a allugar les nueves zones de la ciudá antes del españíu de la guerra.

En xunetu de 1940 l'asociación [[Nasjonalhelpen]] (''Ayuda Nacional'') recibió una donación de la [[Cruz Roja]] Sueca pa construyir cases nos conceyos noruegos estropiaos pola guerra. Les cases, de madera, fueron prefabricaes en Suecia, ya incluyíen material de ferrería, según servicios sanitarios y lletricidá. Magar los suecos consideraren llevantar rápido les cases, les obres retrasáronse por causa de les males condiciones del tiempu, de la escuridá iverniza y de la falta de personal calificáu. Con tou, la mayor parte de la construcción de los edificios civiles de Bodø mientres la ocupación foi realizada cola ayuda de la Cruz Roja Sueca, superando la mayor crisis de vivienda que tuviera la ciudá. El problema de vivienda foi totalmente solucionáu en [[1945]], cuando los postreros habitantes ensin casa llograron una nueva.

=== Reconstrucción y posguerra ===
[[Ficheru:bodø domkirke.jpg|thumb|[[Catedral de Bodø]].]]
En [[1946]], una vegada algamada la paz, empezó de llenu la reconstrucción de Bodø. Mientres la guerra, l'alministración pública y los comercios ocupaben edificios provisionales. P'alministrar les obres creóse una comisión de reconstrucción, que trabayó hasta [[1952]], cuando terminó oficialmente la reconstrucción de la ciudá, magar l'últimu edificiu reconstruyíu, el [[conceyu]], quedó llistu en [[1959]]. En [[1950]] Bodø tenía yá'l mesmu númberu averáu de cases qu'antes de los bombardeos de 1940.

L'[[aeropuertu de Bodø|aeropuertu]] foi diseñáu pol arquiteutu Sverre Pedersen. Los dos reconocíos arquiteutos [[Herman Munthe-Kaas]] y [[Gudolf Blakstad]] diseñaron, ente otros edificios, la [[catedral de Bodø]]. La reconstrucción dio-y al centru de Bodø un aspeutu peculiar, colos sos sobrios edificios d'[[funcionalismu (arquiteutura)|estilu funcionalista]] típicu de la posguerra. Unu de los exemplos más destacaos del estilu ye la plaza del conceyu, que s'atopa arrodiada de cuatro edificios públicos: el conceyu, la [[catedral de Bodø|catedral]], la casa de correos y la sala de música. El centru de Bodø ye un exemplu clásicu del estilu funcionalista de los primeros años de la posguerra, de la mesma que [[Ålesund]] ye un exemplu del [[modernismu (arte)|modernismu]].

Ente 1945 y [[1965]] Bodø esperimentó una vertixinosa crecedera de 5 415 a 14 054 habitantes. Esta crecedera ye característicu de la ciudá mientres tol periodu de posguerra y entá sigue a principios del [[sieglu XXI]]. El mayor aumentu de población asocedió na [[década de 1950]], cuando s'algamar la cifra de 40&nbsp;% con al respective de la década anterior. Al entamu de la [[década de 1960]] Bodø superó a Narvik en población y convirtióse na segunda ciudá de Nord-Norge.

Nos años 50 y 60 Bodø dio-y un fuerte impulsu a les comunicaciones. Antes de la guerra, la rede de [[Tresbordador|ferris]] ''[[Hurtigruten]]'' y en cierta midida la carretera nacional al traviés de los montes [[Saltfjellet]] yeren les úniques rutes efectives de tresporte que comunicaben a Bodø. Amás del aeropuertu de [[1947]], en 1950 empecipió la construcción d'una base aérea militar. El [[12 de mayu]] de [[1952]] inauguróse la primer ruta civil aérea ente Bodø y [[Oslu]]. Les comunicaciones ameyoraron entá más en [[1961]] cuando la llinia ferroviaria [[Nordlandsbanen]] inauguró'l so tramu ente Bodø y [[Trondheim]].

==== Bodø mientres la guerra fría ====
[[Ficheru:US Air Force U-2 (2139646280).jpg|thumb|Un avión estauxunidense como'l del [[incidente del U-2]].]]
Na posguerra Bodø tuvo una posición especial mientres la [[guerra fría]] ente la [[OTAN]] y el [[Bloque del Este]]. La base aérea de Bodø foi una articulación na estratexa defensiva de la OTAN y un posible puntu d'avanzada en casu d'un eventual ataque de la [[Xunión Soviética]]. Ente 1950 y [[1955]] la base aérea foi ampliada y utilizada como cuartel principal del comandu aereu Nord-Norge.

Dende [[1958]] hasta [[1974]] les instalaciones militares de Bodø fueron espandíes p'allugar al mandu cimeru de la rexón. En Reitan, una zona montascosa de les contornes de la ciudá, construyéronse les instalaciones que seríen ocupaes dende [[1963]] pol mandu supremu militar de Nord-Norge. El comandu naval Nord-Norge tamién s'estableció nel distritu y en [[1971]] toos estos comandos fueron integraos n'unu solu, el Comandu de Defensa Nord-Norge (''Forsvarskommando Nord-Norge''), que tamién tuvo la so sede central en Bodø.

L'aeropuertu de Bodø foi unu de los escenarios del famosu [[incidente del U-2]], cuando un avión d'[[Estaos Xuníos]] [[Lockheed U-2|U-2]] que se dirixía a Bodø tres una misión d'espionaxe foi baltáu na Xunión Soviética'l [[1 de mayu]] de 1960.

El [[1968]] el conceyu de Bodin incorporar a Bodø. Una segunda espansión de Bodø asocedió'l [[1 de xineru]] de [[2005]], cuando-y foi incorporáu l'antiguu conceyu de Skjerstad.

== Xeografía y clima ==
El conceyu de Bodø alcontrar nel centru y oriente de la provincia de Nordland. Colinda al norte y al oeste col [[Mar de Noruega]], al nordeste col conceyu de [[Sørfold]], al este con [[Fauske]] y [[Saltdal]] y al sur con [[Beiarn]] y [[Gildeskål]]. Les sos coordenaes son 67°18' N 14°32' Y. Cuenta con una superficie de 1.392 km².

El conceyu allúgase xusto al norte al [[círculu polar árticu]], onde'l [[sol de medianueche]] ye visible dende'l [[2 de xunu]] hasta'l [[10 de xunetu]]. Por cuenta de la [[refraición atmosférica]], nun hai una verdadera [[nueche polar]] en Bodø; sinón que por cuenta de los montes al sur del conceyu, el sol nun ye visible na ciudá dede entamos d'avientu hasta principios de xineru. El númberu permediu d'hores de sol ye mayor en xunu con 221 hores totales; en mayu, con 218 y n'agostu con 167, ente que marzu cuanta con 114, ochobre con 167 y avientu solu 0.4.

La llocalización de la ciudá nuna península desarimada frente al Mar de Noruega, convertir nuna de les ciudaes con mayor fuercia nos vientos de toa Noruega. La nieve forma una capa pocu gruesa pel iviernu, en parte debíu al efeuto de los vientos pero tamién por causa de los iviernos relativamente nidios con delles agües. La temperatura permediu en xineru ye de -2.2&nbsp;°C, ente que el [[24 de xunetu]] algámase un permediu de 12.5&nbsp;°C. La temperatura medio añal ye de 4.5&nbsp;°C y la precipitación media añal de 1020 mm. Los meses más secos cuerren d'abril a xunu, con un permediu de 50 mm agua mensual, y los meses más húmedos cuerren de setiembre a avientu con 120 mm permediu cada mes. El mes más fríu rexistráu históricamente foi febreru de [[1966]], con una temperatura medio de -8.9&nbsp;°C, y el más calorosu xunetu de [[1937]], con 17.1&nbsp;°C. Nos años recién alzóse la temperatura permediu.

{{Clima |metric_first=Yes
<!--Entering Yes will display metric first. Leave blank for imperial-->
|single_line=Yes <!--Entering Yes will display metric and imperial units on same line.--> |ubicación=Bodø
|Xin_Hi_°C = 0
|Feb_Hi_°C = 0
|Mar_Hi_°C = 2
|Abr_Hi_°C = 5
|May_Hi_°C = 10
|xun_Hi_°C = 13
|xnt_Hi_°C = 16
|Aug_Hi_°C = 15
|Sep_Hi_°C = 12
|Oct_Hi_°C = 7
|Nov_Hi_°C = 3
|Dec_Hi_°C = 1
|Year_Hi_°C = 7 
|Xin_Lo_°C = -3
|Feb_Lo_°C = -3
|Mar_Lo_°C = -2
|Abr_Lo_°C = 1
|May_Lo_°C = 4
|xun_Lo_°C = 8
|xnt_Lo_°C = 10
|Aug_Lo_°C = 10
|Sep_Lo_°C = 7
|Oct_Lo_°C = 4
|Nov_Lo_°C = 0
|Dec_Lo_°C = -2
|Year_Lo_°C = 2.8

<!--**** use mm or cm but not both! ****-->
|xin_precip_mm = 70.9 
|feb_precip_mm = 53.8 
|mar_precip_mm = 50.9 
|abr_precip_mm = 41.4
|may_precip_mm = 48.1
|xun_Precip_mm = 43.3
|xnt_Precip_mm = 46.1
|Aug_Precip_mm = 63.1
|Sep_Precip_mm = 82.5
|Oct_Precip_mm = 83.6
|Nov_Precip_mm = 71.4 
|Dec_Precip_mm = 77.2 
|añal_precip_mm = 61.0 
|source =World Weather Information Service<ref name=eather1>{{cita web | url =http://www.worldweather.org/008/c00023.htm#tab0203 | títulu=Weather averages for Bodø, NOR |fechaaccesu=[[22 de mayu]] de [[2010]] | autor=MSN Weather | idioma = inglés}}</ref> |fechaaccesu=}}

== Demografía ==
[[Ficheru:Befolkningsutvikling kommune 1804.svg|thumb|300px|Evolución demográfica del conceyu de Bodø.]]
El conceyu de Bodø cuntaba'l [[1 de xineru]] de [[2008]] con 46 163 habitantes d'alcuerdu a la Oficina Central d'Estadística de Noruega (Statistisk sentralbyrå). Ye una de les ciudaes noruegues que mayor crecedera poblacional tuvo dende la [[década de 1990]]. Bodø ye conocida tamién como un centru educativu, y el so Colexu Universitariu cuenta con 6000 estudiantes, dellos de los cualos son parte de la población flotante.

El 1 de xineru de 2008 la cabecera municipal cuntaba con una población de 36073 habitantes, ente que nel términu municipial había 46 049 (esto ye, cerca del 80&nbsp;%). Otres llocalidaes son Løding y Løpsmarka con 3007 y 2306 habitantes respeutivamente; Misvær, la cabecera municipal del desapaecíu conceyu de Skjerstad tenía en 2005 251 habitantes.

== Economía ==
[[Ficheru:Nordlandsbanken.jpg|thumb|Oficines centrales del Nordlandsbanken en Bodø.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]
Históricamente la [[industria pesquero]] tuvo un papel central nel desarrollu de Bodø, pero tres la guerra mundial la construcción de dellos edificios, ente ellos la base aérea de la [[Real Fuercia Aérea Noruega]], camudó la orientación económica de la ciudá de la industria primario a los [[Sector servicios|servicios]]. En [[2004]], un 87&nbsp;% de la población económicamente activa del conceyu trabayaben nel sector de servicios. Amás de la base aérea, el conceyu ufierta numberoses places rellacionaes cola actividá gubernamental que-y confier el fechu de ser capital provincial, cola educación universitaria y colos servicios de salú (Bodø ye sede de Helse Nord, l'Axencia Rexonal de Salú pal Norte de Noruega).

Delles de les mayores empreses del norte de Noruega tienen les sos sedes en Bodø, como'l Nordlandsbanken (Bancu de Nordland) y la llinia aérea [[Widerøy]]. La otrora Nord-Norges Salgslag —agora Nortura—, empresa de la [[industria alimenticio]], caltién dende'l fin de la Segunda Guerra Mundial un [[rastru]] y una planta procesadora de [[cárnicos]], que se dedica especialmente a la fábrica de [[fiambre]]s.

== Educación y medios de comunicación ==
[[Ficheru:Høgskolen i Bodø.jpg|thumb|Colexu Universitariu de Bodø.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]
Bodø ye una de les ciudaes de Noruega Septentrional con mayor tradición na educación cimera. Dende [[1895]] la ciudá cuntaba con un colexu priváu de [[bachilleratu]], que ye públicu dende [[1900]]. En [[1920]] fundóse la Escuela d'Enfermería de Bodø y en [[1951]] la ciudá tuvo la so Escuela Cimera de Maestros. La ufierta educativa creció en [[1970]], cuando s'abrir el Colexu Universitariu Distrital de Bodø, qu'impartía les carreres d'[[economía]] y [[alministración]], [[pesca|estudios pesqueros]], y [[trabayu social]]. Nos años posteriores la institución creció y pa la primer década del sieglu XXI ye unu de los colexos meyor cualificaos pa llograr el grau d'[[universidá]]. El Colexu Universitariu de Bodø ye amás la única institución cimera pública, amás de la Escuela Cimera de Comerciu de Bergen, que da'l grau de ''siviløkonom'' (economista civil) en Noruega. Amás, el colexu da tamién beques pal grau de doctor.

N'agostu de [[1997]] abrió un campus el Colexu Universitariu Noruegu de Policía, convirtiendo a Bodø nuna de les dos ciudaes noruegues qu'imparten educación [[policía|policial]] a nivel profesional (la otra ye Oslo).

La Escuela de [[Eystein de Nidaros|San Eystein]] ye la única escuela privada en Bodø y una de les cuatro escueles primaries [[Ilesia católica|católiques]] en Noruega; el restu de la educación primaria y secundaria impartir pol Estáu. El 25&nbsp;% de los alumnos d'educación secundaria en Nordland alleguen a la Escuela Secundaria de Bodø o a la de Bodin, dambes alcontraes nel conceyu.

L'únicu diariu impresu ye [[Avisa Nordland]], resultáu de la fusión de Nordlands Framtid y Nordlandposten en [[2002]]. Adicionalmente distribuyir en forma gratuita'l selmanariu Bodø NU y esiste en [[diariu on-line]] AvisaBodø. En [[radio (mediu de comunicación)|radio]] y [[televisión]], la [[NRK]] tien una sede rexonal en Bodø, la NRK Nordland.

== Tresporte ==
[[Ficheru:Hurtigruten MS Midnatsol Bodø1.jpg|thumb|Un tresbordador de ''[[Hurtigruten]]'' faciendo escala en Bodø.]]

=== Carreteres y tresbordadores vehiculares ===
Bodø ta coneutada pel este a [[Fauske]] al traviés de la carretera nacional 80 y la [[ruta europea Y6]]. Al norte de la ciudá cuerre la carretera nacional 834 a [[Kjerringøy]], con una etapa de [[tresbordador]] sobre'l [[Mistfjorden]]. La carretera costera nacional 17 sale pel sur escontra [[Steinkjer]]. Bodø tamién s'enllaza por ferry coles llocalidaes de [[Røst]], [[Værøy]] y [[Moskenes]], en Lofoten.

=== Serviciu aereu ===
El [[aeropuertu de Bodø]] alcontrar a solu 15 minutos del centru. Abrió pal tráficu civil en [[1952]]. Les compañíes [[SAS Braathens]] y [[Norwegian Air Shuttle]] tienen vuelos a Oslo, Trondheim y Tromsø. [[Widerøy]] ufierta vuelos a [[Andenes]], [[Brønnøysund]], [[Evenes]], [[Leknes]], [[Mo i Rana]], [[Mosjøen]], Narvik, [[Sandnessjøen]], [[Stokmarknes]] y [[Svolvær]]; Kato Air a [[Røst]], y Lufttransport tien una ruta d'[[helicópteru|helicópteros]] a [[Værøy]].

=== Serviciu de tren ===
La [[estación de Bodø]] ye terminal de la ruta [[ferrocarril|ferroviaria]] [[Nordlandsbanen]]; abrió pa tresporte de mercancíes n'avientu de [[1961]], y foi inaugurada oficialmente xunto cola Nordlandsbanen el [[7 de xunu]] de [[1962]] pol rei [[Olaf V de Noruega|Olaf V]]. Dende equí salen viaxes de día y nueche a Trondheim y viaxes locales a [[Rognan]].

=== Tresbordadores ===
Bodø ye una escala de la rede de tresbordadores de pasaxeros ''[[Hurtigruten]]'', con llegaes dos veces al día (una en direición norte y otra en direición sur). Tamién hai ferris que dan serviciu a les cercaníes, comunicando a Bodø cola islla [[Landegode]] y los conceyos vecinos de [[Steigen]] y [[Gildeskål]], según con [[Svolvær]] y [[Sandnessjøen]].

== Defensa ==
Na base aérea miliar de Bodø y el campu militar de Bodin la Real Fuercia Aérea Noruega caltién destacaos a los escuadrones 331 y 332 y a un batallón. En Bodø tien el so cuartel xeneral el Landsdelskommando Nord-Norge, el comandu responsable de la defensa de les trés provincies más boreales de Noruega (Nordland, [[Troms]] y Finnmark) amás de [[Jan Mayen]], [[Svalbard]] y la [[Islla de los Osos]]. La ciudá ye tamién sede del [[Muséu Noruegu de la Fuercia Aérea]].

== Cultura y sitios d'interés ==
[[Ficheru:Saltstraumen quiet.JPG|thumb|Saltstraumen, colos montes Børvasstindene no fondero.<br /><small>Semeya de Guttorm Raknes</small>]]
[[Ficheru:Bodin kirke 2.jpg|thumb|La ilesia de Bodin (sieglu XII), l'edificiu más vieyu del conceyu.]]
[[Ficheru:Nyholms skandse bodoe.jpg|thumb|El fuerte de Nyholmen, frente al centru de la ciudá.]]
* [[Saltstraumen]]. El sitiu de los mayores torbolinos de marea en del mundu (conocíos como [[Maelstrom]]).
* Bodø ye conocíu pel so terrén aptu pa rutes turístiques de campu, según poles sos actividaes d'[[alpinismu]] tantu pel branu como pel iviernu.
* El [[sol de medianueche]].
* El conceyu cunta cola mayor población d'[[Pandion haliaetus|águiles pescadores]] nel mundu.
* La ilesia de Bodin, un pequeñu templu [[arquiteutura románica|románicu]] del [[sieglu XII]] remocicáu nel [[sieglu XIX]].
* La vieya aduana de Bodø, un edificiu modernista de 1912, sobreviviente de los bombardeos de 1940.
* El fuerte [[Nyholmen]], una construcción de [[1810]] pa protexer los almacenes de cebera del pobláu de Hundholmen del ataque los barcos británicos mientres les Guerres Napoleóniques.
* Les construcciones funcionalistes de la posguerra nel centru de la ciudá, como la catedral de Bodø, el conceyu y l'edificiu de correos.

=== Museos ===
* El Muséu de Salten, con esposiciones sobre la cultura costeña de la rexón, la cultura [[sami]], la hestoria de Bodø, y una ayalga [[viquingu]] de plata alcontráu en Bodø en [[1919]], con monedes anglosaxones y árabes.
* El vieyu pueblu comercial de Kjerringøy, el meyor calteníu de Noruega, conocíu pola novela de [[Knut Hamsun]] ''Soñadores''.
* El Muséu Noruegu de l'Aviación y el Muséu Noruegu de la Fuercia Aérea tienen esposiciones sobre aviación civil y militar en Noruega. Foi inauguráu en [[1994]].
* La Galería Bodøgaard, un muséu priváu sobre arte y cultura, inclúi una gran coleición d'obres d'artistes del norte de Noruega y una coleición etnográfica.

=== Música ===
Ente les sales musicales destaquen Hovedscenen Sinus y Kulturhuset Gimle; dambes esistieron na ciudá dende la [[década de 1980]] y alluguen con frecuencia concierto entamaos por clubes musicales locales. Bodø cunta tamién con festivales musicales añales:

* El Festival Musical de Nordland (''Nordland Musikkfestuke''), celebráu cada branu en Bodø y otres llocalidaes de la provincia, con exhibiciones de [[música clásica]] y [[música popular|popular]].
* El Festival de Música Hardcore de Bodø (''Bodø Hardcore Festival''), celebráu na seronda o iviernu, especializáu en [[hardcore punk]].
* El Festival del Parque (''Parkenfestivalen''), celebráu nel Rensåsparken cada seronda dende [[2006]]; cuenta cola presencia de bandes de [[Música rock|rock]] nacionales y estranxeres. 
* El Festival del Club Nødutgang (''Nødutgangfestivalen''), celebráu cada branu alredor del [[festividá de San Juan|día de San Xuan]], con exhibiciones de [[música contemporánea]], [[improvisación musical|improvisación]], [[música industrial|industrial]], [[noise]] y otros exemplos de música vanguardista.

== Deporte ==
[[Ficheru:Aspmyra stadion.jpg|thumb|El club de fútbol [[Bodø/Glimt]] xuega nel [[Estadiu Aspmyra]].<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen.</small>]]
El club deportivu más conocíu de Bodø ye con muncho el club de [[fútbol]] [[Bodø/Glimt]], que xuega na [[Adeccoligaen]] de Noruega y foi ganador del tornéu de copa na [[Tippeligaen]] en [[1975]] y [[1993]].

Na categoría femenina'l club de fútbol [[IK Grand Bodø]] xuega na Primer División de Noruega. El club llegó a apurrir delles de les sos xugadores a la seleición nacional, tantu na categoría xuvenil como na seleición mayor. Avanzó en [[2006]] a la [[Toppserien]] (la lliga cimera), pero baxó en [[2007]] en xugando una sola temporada.

El club de [[balonmano]] I.K. Junkeren na so caña femenina formó parte de la lliga cimera, pero retiróse por cuenta de problemes económicos. Bodø cunta amás con dellos clubes deportivos tantu p'adultos como para menores.

== Política ==
[[Ficheru:Bodø Rådhus.jpg|thumb|left|Conceyu de Bodø.<br /><small>Semeya de Lars Røed Hansen</small>]]
[[Ficheru:Ole Henrik Hjartøy.jpg|thumb|150px|Ole-Henrik Hjartøy, alcalde de Bodø dende 2011.]]
L'órganu políticu superior a nivel llocal ye'l Conceyu Municipal de Bodø (''Bodø bystyre''), un organismu compuestu de 39 miembros o conceyales electos por sufraxu universal. Tres les eleiciones de 2011, nel conceyu atópense representaos 8 partíos políticos, siendo les fuercies mayoritaries el Partíu Llaborista, el Partíu Conservador y el Partíu del Progresu, con 13, 9 y 9 conceyales cada unu. 

La mesa directiva (''formannskap'') ye'l segundu órganu políticu. Ta conformada por 9 miembros electos d'ente'l conceyu, ente los que se topen el presidente o alcalde (''ordføre''), y el vicepresidente. La mesa directiva ye'l brazu executivu del gobiernu municipal y polo tanto na so eleición intervienen alcuerdos políticos p'algamar una mayoría. Nel periodu 2011-2015 formóse una mayoría ente partíos de derecha y centru, y l'alcalde resultó'l derechiegu Ole-Henrik Hjartøy.

El partíu más votáu ye'l [[Partíu Llaborista Noruegu|Partíu Llaborista]], que ganó la primer eleición municipal en [[1937]] y tres la restauración de la democracia en [[1945]] caltúvose ininterrumpidamente como'l partíu de mayoría relativa o absoluta nel conceyu. Tradicionalmente, el [[derecha (política)|derechiega]] partíu [[Høyre]] foi la segunda fuercia político, anque'l so respaldu xubió sensiblemente na última eleición de 2011.

{{clear}}
{| align="right" x rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999" {{tablaguapa}} border="1"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Llista d'alcaldes
!!align="center" style="background-color:#ffdead;"|Periodu !!align="center" style="background-color:#ffdead;"|Nome
|-
| align=left| [[1978]]-[[1982]] ||Roar Nøstvik (H)
|-
| align=left| [[1983]]-[[1995]] ||Per Pettersen (Ap)
|-
| align=left| [[1995]]-[[1999]] ||Oddleif Olavsen (H)
|-
| align=left| [[1999]]-[[2011]] ||Odd-Tore Fygle (Ap)
|-
| align=left| [[2011]]- ||Ole-Henrik Hjartøy (H)
|}

{| align="left" x rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999" {{tablaguapa}} border="1"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| '''Partíos políticos nel Conceyu de Bodø (2011-2015)'''
!!align="left" style="background-color:#ffdead;"|Partíu !!align="center" style="background-color:#ffdead;"|Conceyales!!align="center" style="background-color:#ffdead;"|Miembros <br />de la mesa <br />directiva
|-
| align=left| [[Partíu Llaborista Noruegu|Partíu Llaborista]] ||14 ||3
|-
| align=left| [[Høyre|Partíu Conservador]] ||13 ||2
|-
| align=left| [[Partíu del Progresu (Noruega)|Partíu del Progresu]] ||9 ||1
|-
| align=left| [[Partíu Colloráu]] ||9 ||1
|-
| align=left| [[Partíu de la Izquierda Socialista]] ||3 ||
|-
| align=left| [[Venstre (Noruega)|Partíu Lliberal]] ||2 ||1
|-
| align=left| [[Partíu Demócrata Cristianu (Noruega)|Partíu Demócrata Cristianu]] ||1 ||
|-
| align=left| [[Partíu de Centru (Noruega)|Partíu de Centru]] ||1 ||1
|-
| align=left| Total ||39 ||9
|}
{{clear}}

== Bibliografía ==
* Axel Coldevin, ''Bodø by 1816-1966''
* Kjetil Skogrand, ''Norsk forsvarshistorie'', volume 4, ISBN 82-514-0621-8
* Salten Museum, Byen Vårres

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}

{{Tradubot|Bodø}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Capitales de condáu de Noruega|Bodo]]
[[Categoría:Puertos de Noruega]]
[[Categoría:Llocalidaes de Nordland|Bodo]]
Bodø ye un conceyu y una ciudá de Noruega, capital de la provincia de Nordland y la segunda llocalidá más poblada de la rexón de Nord-Norge, con 50 185 habitantes nel so términu municipal en 2015.
Bodø asitiar al norte del círculu polar árticu y tien sol de medianueche dende'l 4 de xunu hasta'l 8 de xunetu. La so posición ente'l mar y l'interior dio-y un importante desarrollu económicu dende'l fin de la Segunda Guerra Mundial, sofitáu nel sector terciariu (especialmente comunicaciones y tresporte).

 Etimoloxía 
El nome de Bodø utilizóse a lo menos dende'l sieglu XVI. Posiblemente'l nome ye una deformación de Bodin, llocalidá que nesa dómina yera'l centru relixosu de la zona. El nome Bodin posiblemente significa «llugar xunto al ríu» en nórdicu antiguu, pero tamién ye posible que Bodø seya un nome compuestu de bodeiarr («cases, viviendes») y ø («isla») y signifique polo tanto «islla con cases».

 Historia 

 Discutiniu sobre'l estatus de ciudá 
Bodø foi fundada en 1816 y foi proyeutada como una ciudá comercial pa los pescadores del norte de Noruega qu'hasta entós dependíen de Bergen. Nos años previos había trés alternatives pa la nueva ciudá: Brønnøy, Vågan y Hundholmen (como se llamaba entós Bodø). Nesi tiempu, Noruega formaba entá parte de Dinamarca y polo tanto creóse una comisión del gobiernu danés que comparó los trés alternatives. Hundholmen/Bodø foi escoyida en 1813 porque la so área alcontrábase más al centru que Brønnøy, amás de que la so contorna cuntaben con mayor cantidá de madera que Vågan. Amás, dende 1605 había un señoríu en Nordland que tenía la so sede na actual Bodø.

Les Guerres Napoleóniques y la cesión de Noruega a Suecia en 1814 retardaron la fundación de la ciudá. Ente 1813 y 1816 el gobiernu de Bergen xestionó con fuercia pa evitar l'establecimientu d'una gran ciudá en Hundholmen, yá que lo consideraba una amenaza pal dominiu cuasi total que Bergen caltenía sobre'l comerciu de pexe ente les islles Lofoten y l'estranxeru.

En 1814, Mathias Bonsak Krogh, obispu de Nordland y Finnmark redactó una propuesta pal establecimeinto d'una ciudá comercial en Bodø, Nordland». La propuesta motivó grandes protestes del gobiernu de Bergen y el Storting creó una comisión especial pa tratar el casu. Les protestes de Bergen terminaron cuando'l Storting pronuncióse al respeutu nuna votación en 1816: con 50 votos a favor y 6 en contra, la balanza inclinar pola fundación de la ciudá, decisión que foi sancionada pol rei Carlos II el 20 de mayu de 1816.

 Estancamientu inicial 
Nos años inmediatos a la so denominación como ciudá, Bodø nun tuvo la crecedera que s'esperara, porque'l fluxu comercial siguió en gran midida ente Lofoten y Bergen. En 1824 Bodø cuntaba con 210 habitantes y la so débil crecedera provocó que'l gobiernu considerara en más d'una ocasión el retiru de la categoría de ciudá.

Los dos comerciantes más conocíos de Bodø mientres los primeres 50 años fueron Christian Jakhelln y Carl Johan Gerss. El primeru, natural d'Aalborg, Dinamarca, sería'l pioneru d'una familia con gran tradición comercial en Bodø. El segundu yera orixinariu de Finlandia, y amás del comerciu llegal dedicar al contrabandu ente Bodø y el Reinu Xuníu. Les actividaes ilícites de Gerss fueron afayaes y resultaron n'entueyos diplomáticos ente Suecia-Noruega y el Reinu Xuníu.

 La pesca de la sardina y el desarrollu de Bodø 
thumb|200px|Pesca de sardina en Bodø ca. 1870Salten museumSemeya de Thorstein Brændmo.
thumb|200px|Bodø a finales de la década de 1880, vista dende Lille Hjartøy con Nyholmen no fondero.Bodø slutten av 1800-tallet, Nasjonalbiblioteket (Galleri NOR), Norsk FolkemuseumSemeya d'Axel Lindahl.
thumb|200px|Imaxe dende'l mesmu llugar en 2006.Semeya de Lars Røed Hansen.
Bodø esperimentó una acelerada crecedera dende 1855 cuando s'esplotó la llegada añal de sardines a la zona cercana al puertu, lo que representó una nueva base económica pa la incipiente ciudá. Nos años 1870 Bodø foi una de les ciudaes con mayor crecedera en Noruega.

Cuando la pesca de sardina menguó na década de 1880, la ciudá yá estableciera nueves direiciones económiques que caltuvieron la crecedera demográfica. En 1900 Bodø tenía yá 6000 habitantes. Anque alredor d'esi añu la tasa de crecedera menguó, Bodø pasara ente 1865 y 1900, de ser la ciudá más pequeña de Nord-Norge a la tercera n'importancia, tres Tromsø y Narvik.

 Florecimientu del comerciu (1900-1940) 
A finales del sieglu XIX estableciéronse nueves empreses na ciudá: un bancu de comerciu, fábriques d'envases herméticos, estelleru y una compañía de barcos de vapor. Al empezar el nuevu sieglu Bodø estableciérase como un centru de comerciu y comunicaciones. El papel de les comunicaciones na vida de la ciudá fortalecer en 1904 cuando se contruyó un dique ruempefoles y muelles pa vapores, lo que fizo que Bodø tuviera un puertu seguro y estable. Col establecimientu de la Compañía de Vapores de Salten el puertu de Bodø xugó un papel clave nel comerciu de la rexón. La mercancíes que Salten precisaba yeren tresportaes dende otres zones del país y del estranxeru al traviés del Hurtigruten hasta Bodø, y dende ende tresportábense al traviés de la compañía llocal de vapores. Ente 1900 y 1940 la ciudá tuvo una crecedera estable, pero moderáu. La crecedera económica centróse entós nes actividaes bancaries, el comerciu, el tresporte y la industria pesquero.

Una figura central na economía de Bodø ente 1890 y 1940 foi l'abogáu y home de negocios Ragnar Schjølberg, quien participó nel desarrollu tanto de los tresportes como de l'actividá industrial y bancaria. Unu de los mayores proyeutos de Schjølberg foi la creación d'una congeladora de pexe na década de 1920, que sería la mayor de la so especie en toa Europa.

 Bodø mientres la Segunda Guerra Mundial 
thumb|left|200px|Aduana de Bodø, unu de los escasos edificios sobrevivientes a los bombardeos aéreos de la Segunda Guerra Mundial.Semeya de Lars Røed Hansen.
Bodø foi una de les ciudaes noruegues que fueron bombardiaes pola Alemaña Nazi mientres la Segunda Guerra Mundial. El motivu del bombardéu de la ciudá nun se sabe con certidume y esisten dos teoríes. Una d'elles suxer que se trató d'un bombardéu p'apavorar a la población y menguar la resistencia del gobiernu noruegu a la invasión alemana; otra inclínase a que foi una consecuencia colateral del combate en Narvik.

Mientres mayu de 1940 Bodø foi sometida a un bombardéu aereu menor, pero'l 27 de mayu producióse un gran ataque que dexó la mayor parte de la ciudá en ruines. L'ataque duró de les 18:00 a les 20:30 hores y consistió de más de 200 bombes espansives y más de 1000 bombes incendiaries, magar solo morrieron 15 persones.

De les ciudaes noruegues que fueron bombardiaes mientres la guerra en 1940, Kristiansund, Steinkjer y Bodø fueron les que mayores daños esperimentaron. D'estos trés Bodø tuvo'l mayor porcentaxe de persones que se quedaron ensin llar (3700 habitantes, 59 % de la población), y el 67 % de los sos edificios fueron destruyíos. La ciudá perdió cuasi toles sos instituciones de servicios y los sos comercios; en total un 75 % de les oficines, almacenes y edificios públicos fueron presa de quemes. Toles oficines municipales, les escueles y los bancos sumieron. L'hospital quedó tan estropiáu que la so actividá tuvo que ser suspendida.

 Crisis de vivienda 
Nel branu de 1940 empecipiaron los trabayos pa otorgar un techu a los damnificados. Esto foi realizáu gracies a que'l gobiernu dio un préstamu de 300 000 corones, que s'utilizó pa construyir campamentos provisionales nes contornes, terrenes que taben destinaos a allugar les nueves zones de la ciudá antes del españíu de la guerra.

En xunetu de 1940 l'asociación Nasjonalhelpen (Ayuda Nacional) recibió una donación de la Cruz Roja Sueca pa construyir cases nos conceyos noruegos estropiaos pola guerra. Les cases, de madera, fueron prefabricaes en Suecia, ya incluyíen material de ferrería, según servicios sanitarios y lletricidá. Magar los suecos consideraren llevantar rápido les cases, les obres retrasáronse por causa de les males condiciones del tiempu, de la escuridá iverniza y de la falta de personal calificáu. Con tou, la mayor parte de la construcción de los edificios civiles de Bodø mientres la ocupación foi realizada cola ayuda de la Cruz Roja Sueca, superando la mayor crisis de vivienda que tuviera la ciudá. El problema de vivienda foi totalmente solucionáu en 1945, cuando los postreros habitantes ensin casa llograron una nueva.

 Reconstrucción y posguerra 
thumb|Catedral de Bodø.
En 1946, una vegada algamada la paz, empezó de llenu la reconstrucción de Bodø. Mientres la guerra, l'alministración pública y los comercios ocupaben edificios provisionales. P'alministrar les obres creóse una comisión de reconstrucción, que trabayó hasta 1952, cuando terminó oficialmente la reconstrucción de la ciudá, magar l'últimu edificiu reconstruyíu, el conceyu, quedó llistu en 1959. En 1950 Bodø tenía yá'l mesmu númberu averáu de cases qu'antes de los bombardeos de 1940.

L'aeropuertu foi diseñáu pol arquiteutu Sverre Pedersen. Los dos reconocíos arquiteutos Herman Munthe-Kaas y Gudolf Blakstad diseñaron, ente otros edificios, la catedral de Bodø. La reconstrucción dio-y al centru de Bodø un aspeutu peculiar, colos sos sobrios edificios d'estilu funcionalista típicu de la posguerra. Unu de los exemplos más destacaos del estilu ye la plaza del conceyu, que s'atopa arrodiada de cuatro edificios públicos: el conceyu, la catedral, la casa de correos y la sala de música. El centru de Bodø ye un exemplu clásicu del estilu funcionalista de los primeros años de la posguerra, de la mesma que Ålesund ye un exemplu del modernismu.

Ente 1945 y 1965 Bodø esperimentó una vertixinosa crecedera de 5 415 a 14 054 habitantes. Esta crecedera ye característicu de la ciudá mientres tol periodu de posguerra y entá sigue a principios del sieglu XXI. El mayor aumentu de población asocedió na década de 1950, cuando s'algamar la cifra de 40 % con al respective de la década anterior. Al entamu de la década de 1960 Bodø superó a Narvik en población y convirtióse na segunda ciudá de Nord-Norge.

Nos años 50 y 60 Bodø dio-y un fuerte impulsu a les comunicaciones. Antes de la guerra, la rede de ferris Hurtigruten y en cierta midida la carretera nacional al traviés de los montes Saltfjellet yeren les úniques rutes efectives de tresporte que comunicaben a Bodø. Amás del aeropuertu de 1947, en 1950 empecipió la construcción d'una base aérea militar. El 12 de mayu de 1952 inauguróse la primer ruta civil aérea ente Bodø y Oslu. Les comunicaciones ameyoraron entá más en 1961 cuando la llinia ferroviaria Nordlandsbanen inauguró'l so tramu ente Bodø y Trondheim.

 Bodø mientres la guerra fría 
thumb|Un avión estauxunidense como'l del incidente del U-2.
Na posguerra Bodø tuvo una posición especial mientres la guerra fría ente la OTAN y el Bloque del Este. La base aérea de Bodø foi una articulación na estratexa defensiva de la OTAN y un posible puntu d'avanzada en casu d'un eventual ataque de la Xunión Soviética. Ente 1950 y 1955 la base aérea foi ampliada y utilizada como cuartel principal del comandu aereu Nord-Norge.

Dende 1958 hasta 1974 les instalaciones militares de Bodø fueron espandíes p'allugar al mandu cimeru de la rexón. En Reitan, una zona montascosa de les contornes de la ciudá, construyéronse les instalaciones que seríen ocupaes dende 1963 pol mandu supremu militar de Nord-Norge. El comandu naval Nord-Norge tamién s'estableció nel distritu y en 1971 toos estos comandos fueron integraos n'unu solu, el Comandu de Defensa Nord-Norge (Forsvarskommando Nord-Norge), que tamién tuvo la so sede central en Bodø.

L'aeropuertu de Bodø foi unu de los escenarios del famosu incidente del U-2, cuando un avión d'Estaos Xuníos U-2 que se dirixía a Bodø tres una misión d'espionaxe foi baltáu na Xunión Soviética'l 1 de mayu de 1960.

El 1968 el conceyu de Bodin incorporar a Bodø. Una segunda espansión de Bodø asocedió'l 1 de xineru de 2005, cuando-y foi incorporáu l'antiguu conceyu de Skjerstad.

 Xeografía y clima 
El conceyu de Bodø alcontrar nel centru y oriente de la provincia de Nordland. Colinda al norte y al oeste col Mar de Noruega, al nordeste col conceyu de Sørfold, al este con Fauske y Saltdal y al sur con Beiarn y Gildeskål. Les sos coordenaes son 67°18' N 14°32' Y. Cuenta con una superficie de 1.392 km².

El conceyu allúgase xusto al norte al círculu polar árticu, onde'l sol de medianueche ye visible dende'l 2 de xunu hasta'l 10 de xunetu. Por cuenta de la refraición atmosférica, nun hai una verdadera nueche polar en Bodø; sinón que por cuenta de los montes al sur del conceyu, el sol nun ye visible na ciudá dede entamos d'avientu hasta principios de xineru. El númberu permediu d'hores de sol ye mayor en xunu con 221 hores totales; en mayu, con 218 y n'agostu con 167, ente que marzu cuanta con 114, ochobre con 167 y avientu solu 0.4.

La llocalización de la ciudá nuna península desarimada frente al Mar de Noruega, convertir nuna de les ciudaes con mayor fuercia nos vientos de toa Noruega. La nieve forma una capa pocu gruesa pel iviernu, en parte debíu al efeuto de los vientos pero tamién por causa de los iviernos relativamente nidios con delles agües. La temperatura permediu en xineru ye de -2.2 °C, ente que el 24 de xunetu algámase un permediu de 12.5 °C. La temperatura medio añal ye de 4.5 °C y la precipitación media añal de 1020 mm. Los meses más secos cuerren d'abril a xunu, con un permediu de 50 mm agua mensual, y los meses más húmedos cuerren de setiembre a avientu con 120 mm permediu cada mes. El mes más fríu rexistráu históricamente foi febreru de 1966, con una temperatura medio de -8.9 °C, y el más calorosu xunetu de 1937, con 17.1 °C. Nos años recién alzóse la temperatura permediu.

 Demografía 
thumb|300px|Evolución demográfica del conceyu de Bodø.
El conceyu de Bodø cuntaba'l 1 de xineru de 2008 con 46 163 habitantes d'alcuerdu a la Oficina Central d'Estadística de Noruega (Statistisk sentralbyrå). Ye una de les ciudaes noruegues que mayor crecedera poblacional tuvo dende la década de 1990. Bodø ye conocida tamién como un centru educativu, y el so Colexu Universitariu cuenta con 6000 estudiantes, dellos de los cualos son parte de la población flotante.

El 1 de xineru de 2008 la cabecera municipal cuntaba con una población de 36073 habitantes, ente que nel términu municipial había 46 049 (esto ye, cerca del 80 %). Otres llocalidaes son Løding y Løpsmarka con 3007 y 2306 habitantes respeutivamente; Misvær, la cabecera municipal del desapaecíu conceyu de Skjerstad tenía en 2005 251 habitantes.

 Economía 
thumb|Oficines centrales del Nordlandsbanken en Bodø.Semeya de Lars Røed Hansen.
Históricamente la industria pesquero tuvo un papel central nel desarrollu de Bodø, pero tres la guerra mundial la construcción de dellos edificios, ente ellos la base aérea de la Real Fuercia Aérea Noruega, camudó la orientación económica de la ciudá de la industria primario a los servicios. En 2004, un 87 % de la población económicamente activa del conceyu trabayaben nel sector de servicios. Amás de la base aérea, el conceyu ufierta numberoses places rellacionaes cola actividá gubernamental que-y confier el fechu de ser capital provincial, cola educación universitaria y colos servicios de salú (Bodø ye sede de Helse Nord, l'Axencia Rexonal de Salú pal Norte de Noruega).

Delles de les mayores empreses del norte de Noruega tienen les sos sedes en Bodø, como'l Nordlandsbanken (Bancu de Nordland) y la llinia aérea Widerøy. La otrora Nord-Norges Salgslag —agora Nortura—, empresa de la industria alimenticio, caltién dende'l fin de la Segunda Guerra Mundial un rastru y una planta procesadora de cárnicos, que se dedica especialmente a la fábrica de fiambres.

 Educación y medios de comunicación 
thumb|Colexu Universitariu de Bodø.Semeya de Lars Røed Hansen.
Bodø ye una de les ciudaes de Noruega Septentrional con mayor tradición na educación cimera. Dende 1895 la ciudá cuntaba con un colexu priváu de bachilleratu, que ye públicu dende 1900. En 1920 fundóse la Escuela d'Enfermería de Bodø y en 1951 la ciudá tuvo la so Escuela Cimera de Maestros. La ufierta educativa creció en 1970, cuando s'abrir el Colexu Universitariu Distrital de Bodø, qu'impartía les carreres d'economía y alministración, estudios pesqueros, y trabayu social. Nos años posteriores la institución creció y pa la primer década del sieglu XXI ye unu de los colexos meyor cualificaos pa llograr el grau d'universidá. El Colexu Universitariu de Bodø ye amás la única institución cimera pública, amás de la Escuela Cimera de Comerciu de Bergen, que da'l grau de siviløkonom (economista civil) en Noruega. Amás, el colexu da tamién beques pal grau de doctor.

N'agostu de 1997 abrió un campus el Colexu Universitariu Noruegu de Policía, convirtiendo a Bodø nuna de les dos ciudaes noruegues qu'imparten educación policial a nivel profesional (la otra ye Oslo).

La Escuela de San Eystein ye la única escuela privada en Bodø y una de les cuatro escueles primaries católiques en Noruega; el restu de la educación primaria y secundaria impartir pol Estáu. El 25 % de los alumnos d'educación secundaria en Nordland alleguen a la Escuela Secundaria de Bodø o a la de Bodin, dambes alcontraes nel conceyu.

L'únicu diariu impresu ye Avisa Nordland, resultáu de la fusión de Nordlands Framtid y Nordlandposten en 2002. Adicionalmente distribuyir en forma gratuita'l selmanariu Bodø NU y esiste en diariu on-line AvisaBodø. En radio y televisión, la NRK tien una sede rexonal en Bodø, la NRK Nordland.

 Tresporte 
thumb|Un tresbordador de Hurtigruten faciendo escala en Bodø.

 Carreteres y tresbordadores vehiculares 
Bodø ta coneutada pel este a Fauske al traviés de la carretera nacional 80 y la ruta europea Y6. Al norte de la ciudá cuerre la carretera nacional 834 a Kjerringøy, con una etapa de tresbordador sobre'l Mistfjorden. La carretera costera nacional 17 sale pel sur escontra Steinkjer. Bodø tamién s'enllaza por ferry coles llocalidaes de Røst, Værøy y Moskenes, en Lofoten.

 Serviciu aereu 
El aeropuertu de Bodø alcontrar a solu 15 minutos del centru. Abrió pal tráficu civil en 1952. Les compañíes SAS Braathens y Norwegian Air Shuttle tienen vuelos a Oslo, Trondheim y Tromsø. Widerøy ufierta vuelos a Andenes, Brønnøysund, Evenes, Leknes, Mo i Rana, Mosjøen, Narvik, Sandnessjøen, Stokmarknes y Svolvær; Kato Air a Røst, y Lufttransport tien una ruta d'helicópteros a Værøy.

 Serviciu de tren 
La estación de Bodø ye terminal de la ruta ferroviaria Nordlandsbanen; abrió pa tresporte de mercancíes n'avientu de 1961, y foi inaugurada oficialmente xunto cola Nordlandsbanen el 7 de xunu de 1962 pol rei Olaf V. Dende equí salen viaxes de día y nueche a Trondheim y viaxes locales a Rognan.

 Tresbordadores 
Bodø ye una escala de la rede de tresbordadores de pasaxeros Hurtigruten, con llegaes dos veces al día (una en direición norte y otra en direición sur). Tamién hai ferris que dan serviciu a les cercaníes, comunicando a Bodø cola islla Landegode y los conceyos vecinos de Steigen y Gildeskål, según con Svolvær y Sandnessjøen.

 Defensa 
Na base aérea miliar de Bodø y el campu militar de Bodin la Real Fuercia Aérea Noruega caltién destacaos a los escuadrones 331 y 332 y a un batallón. En Bodø tien el so cuartel xeneral el Landsdelskommando Nord-Norge, el comandu responsable de la defensa de les trés provincies más boreales de Noruega (Nordland, Troms y Finnmark) amás de Jan Mayen, Svalbard y la Islla de los Osos. La ciudá ye tamién sede del Muséu Noruegu de la Fuercia Aérea.

 Cultura y sitios d'interés 
thumb|Saltstraumen, colos montes Børvasstindene no fondero.Semeya de Guttorm Raknes
thumb|La ilesia de Bodin (sieglu XII), l'edificiu más vieyu del conceyu.
thumb|El fuerte de Nyholmen, frente al centru de la ciudá.
 Saltstraumen. El sitiu de los mayores torbolinos de marea en del mundu (conocíos como Maelstrom).
 Bodø ye conocíu pel so terrén aptu pa rutes turístiques de campu, según poles sos actividaes d'alpinismu tantu pel branu como pel iviernu.
 El sol de medianueche.
 El conceyu cunta cola mayor población d'águiles pescadores nel mundu.
 La ilesia de Bodin, un pequeñu templu románicu del sieglu XII remocicáu nel sieglu XIX.
 La vieya aduana de Bodø, un edificiu modernista de 1912, sobreviviente de los bombardeos de 1940.
 El fuerte Nyholmen, una construcción de 1810 pa protexer los almacenes de cebera del pobláu de Hundholmen del ataque los barcos británicos mientres les Guerres Napoleóniques.
 Les construcciones funcionalistes de la posguerra nel centru de la ciudá, como la catedral de Bodø, el conceyu y l'edificiu de correos.

 Museos 
 El Muséu de Salten, con esposiciones sobre la cultura costeña de la rexón, la cultura sami, la hestoria de Bodø, y una ayalga viquingu de plata alcontráu en Bodø en 1919, con monedes anglosaxones y árabes.
 El vieyu pueblu comercial de Kjerringøy, el meyor calteníu de Noruega, conocíu pola novela de Knut Hamsun Soñadores.
 El Muséu Noruegu de l'Aviación y el Muséu Noruegu de la Fuercia Aérea tienen esposiciones sobre aviación civil y militar en Noruega. Foi inauguráu en 1994.
 La Galería Bodøgaard, un muséu priváu sobre arte y cultura, inclúi una gran coleición d'obres d'artistes del norte de Noruega y una coleición etnográfica.

 Música 
Ente les sales musicales destaquen Hovedscenen Sinus y Kulturhuset Gimle; dambes esistieron na ciudá dende la década de 1980 y alluguen con frecuencia concierto entamaos por clubes musicales locales. Bodø cunta tamién con festivales musicales añales:

 El Festival Musical de Nordland (Nordland Musikkfestuke), celebráu cada branu en Bodø y otres llocalidaes de la provincia, con exhibiciones de música clásica y popular.
 El Festival de Música Hardcore de Bodø (Bodø Hardcore Festival), celebráu na seronda o iviernu, especializáu en hardcore punk.
 El Festival del Parque (Parkenfestivalen), celebráu nel Rensåsparken cada seronda dende 2006; cuenta cola presencia de bandes de rock nacionales y estranxeres. 
 El Festival del Club Nødutgang (Nødutgangfestivalen), celebráu cada branu alredor del día de San Xuan, con exhibiciones de música contemporánea, improvisación, industrial, noise y otros exemplos de música vanguardista.

 Deporte 
thumb|El club de fútbol Bodø/Glimt xuega nel Estadiu Aspmyra.Semeya de Lars Røed Hansen.
El club deportivu más conocíu de Bodø ye con muncho el club de fútbol Bodø/Glimt, que xuega na Adeccoligaen de Noruega y foi ganador del tornéu de copa na Tippeligaen en 1975 y 1993.

Na categoría femenina'l club de fútbol IK Grand Bodø xuega na Primer División de Noruega. El club llegó a apurrir delles de les sos xugadores a la seleición nacional, tantu na categoría xuvenil como na seleición mayor. Avanzó en 2006 a la Toppserien (la lliga cimera), pero baxó en 2007 en xugando una sola temporada.

El club de balonmano I.K. Junkeren na so caña femenina formó parte de la lliga cimera, pero retiróse por cuenta de problemes económicos. Bodø cunta amás con dellos clubes deportivos tantu p'adultos como para menores.

 Política 
thumb|left|Conceyu de Bodø.Semeya de Lars Røed Hansen
thumb|150px|Ole-Henrik Hjartøy, alcalde de Bodø dende 2011.
L'órganu políticu superior a nivel llocal ye'l Conceyu Municipal de Bodø (Bodø bystyre), un organismu compuestu de 39 miembros o conceyales electos por sufraxu universal. Tres les eleiciones de 2011, nel conceyu atópense representaos 8 partíos políticos, siendo les fuercies mayoritaries el Partíu Llaborista, el Partíu Conservador y el Partíu del Progresu, con 13, 9 y 9 conceyales cada unu. 

La mesa directiva (formannskap) ye'l segundu órganu políticu. Ta conformada por 9 miembros electos d'ente'l conceyu, ente los que se topen el presidente o alcalde (ordføre), y el vicepresidente. La mesa directiva ye'l brazu executivu del gobiernu municipal y polo tanto na so eleición intervienen alcuerdos políticos p'algamar una mayoría. Nel periodu 2011-2015 formóse una mayoría ente partíos de derecha y centru, y l'alcalde resultó'l derechiegu Ole-Henrik Hjartøy.

El partíu más votáu ye'l Partíu Llaborista, que ganó la primer eleición municipal en 1937 y tres la restauración de la democracia en 1945 caltúvose ininterrumpidamente como'l partíu de mayoría relativa o absoluta nel conceyu. Tradicionalmente, el derechiega partíu Høyre foi la segunda fuercia político, anque'l so respaldu xubió sensiblemente na última eleición de 2011.

 Llista d'alcaldesPeriodu Nome 1978-1982 Roar Nøstvik (H) 1983-1995 Per Pettersen (Ap) 1995-1999 Oddleif Olavsen (H) 1999-2011 Odd-Tore Fygle (Ap) 2011- Ole-Henrik Hjartøy (H)

 Partíos políticos nel Conceyu de Bodø (2011-2015)Partíu ConceyalesMiembros de la mesa directiva Partíu Llaborista 14 3 Partíu Conservador 13 2 Partíu del Progresu 9 1 Partíu Colloráu 9 1 Partíu de la Izquierda Socialista 3  Partíu Lliberal 2 1 Partíu Demócrata Cristianu 1  Partíu de Centru 1 1 Total 39 9

 Bibliografía 
 Axel Coldevin, Bodø by 1816-1966
 Kjetil Skogrand, Norsk forsvarshistorie, volume 4, ISBN 82-514-0621-8
 Salten Museum, Byen Vårres

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Bodo
Categoría:Puertos de Noruega
Bodo