Woolworth Building
{{edificiu}}
El '''Woolworth Building''' ye un [[rascacielos]] asitiáu nel distritu de [[Manhattan]], na ciudá estauxunidense de [[Nueva York]]. Diseñáu pol arquitectu [[Cass Gilbert]], allúgase nel 233 de la cai Broadway, nel barriu de [[Tribeca]]. Foi, de magar la so inauguración en [[1913]] hasta [[1930]], l'edificiu más altu del mundu. El so altor, de 241 m (792 pies), fae que, un sieglu dempués de la so inauguración, seya entá ún de los 100 edificios más altos del país. L'edificiu ta arrodiáu pela cai Broadway y el parque del Ayuntamientu (City Hall Park) al este, la cai Park Place al norte y la cai Braclay al sur. Consiste nuna base, en forma de U, de 30 pisos d'altor, de la que naz una torre con otros 30 pisos más. La so fachada ta cubierta principalmente de terracota, con roca [[caliar]] nos pisos más baxos, y tien miles de ventanes. El so vestíbulu, perlluxosu, contién escultures que representen, ente más otros, al arquitectu y al dueñu l'edificiu, mosaicos de techu y otros detalles arquitectónicos. La estructura incluyía un observatoriu nel pisu 54, peslláu al públicu de magar [[1945]], y una piscina privada nel suétanu<ref name=":0">Stichweh D, Machirus J, Murphy S, ''NY Skyscrapers'', p. 44-47. Prestel Vergal, New York, 2016.</ref>.

F.W. Woolworth, fundador d'una cadena d'almacenes de venta de productos a 5 y 10 centavos (y poro, conocíu como'l "five-and-dime Napoleon")<ref name=":0" />, mandó construyilo p'asitiar nelli les oficines principales de la so compañia. Planeólu conxuntamente col Irving National Exchange Bank, que planeaba usar l'edificiu tamién como'l so cuartel xeneral. Magar que nel proyectu orixinal la idea yera facer un edificiu comercial de 12 a 16 plantes, esto camudó delles vegaes, y la so altura final nun foi decidida hasta xineru de 1911, dempués de que la construcción d'elli yá entamara. L'edificiu foi inauguráu oficialmente el [[24 d'abril]] de [[1913]]: esi día el presidente d'[[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]], [[Woodrow Wilson]], pulsó, nel [[Despachu Oval]], l'interruptor que prendió les 80.000 bombilles del edificiu<ref name=":0" />.

L'edificiu camudó d'aspectu y función delles veces a lo llargo la so hestoria. En [[1932]] llimpióse-y la fachada, y hebo una renovación xeneral del edificiu ente [[1977]] y [[1981]]. El bancu Irving National Exchange camudó la so sede al edificiu del númberu 1 de Wall Street ([[1 Wall Street]]) en 1931, pero la compañía Woolworth siguió siendo la propietaria del edificiu hasta [[1998]], cuando lu vendió al Witkoff Group. Esti vendió en [[2012]] los 30 pisos superiores a un promotor inmobiliariu, que lo convirtió en pisos; el restu l'edificiu sigue siendo d'usu comercial ya d'oficines. L'edificiu ye un [[Fitu Históricu Nacional]] de magar 1966<ref>{{cite web|url=http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=398&ResourceType=Building|date=23 de setiembre de 2007|title=Woolworth Building|work=National Historic Landmark summary listing|publisher=National Park Service|fechaaccesu=14 de xunu de 2023|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606013413/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=398&ResourceType=Building|archive-date=June 6, 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110606013413/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=398&ResourceType=Building|fechaarchivu=2011-06-06}}</ref>, y un Fitu Históricu de la ciudá de Nueva York de magar 1983<ref name="nycland">New York City Landmarks Preservation Commission; Dolkart, Andrew S.; Postal, Matthew A. (2009). Postal, Matthew A. (ed.). Guide to New York City Landmarks (4th ed.). New York: John Wiley & Sons. p. 25. <nowiki>ISBN 978-0-470-28963-1</nowiki>.</ref>. 

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Manhattan]]
[[Categoría:Rascacielos de Nueva York]]
El Woolworth Building ye un rascacielos asitiáu nel distritu de Manhattan, na ciudá estauxunidense de Nueva York. Diseñáu pol arquitectu Cass Gilbert, allúgase nel 233 de la cai Broadway, nel barriu de Tribeca. Foi, de magar la so inauguración en 1913 hasta 1930, l'edificiu más altu del mundu. El so altor, de 241 m (792 pies), fae que, un sieglu dempués de la so inauguración, seya entá ún de los 100 edificios más altos del país. L'edificiu ta arrodiáu pela cai Broadway y el parque del Ayuntamientu (City Hall Park) al este, la cai Park Place al norte y la cai Braclay al sur. Consiste nuna base, en forma de U, de 30 pisos d'altor, de la que naz una torre con otros 30 pisos más. La so fachada ta cubierta principalmente de terracota, con roca caliar nos pisos más baxos, y tien miles de ventanes. El so vestíbulu, perlluxosu, contién escultures que representen, ente más otros, al arquitectu y al dueñu l'edificiu, mosaicos de techu y otros detalles arquitectónicos. La estructura incluyía un observatoriu nel pisu 54, peslláu al públicu de magar 1945, y una piscina privada nel suétanuStichweh D, Machirus J, Murphy S, NY Skyscrapers, p. 44-47. Prestel Vergal, New York, 2016..

F.W. Woolworth, fundador d'una cadena d'almacenes de venta de productos a 5 y 10 centavos (y poro, conocíu como'l "five-and-dime Napoleon"), mandó construyilo p'asitiar nelli les oficines principales de la so compañia. Planeólu conxuntamente col Irving National Exchange Bank, que planeaba usar l'edificiu tamién como'l so cuartel xeneral. Magar que nel proyectu orixinal la idea yera facer un edificiu comercial de 12 a 16 plantes, esto camudó delles vegaes, y la so altura final nun foi decidida hasta xineru de 1911, dempués de que la construcción d'elli yá entamara. L'edificiu foi inauguráu oficialmente el 24 d'abril de 1913: esi día el presidente d'Estaos Xuníos, Woodrow Wilson, pulsó, nel Despachu Oval, l'interruptor que prendió les 80.000 bombilles del edificiu.

L'edificiu camudó d'aspectu y función delles veces a lo llargo la so hestoria. En 1932 llimpióse-y la fachada, y hebo una renovación xeneral del edificiu ente 1977 y 1981. El bancu Irving National Exchange camudó la so sede al edificiu del númberu 1 de Wall Street (1 Wall Street) en 1931, pero la compañía Woolworth siguió siendo la propietaria del edificiu hasta 1998, cuando lu vendió al Witkoff Group. Esti vendió en 2012 los 30 pisos superiores a un promotor inmobiliariu, que lo convirtió en pisos; el restu l'edificiu sigue siendo d'usu comercial ya d'oficines. L'edificiu ye un Fitu Históricu Nacional de magar 1966, y un Fitu Históricu de la ciudá de Nueva York de magar 1983New York City Landmarks Preservation Commission; Dolkart, Andrew S.; Postal, Matthew A. (2009). Postal, Matthew A. (ed.). Guide to New York City Landmarks (4th ed.). New York: John Wiley & Sons. p. 25. ISBN 978-0-470-28963-1.. 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Manhattan
Categoría:Rascacielos de Nueva York