Luis Valdés Cavanilles
{{persona}}
'''Luis Valdés Cavanilles''', dacuando escritu '''''Cabanillas''''', {{nym}} foi un [[militar]] [[España|español]], participante nel [[Golpe d'Estáu n'España de xunetu de 1936|golpe d'estáu militar]] contra la [[Segunda República Española|II República]] que desaguó na [[Guerra Civil Española]], onde tuvo un importante protagonismu. Al entamu de la mesma, foi nomáu miembru de la [[Xunta Téunica del Estáu]] qu'asumió'l gobiernu del país, en calidá de [[Gobiernu Xeneral (España)|Gobernador Xeneral]].

== Biografía ==

=== Orixe ===
Valdés Cavanilles yera descendiente d'una familia [[nobleza|nobiliaria]] de [[Villaviciosa]] ([[Asturies]]), herederos del títulu del [[Marquesáu del Real Tresporte]]. El so padre foi Rafael de Valdés y Monés, y la so madre María de la Concepción de Cavanilles y Vigil, que de la mesma yera fía d'un diputáu,<ref>EuskalNet «[http://www.euskalnet.net/laviana/gen_astures/valdes.htm Linaje Valdés.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091112080752/http://www.euskalnet.net/laviana/gen_astures/valdes.htm |date=2009-11-12 }}» Consultáu'l 26 d'abril de 2010.</ref> y descendiente del célebre botánicu [[Antonio José de Cavanilles]].<ref>CSIC «[http://www.rjb.csic.es/jardinbotanico/ficheros/documentos/pdf/añales/1946/Añales_06(1)_000_000a.pdf Crónica de los actos celebraos n'honor del insigne botánicu Antonio José Cavanilles, con motivu del II Centenariu de la so nacencia]» Consultáu'l 26 d'abril de 2010</ref> 

Militar d'[[Estáu Mayor]], xubió a [[Comandante (militar)|Comandante]] del cuerpu n'abril de [[1913]].<ref>La Vanguardia, edición impresa, domingu, 6 d'abril de 1913, páxina 6.</ref> N'ochobre de [[1924]], siendo yá [[Coronel]], foi destináu a [[Larache]], nel [[Protectoráu español de Marruecos]], como Xefe d'Estáu Mayor de la Comandancia, en plena [[Guerra del Rif]] y nuna zona so asediu de los rebeldes rifeños.<ref>ABC, edición impresa, 22 d'ochobre de 1924, páx. 9</ref> Al añu siguiente producióse'l [[Desembarcu d'Alhucemas]], que punxo fin a la guerra y pacificó temporalmente la rexón.

En [[1927]], yá cola graduación de [[Xeneral de Brigada]], y col cargu de xefe de la seición d'asuntos militares de la [[Direición Xeneral de Marruecos y Colonies]], realizó una espedición a les posesiones de la [[Guinea Española]], xunto con un téunicu [[Países Baxos|neerlandés]], pa estudiar les posibilidaes d'esplotación de la colonia. L'estudiu foi reflexáu en [[1928]] nel llibru ''Memoria Redactada Por El Xeneral De Brigada D. Luis Valdes Cavanilles Referente al Viaxe Realizáu a Les posesiones Españoles Del Golfu De Guinea Acompañáu Del Téunicu Holandés M. Van der Stok Pa L'Estudiu De ToLes Posibilidaes d'Esplotaciones''.<ref>Iberlibro «[http://www.iberlibro.com/servlet/SearchResults?an=Vald%Y9s+Cavanilles%2C+Luis Valdés Cavanilles Luis]» Consultáu'l 26 d'abril de 2010</ref>

En mayu de [[1931]], y acoyéndose a la ''[[Llei Azaña]]'', solicitó y foi-y concedíu'l pase a la reserva, como otros munchos xenerales descontentos coles nueves polítiques de la República pal exércitu.<ref>Bravo Morata, Federico «[https://web.archive.org/web/20090313113401/https://www.scribd.com/doc/12276100/Bravo-Morata-Federico-La-Republica-Y-El-Exercito La República y l'exércitu]», páx. 170</ref> Siendo padre de cinco fíos, enviudó el 19 de mayu de [[1933]], en que finó la so esposa Matilde Regueru Jalón.<ref>ABC, edición impresa, 18 de mayu de 1935, páx. 57</ref>

=== Guerra Civil y posterior ===
Al españar la [[Guerra Civil Española]] en xunetu de [[1936]], incorporóse darréu a la sulevación, siendo nomáu n'agostu Gobernador Militar de la [[provincia de Salamanca]]. En llevando a cabu tomar de llocalidaes [[Provincia d'Ávila|abulenses]] como [[Navalperal de Pinares|Navalperal]], [[Fuexu de Pinares]] y [[Cebreros]],<ref>Alcocer Badenas, Santos. ''Fusiláu nes muries del campusantu''. G. del Toro, 1975. ISBN 978-84-01-46094-4, páx. 136</ref> Valdés Cavanilles quedó al mandu del sector norte del frente madrilanu, estableciendo'l so cuartel xeneral n'[[Ávila]].<ref>Martínez Bande, José Manuel. ''La marcha sobre Madrid''. Editorial San Martín, 1982. ISBN 84-7140-207-6, páx. 206</ref>Participó na operación pa tomar de Madrid llevada a cabu'l 6 d'ochobre de 1936, al mandu d'un contingente de 5.000 homes que'l so oxetivu foi llevar a cabu un ataque de distracción mientres les columnes de [[José Enrique Varela|Varela]] y [[Juan Yagüe|Yagüe]] atacaben peles carreteres de [[Toledo]] y [[Mérida (España)|Mérida]].<ref>Turnbull, Patrick. ''The Spanish Civil War, 1936-39''. Osprey Publishing, 1978. ISBN 0 85045 282 1, páx. 15</ref> L'ataque foi repelido poles fuercies republicanes, y el frente quedó enllancáu hasta'l final de la guerra. Sicasí, l'ataque de la columna de Valdés Cavanilles llogró ocupar el 18 d'ochobre la llocalidá madrilana de [[Robledo de Chavela]].<ref>Diálogos «[http://www.lainsignia.org/2005/ochobre/dial_005.htm Ochobre, mes crucial]» Consultáu'l 26 d'abril de 2010</ref> 

N'avientu de 1936 foi nomáu [[Gobiernu Xeneral (España)|Gobernador Xeneral]] de la [[Xunta Téunica del Estáu]], unu de los puestos de mayor relevancia, en sustitución de [[Francisco Fermoso Blanco]]. En [[1937]] reprendió al dirixente falanxista [[José Antonio Girón]] pola indiscriminación con que la formación taba llevando a cabu la [[represión franquista|represión nes zones conquistaes]], faciéndo-y responsable a partir d'esi momentu de los asesinatos que cometieren.<ref>Martín Jiménez, Ignacio. ''La guerra civil en Valladolid, 1936-1939: amaneceres ensangrecíos''. Ámbitu, 2000. ISBN 84-8183-087-9, páx.244</ref> Lo cierto ye que la represión aumentó entá más con Valdés al frente del Gobiernu Xeneral.

Dende'l so puestu llevó a cabu la llocalización de persones adscrites al [[Frente Popular (España)|Frente Popular]] o a la [[Masonería]] que siguieren participando de la vida institucional y ostentando cualquier tipu de cargu,<ref>Sociedá Estatal de Conmemoraciones Culturales «[http://www.secc.es/media/docs/23_2_MARTIN_LOPEZ.pdf SOBRE ARTISTES MASONES Y FILOMASONES EN TIEMPOS DE REPRESIÓN: JOSÉ AGUIAR, UN PINTOR AL SERVICIU DE FRANCO.]» Consultáu'l 26 d'abril de 2010.</ref> la mayoría de los cualos fueron sumariamente executaos.

Tres la disolución de la Xunta en xineru de 1938, y por cuenta de la so edá, nun volvió ocupar nengún puestu políticu de protagonismu.<ref>Márquez Reviriego, Víctor. ''Diálogos españoles''. Argos Vergara, 1982. ISBN 978-84-7178-453-7, páx. 100</ref> En [[1939]] participó na procesión de [[Basílica de Santa María la Real de Cuadonga|Cuadonga]], llevando a la [[Virxe de Cuadonga]], que fuera recuperada en [[París]].<ref>La Nueva España «[https://www.lne.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2008101700_43_686332__Espana-auto-Audiencia-refier-responsabilidá-militares-asturianos L'autu de l'Audiencia referir a la responsabilidá de dos militares asturianos.]» Consultáu'l 26 d'abril de 2010.</ref> En [[1944]], el réxime concedió-y la [[gran cruz de la Orde d'Isabel la Católica]].<ref>ABC, edición impresa, 18 de xunetu de 1944, páx. 25.</ref> Finó en Madrid, el [[13 d'abril]] de [[1950]].<ref>La Vanguardia, edición impresa, vienres, 14 d'abril de 1950, páxina 3</ref>

== Imputáu por crímenes contra la humanidá y detención illegal ==
En 2008, foi unu de los trenta y cinco altos cargos del [[franquismu]] imputaos pola [[Audiencia Nacional]] nel [[Imputaos pol Xuez Garzón na causa contra'l Franquismu|sumariu]] instruyíu por [[Baltasar Garzón]] polos presuntos [[delitu|delitos]] de [[detención illegal]] y [[crímenes contra la humanidá]] que supuestamente seríen cometíos mientres la [[Guerra civil española]] y los primeros años del [[dictadura de Francisco Franco|réxime de Franco]]. El xuez declaró escastada la [[responsabilidá penal|responsabilidá criminal]] de Valdés cuando recibió constancia fehaciente del so fallecimientu, acaecíu cincuenta y ocho años antes.<ref>[https://web.archive.org/web/20121024031820/https://www.elpais.com/elpaismedia/ultimahora/media/200810/16/espana/20081016elpepunac_4_Pes_PDF.doc Testu del autu de 16 d'ochobre de 2008]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150905225026/https://www.elpais.com/elpaismedia/ultimahora/media/200811/18/espana/20081118elpepunac_1_Pes_PDF.doc Documentu: Autu del xuez Garzón en que se inhibe d'investigar la causa del franquismu.]</ref><ref>[https://www.elpais.com/articulo/espana/Garzon/parte/causa/franquismu/elpepunac/20081119elpepinac_2/Tes El País: Garzón parte la causa del franquismu.]</ref> La instrucción de la causa foi tan polémica que Garzón aportó a acusáu de [[prevaricación]], xulgáu y absueltu pol [[Tribunal Supremu (España)|Tribunal Supremu]].<ref>{{cita publicación |nome=José|apellíos=Yoldi|coautor=Julio M. Lázaro|títulu=El Supremu considera que Garzón erró, pero non prevaricó, y absolver|url=http://politica.elpais.com/politica/2012/02/27/actualidad/1330340276_898741.html|obra=[[El País]]|fecha=27 de febreru de 2012|fechaaccesu=7 de setiembre de 2013}}</ref>

== Ver tamién ==
* [[Franquismu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

{{NF|?|1950|Valdes Cavanilles, Luis}}

{{Tradubot|Luis Valdés Cavanilles}}
[[Categoría:Persones de Villaviciosa]]
[[Categoría:Militares d'Asturies]]
[[Categoría:Xenerales d'España]]
[[Categoría:Militares d'España]]
[[Categoría:Militares de la Guerra Civil Española]]
[[Categoría:Ministros y ministres del franquismu]]
Luis Valdés Cavanilles, dacuando escritu Cabanillas,  foi un militar español, participante nel golpe d'estáu militar contra la II República que desaguó na Guerra Civil Española, onde tuvo un importante protagonismu. Al entamu de la mesma, foi nomáu miembru de la Xunta Téunica del Estáu qu'asumió'l gobiernu del país, en calidá de Gobernador Xeneral.

 Biografía 

 Orixe 
Valdés Cavanilles yera descendiente d'una familia nobiliaria de Villaviciosa (Asturies), herederos del títulu del Marquesáu del Real Tresporte. El so padre foi Rafael de Valdés y Monés, y la so madre María de la Concepción de Cavanilles y Vigil, que de la mesma yera fía d'un diputáu,EuskalNet «Linaje Valdés. » Consultáu'l 26 d'abril de 2010. y descendiente del célebre botánicu Antonio José de Cavanilles.CSIC «Crónica de los actos celebraos n'honor del insigne botánicu Antonio José Cavanilles, con motivu del II Centenariu de la so nacencia» Consultáu'l 26 d'abril de 2010 

Militar d'Estáu Mayor, xubió a Comandante del cuerpu n'abril de 1913.La Vanguardia, edición impresa, domingu, 6 d'abril de 1913, páxina 6. N'ochobre de 1924, siendo yá Coronel, foi destináu a Larache, nel Protectoráu español de Marruecos, como Xefe d'Estáu Mayor de la Comandancia, en plena Guerra del Rif y nuna zona so asediu de los rebeldes rifeños.ABC, edición impresa, 22 d'ochobre de 1924, páx. 9 Al añu siguiente producióse'l Desembarcu d'Alhucemas, que punxo fin a la guerra y pacificó temporalmente la rexón.

En 1927, yá cola graduación de Xeneral de Brigada, y col cargu de xefe de la seición d'asuntos militares de la Direición Xeneral de Marruecos y Colonies, realizó una espedición a les posesiones de la Guinea Española, xunto con un téunicu neerlandés, pa estudiar les posibilidaes d'esplotación de la colonia. L'estudiu foi reflexáu en 1928 nel llibru Memoria Redactada Por El Xeneral De Brigada D. Luis Valdes Cavanilles Referente al Viaxe Realizáu a Les posesiones Españoles Del Golfu De Guinea Acompañáu Del Téunicu Holandés M. Van der Stok Pa L'Estudiu De ToLes Posibilidaes d'Esplotaciones.Iberlibro «Valdés Cavanilles Luis» Consultáu'l 26 d'abril de 2010

En mayu de 1931, y acoyéndose a la Llei Azaña, solicitó y foi-y concedíu'l pase a la reserva, como otros munchos xenerales descontentos coles nueves polítiques de la República pal exércitu.Bravo Morata, Federico «La República y l'exércitu», páx. 170 Siendo padre de cinco fíos, enviudó el 19 de mayu de 1933, en que finó la so esposa Matilde Regueru Jalón.ABC, edición impresa, 18 de mayu de 1935, páx. 57

 Guerra Civil y posterior 
Al españar la Guerra Civil Española en xunetu de 1936, incorporóse darréu a la sulevación, siendo nomáu n'agostu Gobernador Militar de la provincia de Salamanca. En llevando a cabu tomar de llocalidaes abulenses como Navalperal, Fuexu de Pinares y Cebreros,Alcocer Badenas, Santos. Fusiláu nes muries del campusantu. G. del Toro, 1975. ISBN 978-84-01-46094-4, páx. 136 Valdés Cavanilles quedó al mandu del sector norte del frente madrilanu, estableciendo'l so cuartel xeneral n'Ávila.Martínez Bande, José Manuel. La marcha sobre Madrid. Editorial San Martín, 1982. ISBN 84-7140-207-6, páx. 206Participó na operación pa tomar de Madrid llevada a cabu'l 6 d'ochobre de 1936, al mandu d'un contingente de 5.000 homes que'l so oxetivu foi llevar a cabu un ataque de distracción mientres les columnes de Varela y Yagüe atacaben peles carreteres de Toledo y Mérida.Turnbull, Patrick. The Spanish Civil War, 1936-39. Osprey Publishing, 1978. ISBN 0 85045 282 1, páx. 15 L'ataque foi repelido poles fuercies republicanes, y el frente quedó enllancáu hasta'l final de la guerra. Sicasí, l'ataque de la columna de Valdés Cavanilles llogró ocupar el 18 d'ochobre la llocalidá madrilana de Robledo de Chavela.Diálogos «Ochobre, mes crucial» Consultáu'l 26 d'abril de 2010 

N'avientu de 1936 foi nomáu Gobernador Xeneral de la Xunta Téunica del Estáu, unu de los puestos de mayor relevancia, en sustitución de Francisco Fermoso Blanco. En 1937 reprendió al dirixente falanxista José Antonio Girón pola indiscriminación con que la formación taba llevando a cabu la represión nes zones conquistaes, faciéndo-y responsable a partir d'esi momentu de los asesinatos que cometieren.Martín Jiménez, Ignacio. La guerra civil en Valladolid, 1936-1939: amaneceres ensangrecíos. Ámbitu, 2000. ISBN 84-8183-087-9, páx.244 Lo cierto ye que la represión aumentó entá más con Valdés al frente del Gobiernu Xeneral.

Dende'l so puestu llevó a cabu la llocalización de persones adscrites al Frente Popular o a la Masonería que siguieren participando de la vida institucional y ostentando cualquier tipu de cargu,Sociedá Estatal de Conmemoraciones Culturales «SOBRE ARTISTES MASONES Y FILOMASONES EN TIEMPOS DE REPRESIÓN: JOSÉ AGUIAR, UN PINTOR AL SERVICIU DE FRANCO.» Consultáu'l 26 d'abril de 2010. la mayoría de los cualos fueron sumariamente executaos.

Tres la disolución de la Xunta en xineru de 1938, y por cuenta de la so edá, nun volvió ocupar nengún puestu políticu de protagonismu.Márquez Reviriego, Víctor. Diálogos españoles. Argos Vergara, 1982. ISBN 978-84-7178-453-7, páx. 100 En 1939 participó na procesión de Cuadonga, llevando a la Virxe de Cuadonga, que fuera recuperada en París.La Nueva España «L'autu de l'Audiencia referir a la responsabilidá de dos militares asturianos.» Consultáu'l 26 d'abril de 2010. En 1944, el réxime concedió-y la gran cruz de la Orde d'Isabel la Católica.ABC, edición impresa, 18 de xunetu de 1944, páx. 25. Finó en Madrid, el 13 d'abril de 1950.La Vanguardia, edición impresa, vienres, 14 d'abril de 1950, páxina 3

 Imputáu por crímenes contra la humanidá y detención illegal 
En 2008, foi unu de los trenta y cinco altos cargos del franquismu imputaos pola Audiencia Nacional nel sumariu instruyíu por Baltasar Garzón polos presuntos delitos de detención illegal y crímenes contra la humanidá que supuestamente seríen cometíos mientres la Guerra civil española y los primeros años del réxime de Franco. El xuez declaró escastada la responsabilidá criminal de Valdés cuando recibió constancia fehaciente del so fallecimientu, acaecíu cincuenta y ocho años antes.Testu del autu de 16 d'ochobre de 2008Documentu: Autu del xuez Garzón en que se inhibe d'investigar la causa del franquismu.El País: Garzón parte la causa del franquismu. La instrucción de la causa foi tan polémica que Garzón aportó a acusáu de prevaricación, xulgáu y absueltu pol Tribunal Supremu.

 Ver tamién 
 Franquismu

 Referencies 

Categoría:Persones de Villaviciosa
Categoría:Militares d'Asturies
Categoría:Xenerales d'España
Categoría:Militares d'España
Categoría:Militares de la Guerra Civil Española
Categoría:Ministros y ministres del franquismu