Ricardo Duque de Estrada
{{persona}} 

'''Ricardo Duque de Estrada y Martínez de Morentin''' {{nym}} foi un historiador, [[Naturalismu|naturalista]], [[política|políticu]], [[mecenalgu|mecenes]], escritor y [[Arqueoloxía|arqueólogu]] ástur, nacíu en [[Navarra]], que desenvolvió'l so llabor n'[[Asturies]].

Foi [[Condáu de la Vega del Sella|Conde de la Vega del Sella]], [[Marquesáu de Canillejas|Marqués de Canillejas]], Marqués de Gastañaga y Marqués de Deleitosa.

== Biografía ==
Nacíu en Estella (Navarra) en 1870, pertenecía a una familia [[nobleza|noble]] d'orixe [[Principáu d'Asturies|ástur]]-[[Cantabria|cántabra]], yera fíu de los [[Condáu de la Vega del Sella|condes de la Vega del Sella]],<ref>{{Cita web |url=http://www.euskalnet.net/laviana/gen_astures/duquedeestrada.html |títulu=Duque de Estrada: los d'Asturies; condes de la Vega de Sella (Euskalnet.net) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190911034031/http://www.euskalnet.net/laviana/gen_astures/duquedeestrada.html |fechaarchivu=2019-09-11 }}</ref> Ricardo Benigno Duque de Estrada y Bustamante y Francisca de Paula Remigia Cirila Felipa Ana Joaquina Martínez de Morentin y Galarza. Tres la muerte del so padre en 1876, pasa a ostentar el títulu d'octavu conde. Nacíu nel senu d'una familia de corte lliberal, los sos primeros estudios tienen llugar nel colexu de los Chére Frêres de [[Bayonne (Francia)|Bayonne]], [[Francia]], onde la so llegada provoca cierta movición. La so residencia ellí debíase a la persecución que'l [[Carlos María de Borbón|pretendiente]] [[Carlismu|carlista]] exercía sobre ellos (prindando inclusive la so casa de [[Tolosa (Guipúzcoa)]] pa usala como la so residencia) obligando al so padre a exiliase a dicha ciudá de Bayonne, onde vive cola so familia, y finalmente fina na casa de la Rue du Port Neuf nᵘ 16; y hasta que les condiciones polítiques nun ameyoren nel País Vascu, cola derrota de los Carlistes, nun vuelven a [[Guipúzcoa]]. Asina que tola so formación primaria yera francesa y de ende -y laude'l so interés poles ciencies naturales, y el so calter sistemáticu y científicu.

El conde llegó a Asturies pa estudiar derechu na [[Universidá d'Uviéu]] y en [[1897]] casóse en 1897 con Ignacia Samaniego Errazu, quien finó poco tiempu dempués, en 1890. Treslladóse entós a vivir a una de les posesiones de la familia nel conceyu asturianu de [[Llanes]], el [[Palaciu de los Condes de la Vega del Sella]], pasando a controlar directamente'l restu de les posesiones de la familia nel conceyu como'l [[palaciu de los Duque de Estrada]] que s'atopaba sol control d'alministradores de la familia, pos esta moraba en Navarra.

En [[Nueva (Llanes)]] integrar cola población convirtiéndose nun gran benefactor de la zona impulsando'l [[ferrocarril]], la implantación del [[teléfonu]] o la construcción de carreteres.

Casó en segundes nupcias con María del Rosario de Vereterra y Armada, VII [[Marquesáu de Canillejas|marquesa de Canillejas]], [[Grandor d'España|Grande d'España]], cola que tuvo seis fíos, el mayor de los cualos, Ricardo Xosé, premurió al so padre, dexando un fíu, Ricardo Duque de Estrada y Tejada, qu'asocedería al so güelu como Conde de la Vega del Sella.

== Actividá política ==
Dientro de l'actividá política cabo destacar el so cargu de Presidente de la Diputación d'[[Uviéu]] en [[1909]]<ref>[http://sidra.asturias.es/opac/action/sirveFicheros?schema=monografia&schemaEjemplar=ejemplarmonografias&nombreFichero=ejemplarmonografiasprincipado20071122092510561.pdf&idBusqueda=22&pagina=1&sortBy=titulo&idDoc=121083&tipoListado=ampliáu&centru=Centro Representación asturiana alministrativa y política dende 1808 hasta 1915.]</ref> destacando'l so calter demócrata y senciello.

N'exerciendo esti cargu abandona la política y dedícase solamente al so llabor como científicu

== Actividá científica ==
El so llabor investigador centróse principalmente nel estudiu de distintos xacimientos prehistóricos. Interésase sobremanera nos xacimientos prehistóricos de Cantabria y Asturies afayando ya investigando en munches de les escavaciones.

Estes investigaciones atraen a distintos arqueólogos estranxeros que son recibíos y convidaos a la so casa, asina puede destacar la presencia de [[Hugo Obermaier]], [[Henri Breuil]], P. Wernet, Boule o [[Eduardo Hernández Pacheco]].

Ente les sos escavaciones son destacables les de les cueves como [[Cueva'l Conde]], [[Cueto La Mina]], [[Cueto Llera]], [[Cueva de la Riera]] o [[Cueva de Ardín]].

Como culminación a los sos trabayos d'investigación crea'l [[Asturiense]], una cultura del [[Epipaleolítico]] (fase inicial del [[Mesolíticu]]) en [[1923]].

Dedicar a otres facetes científiques como la botánica creando na so [[Palaciu de los Condes de la Vega del Sella|residencia]] un estensu xardín con distintes variedaes d'árboles tanto autóctonos como foranos.

En [[1929]] ye nomáu presidente de la [[Real Sociedá Española d'Historia Natural]].

Ye nomáu profesor honorariu del [[Muséu de Ciencies Naturales de Madrid]], muséu al que donó parte de la so coleición, y a que'l restu una vegada fináu foi donáu pola so vilba al [[Muséu Arqueolóxicu d'Uviéu]].

== Intereses ==
Ye bisagüelu paternu de [[Simoneta Gómez-Acebo]], sobrina del rei [[Xuan Carlos I d'España]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Ricardo Duque de Estrada }}
{{NF|1870|1941|Duque de Estrada}}

{{Tradubot|Ricardo Duque de Estrada}}
[[Categoría:Persones d'Estella]]
[[Categoría:Historiadores d'España]]
[[Categoría:Miembros de la Real Sociedá Española d'Historia Natural]]
[[Categoría:Arqueólogos y arqueólogues d'España]]
[[Categoría:Científicos y científiques d'Asturies]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'España]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Asturies]]
[[Categoría:Condes d'España]]
Ricardo Duque de Estrada y Martínez de Morentin  foi un historiador, naturalista, políticu, mecenes, escritor y arqueólogu ástur, nacíu en Navarra, que desenvolvió'l so llabor n'Asturies.

Foi Conde de la Vega del Sella, Marqués de Canillejas, Marqués de Gastañaga y Marqués de Deleitosa.

 Biografía 
Nacíu en Estella (Navarra) en 1870, pertenecía a una familia noble d'orixe ástur-cántabra, yera fíu de los condes de la Vega del Sella, Ricardo Benigno Duque de Estrada y Bustamante y Francisca de Paula Remigia Cirila Felipa Ana Joaquina Martínez de Morentin y Galarza. Tres la muerte del so padre en 1876, pasa a ostentar el títulu d'octavu conde. Nacíu nel senu d'una familia de corte lliberal, los sos primeros estudios tienen llugar nel colexu de los Chére Frêres de Bayonne, Francia, onde la so llegada provoca cierta movición. La so residencia ellí debíase a la persecución que'l pretendiente carlista exercía sobre ellos (prindando inclusive la so casa de Tolosa (Guipúzcoa) pa usala como la so residencia) obligando al so padre a exiliase a dicha ciudá de Bayonne, onde vive cola so familia, y finalmente fina na casa de la Rue du Port Neuf nᵘ 16; y hasta que les condiciones polítiques nun ameyoren nel País Vascu, cola derrota de los Carlistes, nun vuelven a Guipúzcoa. Asina que tola so formación primaria yera francesa y de ende -y laude'l so interés poles ciencies naturales, y el so calter sistemáticu y científicu.

El conde llegó a Asturies pa estudiar derechu na Universidá d'Uviéu y en 1897 casóse en 1897 con Ignacia Samaniego Errazu, quien finó poco tiempu dempués, en 1890. Treslladóse entós a vivir a una de les posesiones de la familia nel conceyu asturianu de Llanes, el Palaciu de los Condes de la Vega del Sella, pasando a controlar directamente'l restu de les posesiones de la familia nel conceyu como'l palaciu de los Duque de Estrada que s'atopaba sol control d'alministradores de la familia, pos esta moraba en Navarra.

En Nueva (Llanes) integrar cola población convirtiéndose nun gran benefactor de la zona impulsando'l ferrocarril, la implantación del teléfonu o la construcción de carreteres.

Casó en segundes nupcias con María del Rosario de Vereterra y Armada, VII marquesa de Canillejas, Grande d'España, cola que tuvo seis fíos, el mayor de los cualos, Ricardo Xosé, premurió al so padre, dexando un fíu, Ricardo Duque de Estrada y Tejada, qu'asocedería al so güelu como Conde de la Vega del Sella.

 Actividá política 
Dientro de l'actividá política cabo destacar el so cargu de Presidente de la Diputación d'Uviéu en 1909Representación asturiana alministrativa y política dende 1808 hasta 1915. destacando'l so calter demócrata y senciello.

N'exerciendo esti cargu abandona la política y dedícase solamente al so llabor como científicu

 Actividá científica 
El so llabor investigador centróse principalmente nel estudiu de distintos xacimientos prehistóricos. Interésase sobremanera nos xacimientos prehistóricos de Cantabria y Asturies afayando ya investigando en munches de les escavaciones.

Estes investigaciones atraen a distintos arqueólogos estranxeros que son recibíos y convidaos a la so casa, asina puede destacar la presencia de Hugo Obermaier, Henri Breuil, P. Wernet, Boule o Eduardo Hernández Pacheco.

Ente les sos escavaciones son destacables les de les cueves como Cueva'l Conde, Cueto La Mina, Cueto Llera, Cueva de la Riera o Cueva de Ardín.

Como culminación a los sos trabayos d'investigación crea'l Asturiense, una cultura del Epipaleolítico (fase inicial del Mesolíticu) en 1923.

Dedicar a otres facetes científiques como la botánica creando na so residencia un estensu xardín con distintes variedaes d'árboles tanto autóctonos como foranos.

En 1929 ye nomáu presidente de la Real Sociedá Española d'Historia Natural.

Ye nomáu profesor honorariu del Muséu de Ciencies Naturales de Madrid, muséu al que donó parte de la so coleición, y a que'l restu una vegada fináu foi donáu pola so vilba al Muséu Arqueolóxicu d'Uviéu.

 Intereses 
Ye bisagüelu paternu de Simoneta Gómez-Acebo, sobrina del rei Xuan Carlos I d'España.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Persones d'Estella
Categoría:Historiadores d'España
Categoría:Miembros de la Real Sociedá Española d'Historia Natural
Categoría:Arqueólogos y arqueólogues d'España
Categoría:Científicos y científiques d'Asturies
Categoría:Políticos y polítiques d'España
Categoría:Políticos y polítiques d'Asturies
Categoría:Condes d'España