Matroska
{{otros usos|Matrioshka|la moñeca rusa}}
{{Ficha de formatu d'archivu}}
'''Matroska''' ye un [[formatu contenedor]] [[Formatu abiertu|abiertu]], un [[Formatu d'archivu informáticu|archivu informáticu]] que puede contener una cantidá bien grande de videu, audiu, imaxe o pistes de subtítulos dientro d'un solu archivu.<ref>[http://www.matroska.org/technical/specs/index.html#track Especificaciones d'Archivu Matroska], Matroska.org.</ref> La so finalidá ye la de sirvir como formatu universal pal almacenamientu de conteníos [[audiovisual]]es y [[multimedia]], como películes o programes de [[televisión]], videoxuegos, imáxenes y testos.
Nun ye un codec de video como [[H.264/MPEG-4 AVC]] o vorbis, sinón que ye un contenedor qu'envolubra audiu, video y subtítulos dientro d'un mesmu paquete, y que dexa reproducir l'archivu tantu n'ordenadores como n'otros dispositivos cola abonda potencia de procesamientu.

==Xeneralidaes==
[[Ficheru:Recursive Matrena 01.jpg|thumb|Una [[matrioska]].]]
La denominación Matroska ta inspirada nel conceutu de la [[matrioska]], la tradicional muñeca rusa que nel so interior alluga más muñeques.

Matroska ye un software llibre con carauterístiques similares a otros contenedores, como [[AVI]], [[MP4]] o [[Advanced Streaming Format|ASF]], pero ye totalmente de [[códigu abiertu]], esto ye, nun ye un formatu propietariu y polo tanto nun paga derechos d'autor nin ta sometíu a llimitaciones por copyright. Per cada película o xuegu que sale a la venta compatible col formatu, los sos responsables nun tienen de pagar regalías al fabricante del software, polo cual amenórguense los costos y los productos pueden vendese a un preciu menor; amás l'usuariu puede realizar los sos propios archivos gratuitamente y de forma llibre. Por cuenta de ello y a la proliferación del [[peer-to-peer]], cada vez ye más conocíu. Búscase que los sos implementaciones consistan en [[software llibre]]. Los archivos de tipu Matroska son .MKV pa videu (con subtítulos y audiu), .MKA p'archivos solamente d'audiu, .MKS namái para [[subtítulu|subtítulos]] y .MK3D pa videu [[Estereoscopía|estereoscópicu]].

El software Matroska sirve pa cualquier tipu d'almacenamientu [[multimedia]], como películes, animación 3D, videoxuegos, imáxenes, testos, llibros interactivos, guíes interactivas, etc. Como l'usuariu tien llibre control sobre la presentación de los conteníos, empréstase meyor pal usu [[multimedia interactiva|interactivo multimedia]] d'esos conteníos, al nun tener que solicitar permisos pa desenvolver los proyeutos o manipoliar el software.

A pesar de ser una iniciativa de software llibre, Matroska nun se llinda a [[Sistema operativu|sistemes operativos]] de códigu abiertu, como [[GNU/Linux]], ta pensáu pa poder ser usáu en tolos sistemes operativos tanto llibres como propietarios, ye dicir quierse que pueda usase en [[Windows]], [[Mac OS X]], [[Android]] o cualesquier otru. 

Ye importante tener claro que al igual qu'otros formatos de [[Formatu contenedor|contenedor]], Matroska por sigo solo nun especifica un formatu de [[Compresión de dato|compresión d'audiu o videu]]; poro, diverses teunoloxíes de compresión d'audiu o videu ([[Códec|codecs]]) pueden ser utilizaes pa codificar l'audiu o videu que depués puede ser almacenáu nun solu archivo contenedor Matroska.

El 7 de xineru de 2009<ref>{{cita web|url=http://www.matroska.org/node/38#track|títulu=Divx anunció sofitu al formatu Matroska|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120515165449/http://www.matroska.org/node/38#track|fechaarchivu=2012-05-15}}</ref> anuncióse que la compañía [[Divx]] ufiertaría sofitu al formatu Matroska nel so nuevu productu audiovisual Divx 7.<ref>{{cita web|url=http://investors.divx.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=357661#track|títulu=DivX anuncia'l llanzamientu de nueva xeneración de software, H.264 basáu en DivX 7|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100326233349/http://investors.divx.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=357661#track|fechaarchivu=26 de marzu de 2010}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090116053057/http://investors.divx.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=357904#track Programa de Certificación DivX Plus, va ufiertar sofitu xeneralizáu a la nueva teunoloxía DivX H.264<br />pa dispositivos electrónicos de ][[alta definición]]<span> (n'inglés)</span></ref>

== Historia ==
El proyeutu foi anunciáu'l 7 d'avientu de 2002, como una [[Bifurcación (desenvolvimientu de software)|bifurcación]] del Contenedor de Formatu Audiovisual (MCF, nes sos sigles n'inglés), dempués de los desalcuerdos ente'l desarrollador principal Lasse Karkkainen y el que sería, darréu dempués, fundador de Matroska, Steve Lhomme, sobre l'usu del Meta Llinguaxe Binariu Estensible ([[EBML]] poles sos sigles n'inglés) en llugar d'otru formatu binariu. Esti periodu coincidió con una llarga posa na programación del MCF pol so desarrollador principal, lo que provocó que la mayor parte de la comunidá migrara rápido a esti nuevu proyeutu.

== Metes y oxetivos ==
Los desarrolladores del proyeutu Matroska creen que l'usu d'[[EBML]] apúrre-yos una serie de ventayes, incluyendo una mayor posibilidá d'ampliar el formatu nel futuru, probablemente décades, conforme les novedaes faigan presentes y/o los oxetivos del proyeutu tamién.

El formatu foi diseñáu dende cero pa ser estendíu y duraderu, a diferencia de formatos como [[AVI]] el cual a pesar de la so pasada popularidá cayó en desusu por cuenta que'l so diseñu tórga-y ser ampliáu fácilmente ensin romper la [[retrocompatibilidá]]. 

L'equipu de Matroska faló abiertamente en hydrogenaudio.org y [[Doom9]] sobre dalgunos de los sos oxetivos al llargu plazu,<ref>[https://web.archive.org/web/20090123002548/http://matroska.info/que-ye-matroska#track Matroska tienen les siguientes metes], Matroska.info.</ref><ref>[http://matroska.org/index.html#track Matroska is designed with the future in mind], Matroska.org.</ref> incluyendo:

* La creación d'un modernu, flexible y ampliable contenedor multimedia.
* El desenvolvimientu d'un sofitu sólidu de tresmisión.
* El desenvolvimientu d'un sistema de menús similares a los del DVD basáu en [[EBML]].
* El desenvolvimientu d'un conxuntu de ferramientes pa la creación y edición d'archivos Matroska.
* Trabayar con fabricantes de hardware pa incluyir sofitu Matroska en dispositivos audiovisuales y multimedia.
* Sofitar l'adopción y aplicación de les biblioteques en Matroska Haikú ([[OpenBeOS]]) Mediakit y [[GStreamer|GStreamer Multimedia Framework]] para [[GNU/Linux]], equivalente a [[Microsoft]] ([[Marca (rexistru)|TM]]) DirectShow ([[Marca (rexistru)|R]]) para [[Windows]] ([[Marca (rexistru)|TM]])
* Desenvolver y poner en marcha una serie de filtros DirectShow pa la reproducción y creación de ficheros Matroska nel [[Sistema Operativu]] [[Windows]] ([[Marca (rexistru)|TM]])
* Establecer Matroska como l'alternativa de [[códigu abiertu]] a los contenedores esistentes como [[AVI]], [[Advanced Streaming Format|ASF]], [[MOV]], RM, [[MP4]], [[MPG]] (nesto ye comparable a [[Ogg]]).

== Carauterístiques ==
Les capacidaes del contenedor Matroska son:

* Una o delles pistes de videu alternatives, o programaes pa reproducir una dempués d'otra (dexa xunir videos ensin perder calidá).
* Una o delles pistes d'audiu alternatives.
* Posibilidá d'Audiu y Videu en VFR (Framerate Variable).
* Dellos [[subtítulu|subtítulos]], incluyendo [[Substation Alpha|SSA/ASS]] con funciones avanzaes, y apocayá [[Presentation Graphic Stream|PGS]].
* Dellos capítulos nun mesmu ficheru.
* Posibilidá de menús nel futuru.
* [[Streaming]] o videu visualizáu en tiempu real mientres se descarga.
* Busca (seeking) ameyorada respectu del avi (al camudar de posición el videu non se desincroniza nin conxela) y al ASF (wmv).
* Meyor tolerancia a errores al respective de AVI o MP4.
* Tien menor [[overhead]].
* Facilidá p'añader estensiones futures, gracies a EBML.
* Posibilidá d'añader archivos de cualquier tipu.
* Posibilidá d'empotrar una imaxe nel contenedor como amuesa del conteníu.
* Soporte pa [[tags]].

== Llicencia == 
Matroska ye un proyeutu d'estándares abiertos. Esto significa que puede utilizase llibremente y que les especificaciones téuniques, que describen el fluxu de bits, tán disponibles y son accesibles pa cualquier persona, incluyendo aquelles empreses que-yos gustaría ufiertar sofitu Matroska nos sos productos.

El códigu fonte de les biblioteques desenvueltes pol Equipu de Desenvolvimientu de Matroska ta llicenciáu so llicencia GNU [[LGPL]].<ref>[http://knowledgerush.com/kr/encyclopedia/Matroska/#track Llicencia doble pa Matroska], knowledgerush.com (n'inglés).</ref><ref>[https://www.gnu.org/licenses/lgpl.txt#track Llicencia Pública Xeneral Amenorgada de GNU (LGPL)], GNU.org (n'inglés).</ref>
== Reproductores ==
El llistáu siguiente correspuende a una serie de programes, o software, que presenten soporte nativu Matroska.

[[Ficheru:Kaffeine-screenshot.png|thumb|250px|Kaffeine.]]
[[Ficheru:VLC 0.8.5 screenshot elephants dream.png|thumb|250px|VLC Media Player.]]

* [http://www.altools.com/ALTools/ALShow.aspx ALShow]
* [[Avidemux]]
* [[BS.Player]]
* [https://web.archive.org/web/20090125180139/http://www.chameleo.org/ Chameleo]
* [https://web.archive.org/web/20081218053213/http://www.corecoded.com/modules.php?op=modload&name=tcmp_home&file=index The Core Media Player]
* [[DivX]]
* [[The Core Pocket Media Player]]
* [[foobar2000]] (v0.9.6) 
* [[GOM Player]] (Fai que l'audiu suene lentu, con códec opcional reproduz perfectu) 
* Reproductores basaos en [[Gstreamer]] - ([[Tótem]], etc.)
* [http://handbrake.fr/ HandBrake]
* [http://www.cowonamerica.com/products/jetaudio/ jetAudio]
* [[Kaffeine]]
* [http://www.kmplayer.com/forums/forumdisplay.php?f=20 The KMPlayer]
* [http://sourceforge.net/projects/guliverkli/ Media Player Classic]
* [http://mpc-hc.sourceforge.net/ Media Player Classic - Home Cinema]
* [http://www.team-mediaportal.com/ MediaPortal]<ref>[http://www.team-mediaportal.com/content/view/42/117/ Carauterístiques de MediaPortal] (01/01/2007)</ref>
* [http://www.conceiva.com/products/mezzmo/features.asp Mezzmo] Media Player
* [http://mirillis.com/en/products/splashpro.html Mirillis Splash Pro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010193134/http://mirillis.com/en/products/splashpro.html |date=2011-10-10 }}
* [[MPlayer]]
* [[MythTV]]
* [http://perian.org/ Perian] Plugin de Quicktime pa Mac OS X<ref>[http://perian.org/#detail Perian details]</ref>
* [http://www.xilisoft.es/ Xilisoft]
* [[Tótem|Tótem Movie Player]]
* [[VirtualDubMod]]
* [[VLC media player]]
* [http://www.vso-software.fr/ VSO Software]
* [[Vuze]] Media Player
* [[Winamp]]
* [[xine]]
* [http://www.inmatrix.com/ Zoom Player]
* [http://www.plexapp.com/ plexapp]
* [[Kodi]] (antes XBMC)
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/products/windows-media-player Windows Media Player] (solo en Windows 10)<ref name=":0">{{Cita web|url=https://twitter.com/GabeAul/status/537376407291056128|títulu=Keen eyed #WindowsInsiders will notice something cool about this pic. Something to look forward to in the new year!pic.twitter.com/4uQe5LlLmI|fechaaccesu=22 d'ochobre de 2017|apellíu=Aul|nome=Gabriel|fecha=25 de payares de 2014|sitiuweb=@GabeAul|idioma=en}}</ref>
* Películes y TV (aplicación esclusiva de Windows 10)<ref name=":0" />

== Ver tamién ==
 
* [[Ogg]]: otru contenedor llibre.
* [[LiVES]]
* [[MKVToolNix]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.matroska.org/ Sitio web de Matroska]





{{Tradubot|Matroska}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Formatos contenedores]]
[[Categoría:Software llibre]]
[[Categoría:Subtituláu]]
[[Categoría:Formatos dixitales de videu]]
Matroska ye un formatu contenedor abiertu, un archivu informáticu que puede contener una cantidá bien grande de videu, audiu, imaxe o pistes de subtítulos dientro d'un solu archivu.Especificaciones d'Archivu Matroska, Matroska.org. La so finalidá ye la de sirvir como formatu universal pal almacenamientu de conteníos audiovisuales y multimedia, como películes o programes de televisión, videoxuegos, imáxenes y testos.
Nun ye un codec de video como H.264/MPEG-4 AVC o vorbis, sinón que ye un contenedor qu'envolubra audiu, video y subtítulos dientro d'un mesmu paquete, y que dexa reproducir l'archivu tantu n'ordenadores como n'otros dispositivos cola abonda potencia de procesamientu.

Xeneralidaes
thumb|Una matrioska.
La denominación Matroska ta inspirada nel conceutu de la matrioska, la tradicional muñeca rusa que nel so interior alluga más muñeques.

Matroska ye un software llibre con carauterístiques similares a otros contenedores, como AVI, MP4 o ASF, pero ye totalmente de códigu abiertu, esto ye, nun ye un formatu propietariu y polo tanto nun paga derechos d'autor nin ta sometíu a llimitaciones por copyright. Per cada película o xuegu que sale a la venta compatible col formatu, los sos responsables nun tienen de pagar regalías al fabricante del software, polo cual amenórguense los costos y los productos pueden vendese a un preciu menor; amás l'usuariu puede realizar los sos propios archivos gratuitamente y de forma llibre. Por cuenta de ello y a la proliferación del peer-to-peer, cada vez ye más conocíu. Búscase que los sos implementaciones consistan en software llibre. Los archivos de tipu Matroska son .MKV pa videu (con subtítulos y audiu), .MKA p'archivos solamente d'audiu, .MKS namái para subtítulos y .MK3D pa videu estereoscópicu.

El software Matroska sirve pa cualquier tipu d'almacenamientu multimedia, como películes, animación 3D, videoxuegos, imáxenes, testos, llibros interactivos, guíes interactivas, etc. Como l'usuariu tien llibre control sobre la presentación de los conteníos, empréstase meyor pal usu interactivo multimedia d'esos conteníos, al nun tener que solicitar permisos pa desenvolver los proyeutos o manipoliar el software.

A pesar de ser una iniciativa de software llibre, Matroska nun se llinda a sistemes operativos de códigu abiertu, como GNU/Linux, ta pensáu pa poder ser usáu en tolos sistemes operativos tanto llibres como propietarios, ye dicir quierse que pueda usase en Windows, Mac OS X, Android o cualesquier otru. 

Ye importante tener claro que al igual qu'otros formatos de contenedor, Matroska por sigo solo nun especifica un formatu de compresión d'audiu o videu; poro, diverses teunoloxíes de compresión d'audiu o videu (codecs) pueden ser utilizaes pa codificar l'audiu o videu que depués puede ser almacenáu nun solu archivo contenedor Matroska.

El 7 de xineru de 2009 anuncióse que la compañía Divx ufiertaría sofitu al formatu Matroska nel so nuevu productu audiovisual Divx 7.Programa de Certificación DivX Plus, va ufiertar sofitu xeneralizáu a la nueva teunoloxía DivX H.264pa dispositivos electrónicos de alta definición (n'inglés)

 Historia 
El proyeutu foi anunciáu'l 7 d'avientu de 2002, como una bifurcación del Contenedor de Formatu Audiovisual (MCF, nes sos sigles n'inglés), dempués de los desalcuerdos ente'l desarrollador principal Lasse Karkkainen y el que sería, darréu dempués, fundador de Matroska, Steve Lhomme, sobre l'usu del Meta Llinguaxe Binariu Estensible (EBML poles sos sigles n'inglés) en llugar d'otru formatu binariu. Esti periodu coincidió con una llarga posa na programación del MCF pol so desarrollador principal, lo que provocó que la mayor parte de la comunidá migrara rápido a esti nuevu proyeutu.

 Metes y oxetivos 
Los desarrolladores del proyeutu Matroska creen que l'usu d'EBML apúrre-yos una serie de ventayes, incluyendo una mayor posibilidá d'ampliar el formatu nel futuru, probablemente décades, conforme les novedaes faigan presentes y/o los oxetivos del proyeutu tamién.

El formatu foi diseñáu dende cero pa ser estendíu y duraderu, a diferencia de formatos como AVI el cual a pesar de la so pasada popularidá cayó en desusu por cuenta que'l so diseñu tórga-y ser ampliáu fácilmente ensin romper la retrocompatibilidá. 

L'equipu de Matroska faló abiertamente en hydrogenaudio.org y Doom9 sobre dalgunos de los sos oxetivos al llargu plazu,Matroska tienen les siguientes metes, Matroska.info.Matroska is designed with the future in mind, Matroska.org. incluyendo:

 La creación d'un modernu, flexible y ampliable contenedor multimedia.
 El desenvolvimientu d'un sofitu sólidu de tresmisión.
 El desenvolvimientu d'un sistema de menús similares a los del DVD basáu en EBML.
 El desenvolvimientu d'un conxuntu de ferramientes pa la creación y edición d'archivos Matroska.
 Trabayar con fabricantes de hardware pa incluyir sofitu Matroska en dispositivos audiovisuales y multimedia.
 Sofitar l'adopción y aplicación de les biblioteques en Matroska Haikú (OpenBeOS) Mediakit y GStreamer Multimedia Framework para GNU/Linux, equivalente a Microsoft (TM) DirectShow (R) para Windows (TM)
 Desenvolver y poner en marcha una serie de filtros DirectShow pa la reproducción y creación de ficheros Matroska nel Sistema Operativu Windows (TM)
 Establecer Matroska como l'alternativa de códigu abiertu a los contenedores esistentes como AVI, ASF, MOV, RM, MP4, MPG (nesto ye comparable a Ogg).

 Carauterístiques 
Les capacidaes del contenedor Matroska son:

 Una o delles pistes de videu alternatives, o programaes pa reproducir una dempués d'otra (dexa xunir videos ensin perder calidá).
 Una o delles pistes d'audiu alternatives.
 Posibilidá d'Audiu y Videu en VFR (Framerate Variable).
 Dellos subtítulos, incluyendo SSA/ASS con funciones avanzaes, y apocayá PGS.
 Dellos capítulos nun mesmu ficheru.
 Posibilidá de menús nel futuru.
 Streaming o videu visualizáu en tiempu real mientres se descarga.
 Busca (seeking) ameyorada respectu del avi (al camudar de posición el videu non se desincroniza nin conxela) y al ASF (wmv).
 Meyor tolerancia a errores al respective de AVI o MP4.
 Tien menor overhead.
 Facilidá p'añader estensiones futures, gracies a EBML.
 Posibilidá d'añader archivos de cualquier tipu.
 Posibilidá d'empotrar una imaxe nel contenedor como amuesa del conteníu.
 Soporte pa tags.

 Llicencia  
Matroska ye un proyeutu d'estándares abiertos. Esto significa que puede utilizase llibremente y que les especificaciones téuniques, que describen el fluxu de bits, tán disponibles y son accesibles pa cualquier persona, incluyendo aquelles empreses que-yos gustaría ufiertar sofitu Matroska nos sos productos.

El códigu fonte de les biblioteques desenvueltes pol Equipu de Desenvolvimientu de Matroska ta llicenciáu so llicencia GNU LGPL.Llicencia doble pa Matroska, knowledgerush.com (n'inglés).Llicencia Pública Xeneral Amenorgada de GNU (LGPL), GNU.org (n'inglés).
 Reproductores 
El llistáu siguiente correspuende a una serie de programes, o software, que presenten soporte nativu Matroska.

thumb|250px|Kaffeine.
thumb|250px|VLC Media Player.

 ALShow
 Avidemux
 BS.Player
 Chameleo
 The Core Media Player
 DivX
 The Core Pocket Media Player
 foobar2000 (v0.9.6) 
 GOM Player (Fai que l'audiu suene lentu, con códec opcional reproduz perfectu) 
 Reproductores basaos en Gstreamer - (Tótem, etc.)
 HandBrake
 jetAudio
 Kaffeine
 The KMPlayer
 Media Player Classic
 Media Player Classic - Home Cinema
 MediaPortalCarauterístiques de MediaPortal (01/01/2007)
 Mezzmo Media Player
 Mirillis Splash Pro 
 MPlayer
 MythTV
 Perian Plugin de Quicktime pa Mac OS XPerian details
 Xilisoft
 Tótem Movie Player
 VirtualDubMod
 VLC media player
 VSO Software
 Vuze Media Player
 Winamp
 xine
 Zoom Player
 plexapp
 Kodi (antes XBMC)
 Windows Media Player (solo en Windows 10)
 Películes y TV (aplicación esclusiva de Windows 10)

 Ver tamién 
 
 Ogg: otru contenedor llibre.
 LiVES
 MKVToolNix

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Sitio web de Matroska

Categoría:Formatos contenedores
Categoría:Software llibre
Categoría:Subtituláu
Categoría:Formatos dixitales de videu