Húsar
{{ficha d'unidá militar}}
[[Ficheru:Magyar_huszár.jpg|miniaturadeimagen|Húsar húngaru del sieglu XVI. Xilografía de Jost Amman]]
[[Ficheru:Husarz,_Józef_Brandt,_1890.jpg|miniaturadeimagen|282x282px|[[Húsares alaos polacos|Húsares polacos]] según Józef Brandt (1841-1915).]]
[[Ficheru:Alfonso_XIII_con_uniforme_de_húsar_(Museo_Nacional_Centro_de_Arte_Reina_Sofía).jpg|miniaturadeimagen|327x327px|[[Alfonsu XIII d'España|Alfonso XIII]] con uniforme d'[[Reximientu Acorazáu «Pavía»|húsar de Pavía]], por László (1927).]]
[[Ficheru:RC_HUSARES_DE_JUNIN_Nro_1.jpg|miniaturadeimagen|370x370px|Oficial del Reximientu de Caballería Gloriosu Húsares de Junín" Nº 1 - Llibertador del Perú.]]
Los '''húsares''' (del [[Idioma húngaru|húngaru]] Huszár, en plural ''Huszárok'', 'abanderaos del gran camín') constituyíen una unidá de caballería llixero aniciada n'Hungría{{Refn|refn=https://spiceofeurope.es/cultura-husar-una-rica-tradicion-en-hungria/}}.

== Entamos de los húsares ==
Los primeros húsares foron reclutados pol rei [[Matías Corvino]] d'Hungría en [[1485]], mientres la guerra escontra l'Imperiu otomanu, na que s'enfrentaron con ésitu colos [[xenízaros]] turcos. L'orixe de la pallabra húsar remanez del húngaru "huszár", y ésta de la mesma de "husz" que significa venti, una y bones l'húsar formaba parte d'un escuadrón de [[caballería]] de venti xinetes.

El modelu foi copiáu y evolucionó n'otros exércitos, en primer llugar polos [[Historia de Polonia|polacos]]. Los [[húsares alaos polacos]]{{Refn|refn=https://www.despertaferro-ediciones.com/2020/los-husares-alados-polacos-y-el-auxilio-de-viena/}} (llamaos asina por una especie d'ales d'un metru aproximáu de llargor que llevaben nel llombu) foron un cuerpu de caballería pesao (a diferencia d'otros húsares europeos). Los polacu-llituanos enfrentáronse col exércitu de [[Gustavu II Adolfu de Suecia]]. Tamién salvaron a [[Batalla de Kahlenberg|Viena]] del asediu de los turcos en [[1683]] y en munches más batalles. Los [[Austria|austriacos]] recurrieron coles mesmes a los húsares húngaros. [[Federicu II el Grande|Federicu'l Grande]] fixo enforma usu de los húsares na [[Guerra de Socesión Austriaca|Guerra de Sucesión Austriaca]]. Los ingleses emplegaron húsares que proveníen d'[[Hessen|Hesse]] ([[Alemaña]]) mientres la [[Guerra d'Independencia de los Estaos Xuníos]].

Nos sos primeros tiempos, l'equipu del húsar constaba d'un [[Sable (arma)|sable]] de caballería, una [[llanza]] y una [[armadura]] llixera. La so principal forma d'ataque consistía nuna carga compauta con llanza escontra tropes d'infantería. Sirvieron igualmente pa misiones de reconocencia y pa efectuar incursiones de suministru pal exércitu en marcha. Nel combate, la so función consistía en cutir al enemigu, apoderase de bateríes d'artillería o escorrer a les tropes en retirada.

Col tiempu convirtiéronse en tropes d'élite, lluciendo un vistosu uniforme de carauterísticu sombreru [[chacó]] provistu de pluma o [[pompón]]. El so armamentu dexó de ser la llanza, pa ser sustituyíu por una [[carabina]] llixera y [[Pistola|pistoles]]; caltuvieron el [[Sable (arma)|sable]], elementu típicu tamién del húsar a cuerpu o a caballu. Cuelga, n'efectu, bien baxu per darrera de les piernes, y el tahalí que lu sostién encárgase tamién de caltener el [[portapliegos]], un pequeñu [[zurrón]] llisu afatáu col [[emblema]] del [[reximientu]].

Más tarde los húsares foron readaptados a unidaes d'honor o a unidaes acorazaes. Güei, los exércitos francés, británicu y belga caltienen estes unidaes nes sos fuerces blindaes. Hai de mentar que la [[Venezuela|República Bolivariana de Venezuela]] y [[Perú]] son los únicos países del mundu, amás d'Hungría, que caltienen una guardia presidencial d'honor. Los húsares húngaros tamién combatieron n'Hungría, mientres la llucha independentista de la [[Revolución húngara de 1848]].

== Ver tamién ==
* [[Húsares Alaos Polacos]] ([[República de les Dos Naciones|Mancomunidá de Polonia-Llituania]])
* [[Batalla de Balaclava]] (Reinu Xuníu)
* Húsares de Cantabria (Reinu d'España)
* Húsares de la Gran Guardia (República de Chile)
* Húsares de Junín (República del Perú)
* Húsares de la Muerte (Francia)
* Húsares de la Muerte (República de Chile)
* Húsares de la Princesa (Reinu d'España)
* Húsares de Pavía (Reinu d'España): (Reximientu de Caballería «Pavía»)
* Húsares de Pueyrredón (Arxentina)

== Referencies ==
{{control d'autoridaes}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

[[Categoría:Historia d'Hungría]]
miniaturadeimagen|282x282px|Húsares polacos según Józef Brandt (1841-1915).
miniaturadeimagen|327x327px|Alfonso XIII con uniforme d'húsar de Pavía, por László (1927).
miniaturadeimagen|370x370px|Oficial del Reximientu de Caballería Gloriosu Húsares de Junín" Nº 1 - Llibertador del Perú.
Los húsares (del húngaru Huszár, en plural Huszárok, 'abanderaos del gran camín') constituyíen una unidá de caballería llixero aniciada n'Hungría.

 Entamos de los húsares 
Los primeros húsares foron reclutados pol rei Matías Corvino d'Hungría en 1485, mientres la guerra escontra l'Imperiu otomanu, na que s'enfrentaron con ésitu colos xenízaros turcos. L'orixe de la pallabra húsar remanez del húngaru "huszár", y ésta de la mesma de "husz" que significa venti, una y bones l'húsar formaba parte d'un escuadrón de caballería de venti xinetes.

El modelu foi copiáu y evolucionó n'otros exércitos, en primer llugar polos polacos. Los húsares alaos polacos (llamaos asina por una especie d'ales d'un metru aproximáu de llargor que llevaben nel llombu) foron un cuerpu de caballería pesao (a diferencia d'otros húsares europeos). Los polacu-llituanos enfrentáronse col exércitu de Gustavu II Adolfu de Suecia. Tamién salvaron a Viena del asediu de los turcos en 1683 y en munches más batalles. Los austriacos recurrieron coles mesmes a los húsares húngaros. Federicu'l Grande fixo enforma usu de los húsares na Guerra de Sucesión Austriaca. Los ingleses emplegaron húsares que proveníen d'Hesse (Alemaña) mientres la Guerra d'Independencia de los Estaos Xuníos.

Nos sos primeros tiempos, l'equipu del húsar constaba d'un sable de caballería, una llanza y una armadura llixera. La so principal forma d'ataque consistía nuna carga compauta con llanza escontra tropes d'infantería. Sirvieron igualmente pa misiones de reconocencia y pa efectuar incursiones de suministru pal exércitu en marcha. Nel combate, la so función consistía en cutir al enemigu, apoderase de bateríes d'artillería o escorrer a les tropes en retirada.

Col tiempu convirtiéronse en tropes d'élite, lluciendo un vistosu uniforme de carauterísticu sombreru chacó provistu de pluma o pompón. El so armamentu dexó de ser la llanza, pa ser sustituyíu por una carabina llixera y pistoles; caltuvieron el sable, elementu típicu tamién del húsar a cuerpu o a caballu. Cuelga, n'efectu, bien baxu per darrera de les piernes, y el tahalí que lu sostién encárgase tamién de caltener el portapliegos, un pequeñu zurrón llisu afatáu col emblema del reximientu.

Más tarde los húsares foron readaptados a unidaes d'honor o a unidaes acorazaes. Güei, los exércitos francés, británicu y belga caltienen estes unidaes nes sos fuerces blindaes. Hai de mentar que la República Bolivariana de Venezuela y Perú son los únicos países del mundu, amás d'Hungría, que caltienen una guardia presidencial d'honor. Los húsares húngaros tamién combatieron n'Hungría, mientres la llucha independentista de la Revolución húngara de 1848.

 Ver tamién 
 Húsares Alaos Polacos (Mancomunidá de Polonia-Llituania)
 Batalla de Balaclava (Reinu Xuníu)
 Húsares de Cantabria (Reinu d'España)
 Húsares de la Gran Guardia (República de Chile)
 Húsares de Junín (República del Perú)
 Húsares de la Muerte (Francia)
 Húsares de la Muerte (República de Chile)
 Húsares de la Princesa (Reinu d'España)
 Húsares de Pavía (Reinu d'España): (Reximientu de Caballería «Pavía»)
 Húsares de Pueyrredón (Arxentina)

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Historia d'Hungría