Ramu Nadal
[[File:Ramunadal xixon1.jpg|thumb|400px|Ramu nadal, na parroquia [[asturies|asturiana]] de [[Somió]], [[Xixón]].]]
El '''ramu Nadal''' (o ''ramu de Navidá'') ye un ornamentu d'orixe paganu recuperáu nos caberos años{{cuándo}} pel [[Navidá|Nadal]].

N'[[Asturies]], les presencies constataes más antigües tán en [[Cuñaba]], [[Peñamellera baxa]], [[Cangas del Narcea]], ya [[Ibias]].<ref name="alberto">https://www.elcomercio.es/aviles/asturias-arbol-ramu-20171129001126-ntvo.html</ref> El ramu Nadal, tamién ta documentáu nes provincies d'[[Ávila]], [[Cantabria]], [[Palencia]], [[Zamora]], [[Salamanca]] y, especialmente, en [[Llión|Lleón]], onde recibe´l nome de Ramu Llionés.

La llocalidá abulense de [[Serranillos]], al sur d'Ávila, aínda caltién viva la tradición del «ramo de navidad».<ref>http://losrecursosdelbosque.blogspot.com.es/2012/12/el-ramo-de-navidadcon-los-mejores-deseos.html (Consulta: 16-2-2014)</ref> 

== Aspeutu del ramu ==

N'[[Asturies]], el ramu consiste nuna cadarma de madera de forma triangular, fechu con fueyes de [[texu]], [[abetu]] o [[carrascu]]<ref name="alberto" /> nel que s'alluguen 12 veles simbolizando los meses del añu. Del mesmu cuelguen estremaes ofrendes, como [[chorizu|chorizos]], rosquielles y frutes, asina como elementos ornamentales como filos de llana, puntilles, bordaos..<ref>https://cpprietobances.wordpress.com/2017/12/24/ramo-de-navidad-ramu-nadal/</ref> L'armazón principal sofítase nuna vara madera allugada verticalmente con una peana que fai de sofitu pa tola cadarma. Tamién, al pie del ramu, suel ponese un cestu con [[castaña|castañes]] o [[Juglans regia|nueces]]. N'otres zones pue ser semicircular o cuadráu.


== Historia ==
[[File:Ramu nadal asturies ornamentu parroquia carreño 1.jpg|thumb|300px|Ramu Nadal, na parroquia [[asturies|asturiana]] de [[Carreño]].]]

Los oríxenes del ramu paecen remontase a dómines [[Cristianismu|precristianes]], nes que'l ramu (entendíu como una caña d'[[árbol]] en sí) tenía un caráuter votivu como cultu a la [[fertilidá]] o como ofrenda a espíritus proteutores<ref name="trebeyu2">http://asociaciontrebeyu.blogspot.com/2017/12/taller-vistir-el-ramu-vestir-el-ramo.html</ref>, y que se celebra nel [[solsticiu|solsticiu d'iviernu]]<ref name="trebeyu">http://asociaciontrebeyu.blogspot.com/2016/12/ramu-de-navidad.html</ref> como preludiu de la [[primavera]]. Ye, poro, un '''símbolu paganu''' asimiláu pola [[Ilesia]], seique al traviés de les ''pastoraes'' (pequeños autos de Nadal que se celebraben nos atrios de les ilesies en Lleón, Zamora, Salamanca y Asturies) y que anguaño tien sitiu ente les celebraciones navidiegues<ref>https://www.elcomercio.es/asturias/mas-concejos/tradicion-navidena-llega-20181129004238-ntvo.html</ref>.

{{cita|«...En las fiestas (de Asturies), podemos destacar el que se colocaba a las mozas [...], los enrames de las fuentes en esa noche mágica, así como los '''ramos de Navidad'''...» <ref>[http://s3.redmeda.com/biblioteca/cerra_2002_hoguera.pdf http://s3.redmeda.com/biblioteca/cerra_2002_hoguera.pdf]</ref>}}

La tradición evolucionó del ramu natural a la cadarma de madera anteriormente explicada, dablemente por influencia del ''tenebrariu'' esistente dientro de los templos parroquiales au inicialmente s'allugaben. Más tarde empezaron a allugase dientro de les cases, d'un mou asemeyáu al [[árbol de navidá]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cultura d'Asturies]]
[[Categoría:Provincia de Lleón]]
[[Categoría:Navidá]]
El ramu Nadal (o ramu de Navidá) ye un ornamentu d'orixe paganu recuperáu nos caberos años pel Nadal.

N'Asturies, les presencies constataes más antigües tán en Cuñaba, Peñamellera baxa, Cangas del Narcea, ya Ibias.https://www.elcomercio.es/aviles/asturias-arbol-ramu-20171129001126-ntvo.html El ramu Nadal, tamién ta documentáu nes provincies d'Ávila, Cantabria, Palencia, Zamora, Salamanca y, especialmente, en Lleón, onde recibe´l nome de Ramu Llionés.

La llocalidá abulense de Serranillos, al sur d'Ávila, aínda caltién viva la tradición del «ramo de navidad».http://losrecursosdelbosque.blogspot.com.es/2012/12/el-ramo-de-navidadcon-los-mejores-deseos.html (Consulta: 16-2-2014) 

 Aspeutu del ramu 

N'Asturies, el ramu consiste nuna cadarma de madera de forma triangular, fechu con fueyes de texu, abetu o carrascu nel que s'alluguen 12 veles simbolizando los meses del añu. Del mesmu cuelguen estremaes ofrendes, como chorizos, rosquielles y frutes, asina como elementos ornamentales como filos de llana, puntilles, bordaos..https://cpprietobances.wordpress.com/2017/12/24/ramo-de-navidad-ramu-nadal/ L'armazón principal sofítase nuna vara madera allugada verticalmente con una peana que fai de sofitu pa tola cadarma. Tamién, al pie del ramu, suel ponese un cestu con castañes o nueces. N'otres zones pue ser semicircular o cuadráu.

 Historia 
thumb|300px|Ramu Nadal, na parroquia asturiana de Carreño.

Los oríxenes del ramu paecen remontase a dómines precristianes, nes que'l ramu (entendíu como una caña d'árbol en sí) tenía un caráuter votivu como cultu a la fertilidá o como ofrenda a espíritus proteutoreshttp://asociaciontrebeyu.blogspot.com/2017/12/taller-vistir-el-ramu-vestir-el-ramo.html, y que se celebra nel solsticiu d'iviernuhttp://asociaciontrebeyu.blogspot.com/2016/12/ramu-de-navidad.html como preludiu de la primavera. Ye, poro, un símbolu paganu asimiláu pola Ilesia, seique al traviés de les pastoraes (pequeños autos de Nadal que se celebraben nos atrios de les ilesies en Lleón, Zamora, Salamanca y Asturies) y que anguaño tien sitiu ente les celebraciones navidiegueshttps://www.elcomercio.es/asturias/mas-concejos/tradicion-navidena-llega-20181129004238-ntvo.html.

La tradición evolucionó del ramu natural a la cadarma de madera anteriormente explicada, dablemente por influencia del tenebrariu esistente dientro de los templos parroquiales au inicialmente s'allugaben. Más tarde empezaron a allugase dientro de les cases, d'un mou asemeyáu al árbol de navidá.

 Referencies 

Categoría:Cultura d'Asturies
Categoría:Provincia de Lleón
Categoría:Navidá