Alfabetu araméu
{{alfabetu}}
[[Ficheru:Syriac Sertâ book script.jpg|250px|right|thumb|Llibro del sieglu XI escritu n'araméu.]]

L''''[[alfabetu]] araméu''' ye un alfabetu [[abyad]] diseñáu pa escribir [[idioma araméu]]. Como los otros abyads, toles lletres representen [[consonante]]s; dalgunes [[matres lectionis]] son consonantes que tamién representen [[vocal]]es llargues.

Les inscripciones más tempranes nel idioma araméu usen l'[[alfabetu feniciu]]. Nesi entós, l'alfabetu desenvolver na forma amosada embaxo. L'usu del araméu como una [[llingua franca]] al traviés del [[Oriente Mediu]] dende'l [[sieglu VIII e.C.]] llevó a l'adopción gradual del alfabetu araméu pa escribir [[idioma hebréu|hebréu]]. Antes, l'hebréu escribíase usando un alfabetu cercanu al feniciu, llamáu [[alfabetu paleohebréu]].

Los alfabetos [[alfabetu hebréu|hebréu]] y [[alfabetu nabatéu|nabatéu]] son un pocu distintos n'estilu con respectu al alfabetu araméu. El desarrollu de versiones en [[cursiva]] del araméu llevaron a la creación de los alfabetos [[alfabetu siríacu|siríacu]], [[alfabetu palmirense|palmirense]] y [[alfabetu mandeo|mandeo]]. Estes escritures formaron la base de los alfabetos [[alfabetu árabe|árabe]], [[alfabetu sogdiano|sogdiano]], [[alfabetu orkhon|orkhon]] y [[alfabetu mongol|mongol]]. Controvertidamente, ye reclamáu como'l posible orixe de los [[alfabetos índicos]].

Anque l'araméu difier considerablemente del hebréu, ye un idioma allegáu a este, que'l so alfabetu consta de les mesmes [[lletra|lletres]] colos mesmos [[nome]]s. Igual que l'hebréu, l'araméu escribir de derecha a izquierda y nun principiu la so escritura yera consonántica. Sicasí, los [[masoreta|masoretes]] añadieron puntos vocálicos al araméu usáu na [[Biblia]], al igual que fixeron col hebréu. Al tar en contautu con otros idiomes, l'araméu recibió la so influyencia. 

Anguaño, l'[[araméu bíblicu]], los dialeutos xudíos neo-arameos y l'idioma araméu del [[Talmud]] son escritos nel alfabetu hebréu. L'[[idioma siríacu]] y dialeutos cristianos neo-arameos son escritos nel alfabetu siríacu. L'[[idioma mandeo]] escribir con nel [[alfabetu mandeo]].

== Alfabetu imperial araméu ==

Reescritu de ''A Grammar of Biblical Aramaic'' de Franz Rosenthal; les formes fueron usaes n'Exiptu, [[sieglu V e.C.]] Los nomes tán en [[araméu bíblicu]].

{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!Nome de lletra
!Forma de la lletra
!Equivalente al hebréu
!Pronunciación
|-
|Aleph
|[[Ficheru:Aleph.svg|32px]]
|style="font-size: 33px;"|א
|{{IPA|/ʔ/}}; {{IPA|/aː/}}, {{IPA|/yː/}}
|-
|Beth
|[[Ficheru:Beth.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ב
|/b/, /v/
|-
|Gimel
|[[Ficheru:Gimel.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ג
|{{IPA|/ɡ/, /ɣ/}}
|-
|Daleth
|[[Ficheru:Daleth.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ד
|/d/, /ð/
|-
|Heh
|[[Ficheru:He0.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ה
|/h/
|-
|vav
|[[Ficheru:Waw.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ו
|/v/; {{IPA|/oː/}}, {{IPA|/oː/}}
|-
|Zayin
|[[Ficheru:Zayin.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ז
|/z/
|-
|Heth
|[[Ficheru:Heth.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ח
|/ħ/
|-
|Teth
|[[Ficheru:Teth.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ט
|{{IPA|/tˁ/}} enfática
|-
|Yodh
|[[Ficheru:Yod.svg]]
|style="font-size: 33px;"|י
|/j/; {{IPA|/iː/}}, {{IPA|/yː/}}
|-
|Kaph
|[[Ficheru:Kaph.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ך / כ
|/k/, /x/
|-
|Lamed
|[[Ficheru:Lamed.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ל
|/l/
|-
|Mem
|[[Ficheru:Mem.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ם / מ
|/m/
|-
|Nun
|[[Ficheru:Nun.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ן / נ
|/n/
|-
|Samekh
|[[Ficheru:Samekh.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ס
|/s/
|-
|Ayin
|[[Ficheru:Ayin.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ע
|{{IPA|/ʕ/}}
|-
|Pe
|[[Ficheru:Pe0.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ף / פ
|/p/, /f/
|-
|Sade
|[[Ficheru:Sade 1.svg]], [[Ficheru:sade_2.jpg]]
|style="font-size: 33px;"|ץ / צ
|{{IPA|/sˤ/}}; /ts/ en pronunciaciones modernes
|-
|Qoph
|[[Ficheru:qoph.jpg]]
|style="font-size: 33px;"|ק
|{{IPA|/q/}}
|-
|Resh
|[[Ficheru:resh.jpg]]
|style="font-size: 33px;"|ר
|{{IPA|/r/}}
|-
|Ensin/Shin
|[[Ficheru:shin.jpg]]
|style="font-size: 33px;"|ש
|{{IPA|/ʃ/}}
|-
|Taw
|[[Ficheru:Taw.svg]]
|style="font-size: 33px;"|ת
|/t/, /θ/
|}

== Ver tamién ==
* [[Alfabetu semíticu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.sakkal.com/Arab_Calligraphy_Art3.html Comparanza del araméu con alfabetos rellacionaos] (n'inglés)




{{Tradubot|Alfabeto arameo}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Alfabetos obsoletos|Araméu]]
[[Categoría:Llingües aramees]]
[[Categoría:Alfabetos]]
L'alfabetu araméu ye un alfabetu abyad diseñáu pa escribir idioma araméu. Como los otros abyads, toles lletres representen consonantes; dalgunes matres lectionis son consonantes que tamién representen vocales llargues.

Les inscripciones más tempranes nel idioma araméu usen l'alfabetu feniciu. Nesi entós, l'alfabetu desenvolver na forma amosada embaxo. L'usu del araméu como una llingua franca al traviés del Oriente Mediu dende'l sieglu VIII e.C. llevó a l'adopción gradual del alfabetu araméu pa escribir hebréu. Antes, l'hebréu escribíase usando un alfabetu cercanu al feniciu, llamáu alfabetu paleohebréu.

Los alfabetos hebréu y nabatéu son un pocu distintos n'estilu con respectu al alfabetu araméu. El desarrollu de versiones en cursiva del araméu llevaron a la creación de los alfabetos siríacu, palmirense y mandeo. Estes escritures formaron la base de los alfabetos árabe, sogdiano, orkhon y mongol. Controvertidamente, ye reclamáu como'l posible orixe de los alfabetos índicos.

Anque l'araméu difier considerablemente del hebréu, ye un idioma allegáu a este, que'l so alfabetu consta de les mesmes lletres colos mesmos nomes. Igual que l'hebréu, l'araméu escribir de derecha a izquierda y nun principiu la so escritura yera consonántica. Sicasí, los masoretes añadieron puntos vocálicos al araméu usáu na Biblia, al igual que fixeron col hebréu. Al tar en contautu con otros idiomes, l'araméu recibió la so influyencia. 

Anguaño, l'araméu bíblicu, los dialeutos xudíos neo-arameos y l'idioma araméu del Talmud son escritos nel alfabetu hebréu. L'idioma siríacu y dialeutos cristianos neo-arameos son escritos nel alfabetu siríacu. L'idioma mandeo escribir con nel alfabetu mandeo.

 Alfabetu imperial araméu 

Reescritu de A Grammar of Biblical Aramaic de Franz Rosenthal; les formes fueron usaes n'Exiptu, sieglu V e.C. Los nomes tán en araméu bíblicu.

Nome de lletraForma de la lletraEquivalente al hebréuPronunciaciónAleph32pxא; , BethFicheru:Beth.svgב/b/, /v/GimelFicheru:Gimel.svgגDalethFicheru:Daleth.svgד/d/, /ð/HehFicheru:He0.svgה/h/vavFicheru:Waw.svgו/v/; , ZayinFicheru:Zayin.svgז/z/HethFicheru:Heth.svgח/ħ/TethFicheru:Teth.svgט enfáticaYodhFicheru:Yod.svgי/j/; , KaphFicheru:Kaph.svgך / כ/k/, /x/LamedFicheru:Lamed.svgל/l/MemFicheru:Mem.svgם / מ/m/NunFicheru:Nun.svgן / נ/n/SamekhFicheru:Samekh.svgס/s/AyinFicheru:Ayin.svgעPeFicheru:Pe0.svgף / פ/p/, /f/SadeFicheru:Sade 1.svg, Ficheru:sade_2.jpgץ / צ; /ts/ en pronunciaciones modernesQophFicheru:qoph.jpgקReshFicheru:resh.jpgרEnsin/ShinFicheru:shin.jpgשTawFicheru:Taw.svgת/t/, /θ/

 Ver tamién 
 Alfabetu semíticu

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Comparanza del araméu con alfabetos rellacionaos (n'inglés)

Araméu
Categoría:Llingües aramees
Categoría:Alfabetos