Angloesfera
{{copyedit|t=20170914080508}}
{{referencies adicionales|t=20170914080508}}

[[Image:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|400px|Nun esiste un alcuerdu universal sobre cómo se define l'angloesfera. Pa dalgunos tien d'entendese como'l conxuntu de países onde l'inglés ye la llingua principal de la mayoría de la población (azul marino {{colorbox|blue}}); En Canadá, l'inglés ye llingua cooficial col francés, siendo'l francés l'únicu idioma oficial de la provincia de Quebec; anque esisten otros países onde l'inglés tien un estatus oficial anque nun seya la llingua principal de la mayoría de persones (azul cian {{colorbox|lightblue}}).]]
La '''anglu-esfera''' o '''mundu anglosaxón''', nome n'alcordanza de los [[anglosaxones]], fai referencia al amalgamado de pueblos qu'ocuparon les [[islles britániques]] a mediaos del [[sieglu V]], y güei día conozse asina al conxuntu de países de fala [[llingua inglesa|inglesa]] ([[anglofonía]]) xunto a les antigües [[Imperiu británicu|colonies britániques]], que comparten traces comunes tocantes a población, usos llegales, sistema económicu ya intereses geo-políticos.

Toos ellos comparten sistemes de gobiernu [[Democracia|democráticos]], [[Economía de mercado|economíes de mercáu]] claramente más lliberales que'l sistema européu d'[[Estáu del bienestar]] y, naturalmente, el [[derechu anglosaxón]]. Como la [[madre patria]], son Estaos mayoritariamente [[protestantismu|protestantes]] anque tantu nel Reinu Xuníu como nos [[Estaos Xuníos]] haya gran númberu de [[católicos]] y en [[Canadá]], [[Australia]] ya [[Irlanda]] estos sían mayoría. Trátase de naciones [[Índiz de desarrollu humanu|bien desenvueltes]] que la so preponderancia mundial, especialmente la de los Estaos Xuníos, esplica la siguida hexemonía del idioma inglés, magar nun ser nin la tradicional llingua diplomática nin la más estendida por númberu de falantes.

Unu de los segundos y principales cultores d'esta ideoloxía foi [[Cecil Rhodes]], quien fuera l'artífiz de la colonización británica d'[[África]] y que topó na angloesfera la so inspiración: “Sostengo que nós (los británicos) somos la más alta raza del mundu; y que cuanto mayor parte del mundu habitemos, meyor va ser pa la raza humana”. Nuna dómina en que Gran Bretaña y Estaos Xuníos resabiaben mutuamente del otru y andar# a la tema por construyir el so respeutivos imperios, Cecil Rhodes desenvolvió la visión de la unión anglosaxona.

El poeta [[Rudyard Kipling]], xuntar a esta ideoloxía col so poema "The White Man's Burden" (la carga del home blancu) n'honor a [[Theodore Roosevelt]]. Nél Kipling prevía lo ingrata que ye'l llabor de gobernar a los otros “asumir la culpa d'aquellos a los que meyores y l'odiu d'aquellos a los que protexes”.

Más apocayá'l conceutu de l'angloesfera foi fortalecíu pol magnate canadiense Conrad Black quien manifestaba que les provincies ingleses del Canadá tendríen de xunise a los [[Estaos Xuníos]]. Conrad Black tamién realizó una campaña por que'l [[Reinu Xuníu]] fuera incluyíu nel [[NAFTA]] porque acordies con Black, el destín de Bretaña taba nel [[Océanu Atlánticu|Atlánticu]] y non n'Europa.

[[James Bennett]], autor de ''El Desafíu de la Angloesfera'', y el so más destacáu promotor, propón una alianza de les seis naciones, siguiendo'l modelu d'imperialismu nidiu” que gobernaba les rellaciones de Gran Bretaña colos dominios del [[Canadá]] y [[Australia]]. Dos angloesferistas famosos fueron [[Ronald Reagan]] y [[Margaret Thatcher]]. Thatcher impulsó'l conceutu de l'angloesfera como una forma de compensar el creciente poderíu de [[Francia]] y [[Alemaña]] na [[Europa]] comuñal.<ref>John Laughland ,''[https://web.archive.org/web/20080117055804/http://www.brusselsjournal.com/node/2821 Why the “Anglosphere” Is Non Alternative for the EU]'', The Brussels Journal, 2 de xineru de 2008</ref>

== Alianza económica y militar ==
[[James Bennet]], comentarista políticu, suxer una estensión de los alcuerdos de comerciu internacional: ”Si realizárense solamente ente'l nucleu de países anglosaxones, crearíen un mercáu común 50% más grande que'l de los Estaos Xuníos". Bennett resalta que los trés potencies de l'alianza – Estaos Xuníos, Gran Bretaña y Australia tán asitiaes xeográficamente p'apurrir seguridá global. (Ver tamién: [[ANZUS]])

== Cultura ==
L'idioma oficial y d'alministración nestos países ye'l [[Idioma inglés|inglés]], que foi espublizáu en determinaes partes del mundu polos colonizadores [[Reinu Xuníu|británicos]], anque en países como [[Estaos Xuníos]] y [[Canadá]] (sacante [[Quebec]]) principalmente, tamién se fala al pie d'otros idiomes. Por casu Estaos Xuníos tien delles llingües, sobremanera indíxenes, anque d'eses otres llingües, la de mayor importancia ye l'[[Idioma español|español]], el segundu idioma más faláu nesi país,<ref name="Population">{{cita web |url=https://www.census.gov/prod/2007pubs/08statab/pop.pdf |urltrad= |títulu=Population |fechaaccesu=22 de febreru de 2009 |añoacceso= |autor= |apellíu= |nome= |enllaceautor= |coautores= |fecha= |añu= |mes= |formatu=pdf |obra= |editorial= |páxina= |idioma=inglés |doi= |urlarchivu= |fechaarchivu= |cita= }}</ref> y dellos estaos reconocen al español xunto col inglés como llingües oficiales. En Canadá, l'inglés ye llingua cooficial col [[Idioma francés|francés]], siendo'l francés l'únicu idioma oficial de la provincia de [[Quebec]].

N'otros países anglofalantes caltienen tamién l'inglés como llingua oficial y alministrativa n'otros continentes, por casu n'[[India]], [[Ḥong Kong]], [[Malasia]], [[Paquistán]], [[Singapur]], [[Kenia]], [[Tanzania]] y ente otros, l'idioma inglés ta reconocíu como segunda llingua oficial que solo ye utilizada como llingua de comerciu y nel turismu.

En cuanto la relixón que más se profesa nesta ye'l [[protestantismu]], sobremanera en países como [[Reinu Xuníu]], [[Australia]], [[Canadá]], [[Nueva Zelanda]], [[Estaos Xuníos]] y ente otros, amás esiste una amplia llibertá de cultos. En dalgunos la relixón [[católica]] ye profesada sobremanera en países como [[Irlanda]], [[Belize]], [[Trinidá y Tobagu]] y ente otros, anque en [[Canadá]], la relixón más profesada ye'l [[Ilesia católica|catolicismu]], ente que'l [[protestantismu]] allugar en segundu llugar nesti país. Nes demás ex-colonies britániques d'África, Asia y Oceanía, tamién el protestantismu ta profesada pero en menor midida, yá qu'en países como India, Hong Kong, Paquistán y otros, caltuvieron les sos propies creencies relixoses profesaes pola gran mayoría de les sos poblaciones como l'hinduismu, animismu, islamismu y xudaísmu, ente otres.

== Ver tamién ==
* [[Mancomunidá de Naciones]]
* [[UKUSA]]
* [[ECHELON]]
* [[Xuegos de la Mancomunidá]]
* [[CANZUK]]

== Notes y referencies ==
{{llistaref}}
* James. Bennett, The Anglosphere Challenge: Why the English-Speaking Nations Will Lead the Way in the Twenty-First Century, Rowman & Littlefield, 352 pp, ISBN 0-7425-3332-8
* {{cita llibru | apellíos = Ramchand | nome = Kenneth | editor = Ian Randle Publishers | títulu = The West Indian Novel and its Background | id = ISBN 976-637-151-2}}
* {{cita llibru | apellíos = University of London - Institute of Commonwealth Studies | editor = The Stationery Office | títulu = British Documents on the End of Empire - Series A Vol 5 East of Suez and the Commonwealth 1964-1971 Part 1 East of Suez | id = ISBN 0-11-290582-X}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.pattern.com/bennettj-anglosphereprimer.html Angloesfera Premier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326020735/http://www.pattern.com/bennettj-anglosphereprimer.html |date=2010-03-26 }} (n'inglés)
* [http://www.anglospherechallenge.com/ El Desafíu de la Angloesfera] (n'inglés)
* [https://web.archive.org/web/20051028070318/http://www.anglosphereinstitute.com/ Institutu de la Angloesfera] (n'inglés)
* [http://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-1265016 El Tiempu (Colombia): Anglosaxones del Mundu, Xunir!]

{{Tradubot|Angloesfera}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Rexones llingüístiques]]
[[Categoría:Ideoloxía]]
[[Categoría:Xeopolítica]]
[[Categoría:Historia de la cultura]]
La anglu-esfera o mundu anglosaxón, nome n'alcordanza de los anglosaxones, fai referencia al amalgamado de pueblos qu'ocuparon les islles britániques a mediaos del sieglu V, y güei día conozse asina al conxuntu de países de fala inglesa (anglofonía) xunto a les antigües colonies britániques, que comparten traces comunes tocantes a población, usos llegales, sistema económicu ya intereses geo-políticos.

Toos ellos comparten sistemes de gobiernu democráticos, economíes de mercáu claramente más lliberales que'l sistema européu d'Estáu del bienestar y, naturalmente, el derechu anglosaxón. Como la madre patria, son Estaos mayoritariamente protestantes anque tantu nel Reinu Xuníu como nos Estaos Xuníos haya gran númberu de católicos y en Canadá, Australia ya Irlanda estos sían mayoría. Trátase de naciones bien desenvueltes que la so preponderancia mundial, especialmente la de los Estaos Xuníos, esplica la siguida hexemonía del idioma inglés, magar nun ser nin la tradicional llingua diplomática nin la más estendida por númberu de falantes.

Unu de los segundos y principales cultores d'esta ideoloxía foi Cecil Rhodes, quien fuera l'artífiz de la colonización británica d'África y que topó na angloesfera la so inspiración: “Sostengo que nós (los británicos) somos la más alta raza del mundu; y que cuanto mayor parte del mundu habitemos, meyor va ser pa la raza humana”. Nuna dómina en que Gran Bretaña y Estaos Xuníos resabiaben mutuamente del otru y andar# a la tema por construyir el so respeutivos imperios, Cecil Rhodes desenvolvió la visión de la unión anglosaxona.

El poeta Rudyard Kipling, xuntar a esta ideoloxía col so poema "The White Man's Burden" (la carga del home blancu) n'honor a Theodore Roosevelt. Nél Kipling prevía lo ingrata que ye'l llabor de gobernar a los otros “asumir la culpa d'aquellos a los que meyores y l'odiu d'aquellos a los que protexes”.

Más apocayá'l conceutu de l'angloesfera foi fortalecíu pol magnate canadiense Conrad Black quien manifestaba que les provincies ingleses del Canadá tendríen de xunise a los Estaos Xuníos. Conrad Black tamién realizó una campaña por que'l Reinu Xuníu fuera incluyíu nel NAFTA porque acordies con Black, el destín de Bretaña taba nel Atlánticu y non n'Europa.

James Bennett, autor de El Desafíu de la Angloesfera, y el so más destacáu promotor, propón una alianza de les seis naciones, siguiendo'l modelu d'imperialismu nidiu” que gobernaba les rellaciones de Gran Bretaña colos dominios del Canadá y Australia. Dos angloesferistas famosos fueron Ronald Reagan y Margaret Thatcher. Thatcher impulsó'l conceutu de l'angloesfera como una forma de compensar el creciente poderíu de Francia y Alemaña na Europa comuñal.John Laughland ,Why the “Anglosphere” Is Non Alternative for the EU, The Brussels Journal, 2 de xineru de 2008

 Alianza económica y militar 
James Bennet, comentarista políticu, suxer una estensión de los alcuerdos de comerciu internacional: ”Si realizárense solamente ente'l nucleu de países anglosaxones, crearíen un mercáu común 50% más grande que'l de los Estaos Xuníos". Bennett resalta que los trés potencies de l'alianza – Estaos Xuníos, Gran Bretaña y Australia tán asitiaes xeográficamente p'apurrir seguridá global. (Ver tamién: ANZUS)

 Cultura 
L'idioma oficial y d'alministración nestos países ye'l inglés, que foi espublizáu en determinaes partes del mundu polos colonizadores británicos, anque en países como Estaos Xuníos y Canadá (sacante Quebec) principalmente, tamién se fala al pie d'otros idiomes. Por casu Estaos Xuníos tien delles llingües, sobremanera indíxenes, anque d'eses otres llingües, la de mayor importancia ye l'español, el segundu idioma más faláu nesi país, y dellos estaos reconocen al español xunto col inglés como llingües oficiales. En Canadá, l'inglés ye llingua cooficial col francés, siendo'l francés l'únicu idioma oficial de la provincia de Quebec.

N'otros países anglofalantes caltienen tamién l'inglés como llingua oficial y alministrativa n'otros continentes, por casu n'India, Ḥong Kong, Malasia, Paquistán, Singapur, Kenia, Tanzania y ente otros, l'idioma inglés ta reconocíu como segunda llingua oficial que solo ye utilizada como llingua de comerciu y nel turismu.

En cuanto la relixón que más se profesa nesta ye'l protestantismu, sobremanera en países como Reinu Xuníu, Australia, Canadá, Nueva Zelanda, Estaos Xuníos y ente otros, amás esiste una amplia llibertá de cultos. En dalgunos la relixón católica ye profesada sobremanera en países como Irlanda, Belize, Trinidá y Tobagu y ente otros, anque en Canadá, la relixón más profesada ye'l catolicismu, ente que'l protestantismu allugar en segundu llugar nesti país. Nes demás ex-colonies britániques d'África, Asia y Oceanía, tamién el protestantismu ta profesada pero en menor midida, yá qu'en países como India, Hong Kong, Paquistán y otros, caltuvieron les sos propies creencies relixoses profesaes pola gran mayoría de les sos poblaciones como l'hinduismu, animismu, islamismu y xudaísmu, ente otres.

 Ver tamién 
 Mancomunidá de Naciones
 UKUSA
 ECHELON
 Xuegos de la Mancomunidá
 CANZUK

 Notes y referencies 

 James. Bennett, The Anglosphere Challenge: Why the English-Speaking Nations Will Lead the Way in the Twenty-First Century, Rowman & Littlefield, 352 pp, ISBN 0-7425-3332-8
 
 

 Enllaces esternos 
 Angloesfera Premier  (n'inglés)
 El Desafíu de la Angloesfera (n'inglés)
 Institutu de la Angloesfera (n'inglés)
 El Tiempu (Colombia): Anglosaxones del Mundu, Xunir!

Categoría:Rexones llingüístiques
Categoría:Ideoloxía
Categoría:Xeopolítica
Categoría:Historia de la cultura