David Salo
{{otros usos|Salo|otres persones con esti apellíu|un llingüista d'Estaos Xuníos}}
{{persona}}
'''David Salo''' {{nym}} ye un [[llingüista]] d'[[Estaos Xuníos]], que trabaya fundamentalmente nel estudiu de les múltiples [[llingua construyida|llingües construyíes]] pol [[escritor]] [[Reinu Xuníu|británicu]] [[J. R. R. Tolkien]]. Trabayó na [[Triloxía cinematográfica d'El Señor de los Aniellos|triloxía cinematográfica de ''El Señor de los Aniellos'']] dirixida por [[Peter Jackson]] como asesor llingüísticu, pa lo que tuvo d'espandir les [[llingües élficas]] por aciu la construcción de nuevu [[vocabulariu]] a partir del conocíu polos trabayos publicaos de Tolkien; y definir mínimamente otres llingües puramente esbozaes por Tolkien.<ref name="WSJ030119" /> Vive en [[Madison (Wisconsin)|Madison]] ([[Wisconsin]]) cola so esposa Dorothea.

== Carrera profesional ==
Salo ye, dende [[2002]], llicenciáu en [[Llingüística]] pola [[Universidá de Wisconsin-Madison]],<ref name="WSJ030119">{{enllaz rotu|1={{cita noticia | apellíu=Smith | nome=Susan Lampert | títulu=Linguist Is a Specialist in Elvish, the Uw Grad Student Provides Translations for Lord of the Rings Movies. | url=http://www.madison.com/archives/read.php?ref=/madison.com/html/archive_files/wsj/2003/01/19/0301180299.php | fecha=19 de xineru de 2003 | fechaaccesu=14 de payares de 2007 | obra=[[Wisconsin State Journal]] | editorial=William K. Johnston | id={{ISSN|0749-405X}} | páxina=C1 }} |2={{Enllaz rotu|1=http://www.madison.com/archives/read.php?ref=%2Fmadison.com%2Fhtml%2Farchive_files%2Fwsj%2F2003%2F01%2F19%2F0301180299.php |2=http://www.madison.com/archives/read.php?ref=%2Fmadison.com%2Fhtml%2Farchive_files%2Fwsj%2F2003%2F01%2F19%2F0301180299.php |bot=InternetArchiveBot }} |bot=InternetArchiveBot }} (tamién disponible [http://www.madison.com/wisconsinstatejournal/local/40925.php equí] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205101246/http://www.madison.com/wisconsinstatejournal/local/40925.php |date=2004-12-05 }})</ref> y ta preparando'l so [[doctoráu]] na mesma universidá.<ref name="Yari">{{cita web | url = http://yarinareth.net/ | títulu = Yarinareth
 | fechaaccesu = 23 de setiembre de 2010 | apellíu = Salo | nome = Dorothea }}</ref> Los sos primeros intereses académicos dirixir a los [[Idioma tocariu|idiomes tocarios]], [[llingües indoeuropees]] estinguíes que se falaron na [[cuenca del Tarim]] y na [[depresión de Turfán]] hasta la [[Edá Media]].<ref name="WSJ030119"/><ref name="ALT2002Spring">{{cita publicación | títulu=Need an Elvish Translator? We've Got the Right Person for the Job | publicación=Artes Lliberales Today | url=http://www.ls.wisc.edu/ArtesLibv7n1.pdf | añu=2002 | volume=Vol. 7 | númberu=1 | páxines=4 | editorial=[[University of Wisconsin–Madison|College of Letters & Science (University of Wisconsin–Madison)]] | fechaaccesu=15 de payares de 2007 | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070221080323/http://www.ls.wisc.edu/ArtesLibv7n1.pdf | fechaarchivu=21 de febreru de 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070221080323/http://www.ls.wisc.edu/ArtesLibv7n1.pdf | archivedate=2007-02-21 }}</ref>

=== Salo y les llingües de Tolkien ===
L'interés de David Salo nes llingües de Tolkien surdió desque lleera les sos obres na adolescencia. Nel so [[pregrado]] nel [[Macalaster College]] estudió [[llatín]], [[griegu clásicu|griegu]] y [[llingüística]], y emplegó eses conocencies adquiríes p'ameyorar la so comprensión de les llingües de Tolkien.<ref name="ALT2002Spring"/> En [[1998]] fundó, xunto a la so actual esposa Dorothea, la [[llista de corréu]] ''Elfling'' pa entusiastes de les llingües de Tolkien. En [[2004]] publicó un analís llingüísticu del [[sindarin]]: ''A Gateway to Sindarin: A Grammar of an Elvish language from J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings''.<ref>{{cita llibru | apellíos = Salo | nome = David | añu = 2004 | títulu = A Gateway to Sindarin: A Grammar of an Elvish language from J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings | editorial = University of Utah Press | isbn = 0-87480-800-6 }}</ref> En [[2006]] el volume 3 de la [[revista científica|revista]] ''[[Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review]]'' publicó una reseña del mesmu,<ref>{{cita publicación | apellíu=Straubhaar | nome=Sandra Ballif | títulu=Gateway to Sindarin (review) | publicación=[[Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review]] | volume=Vol. 3 | añu=2006 | páxines=166–173 | editorial=[[West Virginia University Press]] | issn=1547-3155 }}</ref> que foi darréu revisada nel contestu de la llingüística tolkieniana nel so conxuntu nel volume 4 ([[2007]]).<ref name="CFH in TS">{{cita publicación | apellíu=Hostetter | nome=Carl F. | enllaceautor=Carl F. Hostetter | títulu=Tolkienian Linguistics: The First Fifty Years | publicación=[[Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review]] | volume=Vol. 4 | añu=2007 | páxines=1–46 | editorial=[[West Virginia University Press]] | issn=1547-3155 }}</ref>

Salo foi contratáu pola compañía [[Iron Crown Enterprises]] como asesor llingüísticu pal material del so [[xuegu de rol]] de ''[[El Señor de los Aniellos, el xuegu de rol de la Tierra Media|El Señor de los Aniellos]]''.<ref name="Yari" /> Tiempu dempués, los productores de la [[Triloxía cinematográfica d'El Señor de los Aniellos|triloxía cinematográfica de ''El Señor de los Aniellos'']] dirixida por [[Peter Jackson]] decidieron contrata-y pa un trabayu similar, pero más ambiciosu: escribir tol material de les películes en [[llingües élficas]], [[khuzdul]] y otros idiomes de Tolkien, según p'ayudar na xeneración d'otru material llingüístico como les inscripciones en [[tengwar]] y [[cirth]] qu'apaecen nes escenes; o traducir les lletres de la [[banda sonora]].<ref name="Phoenix New Times">{{cita web | url=http://www.phoenixnewtimes.com/2001-12-20/culture/talkin-tolkien/1 | títulu=Talkin' Tolkien | fechaaccesu=14 de payares de 2007 | nome=Robert | apellíu=Wilonsky | obra=Phoenix New Times}}</ref> Pa ello, tuvo d'empezar por espandir les [[llingües élficas]] (particularmente el [[sindarin]]) por aciu la construcción de nuevu [[vocabulariu]] a partir del conocíu polos trabayos publicaos de Tolkien; y por definir mínimamente otres llingües pa les que Tolkien creó un ''[[Corpus llingüísticu|corpus]]'' bien amenorgáu, como'l [[khuzdul]] o la [[llingua negra]].<ref name="WSJ030119" /> La definición d'estes últimes llingües ye tan novedosa al respective de lo poco escritu d'elles por Tolkien qu'en ciertos círculos conocer como «neo khuzdul» y «neo llingua negra».<ref>{{cita web | url = http://tolkiengateway.net/wiki/David_Salo | títulu = David Salo | obra = Tolkien Gateway | fecha = 22 d'avientu de 2005 | fechaaccesu = 23 de setiembre de 2010 }}</ref>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://yarinareth.net/ Páxina personal] de David y Dorothea Salo.
* [https://web.archive.org/web/20100117163619/http://threesixty.yarinareth.net/ Blogue] de David Salo.
* [http://tolkiengateway.net/wiki/David_Salo David Salo] en [[Tolkien Gateway]].
<!-- dead link * Price, Jenny (2 Jan 2002). [http://www.detnews.com/2002/entertainment/0201/03/f08-379930.htm Scholar of Tolkien languages helped 'Rings' movie makers stay authentic to source], ''Detroit News''. -->
<!-- newspaper archive link in references * Smith, Susan Lampert (18 Jan. 2003). [http://www.madison.com/wisconsinstatejournal/local/40925.php UW grad student provides translations for Lord of the Rings movies], ''Wisconsin State Journal''. -->
* [http://www.arwen-undomiel.com/elvish.html Entrevista con David Salo].

{{NF|1969||Salo, David}}




{{Tradubot|David Salo}}

[[Categoría:Llingüistes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Escritores en llingües artificiales]]
[[Categoría:Tolkienistas]]
David Salo  ye un llingüista d'Estaos Xuníos, que trabaya fundamentalmente nel estudiu de les múltiples llingües construyíes pol escritor británicu J. R. R. Tolkien. Trabayó na triloxía cinematográfica de El Señor de los Aniellos dirixida por Peter Jackson como asesor llingüísticu, pa lo que tuvo d'espandir les llingües élficas por aciu la construcción de nuevu vocabulariu a partir del conocíu polos trabayos publicaos de Tolkien; y definir mínimamente otres llingües puramente esbozaes por Tolkien. Vive en Madison (Wisconsin) cola so esposa Dorothea.

 Carrera profesional 
Salo ye, dende 2002, llicenciáu en Llingüística pola Universidá de Wisconsin-Madison, (tamién disponible equí ) y ta preparando'l so doctoráu na mesma universidá. Los sos primeros intereses académicos dirixir a los idiomes tocarios, llingües indoeuropees estinguíes que se falaron na cuenca del Tarim y na depresión de Turfán hasta la Edá Media.

 Salo y les llingües de Tolkien 
L'interés de David Salo nes llingües de Tolkien surdió desque lleera les sos obres na adolescencia. Nel so pregrado nel Macalaster College estudió llatín, griegu y llingüística, y emplegó eses conocencies adquiríes p'ameyorar la so comprensión de les llingües de Tolkien. En 1998 fundó, xunto a la so actual esposa Dorothea, la llista de corréu Elfling pa entusiastes de les llingües de Tolkien. En 2004 publicó un analís llingüísticu del sindarin: A Gateway to Sindarin: A Grammar of an Elvish language from J. R. R. Tolkien's Lord of the Rings. En 2006 el volume 3 de la revista Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review publicó una reseña del mesmu, que foi darréu revisada nel contestu de la llingüística tolkieniana nel so conxuntu nel volume 4 (2007).

Salo foi contratáu pola compañía Iron Crown Enterprises como asesor llingüísticu pal material del so xuegu de rol de El Señor de los Aniellos. Tiempu dempués, los productores de la triloxía cinematográfica de El Señor de los Aniellos dirixida por Peter Jackson decidieron contrata-y pa un trabayu similar, pero más ambiciosu: escribir tol material de les películes en llingües élficas, khuzdul y otros idiomes de Tolkien, según p'ayudar na xeneración d'otru material llingüístico como les inscripciones en tengwar y cirth qu'apaecen nes escenes; o traducir les lletres de la banda sonora. Pa ello, tuvo d'empezar por espandir les llingües élficas (particularmente el sindarin) por aciu la construcción de nuevu vocabulariu a partir del conocíu polos trabayos publicaos de Tolkien; y por definir mínimamente otres llingües pa les que Tolkien creó un corpus bien amenorgáu, como'l khuzdul o la llingua negra. La definición d'estes últimes llingües ye tan novedosa al respective de lo poco escritu d'elles por Tolkien qu'en ciertos círculos conocer como «neo khuzdul» y «neo llingua negra».

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Páxina personal de David y Dorothea Salo.
 Blogue de David Salo.
 David Salo en Tolkien Gateway.

 Entrevista con David Salo.

Categoría:Llingüistes d'Estaos Xuníos
Categoría:Escritores en llingües artificiales
Categoría:Tolkienistas