Movimientu de lliberación LGBT
El '''movimientu de lliberación LGBT''' o '''movimientu por una llibre orientación sexual''' referir a un movimientu social nel cual llúchase pola causa de persones con una [[orientación sexual]] distinta a la [[heterosexualidá|heterosexual]]. El movimientu [[LGBT]] empezó formalmente nel añu [[1969]] na ciudá de [[Nueva York]], cola marcha que se dio dempués de los llamaos [[disturbios de Stonewall]], anque delles organizaciones y activistes dieren los [[Primer movimientu homosexual|primeros pasos]] del [[movimientu LGBT]] yá dende finales del [[sieglu XIX]], reivindicando derechos pa los homosexuales. El movimientu de lliberación LGBT tien por oxetivos el [[matrimoniu ente persones del mesmu sexu|matrimoniu homosexual]], l'[[adopción homoparental|adopción]], la despenalización de la [[homosexualidá]] nos diversos países del mundu, etc.

== Estaos Xuníos ==

=== Stonewall ===
{{AP|Disturbios de Stonewall}}
Los disturbios asocedíos nel barriu de [[Greenwich Village]] el [[28 de xunu]] de [[1969]], dieron orixe a que s'entamara la [[Día Internacional del Arguyu GLTB|marcha pol arguyu gai]] la fecha del so aniversariu, en principiu en Nueva York y darréu en munches ciudaes del mundu.

Stonewall ye'l nome d'un [[chigre gai]] el cual producióse una [[redada]] policial que terminó n'enfrentamientos y marches. Tal eventu considérase trascendente na historia del movimientu gai, y anque nun yera la primer vegada que los homosexuales oponer de forma violenta a los abusos de les autoridaes, la respuesta de la comunidá gai foi distintu. Les resultancies más importante d'esti motín vinieron darréu y de forma pacífica porque foi'l catalizador que consiguió que les persones del coleutivu [[LGBT]] entamar de forma xeneralizada pa esixir los sos derechos y lluchar contra la discriminación y los abusos.

=== Nuevu activismu ===
Los disturbios de Stonewall inspiraron la formación de nueves organizaciones reivindicatives y un activismu más radical. N'Estaos Xuníos operaba la [[Mattachine Society]] dende la década de 1950, pero les sos actuaciones, al igual que les d'otres [[movimientu homófilo|organizaciones homófilas]] n'Europa, resultaron demasiáu cobardes p'aquellos que guardaren los disturbios o a aquellos a los que s'empecipiaren nel activismu por ellos. Esta insatisfaición quedó patente nes sos xuntes y provocó escenes como la que se produció cuando unu de los dirixentes de la Mattachine suxirió una manifestación de vixilia a la lluz de les veles amistosa y dulce», entós un home ente'l públicu indignóse y espetó: «¡Dulce! ¡Una mierda! Esi ye'l papel que la sociedá obliga a desempeñar a estes reines.»<ref name="teal19">Teal, p. 19.</ref>

==== Gay Liberation Front ====
El ''[[Gay Liberation Front]]'' (Frente de lliberación gai, GLF) creóse pocu dempués, con un panfletu qu'anunciaba: «¿Cree que los homosexuales tán remontaos? ¡Puede apostar el so llindu culu a que lo tamos! »,<ref name="teal19" /><ref group=nota>La frase orixinal ye "''Do you think homosexuals are revolting? you bet your sweet ass we are!''" que xuega col doble sentíu de ''revolting'' que tamién significa repugnante.</ref> siendo la primer organización gai qu'emplegaba la pallabra "gai" nel so nome. Les organizaciones qu'esistieren enantes como la [[Mattachine Society]], les [[Daughters of Bilitis]] y otros grupos homófilos camuflaren los sos oxetivos, escoyendo intencionadamente nomes ambiguos.<ref>Clendinen, p. 31.</ref>

La puxanza de la militancia nueva rescampló para [[Frank Kameny]] y [[Barbara Gittings]] (que trabayaren n'organizaciones homófilas mientres años y que la so actividá fuera bien pública), cuando asistieron a una xunta de la GLF pa echar# una güeyada al nuevu grupu. Un nuevu miembru de la GLF esixó saber quién yeren y cuálos yeren los sos credenciales. Gittings, sorprendida, tatexó, «Soi homosexual. Por eso toi equí.»<ref>Marcus, p. 136.</ref> La GLF emuló les téuniques de los manifestantes negros y contra la [[guerra del Vietnam]], alliniándose con ellos y col so ideal de que podíen trabayar pa reestructurar la sociedá estauxunidense.<ref>Duberman, p. 216.</ref> Sumar a les aiciones de los [[Black Panthers]], fueron hasta la prisión de Nueva York en sofitu d'[[Afeni Shakur]] y d'otres causes de la [[Nueva Izquierda (Estaos Xuníos)|Nueva Izquierda]]. 

Seis meses dempués de los disturbios de Stonewall fundóse un periódicu llamáu ''[[Gay (periódicu)|Gay]]'', de distribución na ciudá de Nueva York. Los activistes gais considerar necesariu porque la publicación más lliberal de la ciudá nel momentu, ''The Village Voice'', negar a imprimir la pallabra «gai» nos anuncios del GLF que buscaben nuevos miembros y voluntarios.<ref>Clendinen, p. 40.</ref> Fundáronse otros dos periódicos nun periodu de seis selmanes: ''Come Out!'' y ''Gay Power'', el númberu de llectores d'estos trés periódicos combinaos llegó hasta los 20.000 y 25.000.<ref name="carter242">Carter, p. 242.</ref><ref>Duberman, p. 235.</ref>

Los miembros del GLF entamaron dellos bailles pa pareyes del mesmu sexu. Cuando Bob Kohler pidió ropa y dineru p'ayudar a los mozos ensin techu que participaren nos disturbios (munchos de los cualos dormíen en Christopher Park o Sheridon Square albentestate), la respuesta foi un alderique sobre'l cayente del [[capitalismu]].<ref>Carter, p. 220.</ref> A los cuatro meses de crease'l grupu eslleióse cuando los sos miembros fueron incapaces de llegar a un alcuerdu sobre los procedimientos operativos a siguir.<ref>Carter, p. 220–221.</ref>

==== Gay Activists Alliance ====
A finales d'avientu de 1969 dellos de los asistentes a les xuntes del GLF y que les abandonaren llenos de frustración, crearon la ''[[Gay Activists Alliance]]'' (Alianza d'activistes gais, GAA). La GAA concentrar por completu nos asuntos gais y diba actuar de forma más metódica. La so carta constitucional empezaba diciendo: «Nós como activistes homosexuales lliberaos esiximos la llibertá pa espresar la nuesa dignidá y valor como seres humanos.»<ref>Clendinen, p. 50–51.</ref> La GAA desenvolvió y perfeccionó una táctica de confrontación que denominaron [[Zap (LGBT)|Zap]], que consistía en tomar por sorpresa a un políticu mientres un actu de rellaciones públiques y obligáben-y a tratar la tema de los derechos de gais y lesbianes. Se ''zapeó'' a munchos conceyales de la ciudá, incluyendo al alcalde [[John Lindsey]] en delles ocasiones (una d'elles en televisión, tando'l públicu compuestu na so mayoría por miembros de la GAA).<ref>Carter, p. 245–246.</ref>

Les redaes en chigres gais nun se detuvieron dempués de los disturbios de Stonewall. En marzu de 1970, l'inspector Seymour Pine realizó una redada nel ''Zodiac'' y nel ''17 Barrow Street''. Un chigre ''after-hours'' gai ensin llicencia pa sirvir llicores y de pequeñu aforu, llamáu ''The Snake Pit'', tamién sufrió una redada pocu dempués, siendo deteníes 167&nbsp;persones. Una d'elles, de nacionalidá arxentina, asustóse tanto ante la posibilidá de ser [[deportación|deportáu]] por homosexual, qu'intentó escapar del precintu policial saltando per una ventana dende un segundu pisu, quedando'l so cuerpu trevesáu por unes puntes de 36 cm qu'había nuna valla.<ref>Carter, p. 238–239.</ref> El so cuerpu enartáu apaeció de forma bien gráfica na portada de ''The New York Daily News''. Los miembros de la GAA entamaron una manifestación dende Christopher Park hasta la comisaría sesta, na que cientos de gais, lesbianes y simpatizantes lliberales enfrentábense pacíficamente a la TPF.<ref name="carter242"/> Tamién patrocinaron una campaña d'unviada de cartes al alcalde Lindsay nes que'l congresista [[Partíu Demócrata de los Estaos Xuníos|demócrata]] del Greenwich Village, [[Ed Koch]], rogaba que se terminaren les redaes en chigres gais de la ciudá.<ref>Teal, p. 106–108.</ref>

=== Arguyu gai ===
El primer aniversariu de los disturbios de Stonewall celebróse como ''el día de la lliberación de Christopher Street'' el [[28 de xunu]] de [[1970]], faciendo una xunta en Christopher Street y la primera [[marcha del arguyu gai]] de la historia, que percorrió 51&nbsp;mazanes hasta [[Central Park]]. La marcha precisó menos de la metá del tiempu previstu debíu a la brenga de los participantes, pero tamién pol procuru qu'había a la d'andar pela ciudá con signos y pancartes gais. Anque'l permisu pa la marcha unvióse namái dos hores antes del entamu de la mesma, los manifestantes atoparon escasa contestación per parte de los espectadores.<ref>Clendinen, p. 62–64.</ref> ''The New York Times'' informó (na so portada) que los manifestantes ocupaben tola cai a lo llargo de 15&nbsp;mazanes.<ref name="fosburgh">Fosburgh, Lacey (June 29, 1970). [http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F60A15FD3Y5D137B93CBAB178DD85F448785F9 "Thousands of Homosexuals Hold A Protest Rally in Central Park"], ''The New York Times'', p. 1.</ref> ''The Village Voice'' informó positivamente de la marcha, describiendo «la resistencia frontera que nació de la redada policial nel Stonewall Inn un añu antes».<ref name="lafrank20">LaFrank, p. 20.</ref>

{{cita|''Hubo poca animosidad esplícita, y dellos viandantes aplaudieron cuando una moza guapo y alto pasó llevando un cartelu que ponía "Soi Lesbiana".''|Cobertoria del ''The New York Times'' del día de lliberación gai, 1970.<ref name="fosburgh"/>}}

Realizáronse marches simultánees en [[Los Angeles]] y [[Chicago]].<ref>Duberman, p. 278–279.</ref><ref>De la Croix, Sukie (2007). [http://www.chicagofreepress.com/node/1945 Gay power: A History of Chicago Pride] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180720192637/http://www.chicagofreepress.com/node/1945 |date=2018-07-20 }}, ''Chicago Free Press''. Consultáu'l 1 de xunu de 2009.</ref> Al añu siguiente realizáronse marches del arguyu gai en [[Boston]], [[Dallas]], [[Milwaukee]], [[Londres]], [[París]], [[Berlín Oeste]] y [[Estocolmu]].<ref name="lafrank20"/> En 1972 les ciudaes participantes yá incluyíen a [[Atlanta]], [[Buffalo (Nueva York)|Buffalo]], [[Detroit]], [[Washington D.C.]], [[Miami]] y [[Filadelfia]].<ref name="memory">Armstrong, Elizabeth, Crage, Suzanna (ochobre de 2006). "Movements and Memory: The Making of the Stonewall Myth", American Sociological Review, 71 (5) p. 724–752.</ref>

[[Frank Kameny]] diose cuenta llueu del cambéu fundamental causáu polos disturbios de Stonewall. Al ser un organizador del activismu gai dende la década de 1950, taba acostumáu a usar la persuasión, a intentar convencer a los heterosexuales de que les persones homosexuales nun yeren distintes a ellos. Cuando colaba xunto a otres persones delantre de la Casa Blanca, el [[Departamentu d'Estáu de los Estaos Xuníos|Departamentu d'Estáu]] o'l [[Independence Hall]], tan solo cinco años antes, el so oxetivu yera tener el mesmu aspeutu de los trabayadores del gobiernu de los Estaos Xuníos.<ref>Cain, p. 91–92.</ref> Al pie de Kameny colaben diez persones entós, y nun avisaron a la prensa de les sos intenciones. Anque se sorprendiera pola esaltación de los participantes del [[Recordatoriu Añal]] de 1969, más tarde dixo: «Pa cuando lo de Stonewall teníamos de cincuenta a sesenta grupo gais nel país. Un añu más tarde había a lo menos mil quinientos. Dos años dempués, na midida na que podíen cuntase, yeren unos dos mil quinientos.»<ref>Carter, p. 251.</ref>

[[Randy Wicker]] describió con vergüenza la so oposición a esti cambéu d'actitúes tres los disturbios, de manera asemeyada al arrepentimientu de Kameny, «como unu de los grandes errores de la so vida.»<ref name="clendinen25">Clendinen, p. 25.</ref> La imaxe de gais tomándose la revancha contra la policía, tres tantos años de dexar tales comportamientos ensin lluchar, «desamarraron un espíritu inesperáu ente los homosexuales.»<ref name="clendinen25"/> Kay Lahusen, que fotografiara les marches de 1965, dixo que «Hasta 1969 esti movimientu llamar de manera xeneral el [[movimientu homófilo|movimientu homosexual o homófilo]]... Munchos activistes nuevos consideren la revuelta de Stonewall como la nacencia del ''movimientu de lliberación gai''. En concencia foi la nacencia del [[arguyu gai]] a escala masiva.»<ref>LaFrank, p. 21.</ref>

== Alemaña ==
{{VT|Historia de la homosexualidá n'Alemaña}}

=== El movimientu de lliberación gai ===
N'Alemaña, les condenes por homosexualidá, el [[§175]], empezaron a menguar a partir de 1959 llixeramente. Una lliberalización de la sociedá, pero sobremanera informes científicos, como los de [[Informe Kinsey|Kinsey]] (1949), [[Informe Griffin|Griffin]] (1956) o [[Informe Wolfenden|Wolfenden]] (1957), influyeron el pensamientu xurídicu.<ref name="Hoffschildt">{{cita llibru | autor= Hoffschildt, Rainer | añu= 2002 | capítulu= 140.000 Verurteilungen nach "§175" | editor= Fachverband Homosexualität und Geschichte y.V. | títulu= Denunziert, verfolgt, ermordet: Homosexuelle Männer und Frauen in der NS-Zeit | serie= Invertitio. Jahrbuch für die Geschichte der Homosexualitäten | idioma= alemán | editorial = Männerschwarm Verlag | allugamientu= Hamburgu |páxines= 214 | isbn= 3-935596-14-6}}</ref> A partir de mediaos de la década de 1960 empezó a aldericase públicamente la reforma del §175, llegando a encamentar el daquella (1967) ministru de xusticia [[SPD|socialista]] [[Gustav Heinemann]] la eliminación. Finalmente esanicióse l'artículu 175 el 9 de mayu de 1969 so un gobiernu de coalición cristianu demócrata (CDU/CSU) y social demócrata ([[Partíu Socialdemócrata d'Alemaña|SPD]]). Les rellaciones sexuales voluntaries ente homes adultos dexaron de ser delitu; per primer vegada en casi 100 años la homosexualidá yera llegal, anque namái fora a partir de los 21 años.<ref name="Herrn">{{cita llibru | autor= Herrn, Rainer | añu= 1999 | títulu= Anders bewegt. 100 Jahre Schwulenbewegung in Deutschland | edición= Waldschlösschen | idioma= alemán | editorial = MännerschwarmSkript Verlag | allugamientu= Hamburgu | páxines= 80 | isbn= 3-828983-78-4}}</ref><ref name="Sternweiler">{{cita llibru | autor = AA.VV. | añu= 1997 | editor= Sternweiler, Andreas; Hannesen, Hans Gerhard | títulu= Goodbye to Berlin? 100 Jahre Schwulenbewegung | idioma= alemán | editorial = Verlag Rosa Winkel | ubicación= Berlín | isbn= 3-86149-062-5}}</ref>

Con fondu nos [[Movimientu estudiantil|movimientos estudiantiles]], que veníen actuando n'Alemaña dende principios de la década de 1960, y l'apaición de la [[píldora anticonceutiva]], empezaron a apaecer grupos estudiantiles [[feminismu|feministes]] que lluchaben contra les estructures [[patriarcáu|patriarcales]] de la sociedá. Tamién en 1969, empecípiase'l [[movimientu de lliberación homosexual]] mundial colos [[Disturbios de Stonewall]]. Nesi ambiente crear n'avientu de 1970 el primer grupu de autoayuda en [[Bochum]], qu'en febreru de 1971 convertir na primer asociación gai estudiantil col nome de ''Homosexuelle Aktionsgruppe Bochum'' (HAB). N'abril d'esi añu creóse la ''Homosexuelle Studentengruppe [[Münster]]''.<ref name="Sternweiler" />

==== ''Nicht der Homosexuelle ist pervers, sondern die Situation, in der er lebt'': el movimientu d'izquierdes ====
[[Ficheru:Rosa von Praunheim.0416.jpg|thumb|[[Rosa von Praunheim]] en 2008.]]
En 1971 estrenóse ''[[Nicht der Homosexuelle ist pervers, sondern die Situation, in der er lebt]]'' («Nun ye perversu l'homosexual, sinón la situación na que vive»), una película esperimental de [[Rosa von Praunheim]]. La peĺicula foi un escándalu y convirtió a Rosa von Praunheim nel homosexual más famosu d'Alemaña. Pero la so importancia mora en que foi la chispa inicial del [[Historia de la homosexualidá n'Alemaña#El movimientu de lliberación gai|movimientu de lliberación gai alemán]]. Según díbase estrenando la película nes distintes ciudaes alemanes, nes mesmes sales de cine, formábense discutinios y coloquios, que finalmente desaguaron n'organizaciones como ''[[Homosexuelle Aktion Westberlin]]'' (HAW; Aición de los homosexuales, Berlín Occidental; 1971), ''[[Rote Zelle Schwul]]'' (ROTZSCHWUL; Célula colorada marica) en Frácfort, ''Homosexuelle Aktionsgruppe'' (HAS; Grupu d'aición homosexual) en [[Saarbrücken]], ''[[gay liberation front]]'' (glf-Köln; Frente de lliberación gai) en Colonia, que se basaba en modelos americanos, y ''Homosexuelle Aktions Gruppe'' (HAG; Grupu d'aición homosexual) en Múnich, que más ''Homosexuelle Aktion München'' (HAM). En 1972 yá había grupos gais amás en [[Wurzburgu]], [[Göttingen]], [[Braunschweig]], [[Stuttgart]] y [[Düsseldorf]] y creárase la federación ''[[Deutsche Aktionsgemeinschaft Homosexualität]]'' (DAH; Comunidá d'aición homosexualidá alemana). A partir de 1972 creáronse alcuentros nacionales añales, los ''Pfingsttreffen''. Mientres el primeru, realizáu en Münster, llevar a cabu la primera [[manifestación del arguyu gai]].<ref name="Sternweiler" />

Los participantes proveníen na so mayoría del ambiente estudiantil y tomaron como exemplu l'incipiente [[Homosexualidá nos Estaos Xuníos#El movimientu homosexual tres Stonewall|movimientu de lliberación gai norteamericanu]], al traviés de la influencia de Rosa von Praunheim, [[Volker Eschke]], que se convertiría nuna de les figures principales del movimientu, y l'estudiante norteamericanu Jim Steakley. El primeru oxetivu foi naturalmente la eliminación del [[artículu 175]], pero tamién se trataron otres temes concretes como la discriminación nel trabayu.<ref name="Sternweiler" /> Ye importante notar que l'empléu de la pallabra «[[homosexual]]», y de cutiu de la pallabra ''schwul'', «[[maruxu]]», pa autodefinirse, yera consciente pa estremase del [[movimientu homófilo]], que consideraben pretendía despintar y avergoñase de la so sexualidá. Onde'l movimientu homófilo yera más bien conservador ya intentaba consiguir l'aceptación social, el movimientu de lliberación gai yera d'izquierdes, revolucionariu, [[Anticapitalismu|anticapitalista]] y emplegaba de cutiu la provocación y l'enfrentamientu pa consiguir los sos oxetivos. Dambos movimientos lluchaben contra la subcultura homosexual na que s'abellugaren munchos homosexuales víctimes de la discriminación, nel casu del movimientu de lliberación por considerala una forma de opresión. Estes diferencies desaguaron nun enfrentamientu mientres la manifestación de 1973 de Berlín, realizada tres el ''Pfingsttreffen'' d'esi añu, foi l'empiezu del llamáu ''[[Tuntenstreit]]'' (discutiniu de les [[Pluma (LGBT)|maruxos]]), una disputa sobre si l'home amuyeráu, llamáu ''Tunte'', «el maruxu», yera la vanguardia del movimientu revolucionariu homosexual na sociedá, yá que nun podía despintar la so condición.<ref name="Sternweiler" />

El movimientu eslleióse, al igual que fixera'l movimientu estudiantil anterior, en disputes teóriques internes qu'estremaben a los movimientos d'izquierdes de la dómina y la última xunta del DAH foi n'Añu Nuevu de 1973. El HAW eslleir en 1974 (oficialmente en 1977), anque'l so centru d'información, el SchwulenZentrum o [[SchwuZ]], siguió la so actividá. A pesar del fracasu de los movimientos de lliberación gais d'esquierda, el movimientu LGBT siguió la so actividá.<ref name="Sternweiler" /> En 1976 había unos 60 grupos, qu'empezaron a diversificase y a estendese per ciudaes menores, como [[Emden]], [[Lüneburg]] o [[Salzgitter]]. En 1979 realizáronse les primeres marches del arguyu gai en [[Bremen]], [[Berlín Occidental]] y [[Stuttgart]], que dende'l principiu lleven una polémica sobre'l calter comercial de munches de los xarrés.<ref name="Herrn" />

==== Homolulu ====
Sicasí, el puntu culminante del movimientu d'emancipación gay alemán representar ''[[Homolulu]]'', una especie de «[[Festival de Woodstock|Woodstock]] gai» que se realizó en xunetu de 1979 en Frankfurt. L'acontecimientu, qu'axuntó gais de toa Alemaña, consistía nuna selmana d'espectáculos, grupos de trabayu, cursos, un periódicu diariu, ruidoses fiestes y una gran manifestación multicolor peles cais de Frankfurt, que salió inclusive nes noticies de televisión nacionales.<ref name="Sternweiler" />

=== Movimientu posterior ===
Escontra 1981 empezó un cambéu de xeneración nel movimientu. Mientres esta década los grupos LGBT llucharon sobremanera contra la discriminación, siguiendo los exemplos del [[Homosexualidá nos Estaos Xuníos|movimientu d'EE.XX.]] y de los [[Homosexualidá nos Países Baxos|Países Baxos]]. De Norteamérica tomaron les formes de llucha política y manifestación: les marches del arguyu, que se llamaron ''Christopher Street Day'', pela cai na que s'atopaba'l chigre Stonewall, el [[outing]], [[Act Up]], etc. El movimientu LGBT tamién empezó a integrase nes estructures políticu y social esistentes; sindicatos, partíos políticos, grupos profesionales, etc. crearon grupos LGBT. La consecuencia ye que, si n'avientu de 1980 había unos 148 grupos LGBT, en mayu de 1986 yá yeren 416.<ref name="Sternweiler" /><ref name="Herrn" />

En 1983 el [[sida]] empezó a captar l'atención pública, ente otres razones, gracies al artículu ''Tödliche Seuche AIDS - die rätselhaft Krankheit'' («Epidemia mortal sida - la enfermedá misteriosa») publicada esi añu pola revista ''[[Der Spiegel]]''.<ref name="Sternweiler" /> Los primeros años, hasta 1987, tuvieron marcaos pol discutiniu ente [[Peter Gauweiler]], na dómina funcionariu del conceyu de Múnich, del partíu [[Unión Social Cristiana de Baviera|CSU]], qu'abogaba pola creación de centros zarraos pa enfermos de sida y la llucha contra la subcultura gai, y [[Rita Süssmuth]], na dómina ministra de salú, del [[Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña|CDU]], que defendía una estratexa más lliberal. Finalmente foi Süssmuth quien salió vencedora del discutiniu y siguióse una estratexa d'información y sofitu a los enfermos. Les asociaciones LGBT o d'otru tipu que lluchaben contra la enfermedá, llograron de cutiu subvenciones arrogantes del estáu, dineru que dexó la profesionalización de los trabayadores de les asociaciones, un fenómenu nuevu dientro del movimientu LGBT.<ref name="Herrn" /><ref name="Sternweiler" />

La estensión de la enfermedá llevó a la creación d'asociaciones locales y rexonales d'ayuda y sofitu, ''AIDS-Hilfe'', qu'en 1985 yeren unes 20. En 1989 estes asociaciones arrexuntar na federación ''[[Deutsche Aids-Hilfe]]'', que se convertiría nuna de les asociaciones más actives ya influyentes dientro del movimientu LGBT, realizáu cabildeo nes instituciones polítiques y creando campañes publicitaries d'información sobre'l sida y los homosexuales. Mientres estos años tamién apaez ''[[Act up]]'' n'Alemaña, que coles sos aiciones espectaculares llamaba l'atención sobre'l problema del sida. Per otra parte, los medios de comunicación, por causa de la apaición del sida, informaben ya interesábense pola homosexualidá como nunca fixeren antes.<ref name="Herrn" /><ref name="Sternweiler" />

=== Tres la Reunificación ===
Tres la [[Reunificación d'Alemaña|Reunificación]] en 1990, el §175 volvió ser aplicable —teóricamente— nos estaos federaos de l'antigua [[República Democrática Alemana]]. En 1993, los trés grandes federaciones, ''[[Bundesverband Homosexualität]]'', ''[[Schwulenverband Deutschland]]'' y ''Deutsche Aids-Hilfe'', empecipiaron de nuevu una campaña en contra del §175. El 31 de mayu de 1994, tres 123 años de validez, derógase'l §175, oldeando les edaes de consentimientu sexual ente homosexuales y heterosexuales en 16 años.<ref name="Herrn" />

Los movimientos homosexuales de dambes alemanias acabaron unificándose y el ''[[Lesben- und Schwulenverband in Deutschland y.V.]]'' (LSVD; Federación alemana de lesbianes y gais), surdida del [[Federación alemana de lesbianes y gais|SVD]], acabaría convirtiéndose na mayor organización LGBT d'Alemaña. Les principales temes de los que s'ocuparon les asociaciones LGBT a finales del sieglu XX fueron el discutiniu sobre'l ''[[outing]]'' de famosos, la violencia contra los homosexuales y el [[matrimoniu homosexual]], siendo esti postreru práuticamente l'únicu que quedaba abiertu escontra 1999.<ref name="Herrn" /> Les asociaciones y grupos del movimientu fuéronse profesionalizando y especializando.<ref name="Sternweiler" /> Nel sieglu XXI el movimientu LGBT alemán incluyó la llucha polos derechos del coleutivu n'otros países, como amuesen la creación de la [[Fundación Hirschfeld Eddy]] y la collaboración col movimientu LGBT polacu o rusu.

== Francia ==
{{VT|Homosexualidá en Francia}}

=== ''Front homosexuel d'action révolutionnaire'' ===
En Francia la primera gran aición del activismu homosexual realizar a principios de 1971. L'apocayá creáu ''[[Front homosexuel d'action révolutionnaire]]'' (Frente homosexual d'aición revolucionaria, FHAR), encabezáu por [[Guy Hocquenghem]] unu de los sos principales líderes, atayaron un programa de radio, conducíu [[Ménie Grégoire]], tituláu: «La homosexualidá, esti doliosu problema» el 10 de marzu de 1971.<ref>La trescripción integra d'esta emisión tán disponible n'http://www.france.qrd.org/media/revue-h/001/probleme.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515071357/http://www.france.qrd.org/media/revue-h/001/probleme.html |date=2011-05-15 }} (en francés)</ref> Nun principiu el FHAR taba encabezáu principalmente por lesbianes que veníen del movimientu feminista, como la escritora [[Monique Wittig]], pero en pocos meses se desequilibró la composición del grupu pol aumentu del númberu de componentes masculinos. Ente les nueves incorporaciones al grupu ta l'autor de ''Antoloxía del anarquismu'', [[Daniel Guérin]], ente otros miembros influyíos poles idees de mayu del 68 que defendíen la democracia direuta y pretendíen camudar la realidá p'afaela a los sos ideales. 

Sicasí la presencia cada vez mayor d'homes nel FHAR causó tensiones y diferencies d'opinión al respective de los oxetivos defendíos poles muyeres. Polo que les lesbianes terminen dixebrándose del grupu cuando [[Monique Wittig]] creó'l grupu [[Gouines rouges]] que depués gradualmente'l so diría integrando nel [[Mouvement de libération des femmes]] (MLF).

A pesar de la so curtia esistencia, namái trés años, el FHAR marcó'l camín a siguir nel movimientu homosexual francés posterior.

=== ''Groupes de libération homosexuelle'' ===
Poco dempués del final del FHAR en 1974, los activistes reagrupar nel senu d'un grupu llamáu [[Groupes de libération homosexuelle|Grupu de Lliberación Homosexual]] (GLH). Rápido créanse grupos del GLH en toles principales ciudaes franceses. Cada grupu yera autónomu y desenvuelve la so propia exa ideolóxica. Esto va aniciar numberoses disensiones ente los distintos grupos. En París, estes disensiones provocaron en 1975 la rotura del GLH-París en tres organizaciones distintes: el ''GLH-Politique et Quotidien'', d'orientación radical; el ''GLH-Groupes de Base'', más reformista y el ''GLH-14XII'' (biforcáu'l 14 d'avientu de 1975) que se definió como «llibertariu y antifeminista».

=== ''Comité d'Urgence Anti-Répression Homosexuelle'' ===
Col fin de trespasar quebrar ideolóxiques esistentes ente los grupos y tener una aición común contra les discriminaciones, maureció la idea de crear una estructura federativa. Esti alderique efectuóse mientres de la primer Universidá de branu homosexual entamada pol GLH-Marseilla pel branu de 1979, alcordándose la creación del ''[[Comité d'Urgence Anti-Répression Homosexuelle|Comité d'Urxencia Antirrepresión Homosexual]] '' (CUARH). Nel CUARH axuntó al GLH, y grupos del movimientu lésbicu como'l MIEL, el Centru del Cristu Llibertador del Pastor Joseph Doucé, el Grupu pa la busca d'una infancia distinta, etc. El grupu ''[[Arcadie (grupu)|Arcadie]]'' unvió a un observador pero nun llegó a acomuñar. 

El CUARH principalmente movilizóse pa consiguir la reforma del Códigu Penal y la derogación de les sos disposiciones discriminatories de los artículos 330 y 331. Nesti marcu, el CUARH entamó una "marcha nacional" en París el 4 d'abril de 1981, en víspores de les eleiciones presidenciales. Con 10.000 participantes, esta marcha considérase la primer verdadera marcha del arguyu gai francés. Les disposiciones discriminatories fueron revocaes el 4 d'agostu de 1982. 

Tres la derogación de los artículos discriminatorios el CUARH eslleióse, en 1987, y el movimientu homosexual francés diversificóse. Dellos grupos concentrar na igualdá de derechos civiles, como consiguir la unión civil, otros grupos dedicar a actividaes de socialización de los homosexuales y otros empezaron a trabayar na llucha contra la pandemia del Sida apocayá descubierta.

== Oxetivos ==
Esti movimientu tien como principales oxetivos:
* L'abolición de la llexislación que penaliza la homosexualidá en tol mundu.
* Intentar llograr la concienciación alrodiu de los derechos que se-yos deben otorgar a les persones [[LGTB]] (iniciales de [[lesbiana|lésbicu]], [[gai]], [[transexual|transgenérico]] y [[bisexual]]), y consiguir la equiparación de derechos colos [[heterosexual]]es.
* Tratar que se tenga una actitú más oxetiva alrodiu de estes persones, esto ye, erradicar de la sociedá prexuicios y actitúes tales como la [[homofobia]].

== Matrimonios y adopción gay ==
{{AP|Matrimoniu ente persones del mesmu sexu}}
Nel añu [[2001]] el gobiernu de los [[Países Baxos]] llegalizó la unión conxugal de persones del mesmu sexu, magar con llimitaciones. A esti país siguieron [[Bélxica]] (2003), [[Massachusetts]] ([[Estaos Xuníos]], 2004), [[España]] (2005) y [[Canadá]] (2005). Nel añu 2006 aprobóse tamién en [[Sudáfrica]] según dictame xudicial d'avientu de 2005. La llei española foi la primera del mundu en reconocer plenos derechos a los cónyuges del mesmu sexu, lo que facilitó la supresión de les llimitaciones escepcionales que figuraben nes lleis d'otros países. Amás, l'Estáu d'[[Israel]] reconoz dende 2006 los matrimonios homosexuales contraíos nel estranxeru.

La reconocencia llegal a les pareyes del mesmu sexu esistía yá en delles comunidaes autonómiques españoles, según les cualos reconocíase que diches pareyes contraíen "uniones civiles" y nun constituyíen matrimoniu en sentíu estrictu. De corte similar son les lleis de países como [[Noruega]], [[Suecia]], [[Finlandia]], [[Islandia]], [[Israel]], [[Dinamarca]], [[Reinu Xuníu]], dellos estaos estauxunidenses ([[Vermont]], por casu), n'[[Arxentina]] les ciudaes de [[Buenos Aires]] y [[Villa Carlos Paz]] y la provincia de [[provincia de Río Negro|Río Negro]] y en [[Méxicu]] nel estáu de [[Coahuila]] y na [[Ciudá de Méxicu]] cola llamada [[llei de sociedaes de convivencia]]. Tales lleis regulen les uniones ente dos muyeres o ente dos homes otorgándo-yos reconocencia llegal pero ensin considerales matrimoniu.

L'adopción per parte de pareyes homosexuales ye un derechu reconocíu en [[Bélxica]], los [[Países Baxos]], [[Suecia]], [[Sudáfrica]], [[España]], [[Islandia]], [[Reinu Xuníu]], [[Israel]], [[Canadá]], [[Arxentina]] y ciertos territorios d'[[Estaos Xuníos]]. [[Dinamarca]], [[Francia]], [[Alemaña]] y [[Noruega]] dexen l'adopción del fíu del otru miembru d'una [[pareya de fechu]] o [[unión civil]].

== El presente y el futuru ==
La causa del movimientu gai sigue, una y bones los [[derechos humanos]] de persones con una orientación sexual distinta a la heterosexualidá siguen siendo violaos en dellos países. N'otros entá esiste inorancia sobre'l movimientu y per ende la homofobia sigue latente. En dellos países el movimientu gai en dafechu inesistente, daes les circunstancies social y relixosu, principalmente en dellos países d'[[Oriente Mediu]] y [[África]].

Como reaición a esti movimientu tamién s'amenó discutiniu per parte de dellos grupos relixosos que consideren la homosexualidá como daqué «contra-natura» y en contra de los valores cristianos. Como foi'l casu de grupos cristianos n'Estaos Xuníos quien llanzaron un [[boicó]] en contra de la empresa [[Ford Motor Company]], por sofitar el [[movimientu gai]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/international/newsid_4806000/4806984.stm BBC.co.uk].</ref>

Esto causa desque les persones nun se sientan llibres d'espresar la so sexualidá, ya inclusive en dellos países tiense la [[Pena capital|pena de muerte]] como castigu xudicial a persones homosexuales.

=== Penes per homosexualidá ===
En delles partes del mundu la homosexualidá nun ye llegal y por ello tiénense distintes penes.

[[Ficheru:World_laws_pertaining_to_homosexual_relationships_and_expression.svg|thumb|600px|'''Situación llegal de la homosexualidá nel mundu'''<br>
'''Práctica homosexual llegal'''
{{Lleenda|#002255|Matrimoniu homosexual}}
{{Lleenda|#0066FF|Uniones civiles}}
{{Lleenda|#CCCCCC|Ensin uniones civiles}}
{{Lleenda|#90c|Reconocencia de matrimonios homosexuales realizaos n'otros países}}
'''Práctica homosexual illegal/acutada'''
{{Lleenda|#decd87|Restricciones a la llibertá d'espresión y asociación}}
{{Lleenda|#f9dc36|Penalidá ''[[de iure]]'', mas non aplicada ''[[de facto]]''}}
{{Lleenda|#ec8028|Pena de cárcel}}
{{Lleenda|#e73e21|Cadena perpetua}}
{{Lleenda|#800000|Pena de muerte}}
]]

==== Pena de muerte ====
* [[Afganistán]], [[Arabia Saudita]], [[Yeme]], [[Irán]], [[Sudán]], [[Emiratos Árabes Xuníos]], [[Mauritania]], [[Nixeria]]

==== Prisión o pena de muerte ====
* [[Mauritania]], [[Paquistán]].

==== Más de diez años de cárcel ====
* [[Baḥréin]], [[Bangladex]], [[Barbados]], [[Brunéi]], [[Bután]], [[Cabu Verde]], [[Emiratos Árabes Xuníos]], [[Fixi]], [[Gambia]], [[Granada (país)|Granada]], [[Guyana]], [[India]], [[Xamaica]], [[Kiribati]], [[Malasia]], [[Maldives]], [[Islles Márxal]], [[Mauriciu]], [[Nepal]], [[Nixeria]], [[Niue]], [[Papúa Nueva Guinea]], [[Kenia]], [[Isla Salomón]], [[Santa Llucía]], [[Seixeles]], [[Singapur]], [[Sri Lanka]], [[Tanzania]], [[Tokeláu]], [[Tonga]], [[Tuvalu]], [[Uganda]], [[Zambia]], [[Zanzíbar]].

==== Menos de diez años de cárcel ====
* [[Angola]], [[Arxelia]], [[Benín]], [[Botsuana]], [[Birmania]], [[Camerún]], [[Islles Cook]], [[Etiopía]], [[Ghana]], [[Guinea]], [[Kuwait]], [[Liberia]], [[Libia]], [[El Líbanu]], [[Malaui]], [[Marruecos]], [[Mozambique]], [[Namibia]], [[Nauru]], [[Omán]], [[Qatar]], [[Samoa]], [[Senegal]], [[Sierra Lleona]], [[Siria]], [[Somalia]], [[Suazilandia]], [[Togu]], [[Tunicia]], [[Uzbequistán]], [[Xibuti]], [[Zimbabue]].

==== Pena física ====
* [[Arabia Saudita]], [[Baḥréin]], [[Brunéi]], [[Irán]], [[Fixi]], [[Malasia]], [[Paquistán]], [[Sudán]].

{{clear}}

== Notes ==
{{llistaref|grupu="nota"}}

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Ver tamién ==
* [[Movimientu LGBT]]
* [[Primer movimientu homosexual]]
* [[Movimientu homófilo]]
* [[Homosexualidá]]
* [[ILGA]], [[FELGT]], [[COGAM]]
* [[Equidad de matrimoniu]]
* [[Día Internacional contra la Homofobia, la Transfobia y la Bifobia]]
* [[Arguyu gai]]
* [[Principios de Yogyakarta]]

{{Tradubot|Movimiento de liberación LGBT}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Movimientos sociales]]
[[Categoría:Historia LGBT]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
El movimientu de lliberación LGBT o movimientu por una llibre orientación sexual referir a un movimientu social nel cual llúchase pola causa de persones con una orientación sexual distinta a la heterosexual. El movimientu LGBT empezó formalmente nel añu 1969 na ciudá de Nueva York, cola marcha que se dio dempués de los llamaos disturbios de Stonewall, anque delles organizaciones y activistes dieren los primeros pasos del movimientu LGBT yá dende finales del sieglu XIX, reivindicando derechos pa los homosexuales. El movimientu de lliberación LGBT tien por oxetivos el matrimoniu homosexual, l'adopción, la despenalización de la homosexualidá nos diversos países del mundu, etc.

 Estaos Xuníos 

 Stonewall 

Los disturbios asocedíos nel barriu de Greenwich Village el 28 de xunu de 1969, dieron orixe a que s'entamara la marcha pol arguyu gai la fecha del so aniversariu, en principiu en Nueva York y darréu en munches ciudaes del mundu.

Stonewall ye'l nome d'un chigre gai el cual producióse una redada policial que terminó n'enfrentamientos y marches. Tal eventu considérase trascendente na historia del movimientu gai, y anque nun yera la primer vegada que los homosexuales oponer de forma violenta a los abusos de les autoridaes, la respuesta de la comunidá gai foi distintu. Les resultancies más importante d'esti motín vinieron darréu y de forma pacífica porque foi'l catalizador que consiguió que les persones del coleutivu LGBT entamar de forma xeneralizada pa esixir los sos derechos y lluchar contra la discriminación y los abusos.

 Nuevu activismu 
Los disturbios de Stonewall inspiraron la formación de nueves organizaciones reivindicatives y un activismu más radical. N'Estaos Xuníos operaba la Mattachine Society dende la década de 1950, pero les sos actuaciones, al igual que les d'otres organizaciones homófilas n'Europa, resultaron demasiáu cobardes p'aquellos que guardaren los disturbios o a aquellos a los que s'empecipiaren nel activismu por ellos. Esta insatisfaición quedó patente nes sos xuntes y provocó escenes como la que se produció cuando unu de los dirixentes de la Mattachine suxirió una manifestación de vixilia a la lluz de les veles amistosa y dulce», entós un home ente'l públicu indignóse y espetó: «¡Dulce! ¡Una mierda! Esi ye'l papel que la sociedá obliga a desempeñar a estes reines.»Teal, p. 19.

 Gay Liberation Front 
El Gay Liberation Front (Frente de lliberación gai, GLF) creóse pocu dempués, con un panfletu qu'anunciaba: «¿Cree que los homosexuales tán remontaos? ¡Puede apostar el so llindu culu a que lo tamos! »,La frase orixinal ye "Do you think homosexuals are revolting? you bet your sweet ass we are!" que xuega col doble sentíu de revolting que tamién significa repugnante. siendo la primer organización gai qu'emplegaba la pallabra "gai" nel so nome. Les organizaciones qu'esistieren enantes como la Mattachine Society, les Daughters of Bilitis y otros grupos homófilos camuflaren los sos oxetivos, escoyendo intencionadamente nomes ambiguos.Clendinen, p. 31.

La puxanza de la militancia nueva rescampló para Frank Kameny y Barbara Gittings (que trabayaren n'organizaciones homófilas mientres años y que la so actividá fuera bien pública), cuando asistieron a una xunta de la GLF pa echar# una güeyada al nuevu grupu. Un nuevu miembru de la GLF esixó saber quién yeren y cuálos yeren los sos credenciales. Gittings, sorprendida, tatexó, «Soi homosexual. Por eso toi equí.»Marcus, p. 136. La GLF emuló les téuniques de los manifestantes negros y contra la guerra del Vietnam, alliniándose con ellos y col so ideal de que podíen trabayar pa reestructurar la sociedá estauxunidense.Duberman, p. 216. Sumar a les aiciones de los Black Panthers, fueron hasta la prisión de Nueva York en sofitu d'Afeni Shakur y d'otres causes de la Nueva Izquierda. 

Seis meses dempués de los disturbios de Stonewall fundóse un periódicu llamáu Gay, de distribución na ciudá de Nueva York. Los activistes gais considerar necesariu porque la publicación más lliberal de la ciudá nel momentu, The Village Voice, negar a imprimir la pallabra «gai» nos anuncios del GLF que buscaben nuevos miembros y voluntarios.Clendinen, p. 40. Fundáronse otros dos periódicos nun periodu de seis selmanes: Come Out! y Gay Power, el númberu de llectores d'estos trés periódicos combinaos llegó hasta los 20.000 y 25.000.Carter, p. 242.Duberman, p. 235.

Los miembros del GLF entamaron dellos bailles pa pareyes del mesmu sexu. Cuando Bob Kohler pidió ropa y dineru p'ayudar a los mozos ensin techu que participaren nos disturbios (munchos de los cualos dormíen en Christopher Park o Sheridon Square albentestate), la respuesta foi un alderique sobre'l cayente del capitalismu.Carter, p. 220. A los cuatro meses de crease'l grupu eslleióse cuando los sos miembros fueron incapaces de llegar a un alcuerdu sobre los procedimientos operativos a siguir.Carter, p. 220–221.

 Gay Activists Alliance 
A finales d'avientu de 1969 dellos de los asistentes a les xuntes del GLF y que les abandonaren llenos de frustración, crearon la Gay Activists Alliance (Alianza d'activistes gais, GAA). La GAA concentrar por completu nos asuntos gais y diba actuar de forma más metódica. La so carta constitucional empezaba diciendo: «Nós como activistes homosexuales lliberaos esiximos la llibertá pa espresar la nuesa dignidá y valor como seres humanos.»Clendinen, p. 50–51. La GAA desenvolvió y perfeccionó una táctica de confrontación que denominaron Zap, que consistía en tomar por sorpresa a un políticu mientres un actu de rellaciones públiques y obligáben-y a tratar la tema de los derechos de gais y lesbianes. Se zapeó a munchos conceyales de la ciudá, incluyendo al alcalde John Lindsey en delles ocasiones (una d'elles en televisión, tando'l públicu compuestu na so mayoría por miembros de la GAA).Carter, p. 245–246.

Les redaes en chigres gais nun se detuvieron dempués de los disturbios de Stonewall. En marzu de 1970, l'inspector Seymour Pine realizó una redada nel Zodiac y nel 17 Barrow Street. Un chigre after-hours gai ensin llicencia pa sirvir llicores y de pequeñu aforu, llamáu The Snake Pit, tamién sufrió una redada pocu dempués, siendo deteníes 167 persones. Una d'elles, de nacionalidá arxentina, asustóse tanto ante la posibilidá de ser deportáu por homosexual, qu'intentó escapar del precintu policial saltando per una ventana dende un segundu pisu, quedando'l so cuerpu trevesáu por unes puntes de 36 cm qu'había nuna valla.Carter, p. 238–239. El so cuerpu enartáu apaeció de forma bien gráfica na portada de The New York Daily News. Los miembros de la GAA entamaron una manifestación dende Christopher Park hasta la comisaría sesta, na que cientos de gais, lesbianes y simpatizantes lliberales enfrentábense pacíficamente a la TPF. Tamién patrocinaron una campaña d'unviada de cartes al alcalde Lindsay nes que'l congresista demócrata del Greenwich Village, Ed Koch, rogaba que se terminaren les redaes en chigres gais de la ciudá.Teal, p. 106–108.

 Arguyu gai 
El primer aniversariu de los disturbios de Stonewall celebróse como el día de la lliberación de Christopher Street el 28 de xunu de 1970, faciendo una xunta en Christopher Street y la primera marcha del arguyu gai de la historia, que percorrió 51 mazanes hasta Central Park. La marcha precisó menos de la metá del tiempu previstu debíu a la brenga de los participantes, pero tamién pol procuru qu'había a la d'andar pela ciudá con signos y pancartes gais. Anque'l permisu pa la marcha unvióse namái dos hores antes del entamu de la mesma, los manifestantes atoparon escasa contestación per parte de los espectadores.Clendinen, p. 62–64. The New York Times informó (na so portada) que los manifestantes ocupaben tola cai a lo llargo de 15 mazanes.Fosburgh, Lacey (June 29, 1970). "Thousands of Homosexuals Hold A Protest Rally in Central Park", The New York Times, p. 1. The Village Voice informó positivamente de la marcha, describiendo «la resistencia frontera que nació de la redada policial nel Stonewall Inn un añu antes».LaFrank, p. 20.

Realizáronse marches simultánees en Los Angeles y Chicago.Duberman, p. 278–279.De la Croix, Sukie (2007). Gay power: A History of Chicago Pride , Chicago Free Press. Consultáu'l 1 de xunu de 2009. Al añu siguiente realizáronse marches del arguyu gai en Boston, Dallas, Milwaukee, Londres, París, Berlín Oeste y Estocolmu. En 1972 les ciudaes participantes yá incluyíen a Atlanta, Buffalo, Detroit, Washington D.C., Miami y Filadelfia.Armstrong, Elizabeth, Crage, Suzanna (ochobre de 2006). "Movements and Memory: The Making of the Stonewall Myth", American Sociological Review, 71 (5) p. 724–752.

Frank Kameny diose cuenta llueu del cambéu fundamental causáu polos disturbios de Stonewall. Al ser un organizador del activismu gai dende la década de 1950, taba acostumáu a usar la persuasión, a intentar convencer a los heterosexuales de que les persones homosexuales nun yeren distintes a ellos. Cuando colaba xunto a otres persones delantre de la Casa Blanca, el Departamentu d'Estáu o'l Independence Hall, tan solo cinco años antes, el so oxetivu yera tener el mesmu aspeutu de los trabayadores del gobiernu de los Estaos Xuníos.Cain, p. 91–92. Al pie de Kameny colaben diez persones entós, y nun avisaron a la prensa de les sos intenciones. Anque se sorprendiera pola esaltación de los participantes del Recordatoriu Añal de 1969, más tarde dixo: «Pa cuando lo de Stonewall teníamos de cincuenta a sesenta grupo gais nel país. Un añu más tarde había a lo menos mil quinientos. Dos años dempués, na midida na que podíen cuntase, yeren unos dos mil quinientos.»Carter, p. 251.

Randy Wicker describió con vergüenza la so oposición a esti cambéu d'actitúes tres los disturbios, de manera asemeyada al arrepentimientu de Kameny, «como unu de los grandes errores de la so vida.»Clendinen, p. 25. La imaxe de gais tomándose la revancha contra la policía, tres tantos años de dexar tales comportamientos ensin lluchar, «desamarraron un espíritu inesperáu ente los homosexuales.» Kay Lahusen, que fotografiara les marches de 1965, dixo que «Hasta 1969 esti movimientu llamar de manera xeneral el movimientu homosexual o homófilo... Munchos activistes nuevos consideren la revuelta de Stonewall como la nacencia del movimientu de lliberación gai. En concencia foi la nacencia del arguyu gai a escala masiva.»LaFrank, p. 21.

 Alemaña 

 El movimientu de lliberación gai 
N'Alemaña, les condenes por homosexualidá, el §175, empezaron a menguar a partir de 1959 llixeramente. Una lliberalización de la sociedá, pero sobremanera informes científicos, como los de Kinsey (1949), Griffin (1956) o Wolfenden (1957), influyeron el pensamientu xurídicu. A partir de mediaos de la década de 1960 empezó a aldericase públicamente la reforma del §175, llegando a encamentar el daquella (1967) ministru de xusticia socialista Gustav Heinemann la eliminación. Finalmente esanicióse l'artículu 175 el 9 de mayu de 1969 so un gobiernu de coalición cristianu demócrata (CDU/CSU) y social demócrata (SPD). Les rellaciones sexuales voluntaries ente homes adultos dexaron de ser delitu; per primer vegada en casi 100 años la homosexualidá yera llegal, anque namái fora a partir de los 21 años.

Con fondu nos movimientos estudiantiles, que veníen actuando n'Alemaña dende principios de la década de 1960, y l'apaición de la píldora anticonceutiva, empezaron a apaecer grupos estudiantiles feministes que lluchaben contra les estructures patriarcales de la sociedá. Tamién en 1969, empecípiase'l movimientu de lliberación homosexual mundial colos Disturbios de Stonewall. Nesi ambiente crear n'avientu de 1970 el primer grupu de autoayuda en Bochum, qu'en febreru de 1971 convertir na primer asociación gai estudiantil col nome de Homosexuelle Aktionsgruppe Bochum (HAB). N'abril d'esi añu creóse la Homosexuelle Studentengruppe Münster.

 Nicht der Homosexuelle ist pervers, sondern die Situation, in der er lebt: el movimientu d'izquierdes 
thumb|Rosa von Praunheim en 2008.
En 1971 estrenóse Nicht der Homosexuelle ist pervers, sondern die Situation, in der er lebt («Nun ye perversu l'homosexual, sinón la situación na que vive»), una película esperimental de Rosa von Praunheim. La peĺicula foi un escándalu y convirtió a Rosa von Praunheim nel homosexual más famosu d'Alemaña. Pero la so importancia mora en que foi la chispa inicial del movimientu de lliberación gai alemán. Según díbase estrenando la película nes distintes ciudaes alemanes, nes mesmes sales de cine, formábense discutinios y coloquios, que finalmente desaguaron n'organizaciones como Homosexuelle Aktion Westberlin (HAW; Aición de los homosexuales, Berlín Occidental; 1971), Rote Zelle Schwul (ROTZSCHWUL; Célula colorada marica) en Frácfort, Homosexuelle Aktionsgruppe (HAS; Grupu d'aición homosexual) en Saarbrücken, gay liberation front (glf-Köln; Frente de lliberación gai) en Colonia, que se basaba en modelos americanos, y Homosexuelle Aktions Gruppe (HAG; Grupu d'aición homosexual) en Múnich, que más Homosexuelle Aktion München (HAM). En 1972 yá había grupos gais amás en Wurzburgu, Göttingen, Braunschweig, Stuttgart y Düsseldorf y creárase la federación Deutsche Aktionsgemeinschaft Homosexualität (DAH; Comunidá d'aición homosexualidá alemana). A partir de 1972 creáronse alcuentros nacionales añales, los Pfingsttreffen. Mientres el primeru, realizáu en Münster, llevar a cabu la primera manifestación del arguyu gai.

Los participantes proveníen na so mayoría del ambiente estudiantil y tomaron como exemplu l'incipiente movimientu de lliberación gai norteamericanu, al traviés de la influencia de Rosa von Praunheim, Volker Eschke, que se convertiría nuna de les figures principales del movimientu, y l'estudiante norteamericanu Jim Steakley. El primeru oxetivu foi naturalmente la eliminación del artículu 175, pero tamién se trataron otres temes concretes como la discriminación nel trabayu. Ye importante notar que l'empléu de la pallabra «homosexual», y de cutiu de la pallabra schwul, «maruxu», pa autodefinirse, yera consciente pa estremase del movimientu homófilo, que consideraben pretendía despintar y avergoñase de la so sexualidá. Onde'l movimientu homófilo yera más bien conservador ya intentaba consiguir l'aceptación social, el movimientu de lliberación gai yera d'izquierdes, revolucionariu, anticapitalista y emplegaba de cutiu la provocación y l'enfrentamientu pa consiguir los sos oxetivos. Dambos movimientos lluchaben contra la subcultura homosexual na que s'abellugaren munchos homosexuales víctimes de la discriminación, nel casu del movimientu de lliberación por considerala una forma de opresión. Estes diferencies desaguaron nun enfrentamientu mientres la manifestación de 1973 de Berlín, realizada tres el Pfingsttreffen d'esi añu, foi l'empiezu del llamáu Tuntenstreit (discutiniu de les maruxos), una disputa sobre si l'home amuyeráu, llamáu Tunte, «el maruxu», yera la vanguardia del movimientu revolucionariu homosexual na sociedá, yá que nun podía despintar la so condición.

El movimientu eslleióse, al igual que fixera'l movimientu estudiantil anterior, en disputes teóriques internes qu'estremaben a los movimientos d'izquierdes de la dómina y la última xunta del DAH foi n'Añu Nuevu de 1973. El HAW eslleir en 1974 (oficialmente en 1977), anque'l so centru d'información, el SchwulenZentrum o SchwuZ, siguió la so actividá. A pesar del fracasu de los movimientos de lliberación gais d'esquierda, el movimientu LGBT siguió la so actividá. En 1976 había unos 60 grupos, qu'empezaron a diversificase y a estendese per ciudaes menores, como Emden, Lüneburg o Salzgitter. En 1979 realizáronse les primeres marches del arguyu gai en Bremen, Berlín Occidental y Stuttgart, que dende'l principiu lleven una polémica sobre'l calter comercial de munches de los xarrés.

 Homolulu 
Sicasí, el puntu culminante del movimientu d'emancipación gay alemán representar Homolulu, una especie de «Woodstock gai» que se realizó en xunetu de 1979 en Frankfurt. L'acontecimientu, qu'axuntó gais de toa Alemaña, consistía nuna selmana d'espectáculos, grupos de trabayu, cursos, un periódicu diariu, ruidoses fiestes y una gran manifestación multicolor peles cais de Frankfurt, que salió inclusive nes noticies de televisión nacionales.

 Movimientu posterior 
Escontra 1981 empezó un cambéu de xeneración nel movimientu. Mientres esta década los grupos LGBT llucharon sobremanera contra la discriminación, siguiendo los exemplos del movimientu d'EE.XX. y de los Países Baxos. De Norteamérica tomaron les formes de llucha política y manifestación: les marches del arguyu, que se llamaron Christopher Street Day, pela cai na que s'atopaba'l chigre Stonewall, el outing, Act Up, etc. El movimientu LGBT tamién empezó a integrase nes estructures políticu y social esistentes; sindicatos, partíos políticos, grupos profesionales, etc. crearon grupos LGBT. La consecuencia ye que, si n'avientu de 1980 había unos 148 grupos LGBT, en mayu de 1986 yá yeren 416.

En 1983 el sida empezó a captar l'atención pública, ente otres razones, gracies al artículu Tödliche Seuche AIDS - die rätselhaft Krankheit («Epidemia mortal sida - la enfermedá misteriosa») publicada esi añu pola revista Der Spiegel. Los primeros años, hasta 1987, tuvieron marcaos pol discutiniu ente Peter Gauweiler, na dómina funcionariu del conceyu de Múnich, del partíu CSU, qu'abogaba pola creación de centros zarraos pa enfermos de sida y la llucha contra la subcultura gai, y Rita Süssmuth, na dómina ministra de salú, del CDU, que defendía una estratexa más lliberal. Finalmente foi Süssmuth quien salió vencedora del discutiniu y siguióse una estratexa d'información y sofitu a los enfermos. Les asociaciones LGBT o d'otru tipu que lluchaben contra la enfermedá, llograron de cutiu subvenciones arrogantes del estáu, dineru que dexó la profesionalización de los trabayadores de les asociaciones, un fenómenu nuevu dientro del movimientu LGBT.

La estensión de la enfermedá llevó a la creación d'asociaciones locales y rexonales d'ayuda y sofitu, AIDS-Hilfe, qu'en 1985 yeren unes 20. En 1989 estes asociaciones arrexuntar na federación Deutsche Aids-Hilfe, que se convertiría nuna de les asociaciones más actives ya influyentes dientro del movimientu LGBT, realizáu cabildeo nes instituciones polítiques y creando campañes publicitaries d'información sobre'l sida y los homosexuales. Mientres estos años tamién apaez Act up n'Alemaña, que coles sos aiciones espectaculares llamaba l'atención sobre'l problema del sida. Per otra parte, los medios de comunicación, por causa de la apaición del sida, informaben ya interesábense pola homosexualidá como nunca fixeren antes.

 Tres la Reunificación 
Tres la Reunificación en 1990, el §175 volvió ser aplicable —teóricamente— nos estaos federaos de l'antigua República Democrática Alemana. En 1993, los trés grandes federaciones, Bundesverband Homosexualität, Schwulenverband Deutschland y Deutsche Aids-Hilfe, empecipiaron de nuevu una campaña en contra del §175. El 31 de mayu de 1994, tres 123 años de validez, derógase'l §175, oldeando les edaes de consentimientu sexual ente homosexuales y heterosexuales en 16 años.

Los movimientos homosexuales de dambes alemanias acabaron unificándose y el Lesben- und Schwulenverband in Deutschland y.V. (LSVD; Federación alemana de lesbianes y gais), surdida del SVD, acabaría convirtiéndose na mayor organización LGBT d'Alemaña. Les principales temes de los que s'ocuparon les asociaciones LGBT a finales del sieglu XX fueron el discutiniu sobre'l outing de famosos, la violencia contra los homosexuales y el matrimoniu homosexual, siendo esti postreru práuticamente l'únicu que quedaba abiertu escontra 1999. Les asociaciones y grupos del movimientu fuéronse profesionalizando y especializando. Nel sieglu XXI el movimientu LGBT alemán incluyó la llucha polos derechos del coleutivu n'otros países, como amuesen la creación de la Fundación Hirschfeld Eddy y la collaboración col movimientu LGBT polacu o rusu.

 Francia 

 Front homosexuel d'action révolutionnaire 
En Francia la primera gran aición del activismu homosexual realizar a principios de 1971. L'apocayá creáu Front homosexuel d'action révolutionnaire (Frente homosexual d'aición revolucionaria, FHAR), encabezáu por Guy Hocquenghem unu de los sos principales líderes, atayaron un programa de radio, conducíu Ménie Grégoire, tituláu: «La homosexualidá, esti doliosu problema» el 10 de marzu de 1971.La trescripción integra d'esta emisión tán disponible n'http://www.france.qrd.org/media/revue-h/001/probleme.html  (en francés) Nun principiu el FHAR taba encabezáu principalmente por lesbianes que veníen del movimientu feminista, como la escritora Monique Wittig, pero en pocos meses se desequilibró la composición del grupu pol aumentu del númberu de componentes masculinos. Ente les nueves incorporaciones al grupu ta l'autor de Antoloxía del anarquismu, Daniel Guérin, ente otros miembros influyíos poles idees de mayu del 68 que defendíen la democracia direuta y pretendíen camudar la realidá p'afaela a los sos ideales. 

Sicasí la presencia cada vez mayor d'homes nel FHAR causó tensiones y diferencies d'opinión al respective de los oxetivos defendíos poles muyeres. Polo que les lesbianes terminen dixebrándose del grupu cuando Monique Wittig creó'l grupu Gouines rouges que depués gradualmente'l so diría integrando nel Mouvement de libération des femmes (MLF).

A pesar de la so curtia esistencia, namái trés años, el FHAR marcó'l camín a siguir nel movimientu homosexual francés posterior.

 Groupes de libération homosexuelle 
Poco dempués del final del FHAR en 1974, los activistes reagrupar nel senu d'un grupu llamáu Grupu de Lliberación Homosexual (GLH). Rápido créanse grupos del GLH en toles principales ciudaes franceses. Cada grupu yera autónomu y desenvuelve la so propia exa ideolóxica. Esto va aniciar numberoses disensiones ente los distintos grupos. En París, estes disensiones provocaron en 1975 la rotura del GLH-París en tres organizaciones distintes: el GLH-Politique et Quotidien, d'orientación radical; el GLH-Groupes de Base, más reformista y el GLH-14XII (biforcáu'l 14 d'avientu de 1975) que se definió como «llibertariu y antifeminista».

 Comité d'Urgence Anti-Répression Homosexuelle 
Col fin de trespasar quebrar ideolóxiques esistentes ente los grupos y tener una aición común contra les discriminaciones, maureció la idea de crear una estructura federativa. Esti alderique efectuóse mientres de la primer Universidá de branu homosexual entamada pol GLH-Marseilla pel branu de 1979, alcordándose la creación del Comité d'Urxencia Antirrepresión Homosexual  (CUARH). Nel CUARH axuntó al GLH, y grupos del movimientu lésbicu como'l MIEL, el Centru del Cristu Llibertador del Pastor Joseph Doucé, el Grupu pa la busca d'una infancia distinta, etc. El grupu Arcadie unvió a un observador pero nun llegó a acomuñar. 

El CUARH principalmente movilizóse pa consiguir la reforma del Códigu Penal y la derogación de les sos disposiciones discriminatories de los artículos 330 y 331. Nesti marcu, el CUARH entamó una "marcha nacional" en París el 4 d'abril de 1981, en víspores de les eleiciones presidenciales. Con 10.000 participantes, esta marcha considérase la primer verdadera marcha del arguyu gai francés. Les disposiciones discriminatories fueron revocaes el 4 d'agostu de 1982. 

Tres la derogación de los artículos discriminatorios el CUARH eslleióse, en 1987, y el movimientu homosexual francés diversificóse. Dellos grupos concentrar na igualdá de derechos civiles, como consiguir la unión civil, otros grupos dedicar a actividaes de socialización de los homosexuales y otros empezaron a trabayar na llucha contra la pandemia del Sida apocayá descubierta.

 Oxetivos 
Esti movimientu tien como principales oxetivos:
 L'abolición de la llexislación que penaliza la homosexualidá en tol mundu.
 Intentar llograr la concienciación alrodiu de los derechos que se-yos deben otorgar a les persones LGTB (iniciales de lésbicu, gai, transgenérico y bisexual), y consiguir la equiparación de derechos colos heterosexuales.
 Tratar que se tenga una actitú más oxetiva alrodiu de estes persones, esto ye, erradicar de la sociedá prexuicios y actitúes tales como la homofobia.

 Matrimonios y adopción gay 

Nel añu 2001 el gobiernu de los Países Baxos llegalizó la unión conxugal de persones del mesmu sexu, magar con llimitaciones. A esti país siguieron Bélxica (2003), Massachusetts (Estaos Xuníos, 2004), España (2005) y Canadá (2005). Nel añu 2006 aprobóse tamién en Sudáfrica según dictame xudicial d'avientu de 2005. La llei española foi la primera del mundu en reconocer plenos derechos a los cónyuges del mesmu sexu, lo que facilitó la supresión de les llimitaciones escepcionales que figuraben nes lleis d'otros países. Amás, l'Estáu d'Israel reconoz dende 2006 los matrimonios homosexuales contraíos nel estranxeru.

La reconocencia llegal a les pareyes del mesmu sexu esistía yá en delles comunidaes autonómiques españoles, según les cualos reconocíase que diches pareyes contraíen "uniones civiles" y nun constituyíen matrimoniu en sentíu estrictu. De corte similar son les lleis de países como Noruega, Suecia, Finlandia, Islandia, Israel, Dinamarca, Reinu Xuníu, dellos estaos estauxunidenses (Vermont, por casu), n'Arxentina les ciudaes de Buenos Aires y Villa Carlos Paz y la provincia de Río Negro y en Méxicu nel estáu de Coahuila y na Ciudá de Méxicu cola llamada llei de sociedaes de convivencia. Tales lleis regulen les uniones ente dos muyeres o ente dos homes otorgándo-yos reconocencia llegal pero ensin considerales matrimoniu.

L'adopción per parte de pareyes homosexuales ye un derechu reconocíu en Bélxica, los Países Baxos, Suecia, Sudáfrica, España, Islandia, Reinu Xuníu, Israel, Canadá, Arxentina y ciertos territorios d'Estaos Xuníos. Dinamarca, Francia, Alemaña y Noruega dexen l'adopción del fíu del otru miembru d'una pareya de fechu o unión civil.

 El presente y el futuru 
La causa del movimientu gai sigue, una y bones los derechos humanos de persones con una orientación sexual distinta a la heterosexualidá siguen siendo violaos en dellos países. N'otros entá esiste inorancia sobre'l movimientu y per ende la homofobia sigue latente. En dellos países el movimientu gai en dafechu inesistente, daes les circunstancies social y relixosu, principalmente en dellos países d'Oriente Mediu y África.

Como reaición a esti movimientu tamién s'amenó discutiniu per parte de dellos grupos relixosos que consideren la homosexualidá como daqué «contra-natura» y en contra de los valores cristianos. Como foi'l casu de grupos cristianos n'Estaos Xuníos quien llanzaron un boicó en contra de la empresa Ford Motor Company, por sofitar el movimientu gai.BBC.co.uk.

Esto causa desque les persones nun se sientan llibres d'espresar la so sexualidá, ya inclusive en dellos países tiense la pena de muerte como castigu xudicial a persones homosexuales.

 Penes per homosexualidá 
En delles partes del mundu la homosexualidá nun ye llegal y por ello tiénense distintes penes.

thumb|600px|Situación llegal de la homosexualidá nel mundu
Práctica homosexual llegal

Práctica homosexual illegal/acutada

 Pena de muerte 
 Afganistán, Arabia Saudita, Yeme, Irán, Sudán, Emiratos Árabes Xuníos, Mauritania, Nixeria

 Prisión o pena de muerte 
 Mauritania, Paquistán.

 Más de diez años de cárcel 
 Baḥréin, Bangladex, Barbados, Brunéi, Bután, Cabu Verde, Emiratos Árabes Xuníos, Fixi, Gambia, Granada, Guyana, India, Xamaica, Kiribati, Malasia, Maldives, Islles Márxal, Mauriciu, Nepal, Nixeria, Niue, Papúa Nueva Guinea, Kenia, Isla Salomón, Santa Llucía, Seixeles, Singapur, Sri Lanka, Tanzania, Tokeláu, Tonga, Tuvalu, Uganda, Zambia, Zanzíbar.

 Menos de diez años de cárcel 
 Angola, Arxelia, Benín, Botsuana, Birmania, Camerún, Islles Cook, Etiopía, Ghana, Guinea, Kuwait, Liberia, Libia, El Líbanu, Malaui, Marruecos, Mozambique, Namibia, Nauru, Omán, Qatar, Samoa, Senegal, Sierra Lleona, Siria, Somalia, Suazilandia, Togu, Tunicia, Uzbequistán, Xibuti, Zimbabue.

 Pena física 
 Arabia Saudita, Baḥréin, Brunéi, Irán, Fixi, Malasia, Paquistán, Sudán.

 Notes 

 Referencies 

 Ver tamién 
 Movimientu LGBT
 Primer movimientu homosexual
 Movimientu homófilo
 Homosexualidá
 ILGA, FELGT, COGAM
 Equidad de matrimoniu
 Día Internacional contra la Homofobia, la Transfobia y la Bifobia
 Arguyu gai
 Principios de Yogyakarta

Categoría:Movimientos sociales
Categoría:Historia LGBT
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos