Midnight Express
{{otros usos|esti=la película|Midnight Express (llibru)}}
{{película}}

'''''Midnight Express''''' ye una película de [[1978]] ganadora de dellos premios internacionales. Foi dirixida por [[Alan Parker]] y cuntó con [[Brad Davis]] como actor principal. El [[Guión cinematográficu|guión]] ye obra del agora famosu direutor [[Oliver Stone]].

El filme ta basáu nun fechu biográficu real<ref>[http://www.20minutos.es/noticia/248271/0/perdon/espreso/medianueche/ Billy Hayes pide perdón a Turquía]</ref> acaecíu en [[1970]]: la hestoria de [[Billy Hayes]], un mozu d'Estaos Xuníos que foi deteníu por posesión de [[ḥaxís]] nel aeropuertu d'[[Istambul]] ([[Turquía]]) y foi condergáu a 30 años de prisión por tráficu de drogues. Foi sometíu a vexames nun ambiente infrahumano y llogró escapar a [[Grecia]], onde foi deteníu y deportáu a los Estaos Xuníos. Billy escribió'l llibru homónimu en que se basa'l filme.

== Argumentu ==
En 1970, [[Billy Hayes]] ([[Brad Davis]]), un mozu d'Estaos Xuníos, ye sorprendíu nel aeropuertu d'[[Istambul]] al tratar d'abandonar el país con [[ḥaxís]] xuntáu al so cuerpu. Pa la so desgracia, el Gobiernu turcu desea dar un castigu exemplar a los traficantes de drogues y Billy ye xulgáu por posesión de drogues y condergáu a cuatro años y dos meses, que tendrá de cumplir nuna prisión d'Istambul. El so padre (Mike Kellin) viaxa a Turquía pa xestionar la so lliberación, pero la embaxada d'Estaos Xuníos nada puede faer, una y bones el presidente [[Richard Nixon|Nixon]] enterriara les rellaciones con Turquía.

Empieza entós una velea pal mozu, que tendrá d'afaese al ambiente de miseria dantesco de la prisión. Queda xunto a dos presos estranxeros, Max ([[John Hurt]]) y Jimmy ([[Randy Quaid]]), que tamién tienen de cumplir llargues condenes. Un condergáu turcu, Rifki ([[Paolo Bonacelli]]) aprovir y vixila, por encargu del xefe de la prisión, Hamidou ([[Paul L. Smith]]), un xendarme sádicu y malváu qu'abusa de los recluyíos. Entós el padre de Billy decide contratar a un abogáu turcu, Yesil (Franco Diogene), que tendrá d'enfrentase a la complicada burocracia llegal turca. En 1974, les apelaciones del abogáu fracasen, al recibir Billy una condena de 30 años, esta vegada sol cargu de contrabandu de drogues, condena emitida pola Corte Suprema de Ankara. 

Billy ve'l so futuru destruyíu y empieza a cayer nun estáu de desequilibriu mental que lo lleva a afrellar a Rifki, polo que ye treslladáu a la seición psiquiátrica de la prisión. La novia de Billy, Susan (Irene Miracle), visitar en 1975 na prisión y consigue apurri-y dineru oculto nun álbum de semeyes, pa intentar la fuga. Pide falar col xefe Hamidou, ufiérta-y dineru por que lo lleve al hospital del penal, y esti lo lleva a una habitación, cutir ya intenta violalo. Billy, na so desesperación, llogra emburriar al xendarme y este muerre cuando un colgador de la paré clávase-y la nuca. Darréu, Billy ver con un uniforme de guardia, intenta la fuga y consigue fuxir.

== Comentarios ==
La tema musical, compuestu por Giorgio Moroder, algamó altos niveles d'audición y entá s'escucha como una tema clásica de la década de 1970.
Notable ye l'ambientación llograda nos escenarios de la cárcel, y l'actuación de Brad Davis, que llogra tresmitir al espectador la pegañosa sensación de miseria de la prisión.
Darréu [[Oliver Stone]] y [[Billy Hayes]] na vida real espresaron que llamentaben dar una visión tan negativa del pueblu turcu.

== Premios ==

=== [[Premios Oscar|Oscar]] ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" 
|- bgcolor="#B0C4DE" align="center"
! '''Categoría'''||'''Persona'''||'''Resultáu'''
|-
|colspan=2|[[Óscar a la meyor película|Meyor película]]||{{celda|Candidata}}
|-
|[[Óscar al meyor direutor|Meyor direutor]]||[[Alan Parker]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[Óscar al meyor actor de repartu|Meyor actor de repartu]]||[[John Hurt]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|'''[[Oscar al meyor guión adautáu|Meyor guión adautáu]]'''||'''[[Oliver Stone]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Óscar a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]'''||'''[[Giorgio Moroder]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|[[Óscar al meyor montaxe|Meyor montaxe]]||[[Gerry Hambling]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|}

=== [[Globos d'Oru]] ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" 
|- bgcolor="#B0C4DE" align="center"
! '''Categoría'''||'''Persona'''||'''Resultáu'''
|-
|colspan=2|'''[[Globu d'Oru a la meyor película dramática|Meyor película - drama]]'''||{{celda|Ganadora}}
|-
|[[Globu d'Oru al meyor direutor|Meyor direutor]]||[[Alan Parker]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[Globu d'Oru al meyor actor-Drama|Meyor actor - drama]]||[[Brad Davis]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|'''[[Globu d'Oru al meyor actor de repartu|Meyor actor de repartu]]'''||'''[[John Hurt]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru al meyor guión|Meyor guión]]'''||'''[[Oliver Stone]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]'''||'''[[Giorgio Moroder]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru a la nueva estrella del añu Actor|Nueva estrella del añu Actor]]'''||'''[[Brad Davis]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru a la nueva estrella del añu - Actriz|Nueva estrella del añu - Actriz]]'''||'''[[Irene Miracle]]'''||{{celda|Ganadora}}
|-
|}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [[Guión cinematográficu|Guión]] de la película: [http://www.imsdb.com/scripts/Midnight-Express.html Testu] [[Idioma inglés|inglés]].
*{{IMDb títulu|0077928}}

{{Tradubot|Midnight Express}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes dramátiques d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Películes dramátiques del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Películes biográfiques]]
[[Categoría:Películes basaes en llibros]]
[[Categoría:Películes sobre la cárcel]]
[[Categoría:Ganadores del Globu d'Oru a la meyor película dramática]]
[[Categoría:Tráficu de cannabis]]
[[Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con plantía Otros usos a páxines que nun esisten]]
Midnight Express ye una película de 1978 ganadora de dellos premios internacionales. Foi dirixida por Alan Parker y cuntó con Brad Davis como actor principal. El guión ye obra del agora famosu direutor Oliver Stone.

El filme ta basáu nun fechu biográficu realBilly Hayes pide perdón a Turquía acaecíu en 1970: la hestoria de Billy Hayes, un mozu d'Estaos Xuníos que foi deteníu por posesión de ḥaxís nel aeropuertu d'Istambul (Turquía) y foi condergáu a 30 años de prisión por tráficu de drogues. Foi sometíu a vexames nun ambiente infrahumano y llogró escapar a Grecia, onde foi deteníu y deportáu a los Estaos Xuníos. Billy escribió'l llibru homónimu en que se basa'l filme.

 Argumentu 
En 1970, Billy Hayes (Brad Davis), un mozu d'Estaos Xuníos, ye sorprendíu nel aeropuertu d'Istambul al tratar d'abandonar el país con ḥaxís xuntáu al so cuerpu. Pa la so desgracia, el Gobiernu turcu desea dar un castigu exemplar a los traficantes de drogues y Billy ye xulgáu por posesión de drogues y condergáu a cuatro años y dos meses, que tendrá de cumplir nuna prisión d'Istambul. El so padre (Mike Kellin) viaxa a Turquía pa xestionar la so lliberación, pero la embaxada d'Estaos Xuníos nada puede faer, una y bones el presidente Nixon enterriara les rellaciones con Turquía.

Empieza entós una velea pal mozu, que tendrá d'afaese al ambiente de miseria dantesco de la prisión. Queda xunto a dos presos estranxeros, Max (John Hurt) y Jimmy (Randy Quaid), que tamién tienen de cumplir llargues condenes. Un condergáu turcu, Rifki (Paolo Bonacelli) aprovir y vixila, por encargu del xefe de la prisión, Hamidou (Paul L. Smith), un xendarme sádicu y malváu qu'abusa de los recluyíos. Entós el padre de Billy decide contratar a un abogáu turcu, Yesil (Franco Diogene), que tendrá d'enfrentase a la complicada burocracia llegal turca. En 1974, les apelaciones del abogáu fracasen, al recibir Billy una condena de 30 años, esta vegada sol cargu de contrabandu de drogues, condena emitida pola Corte Suprema de Ankara. 

Billy ve'l so futuru destruyíu y empieza a cayer nun estáu de desequilibriu mental que lo lleva a afrellar a Rifki, polo que ye treslladáu a la seición psiquiátrica de la prisión. La novia de Billy, Susan (Irene Miracle), visitar en 1975 na prisión y consigue apurri-y dineru oculto nun álbum de semeyes, pa intentar la fuga. Pide falar col xefe Hamidou, ufiérta-y dineru por que lo lleve al hospital del penal, y esti lo lleva a una habitación, cutir ya intenta violalo. Billy, na so desesperación, llogra emburriar al xendarme y este muerre cuando un colgador de la paré clávase-y la nuca. Darréu, Billy ver con un uniforme de guardia, intenta la fuga y consigue fuxir.

 Comentarios 
La tema musical, compuestu por Giorgio Moroder, algamó altos niveles d'audición y entá s'escucha como una tema clásica de la década de 1970.
Notable ye l'ambientación llograda nos escenarios de la cárcel, y l'actuación de Brad Davis, que llogra tresmitir al espectador la pegañosa sensación de miseria de la prisión.
Darréu Oliver Stone y Billy Hayes na vida real espresaron que llamentaben dar una visión tan negativa del pueblu turcu.

 Premios 

 Oscar 
 CategoríaPersonaResultáuMeyor películaMeyor direutorAlan ParkerMeyor actor de repartuJohn HurtMeyor guión adautáuOliver StoneMeyor banda sonoraGiorgio MoroderMeyor montaxeGerry Hambling

 Globos d'Oru 
 CategoríaPersonaResultáuMeyor película - dramaMeyor direutorAlan ParkerMeyor actor - dramaBrad DavisMeyor actor de repartuJohn HurtMeyor guiónOliver StoneMeyor banda sonoraGiorgio MoroderNueva estrella del añu ActorBrad DavisNueva estrella del añu - ActrizIrene Miracle

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Guión de la película: Testu inglés.

Categoría:Películes dramátiques d'Estaos Xuníos
Categoría:Películes dramátiques del Reinu Xuníu
Categoría:Películes biográfiques
Categoría:Películes basaes en llibros
Categoría:Películes sobre la cárcel
Categoría:Ganadores del Globu d'Oru a la meyor película dramática
Categoría:Tráficu de cannabis
Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película
Categoría:Wikipedia:Artículos con plantía Otros usos a páxines que nun esisten