Born on the Fourth of July (película)
{{otros usos|Born on the Fourth of July (memoria)|la obra orixinal na que se basa esta película}}
{{película}}

'''''Born on the Fourth of July''''' ye una [[película]] d'[[Estaos Xuníos]] de 1989, escrita, producida y dirixida por [[Oliver Stone]], y protagonizada por [[Tom Cruise]], [[Willem Dafoe]], [[Kyra Sedgwick]], Raymond J. Barry, Jerry Levine, [[Frank Whaley]] y Caroline Kava nos papeles principales.

Ye una adautación cinematográfica de la [[Born on the Fourth of July (memoria)|obra homónima]] de [[Ron Kovic]].

== Argumentu ==
Ron Kovic nació'l 4 de xunetu de 1946. Dempués de la so graduación de la escuela apúntase, nun principiu esllumáu poles nociones idealistes y anticomunistes d'esa dómina, a los infantes de marina col fin de lluchar pel so país na [[guerra de Vietnam]]. Mientres una misión la so unidá comete una matanza de civiles nun pueblu creyendo que yeren combatientes enemigos. Mientres la posterior retirada non coordinada ante la repentina apaición del Vietcong, Ron y los sos compañeros mataron equivocadamente a un collaciu. Cuando informa de lo qu'asocedió dempués, el so supervisor ordenar escaecer l'incidente. Más tarde Ron ye gravemente mancáu n'otru combate y de resultes vuelve a los Estaos Xuníos.

Los médicos diagnostíquen-y que va permanecer paralizáu pa siempres per debaxo del embelicu. Dempués d'una fase de rehabilitación llarga y fracasada, nel qu'incurre nuna quebra de pierna abierta, vuelve a casa. Ron sigue siendo un patriota, a pesar de que sufre por causa de les sos esperiencies de guerra y del so paralís. Por ello ye-y imposible siguir la so vida anterior. Amás ta alteriáu por toles manifestaciones contra la guerra, poles mentires al respeutu y pol fechu que la xente de la so redolada ignórelu. 

Poro, empieza a beber y entra repetidamente en conflictu colos sos padres, sobremanera cola so madre, que tien una actitú asemeyada. Dempués de que'l so padre aníme-y a buscar la recuperación en Méxicu, decide probar. Faise amigu de residentes veteranos de Vietnam d'ellí y pasa el so tiempu principalmente con alcohol y prostitutes. Sicasí, los veteranos paralíticos, nel so autocompadecimiento, atáyen-y entá más. Por ello decide volver a los Estaos Xuníos. Por causa de toles sos esperiencies y observaciones, la so visión del mundu empieza a taramellase cada vez más no más fondo del so ser. Por fin decide visitar a la familia del collaciu qu'él y los sos compañeros mataron por fuercia. Ellos cúnten-y sobre les sos duldes alrodiu de una guerra qu'asocede tan lloñe d'América, ente que él confiésalos lo que pasó en Vietnam al so fíu. Nun-y guarden rensía por ello. 

Dándose cuenta de cómo la guerra ta estrozando d'una o otra manera la xeneración presente, de la qu'él ye parte, conviértese gradualmente nun ferrial oponente a la guerra, qu'agora ve como un abusu del gobiernu de los Estaos Xuníos pa tiranizar Vietnam en nome de la llucha contra'l comunismu y participa viviegamente nel movimientu contra ella y contra los intentos d'ignorar a xente como él per parte de la xente que, quiera que non, Le envíaron ellí y que quieren siguir cola guerra. Enfrentar pa ello inclusive a los [[Partíu Republicanu (Estaos Xuníos)|republicanos]] y a la policía mientres una asamblea, nel que [[Richard Nixon]] fai un discursu.

Finalmente, mientres un congresu del [[Partíu Demócrata (Estaos Xuníos)|partíu democráticu]] en 1976 dempués del fin de la guerra y del ésitu del so propósitu, puede faer ellí un discursu sobre la so vida. Ron alica tola so hestoria y recuerda a la so madre, que predixo que falaría una vegada ante munches persones, un suañu que se vuelve realidá y que-y devuelve otra vegada la so paz interior.

== Repartu ==
* [[Tom Cruise]]: ''Ron Kovic''
* [[Willem Dafoe]]: ''Charlie''
* [[Kyra Sedgwick]]: ''Donna''
* [[Raymond J. Barry]]: ''Sr. Kovic''
* [[Caroline Kava]]: ''Sra. Kovic''
* [[Jerry Levine]]: ''Steve Boyer''
* [[Frank Whaley]]: ''Timmy''
* [[Stephen Baldwin]]: ''Billy Vorsovich''
* [[Tom Berenger]]: ''Sarxentu Hayes''

== Receición ==
La película foi estrenada nos Estaos Xuníos el 20 d'avientu de 1989 y convirtióse nun atayante ésitu de taquilla.<ref>[http://cineultramundo.blogspot.de/2014/04/critica-de-nacíu-el-4-de-xunetu-tom.html Crítica de “Nacíu'l 4 de Julio” (Tom Cruise, Oliver Stone, 1989) por Ignacio Pulido] ''Ultramundo''. Consultáu'l 12 d'avientu del 2017.</ref> Recibió crítiques ditirámbicas: munchos consideraron que la película de Oliver Stone, basada nes memories del veteranu de la Guerra del Vietnam Ron Kovic, superaba en fuercia y calidá a "El regresu" y "El cazador". Y yera'l primer papel seriu d'una estrella que paecía dexar tras la so llarga adolescencia, Tom Cruise.<ref>[http://www.fotogramas.es/Oscar/Mas-sobre-los-Oscar/Oscar-1989-Nacíu-el-4-de-xunetu-vs.-Pasiando-a-Miss-Daisy OSCAR 1989: "NACÍU EL 4 DE JULIO" VS. "Driving Miss Daisy"] ''Fotogrames''. Consultáu'l 12 d'avientu del 2017.</ref>

== Premios ==

=== [[Premios Óscar de 1989|Óscar 1989]] ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! '''Categoría'''|| '''Persona''' ||'''Resultáu'''
|-
|colspan="2"|[[Óscar a la meyor película|Meyor película]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|'''[[Óscar al meyor direutor|Meyor direutor]]''' || [[Oliver Stone]] ||{{celda|Ganador}}
|-
|[[Óscar al meyor actor|Meyor actor]]||[[Tom Cruise]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[Óscar al meyor guión adaptáu|Meyor guión adautáu]] || [[Oliver Stone]] ||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[Óscar a la meyor fotografía|Meyor fotografía]]||[[Robert Richardson]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|'''[[Óscar al meyor montaxe|Meyor montaxe]]'''||'''[[David Brenner (cineasta)|David Brenner]]'''<br />'''[[Joe Hutshing]]'''||{{celda|Ganadores}}
|-
|[[Óscar a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]||[[John Williams (compositor)|John Williams]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[Óscar al meyor soníu|Meyor soníu]]||[[Michael Minkler]]<br />[[Gregory H. Watkins]]<br />[[Wylie Stateman]]<br />[[Tod A. Maitland]]||{{celda|Nomaos}}
|-
|}

=== [[Premiu Globu d'Oru|Globu d'Oru]] ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! '''Categoría'''|| '''Persona''' ||'''Resultáu'''
|-
|colspan=2|'''[[Globu d'Oru a la meyor película - Drama|Meyor película - Drama]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru al meyor direutor|Meyor direutor]]'''||'''[[Oliver Stone]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru al meyor actor - Drama|Meyor actor - Drama]]'''||'''[[Tom Cruise]]'''||{{celda|Ganador}}
|-
|'''[[Globu d'Oru al meyor guión|Meyor guión]]'''||'''[[Ron Kovic]]'''<br />'''[[Oliver Stone]]'''||{{celda|Ganadores}}
|-
|[[Globu d'Oru a la meyor banda sonora|Meyor banda sonora]]||[[John Williams (compositor)|John Williams]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|}

=== Otros premios ===
* Premiu [[Sindicatu de direutores d'Estaos Xuníos|Directors Guild of America]] 1990: a la meyor direición y asistencia de direición.
* Premiu [[Chicago Film Critics Association]] 1990: al meyor actor (Tom Cruise).
* Premiu [[BMI]] Film Music Award 1990: John Williams.
* Premiu [[Motion Picture Sound Editors]] 1990: al meyor soníu ADR, y al meyor montaxe de soníu y efeutos de soníu.
* Premiu [[Political Film Society]] 1991: categoría Democracia.

=== [[Premios BAFTA]] ===
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! '''Categoría'''|| '''Persona''' ||'''Resultáu'''
|-
|[[BAFTA al meyor actor|Meyor actor]]||[[Tom Cruise]]||{{celda|Candidatu}}
|-
|[[BAFTA al meyor guión adaptáu|Meyor guión adautáu]]||[[Ron Kovic]]<br />[[Oliver Stone]]||{{celda|Nomaos}}
|-
|}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* {{IMDb títulu|id=0096969 |títulu=Born on the Fourth of July}}
* {{filmaffinity|349399}}

{{Tradubot|Nacido el cuatro de julio}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Películes dramátiques d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Películes basaes en llibros]]
[[Categoría:Películes biográfiques]]
[[Categoría:Películes de la Guerra de Vietnam]]
[[Categoría:Ganadores del Globu d'Oru a la meyor película dramática]]
[[Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película]]
Born on the Fourth of July ye una película d'Estaos Xuníos de 1989, escrita, producida y dirixida por Oliver Stone, y protagonizada por Tom Cruise, Willem Dafoe, Kyra Sedgwick, Raymond J. Barry, Jerry Levine, Frank Whaley y Caroline Kava nos papeles principales.

Ye una adautación cinematográfica de la obra homónima de Ron Kovic.

 Argumentu 
Ron Kovic nació'l 4 de xunetu de 1946. Dempués de la so graduación de la escuela apúntase, nun principiu esllumáu poles nociones idealistes y anticomunistes d'esa dómina, a los infantes de marina col fin de lluchar pel so país na guerra de Vietnam. Mientres una misión la so unidá comete una matanza de civiles nun pueblu creyendo que yeren combatientes enemigos. Mientres la posterior retirada non coordinada ante la repentina apaición del Vietcong, Ron y los sos compañeros mataron equivocadamente a un collaciu. Cuando informa de lo qu'asocedió dempués, el so supervisor ordenar escaecer l'incidente. Más tarde Ron ye gravemente mancáu n'otru combate y de resultes vuelve a los Estaos Xuníos.

Los médicos diagnostíquen-y que va permanecer paralizáu pa siempres per debaxo del embelicu. Dempués d'una fase de rehabilitación llarga y fracasada, nel qu'incurre nuna quebra de pierna abierta, vuelve a casa. Ron sigue siendo un patriota, a pesar de que sufre por causa de les sos esperiencies de guerra y del so paralís. Por ello ye-y imposible siguir la so vida anterior. Amás ta alteriáu por toles manifestaciones contra la guerra, poles mentires al respeutu y pol fechu que la xente de la so redolada ignórelu. 

Poro, empieza a beber y entra repetidamente en conflictu colos sos padres, sobremanera cola so madre, que tien una actitú asemeyada. Dempués de que'l so padre aníme-y a buscar la recuperación en Méxicu, decide probar. Faise amigu de residentes veteranos de Vietnam d'ellí y pasa el so tiempu principalmente con alcohol y prostitutes. Sicasí, los veteranos paralíticos, nel so autocompadecimiento, atáyen-y entá más. Por ello decide volver a los Estaos Xuníos. Por causa de toles sos esperiencies y observaciones, la so visión del mundu empieza a taramellase cada vez más no más fondo del so ser. Por fin decide visitar a la familia del collaciu qu'él y los sos compañeros mataron por fuercia. Ellos cúnten-y sobre les sos duldes alrodiu de una guerra qu'asocede tan lloñe d'América, ente que él confiésalos lo que pasó en Vietnam al so fíu. Nun-y guarden rensía por ello. 

Dándose cuenta de cómo la guerra ta estrozando d'una o otra manera la xeneración presente, de la qu'él ye parte, conviértese gradualmente nun ferrial oponente a la guerra, qu'agora ve como un abusu del gobiernu de los Estaos Xuníos pa tiranizar Vietnam en nome de la llucha contra'l comunismu y participa viviegamente nel movimientu contra ella y contra los intentos d'ignorar a xente como él per parte de la xente que, quiera que non, Le envíaron ellí y que quieren siguir cola guerra. Enfrentar pa ello inclusive a los republicanos y a la policía mientres una asamblea, nel que Richard Nixon fai un discursu.

Finalmente, mientres un congresu del partíu democráticu en 1976 dempués del fin de la guerra y del ésitu del so propósitu, puede faer ellí un discursu sobre la so vida. Ron alica tola so hestoria y recuerda a la so madre, que predixo que falaría una vegada ante munches persones, un suañu que se vuelve realidá y que-y devuelve otra vegada la so paz interior.

 Repartu 
 Tom Cruise: Ron Kovic
 Willem Dafoe: Charlie
 Kyra Sedgwick: Donna
 Raymond J. Barry: Sr. Kovic
 Caroline Kava: Sra. Kovic
 Jerry Levine: Steve Boyer
 Frank Whaley: Timmy
 Stephen Baldwin: Billy Vorsovich
 Tom Berenger: Sarxentu Hayes

 Receición 
La película foi estrenada nos Estaos Xuníos el 20 d'avientu de 1989 y convirtióse nun atayante ésitu de taquilla.Crítica de “Nacíu'l 4 de Julio” (Tom Cruise, Oliver Stone, 1989) por Ignacio Pulido Ultramundo. Consultáu'l 12 d'avientu del 2017. Recibió crítiques ditirámbicas: munchos consideraron que la película de Oliver Stone, basada nes memories del veteranu de la Guerra del Vietnam Ron Kovic, superaba en fuercia y calidá a "El regresu" y "El cazador". Y yera'l primer papel seriu d'una estrella que paecía dexar tras la so llarga adolescencia, Tom Cruise.OSCAR 1989: "NACÍU EL 4 DE JULIO" VS. "Driving Miss Daisy" Fotogrames. Consultáu'l 12 d'avientu del 2017.

 Premios 

 Óscar 1989 
 Categoría Persona ResultáuMeyor películaMeyor direutor  Oliver Stone Meyor actorTom CruiseMeyor guión adautáu  Oliver Stone Meyor fotografíaRobert RichardsonMeyor montaxeDavid BrennerJoe HutshingMeyor banda sonoraJohn WilliamsMeyor soníuMichael MinklerGregory H. WatkinsWylie StatemanTod A. Maitland

 Globu d'Oru 
 Categoría Persona ResultáuMeyor película - DramaMeyor direutorOliver StoneMeyor actor - DramaTom CruiseMeyor guiónRon KovicOliver StoneMeyor banda sonoraJohn Williams

 Otros premios 
 Premiu Directors Guild of America 1990: a la meyor direición y asistencia de direición.
 Premiu Chicago Film Critics Association 1990: al meyor actor (Tom Cruise).
 Premiu BMI Film Music Award 1990: John Williams.
 Premiu Motion Picture Sound Editors 1990: al meyor soníu ADR, y al meyor montaxe de soníu y efeutos de soníu.
 Premiu Political Film Society 1991: categoría Democracia.

 Premios BAFTA 
 Categoría Persona ResultáuMeyor actorTom CruiseMeyor guión adautáuRon KovicOliver Stone

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 
 

Categoría:Películes dramátiques d'Estaos Xuníos
Categoría:Películes basaes en llibros
Categoría:Películes biográfiques
Categoría:Películes de la Guerra de Vietnam
Categoría:Ganadores del Globu d'Oru a la meyor película dramática
Categoría:Películes candidates al premiu Óscar a la meyor película