Blemios
{{ficha de grupu humanu}}
[[Ficheru:Nuremberg chronicles - Strange People - Headless (XIIr).jpg|thumb|250px|right|Una falambaldre representación de '''blemio''' según les ''[[Cróniques de Nuremberg]]'' ([[1493]]).]]
Los '''blemios''' (n'[[Llingües exipcies|exipciu antiguu]]: ''brhm''; en [[Griegu antiguu|griegu]]: Βλέμμυες ''Blemmyes'' o Βλέμυες ''Blemyes'', [[llatín]] ''blemmyæs'' o ''blemmytæ''), tamién conocíos como '''blemitas''' o '''bleminges''', fueron un antiguu pueblu primeramente nómada, qu'habitó dende'l segundu mileniu e.&nbsp;C. hasta'l [[sieglu VI|sieglu V&nbsp;d.&nbsp;C.]] primeramente na [[Baxa Nubia]]. Los blemios terminaron per mover se socesivamente a les rexones montascoses del desiertu oriental del [[Alto Exiptu]] y l'[[Alta Nubia]], y asina pudieron apoderar el [[Dodekaschoinos]] (Dodecascoenus en llatín). 

Mientres el so periodu d'apoxéu, na dómina del Imperiu blemio, paez haber evidencies de que siquier una parte d'ellos (los cuadros alministrativos)<ref>The historical role of the Blemmyes in Late Meroitic and Early X-Group periods en Beitrage zur Sudanforschung, Samia B. Dafa'alla (1987)</ref> se sedentarizaron. Nesi periodu la so capital en [[Kalabsha|Khalābsha]] mientres los sieglos [[sieglu III|III]] y [[sieglu IV|IV]], y en [[Shimalo]] (anque esti últimu nome podría ser el de Kalābsha en llingua blemia) mientres el [[sieglu V]]. 

Son l'orixe del mitu sobre un pueblu fantásticu d'homes acéfalos conocíos como [[blemias (mitoloxía)|blemias]].

== Etnogénesis: predecesores y socesores ==
[[Ficheru:NE 565ad.jpg|450px|thumb|El [[Cercanu Oriente]] escontra'l 565 d.C, el mapa amuesa l'área de los blemios -nel mapa ''Blemmyes''- y les sos vecindaes, al sur d'[[Exiptu]] (clicar sobre la imaxe pa ver en detalle).]]

La carauterización étniques de los blemios ye problemática. Amás al tratase d'un pueblu antiguu nuna rexón onde esisten pueblos de delles [[families de llingües|families llingüístiques]] el problema vuélvese más complicáu.<ref>Ethnicity. (Albany: State University of New York Press). Yinger, J.M. 1994.</ref> La opinión mayoritaria ye considerar a los blemios son los socesores de los [[buka]] o [[medjay]] (''medju'', en singular), que yeren básicamente "[[nubios]]" emigraos a Exiptu nel segundu mileniu y que fueron utilizaos como fuercies policiales), bien como descendientes de los grupos non emigraos, bien como sustitutos nel territoriu baleráu. Sicasí, tien de tenese en cuenta que dellos "nubios" yeren d'[[llingües nilo-saḥarianes|etnia nilo-saḥariana]], como atestigüen les [[idioma meroíticu|inscripciones meroíticas]], ente que l'área ocupada polos blemios ta ocupada anguaño por pueblos d'[[llingües cushitas|etnia cushítica]].

Asina mesmu, los blemios son consideraos, de la mesma, los ascendientes de los [[idioma beya|bejas]],<ref>Janet Starkey: [https://web.archive.org/web/20090411130710/http://www.dur.ac.uk/justin.willis/starkey.htm Perceptions of the Ababda and Bisharin in the Atbai]</ref> o cuandoquier d'una fraición de los mesmos, alternativamente los Bisjarin<ref>L'Etbaye ou pays habité pas les Arabes Bichariehs. Géographie, ethnologie, mines d'or, Linant de Bellefonds (Paris, s.d.[1833 rep. 1868?]), citáu en Perceptions of the Ababda and Bisharin in the Atbai. Janet Starkey, en [https://web.archive.org/web/20090411130710/http://www.dur.ac.uk/justin.willis/starkey.htm]</ref> o los [[ababda]].<ref>The Bead Trade In The Indian Ocean, With Special Reference To Berenike, Egypt (Part Two). Pete Francis, en [https://web.archive.org/web/20070102225741/http://www.thebeadsite.com/ABM-RIO2.html]</ref>

Un puntu de vista distinta, estrechu deldor de les fontes clásiques greco-romanes, considerar tribus etíopes,<ref>“El grafitu más interesante [del Templu de Kalābsha] [[..]] fecha por Silko, el rei [[...]] de Nobatia (V ó VI s. d.C.) conmemorando una victoria so sobre los Blemios, una antigua tribu etíope.”, en [http://www.egiptomania.com/arte/templos/Kalābsha.htm]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061130214918/http://elguanche.net/Ficheros/eloccidenteoceanico.htm L'Occidente Oceanico<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref> pero hai de tenese en cuenta que diches fontes aluden a un conceutu amplío d'[[Etiopía]], refiriéndose a los territorios al sur d'Exiptu habitaos por poblaciones negres. Lo mesmo asocede col so adscripción como tribu libia,<ref>“[...] (278) [...] aselaron una revuelta n'Exiptu promovida pola tribu libia de los Blemios.”, n'http://www.azapedia.com/articulo-id-2256- Roma:+Emperador+Probo.html]</ref> yá que ''[[Libia|Lybia]]'' en sentíu ampliu referir al África qu'arredola a Exiptu.

Asina mesmu esisten referencies romanes que los identifiquen como [[árabes]],<ref>[http://www.africaresource.com/rasta/2006/12/09/the-original-black-african-arabs-of-arabia-part-2-ogu-eji-ofo-annu/ The Original Black African Arabs of Arabia (Part 2) — Ogu Eji-Ofo Annu | Rasta Livewire<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref><ref>[http://www.uv.es/~ivorra/Historia/Imperiu_Romanu/SigloIIIb.htm 235 - 270<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref> posiblemente influyíos poles sos incursiones na [[Sinaí|península del Sinaí]].<ref>'«Late Antique Nubia»', páx. 46, en Antaeus, Communicationes Institutu Archaeologico Academie Scientiarum Hungaricae. (Budapest.). (1987) Török L.</ref>

== Historia ==
=== Marcu temporal ===
Les primer referencies indubitables daten del [[sieglu VII e.C.|sieglu VII e.C. ]], nos rexistros del [[Reinu de Napata|Napata]], nel reináu d'[[Anlamani]] ([[620 e.C.|620 e.C. ]] – [[600]]) nel templu d'[[Amón]] en [[Kawa]], cerca del actual [[Kerma]] ([[Sudán]]) que los presenta asitiaos na Baxa Nubia.<ref>Török,1987:44</ref>

La última referencia segura ye del [[537]], rellacionada col zarru del templu d'[[Isis]] en [[File|Philae]], por orde de [[Xustinianu I]],<ref>''Los sacerdotes del Antiguu Exiptu''. Elisa CASTEL. Ed. Aldebarán (Madrid) (1998), en [https://web.archive.org/web/20071011133812/http://www.egiptologia.cl/temariu%20xeneral/religion/fiestes/les fiestes.html]</ref> y la so derrota pol rei [[Silko]] d'[[Reinu d'Aksum|Axum]], anque esiste una posible mención posterior en 758, en rellación al incumplimientu abbasí del [[baqt]] nubiu, que provocaría incursiones de blemios nel Altu Exiptu.<ref>AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en [http://www.africanfront.com/calendarcontd.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180120065809/http://www.africanfront.com/calendarcontd.php |date=2018-01-20 }}</ref>

=== Principales fechos ===
Mientres l'[[Imperiu Nuevu d'Exiptu|Imperiu Nuevu Exipciu]], los blemios son conocíos como [[Blehu]], según les inscripciones [[Xeroglíficu|xeroglífiques]], nes fontes exipcies de dómina de [[Ramsés IX]],<ref>Sudan's Beja / Blemmyes, and their Right to Freedom and Statehood. Muhammad Shamsaddin Megalommatis (2006), n'Enllaz rotu|1=[http://www.buzzle.com/editorials/8-16-2006-105657.asp] |2=http://www.buzzle.com/editorials/8-16-2006-105657.asp |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>The Blemmyes I: The rise of the Blemmye and the Roman withdrawal from Nubia under Diocletian. R.T. Updergraff(1988).</ref> anque la referencia ye aldericada.<ref>Meroitic Evidence for a Blemmy Empire in the Dodekaschoins.Clyde A. Winters. Uthman dan Fodio Institute. 11541 South Peoria.Chicago, Illinois 60643 {{Enllaz rotu|1=[http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kalābsha.htm] |2=http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kal%C4%81bsha.htm |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

Los rexistros del reinu de Napata evidencian que nel [[sieglu VII e.C.|sieglu VII e.C. ]] los blemios taben asitiaos na Baxa Nubia, onde se reconocíen como súbditos del hexemónicu reinu de Napata, lo que nun evitaba ocasionales espediciones de castigu, como les llevaes a cabu por [[Anlamani]] ([[623 e.C.|623 e.C. ]] – [[593 e.C.|593 e.C. ]]) nel [[Desiertu Occidental]].

Ente los sieglos [[sieglu V e.C.|V e.C. ]] y [[sieglu IV e.C.|V e.C. ]] estender pola Alta y la Baxa Nubia.

Les incursiones de los blemios tuvieron de ser considerables, dada la esistencia de preces de proteición nos rituales amónicos exipcios nel [[sieglu VI e.C.|sieglu VI e.C. en]] tiempos de [[Darío I|Darío I el Grande]] de [[Persia]].<ref>The petition by Ciscara, a priest of Amen serving during the reign of Darius I, en [http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/texts/ciscara.htm]</ref> Esisten menciones posteriores, a esta. Amás d'esta esisten otres menciones posteriores a los blemios. [[Heródoto]] fala de la so presencia nes llendes del Altu Exiptu nel [[sieglu V e.C.|sieglu V e.C. ]]. Tamién ye conocíu que'l rei [[Harsiyotef]] de Napata ([[404 e.C.|404 e.C. ]] – [[369 e.C.|369 e.C. ]]) viose obligáu a batelos na Baxa Nubia.<ref>Stela Cairo JE 48864.</ref> pa contener l'amenaza que suponíen. Anque l'enfrentamientu colos blemios siguió en tiempos del rei [[Nastasen]] de Napata ([[335 e.C.|335 e.C. ]] – [[315 e.C.|315 e.C. ]]).

La decadencia de reinu de Napata, progresivamente sustituyíu pol [[Meroe|reinu de Meroë]], lleva a una inicial despoblación de la zona, que fai que nos sieglos [[sieglu IV e.C.|IV e.C. ]] y [[sieglu III e.C.|III e.C. ]], la Baxa Nubia, tea pocu poblada, pero nesi periodu, los blemios se reasentaron na Baxa Nubia, reconociéndose como súbditos del reinu de Meroë,<ref>Eratóstenes en Xeografía. XVll, 1,2. Estrabon</ref> que, yeren el poder dominante en Nubia y Sudán nesi periodu, pero tamién había dellos estáu independiente anque acomuñar o dependientes del reinu de Meroë.<ref>Samia,1987:44</ref>

La situación que se caltién nel [[sieglu I e.C.|sieglu I e.C. ]]<ref>Xeografía. 17.1.52-53, Estrabón.</ref> Mientres el mesmu tiempu, los [[Nobaítas]] o [[Nobatia|Nobadios]] son asitiaos nel sur de Meroë y la franxa oeste del Nilu.<ref>Historia Naturalis. 192, [[Pliniu'l Vieyu]]</ref> Prueba de la presencia de los blemios na Baxa Nubia, ye la construcción de la capiya de [[Mandulis]] en [[Kalābsha]] pol rei [[Arqamani]] de Meroë, ente [[206 e.C.|206 e.C. ]] y [[186 e.C.|186 e.C. ]]
Nel [[sieglu I]], los blemios paecen ser unu de principales pueblos de la Baxa Nubia, habitando la mayor parte de la mesma,<ref>The Meroitic Period. In Africa in Antiquity I, Brooklyn:The Brooklyn Museum). (1978) Hintze, Fritze; Storia della Nubia cristiana. (Pont. Institutim Orientalium Studiorum, Roma) (1938). Monneret de Villard O.;Hoffman; Tomandl;Zach.</ref> en paralelu a lo que s'amuesa como un fuerte desarrollu económicu de reinu de Meroë.<ref name=repitida_1>[https://web.archive.org/web/20070929095949/http://www.elpombo.com/foru/showthread.php?t=278 El Pombo - La Torre de Babel<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref> D'esti momentu paez datar la doma del [[Camelus dromedarius|dromedariu]] -importáu dende Asia- na zona, convirtiéndose los blemios n'unu de los primeros nómades del norte africanu n'adoptalo.<ref name=repitida_1 />

Les primeres rellaciones colos romanos que rixen n'Exiptu daten d'alredor del [[165]], coincidiendo con una epidemia de [[peste]] nel [[Imperiu romanu]], los blemios empecipien una serie d'incursiones que llegaron hasta [[Asuán|Syene]], anque fueron refugaos pol gobernador [[Tito Flavio Titiano]] ([[164]] – [[167]]). 

Mientres el [[sieglu III]], los blemios paecen alternar ente la collaboración y l'enfrentamientu col reinu de Meroë, y asina los atopamos engarraos en [[291]] y aliaos contra los romanos en [[297]].<ref>The Historical Background: Meroe North and South., pg 139-230 Török L. (1987b). en Nubian Culture Past and Present, (ed.) Tomas Hagg, Stockholm: Almquist and Wisksell International.</ref>

Dende mediaos del [[sieglu III]], hubo quexes ininterrumpíes por cuenta de les incursiones de los blemios<ref name=repitida_1 /> que paecen entamase y fortalecíu, lo que demostraron atacando Exiptu<ref>Meroitic Nubia, Ph.D Dissertation, Yale University. (UMI Dissertation Service) (1988) Millet, N.B.</ref> nel [[250]], coincidiendo con una nueva folada de peste, y escalando Philae y [[Elefantina]], anque son refugaos pol gobernador [[Aurelio Appio Sabín]]. L'emperador [[Diocleciano]] trata de controlalos, pa lo que los convierte en ''[[foederati]]'', pagándo-yos tributu y reconociédoles el dominiu de [[Wawat]] o Alta Nubia, hasta'l primer tabayón. Sicasí ciudaes como [[Prima]], [[Foenicon]], [[Ciris]], [[Tafa]] y [[Talmis]], son tomaes.<ref>[//es.wikipedia.org/wiki/Meroe]</ref> 

Mientres los [[sieglos III]] al [[sieglu V|IV]], dempués del colapsu del reinu de Meroë<ref>[https://web.archive.org/web/20120303051641/http://www.nubianet.org/about/about_history9.html Untitled Document<!-- Títulu xeneráu por un bot -->]</ref> los blemios siguieron amenaciando la hexemonía romana na zona. Asina, nel periodu del [[268]] al [[297]], coincidiendo cola crisis del Imperiu romanu (Periodu d'[[Anarquía Militar]]), los blemios incursionan regularmente, En [[268]]<ref>[[Eusebio de Cesaréa]] (sieglu V).</ref> escalen el valle del [[Nilu]], dende Syene hasta [[Luxor|Uaset]] y [[Ptolemais]] (cerca del modernu [[Sohag]]). Nel [[273]] sofiten al usurpador [[Roblo]], comerciante alexandrín orixinariu de [[Seleucia]] contra l'emperador [[Aureliano]],<ref>Historia Augusta., [[Flavio Vospio]].</ref> lo qu'esplica que nel [[274]] apaezan mentaos nel [[Trunfu romanu|trunfu]] d'[[Aureliano]]. 

Nel [[278]] los xenerales del emperador [[Probo|Marco Aurelio Probo]] aselen una revuelta n'Exiptu promovida por [[Yesebojeamani]] caudiellu de los blemios.<ref>[https://web.archive.org/web/20070126102706/http://www.azapedia.com/articulo-id-2256-Roma%3A+Emperador+Probo.html]</ref> Nel [[280]] grupos de blemios son prindaos por afalar un llevantamientu contra l'emperador Probo, y van apaecer nel so trunfu en Roma.<ref>Vita Probi. Flavio Vopisco</ref><ref>Poder imperial y espectáculos n'Occidente mientres l'Antigüedá Tardida Juan Antonio Jiménez Sánchez. Tesis de Doctoráu) (UAB)) en {{cita web |url=http://www.tdx.cesca.es/TESIS_UB/AVAILABLE/TDX-0220102-103830//TOL42.pdf |títulu=Copia archivada |fechaaccesu=10 de xineru de 2007 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20060504044853/http://www.tdx.cesca.es/TESIS_UB/AVAILABLE/TDX-0220102-103830/TOL42.pdf |fechaarchivu=4 de mayu de 2006 }}.</ref>

Sicasí, en [[284]], nueves incursiones blemias algamen [[Coptos|Gebtu]] y [[Ptolemaida Hermia|Ptolemais]].<ref>Fontes Historiae Nubiorum: Textual sources for the history of the Middle Nile region between the eighth century BC and the sixth century AD. Vol. III From the first to the sixth century AD. Eide, T. Hägg, T., Pierce, R.H., Török L. Bergen: University of Bergen, 1998. ISBN 82-91626-07-3.</ref> L'Emperador [[Diocleciano]], engarráu al continuu conflictu blemio, abandonó oficialmente'l Dodekaschoinos, un territoriu de, aproximao, 250&nbsp;km. del cursu del Nilu a partir de Syene y hasta l'altor de [[Manque Sycaminos]] (actual [[Sayala]]), actual frontera d'[[Exiptu]] y Sudán, a los blemios, y, al empar, a los sos oponentes nobaitas, Amás, alcordó'l pagu d'un tributu añal, el permisu pa siguir llevando a cabu'l so cultu a [[Isis]] nel templu de Philae y la reconocencia del so derechu a caltener los sos propios sacerdotes residentes.<ref name=repitida_2>De Bello Persico, Procopio.</ref> 

Diocleciano nel añu [[297]] derrota al usurpador [[Domicio Domiciano]], y llega a un tratáu col [[Nobatia|reinu de Nobatia]]: paga un subsidiu a Nobatia y vénce-yos el Dodekaschoinos por qu'actúen como colchón ante los blemios<ref name=repitida_2 /> pa defender la frontera romana,<ref>“In the year A.D. 297 the Roman Emperor Diocletian called in a people known as the Nobate from the oases of the western Egyptian desert, to defend the southern frontier of his Empire at Aswan from the raids of the Blemmyes, who arc probably the Beja of the Red Sía Hills.”. Medieval Nubia P.L. Shinnie (Sudan Antiquities Service) en [http://rumkatkilise.org/nubia.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180103090421/http://rumkatkilise.org/nubia.htm |date=2018-01-03 }}.</ref> que recula hasta Syene. 
Ciérrase esti periodu d'inestabilidá n'Exiptu. Asina, anque l'apandamientu de Diocleciano nun acaba coles aiciones de los blemios, mientres un tiempu estos respeten la frontera de Syene, y, anque mientres el siguiente sieglu siguiríen produciéndose incursiones, seríen de calter menor, yá que les fontes nun detallen, sacante un ataque de que llega hasta Ptolemais.

Nel [[sieglu IV]] los blemios paecen tar insertos dientro del Reinu de Nobatia, socesores del reinu de Meroë,<ref>Millet,1988</ref> del que se reconocen súbditos, quiciabes como resultáu de que la dinastía reinante ye d'orixe blemio. Ello tamién esplicaría qu'apaezan como parte de la embaxada a Exiptu<ref>Vita Caesaris, 1V, 7. Constantino Eusebio.</ref> del añu [[336]].<ref>Török,1987:31.</ref>
Aproximao en [[340]], [[Ezana]] rei d'[[Reinu d'Aksum|Axum]], na so política d'espansión territorial ya imposición del cristianismu, destrúi Meroë, rexíu por una dinastía ''[[bougateitai]]'', o de los [[bugas]], denominación axumita de los blemios. Les inscripciones etíopes evidencian que nos territorios meroíticus del sur la unidá política socesora principal del reinu de Meroë ye'l reinu de Nobatia, pero los blemios paecen apoderar la zona norte de la [[Baxa Nubia]]. Asina, nos dos siguientes sieglos, los blemios fortalécense políticamente.

Nel aspeutu cultural, desenvuelven una cultura sincrética con elementos d'orixe exipciu, kushita y cristianu na [[Baxa Nubia]] (horizonte cultural [[Tanqasi]]) y [[Alta Nubia]] (horizontes culturales de [[X-Group]] o [[Ballana]]), que comparte colos reinos nubios de Nobatia, [[Makuria]] y [[Alwa]] o [[Alodia]].<ref>Adams,1993.</ref>. 


Nel postreru cuartu del [[sieglu IV]] naz el reinu blemio de mano de [[Patatekaye]], y asina en [[373]] apaecen apoderando'l territoriu antes meroíticu de la Baxa Nubia,<ref>Török,1986</ref> que los sirve como base p'atacar a los romanos: en [[373]] atacar el Dodekaschoinos romanu,<ref>La inscripción de Philae Ph.371, en demóticu. Catalogue of Demotic Graffiti of the Dodekaschonius. (1937). Griffith, F. Ll. (Londres).</ref> y en [[374]] incursionan na [[Península del Sinaí]].<ref>Török,1987:46</ref>

El dominiu de la zona ye tal que nel añu [[394]] el caltenimientu de los templos paganos exipcios ta so la proteición de los blemios, y que'l templu de [[Malulis]] en [[Talmis]] taba baxu control blemio.<ref>Epifanio de Salamis</ref> Amás, en [[394]] – [[395]] controlen [[Berenice Troglodytica|Berenice]], [[Elefantina]] y Talmis<ref>Par. 244, PG XLlll 337 [[Epifanio de Salamis]]</ref> (tamién conocida como [[Kalābsha]] y que'l so nome blemio ye [[Shimalo]]), onde establecen la so capital, situación que se caltién siquier hasta'l [[sieglu V]].<ref>A contribution to post Meroitic Chronology: The Blemmyes in Lower Nubia en Meroitic Newsletter, 24 (1985). pg 1-96. Török L. Summary discussion en Meroitica 10 (1986), pg 365-379. Török L. Török L..1987; Meroitic Inscriptions II, (Londres),Griffith F. Ll. 1912; The Blemmyes I: The rise of the Blemmye and the Roman withdrawal from Nubia under Diocletian en Rise and Torne of the Roman World (Berlin: Walter de Gruyter), (1988) pg. 44-96. Updergraff R. T. Millet,1988</ref> Sicasí, el dominoio de la zona podría ser anterior.<ref>inscripción meroítica de Kalābsha (LA MIO 94, REM 094) n'Enllaz rotu|1=[http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kalābsha.htm] |2=http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kal%C4%81bsha.htm |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

Mientres la segunda metá del [[sieglu IV]] los blemios apoderen la zona al sur de Syene hasta Meroë (actual [[Bagrawiyah]]), como amuesen les fontes, que refieren a la victoria sobre les tribus de los [[Lak]], [[Shaqa]], [[Nasadoke]], [[Temey]] y [[Nakhabara]] y que caltién el dominiu sobre [[File|Philae]] y [[Faras]].<ref>inscripción meroítica de [[Kalābsha]] (LA MIO 94, REM 094) n'Enllaz rotu|1=[http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kalābsha.htm] |2=http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kal%C4%81bsha.htm |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Pero tamién paecen controlar de facto la zona al norte de la frontera reconocida: nun documentu del rei blemio [[Jarachen]] o [[Jaramadoye]] señala a los sos alministradores na islla de [[Temsir]] (o [[Tanare]]) (250&nbsp;km. al Norte de Syene) que “si los romanos crean dificultaes y nun paguen el tributu establecíu, nengunu de los philarchos (filarcas) o hipotyrannus (“señores/xenerales del ríu”) te va torgar primir a los romanos por que paguen”.

Sicasí, y, anque en [[404]],<ref>[[Claudio Claudianus]]</ref> al paecer apoderen gran parte del Altu Nilu (siquier dende Syene hasta Meroë,<ref>Claudio Claudianus</ref> lo que cubre unos 1.600&nbsp;km.), los blemios caltienen en gran parte'l so nomadismu, llindando la so rellación cola zona a la exaición de los sometíos habitantes de la rexón. 

Nes décades ente [[420]] y [[430]] surde'l reinu de Nobatia, al sur del Dodekaschoinos y hasta'l Tercer Tabayón, qu'alterna ente la collaboración y l'enfrentamientu colos blemios, anque'l rei blemio [[Yisamenive]] o [[Ícenme]] paez controlar la situación.

El cambéu del marcu políticu exipciu cola división del imperiu romanu, nun afecta a los blemios que siguen cola so tradición d'incursiones, hasta'l puntu de que, en [[436]], los ataques algamen el [[Oasis de Jarga]]. 

Nel [[450]] la situación pa los blemios camuda al ser ganáu'l so rei [[Phoenen]] pol rei [[Silko]] del reinu de Nobatia<ref>A Letter from the King of the Blemmyes to the King of the Nubians, Journal of Egyptian Archaeology 63, pg 159-170. (1977). Skeat T.C., Turner Y.G, y Roberts C.H.</ref> (socesores de Meroë nel Sur de l'Alta Nubia),

Pero los nuevos gobernantes bizantinos, una vegada asitiaos, reaccionen, a la fin nel [[451]] - [[452]], cuando l'emperador bizantín [[Marcianu]] consolida la situación n'Exiptu, y ordena al xeneral [[Máximu]] que meyora contra Nobatia. De camín, los blemios son atacaos y derrotaos. Sicasí, al añu siguiente, en [[453]], blemios y romanos signan el [[Tratáu de File|Tratáu de Philae]], pol que se dexa a los blemios el cultu paganu (prohibíu nel Imperiu) nel templu de Isis en Philae, en cuenta de un estipendio y la lliberación de los prisioneros romanos que reteníen,<ref>De Bello Persico, Procopio</ref> abriendo un periodu d'estabilidá y tranquilidá ente romanos y blemios que va perdurar cuasi un sieglu.

Pa los blemios los problemes agora vienen del Sur, onde'l puxante reinu de Nobaida acaba per espulsar los de la Baxa Nubia.

En ell [[515]], Bizanciu, con fondos problemes internos relixosos, apuerta a pagar tributu a grupos de blemios asitiaos na zona de Syene, en cuenta de caltener la paz na zona y d'actuar como colchón na frontera col reinu de Nobatia.

La situación da un entorno cuando, recuperáu Bizanciu con [[Xustinianu I|Xustinianu]], ésti ordena en [[537]] el zarru de los templos paganos sobrevivientes, lo qu'implica'l zarru del templu de Isis en Philae. Anque los blemios reinicien los sos ataques, l'aición paralela de [[Silko]], rei de Axum, espulsa a nobatios y blemios de Nobatia y de los territorios dende [[Ibrim]] hasta [[Shellal]],<ref>{{Cita web |url=http://rumkatkilise.org/nubia.htm |títulu=Medieval Nubia P.L. Shinnie (Sudan Antiquities Service), en |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180103090421/http://rumkatkilise.org/nubia.htm |fechaarchivu=2018-01-03 }}</ref> acabando col so dominiu nel Dodekaschoinos, lo que-y dexa alzar se nel primer rei cristianu de Nobatia. La capital blemia, Kalābsha, ye tamién ocupada, y el templu de Mandulis cristinianizado. Cuando en [[540]] ciérrase definitivamente'l templu de Isis en Philae, los blemios, abellugaos nel desiertu, yá nun respuenden.

La pista documental de los blemios sume, anque se tien el nome d'un rei, [[Bachia]] y dellos restos arqueolóxicos dataos hasta'l [[sieglu VII]] en redol a la so “capital del desiertu” [[Deraheib]], allugada ente [[Wadi Halfa]] y el [[Mar Roxu]].<ref>Ring cairn graves at Berenike, burials of the Blemmyes. Shanna Kennedy. en [http://www.archbase.com/berenike/UCstudentLA6.html]</ref>

La última mención a los blemios apaez nel [[758]] cuando los gobernantes [[Califato Abasí|abbasidas]] d'Exiptu incumplen el ''baqt'' nubiu, lo que desencadena incursiones blemias.

=== Cronoloxía ===
Pa los blemios la cronoloxía principal ye la siguiente:<ref>AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en [http://www.africanfront.com/calendarcontd.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180120065809/http://www.africanfront.com/calendarcontd.php |date=2018-01-20 }} AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en [http://www.africanfront.com/calendarcontd.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180120065809/http://www.africanfront.com/calendarcontd.php |date=2018-01-20 }}</ref>
* [[sieglu VII e.C.|VII e.C. ]] - Los blemios en Baxa Nubia, súbditos de Napata.
* [[623 e.C.|623 e.C. ]] – [[593 e.C.|593 e.C. ]] - Anlamani de Napata incursión de castigu contra los blemios nel [[Desiertu Occidental]].
* [[sieglu V e.C.|V e.C. ]] y [[sieglu IV e.C.|V e.C. ]] - Estender por Alta y Baxa Nubia.
* [[sieglu VI e.C.|sieglu VI e.C. ]] - Incursiones n'Exiptu: Oración de Ciscara. 
* [[sieglu V e.C.|sieglu V e.C. ]] - N'alto Exiptu.
* [[404 e.C.|404 e.C. ]] – [[369 e.C.|369 e.C. ]] - Harsiyotef de Napata les derrota na Baxa Nubia. 
* [[335 e.C.|335 e.C. ]] – [[315 e.C.|315 e.C. ]] - Nastasen de Napata llucha contra los blemios.
* [[sieglu IV e.C.|IV e.C. ]] y [[sieglu III e.C.|III e.C. ]] - Los blemios se reasientan na Baxa Nubia, como súbditos del reinu de Meroë.
* [[206 e.C.|206 e.C. ]] a [[186 e.C.|186 e.C. ]] - Construcción de la capiya de [[Mandulis]] en Kalābsha.
* [[sieglu I]] - Los blemios paecen ser unu de principales pueblos de la Baxa Nubia. Doma del dromedariu na zona.
* [[165]] - Incursión blemia n'Exiptu rechazadao por Tito Flavio Titiano. 
* [[sieglu III]] - Los blemios alternen collaboración y enfrentamientu con Meroë: engarraos en [[291]] y aliaos [[297]].
* Mediaos del [[sieglu III]] - Quexes ininterrumpíes d'incursiones blemias.
* [[250]] - Saquéu de Philae y Elefantina. Refugaos por Aurelio Appio Sabín. Diocleciano convertir en foederati.
* [[sieglu III]] a [[sieglu IV]] - Colapsu del reinu de Meroë.
* [[268]] al [[297]] - Incursiones regulares.
* [[273]] - Sofiten a Roblo contra Aureliano.
* [[274]] - Mentaos nel trunfu de Aureliano. 
* [[278]] - Yesebojeamani, caudiellu blemio, promueve una revuelta contra Probo.
* [[280]] - Grupos de blemios prindaos por afalar un llevantamientu Probo, y apaecen nel so trunfu.
* [[284]] - Incursiones hasta coptos y Ptolemais. Diocleciano abandona'l Dodecaschoinos. Permisu pa siguir el cultu a Isis en Philae.
* [[297]] - [[Diocleciano]] signa Tratáu con Nobatia.
* [[sieglu IV]] - los blemios insertos nel reinu de Nobatia.
* [[340]] - Ezana rei de Axum destrúi Meroë. Los blemios apoderen la zona norte de la [[Baxa Nubia]]
* [[sieglu IV]] - Reinu blemio de mano de [[Patatekaye]]
* [[373]] - Apoderen la Baxa Nubia.
* [[373]] - Incursión nel Dodekaschoinos romanu.
* [[374]] - Incursionan na península del Sinaí.
* [[394]] - Proteición de los templos paganos. 
* [[394]] – [[395]] - Controlen Berenice, Elefantina y Talmis (tamién llamada Kalābsha o Shimalo), onde establecen la so capital.
* segunda metá del [[sieglu IV]] - los Blemios apoderen la zona al sur de Syene hasta Meroë.
* [[404]] - Apoderen gran parte del Altu Nilu.
* [[420]] y [[430]] - surde'l reinu de Nobatia.
* [[436]] - Los ataques blemios lleguen al Oasis de Jarga. 
* [[450]] - El rei Phoenen de los blemios ye ganáu pol rei Silko de Nobatia.
* [[451]] - [[452]] - El xeneral bizantín Máximu avanza contra Nobatia y los blemios.
* [[453]] - Tratáu de File.
* [[515]] - Bizanciu paga tributu a grupos de blemios de Syene, en cuenta de paz.
* [[537]] - Xustinianu I de Bizanciu ordena'l zarru de los templos paganos.
* [[540]] - Zarru definitivu del templu de Isis en Philae, los blemios nun respuenden.
* [[sieglu VII]] - El rei Bachia en [[Deraheib]], la capital del desiertu”.

== Relixón ==
Les creencies relixoses y actividaes cultuales de los blemios teníen de ser similares a les de les cultures exipcia, napata y meroítica, dada'l so fuerte inculturación, pero solo tenemos pruebes de delles de les sos divinidaes:
* [[Mandulis]], que paez ser el so dios principal, en Kalābsha. 
* [[Ariteñ]], “fíu mayor y patrón de Amani”, na inscripción de Kalābsha.
* [[Isis]], nel templu de [[File (Exiptu)|Philae]].<ref>Los sacerdotes del Antiguu Exiptu. Elisa CASTEL. Ed. Aldebarán (Madrid) (1998) en [https://web.archive.org/web/20071011133812/http://www.egiptologia.cl/temariu%20xeneral/religion/fiestes/les fiestes.html]</ref>

== Ver tamién ==
* [[Napata]]
* [[Nubia]]
* [[Alodia]]
* [[Reinu d'Aksum|Axum]]
* [[Makuria]]
* [[Nobatia]]

== Referencies ==
=== Notes ===
{{llistaref|2}}
=== Bibliografía ===
* Alrodiu de los Blemios nel Dodekaschoinos, n'inglés, Meroitic Evidence for a Blemmy Empire in the Dodekaschoins. (Uthman dan Fodio Institute. 11541 South Peoria.Chicago, Illinois 60643)). Winters, Clyde A.
* Tamién n'inglés, sobre l'últimu periodu: The historical role of the Blemmyes in Late Meroitic and Early X-Group periods en Beitrage zur Sudanforschung, Samia B. Dafa'alla (1987).
=== Enllaces esternos ===
* [https://web.archive.org/web/20101011152201/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/199803/nomads.and.pharaohs.htm Un resume históricu, n'inglés, puede lleese en Nomads and Pharaons. Saudi Aramco World.. (1998. May/June) Robert Bergs.]


{{Tradubot|Blemios}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Pueblos antiguos d'África]]


[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
Los blemios (n'exipciu antiguu: brhm; en griegu: Βλέμμυες Blemmyes o Βλέμυες Blemyes, llatín blemmyæs o blemmytæ), tamién conocíos como blemitas o bleminges, fueron un antiguu pueblu primeramente nómada, qu'habitó dende'l segundu mileniu e. C. hasta'l sieglu V d. C. primeramente na Baxa Nubia. Los blemios terminaron per mover se socesivamente a les rexones montascoses del desiertu oriental del Alto Exiptu y l'Alta Nubia, y asina pudieron apoderar el Dodekaschoinos (Dodecascoenus en llatín). 

Mientres el so periodu d'apoxéu, na dómina del Imperiu blemio, paez haber evidencies de que siquier una parte d'ellos (los cuadros alministrativos)The historical role of the Blemmyes in Late Meroitic and Early X-Group periods en Beitrage zur Sudanforschung, Samia B. Dafa'alla (1987) se sedentarizaron. Nesi periodu la so capital en Khalābsha mientres los sieglos III y IV, y en Shimalo (anque esti últimu nome podría ser el de Kalābsha en llingua blemia) mientres el sieglu V. 

Son l'orixe del mitu sobre un pueblu fantásticu d'homes acéfalos conocíos como blemias.

 Etnogénesis: predecesores y socesores 
450px|thumb|El Cercanu Oriente escontra'l 565 d.C, el mapa amuesa l'área de los blemios -nel mapa Blemmyes- y les sos vecindaes, al sur d'Exiptu (clicar sobre la imaxe pa ver en detalle).

La carauterización étniques de los blemios ye problemática. Amás al tratase d'un pueblu antiguu nuna rexón onde esisten pueblos de delles families llingüístiques el problema vuélvese más complicáu.Ethnicity. (Albany: State University of New York Press). Yinger, J.M. 1994. La opinión mayoritaria ye considerar a los blemios son los socesores de los buka o medjay (medju, en singular), que yeren básicamente "nubios" emigraos a Exiptu nel segundu mileniu y que fueron utilizaos como fuercies policiales), bien como descendientes de los grupos non emigraos, bien como sustitutos nel territoriu baleráu. Sicasí, tien de tenese en cuenta que dellos "nubios" yeren d'etnia nilo-saḥariana, como atestigüen les inscripciones meroíticas, ente que l'área ocupada polos blemios ta ocupada anguaño por pueblos d'etnia cushítica.

Asina mesmu, los blemios son consideraos, de la mesma, los ascendientes de los bejas,Janet Starkey: Perceptions of the Ababda and Bisharin in the Atbai o cuandoquier d'una fraición de los mesmos, alternativamente los BisjarinL'Etbaye ou pays habité pas les Arabes Bichariehs. Géographie, ethnologie, mines d'or, Linant de Bellefonds (Paris, s.d.[1833 rep. 1868?]), citáu en Perceptions of the Ababda and Bisharin in the Atbai. Janet Starkey, en  o los ababda.The Bead Trade In The Indian Ocean, With Special Reference To Berenike, Egypt (Part Two). Pete Francis, en 

Un puntu de vista distinta, estrechu deldor de les fontes clásiques greco-romanes, considerar tribus etíopes,“El grafitu más interesante [del Templu de Kalābsha] .. fecha por Silko, el rei ... de Nobatia (V ó VI s. d.C.) conmemorando una victoria so sobre los Blemios, una antigua tribu etíope.”, en L'Occidente Oceanico pero hai de tenese en cuenta que diches fontes aluden a un conceutu amplío d'Etiopía, refiriéndose a los territorios al sur d'Exiptu habitaos por poblaciones negres. Lo mesmo asocede col so adscripción como tribu libia,“[...] (278) [...] aselaron una revuelta n'Exiptu promovida pola tribu libia de los Blemios.”, n'http://www.azapedia.com/articulo-id-2256- Roma:+Emperador+Probo.html] yá que Lybia en sentíu ampliu referir al África qu'arredola a Exiptu.

Asina mesmu esisten referencies romanes que los identifiquen como árabes,The Original Black African Arabs of Arabia (Part 2) — Ogu Eji-Ofo Annu | Rasta Livewire235 - 270 posiblemente influyíos poles sos incursiones na península del Sinaí.'«Late Antique Nubia»', páx. 46, en Antaeus, Communicationes Institutu Archaeologico Academie Scientiarum Hungaricae. (Budapest.). (1987) Török L.

 Historia 
 Marcu temporal 
Les primer referencies indubitables daten del sieglu VII e.C. , nos rexistros del Napata, nel reináu d'Anlamani (620 e.C.  – 600) nel templu d'Amón en Kawa, cerca del actual Kerma (Sudán) que los presenta asitiaos na Baxa Nubia.Török,1987:44

La última referencia segura ye del 537, rellacionada col zarru del templu d'Isis en Philae, por orde de Xustinianu I,Los sacerdotes del Antiguu Exiptu. Elisa CASTEL. Ed. Aldebarán (Madrid) (1998), en fiestes.html y la so derrota pol rei Silko d'Axum, anque esiste una posible mención posterior en 758, en rellación al incumplimientu abbasí del baqt nubiu, que provocaría incursiones de blemios nel Altu Exiptu.AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en  

 Principales fechos 
Mientres l'Imperiu Nuevu Exipciu, los blemios son conocíos como Blehu, según les inscripciones xeroglífiques, nes fontes exipcies de dómina de Ramsés IX,Sudan's Beja / Blemmyes, and their Right to Freedom and Statehood. Muhammad Shamsaddin Megalommatis (2006), n'Enllaz rotu|1= |2=http://www.buzzle.com/editorials/8-16-2006-105657.asp |bot=InternetArchiveBot }}The Blemmyes I: The rise of the Blemmye and the Roman withdrawal from Nubia under Diocletian. R.T. Updergraff(1988). anque la referencia ye aldericada.Meroitic Evidence for a Blemmy Empire in the Dodekaschoins.Clyde A. Winters. Uthman dan Fodio Institute. 11541 South Peoria.Chicago, Illinois 60643 

Los rexistros del reinu de Napata evidencian que nel sieglu VII e.C.  los blemios taben asitiaos na Baxa Nubia, onde se reconocíen como súbditos del hexemónicu reinu de Napata, lo que nun evitaba ocasionales espediciones de castigu, como les llevaes a cabu por Anlamani (623 e.C.  – 593 e.C. ) nel Desiertu Occidental.

Ente los sieglos V e.C.  y V e.C.  estender pola Alta y la Baxa Nubia.

Les incursiones de los blemios tuvieron de ser considerables, dada la esistencia de preces de proteición nos rituales amónicos exipcios nel sieglu VI e.C. en tiempos de Darío I el Grande de Persia.The petition by Ciscara, a priest of Amen serving during the reign of Darius I, en  Esisten menciones posteriores, a esta. Amás d'esta esisten otres menciones posteriores a los blemios. Heródoto fala de la so presencia nes llendes del Altu Exiptu nel sieglu V e.C. . Tamién ye conocíu que'l rei Harsiyotef de Napata (404 e.C.  – 369 e.C. ) viose obligáu a batelos na Baxa Nubia.Stela Cairo JE 48864. pa contener l'amenaza que suponíen. Anque l'enfrentamientu colos blemios siguió en tiempos del rei Nastasen de Napata (335 e.C.  – 315 e.C. ).

La decadencia de reinu de Napata, progresivamente sustituyíu pol reinu de Meroë, lleva a una inicial despoblación de la zona, que fai que nos sieglos IV e.C.  y III e.C. , la Baxa Nubia, tea pocu poblada, pero nesi periodu, los blemios se reasentaron na Baxa Nubia, reconociéndose como súbditos del reinu de Meroë,Eratóstenes en Xeografía. XVll, 1,2. Estrabon que, yeren el poder dominante en Nubia y Sudán nesi periodu, pero tamién había dellos estáu independiente anque acomuñar o dependientes del reinu de Meroë.Samia,1987:44

La situación que se caltién nel sieglu I e.C. Xeografía. 17.1.52-53, Estrabón. Mientres el mesmu tiempu, los Nobaítas o Nobadios son asitiaos nel sur de Meroë y la franxa oeste del Nilu.Historia Naturalis. 192, Pliniu'l Vieyu Prueba de la presencia de los blemios na Baxa Nubia, ye la construcción de la capiya de Mandulis en Kalābsha pol rei Arqamani de Meroë, ente 206 e.C.  y 186 e.C. 
Nel sieglu I, los blemios paecen ser unu de principales pueblos de la Baxa Nubia, habitando la mayor parte de la mesma,The Meroitic Period. In Africa in Antiquity I, Brooklyn:The Brooklyn Museum). (1978) Hintze, Fritze; Storia della Nubia cristiana. (Pont. Institutim Orientalium Studiorum, Roma) (1938). Monneret de Villard O.;Hoffman; Tomandl;Zach. en paralelu a lo que s'amuesa como un fuerte desarrollu económicu de reinu de Meroë.El Pombo - La Torre de Babel D'esti momentu paez datar la doma del dromedariu -importáu dende Asia- na zona, convirtiéndose los blemios n'unu de los primeros nómades del norte africanu n'adoptalo.

Les primeres rellaciones colos romanos que rixen n'Exiptu daten d'alredor del 165, coincidiendo con una epidemia de peste nel Imperiu romanu, los blemios empecipien una serie d'incursiones que llegaron hasta Syene, anque fueron refugaos pol gobernador Tito Flavio Titiano (164 – 167). 

Mientres el sieglu III, los blemios paecen alternar ente la collaboración y l'enfrentamientu col reinu de Meroë, y asina los atopamos engarraos en 291 y aliaos contra los romanos en 297.The Historical Background: Meroe North and South., pg 139-230 Török L. (1987b). en Nubian Culture Past and Present, (ed.) Tomas Hagg, Stockholm: Almquist and Wisksell International.

Dende mediaos del sieglu III, hubo quexes ininterrumpíes por cuenta de les incursiones de los blemios que paecen entamase y fortalecíu, lo que demostraron atacando ExiptuMeroitic Nubia, Ph.D Dissertation, Yale University. (UMI Dissertation Service) (1988) Millet, N.B. nel 250, coincidiendo con una nueva folada de peste, y escalando Philae y Elefantina, anque son refugaos pol gobernador Aurelio Appio Sabín. L'emperador Diocleciano trata de controlalos, pa lo que los convierte en foederati, pagándo-yos tributu y reconociédoles el dominiu de Wawat o Alta Nubia, hasta'l primer tabayón. Sicasí ciudaes como Prima, Foenicon, Ciris, Tafa y Talmis, son tomaes. 

Mientres los sieglos III al IV, dempués del colapsu del reinu de MeroëUntitled Document los blemios siguieron amenaciando la hexemonía romana na zona. Asina, nel periodu del 268 al 297, coincidiendo cola crisis del Imperiu romanu (Periodu d'Anarquía Militar), los blemios incursionan regularmente, En 268Eusebio de Cesaréa (sieglu V). escalen el valle del Nilu, dende Syene hasta Uaset y Ptolemais (cerca del modernu Sohag). Nel 273 sofiten al usurpador Roblo, comerciante alexandrín orixinariu de Seleucia contra l'emperador Aureliano,Historia Augusta., Flavio Vospio. lo qu'esplica que nel 274 apaezan mentaos nel trunfu d'Aureliano. 

Nel 278 los xenerales del emperador Marco Aurelio Probo aselen una revuelta n'Exiptu promovida por Yesebojeamani caudiellu de los blemios. Nel 280 grupos de blemios son prindaos por afalar un llevantamientu contra l'emperador Probo, y van apaecer nel so trunfu en Roma.Vita Probi. Flavio VopiscoPoder imperial y espectáculos n'Occidente mientres l'Antigüedá Tardida Juan Antonio Jiménez Sánchez. Tesis de Doctoráu) (UAB)) en .

Sicasí, en 284, nueves incursiones blemias algamen Gebtu y Ptolemais.Fontes Historiae Nubiorum: Textual sources for the history of the Middle Nile region between the eighth century BC and the sixth century AD. Vol. III From the first to the sixth century AD. Eide, T. Hägg, T., Pierce, R.H., Török L. Bergen: University of Bergen, 1998. ISBN 82-91626-07-3. L'Emperador Diocleciano, engarráu al continuu conflictu blemio, abandonó oficialmente'l Dodekaschoinos, un territoriu de, aproximao, 250 km. del cursu del Nilu a partir de Syene y hasta l'altor de Manque Sycaminos (actual Sayala), actual frontera d'Exiptu y Sudán, a los blemios, y, al empar, a los sos oponentes nobaitas, Amás, alcordó'l pagu d'un tributu añal, el permisu pa siguir llevando a cabu'l so cultu a Isis nel templu de Philae y la reconocencia del so derechu a caltener los sos propios sacerdotes residentes.De Bello Persico, Procopio. 

Diocleciano nel añu 297 derrota al usurpador Domicio Domiciano, y llega a un tratáu col reinu de Nobatia: paga un subsidiu a Nobatia y vénce-yos el Dodekaschoinos por qu'actúen como colchón ante los blemios pa defender la frontera romana,“In the year A.D. 297 the Roman Emperor Diocletian called in a people known as the Nobate from the oases of the western Egyptian desert, to defend the southern frontier of his Empire at Aswan from the raids of the Blemmyes, who arc probably the Beja of the Red Sía Hills.”. Medieval Nubia P.L. Shinnie (Sudan Antiquities Service) en  . que recula hasta Syene. 
Ciérrase esti periodu d'inestabilidá n'Exiptu. Asina, anque l'apandamientu de Diocleciano nun acaba coles aiciones de los blemios, mientres un tiempu estos respeten la frontera de Syene, y, anque mientres el siguiente sieglu siguiríen produciéndose incursiones, seríen de calter menor, yá que les fontes nun detallen, sacante un ataque de que llega hasta Ptolemais.

Nel sieglu IV los blemios paecen tar insertos dientro del Reinu de Nobatia, socesores del reinu de Meroë,Millet,1988 del que se reconocen súbditos, quiciabes como resultáu de que la dinastía reinante ye d'orixe blemio. Ello tamién esplicaría qu'apaezan como parte de la embaxada a ExiptuVita Caesaris, 1V, 7. Constantino Eusebio. del añu 336.Török,1987:31.
Aproximao en 340, Ezana rei d'Axum, na so política d'espansión territorial ya imposición del cristianismu, destrúi Meroë, rexíu por una dinastía bougateitai, o de los bugas, denominación axumita de los blemios. Les inscripciones etíopes evidencian que nos territorios meroíticus del sur la unidá política socesora principal del reinu de Meroë ye'l reinu de Nobatia, pero los blemios paecen apoderar la zona norte de la Baxa Nubia. Asina, nos dos siguientes sieglos, los blemios fortalécense políticamente.

Nel aspeutu cultural, desenvuelven una cultura sincrética con elementos d'orixe exipciu, kushita y cristianu na Baxa Nubia (horizonte cultural Tanqasi) y Alta Nubia (horizontes culturales de X-Group o Ballana), que comparte colos reinos nubios de Nobatia, Makuria y Alwa o Alodia.Adams,1993.. 

Nel postreru cuartu del sieglu IV naz el reinu blemio de mano de Patatekaye, y asina en 373 apaecen apoderando'l territoriu antes meroíticu de la Baxa Nubia,Török,1986 que los sirve como base p'atacar a los romanos: en 373 atacar el Dodekaschoinos romanu,La inscripción de Philae Ph.371, en demóticu. Catalogue of Demotic Graffiti of the Dodekaschonius. (1937). Griffith, F. Ll. (Londres). y en 374 incursionan na Península del Sinaí.Török,1987:46

El dominiu de la zona ye tal que nel añu 394 el caltenimientu de los templos paganos exipcios ta so la proteición de los blemios, y que'l templu de Malulis en Talmis taba baxu control blemio.Epifanio de Salamis Amás, en 394 – 395 controlen Berenice, Elefantina y TalmisPar. 244, PG XLlll 337 Epifanio de Salamis (tamién conocida como Kalābsha y que'l so nome blemio ye Shimalo), onde establecen la so capital, situación que se caltién siquier hasta'l sieglu V.A contribution to post Meroitic Chronology: The Blemmyes in Lower Nubia en Meroitic Newsletter, 24 (1985). pg 1-96. Török L. Summary discussion en Meroitica 10 (1986), pg 365-379. Török L. Török L..1987; Meroitic Inscriptions II, (Londres),Griffith F. Ll. 1912; The Blemmyes I: The rise of the Blemmye and the Roman withdrawal from Nubia under Diocletian en Rise and Torne of the Roman World (Berlin: Walter de Gruyter), (1988) pg. 44-96. Updergraff R. T. Millet,1988 Sicasí, el dominoio de la zona podría ser anterior.inscripción meroítica de Kalābsha (LA MIO 94, REM 094) n'Enllaz rotu|1= |2=http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kal%C4%81bsha.htm |bot=InternetArchiveBot }}

Mientres la segunda metá del sieglu IV los blemios apoderen la zona al sur de Syene hasta Meroë (actual Bagrawiyah), como amuesen les fontes, que refieren a la victoria sobre les tribus de los Lak, Shaqa, Nasadoke, Temey y Nakhabara y que caltién el dominiu sobre Philae y Faras.inscripción meroítica de Kalābsha (LA MIO 94, REM 094) n'Enllaz rotu|1= |2=http://www.arkamani.org/arkamani-library/meroitic/Kal%C4%81bsha.htm |bot=InternetArchiveBot }} Pero tamién paecen controlar de facto la zona al norte de la frontera reconocida: nun documentu del rei blemio Jarachen o Jaramadoye señala a los sos alministradores na islla de Temsir (o Tanare) (250 km. al Norte de Syene) que “si los romanos crean dificultaes y nun paguen el tributu establecíu, nengunu de los philarchos (filarcas) o hipotyrannus (“señores/xenerales del ríu”) te va torgar primir a los romanos por que paguen”.

Sicasí, y, anque en 404,Claudio Claudianus al paecer apoderen gran parte del Altu Nilu (siquier dende Syene hasta Meroë,Claudio Claudianus lo que cubre unos 1.600 km.), los blemios caltienen en gran parte'l so nomadismu, llindando la so rellación cola zona a la exaición de los sometíos habitantes de la rexón. 

Nes décades ente 420 y 430 surde'l reinu de Nobatia, al sur del Dodekaschoinos y hasta'l Tercer Tabayón, qu'alterna ente la collaboración y l'enfrentamientu colos blemios, anque'l rei blemio Yisamenive o Ícenme paez controlar la situación.

El cambéu del marcu políticu exipciu cola división del imperiu romanu, nun afecta a los blemios que siguen cola so tradición d'incursiones, hasta'l puntu de que, en 436, los ataques algamen el Oasis de Jarga. 

Nel 450 la situación pa los blemios camuda al ser ganáu'l so rei Phoenen pol rei Silko del reinu de NobatiaA Letter from the King of the Blemmyes to the King of the Nubians, Journal of Egyptian Archaeology 63, pg 159-170. (1977). Skeat T.C., Turner Y.G, y Roberts C.H. (socesores de Meroë nel Sur de l'Alta Nubia),

Pero los nuevos gobernantes bizantinos, una vegada asitiaos, reaccionen, a la fin nel 451 - 452, cuando l'emperador bizantín Marcianu consolida la situación n'Exiptu, y ordena al xeneral Máximu que meyora contra Nobatia. De camín, los blemios son atacaos y derrotaos. Sicasí, al añu siguiente, en 453, blemios y romanos signan el Tratáu de Philae, pol que se dexa a los blemios el cultu paganu (prohibíu nel Imperiu) nel templu de Isis en Philae, en cuenta de un estipendio y la lliberación de los prisioneros romanos que reteníen,De Bello Persico, Procopio abriendo un periodu d'estabilidá y tranquilidá ente romanos y blemios que va perdurar cuasi un sieglu.

Pa los blemios los problemes agora vienen del Sur, onde'l puxante reinu de Nobaida acaba per espulsar los de la Baxa Nubia.

En ell 515, Bizanciu, con fondos problemes internos relixosos, apuerta a pagar tributu a grupos de blemios asitiaos na zona de Syene, en cuenta de caltener la paz na zona y d'actuar como colchón na frontera col reinu de Nobatia.

La situación da un entorno cuando, recuperáu Bizanciu con Xustinianu, ésti ordena en 537 el zarru de los templos paganos sobrevivientes, lo qu'implica'l zarru del templu de Isis en Philae. Anque los blemios reinicien los sos ataques, l'aición paralela de Silko, rei de Axum, espulsa a nobatios y blemios de Nobatia y de los territorios dende Ibrim hasta Shellal, acabando col so dominiu nel Dodekaschoinos, lo que-y dexa alzar se nel primer rei cristianu de Nobatia. La capital blemia, Kalābsha, ye tamién ocupada, y el templu de Mandulis cristinianizado. Cuando en 540 ciérrase definitivamente'l templu de Isis en Philae, los blemios, abellugaos nel desiertu, yá nun respuenden.

La pista documental de los blemios sume, anque se tien el nome d'un rei, Bachia y dellos restos arqueolóxicos dataos hasta'l sieglu VII en redol a la so “capital del desiertu” Deraheib, allugada ente Wadi Halfa y el Mar Roxu.Ring cairn graves at Berenike, burials of the Blemmyes. Shanna Kennedy. en 

La última mención a los blemios apaez nel 758 cuando los gobernantes abbasidas d'Exiptu incumplen el baqt nubiu, lo que desencadena incursiones blemias.

 Cronoloxía 
Pa los blemios la cronoloxía principal ye la siguiente:AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en   AFRICAN CHRONOLOGY - COMMON ERA [1 CE to 1000 CE] en  
 VII e.C.  - Los blemios en Baxa Nubia, súbditos de Napata.
 623 e.C.  – 593 e.C.  - Anlamani de Napata incursión de castigu contra los blemios nel Desiertu Occidental.
 V e.C.  y V e.C.  - Estender por Alta y Baxa Nubia.
 sieglu VI e.C.  - Incursiones n'Exiptu: Oración de Ciscara. 
 sieglu V e.C.  - N'alto Exiptu.
 404 e.C.  – 369 e.C.  - Harsiyotef de Napata les derrota na Baxa Nubia. 
 335 e.C.  – 315 e.C.  - Nastasen de Napata llucha contra los blemios.
 IV e.C.  y III e.C.  - Los blemios se reasientan na Baxa Nubia, como súbditos del reinu de Meroë.
 206 e.C.  a 186 e.C.  - Construcción de la capiya de Mandulis en Kalābsha.
 sieglu I - Los blemios paecen ser unu de principales pueblos de la Baxa Nubia. Doma del dromedariu na zona.
 165 - Incursión blemia n'Exiptu rechazadao por Tito Flavio Titiano. 
 sieglu III - Los blemios alternen collaboración y enfrentamientu con Meroë: engarraos en 291 y aliaos 297.
 Mediaos del sieglu III - Quexes ininterrumpíes d'incursiones blemias.
 250 - Saquéu de Philae y Elefantina. Refugaos por Aurelio Appio Sabín. Diocleciano convertir en foederati.
 sieglu III a sieglu IV - Colapsu del reinu de Meroë.
 268 al 297 - Incursiones regulares.
 273 - Sofiten a Roblo contra Aureliano.
 274 - Mentaos nel trunfu de Aureliano. 
 278 - Yesebojeamani, caudiellu blemio, promueve una revuelta contra Probo.
 280 - Grupos de blemios prindaos por afalar un llevantamientu Probo, y apaecen nel so trunfu.
 284 - Incursiones hasta coptos y Ptolemais. Diocleciano abandona'l Dodecaschoinos. Permisu pa siguir el cultu a Isis en Philae.
 297 - Diocleciano signa Tratáu con Nobatia.
 sieglu IV - los blemios insertos nel reinu de Nobatia.
 340 - Ezana rei de Axum destrúi Meroë. Los blemios apoderen la zona norte de la Baxa Nubia
 sieglu IV - Reinu blemio de mano de Patatekaye
 373 - Apoderen la Baxa Nubia.
 373 - Incursión nel Dodekaschoinos romanu.
 374 - Incursionan na península del Sinaí.
 394 - Proteición de los templos paganos. 
 394 – 395 - Controlen Berenice, Elefantina y Talmis (tamién llamada Kalābsha o Shimalo), onde establecen la so capital.
 segunda metá del sieglu IV - los Blemios apoderen la zona al sur de Syene hasta Meroë.
 404 - Apoderen gran parte del Altu Nilu.
 420 y 430 - surde'l reinu de Nobatia.
 436 - Los ataques blemios lleguen al Oasis de Jarga. 
 450 - El rei Phoenen de los blemios ye ganáu pol rei Silko de Nobatia.
 451 - 452 - El xeneral bizantín Máximu avanza contra Nobatia y los blemios.
 453 - Tratáu de File.
 515 - Bizanciu paga tributu a grupos de blemios de Syene, en cuenta de paz.
 537 - Xustinianu I de Bizanciu ordena'l zarru de los templos paganos.
 540 - Zarru definitivu del templu de Isis en Philae, los blemios nun respuenden.
 sieglu VII - El rei Bachia en Deraheib, la capital del desiertu”.

 Relixón 
Les creencies relixoses y actividaes cultuales de los blemios teníen de ser similares a les de les cultures exipcia, napata y meroítica, dada'l so fuerte inculturación, pero solo tenemos pruebes de delles de les sos divinidaes:
 Mandulis, que paez ser el so dios principal, en Kalābsha. 
 Ariteñ, “fíu mayor y patrón de Amani”, na inscripción de Kalābsha.
 Isis, nel templu de Philae.Los sacerdotes del Antiguu Exiptu. Elisa CASTEL. Ed. Aldebarán (Madrid) (1998) en fiestes.html

 Ver tamién 
 Napata
 Nubia
 Alodia
 Axum
 Makuria
 Nobatia

 Referencies 
 Notes 

 Bibliografía 
 Alrodiu de los Blemios nel Dodekaschoinos, n'inglés, Meroitic Evidence for a Blemmy Empire in the Dodekaschoins. (Uthman dan Fodio Institute. 11541 South Peoria.Chicago, Illinois 60643)). Winters, Clyde A.
 Tamién n'inglés, sobre l'últimu periodu: The historical role of the Blemmyes in Late Meroitic and Early X-Group periods en Beitrage zur Sudanforschung, Samia B. Dafa'alla (1987).
 Enllaces esternos 
 Un resume históricu, n'inglés, puede lleese en Nomads and Pharaons. Saudi Aramco World.. (1998. May/June) Robert Bergs.

Categoría:Pueblos antiguos d'África

Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos