Francisco Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera
{{persona}}
'''Francisco Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera''' {{nym}}, VI [[Marquesáu de Camposagrado|Marqués de Campu Sagrao]], foi un [[militar]] y [[políticu]] [[España|español]], Ministru de la Guerra de 1815 a 1817 y delles vegaes Capitán Xeneral de [[Cataluña]].
[[Ficheru:06_Font_del_Geni_Català.jpg|thumb|280px|La [[Fonte del Xeniu Catalán]], alzada en 1856 na [[Pla de Palau|plaza del Palau]] de [[Barcelona]]. Esti monumentu honra al Marqués de Campu Sagrao, Capitán Xeneral de Cataluña, por traer a la ciudá en 1826 les agües de la sierra de [[Montcada i Reixac|Moncada]]. La figura alada alegoriza el trunfu del [[progresu]] [[téunicu]]; los cuatro matrones representen a les provincies catalanes, y los caños que broten de cabeces de lleón a los ríos [[Ebro]], [[Segre]], [[Llobregat]] y [[Ter]]. Nel frente, so la inscripción, lluz un escudu coles armes y lema de los Quirós, timbrado de corona y arrodiáu de ramos de lloréu.]]
[[Ficheru:Flag_of_the_Kingdom_of_Asturias.svg|thumb|280px|Bandera inspirada nel informe de [[Gaspar Melchor de Xovellanos]] sobre'l blasón que tenía de pintase nes banderes del [[Reximientu de Nobles Asturianos]]. Redactáu a pidimientu de Campu Sagrao, esti informe proponía usar como insinia la [[Cruz de la Victoria]], y sirvió de fundamentu por qu'en 1984 adoptárase dichu [[emblema]] nel [[escudu del Principáu d'Asturies]].]]

== Biografía ==
Nació'l 26 d'abril de 1763 nel [[Palaciu de Camposagrado (Uviéu)|palaciu de la so familia]] n'[[Uviéu]], güei sede del [[Tribunal Superior de Xusticia del Principáu d'Asturies|Tribunal Cimeru del Principáu]], y foi bautizáu'l 28 en [[Ilesia de San Xuan el Real (Uviéu)|San Xuan el Real]]. Yera'l tercer fíu home de [[Francisco Antonio Bernaldo de Quirós y Cienfuegos]], IV Marqués de Campu Sagrao, mayoralgu n'Uviéu y n'[[Avilés]], y de [[Francisca de Sales Mariño de Lobera y Pardo de Figueroa]], la so muyer y prima segunda, natural de Pontevedra, fía de los [[Marquesáu de la Sierra|Marqueses de la Sierra]].<ref>Saltillo, Marqués del [Miguel Lasso de la Vega y López de Tejada], y Marqués de Jaureguízar [Javier Pérez de Rada y Díaz Rubín], [https://books.google.es/books?hl=es&id=AyEKEmzEVF4C&q=%22As%C3%ADs%20Jos%C3%A9%20Marcos%22 ''Llinaxes y palacios uvieínos. Datos pa la so hestoria'' (Madrid, Fidalguía, 1992), p. 73].</ref>

En [[1792]] el so hermanu [[José Benito Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera|Xosé Benitu]], que yera clérigu, [[Maestrescuela]] de la [[Catedral de Cuenca (España)|Catedral de Cuenca]] y [[Sumiller de cortina|Sumiller de Cortina de S.M.]], fixo arrenunciu y cesión nel so favor del [[marquesáu de Campu Sagrao]] y del mayoralgu de los Quirós, que portaba los [[Señoríu xurisdiccional|señoríos]] de [[Villoria (Llaviana)|Villoria]] y del valle de [[Viñayo]], y los oficios d'Alguacil Mayor d'Uviéu, con vara de [[Rexidor perpetuu|rexidor]], y de Notariu Mayor de la [[Tribunal de la Santa Cruzada|Santa Cruzada]] de dicha ciudá y obispáu.
 
Ingresó nel Colexu d'Artillería nel añu 1777, con catorce años d'edá. Combatió nel [[Toma de Menorca (1782)|sitiu y rindición del castiellu de San Felipe de Mahón]], nel [[Sitiu de Xibraltar (1779-1783)|de Xibraltar]] y na [[Guerra del Rosellón|Guerra contra la República Francesa]]. Foi [[Coronel]] del [[Reximientu de Nobles Asturianos]],<ref>Como xefe d'esta nueva unidá militar, Campu Sagrao tenía que decidir cuál sería la so insinia, y pidió dictame a [[Xovellanos]], quien propunxo usar la [[Cruz de la Victoria]] nun eruditu informe tituláu [https://books.google.es/books?hl=es&id=nQ7RAAAAMAAJ&pg=pa261 ''Al Señor Marqués de Campu Sagrao, Coronel del Reximientu de Nobles Asturianos, sobre'l blasón que tien de pintase nes sos banderes'']. Esti informe sirvió de fundamentu por qu'en 1984 adoptárase dichu [[emblema]] pal [[escudu del Principáu d'Asturies]].</ref> y retiróse del serviciu con dichu emplego en 1803, siendo nomáu [[caballeru de la Orde de San Hermenegildo]] y condecoráu cola [[Decoración del Lliriu|Orde de Lliriu]].

Pero volvió empuñar les armes al españar la [[Guerra de la Independencia Española|Guerra de la Independencia]], a requerimientu de la [[Xunta Suprema d'Asturies (1808-1812)|Xunta Suprema del Principáu]], que lu nomó [[Teniente Xeneral]] el 23 de xunu de 1808. Desempeñó un relevante papel políticu y militar mientres la guerra y nos años siguientes:

*Foi miembru de la [[Xunta Central Suprema y Gubernativa del Reinu]] (1808-1810), designáu pola d'Asturies. L'otru representante del Principáu yera'l so amigu [[Gaspar Melchor de Xovellanos]].<ref>Xovellanos tenía a ''Pachín'' Campu Sagrao por unu de los sos meyores amigos: Nos sos ''Diarios'' dexa constancia d'agospiase en delles de les residencies del Marqués (Uviéu, Mieres, Avilés, Benllera...) y comenta con aponderamientu les sos intervenciones na política rexonal: «¡Cómo trabaya'l probe Marqués! Pocos que lu ayudar; munchos a estorbar y entá contradicir.» «Nun hai un home que tea nos verdaderos principios; namái Campu Sagrao averar a ellos y ta dispuestu a siguilos». Gaspar Melchor de Xovellanos, [http://blogalsa.es/wp-content/uploads/2012/01/ebook.DIARIU-DE-LOS VIAXES.pdf ''Los viaxes per Asturies (1790-1801)'' (Uviéu, Alsa, 2010)], páxs. 31 y 197.</ref>
*[[Diputáu a Cortes]] per Asturies nes [[Cortes de Cádiz|Constituyentes de 1810]]. 
*[[Ministru de la Guerra d'España|Secretariu d'Estáu y del Despachu universal de la Guerra d'España ya Indies]] por nomamientu del 23 d'ochobre de 1815 (publicáu na [[Gaceta de Madrid|Gaceta]] del 26). Foi destituyíu'l 19 de xunu de 1817 (Gaceta del 21), por habese negáu a roblar la condena a muerte del [[Lluis Lacy y Gautier|Xeneral Lacy]].<ref>[http://humanidades.cchs.csic.es/ih/paginas/jrug/diccionario/ministro/index_min.htm CSIC. Rellación de Ministros y miembros de Rexencies y Xuntes de Gobiernu (1808-2000)].</ref>
*Actuó como [[Notariu Mayor del Reinu Notariu Mayor de los Reinos]] el 22 de febreru de 1816, na firma de les [[capitulaciones matrimoniales]] del Rei [[Fernandu VII]] cola Infanta [[María Sabela de Bergancia|María Sabela de Portugal]].<ref>Pineda y Cevallos Escalera, Antoniu de, [http://www.archive.org/stream/casamientosrgi00pineuoft/#page/187/mode/1up ''Casorios regios de la Casa de Borbón n'España (1701-1879)'' (Madrid, 1881), p. 187]. Y [https://books.google.es/books?id=xLe0Q84BY10C&pg=PA208#v=onepage&q=campo-sagrado%2Breinos&f=false ''Gaceta estraordinaria de Madrid del 27 de febreru de 1816''].</ref>
*[[Caballero gran cruz de la Orde de Carlos III]] dende 1816.
*[[Capitán Xeneral]] de [[Castiella la Nueva]] en 1823.
*Tres veces [[Capitán Xeneral]] de [[IV Rexón Militar|Cataluña]]: en 1814, 1824 y 1826-27. Protexó a los [[Lliberalismu español|lliberales]] [[Barcelona|barceloneses]] de la represión [[Absolutismu|absolutista]] —tantu [[Restauración absolutista n'España|de Fernando VII]] como de los [[Cien Mil Fíos de San Lluis]]— y mandaba l'exércitu qu'encaloró a los ''[[Guerra de los Agraviaos|Malcontents]]''.<ref>Base documental d'Història Contemporània de Catalunya, [http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/quiros.htm Capitanes Xenerales de Cataluña: Francisco Bernaldo de Quirós] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305091033/http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/quiros.htm |date=2016-03-05 }}. Y ''Gran Enciclopedia Catalana'', s.v. «Bernaldo de Quirós Mariño, Francisco» (Barcelona, 1992, vol. 4, p. 463).</ref> Barcelona honra la so memoria col nome d'una cai y cola [[Fonte del Xeniu Catalán]]: monumentu alzáu en 1856 na [[Pla de Palau|plaza del Palau]] y que lu recuerda por traer a la ciudá les agües de la sierra de [[Montcada i Reixac|Moncada]].<ref>[http://w10.bcn.es/APPS/gmocataleg_monum/FitxaMonumentAc.do?idioma=es&codiMonumIntern=264 Conceyu de Barcelona, ''Art Públic'']; Francesc Fontbona de Vallescar, [http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/21/47/05fontbona.pdf «La imaxe de Barcelona al traviés de la escultura pública» en M.ª del C. Lacarra Ducay y C. Giménez Navarro (coords.), ''Historia y política al traviés de la escultura pública, 1820-1920'' (Zaragoza, Institución Fernando'l Católicu, 2003), páxs. 89-101], p. 92.</ref>
*[[Conseyu d'Estáu d'España|Conseyeru d'Estáu]],
*Sociu honorariu de la [[Sociedaes Económiques d'Amigos del País Real d'Amigos del País d'Asturies]],
*Presidente de l'[[Real Academia de Medicina de Cataluña|Academia Médicu-Práctica de Barcelona]].
*Capitán Xeneral de Galicia<ref>{{cita llibru |apellíos=Mato Díaz|nome=Ángel|títulu=Historia Militar d'Asturies|url= |fechaaccesu=|añu=2004|editorial=Real Institutu d'Estudios Asturianos|isbn=84-89645-93-0|editor=Girón, Xosé|lugar-publicación=Uviéu|volume=I|páxines=91-104|idioma=castellanu|capítulu=Los ministros de la Guerra d'ascendencia asturiana}}</ref>

Casó socesivamente con dos hermanes: Escolástica y Jacoba de Valdés y Inclán, de la familia xixonesa de los [[Condáu de Canalejas|condes de Canalejas]]. Y morrió ensin descendencia en Madrid el 5 de febreru de 1837.

== Referencies ==
{{llistaref}}

{{NF|1763|1837|Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera,Francisco}}

{{Tradubot|Franciscu Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera}}
[[Categoría:Persones d'Uviéu]]
[[Categoría:Ministros y ministres de la Guerra d'España]]
[[Categoría:Militares de la Guerra de la Independencia Española]]
[[Categoría:Capitanes xenerales de Cataluña]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Asturies]]
[[Categoría:Xenerales d'España]]
[[Categoría:Militares d'Asturies]]
[[Categoría:Marqueses d'España]]
[[Categoría:Diputaos y diputaes de les Cortes de Cádiz]]
Francisco Bernaldo de Quirós y Mariño de Lobera , VI Marqués de Campu Sagrao, foi un militar y políticu español, Ministru de la Guerra de 1815 a 1817 y delles vegaes Capitán Xeneral de Cataluña.
thumb|280px|La Fonte del Xeniu Catalán, alzada en 1856 na plaza del Palau de Barcelona. Esti monumentu honra al Marqués de Campu Sagrao, Capitán Xeneral de Cataluña, por traer a la ciudá en 1826 les agües de la sierra de Moncada. La figura alada alegoriza el trunfu del progresu téunicu; los cuatro matrones representen a les provincies catalanes, y los caños que broten de cabeces de lleón a los ríos Ebro, Segre, Llobregat y Ter. Nel frente, so la inscripción, lluz un escudu coles armes y lema de los Quirós, timbrado de corona y arrodiáu de ramos de lloréu.
thumb|280px|Bandera inspirada nel informe de Gaspar Melchor de Xovellanos sobre'l blasón que tenía de pintase nes banderes del Reximientu de Nobles Asturianos. Redactáu a pidimientu de Campu Sagrao, esti informe proponía usar como insinia la Cruz de la Victoria, y sirvió de fundamentu por qu'en 1984 adoptárase dichu emblema nel escudu del Principáu d'Asturies.

 Biografía 
Nació'l 26 d'abril de 1763 nel palaciu de la so familia n'Uviéu, güei sede del Tribunal Cimeru del Principáu, y foi bautizáu'l 28 en San Xuan el Real. Yera'l tercer fíu home de Francisco Antonio Bernaldo de Quirós y Cienfuegos, IV Marqués de Campu Sagrao, mayoralgu n'Uviéu y n'Avilés, y de Francisca de Sales Mariño de Lobera y Pardo de Figueroa, la so muyer y prima segunda, natural de Pontevedra, fía de los Marqueses de la Sierra.Saltillo, Marqués del [Miguel Lasso de la Vega y López de Tejada], y Marqués de Jaureguízar [Javier Pérez de Rada y Díaz Rubín], Llinaxes y palacios uvieínos. Datos pa la so hestoria (Madrid, Fidalguía, 1992), p. 73.

En 1792 el so hermanu Xosé Benitu, que yera clérigu, Maestrescuela de la Catedral de Cuenca y Sumiller de Cortina de S.M., fixo arrenunciu y cesión nel so favor del marquesáu de Campu Sagrao y del mayoralgu de los Quirós, que portaba los señoríos de Villoria y del valle de Viñayo, y los oficios d'Alguacil Mayor d'Uviéu, con vara de rexidor, y de Notariu Mayor de la Santa Cruzada de dicha ciudá y obispáu.
 
Ingresó nel Colexu d'Artillería nel añu 1777, con catorce años d'edá. Combatió nel sitiu y rindición del castiellu de San Felipe de Mahón, nel de Xibraltar y na Guerra contra la República Francesa. Foi Coronel del Reximientu de Nobles Asturianos,Como xefe d'esta nueva unidá militar, Campu Sagrao tenía que decidir cuál sería la so insinia, y pidió dictame a Xovellanos, quien propunxo usar la Cruz de la Victoria nun eruditu informe tituláu Al Señor Marqués de Campu Sagrao, Coronel del Reximientu de Nobles Asturianos, sobre'l blasón que tien de pintase nes sos banderes. Esti informe sirvió de fundamentu por qu'en 1984 adoptárase dichu emblema pal escudu del Principáu d'Asturies. y retiróse del serviciu con dichu emplego en 1803, siendo nomáu caballeru de la Orde de San Hermenegildo y condecoráu cola Orde de Lliriu.

Pero volvió empuñar les armes al españar la Guerra de la Independencia, a requerimientu de la Xunta Suprema del Principáu, que lu nomó Teniente Xeneral el 23 de xunu de 1808. Desempeñó un relevante papel políticu y militar mientres la guerra y nos años siguientes:

Foi miembru de la Xunta Central Suprema y Gubernativa del Reinu (1808-1810), designáu pola d'Asturies. L'otru representante del Principáu yera'l so amigu Gaspar Melchor de Xovellanos.Xovellanos tenía a Pachín Campu Sagrao por unu de los sos meyores amigos: Nos sos Diarios dexa constancia d'agospiase en delles de les residencies del Marqués (Uviéu, Mieres, Avilés, Benllera...) y comenta con aponderamientu les sos intervenciones na política rexonal: «¡Cómo trabaya'l probe Marqués! Pocos que lu ayudar; munchos a estorbar y entá contradicir.» «Nun hai un home que tea nos verdaderos principios; namái Campu Sagrao averar a ellos y ta dispuestu a siguilos». Gaspar Melchor de Xovellanos, VIAXES.pdf Los viaxes per Asturies (1790-1801) (Uviéu, Alsa, 2010), páxs. 31 y 197.
Diputáu a Cortes per Asturies nes Constituyentes de 1810. 
Secretariu d'Estáu y del Despachu universal de la Guerra d'España ya Indies por nomamientu del 23 d'ochobre de 1815 (publicáu na Gaceta del 26). Foi destituyíu'l 19 de xunu de 1817 (Gaceta del 21), por habese negáu a roblar la condena a muerte del Xeneral Lacy.CSIC. Rellación de Ministros y miembros de Rexencies y Xuntes de Gobiernu (1808-2000).
Actuó como Notariu Mayor del Reinu Notariu Mayor de los Reinos el 22 de febreru de 1816, na firma de les capitulaciones matrimoniales del Rei Fernandu VII cola Infanta María Sabela de Portugal.Pineda y Cevallos Escalera, Antoniu de, Casorios regios de la Casa de Borbón n'España (1701-1879) (Madrid, 1881), p. 187. Y Gaceta estraordinaria de Madrid del 27 de febreru de 1816.
Caballero gran cruz de la Orde de Carlos III dende 1816.
Capitán Xeneral de Castiella la Nueva en 1823.
Tres veces Capitán Xeneral de Cataluña: en 1814, 1824 y 1826-27. Protexó a los lliberales barceloneses de la represión absolutista —tantu de Fernando VII como de los Cien Mil Fíos de San Lluis— y mandaba l'exércitu qu'encaloró a los Malcontents.Base documental d'Història Contemporània de Catalunya, Capitanes Xenerales de Cataluña: Francisco Bernaldo de Quirós . Y Gran Enciclopedia Catalana, s.v. «Bernaldo de Quirós Mariño, Francisco» (Barcelona, 1992, vol. 4, p. 463). Barcelona honra la so memoria col nome d'una cai y cola Fonte del Xeniu Catalán: monumentu alzáu en 1856 na plaza del Palau y que lu recuerda por traer a la ciudá les agües de la sierra de Moncada.Conceyu de Barcelona, Art Públic; Francesc Fontbona de Vallescar, «La imaxe de Barcelona al traviés de la escultura pública» en M.ª del C. Lacarra Ducay y C. Giménez Navarro (coords.), Historia y política al traviés de la escultura pública, 1820-1920 (Zaragoza, Institución Fernando'l Católicu, 2003), páxs. 89-101, p. 92.
Conseyeru d'Estáu,
Sociu honorariu de la Sociedaes Económiques d'Amigos del País Real d'Amigos del País d'Asturies,
Presidente de l'Academia Médicu-Práctica de Barcelona.
Capitán Xeneral de Galicia

Casó socesivamente con dos hermanes: Escolástica y Jacoba de Valdés y Inclán, de la familia xixonesa de los condes de Canalejas. Y morrió ensin descendencia en Madrid el 5 de febreru de 1837.

 Referencies 

Categoría:Persones d'Uviéu
Categoría:Ministros y ministres de la Guerra d'España
Categoría:Militares de la Guerra de la Independencia Española
Categoría:Capitanes xenerales de Cataluña
Categoría:Políticos y polítiques d'Asturies
Categoría:Xenerales d'España
Categoría:Militares d'Asturies
Categoría:Marqueses d'España
Categoría:Diputaos y diputaes de les Cortes de Cádiz