El círculu de cordura
Como «'''El círculu de cordura'''», n'inglés ''The Sewing Circle'', denominóse un grupu priváu de muyeres [[homosexual]]es y [[bisexual]]es de [[Hollywood]]. El grupu esistió mientres la llamada «[[Edá d'Oru de Hollywood]]» nes décades de 1920 a 1950.<ref>{{cita llibru|last=Madsen|first=Axel|títulu=The Sewing Circle: Sappho's Leading Ladies|añu=2002|publisher=Kensington Books|location=New York|isbn=978-0-7582-0101-0|page=3|url=https://books.google.com/books?id=QwxFfhiFcAAC&lpg=PA3&dq=%22sewing%20circles%22%20lesbian&pg=PA3#v=onepage&q&f=false}}</ref> Al Círculu pertenecíen ídolos del cine como [[Greta Garbo]], [[Marlene Dietrich]], [[Joan Crawford]] y [[Barbara Stanwyck]], según la poeta y guionista [[Mercedes de Acosta]]. El Círculu caltuvo la so esistencia de callao, pos el [[Códigu Hays|códigu de conducta de Hollywood]] nun dexaba na dómina l'apaición de la homosexualidá nel cine, nin que persones que la so homosexualidá fuera conocida públicamente trabayaren na industria. Sobremanera nel casu de les grandes estrelles, esto prohibíase coles correspondientes clauses contractuales. El Círculu de cordura asemeyar al [[Círculu de Bloomsbury]], al que tamién pertenecíen [[Virginia Woolf]] y [[Vita Sackville-West]].

== Hollywood ==
Hollywood, colos sos grandes estudios cinematográficos como [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]], [[Paramount Pictures]], [[20th Century Fox]] y [[Warner Brothers]], yera na dómina sinónimu d'ésitu, rellumu y glamour na industria del cine. Sicasí, los estudios y los sos actores taben suxetos a estrictes lleis, que taben aseguraes por contratos o taben predeterminadas socialmente, si deseyábase consiguir l'ésitu comercial, y que se exacerbaron col pasu de los años.

=== Los llocos años venti ===
L'[[Roscoe Arbuckle#L'escándalu Arbuckle|escándalu Arbuckle]] y otros casos similares qu'afectaron a estrelles del cine, escandalosos a güeyos del públicu, sollertaron a los estudios de cine. Los estudios recoyeron «clauses morales» nos sos contratos, que prevíen l'anulación del contratu nel casu de que la vida privada viérase ventilada en públicu.

Pa evitar más daños a la imaxe de la industria, en 1922 encargóse y diéronse-y plenos poderes a [[William H. Hays]], direutor de la Motion Pictures Producers and Distributors of America (Productores y distribuidores de cine d'América), pa controlar la moral de la industria cinematográfica. El códigu introducíu por Hays, el [[Códigu Hays|Motion Picture Production Code]] (Códigu de producción de cine) —el códigu de autocensura de la industria del cine— yera bien radical y concretu. Por casu, una referencia direuta nel argumentu a la homosexualidá taba prohibida. 

L'apaición del [[cine sonoru]] representaba pa la industria otra amenaza a la moral del públicu americanu, yá que lo qu'hasta entós s'espresó nel [[cine mudu]] por aciu pantomima, xestos, guiños ya insinuaciones, agora podía ser oyíu.

=== La década de 1930 ===
Mientres la década de 1930, [[Emma Goldmann]] y [[Edith Ellis]] defendieron con rebeldía y bien alto los derechos de les muyeres y sobremanera el derechu a votu, pero'l [[lesbianismu|amor sáfico]] solo yera mentáu como muncho en voz baxa. La [[National League of Decency]] (Lliga nacional de la decencia), una asociación [[aconfesional]] y na que les muyeres representaben una mayoría, defendieron ya impulsaron el recrudecimiento del códigu en 1932 y na so forma definitiva de 1934, que prohibía, ente otres coses, cualquier forma de representación de la homosexualidá nel cine.

Greta Garbo, Marlene Dietrich y Joan Crawford yeren [[Muyer fatal|muyeres fatales]] nel cine, que supieron esplotar a la perfeición l'ampliu espectru d'ambigüedá sexual y sorrayaron el so calter [[andróxinu]] vistiendo ropa masculino; escenes sexuales esplícites o sentimientos inconformistes, sicasí, nun yeren aceptaos pol públicu. Tanto homosexuales como lesbianes teníen costume de casase, tantu nel cine como en forma privada, pa evitar l'ostracismu. L'homosexual más famosu de finales del sieglu XIX y principios del XX, [[Oscar Wilde]], taba casáu y tenía fíos. Otramiente, les lesbianes de Hollywood buscaben proteición y aceptación social nos llamaos «matrimonios lila» con otros actores, que de cutiu tamién yeren homosexuales. Un casu típicu foi'l matrimoniu de [[Marlene Dietrich]], que vivió 37 años con otra muyer, con [[Rudolf Sieber]].

Tantu na novela como na lliteratura médica de la década de 1930, les lesbianes son representaes como figures neurótiques, tráxiques y absurdes. Esta imaxe nun yera compatible cola de diosa del sexu que tresmitíen de forma subliminal les películes. Al contrariu que na actualidá, la homosexualidá yera despintada o desmentida, a pesar de que na actualidá la homosexualidá tamién representa una dificultá na industria del cine. Ente les ironíes de la situación, puede considerase que, gracies a el tapecimientu del so enclín sexual, Greta Garbo aumentó considerablemente'l nimbu del misteriu y l'atracción alredor d'ella.

=== La era McCarthy ===
{{AP|Macarthismo}}
A partir de 1938 la situación de los homosexuales enzancóse entá ye más, yá que el so «estilu de vida» nun se consideraba que correspondía al ''normal way of live'' («manera de vida normal»). El [[Comité d'Actividaes Antiamericanes]] crear en 1938 dientro del [[Congresu de los Estaos Xuníos|Congresu de los EE. XX.]], ente otres coses, pa despidir a persones que siguieren «actividaes antiamericanes» y subversives de los sos trabayos n'oficines públiques. El comité eslleir en 1975; hasta esi momentu la homosexualidá considerábase una fonte de peligru potencial pa la infiltración» y como posibilidá de quitar de metanes persones incómodes.

La industria del cine de Hollywood tarrecía, al igual qu'otres persones públiques, apaecer nes [[Llista negra|llistes negres]] de McCarthy, que depués yeren estrechamente reparaes pol Comité.

== El Círculu ==
Hollywood ye un suburbiu de [[Los Angeles]], qu'en 2008 tenía unos 300 000 habitantes. Los grandes estudios atopar nos suburbios y la filmación d'escenes esteriores realizábense de cutiu nel mesmu área. Por esta razón, la mayoría de les estrelles del cine vivíen n'o cerca de Hollywood mientres la Era Dorada». 

Los asuntos privaos nun aportar# a conocíos pol públicu, pero dientro de la industria nun había secretos. L'orixe de la denominación «círculu de cordura» o «club de cordura» nun ta claru. Lo que ye seguro ye que [[Alla Nazimova]] (madrina de [[Nancy Reagan]]) emplegó'l términu na década de 1920 pa referise a un grupu de lesbianes al que pertenecía'l so amante, la sobrina de Oscar Wilde, Dorothy, delles actrices y autores.<ref>[https://web.archive.org/web/20070307085949/http://www.glbtq.com/arts/film_actors_lesbian.html Film Actors: Lesbian], glbtq.com. Visitáu el: 12 de xineru de 2014.</ref><ref>{{cita llibru |editor1-last=Harbin |editor1-first=Billy J. |editor2-last=Marra |editor2-first=Kim |editor3-last=Schanke |editor3-first=Robert A. |date=2005 |títulu=The Gay & Lesbian Theatrical Legacy |location= |publisher=University of Michigan |page=297 |isbn=0-472-09858-6 |quote=Munson was a member of 'the sewing circle,' a term originated by Alla Nazimova for a clique of lesbians and bisexuals who socialized in Hollywood.}}</ref>

Diez años más tarde el términu «círculu de cordura» referir al grupu de muyeres que s'axuntaben en redol a Marlene Dietrich y adulces foi faciéndose sinónimu d'una rede informal de muyeres lesbianes o bisexuales de la industria de les «artes interpretatives».<ref name=freeman>{{cita noticia|last=Freeman|first=David|títulu=Closet Hollywood: A gossip columnist discloses some secrets about movie idols|url=http://www.nytimes.com/books/01/01/07/reviews/010107.07freemat.html?_r=1|fechaaccesu=18 d'abril de 2011|newspaper=[[The New York Times]]|date=7 de xineru de 2001}}</ref> Los sos miembros daben importancia a la discreción. Por ello les xuntes yeren polo xeneral nun marcu priváu con un círculu amenorgáu de persones d'enfotu y menos de cutiu en chigres como'l ''Big House'' nel [[Hollywood Walk of Fame|Hollywood Boulevard]] o nel ''Lakeshore Bar'' cerca de lo qu'agora ye'l MacArthur-Park, un chigre que frecuentaben les lesbianes normales». Términos como «[[lesbianismu]]» o «lesbianes», qu'inda na década de 1960 taben prohibíos pol códigu de Hollywood, tamién yeren refugaos nel Círculu. Muyeres qu'amaben a muyeres usaben una terminoloxía pocu precisa o s'esforciaben n'evitar nomes. Pa munches, les sos rellaciones yeren apaiciones especiales y aisllaes, a les que daben de cutiu un barniz d'amistá platónica si yera necesariu. Poques de les muyeres pertenecientes al ambiente lésbico» yeren convidaes a les fiestes que se realizaben en cases privaes.

Con too y con eso, en 1932, ''[[Vanity Fair (revista)|Vanity Fair]]'' publicó semeyes de Garbo y Dietrich col pie «''Dos miembros del mesmu club''». Otres revistes llamaron a Garbo y Dietrich como «''caballeros de los corazones''». Fueron esceiciones, yá que los xefes de publicidá de los estudios, como [[Howard Strickling]] de MGM, [[Perry Lieber]] de Paramount y [[Harry Brand]] de Fox, crearon con declaraciones estudiaes a los medios de comunicación la imaxe de les sos protexíes. Por casu, la llexendaria frase de Garbo, «''quiero tar sola''», nun ye d'ella, sinón que foi una invención del espertu en publicidá de MGM Pete Smith. Rumores sobre la posible homosexualidá yeren neutralizaos con información sobre amoríos y rellaciones con colegues actores masculinos, davezu pertenecientes al mesmu estudiu.

== Romances conocíos ==

* [[Greta Garbo]] y [[Mercedes de Acosta]]:<ref>{{cita web | autor = Gianoulis, Tina | añu = 9 de xineru de 2005 | url = http://www.glbtq.com/arts/garbu_g.html | títulu = Garbo, Greta | obra = glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture | fechaaccesu = 25 d'ochobre de 2009 | idioma = inglés | urlarchivu = https://web.archive.org/web/20091004100135/http://www.glbtq.com/arts/garbu_g.html | fechaarchivu = 4 d'ochobre de 2009 }}</ref><ref name="glbtq_acosta">{{cita web | autor = Smith, Patricia Xuliana | añu = 3 de xunu de 2004 | url = http://www.glbtq.com/arts/acosta_m.html | títulu = Acosta, Mercedes de | obra = glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture | fechaaccesu = 25 d'ochobre de 2009 | idioma = inglés | urlarchivu = https://web.archive.org/web/20091004100345/http://www.glbtq.com/arts/acosta_m.html | fechaarchivu = 4 d'ochobre de 2009 }}</ref>
*: L'actriz y la [[guionista]] conocer en 1929 en Hollywood. La rellación fracasó finalmente porque Greta Garbo evitaba conscientemente cualquier apariencia de tener una rellación con daquién. Na dómina, Garbo yera la estrella meyor pagada de [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] y entá güei ye considerada la inaccesible divina.

* [[Marlene Dietrich]] y Mercedes de Acosta.<ref name="glbtq_acosta" />

* Marlene Dietrich y [[Claudette Colbert]].

* [[Joan Crawford]] y [[Katharine Cornell]]:
*: Crawford yera trés años más nuevu que Garbo y taba entós casada con [[Douglas Fairbanks Jr.]] Yera bien agresiva con dambos sexos y tuvo, amás de munchos amantes masculinos, innumberables amantes femenines. Katharine Cornell taba casada col productor de [[Broadway]], [[Guthrie McClintic]].

* Joan Crawford y [[Marilyn Monroe]]: 
*:Un curtiu picu a principios de los 50.<ref>{{cita web|apellido1=Miralles|nome1=Inma|títulu=La homosexualidá nel Hollywood doráu: Joan Crawford y Marilyn Monroe|url=http://www.mirales.es/cultura_entretenimiento/la homosexualidá-en-el-hollywood-doráu-joan-crawford-y-marilyn-monroe/|obra=MiraLes|idioma=castellanu|fecha=2 de febreru de 2014|fechaaccesu=24 de payares de 2015}}</ref>

* [[Barbara Stanwyck]] y Joan Crawford: 
*: Casada con [[Frank Fay]], empezó una aventura con Joan Crawford. Paez que tamién intentó seducir a [[Bette Davis]] mientres la filmación de ''[[A star is born]]''.

* Barbara Stanwyck y [[Ava Gardner]].

* [[Dorothy Arzner]] y [[Marian Morgan]]:
*: [[Direutor de cine|Direutora de cine]] la primera y baillarina la segunda, fueron pareya y vivieron xuntes dende 1930 hasta la muerte de Dorothy en 1979.<ref>Vease tamién: {{cita web|títulu=Dorothy Arzner|url=https://www.imdb.com/name/nm0002188/bio?ref_=nm_ov_bio_sm|obra=IMDB|idioma=inglés|fechaaccesu=24 de payares de 2015}}</ref>

* [[Tallulah Bankhead]] y [[Mae West]].

* [[Joan Crawford]] y [[Bette Davis]]
*: A pesar de la so rivalidá y odiu mutuos, Joan intentó seducir a Bette en delles ocasiones ensin resultaos porque ella yera heterosexual. Aludiendo a la promiscua bisexualidá de Joan, Bette diría: "Chóse con toles estrelles del Metro, sacante la perra Lassie"<ref>{{cita web|url=http://www.extracine.com/2011/09/bette-davis-y-joan-crawford-una hestoria-de-odiu-y-rivalidad|títulu=Bette Davis y Joan Crawford una hestoria d'odiu y rivalidá}}</ref>

== Bibliografía y fontes ==
* Axel Madsen: ''Der Nähkreis'' (OT: ''The Hollywood Sewing Circle''). Heyne, 1995. ISBN 3-453-13665-9
* Maria Riva: ''Meine Mutter Marlene''. Goldmann, 1992. ISBN 3-442-42616-2
* Nigel Cawthorne: ''Das Sexleben der Hollywood-Göttinnen''. Taschen Verlag, 2002. ISBN 3-8228-6959-7
* Christina Crawford: ''Meine liebe Rabenmutter'', Goldmann, München 1982. ISBN 3-442-12409-3
* Joyce Carol Oates: ''Blond''. S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2000. ISBN 3-10-054000-X

{{llistaref}}

== Ver tamién ==
* [[The Celluloid Closet]]

== Enllaces esternos ==
* {{cita web | autor = Theophano, Teresa | añu = 25 d'ochobre de 2009 | url = http://www.glbtq.com/arts/film_actors_lesbian.html | títulu = Film Actors: Lesbian | obra = glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture | fechaaccesu = 25 d'ochobre de 2009 | idioma = inglés | urlarchivu = https://web.archive.org/web/20091003234957/http://www.glbtq.com/arts/film_actors_lesbian.html | fechaarchivu = 3 d'ochobre de 2009 }}



{{Tradubot|El círculo de costura}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia LGBT]]
[[Categoría:LGBT n'Estaos Xuníos]]
Como «El círculu de cordura», n'inglés The Sewing Circle, denominóse un grupu priváu de muyeres homosexuales y bisexuales de Hollywood. El grupu esistió mientres la llamada «Edá d'Oru de Hollywood» nes décades de 1920 a 1950. Al Círculu pertenecíen ídolos del cine como Greta Garbo, Marlene Dietrich, Joan Crawford y Barbara Stanwyck, según la poeta y guionista Mercedes de Acosta. El Círculu caltuvo la so esistencia de callao, pos el códigu de conducta de Hollywood nun dexaba na dómina l'apaición de la homosexualidá nel cine, nin que persones que la so homosexualidá fuera conocida públicamente trabayaren na industria. Sobremanera nel casu de les grandes estrelles, esto prohibíase coles correspondientes clauses contractuales. El Círculu de cordura asemeyar al Círculu de Bloomsbury, al que tamién pertenecíen Virginia Woolf y Vita Sackville-West.

 Hollywood 
Hollywood, colos sos grandes estudios cinematográficos como MGM, Paramount Pictures, 20th Century Fox y Warner Brothers, yera na dómina sinónimu d'ésitu, rellumu y glamour na industria del cine. Sicasí, los estudios y los sos actores taben suxetos a estrictes lleis, que taben aseguraes por contratos o taben predeterminadas socialmente, si deseyábase consiguir l'ésitu comercial, y que se exacerbaron col pasu de los años.

 Los llocos años venti 
L'escándalu Arbuckle y otros casos similares qu'afectaron a estrelles del cine, escandalosos a güeyos del públicu, sollertaron a los estudios de cine. Los estudios recoyeron «clauses morales» nos sos contratos, que prevíen l'anulación del contratu nel casu de que la vida privada viérase ventilada en públicu.

Pa evitar más daños a la imaxe de la industria, en 1922 encargóse y diéronse-y plenos poderes a William H. Hays, direutor de la Motion Pictures Producers and Distributors of America (Productores y distribuidores de cine d'América), pa controlar la moral de la industria cinematográfica. El códigu introducíu por Hays, el Motion Picture Production Code (Códigu de producción de cine) —el códigu de autocensura de la industria del cine— yera bien radical y concretu. Por casu, una referencia direuta nel argumentu a la homosexualidá taba prohibida. 

L'apaición del cine sonoru representaba pa la industria otra amenaza a la moral del públicu americanu, yá que lo qu'hasta entós s'espresó nel cine mudu por aciu pantomima, xestos, guiños ya insinuaciones, agora podía ser oyíu.

 La década de 1930 
Mientres la década de 1930, Emma Goldmann y Edith Ellis defendieron con rebeldía y bien alto los derechos de les muyeres y sobremanera el derechu a votu, pero'l amor sáfico solo yera mentáu como muncho en voz baxa. La National League of Decency (Lliga nacional de la decencia), una asociación aconfesional y na que les muyeres representaben una mayoría, defendieron ya impulsaron el recrudecimiento del códigu en 1932 y na so forma definitiva de 1934, que prohibía, ente otres coses, cualquier forma de representación de la homosexualidá nel cine.

Greta Garbo, Marlene Dietrich y Joan Crawford yeren muyeres fatales nel cine, que supieron esplotar a la perfeición l'ampliu espectru d'ambigüedá sexual y sorrayaron el so calter andróxinu vistiendo ropa masculino; escenes sexuales esplícites o sentimientos inconformistes, sicasí, nun yeren aceptaos pol públicu. Tanto homosexuales como lesbianes teníen costume de casase, tantu nel cine como en forma privada, pa evitar l'ostracismu. L'homosexual más famosu de finales del sieglu XIX y principios del XX, Oscar Wilde, taba casáu y tenía fíos. Otramiente, les lesbianes de Hollywood buscaben proteición y aceptación social nos llamaos «matrimonios lila» con otros actores, que de cutiu tamién yeren homosexuales. Un casu típicu foi'l matrimoniu de Marlene Dietrich, que vivió 37 años con otra muyer, con Rudolf Sieber.

Tantu na novela como na lliteratura médica de la década de 1930, les lesbianes son representaes como figures neurótiques, tráxiques y absurdes. Esta imaxe nun yera compatible cola de diosa del sexu que tresmitíen de forma subliminal les películes. Al contrariu que na actualidá, la homosexualidá yera despintada o desmentida, a pesar de que na actualidá la homosexualidá tamién representa una dificultá na industria del cine. Ente les ironíes de la situación, puede considerase que, gracies a el tapecimientu del so enclín sexual, Greta Garbo aumentó considerablemente'l nimbu del misteriu y l'atracción alredor d'ella.

 La era McCarthy 

A partir de 1938 la situación de los homosexuales enzancóse entá ye más, yá que el so «estilu de vida» nun se consideraba que correspondía al normal way of live («manera de vida normal»). El Comité d'Actividaes Antiamericanes crear en 1938 dientro del Congresu de los EE. XX., ente otres coses, pa despidir a persones que siguieren «actividaes antiamericanes» y subversives de los sos trabayos n'oficines públiques. El comité eslleir en 1975; hasta esi momentu la homosexualidá considerábase una fonte de peligru potencial pa la infiltración» y como posibilidá de quitar de metanes persones incómodes.

La industria del cine de Hollywood tarrecía, al igual qu'otres persones públiques, apaecer nes llistes negres de McCarthy, que depués yeren estrechamente reparaes pol Comité.

 El Círculu 
Hollywood ye un suburbiu de Los Angeles, qu'en 2008 tenía unos 300 000 habitantes. Los grandes estudios atopar nos suburbios y la filmación d'escenes esteriores realizábense de cutiu nel mesmu área. Por esta razón, la mayoría de les estrelles del cine vivíen n'o cerca de Hollywood mientres la Era Dorada». 

Los asuntos privaos nun aportar# a conocíos pol públicu, pero dientro de la industria nun había secretos. L'orixe de la denominación «círculu de cordura» o «club de cordura» nun ta claru. Lo que ye seguro ye que Alla Nazimova (madrina de Nancy Reagan) emplegó'l términu na década de 1920 pa referise a un grupu de lesbianes al que pertenecía'l so amante, la sobrina de Oscar Wilde, Dorothy, delles actrices y autores.Film Actors: Lesbian, glbtq.com. Visitáu el: 12 de xineru de 2014.

Diez años más tarde el términu «círculu de cordura» referir al grupu de muyeres que s'axuntaben en redol a Marlene Dietrich y adulces foi faciéndose sinónimu d'una rede informal de muyeres lesbianes o bisexuales de la industria de les «artes interpretatives». Los sos miembros daben importancia a la discreción. Por ello les xuntes yeren polo xeneral nun marcu priváu con un círculu amenorgáu de persones d'enfotu y menos de cutiu en chigres como'l Big House nel Hollywood Boulevard o nel Lakeshore Bar cerca de lo qu'agora ye'l MacArthur-Park, un chigre que frecuentaben les lesbianes normales». Términos como «lesbianismu» o «lesbianes», qu'inda na década de 1960 taben prohibíos pol códigu de Hollywood, tamién yeren refugaos nel Círculu. Muyeres qu'amaben a muyeres usaben una terminoloxía pocu precisa o s'esforciaben n'evitar nomes. Pa munches, les sos rellaciones yeren apaiciones especiales y aisllaes, a les que daben de cutiu un barniz d'amistá platónica si yera necesariu. Poques de les muyeres pertenecientes al ambiente lésbico» yeren convidaes a les fiestes que se realizaben en cases privaes.

Con too y con eso, en 1932, Vanity Fair publicó semeyes de Garbo y Dietrich col pie «Dos miembros del mesmu club». Otres revistes llamaron a Garbo y Dietrich como «caballeros de los corazones». Fueron esceiciones, yá que los xefes de publicidá de los estudios, como Howard Strickling de MGM, Perry Lieber de Paramount y Harry Brand de Fox, crearon con declaraciones estudiaes a los medios de comunicación la imaxe de les sos protexíes. Por casu, la llexendaria frase de Garbo, «quiero tar sola», nun ye d'ella, sinón que foi una invención del espertu en publicidá de MGM Pete Smith. Rumores sobre la posible homosexualidá yeren neutralizaos con información sobre amoríos y rellaciones con colegues actores masculinos, davezu pertenecientes al mesmu estudiu.

 Romances conocíos 

 Greta Garbo y Mercedes de Acosta:
 L'actriz y la guionista conocer en 1929 en Hollywood. La rellación fracasó finalmente porque Greta Garbo evitaba conscientemente cualquier apariencia de tener una rellación con daquién. Na dómina, Garbo yera la estrella meyor pagada de MGM y entá güei ye considerada la inaccesible divina.

 Marlene Dietrich y Mercedes de Acosta.

 Marlene Dietrich y Claudette Colbert.

 Joan Crawford y Katharine Cornell:
 Crawford yera trés años más nuevu que Garbo y taba entós casada con Douglas Fairbanks Jr. Yera bien agresiva con dambos sexos y tuvo, amás de munchos amantes masculinos, innumberables amantes femenines. Katharine Cornell taba casada col productor de Broadway, Guthrie McClintic.

 Joan Crawford y Marilyn Monroe: 
Un curtiu picu a principios de los 50.

 Barbara Stanwyck y Joan Crawford: 
 Casada con Frank Fay, empezó una aventura con Joan Crawford. Paez que tamién intentó seducir a Bette Davis mientres la filmación de A star is born.

 Barbara Stanwyck y Ava Gardner.

 Dorothy Arzner y Marian Morgan:
 Direutora de cine la primera y baillarina la segunda, fueron pareya y vivieron xuntes dende 1930 hasta la muerte de Dorothy en 1979.Vease tamién: 

 Tallulah Bankhead y Mae West.

 Joan Crawford y Bette Davis
 A pesar de la so rivalidá y odiu mutuos, Joan intentó seducir a Bette en delles ocasiones ensin resultaos porque ella yera heterosexual. Aludiendo a la promiscua bisexualidá de Joan, Bette diría: "Chóse con toles estrelles del Metro, sacante la perra Lassie"

 Bibliografía y fontes 
 Axel Madsen: Der Nähkreis (OT: The Hollywood Sewing Circle). Heyne, 1995. ISBN 3-453-13665-9
 Maria Riva: Meine Mutter Marlene. Goldmann, 1992. ISBN 3-442-42616-2
 Nigel Cawthorne: Das Sexleben der Hollywood-Göttinnen. Taschen Verlag, 2002. ISBN 3-8228-6959-7
 Christina Crawford: Meine liebe Rabenmutter, Goldmann, München 1982. ISBN 3-442-12409-3
 Joyce Carol Oates: Blond. S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2000. ISBN 3-10-054000-X

 Ver tamién 
 The Celluloid Closet

 Enllaces esternos 
 

Categoría:Historia LGBT
Categoría:LGBT n'Estaos Xuníos