Mary Ball
{{persona}}
'''Mary Ball''' {{nym}} foi una [[Historia natural|naturalista]] y [[Entomoloxía|entomóloga]]<ref name="Mulvihill">{{cita llibru |apellíu1=Mulvihill|nome1=Mary|títulu=Stars, shells & bluebells: women scientists and pioneers|fecha=1997|editorial=Women in Technology and Science|allugamientu=Dublin|isbn=0953195309|páxines=41–47}}</ref> irlandesa, conocida polos sos estudios d'[[Odonata]] y descubrimientu del fenómenu interesáu d'[[estridulación]] en [[Hemiptera|bichos]] [[Animales acuáticos|acuáticos]].<ref name="Creese"/>

== Biografía ==
Nació en 1812, segunda fía de Bob Stawell Ball y de Mary Green. Nació cerca de Cobh, Condáu de Cork y camudáronse cerca a [[Youghal]], [[Condáu de Cork]]. Mary tuvo dos hermanos – Robert y Bent– y una hermana, Anne, [[Alga|algóloga.]] La familia yera protestante y "implicada en comerciu."

Nun se sabe aproximao la formación de Mary, pero como familia de clase mediana verdaderamente tuvo accesu a un microscopiu y a volúmenes d'historia natural y clasificación científica del so tiempu. Ta rexistráu que'l so hermanu Robert empezó a recoyer especímenes col so padre a la edá de cinco. De xacíu que Mary participaría tamién.<ref name="SSB Book">{{cita llibru|títulu=Stars, Shells, & Bluebells: Women Scientists and Pioneers|editorial=Women in Technology and Science (WITS)|isbn=0953195309}}</ref> Robert animó a Mary nos sos estudios d'inseutos, adquiriendo pa si una copia de [[James Francis Stephens|James Stephens]] ''Catálogu Sistemáticu d'inseutos británicos'', publicáu en 1829.<ref name="Creese"/> Ellí detalló los inseutos na so coleición en crecedera.

== Obra zoolóxica ==
En 1833 Mary empezó una correspondencia col naturalista de [[Belfast]] William Thompson. La so coleición d'inseutos fixo grande pal so tiempu y bien conocida. Thompson nomó aproximao venti especies de moluscos y crustáceos nel so honor, incluyendo un cascoxu d'espiral pequeñu ''Rissoa balliae'' en 1856.<ref>{{cita web|apellido1=Chesney|nome1=Helena C.G.|títulu=Mary Ball (1812–1898)|url= http://www.oxforddnb.com/templates/article.jsp?articleid=1222&back=|sitiuweb=Oxford Dictionary of National Biography|editorial=[[Oxford University Press]]|fechaaccesu=3 de nov de 2014}}</ref>

Mary concentróse recoyendo conches ya inseutos, atropando una considerable coleición de moluscos de los meyores del país.<ref name="SSB Book"/> Unu de los sos afayos interesantes foi un espécime del [[Locusta migratoria|migratoriu locust]] presentáu en John Curtis Entomoloxía británica- Foliu 608 ''Locusta christii'' datáu 1 d'agostu de 1836.. "En gabinete de Miss Ball y l'autor"- "Otru espécime, prindáu en setiembre en Ardmore nel condáu de Waterford por Miss M. Ball foi atentamente tresmitida a mi pa la mio inspeición por Mr. Robert Ball de Dublín. ''Ye del mesmu sexu cuando'l representáu pero los élitros son muncho más enllordiaos''".<ref name="Creese">{{cita llibru|apellíu1=Creese|nome1=Mary R.S.|apellíu2= Creese |nome2=Thomas M.|títulu=Ladies in the Laboratory 2|fecha=2004 | editorial=Scarecrow Press|allugamientu=Oxford|isbn=0810849798}}</ref>

Los sos Odonata fueron estudiaos pol [[Bélxica|belga]] entomólogu Michel Edmond de Selys-Longchamps na so visita a [[Dublín]].<ref name="Oglivie"/>

Les sos coleiciones d'entomoloxía son agora allugaes nel [[Muséu Nacional d'Historia Natural d'Irlanda|Muséu d'Historia Natural en Dublín]], y el Muséu de Zooloxía en Trinity College, Dublín.<ref name="Mulvihill" /><ref name="Oglivie"/>

== Últimos años ==
Dempués de les muertes socesives del so padre en 1841, el so mentor William Thompson en 1852 y el so hermanu Robert en 1857, Mary paez dexar la entomoloxía y siguir la xardinería de felechos.<ref name="Oglivie">{{cita llibru|títulu="The" Biographical Dictionary of Women in Science|añu=2000|editorial=Routledge|isbn=9780415920384|url=https://books.google.com/books?id=QmfyK0QtsRAC&printsec=frontcover&dq=isbn:9780415920384&hl=en#v=onepage&q=mary%20ball&f=false|editor=Marilyn Oglivie, Joy Hardy|fechaaccesu= 21 de nov de 2012}}</ref> Un ésitu tamién: "Si Tía Mary llantara un parasol crecería un paragües," remarcó unu de los sos sobrinos. Gastó los sos últimos años viviendo cola so hermana Anne en Dublín. Finó ellí en 1898 a los ochenta y seis años.<ref name="Creese"/>

== Obra ==
=== Publicaciones ===
Mary, yera la convención, nun publicar los sos trabayos sol so nome propiu. Toos yeren comunicaos pol so hermanu Robert.

* ''On the sounds produced by the Notonectidae under water (Sobre los soníos producíos polos Notonectidae debaxo de l'agua)''. Annals and Magazine of Natural History'' 16: 129. (1846)

* ''On the noises produced by one of the Notonectidae (Sobre los soníos producíos por unu de los Notonectidae) Report of the ''[[British Association for the Advancement of Science]]. Notices and abstracts of communications Cambridge Meeting, xunu de y 1845: 64–65. Ball, R. (1846).

* ''[[Corixa striata]]'', [[John Curtis|Curtis]]. Annals and Magazine of Natural History 17:135–136. (18--)

Les sos observaciones de caparines y poliyes tuvieron citaes pol 'padre d'Entomoloxía irlandesa' Alexander Henry Haliday nel so trabayu de los Lepidoptera irlandeses.<ref name="SSB Book"/>

== Referencies ==
{{llistaref}}
== Otra llectura ==
* Nash, R. 1983 Un resume curtiu del desenvolvimientu d'entomoloxía n'Irlanda mientres los años 1790–1870. ''Irlandés Naturalists' Revista'' 21: 145@–150
{{traducíu ref|en|Mary Ball|728628818}}
{{NF|1812|1892|Ball}}



{{Tradubot|Mary Ball}}

[[Categoría:Científicos y científiques del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Entomólogos y entomólogues d'Irlanda]]
Mary Ball  foi una naturalista y entomóloga irlandesa, conocida polos sos estudios d'Odonata y descubrimientu del fenómenu interesáu d'estridulación en bichos acuáticos.

 Biografía 
Nació en 1812, segunda fía de Bob Stawell Ball y de Mary Green. Nació cerca de Cobh, Condáu de Cork y camudáronse cerca a Youghal, Condáu de Cork. Mary tuvo dos hermanos – Robert y Bent– y una hermana, Anne, algóloga. La familia yera protestante y "implicada en comerciu."

Nun se sabe aproximao la formación de Mary, pero como familia de clase mediana verdaderamente tuvo accesu a un microscopiu y a volúmenes d'historia natural y clasificación científica del so tiempu. Ta rexistráu que'l so hermanu Robert empezó a recoyer especímenes col so padre a la edá de cinco. De xacíu que Mary participaría tamién. Robert animó a Mary nos sos estudios d'inseutos, adquiriendo pa si una copia de James Stephens Catálogu Sistemáticu d'inseutos británicos, publicáu en 1829. Ellí detalló los inseutos na so coleición en crecedera.

 Obra zoolóxica 
En 1833 Mary empezó una correspondencia col naturalista de Belfast William Thompson. La so coleición d'inseutos fixo grande pal so tiempu y bien conocida. Thompson nomó aproximao venti especies de moluscos y crustáceos nel so honor, incluyendo un cascoxu d'espiral pequeñu Rissoa balliae en 1856.

Mary concentróse recoyendo conches ya inseutos, atropando una considerable coleición de moluscos de los meyores del país. Unu de los sos afayos interesantes foi un espécime del migratoriu locust presentáu en John Curtis Entomoloxía británica- Foliu 608 Locusta christii datáu 1 d'agostu de 1836.. "En gabinete de Miss Ball y l'autor"- "Otru espécime, prindáu en setiembre en Ardmore nel condáu de Waterford por Miss M. Ball foi atentamente tresmitida a mi pa la mio inspeición por Mr. Robert Ball de Dublín. Ye del mesmu sexu cuando'l representáu pero los élitros son muncho más enllordiaos".

Los sos Odonata fueron estudiaos pol belga entomólogu Michel Edmond de Selys-Longchamps na so visita a Dublín.

Les sos coleiciones d'entomoloxía son agora allugaes nel Muséu d'Historia Natural en Dublín, y el Muséu de Zooloxía en Trinity College, Dublín.

 Últimos años 
Dempués de les muertes socesives del so padre en 1841, el so mentor William Thompson en 1852 y el so hermanu Robert en 1857, Mary paez dexar la entomoloxía y siguir la xardinería de felechos. Un ésitu tamién: "Si Tía Mary llantara un parasol crecería un paragües," remarcó unu de los sos sobrinos. Gastó los sos últimos años viviendo cola so hermana Anne en Dublín. Finó ellí en 1898 a los ochenta y seis años.

 Obra 
 Publicaciones 
Mary, yera la convención, nun publicar los sos trabayos sol so nome propiu. Toos yeren comunicaos pol so hermanu Robert.

 On the sounds produced by the Notonectidae under water (Sobre los soníos producíos polos Notonectidae debaxo de l'agua). Annals and Magazine of Natural History 16: 129. (1846)

 On the noises produced by one of the Notonectidae (Sobre los soníos producíos por unu de los Notonectidae) Report of the British Association for the Advancement of Science. Notices and abstracts of communications Cambridge Meeting, xunu de y 1845: 64–65. Ball, R. (1846).

 Corixa striata, Curtis. Annals and Magazine of Natural History 17:135–136. (18--)

Les sos observaciones de caparines y poliyes tuvieron citaes pol 'padre d'Entomoloxía irlandesa' Alexander Henry Haliday nel so trabayu de los Lepidoptera irlandeses.

 Referencies 

 Otra llectura 
 Nash, R. 1983 Un resume curtiu del desenvolvimientu d'entomoloxía n'Irlanda mientres los años 1790–1870. Irlandés Naturalists' Revista'' 21: 145@–150

Categoría:Científicos y científiques del Reinu Xuníu
Categoría:Entomólogos y entomólogues d'Irlanda