Llingua de señes peruana
{{Ficha d'idioma |nome =
LSP
|nativu = Llingua de Señes Peruana |familia madre =
llingua de señes oficial = Reconocida pola Llei N° 29536 que da reconocencia oficial a la Llingua de Señes Peruanes
|países = {{PER}}
|zona = 
|falantes = 675.000
|familia = [[Familia de llingües#Llingües naturales (xestuales)|Llingües de señes basaes en LSF]]
|dialectos = [[Lima]]
|escritura = 
|cooficial = 
|cooficial_con = 
|axencia =
|iso1 = ''nengún''
|iso2 = prl
|iso3 = prl
|sil = prl
|mapa =
}}La '''Llingua de Señes Peruana''' (sigles: '''LSP''') ye la [[llingua de señes]] que foi creada y utilizada pola comunidá sorda nel [[Perú]]. Como toa [[Llinguaxe|llingua]], tien la so propia [[sintaxis]], [[gramática]] y [[léxicu]], distintes de les del idioma oficial del país, l'[[idioma español|español]]. Al igual qu'otres [[llingua minoritaria|llingües minoritaries]] usaes nel Perú, anguaño ta reconocida pol Estáu por aciu la Llei 29535 (anque la so reglamentación ta pendiente).<ref>{{Cita web|url=http://docs.peru.justia.com/federales/lleis/29535-may-20-2010.pdf|títulu=Ley 29535, que da reconocencia oficial a la Llingua de Señes Peruanes|fechaaccesu=|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> La LSP aniciar a partir de la [[Cultura sorda|comunidá sorda]] y la so necesidá de comunicase. La LSP cuenta con delles influencies de vocabulariu en señes utilizáu n'otros países, como la [[Llingua de señes americana|llingua de señes americana]], ente otres.

El [[Ministeriu d'Educación de Perú|Ministeriu d'Educación]], nel añu 1987 publicó un Manual de Llingua de Señes. Esti material foi bien importante yá que per primer vegada emítese un material oficial del Ministeriu d'Educación sobre la llingua de señes y el so vocabulariu. En 1996 se reimprimió el material.

Nel añu 2000 un grupu de persones formaron una mesa de trabayu denominada “Manes Que Falen - Proyeición Social de la Llingua de Señes Peruana”, integrada por persones naturales y xurídiques ente les cualos tuvo l'[[Asociación de Sordos de Perú]]. Esta mesa trabayó coles mires de poner n'axenda de les Asociaciones de Sordos y les persones sordes, la situación de la llingua de señes. Empecipiáronse actividaes pa la realización d'un estudiu [[Sociollingüística|sociollingüísticu]] de la mesma, que'l Ministeriu d'Educación realizó parcialmente.<ref>{{Cita web|url=http://www.ugel02.gob.pe/noticia/minedu-presenta-estudiu-socioling%C3%BC%C3%ADstico-de-la llingua-de-se%C3%B1as-peruana|títulu=Estudio Sociollingüísticu de la LSP|fechaaccesu=|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> 

Nos últimos años, empecipiáronse distintos estudios sobre la naturaleza llingüística de la LSP, que s'atopen en procesu d'ellaboración. N'unu d'ellos, lleváu a cabu pol Grupu d'Investigación Señes Gramaticales,<ref>{{Cita web|url=http://investigacion.pucp.edu.pe/grupos/senasgramaticales/|títulu=Señes Gramaticales, Grupu d'Investigación sobre la Llingua de Señes Peruana|fechaaccesu=|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> ellaboróse'l primer corpus de LSP,<ref>{{Cita web|url=http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/46588|títulu=Repositorio de la Llingua de Señes Peruana|fechaaccesu=|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160506005550/http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/46588|fechaarchivu=2016-05-06}}</ref> disponible de manera dixital nel [[Archivu Dixital de Llingües Peruanes]]<ref>{{Cita web|url=http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/15344|títulu=Archivo Dixital de Llingües Peruanes|fechaaccesu=|autor=|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160510040346/http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/15344|fechaarchivu=2016-05-10}}</ref> de la [[Pontificia Universidá Católica de Perú]].

== Propiedaes de la Llingua de Señes Peruana ==
La LSP nun s'estudió de manera refecha entá, anque hai delles propiedaes que yá se pueden identificar según los especialistes:<ref>{{Cita web|url=http://puntoedu.pucp.edu.pe/noticies/cinco-nociones-sobre-el llinguaxe-de-senas-peruanu/|títulu=Cinco nociones sobre'l llinguaxe de señes peruanu|fechaaccesu=2015|autor=Rodríguez Mondoñedo, Miguel|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> 
# Nun ye uniforme en tol Perú, pos presenta diferencies según la rexón na que s'emplega, lo mesmo que les llingües orales como'l castellán 
# Foi creada pola mesma comunidá sorda peruana, y ye polo tanto distinta a otres llingües de señes n'otros países, a pesar de que recibió la influencia de la [[Llingua de Señes Americana]] 
# Los xestos faciales y corporales tamién cumplen un rol gramatical, como en toles llingües de señes 
# Ye un idioma vivu, en constante cambéu y evolución 
# Tien una gramática propia que nun depende del castellán faláu nel país; por casu, l'orde básicu ye Suxetu-Oxeto-Verbu,<ref>{{Cita web|url=http://puntoedu.pucp.edu.pe/noticies/un-analisis-de-les particularidaes-de-la llingua-de-senas-peruana/|títulu=Un analís de les particularidaes de la Llingua de Señes Peruana|fechaaccesu=2015|autor=Rodríguez Mondoñedo, Miguel|enllaceautor=|fecha=|idioma=|sitiuweb=|editorial=}}</ref> anque hai muncha llibertá nel orde de les señes. 

== Enllaces esternos ==
* [http://www.sorderaymas.com/ Sordera y Más, Blogue de Susana Stiglish, investigadora y educadora sorda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180827072229/http://www.sorderaymas.com/ |date=2018-08-27 }}
* [http://investigacion.pucp.edu.pe/grupos/senasgramaticales/ Señes Gramaticales | Grupu d'Investigación PUCP sobre la Llingua de Señes Peruana]
* [http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/46588 Repositorio de la Llingua de Señes Peruana de la Pontificia Universidá Católica de Perú] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506005550/http://repositorio.pucp.edu.pe/index/handle/123456789/46588 |date=2016-05-06 }}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Ver tamién ==
* [[Llingua de señes]]
* [[Familia de llingües#Llingües naturales (xestuales)|Families de llingües de señes]]
* [[Sordera]]
* [[Cultura Sorda]]



{{Tradubot|Lengua de señas peruana}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües de señes]]
[[Categoría:Llingües de Perú]]
La Llingua de Señes Peruana (sigles: LSP) ye la llingua de señes que foi creada y utilizada pola comunidá sorda nel Perú. Como toa llingua, tien la so propia sintaxis, gramática y léxicu, distintes de les del idioma oficial del país, l'español. Al igual qu'otres llingües minoritaries usaes nel Perú, anguaño ta reconocida pol Estáu por aciu la Llei 29535 (anque la so reglamentación ta pendiente). La LSP aniciar a partir de la comunidá sorda y la so necesidá de comunicase. La LSP cuenta con delles influencies de vocabulariu en señes utilizáu n'otros países, como la llingua de señes americana, ente otres.

El Ministeriu d'Educación, nel añu 1987 publicó un Manual de Llingua de Señes. Esti material foi bien importante yá que per primer vegada emítese un material oficial del Ministeriu d'Educación sobre la llingua de señes y el so vocabulariu. En 1996 se reimprimió el material.

Nel añu 2000 un grupu de persones formaron una mesa de trabayu denominada “Manes Que Falen - Proyeición Social de la Llingua de Señes Peruana”, integrada por persones naturales y xurídiques ente les cualos tuvo l'Asociación de Sordos de Perú. Esta mesa trabayó coles mires de poner n'axenda de les Asociaciones de Sordos y les persones sordes, la situación de la llingua de señes. Empecipiáronse actividaes pa la realización d'un estudiu sociollingüísticu de la mesma, que'l Ministeriu d'Educación realizó parcialmente. 

Nos últimos años, empecipiáronse distintos estudios sobre la naturaleza llingüística de la LSP, que s'atopen en procesu d'ellaboración. N'unu d'ellos, lleváu a cabu pol Grupu d'Investigación Señes Gramaticales, ellaboróse'l primer corpus de LSP, disponible de manera dixital nel Archivu Dixital de Llingües Peruanes de la Pontificia Universidá Católica de Perú.

 Propiedaes de la Llingua de Señes Peruana 
La LSP nun s'estudió de manera refecha entá, anque hai delles propiedaes que yá se pueden identificar según los especialistes: 
 Nun ye uniforme en tol Perú, pos presenta diferencies según la rexón na que s'emplega, lo mesmo que les llingües orales como'l castellán 
 Foi creada pola mesma comunidá sorda peruana, y ye polo tanto distinta a otres llingües de señes n'otros países, a pesar de que recibió la influencia de la Llingua de Señes Americana 
 Los xestos faciales y corporales tamién cumplen un rol gramatical, como en toles llingües de señes 
 Ye un idioma vivu, en constante cambéu y evolución 
 Tien una gramática propia que nun depende del castellán faláu nel país; por casu, l'orde básicu ye Suxetu-Oxeto-Verbu, anque hai muncha llibertá nel orde de les señes. 

 Enllaces esternos 
 Sordera y Más, Blogue de Susana Stiglish, investigadora y educadora sorda 
 Señes Gramaticales | Grupu d'Investigación PUCP sobre la Llingua de Señes Peruana
 Repositorio de la Llingua de Señes Peruana de la Pontificia Universidá Católica de Perú 

 Referencies 

 Ver tamién 
 Llingua de señes
 Families de llingües de señes
 Sordera
 Cultura Sorda

Categoría:Llingües de señes
Categoría:Llingües de Perú