Microllingua
'''Microllingua''' ye la [[idioma|llingua]] que falen tan pocos falantes (inclusive unes decenes) que puede considerase a un pasu de convertise en [[llingua muerta]]. <!-- Caltiénse'l nome de los postreros falantes de delles d'estes, como [[Fidela Bernat]], postrera falante del [[euskera]] na so variante del [[valle de Roncal]], muerta en 1996 (ver [[:categoría:Postreru falante nativu|Postreru falante nativu]]) -->

Según [[David Crystal]], de la [[Universidá de Cambridge]],<ref>CRYSTAL, David: ''Enciclopedia del llinguaxe''</ref> hai más de trés mil llingües nel mundu que nun algamar siquier el millar de falantes.

Ente les [[llingües de Méxicu]] esisten munches comunidaes llingüístiques que son conformaes por unes decenes de persones. Nel casu especial de los [[kiliwa]], na década de 1970 se documentó un procesu que se dio en llamar ''suicidiu étnicu'', consistente en que los miembros del grupu decidieren nun siguise reproduciendo biolóxica y socialmente.<ref>Ochoa Zazueta, Jesús Ángel (1978): Los kiliwa: y el mundu fíxose asina. Institutu Nacional Indixenista. Méxicu.</ref> Claro que se trataba d'un procesu inconsciente pal grupu y percibíu pal [[antropólogu]] que realizó la [[etnografía]]. Esto esplicaría que los más nuevos falantes de kiliwa sían na actualidá persones de trenta años. 

Les microllingües tienen una dinámica especialísima, y alrodiu de esta y el so significáu cavilgó [[Gregorio Salvador]], que nun-yos ye precisamente favorable:<ref>SALVADOR, Gregorio: ''Plurillingüismu'', accesible en Planeta Humanu: 
[https://web.archive.org/web/20050227143311/http://www.geocities.com/antavianadigital/Espanyol/Opinio/28.htm]</ref> 
{{cita|El drama ta nesos cuantos centenares de millones de seres que tienen pola so propia condición humana la facultá de falar, pero que solamente conocen una llingua que comparten con unos pocos miles de coterráneos, cuando non a cencielles dellos centenares o inclusive menos. Confinaos na so propia llingua, la so perspeutiva vital amenorgar a les estrictes llendes de los sos enfotos cotidianos y desconocen el mundu en que viven y tópense, asina, totalmente indefensos ente los sos acechos... Hai qu'enseñar les llingües xenerales, llingües d'intercambiu, convertir en billingües a toos esos seres aisllaos tristemente nuna llingua llocal o tribal, xeneralmente analfabeta, esto ye, ensin escritura, ensin horizonte. El plurillingüismu personal arriquez al individuu, el multillingüismu planetariu ye una desgracia que nos debe afectar solidariamente a toos y débenos inducir a refugar determinaes idees circulantes, de fonduxe románticu, y a dirixir los nuesos esfuercios non escontra l'artificial caltenimientu de llingües menores sinón a consiguir recuperar pal esfrute de tolos llogros y beneficios que foi algamando, sieglu tres sieglos, la comunidá humana, instalándolos neso qu'agora llamamos l'aldega global, a toos aquellos millones de seres marxinaos ya incomunicaos nes sos diminutes aldegues llingüístiques.}}

==Llingües más amenaciaes==
Indicar por rexones y númberu de los sos falantes.<ref>A.R. Williams ''Un mundu que pierde les sos llingües'', en National Geographic, payares de 2007,</ref>
{| class="wikitable mw-collapsible"
! colspan="3" |Llingües más amenaciaes
|-
| ''Rexón''
| ''Llingües''
| style="width: 75px;" | ''Númberu de falantes''
|-
| rowspan="3" |Pandu del Pacíficu noroccidental<br />(Estaos Xuníos-Canadá)
|[[Ktunaxa]]
|10
|-
|[[Siletz Dee-nin]]
|5
|-
|[[Haida del sur]]
|10
|-
| rowspan="2" |Oklahoma y Suroeste de los Estaos Xuníos
|[[Cahuilla]]
|20
|-
|[[Idioma mojave|Mojave]]
|7
|-
| rowspan="3" |América del Sur septentrional
|[[Tinigua]]
|1
|-
|[[Totora]]
|5
|-
|[[Idioma záparo|Záparo]]
|5
|-
| rowspan="3" |América del Sur central
|[[idioma muniche|Muniche]]
|5
|-
|[[idioma taushiro|Taushiro]]
|1
|-
|[[Idioma uru|Uru]]
|1
|-
| rowspan="3" |América del Sur meridional
|[[Idioma ofaye|Ofaye]]
|2
|-
|[[Idioma vilela|Vilela]]
|2
|-
|[[Idioma yagán|Yagán]]
|1
|-
| rowspan="2" |África meridional
|<nowiki>N|o</nowiki>{{refn|group="nota"|<nowiki>"|" ye un chasquíu.</nowiki>}}
|8
|-
|[[Xiri]]
|85
|-
| rowspan="3" |África oriental
|[[Ngasa]]
|300
|-
|[[Nindi]]
|100
|-
|[[Omotik]]
|50
|-
| rowspan="3" |Australia septentrional
|[[Gurdanji]]
|5
|-
|[[Mati Ke]]
|10
|-
|[[Nyikina]]
|50
|-
| rowspan="3" |Melanesia occidental
|[[Piru (pueblu)|Piru]]
|10
|-
|[[Usku]]
|25
|-
|[[Woria]]
|10
|-
| rowspan="3" |Taiwan y Filipines
|[[Arta (Taiwan)|Arta]]
|5
|-
|[[Babuza]]
|5
|-
|[[Pazeh]]
|1
|-
| rowspan="3" |Sureste Asiáticu
|[[Arem]]
|40
|-
|[[Buxinhua]]
|200
|-
|[[Gelao coloráu]]
|20
|-
| rowspan="3" |Siberia oriental
|[[Medny Aleut]]
|20
|-
|[[Orok]]
|20
|-
|[[Tundra Yukaghir]]
|50
|-
| rowspan="3" |Siberia central
|[[Enets]]
|50
|-
|[[Vos]]
|15
|-
|[[Selkup]] del sur
|2
|}

== Notes ==
{{llistaref|group="nota"}}

== Ver tamién ==
*[[Llingua muerta]] (con llista de llingües amenaciaes n'América).
* [[Atles Interactivo UNESCO de les Llingües en Peligru nel Mundu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Enllaces esternos ===
* [https://web.archive.org/web/20100708132439/http://www.nationalgeographic.com/mission/enduringvoices/ Proyeutu ''Enduring Voices'', de National Geographic] (n'inglés).



{{Tradubot|Microlengua}}

[[Categoría:Llingües]]
[[Categoría:Llingües amenazaes]]
Microllingua ye la llingua que falen tan pocos falantes (inclusive unes decenes) que puede considerase a un pasu de convertise en llingua muerta. 

Según David Crystal, de la Universidá de Cambridge,CRYSTAL, David: Enciclopedia del llinguaxe hai más de trés mil llingües nel mundu que nun algamar siquier el millar de falantes.

Ente les llingües de Méxicu esisten munches comunidaes llingüístiques que son conformaes por unes decenes de persones. Nel casu especial de los kiliwa, na década de 1970 se documentó un procesu que se dio en llamar suicidiu étnicu, consistente en que los miembros del grupu decidieren nun siguise reproduciendo biolóxica y socialmente.Ochoa Zazueta, Jesús Ángel (1978): Los kiliwa: y el mundu fíxose asina. Institutu Nacional Indixenista. Méxicu. Claro que se trataba d'un procesu inconsciente pal grupu y percibíu pal antropólogu que realizó la etnografía. Esto esplicaría que los más nuevos falantes de kiliwa sían na actualidá persones de trenta años. 

Les microllingües tienen una dinámica especialísima, y alrodiu de esta y el so significáu cavilgó Gregorio Salvador, que nun-yos ye precisamente favorable:SALVADOR, Gregorio: Plurillingüismu, accesible en Planeta Humanu:  

Llingües más amenaciaes
Indicar por rexones y númberu de los sos falantes.A.R. Williams Un mundu que pierde les sos llingües, en National Geographic, payares de 2007,
Llingües más amenaciaes Rexón Llingües Númberu de falantesPandu del Pacíficu noroccidental(Estaos Xuníos-Canadá)Ktunaxa10Siletz Dee-nin5Haida del sur10Oklahoma y Suroeste de los Estaos XuníosCahuilla20Mojave7América del Sur septentrionalTinigua1Totora5Záparo5América del Sur centralMuniche5Taushiro1Uru1América del Sur meridionalOfaye2Vilela2Yagán1África meridionalN|o8Xiri85África orientalNgasa300Nindi100Omotik50Australia septentrionalGurdanji5Mati Ke10Nyikina50Melanesia occidentalPiru10Usku25Woria10Taiwan y FilipinesArta5Babuza5Pazeh1Sureste AsiáticuArem40Buxinhua200Gelao coloráu20Siberia orientalMedny Aleut20Orok20Tundra Yukaghir50Siberia centralEnets50Vos15Selkup del sur2

 Notes 

 Ver tamién 
Llingua muerta (con llista de llingües amenaciaes n'América).
 Atles Interactivo UNESCO de les Llingües en Peligru nel Mundu

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Proyeutu Enduring Voices, de National Geographic (n'inglés).

Categoría:Llingües
Categoría:Llingües amenazaes