Modelu atómicu de Rutherford
[[Ficheru:Rutherford atom.svg|thumb|300px|Modelu d'un átomu de Rutherford. Propunxo un nucleu con protones y electrones xirando alredor d'este.]]
[[Ficheru:3D anamation of the Rutherford atom.ogv|thumb|300px|Animación 3D d'un átomu según Ernest Rutherford.]]
El '''modelu atómicu de Rutherford'''<ref>{{cita llibru |títulu= Espaciu, tiempu y atómos. Relatividá y mecánica cuántica |url= https://books.google.com/books?id=el mio2y98uRyVUC |editorial= Ediciones AKAL |fecha=11 de payares de 1993 |fechaaccesu=11 d'avientu de 2015 |isbn= 9788446001522|nome= José Manuel Sánchez|apellíu = Ron}}</ref> ye un [[Teoría atómica|modelu atómicu]] o teoría sobre la estructura interna del [[átomu]] propuestu pol [[químicu]] y físicu británicu-neozelandés [[Ernest Rutherford]]<ref>{{cita llibru |títulu= Química xeneral. Introducción a la Química Teórica |url= https://books.google.co.ve/books?id=EdsLZGYbK-gC&pg=PA63&dq=Modelu+at%C3%B3micu+de+Rutherford&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjSuNqSv9TJAhWBST4KHYo3C-cQ6AEIIDAB#v=onepage&q=Modelu%2520at%25C3%25B3micu%2520de%2520Rutherford&f=false |editorial= Universidá de Salamanca |fecha=1 de xineru de 1995 |fechaaccesu=11 d'avientu de 2015 |isbn= 9788474817836|nome= Cristóbal Valenzuela|apellíos = Calahorro}}</ref> en 1911, pa esplicar los resultaos de la so [[Esperimentu de Rutherford|«esperimentu de la llámina d'oru»]].

Rutherford llegó a la conclusión de que la masa del átomu concentrar nuna rexón pequeña de cargues positives que torgaben el pasu de les partícules alfa. Suxirió un nuevu modelu nel cual l'átomu tenía un nucleu o centru nel cual concéntrase la masa y la carga positiva, y que na zona extra nuclear atópense los electrones de carga negativa.

== Historia ==

Primero que Rutherford propunxera'l so modelu atómicu, los físicos aceptaben que les [[carga llétrica|cargues llétriques]] nel átomu teníen una distribución más o menos uniforme. Rutherford trató de ver cómo yera la dispersión de les [[partícules alfa]] per parte de los átomos d'una llámina d'oru bien delgao. Los ángulos resultantes de la esviación de les partícules supuestamente apurriríen información sobre cómo yera la distribución de carga nos átomos. Yera d'esperar que, si les cargues taben distribuyíes uniformemente según el [[modelu atómicu de Thomson|modelu atómicu de Thompson]], la mayoría de les partícules travesaríen la delgada llámina sufriendo solo llixeres deflexiones, siguiendo una trayeutoria aproximao recta. Anque esto yera ciertu pa la mayoría de les partícules alfa, un númberu importante d'estes sufríen deflexiones de cerca de 180°, esto ye, práuticamente salíen rebotadas en direición opuesta al incidente.

Rutherford pensó qu'esta fracción de partícules rebotadas en direición opuesta podía ser esplicada si suponíase la esistencia de fuertes concentraciones de carga positiva nel átomu. La [[mecánica newtoniana]] en conxunción cola [[llei de Coulomb]] prediz que l'ángulu de deflexión d'una partícula alfa relativamente llixera per parte d'un átomu d'oru más pesao, depende del "parámetru d'impautu" o distancia ente la trayeutoria de la partícula y el nucleu:<ref>Landau & Lifshitz, páxs. 63-65</ref>
{{ecuación|
<math>\chi = 2\pi - 2\cos^{-1} \left( \frac{2K/(Y_0b)}{\sqrt{1+2K/(Y_0b)^2}} \right)</math>
|1|left}}
Onde:
:<math>K = (q_N/4\pi\varepsilon_0)\,</math>, siendo <math>\varepsilon_0</math> la [[constante dieléctrica]] del vacíu y <math>q_N\,</math> la carga llétrica del centru dispersor.
:<math>Y_0\,</math>, ye la enerxía cinética inicial de la partícula alfa incidente.
:<math>b\,</math> ye'l parámetru d'impautu.
Yá que Rutherford reparó una fracción apreciable de partícules "rebotadas" pa les cualos l'ángulu de deflexión ye cercanu a χ ≈ π, de la rellación inversa a {{eqnref|1}}:
{{ecuación|
<math>b = \frac{2K}{Y_0}\cot \frac{\chi}{2}</math>
|2|left}}
deduzse que'l parámetru d'impautu tien de ser bastante menor que'l radiu atómicu. Ello ye que el parámetru d'impautu necesariu pa llograr una fracción apreciable de partícules "rebotadas" sirvió pa faer una estimación del tamañu del nucleu atómicu, que resulta ser unes cien mil vegaes más pequeñu que'l diámetru atómicu. Esti fechu resultó ser la capacidá uniformable sobre la carga positiva de neutrones.

== Importancia del modelu y llimitaciones ==

La importancia del modelu de Rutherford moró en proponer per primer vegada la esistencia d'un nucleu central nel átomu (términu qu'acuñó'l mesmu Rutherford en 1912, un añu dempués de que los resultaos de Geiger y Mardsen fueren anunciaos oficialmente<ref>{{cita llibru|apellíos=Gribbin |nome=John |títulu=Historia de la Ciencia 1543-2001 |añu=2003 |editorial=RBA Coleicionables |isbn=978-84-473-6082-6 |páxina=413|capítulu=13}}</ref>). Lo que Rutherford consideró esencial, pa esplicar los resultaos esperimentales, foi «una concentración de carga» nel centru del átomu, yá que, ensin ella, nun podía esplicase que delles partícules fueren rebotadas en direición casi opuesta a la incidente. Este foi un pasu crucial na comprensión de la materia, yá que implicaba la esistencia d'un [[nucleu atómicu]] onde se concentraba tola [[Carga llétrica|carga positiva]] y más del 99,9{{esd}}% de la [[masa]]. Les estimaciones del nucleu revelaben que l'átomu na so mayor parte taba vacíu.

Rutherford propunxo que los [[electrón|electrones]] orbitarían nesi espaciu vacíu alredor d'un minúsculu nucleu atómicu, asitiáu nel centru del átomu. Amás, abríense dellos problemes nuevos que llevaríen al descubrimientu de nuevos fechos y teoríes al tratar d'esplicalos:
* Per un sitiu plantegóse'l problema de cómo un conxuntu de cargues positives podíen caltenese xuníes nun volume tan pequeño, fechu que llevó darréu a la postulación y descubrimientu de la [[Interacción nuclear fuerte|fuercia nuclear fuerte]], que ye una de les cuatro [[interacciones fundamentales]].
* Per otru llau esistía otra dificultá proveniente de la [[electrodinámica]] clásica que prediz qu'una partícula cargao y acelerao, como sería'l casu de los electrones orbitando alredor del nucleu, produciría [[radiación electromagnético]], perdiendo enerxía y finalmente cayendo sobre'l nucleu. Les [[lleis de Newton]], xunto coles [[ecuaciones de Maxwell]] del [[electromagnetismu]] aplicaes al átomu de Rutherford lleven a que nun tiempu del orde de <math>10^{-10}</math>s, tola enerxía del átomu radiaríase, cola consiguiente cayida de los electrones sobre'l nucleu.<ref name="Bransden">Bransden, B. H. y C. J. Joachain (1992), ''Physics of Atoms and Molecules''. Harlow-Essex-England, Longman Group Limited. 0-582-44401-2</ref> Trátase, por tantu d'un modelu físicamente inestable, dende'l puntu de vista de la [[física clásica]].

Según Rutherford, les órbites de los electrones nun tán perbién definíes y formen una estructura complexa alredor del nucleu, dándo-y un tamañu y forma daqué indefiníes. Les resultancies de la so [[Esperimentu de Rutherford|esperimentu]] dexáron-y calcular que'l [[radiu atómicu]] yera diez mil vegaes mayor que'l nucleu mesmu, y arriendes d'ello, que l'interior d'un átomu ta práuticamente vacíu.

== Modelos posteriores ==

El modelu atómicu de ''Rutherford'' foi sustituyíu bien llueu pol de [[modelu atómicu de Bohr|Bohr]]. Bohr intentó esplicar [[fenomenoloxía (ciencies)|fenomenológicamente]] que solo delles órbites de los electrones son posibles. Lo cual daría cuenta de los [[Espectru d'emisión|espectro]] d'emisión y absorción de los átomos en forma de bandes discretes.

El modelu de Bohr «resolvía» formalmente'l problema, proveniente de la electrodinámica, postulando que cenciellamente los electrones nun radiaben, fechu que foi esplicáu pola [[mecánica cuántica]] según la cual l'aceleración permediu del electrón deslocalizado ye nula.
{{socesión
 | predecesor = [[Modelu atómicu de Thomson]]
 | títulu = Modelu atómicu de Rutherford
 | periodu = 1911-1913
 | socesor = [[Modelu atómicu de Bohr]]
}}

== Ver tamién ==


* [[Modelu atómicu de Thomson]]
* [[Modelu atómicu de Bohr]]
* [[Modelu atómicu de Sommerfeld]]
* [[Modelu atómicu de Schrödinger]]
* [[Modelu atómicu de John Dalton]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

==Bibliografía==

* Landau & Lifshitz: ''Mecánica'', Ed. Reverté, Barcelona, 1991. ISBN 84-291-4081-6.







{{Tradubot|Modelu atómico de Rutherford}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Modelos atómicos|Rutherford]]
[[Categoría:Ciencia y teunoloxía del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Ciencia y teunoloxía de Nueva Zelanda]]
[[Categoría:Reinu Uníu en 1911]]
thumb|300px|Animación 3D d'un átomu según Ernest Rutherford.
El modelu atómicu de Rutherford ye un modelu atómicu o teoría sobre la estructura interna del átomu propuestu pol químicu y físicu británicu-neozelandés Ernest Rutherford en 1911, pa esplicar los resultaos de la so «esperimentu de la llámina d'oru».

Rutherford llegó a la conclusión de que la masa del átomu concentrar nuna rexón pequeña de cargues positives que torgaben el pasu de les partícules alfa. Suxirió un nuevu modelu nel cual l'átomu tenía un nucleu o centru nel cual concéntrase la masa y la carga positiva, y que na zona extra nuclear atópense los electrones de carga negativa.

 Historia 

Primero que Rutherford propunxera'l so modelu atómicu, los físicos aceptaben que les cargues llétriques nel átomu teníen una distribución más o menos uniforme. Rutherford trató de ver cómo yera la dispersión de les partícules alfa per parte de los átomos d'una llámina d'oru bien delgao. Los ángulos resultantes de la esviación de les partícules supuestamente apurriríen información sobre cómo yera la distribución de carga nos átomos. Yera d'esperar que, si les cargues taben distribuyíes uniformemente según el modelu atómicu de Thompson, la mayoría de les partícules travesaríen la delgada llámina sufriendo solo llixeres deflexiones, siguiendo una trayeutoria aproximao recta. Anque esto yera ciertu pa la mayoría de les partícules alfa, un númberu importante d'estes sufríen deflexiones de cerca de 180°, esto ye, práuticamente salíen rebotadas en direición opuesta al incidente.

Rutherford pensó qu'esta fracción de partícules rebotadas en direición opuesta podía ser esplicada si suponíase la esistencia de fuertes concentraciones de carga positiva nel átomu. La mecánica newtoniana en conxunción cola llei de Coulomb prediz que l'ángulu de deflexión d'una partícula alfa relativamente llixera per parte d'un átomu d'oru más pesao, depende del "parámetru d'impautu" o distancia ente la trayeutoria de la partícula y el nucleu:Landau & Lifshitz, páxs. 63-65

Onde:
, siendo  la constante dieléctrica del vacíu y  la carga llétrica del centru dispersor.
, ye la enerxía cinética inicial de la partícula alfa incidente.
 ye'l parámetru d'impautu.
Yá que Rutherford reparó una fracción apreciable de partícules "rebotadas" pa les cualos l'ángulu de deflexión ye cercanu a χ ≈ π, de la rellación inversa a :

deduzse que'l parámetru d'impautu tien de ser bastante menor que'l radiu atómicu. Ello ye que el parámetru d'impautu necesariu pa llograr una fracción apreciable de partícules "rebotadas" sirvió pa faer una estimación del tamañu del nucleu atómicu, que resulta ser unes cien mil vegaes más pequeñu que'l diámetru atómicu. Esti fechu resultó ser la capacidá uniformable sobre la carga positiva de neutrones.

 Importancia del modelu y llimitaciones 

La importancia del modelu de Rutherford moró en proponer per primer vegada la esistencia d'un nucleu central nel átomu (términu qu'acuñó'l mesmu Rutherford en 1912, un añu dempués de que los resultaos de Geiger y Mardsen fueren anunciaos oficialmente). Lo que Rutherford consideró esencial, pa esplicar los resultaos esperimentales, foi «una concentración de carga» nel centru del átomu, yá que, ensin ella, nun podía esplicase que delles partícules fueren rebotadas en direición casi opuesta a la incidente. Este foi un pasu crucial na comprensión de la materia, yá que implicaba la esistencia d'un nucleu atómicu onde se concentraba tola carga positiva y más del 99,9% de la masa. Les estimaciones del nucleu revelaben que l'átomu na so mayor parte taba vacíu.

Rutherford propunxo que los electrones orbitarían nesi espaciu vacíu alredor d'un minúsculu nucleu atómicu, asitiáu nel centru del átomu. Amás, abríense dellos problemes nuevos que llevaríen al descubrimientu de nuevos fechos y teoríes al tratar d'esplicalos:
 Per un sitiu plantegóse'l problema de cómo un conxuntu de cargues positives podíen caltenese xuníes nun volume tan pequeño, fechu que llevó darréu a la postulación y descubrimientu de la fuercia nuclear fuerte, que ye una de les cuatro interacciones fundamentales.
 Per otru llau esistía otra dificultá proveniente de la electrodinámica clásica que prediz qu'una partícula cargao y acelerao, como sería'l casu de los electrones orbitando alredor del nucleu, produciría radiación electromagnético, perdiendo enerxía y finalmente cayendo sobre'l nucleu. Les lleis de Newton, xunto coles ecuaciones de Maxwell del electromagnetismu aplicaes al átomu de Rutherford lleven a que nun tiempu del orde de s, tola enerxía del átomu radiaríase, cola consiguiente cayida de los electrones sobre'l nucleu.Bransden, B. H. y C. J. Joachain (1992), Physics of Atoms and Molecules. Harlow-Essex-England, Longman Group Limited. 0-582-44401-2 Trátase, por tantu d'un modelu físicamente inestable, dende'l puntu de vista de la física clásica.

Según Rutherford, les órbites de los electrones nun tán perbién definíes y formen una estructura complexa alredor del nucleu, dándo-y un tamañu y forma daqué indefiníes. Les resultancies de la so esperimentu dexáron-y calcular que'l radiu atómicu yera diez mil vegaes mayor que'l nucleu mesmu, y arriendes d'ello, que l'interior d'un átomu ta práuticamente vacíu.

 Modelos posteriores 

El modelu atómicu de Rutherford foi sustituyíu bien llueu pol de Bohr. Bohr intentó esplicar fenomenológicamente que solo delles órbites de los electrones son posibles. Lo cual daría cuenta de los espectro d'emisión y absorción de los átomos en forma de bandes discretes.

El modelu de Bohr «resolvía» formalmente'l problema, proveniente de la electrodinámica, postulando que cenciellamente los electrones nun radiaben, fechu que foi esplicáu pola mecánica cuántica según la cual l'aceleración permediu del electrón deslocalizado ye nula.

 Ver tamién 

 Modelu atómicu de Thomson
 Modelu atómicu de Bohr
 Modelu atómicu de Sommerfeld
 Modelu atómicu de Schrödinger
 Modelu atómicu de John Dalton

 Referencies 

Bibliografía

 Landau & Lifshitz: Mecánica, Ed. Reverté, Barcelona, 1991. ISBN 84-291-4081-6.

Rutherford
Categoría:Ciencia y teunoloxía del Reinu Xuníu
Categoría:Ciencia y teunoloxía de Nueva Zelanda
Categoría:Reinu Uníu en 1911