Cañón d'Avilés
[[Ficheru:Cañón de Avilés.jpg|miniaturadeimagen|Infografía sobre'l Cañón d'Avilés]]
El '''Cañón d'Avilés''' o '''Cala de Carrandi'''<ref>{{cita web |url=https://www.lne.es/aviles/2013/01/21/canon-aviles-vive-kraken-asturias/1356870.html|títulu=El Cañón d'Avilés, onde vive'l kraken n'Asturies}}</ref> ye un gran valle submarín asitiáu a 7&nbsp;[[Milla náutica|milles]] de la mariña [[Asturies|asturiana]] nel [[mar Cantábricu]] consideráu'l de mayor fondura del mundu.<ref>{{cita web|url=http://blogs.lne.es/vialactea/2009/01/16/el-de-aviles-el-mayor-canon-del mundu/|títulu=Blog de La Nueva España}}</ref>

Asitiáu na posición 6º Oeste'l cañón empieza a una fondura de 140&nbsp;metros sobre la plataforma cantábrica hasta los 4750&nbsp;[[metros]] de fondura de la base del cañón. El cañón empecipia sobre la perpendicular de la llocalidá d'[[Avilés]] llegando hasta la mariña de [[Navia (Asturies)|Navia]]. 

El so orixe data del [[Neógeno]], al igual que'l restu de los cañones alcontraos nel marxe cantábricu, siendo controláu por quebres antigües reactivaes mientres el [[Era Cenozoica|Cenozoicu]] y amestaes a l'apertura del [[golfu de Vizcaya]]. La so morfoloxía ye la d'un valle principal qu'algama una fondura de cuasi 5000&nbsp;metros al que-y lleguen otros menores tributarios, encaxaos a favor de les principales direiciones de fracturación y les sos conxugaes, que converxen na turria llegando a desaguar na llanura abisal del golfu de Vizcaya.

== Ecosistema ==
L'ecosistema del cañón ye una de los más importantes y diversos de la plataforma del mar Cantábricu. Dientro del mesmu puédense atopar dellos ecosistemes rellacionaos cola variación de fondura. Nel mesmu puédense atopar zones de gran importancia reproductora pa especies como'l [[tosquile]] o la [[merluza]]. Según l'oceanógrafu José L. Acuña, esisten dientro del valle submarín unes 800&nbsp;especies d'organismos bentónicos; amás, el cañón d'Avilés tamién ye una zona de camín de ballenes, ente otres grandes especies marines.

=== Corales ===
El primer [[Petón coralín d'agua frío|petón de coral d'agua frío]] d'España foi atopáu nel Cañón, en 1987, por un equipu d'investigadores del [[Departamentu de Bioloxía d'Organismos y Sistemes de la Universidá d'Uviéu]] financiáu pola empresa Hidroeléctrica del Cantábricu y empobináu pol Profesor Emilio Anadón.<ref>{{cita web |url=http://joseluisacuna.wordpress.com/2009/12/05/canon-de-aviles/|títulu=Páxina del oceanógrafu José Luis Acuña (inclúi links a artículos científicos}}</ref> Ente les especies atopaes pueden destacar ''[[Lophelia pertusa]]'' o ''[[Madrepora oculata]]''. 
Mide:500m

=== Cetáceos ===
Na mariña asturiana atópase la mayor biodiversidá de cetáceos del Cantábricu. Estos cetáceos tán rellacionaos col cañón pos les principales poblaciones de delfínidos tales como los delfines [[Delphinus delphis|comunes]], [[Stenella coeruleoalba|llistaos]], [[Tursiops truncatus|mulares]] y el [[Globicephala melas|calderón común]] habiten les fondures del mesmu.

=== Calamar xigante ===
Na torca créese que se topa l'hábitat de ''[[Architeuthis dux]]'' o'l de ''[[Taningia danae]]''.

== Proteición ==
L'ecosistema del cañón enfrentar a dellos peligros ente los que destaquen la esplotación pesquera de la zona, l'ampliación del [[puertu d'Avilés]], el tráficu marítimu de la zona y la presión humana con arramaos d'agües residuales y desenvolvimientu costeru.

El Cañón d'Avilés ye una de los diez árees marines españoles candidates a incorporase a la Rede Natura 2000.

== Situación ==
Llatitú: 43.792875. Llargor: -6.219975 ( 43°47'34.4"N 6°13'11.9"W)
UFI: -152449. UNI: -236369
UTM: QJ16. JOG: NK29-02

== Enllaces esternos ==
* [http://proyectu2mares.wordpress.com/ DOSMARES: un proyeutu d'oceanografía fonda nos cañones de Blanes y Avilés].
* [http://www.youtube.com/watch?v=ywMjZb-RbjQ ECOMARG: Cañón de Aviles INDEMARES 2010].
* [https://web.archive.org/web/20100727112953/http://www.asturiassalada.com/14ociu/pesca/canion_aviles.htm Pesca na mariña d'Asturies]

== Referencies ==
* [http://www.indemares.es/index.php?option=com_content&view=article&id=20&Itemid=49&lang=es Indemares Inventariu y designación de la Rede Natura 2000 n'árees marines del Estáu español].
* [http://www.ecomarg.net/zona.html Ecomarg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319223458/http://www.ecomarg.net/zona.html |date=2011-03-19 }}, Ecosistemes del Marxe Continental
* {{llistaref}}



{{Tradubot|Cañón de Avilés}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cañón submarín|Aviles]]
[[Categoría:Xeografía d'Asturies]]
El Cañón d'Avilés o Cala de Carrandi ye un gran valle submarín asitiáu a 7 milles de la mariña asturiana nel mar Cantábricu consideráu'l de mayor fondura del mundu.

Asitiáu na posición 6º Oeste'l cañón empieza a una fondura de 140 metros sobre la plataforma cantábrica hasta los 4750 metros de fondura de la base del cañón. El cañón empecipia sobre la perpendicular de la llocalidá d'Avilés llegando hasta la mariña de Navia. 

El so orixe data del Neógeno, al igual que'l restu de los cañones alcontraos nel marxe cantábricu, siendo controláu por quebres antigües reactivaes mientres el Cenozoicu y amestaes a l'apertura del golfu de Vizcaya. La so morfoloxía ye la d'un valle principal qu'algama una fondura de cuasi 5000 metros al que-y lleguen otros menores tributarios, encaxaos a favor de les principales direiciones de fracturación y les sos conxugaes, que converxen na turria llegando a desaguar na llanura abisal del golfu de Vizcaya.

 Ecosistema 
L'ecosistema del cañón ye una de los más importantes y diversos de la plataforma del mar Cantábricu. Dientro del mesmu puédense atopar dellos ecosistemes rellacionaos cola variación de fondura. Nel mesmu puédense atopar zones de gran importancia reproductora pa especies como'l tosquile o la merluza. Según l'oceanógrafu José L. Acuña, esisten dientro del valle submarín unes 800 especies d'organismos bentónicos; amás, el cañón d'Avilés tamién ye una zona de camín de ballenes, ente otres grandes especies marines.

 Corales 
El primer petón de coral d'agua frío d'España foi atopáu nel Cañón, en 1987, por un equipu d'investigadores del Departamentu de Bioloxía d'Organismos y Sistemes de la Universidá d'Uviéu financiáu pola empresa Hidroeléctrica del Cantábricu y empobináu pol Profesor Emilio Anadón. Ente les especies atopaes pueden destacar Lophelia pertusa o Madrepora oculata. 
Mide:500m

 Cetáceos 
Na mariña asturiana atópase la mayor biodiversidá de cetáceos del Cantábricu. Estos cetáceos tán rellacionaos col cañón pos les principales poblaciones de delfínidos tales como los delfines comunes, llistaos, mulares y el calderón común habiten les fondures del mesmu.

 Calamar xigante 
Na torca créese que se topa l'hábitat de Architeuthis dux o'l de Taningia danae.

 Proteición 
L'ecosistema del cañón enfrentar a dellos peligros ente los que destaquen la esplotación pesquera de la zona, l'ampliación del puertu d'Avilés, el tráficu marítimu de la zona y la presión humana con arramaos d'agües residuales y desenvolvimientu costeru.

El Cañón d'Avilés ye una de los diez árees marines españoles candidates a incorporase a la Rede Natura 2000.

 Situación 
Llatitú: 43.792875. Llargor: -6.219975 ( 43°47'34.4"N 6°13'11.9"W)
UFI: -152449. UNI: -236369
UTM: QJ16. JOG: NK29-02

 Enllaces esternos 
 DOSMARES: un proyeutu d'oceanografía fonda nos cañones de Blanes y Avilés.
 ECOMARG: Cañón de Aviles INDEMARES 2010.
 Pesca na mariña d'Asturies

 Referencies 
 Indemares Inventariu y designación de la Rede Natura 2000 n'árees marines del Estáu español.
 Ecomarg , Ecosistemes del Marxe Continental
 

Aviles
Categoría:Xeografía d'Asturies