Criollu antillanu
{{Ficha d'idioma |nome =
 Criollu antillanu |nativu = 
 Kreyol, Kwéyòl, Patois
|familia madre = Llingua criolla
| países = {{bandera2|Dominica}}<br />{{bandera2|Santa Llucía}}<br />{{bandera2|Granada (país)}}<br />{{bandera2|San Vicente y Les Granadines}}<br />{{bandera|Francia}} [[Antilles franceses]]<br />{{bandera2|Trinidá y Tobagu}}<br />{{bandera2|Venezuela}}
| zona = [[Caribe (zona)|Caribe]] ([[Antilles Menores]])
| falantes =1,2 millones (1998-2001)
| rank =
| familia = [[Criollu francés]]<br />
&nbsp;&nbsp;'''Criollu antillanu'''
| oficial = 
|axencia=
| iso1 = 
| iso2 = cpf
|iso3 =
| sil = varios
| l1 = gcf | l1n = Criollu de Guadalupe
| l2 = acf | l2n = Criollu de Santa Lucía o [[Idioma kweyol|Kweyol]]
| l3 = dom | l3n = [[Criollu francés de Dominica|Criollu de Dominica]]
| l4 = sfc | l4n = Criollu de San Miguel ([[Panamá]])
}}

El '''patwa''', '''criollu antillanu''' o '''patois'''<ref name=patois>Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=DM Languages of Dominica]. ''Ethnologue: Languages of the World'', SIL International, Fifteenth edition. Dallas, Tex.</ref> ye una [[llingua criolla]] basáu nel [[idioma francés]], con elementos de llingües [[África|africanes]], faláu principalmente en [[Dominica]] y [[Santa Lucía]]. Ye conocíu polos sos parlantes como ''Patwa'' ([[patois]]). Nun tien de confundir se col [[criollu haitianu]] que tien munches diferencies, anque son mutuamente intelixibles. La llingua foi bien falada antes nes [[Antilles Menores]], pero sumió de [[Trinidá y Tobagu]] y el númberu de falantes ta tornando en [[Granada (país)|Granada]]. 

En [[Dominica]], hai esfuercios pa caltener l'idioma, como asina tamién en Trinidá y Tobagu. El criollu faláu en [[Martinica]], [[Saint-Barthélemy (Francia)|Saint-Barthélemy]] y [[Guadalupe (Francia)|Guadalupe]] ye la mesma llingua, pero nestes islles tán suxetes a la influencia continua del [[acrolecto]] francés.

En [[Venezuela]] ye faláu principalmente en Macuro, Güiria, Irapa y El Callao.<ref name=patois/>

Ye usáu como un mediu de comunicación pa les poblaciones migrantes que viaxen ente los territorios de fala francesa ya inglesa.

Los códigos de ''[[Ethnologue]]'' pal criollu francés guadalupano (faláu en Guadalupe y Martinica) y del [[Idioma kweyol|criollu francés de Santa Lucía]] (faláu en Dominica y Santa Lucía), tienen les respeutives ISO 639-3: '''gcf''' y '''acf'''. Sicasí, repara que la so tasa de comprensión ye del 90&nbsp;%, lo que califica como dialeutos d'una mesma llingua.

== Historia ==
Nes últimes décades, pasóse de ser vistu como un signu de estatus socioeconómico más baxu, prohibíu nos patios de les escueles, pa una marca d'arguyu nacional.<ref>{{cita llibru |títulu=Zouk: world music in the West Indies |apellíu=Guilbault |nome=Jocelyne |enllaceautor= |coautor= |añu=1993 |editorial=[[University of Chicago Press]] |isbn=978-0-226-31041-1 |páxina=12 |url=https://books.google.co.uk/books?id=d0lrjteCl2IC&pg=PA33&dq=%22Henri+Guedon%22&cd=12#v=onepage&q=%22Henri%20Guedon%22&f=false |fechaaccesu=22 de mayu de 2010}}</ref>

Dende la década de [[años 1970|1970]] producióse una renacencia lliteraria» del criollu nes islles de fala francesa de les Antilles Menores, con escritores como [[Raphaël Confiant]] y [[Monchoachi]] emplegaron el llinguaxe. [[Edouard Glissant]] escribió teórica y poéticamente alrodiu del so significáu y de la so historia.

== Exemplos ==
[[Ficheru:Guadeloupe creole 2010-03-30.JPG|thumb|left|Cartelu en Guadalupe en criollu antillanu]],
* Hola o bonos díes - ''Bózu'' {{IPA|/bozu/}}.
* Por favor - ''S'u plè'' {{IPA|/su plɛ/}}.
* Gracies - ''Mèsi'' {{IPA|/mɛsi/}}.
* Esculpe - ''Padon'' {{IPA|/padɔ̃/}}.
* Ta lloviendo - ''lapli ka tonbé''
* Güei ye un día llindu/formosu - ''jodi-a sé an bel jounin / yon bel jou jodi-a bel''
* ¿Cómo tas tu? - ''ka ou fè?'' (Guadalupe) / ''sa ou fè?'' (Martinica)
* Anne ye la mio hermana/madre/esposa - ''Ann sé sè/manman/madanm (an) mwen''
* Andy ye'l mio hermanu/padre/home - ''Andy sé fwè/papa/mari (an) mwen''
* Él va a la sablera - ''i ka alé bodlanmè-a/laplaj''

== Ver tamién ==
* [[Llingua criolla]]
* [[Criollos de base francesa]]
* [[Criollu haitianu]]
* [[Criollu granadín]]
* [[Patois]]

== Referencies ==
{{llistaref}}
* [http://www.ethnologue.com/language/gcf Guadeloupean Creole] en ''Ethonologue''.

== Bibliografía ==
* Karl Erland Gadelii: ''Lesser Antillean French Creole and universal grammar.'' Dissertation. [[Universität Göteborg]], Fachbereich Linguistik, [[Göteborg]] 1997.
* Pearlette Louisy, Paule Turmel-John: ''A handbook for writing Creole.'' Research St. Lucia Publications, [[Castries|Castries, St. Lucia]], etwa 1983
* Raymond Relouzat: ''Contribution de la langue caraïbe à la formation du créole des Petites Antilles.'' Musée Départemental d'Archéologie et de Préhistoire de la Martinique, Conseil général de la Martinique, [[Fort-de-France]] 1995.
* Marlyse Baptista, ''Lesser Antillean French Creole. In Strazny'', 2005, Philipp (ed.) Encyclopedia of linguistics, p. 615–617, Oxon, Routledge, ISBN 1-57958-391-1

== Enllaces esternos ==
{{Incubator|cpf}}
* [http://creoles.free.fr/Cours/ Introduction à la langue et à la culture créoles des Petites Antilles] (en francés)
{{traducíu ref|en|Antillean Creole French}}











{{Tradubot|Criollo antillano}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües criolles de base francesa|Antillanu]]
[[Categoría:Llingües de Guadalupe]]
[[Categoría:Llingües de Martinica]]
[[Categoría:Llingües de Dominica]]
[[Categoría:Llingües de Santa Lucía]]
[[Categoría:Llingües de Granada]]
[[Categoría:Llingües de San Vicente y Les Granadines]]
[[Categoría:Llingües de Saint-Barthélemy]]
[[Categoría:Llingües de Trinidá y Tobagu]]
[[Categoría:Llingües de Venezuela]]
El patwa, criollu antillanu o patoisGordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Languages of Dominica. Ethnologue: Languages of the World, SIL International, Fifteenth edition. Dallas, Tex. ye una llingua criolla basáu nel idioma francés, con elementos de llingües africanes, faláu principalmente en Dominica y Santa Lucía. Ye conocíu polos sos parlantes como Patwa (patois). Nun tien de confundir se col criollu haitianu que tien munches diferencies, anque son mutuamente intelixibles. La llingua foi bien falada antes nes Antilles Menores, pero sumió de Trinidá y Tobagu y el númberu de falantes ta tornando en Granada. 

En Dominica, hai esfuercios pa caltener l'idioma, como asina tamién en Trinidá y Tobagu. El criollu faláu en Martinica, Saint-Barthélemy y Guadalupe ye la mesma llingua, pero nestes islles tán suxetes a la influencia continua del acrolecto francés.

En Venezuela ye faláu principalmente en Macuro, Güiria, Irapa y El Callao.

Ye usáu como un mediu de comunicación pa les poblaciones migrantes que viaxen ente los territorios de fala francesa ya inglesa.

Los códigos de Ethnologue pal criollu francés guadalupano (faláu en Guadalupe y Martinica) y del criollu francés de Santa Lucía (faláu en Dominica y Santa Lucía), tienen les respeutives ISO 639-3: gcf y acf. Sicasí, repara que la so tasa de comprensión ye del 90 %, lo que califica como dialeutos d'una mesma llingua.

 Historia 
Nes últimes décades, pasóse de ser vistu como un signu de estatus socioeconómico más baxu, prohibíu nos patios de les escueles, pa una marca d'arguyu nacional.

Dende la década de 1970 producióse una renacencia lliteraria» del criollu nes islles de fala francesa de les Antilles Menores, con escritores como Raphaël Confiant y Monchoachi emplegaron el llinguaxe. Edouard Glissant escribió teórica y poéticamente alrodiu del so significáu y de la so historia.

 Exemplos 
thumb|left|Cartelu en Guadalupe en criollu antillanu,
 Hola o bonos díes - Bózu .
 Por favor - S'u plè .
 Gracies - Mèsi .
 Esculpe - Padon .
 Ta lloviendo - lapli ka tonbé
 Güei ye un día llindu/formosu - jodi-a sé an bel jounin / yon bel jou jodi-a bel
 ¿Cómo tas tu? - ka ou fè? (Guadalupe) / sa ou fè? (Martinica)
 Anne ye la mio hermana/madre/esposa - Ann sé sè/manman/madanm (an) mwen
 Andy ye'l mio hermanu/padre/home - Andy sé fwè/papa/mari (an) mwen
 Él va a la sablera - i ka alé bodlanmè-a/laplaj

 Ver tamién 
 Llingua criolla
 Criollos de base francesa
 Criollu haitianu
 Criollu granadín
 Patois

 Referencies 

 Guadeloupean Creole en Ethonologue.

 Bibliografía 
 Karl Erland Gadelii: Lesser Antillean French Creole and universal grammar. Dissertation. Universität Göteborg, Fachbereich Linguistik, Göteborg 1997.
 Pearlette Louisy, Paule Turmel-John: A handbook for writing Creole. Research St. Lucia Publications, Castries, St. Lucia, etwa 1983
 Raymond Relouzat: Contribution de la langue caraïbe à la formation du créole des Petites Antilles. Musée Départemental d'Archéologie et de Préhistoire de la Martinique, Conseil général de la Martinique, Fort-de-France 1995.
 Marlyse Baptista, Lesser Antillean French Creole. In Strazny, 2005, Philipp (ed.) Encyclopedia of linguistics, p. 615–617, Oxon, Routledge, ISBN 1-57958-391-1

 Enllaces esternos 

 Introduction à la langue et à la culture créoles des Petites Antilles (en francés)

Antillanu
Categoría:Llingües de Guadalupe
Categoría:Llingües de Martinica
Categoría:Llingües de Dominica
Categoría:Llingües de Santa Lucía
Categoría:Llingües de Granada
Categoría:Llingües de San Vicente y Les Granadines
Categoría:Llingües de Saint-Barthélemy
Categoría:Llingües de Trinidá y Tobagu
Categoría:Llingües de Venezuela