Hanga Roa
{{llocalidá
| mapa = Océanu Pacíficu
}} 
'''Hanga Roa''' (pronunciáu [aŋ.gaˈɾo.a ] o [ˈaŋ.ga ˈro.a], del [[idioma rapanui|rapanui]] ''Hanga Roa'' [ˈhai.ŋa ˈɾo.a], "badea llarga") ye la principal llocalidá y [[puertu]] de la [[Islla de Pascua]], [[Chile]], y la capital de la [[Islla de Pascua (comuña)|comuña]] y [[Provincia d'Islla de Pascua|provincia homónimes]]. Alministrativamente pertenez a la [[Rexón de Valparaíso]]. Práuticamente la totalidá de los habitantes de la islla alcontrar nesti [[pobláu]] allugáu al suroeste de la mesma, nes tierres baxes ente los [[volcán|volcanes]] estinguíos de [[Maunga Terevaka]] y [[Rano Kau]].

Según el [[censu de población|censo]] de [[2002]], la población de Hanga Roa yera de 3304 habitantes, lo que supón más del 87% de la población total de la [[Islla de Pascua]].

Una de los sos [[cai]]s principales ye l'avenida Policarpo Toro, en direición noroeste-sureste,<ref>{{Cita web |url=http://www.isladepascua.travel/wp-content/uploads/2012/03/Hanga-Roa.jpg |títulu=Mapa del centru de Hanga Roa |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141006100055/http://www.isladepascua.travel/wp-content/uploads/2012/03/Hanga-Roa.jpg |fechaarchivu=2014-10-06 }}</ref> nomada en memoria del [[Policarpo Toro|capitán Policarpo Toro]], oficial naval chilenu que anexonó la Islla de Pascua a Chile en [[1888]].

[[Ficheru:Hanga Roa Post Office.jpg|thumb|Oficina de correos en Hanga Roa.]]

El centru de la ciudá tien [[tienda|tiendes]], [[hotel]]es, [[restorán|restoranes]], [[supermercaos] y una [[farmacia]] [[Farmacia Cruz Verde|Cruz Verde]], amás de los edificios públicos y un mercáu artesanal.

Al norte de la ciudá, na zona de Tahai, atópase'l [[Muséu Antropolóxicu Padre Sebastián Englert]]. Nesa mesma zona pueden visitase tres plataformes sagraes que fueren restauraes col fin de presentar los [[moai]]s tal como-y los podía ver cuando se los emplazó per primer vegada, según una tradicional casa-cueva sacerdotal. En Hanga Roa tamién destaca la so ilesia [[Parroquia (relixón)|parroquial]] (la ilesia de la Santa Cruz), que tien imnumerables talles de madera d'estilu pascuense, pero que representen a [[santu|santos]] [[católicu|católicos]]. Ente estes imáxenes, estrémase la de [[Santa María de Rapa Nui]], que foi la primer imaxe [[cristiana]] tallada na islla. Considerar como la patrona y proteutora de la islla de Pascua.

La principal actividá de la llocalidá ye'l [[turismu]], principalmente pa ver los moais de la islla. Hanga Roa, recibe práuticamente na so totalidá, turistes al traviés del [[Aeropuertu Internacional Mataveri]] -que la so construcción empecipiar en [[1965]]-, al que lleguen aviones de [[LATAM]] (ex-[[LAN Airlines]]), l'aereollinia nacional chilena, qu'ufierta vuelos direutos a [[Santiago de Chile|Santiago]], [[Lima]] ([[Perú]]), y [[Papeete]] ([[Tahití]], [[Francia]]) y ye la única [[aereollinia]] comercial que con regularidá vuela a la islla.

Aparte del turismu (na islla hai menos de 15 hoteles, toos en Hanga Roa), otres actividaes en Hanga Roa son la [[pesca]], l'[[agricultura]] y l'alministración (una y bones dellos departamentos chilenos de gobiernu incluyendo l'[[Armada de Chile]] caltienen establecimientos equí, la islla más occidental de Chile).

[[Sablera Pea]], agora llamada Papa Hanga Roa, ye una [[sablera]] allugada nel llau sur de la caleta de Hanga Roa y xunto coles caletas de Vai Uri, Tangaroa y Mataveri les más ideales pa faer [[surf]], [[windsurf]] o [[kitesurf]], ente otros deportes.

== Historia ==
Los clanes rapanuis nunca moraron nesti llugar, anque sí lo conocíen. Dende equí partíen los isleños pa reparar el míticu [[Rano Kau]]. Cuando l'holandés [[Jakob Roggeveen]] afayó la islla, atracó nun puertu natural, lo que güei ye Hanga Roa y dende onde partió a esplorar la islla. En volviendo del so viaxe, Jakob encamentó a dellos holandeses que partieren a esa islla en busca de fortuna y fama. En [[1770]], Hanga Roa, como la llamaren los nativos, convirtiérase nuna aldega d'unos 30 habitantes, la mayoría comerciantes d'esclavos, que tuvieron esportándolos a [[América]]. Yá en 1885, cuando Chile quixo conquistar la Islla de Pascua, decidió asitiar el so campamentu base ellí, yá que sería un bon llugar p'atracar los barcos de l'[[Armada de Chile|armada]] y p'esportar alimentos. Al empar de qu'en Chile s'empezar a crear munchos [[conventillo|conventillos]], el mesmu estáu chilenu creó un tipu de "guetu", nel cual los paisanos teníen de vivir en paupérrimas condiciones, saliendo solo a trabayar casi gratuitamente, tamién el guetu foi usáu p'aisllar enfermedaes forraneas, como la llepra y la tuberculosis. Depués de dellos años d'esplotación y de dos grandes revoluciones, empezar a considerar los habitantes de la islla como ciudadanos chilenos. Col pasu de los años Hanga Roa, convertir nun pueblu.

== Deporte ==
Equí atópase'l [[Estadiu de Hanga Roa]] onde la comunidá realiza distintes actividaes, amás de realizar el [[Campeonatu Oficial de Rapa Nui]] y onde se xueguen los partíos de la [[Seleición de fútbol d'Islla de Pascua]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

{{Tradubot|Hanga Roa}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Islla de Pascua]]
[[Categoría:Toponimia rapanui]]
[[Categoría:Hanga Roa| ]]
[[Categoría:Puertos de Chile]]
[[Categoría:Chile en 1888]]
Hanga Roa (pronunciáu [aŋ.gaˈɾo.a ] o [ˈaŋ.ga ˈro.a], del rapanui Hanga Roa [ˈhai.ŋa ˈɾo.a], "badea llarga") ye la principal llocalidá y puertu de la Islla de Pascua, Chile, y la capital de la comuña y provincia homónimes. Alministrativamente pertenez a la Rexón de Valparaíso. Práuticamente la totalidá de los habitantes de la islla alcontrar nesti pobláu allugáu al suroeste de la mesma, nes tierres baxes ente los volcanes estinguíos de Maunga Terevaka y Rano Kau.

Según el censo de 2002, la población de Hanga Roa yera de 3304 habitantes, lo que supón más del 87% de la población total de la Islla de Pascua.

Una de los sos cais principales ye l'avenida Policarpo Toro, en direición noroeste-sureste, nomada en memoria del capitán Policarpo Toro, oficial naval chilenu que anexonó la Islla de Pascua a Chile en 1888.

thumb|Oficina de correos en Hanga Roa.

El centru de la ciudá tien tiendes, hoteles, restoranes, [[supermercaos] y una farmacia Cruz Verde, amás de los edificios públicos y un mercáu artesanal.

Al norte de la ciudá, na zona de Tahai, atópase'l Muséu Antropolóxicu Padre Sebastián Englert. Nesa mesma zona pueden visitase tres plataformes sagraes que fueren restauraes col fin de presentar los moais tal como-y los podía ver cuando se los emplazó per primer vegada, según una tradicional casa-cueva sacerdotal. En Hanga Roa tamién destaca la so ilesia parroquial (la ilesia de la Santa Cruz), que tien imnumerables talles de madera d'estilu pascuense, pero que representen a santos católicos. Ente estes imáxenes, estrémase la de Santa María de Rapa Nui, que foi la primer imaxe cristiana tallada na islla. Considerar como la patrona y proteutora de la islla de Pascua.

La principal actividá de la llocalidá ye'l turismu, principalmente pa ver los moais de la islla. Hanga Roa, recibe práuticamente na so totalidá, turistes al traviés del Aeropuertu Internacional Mataveri -que la so construcción empecipiar en 1965-, al que lleguen aviones de LATAM (ex-LAN Airlines), l'aereollinia nacional chilena, qu'ufierta vuelos direutos a Santiago, Lima (Perú), y Papeete (Tahití, Francia) y ye la única aereollinia comercial que con regularidá vuela a la islla.

Aparte del turismu (na islla hai menos de 15 hoteles, toos en Hanga Roa), otres actividaes en Hanga Roa son la pesca, l'agricultura y l'alministración (una y bones dellos departamentos chilenos de gobiernu incluyendo l'Armada de Chile caltienen establecimientos equí, la islla más occidental de Chile).

Sablera Pea, agora llamada Papa Hanga Roa, ye una sablera allugada nel llau sur de la caleta de Hanga Roa y xunto coles caletas de Vai Uri, Tangaroa y Mataveri les más ideales pa faer surf, windsurf o kitesurf, ente otros deportes.

 Historia 
Los clanes rapanuis nunca moraron nesti llugar, anque sí lo conocíen. Dende equí partíen los isleños pa reparar el míticu Rano Kau. Cuando l'holandés Jakob Roggeveen afayó la islla, atracó nun puertu natural, lo que güei ye Hanga Roa y dende onde partió a esplorar la islla. En volviendo del so viaxe, Jakob encamentó a dellos holandeses que partieren a esa islla en busca de fortuna y fama. En 1770, Hanga Roa, como la llamaren los nativos, convirtiérase nuna aldega d'unos 30 habitantes, la mayoría comerciantes d'esclavos, que tuvieron esportándolos a América. Yá en 1885, cuando Chile quixo conquistar la Islla de Pascua, decidió asitiar el so campamentu base ellí, yá que sería un bon llugar p'atracar los barcos de l'armada y p'esportar alimentos. Al empar de qu'en Chile s'empezar a crear munchos conventillos, el mesmu estáu chilenu creó un tipu de "guetu", nel cual los paisanos teníen de vivir en paupérrimas condiciones, saliendo solo a trabayar casi gratuitamente, tamién el guetu foi usáu p'aisllar enfermedaes forraneas, como la llepra y la tuberculosis. Depués de dellos años d'esplotación y de dos grandes revoluciones, empezar a considerar los habitantes de la islla como ciudadanos chilenos. Col pasu de los años Hanga Roa, convertir nun pueblu.

 Deporte 
Equí atópase'l Estadiu de Hanga Roa onde la comunidá realiza distintes actividaes, amás de realizar el Campeonatu Oficial de Rapa Nui y onde se xueguen los partíos de la Seleición de fútbol d'Islla de Pascua.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Islla de Pascua
Categoría:Toponimia rapanui
 
Categoría:Puertos de Chile
Categoría:Chile en 1888