Inglés n'Irlanda
{{Ficha d'idioma |nome =
Inglés irlandés<br/><small>''Envierno-inglés''</small>
|nativu = 
|familia madre = 
|oficial = {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Irlanda del Norte]] ([[Reinu Xuníu]])<br/>{{bandera|Irlanda}} [[República d'Irlanda]]
|país = {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Reinu Xuníu]]<br/>{{bandera|Irlanda}} [[República d'Irlanda]]
|creáu per zona = [[Isla d'Irlanda]]
|falantes = 4.3 millones na [[República d'Irlanda]] y [[Irlanda del Norte]]
|familia = [[Llingües indoeuropees|Indoeuropéu]]<br />
&nbsp;[[Llingües xermániques|Xermánicu]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[Llingües xermániques occidentales|Occidental]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües anglofrisies|Anglo-frisón]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües ángliques|Ánglico]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Idioma inglés|Inglés]]
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Inglés irlandés'''
|escritura = [[Alfabetu llatín]]
|cooficial = 
|iso1 = [[ISO 639-3]]
|mapa = Map of Ireland's capitals.png
|mapa_lleenda = <small>Mapa politico de la [[isla d'Irlanda]] ente ello esta [[Irlanda del Norte]] ''(norteste)'' y la [[República d'Irlanda]] ''(suroeste)''</small>
}}
[[Ficheru:Ei-map.svg|thumb|Mapa d'[[Irlanda]].]]
L''''Envierno-inglés''' o '''Inglés irlandés''' ye un conxuntu de dialeutos nativos del [[Idioma inglés|inglés]] escritu y falaos na [[Isla d'Irlanda]] (políticamente tanto como na [[República d'Irlanda]] y [[Irlanda del Norte]]). L'[[Idioma inglés|inglés]] foi introducíu n'[[Irlanda]] [[Colonizaciones d'Irlanda|mientres la colonización]] nel [[sieglu XVI]] per parte d'[[Escocia|escoceses]] y [[Inglaterra|ingleses]]. Sicasí, yá había llegáu diba sieglos y viose influyíu pol mesmu [[Idioma irlandés|gaélicu]]. La [[variedá diatópica]] del inglés n'Irlanda denominar ''envierno-inglés'', o ''anglo-irlandés''. La mayor diferencia ente l'[[inglés británicu]] estándar y l'inglés n'Irlanda anicia nel [[llinguaxe coloquial]]. En realidá, anque'l ''envierno-inglés'' esistió hasta la primer parte del [[sieglu XX]], güei lo que se fala n'Irlanda ye una mera versión del inglés d'Inglaterra, con munches traces del inglés de los [[Estaos Xuníos]].

== Pronunciación ==
* Tien un acentu rótico, esto ye, pronúnciase /r/ intervocálica, antes de consonante y al rematar pallabres, aspeutu que tamién se caltién na mayoría de dialeutos estauxunidenses o canadienses tres la colonización ya inmigración irlandesa escontra dichos territorios.
* El soníu /t/ casi nunca ye oclusivu cuando apaez nuna posición distinta a la inicial de pallabra; nel so llugar, apaez un procesu de [[lenición]], pasando a una fricativa ente "s" y "sh" [ɕ]
* La distinción de sonoridá ente ''w'' [w] y ''wh'' [ʍ] caltiénse.
* Na variedá meridional nun hai distinción, como en [[inglés americanu]], ente los fonemes /ɒ/ y /ɑː/. Asina, la pronunciación de ''bother'' ye /bɑːðɚ/, non /bɒðɚ/
* En delles variedaes d'Irlanda sumió diferencia ente [θ] y [t], y ente [ð] y [d], sumiendo los soníos fricativos.
* La distinción ente /ɔːɹ/ y /oʊɹ/ en ''horse'' y ''hoarse'' respeutivamente caltiénse.
* La distinción ente [ɛɹ]-[ɪɹ]-[ʌɹ] en '''herd-bird-curd''' caltiénse.
* La "l" non se velariza en nengún contestu.
* Nun hai diptongación en pallabres como ''boat'' /boːt/ o ''cane'' /keːn/.
* La "o" en ''Dublin'' puede apaecer pronunciada como /ʊ/.
* Nel [[condáu de Cork]] dellos soníos vocálicos vense alteriaos. Un soníu "y" convertir en "i" (esto ye, ''well'' /wel/ pronunciaríase /wɪl/. Coles mesmes ''Cork'' ye pronunciáu como /kɑːrk/ en llugar de /kɔːrk/.
* Un acentu únicu en [[Dublín]] ye conocíu como la entonación Dublín 4 (pol códigu postal del distritu), carauterísticu de les clases medies urbanes. Suel facer# risión al considerase un dialeutu "''pixu''"; falantes d'esta variedá pronuncien ''car'' /kɑːr/ como ''core'' /kɔːr/. Tamién suelen terminar una oración interrogativa como ''Right?'' pronunciada amodo como ''Roisch?''.
* En delles variedaes más anticuaes, los [[grafema|grafemes]] ''ea'' que n'inglés británicu pronúnciense como [iː], pronúnciense como [eː] (''meat, beat'').

== Gramática ==

=== Usu del "sí" y "non" ===

N'[[Irlanda]] nun esisten pallabres direutamente equivalentes a "'''sí'''" o "'''non'''"; nel so llugar, el verbu repitir na respuesta. Esta carauterística reflexar nel usu del [[idioma inglés|inglés]] n'[[Irlanda]]:

:* "''Are you finished doing your homework?''" "I am" -en llugar de ''Yes, I am'' o ''Yes'' solamente- (¿Terminasti les xeres? Sí)

:* ''Is your mobile charged?'' "It isn't" -en llugar de ''Non, it isn't'' o a cencielles ''Non''- (¿Ta'l to móvil celular cargáu? Non)

De manera alternativa, ye común ente los anglofalantes irlandeses del norte de la isla usar la pallabra "''aye'' "(/aɪ/) como una forma débil de ''yes'' (más o menos equivalente a "''sure''" o "''yeah''" n'otres variedaes d'inglés).

:* ''It's getting late, is it?'' Aye, it is. (Ta faciéndose tarde, ¿eh ho? Sí) -o "It is, aye" en [[condáu de Donegal|Donegal]]-
:* ''Is that okay with you?'' Aye. (¿Te paez bien? Sí)

=== Sistema verbal ===
* Los [[verbu|verbos]] [[Idioma irlandés|irlandeses]] tienen dos tiempos presentes: unu indica qué ta asocediendo nel momentu de la fala y l'otru usar p'acciones continues. Por casu, ''tu tas agora'' ye '''tá tu anois''' (lliteralmente "tas tu agora"), pero ''tu tas tolos díes'' ye '''bíonn tu gach lá''' (lliteralmente "tar tu acaldía").
* Los falantes irlandeses d'[[idioma inglés|inglés]], especialmente nes zones rurales ([[condáu de Mayo|Mayo]]/[[condáu de Sligo|Sligo]]), utilicen el verbu "'''to be'''" del [[idioma inglés|inglés]] d'igual manera a como usaríen l'equivalente n'[[Idioma irlandés|irlandés]], utilizando "''does be/do be''" (o, de manera menos frecuente, "''bes''") pa indicar l'usu d'esti últimu presente continuu. Nótese qu'esto ye consideráu feu ya inaceptable na fala educada, y ye cada vez más acutáu a la xente mayor en zones remotes.

::* ''He do(ye) be reading every day''. (Lee tolos díes)
::* ''They do be talking on their mobiles a lot''. (Tán tol ratu falando colos móviles)
::* ''They bes doing a lot of work at school''. (Nunca)
::* ''It's him I do be thinking of'' (Ye él en quien toi pensando)

Estos exemplos pertenecen más al llinguaxe del [[sieglu XIX]] qu'a la fala del [[sieglu XXI]].

* L'[[Idioma irlandés|irlandés]] nun tien tiempu [[pluscuamperfeutu]]: nel so llugar "'''after'''" (''dempués, tres'') añader al presente continuu. La espresión idiomática pa ''I had done X when I did Y'' (Yo fixera X cuando fixi Y) ye '''I was after doing X when I did Y''', calcáu del usu n'[[Idioma irlandés|irlandés]] de les preposiciones compuestes '''i ndiaidh, tar éis,''' y '''in éis''': ''bhí mé tar éis/i ndiaidh/in éis X a dhéanamh, nuair a rinne mé Y''. Sobremanera esti usu puede atopase ente los [[Dublín|dublineses]].

::* ''Why did you hit him?'' He was after insulting me. (¿Por qué lo cutisti? Faltárame)
* Una estructura similar atopar col ''"perfectu d'últimes noticies"'', que s'usa como elementu espresivu d'escitación pa daqué que pasó apocayá:

::* ''Would yá look at yer one - she's after losing five stone in five weeks!'' (Mira a ésa: ¡perdió 30 quilos (30 quilos nun equival a "five stone"!) en cinco selmanes!)
* Menos contundente, usando lo que puede denominase como "perfectu de noticies pocu importantes", con una estructura similar a la del tiempu perfectu n'[[Idioma alemán|alemán]], úsase, como n'[[Idioma irlandés|irlandés]], pa indicar daqué de menos importancia:

::* ''I have the computer rebooted'' - Lliteralmente "Yo he l'ordenador reiniciáu". Non. Meyor consideralo "Yo tengo l'ordenador reiniciáu".

* Esiste, como n'[[Idioma irlandés|irlandés]] y casi tolos idiomes europeos (a diferencia del [[idioma inglés|inglés]]) una forma de segunda persona del plural, perteneciente a un inglés arcaicu: "'''ye'''" (y tamién puede usase "'''yous'''", pero solu en Dublín), n'oposición a la segunda persona del singular, "'''you'''".

::* ''Did ye/yous all go to see it?'' (¿Fuistis toos a velo?)

* En zones rurales la forma reflexiva de los pronomes úsase de cutiu pa enfatizar o pa referise indireutamente a una persona en concretu, d'alcuerdu al contestu:

::* ''Was it all of ye or just '''yourself'''?'' -¿Érais toos vós o namái tu?
::* '' 'Tis herself that's coming now'' ([[Idioma irlandés|irlandés]]:''Is sí féin atá ag teacht anois'') - Ye ella quien va venir agora.
:::Con "'''herself'''" o "'''himself'''" (pronomes reflexivos de tercer persona del singular, femenín y masculín respeutivamente), puede indicase ''la xefa'' o ''la muyer de la casa''. Esti usu de cutiu indica que'l falante atribúi daqué d'arrogancia o egoísmu a la persona en cuestión. Nótese, amás, l'usu d'esta construcción tan indireuta (''[[cleft sentence]]''), en llugar de ''She's coming now'', y l'usu de la contraición "'' 'tis''" en llugar de "''it's''".

* Ye normal que se terminen oraciones coles coletillas "''non?''" o "''yeah''":

::* ''He's not coming today, non?'' ([[Idioma irlandés|irlandés]]: ''Níl sé ag teacht inniú, nach bhfuil?'') -Nun vien mañana, ¿eh ho?-
::* ''The bank's closed now, yeah?'' ([[Idioma irlandés|irlandés]]: ''Tá an banc dúnta anois, an bhfuil'') -El bancu ta agora zarráu, ¿a que sí?-

:Sicasí, dada la inesistencia de les pallabres "''sí''" o "''non''" n'[[Idioma irlandés|irlandés]] (''nach bhfuil'' y ''an bhfuil'' son les formes afirmativa y negativa del verbu "ser"), tamién puede atopase como alternativa:

::* ''He's not coming today, sure he isn't?''
::* ''The bank's closed now, isn't it?''

* Hai dellos xiros de llinguaxe que surden del fechu de que nun esiste verbu '''tener''' n'[[Idioma irlandés|irlandés]]. Nel so llugar, la posesión indícase usando la preposición '''ag''', que combínase cola forma "mi" pa crear '''agam'''. Asina, n'[[idioma inglés|inglés]] úsase'l verbu '''to have''' xunto con '''with me''' (''al pie de mi''), lo que copia la forma ''ta ...agam''.

::* ''The book, I have it with me'' (Tengo'l llibru)
::* ''Do you have the book? I have it with me'' (¿Tienes el llibru? Sí, tener)

:Coles mesmes, pa dicir que daquién "fala una llingua" recurrir al verbu '''to have''' (''tener''), que toma emprestada la forma gramatical del [[Idioma irlandés|irlandés]]:

::* ''She doesn't have Irish'' -''Nil Gaeilge aici''- (Lliteralmente: ''Nun hai irlandés n'ella'')

* Otru modismu ye la descripción de "esta cosa equí" o "esa cosa allá" como '''this man here''' (''esti home equí'') o '''that man there''' (''esi home ellí''), que tamién apaez nel [[idioma inglés|inglés]] de [[Isla de Terranova|Terranova]] de [[Canadá]].

* Una subordinada d'estilu indireutu de cutiu caltién la so forma direuta; por casu:

::* ''John asked me to buy a loaf of bread'' (John pidióme que mercara una fogaza de pan) tresformar en ''John asked me would I buy a loaf of bread''.

* '''Tomar''' y '''llevar''' (''Bring'' y ''take''): l'usu nel inglés d'[[Irlanda]] difier del [[idioma inglés|inglés]] estándar, pos copia la gramática del [[Idioma irlandés|gaélicu]] pa '''beir''' y '''tóg'''. N'[[idioma inglés|inglés]] l'usu d'estos verbos depende de la direición; n'[[Idioma irlandés|irlandés]] depende de la persona. N'inglés, se ''lleva'' ('''to take''') daqué ''d'equí a ellí'' y se ''trai'' ('''to bring''') '''a equí d'ellí'''. Pero n'[[Idioma irlandés|irlandés]] una persona ''lleva'' ('''to take''') namái cuando se toma un elementu d'otra persona - y la persona ''trai'' ('''to bring''') nel restu de los casos, independientemente de la direición. D'esta manera apaecen oraciones como:

::* ''Don't forget to bring your umbrella with you when you go'' (Non te escaezas de llevate'l paragües cuando salgas)
::* ''Hold my hand: I don't want someone to take you.'' (Coyer de la mano: nun quiero que nadie te lleve)

== Caltenimientu d'arcaísmos ==

* Dase l'antigua contraición de "it is", "'''tis'''". Dase inclusive tamién doble contraición: "'''tisn't'''" por "it is not".
* Les pallabres "'''ye'''" o "'''yous'''", en munches variedaes yá arcaiques, utilícense inda en llugar de "'''you'''" pa indicar segunda persona del plural.
* El verbu "'''mitch'''" que significa faer la llebre ye usada n'[[Irlanda]]: apaez en [[Shakespeare]] pero apenes s'oi n'inglés británicu modernu, sacante en delles árees como [[Gales]], [[Devon]] y [[Cornualles]].

== Giros de llinguaxe ==
* '''Amn't''', según la forma "'''ain't'''" n'inglés, úsase como contraición de "'''am not'''" (''primer persona singular'') por analoxía con "'''isn't'''" (''tercer persona singular'') y "'''llabren't'''" (''forma plural''). Puede usase como [[entruga coletilla]] ("I'm making a mistake, amn't I?" -Toi cometiendo un error, ¿eh ho?-), o como alternativa a "'''I'm not'''" (''Nun soi/toi''). ("I amn't joking" -Nun toi bromiando-), y tamién s'usa en dobles negatives ("I'm not late, amn't I not?" -Nun llegó tarde, ¿a que non?-).
* '''Arra''' utilízase como interxeición cuando daqué malu pasó, pero "''poner al mal tiempu bona cara''":

::* "''Arra, 'tis not the end of the world''" (¡Bonu! Nun ye'l fin del mundu).

* Les espresiones '''"come here to me now"''' (lliteralmente: "Vente equí agora") y '''"come here and I'll tell yá something"''' (lliteralmente: "Ven equí [para] que te diga daqué") utilizar pa espresar lo que n'inglés estándar diríase '''"Listen to this"''' ("Escucha esto") o '''"I have something to tell you"''' ("Tengo daqué que dicite"). Claro que casi naide usa estes espresiones. La contraición de '''"Tell me this and tell me no more"''' ("Dime esto y namás"), tamién ye común, meyor pocu común: tiende a implicar secretismu o una revelación importante na información dada.

* '''"Diablos"''' utilízase como [[espletivu]] n'[[Idioma irlandés|irlandés]]; por casu: ''Cén áit sa diabhal a bhfuil sé?'' ("¿Ónde diablos ta él?"). Na so versión [[idioma inglés|inglesa]] tratar d'un espletivu de fuercia medio.

*""Cheers""" utilízase como "salú" y como "gracies", depende del casu. 

*""hora y media"" cuando te pregunten ¿a qu'hora vienes? la respuesta ye Half Hour (metá hora). ye la forma llocal de dicilo, por casu: mañana voi a les 3:30, "Im going tomorrow at half 3"

* Dellos [[insultu|insultos]] treslladáronse direutamente del [[Idioma irlandés|irlandés]] y tienen un significáu bastante indulxente n'[[idioma inglés|inglés]]: e.g. '''"Lúdramán", "Amadán", "pleidhce", "rogué", "eejit"' '''(qu'a cencielles ye una versión de "idiot") , toos signifiquen "''tontu''". Tamién s'utilicen espresiones como '''messer''' o '''langer''' (sobremanera en [[Cork]]), de significaos similares.'''

'''
{{Tradubot|Inglés en Irlanda}}


== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commons}}

{{control d'autoridaes}}

[[Categoría:Dialeutos y simplificaciones del inglés|Irlanda]]
[[Categoría:Llingües d'Irlanda]]
[[Categoría:Isla d'Irlanda]]
[[Categoría:Cultura d'Irlanda]]
[[Categoría:Llingües del Reinu Xuníu]]
[[Categoría:Irlanda del Norte]]
L'Envierno-inglés o Inglés irlandés ye un conxuntu de dialeutos nativos del inglés escritu y falaos na Isla d'Irlanda (políticamente tanto como na República d'Irlanda y Irlanda del Norte). L'inglés foi introducíu n'Irlanda mientres la colonización nel sieglu XVI per parte d'escoceses y ingleses. Sicasí, yá había llegáu diba sieglos y viose influyíu pol mesmu gaélicu. La variedá diatópica del inglés n'Irlanda denominar envierno-inglés, o anglo-irlandés. La mayor diferencia ente l'inglés británicu estándar y l'inglés n'Irlanda anicia nel llinguaxe coloquial. En realidá, anque'l envierno-inglés esistió hasta la primer parte del sieglu XX, güei lo que se fala n'Irlanda ye una mera versión del inglés d'Inglaterra, con munches traces del inglés de los Estaos Xuníos.

 Pronunciación 
 Tien un acentu rótico, esto ye, pronúnciase /r/ intervocálica, antes de consonante y al rematar pallabres, aspeutu que tamién se caltién na mayoría de dialeutos estauxunidenses o canadienses tres la colonización ya inmigración irlandesa escontra dichos territorios.
 El soníu /t/ casi nunca ye oclusivu cuando apaez nuna posición distinta a la inicial de pallabra; nel so llugar, apaez un procesu de lenición, pasando a una fricativa ente "s" y "sh" [ɕ]
 La distinción de sonoridá ente w [w] y wh [ʍ] caltiénse.
 Na variedá meridional nun hai distinción, como en inglés americanu, ente los fonemes /ɒ/ y /ɑː/. Asina, la pronunciación de bother ye /bɑːðɚ/, non /bɒðɚ/
 En delles variedaes d'Irlanda sumió diferencia ente [θ] y [t], y ente [ð] y [d], sumiendo los soníos fricativos.
 La distinción ente /ɔːɹ/ y /oʊɹ/ en horse y hoarse respeutivamente caltiénse.
 La distinción ente [ɛɹ]-[ɪɹ]-[ʌɹ] en herd-bird-curd caltiénse.
 La "l" non se velariza en nengún contestu.
 Nun hai diptongación en pallabres como boat /boːt/ o cane /keːn/.
 La "o" en Dublin puede apaecer pronunciada como /ʊ/.
 Nel condáu de Cork dellos soníos vocálicos vense alteriaos. Un soníu "y" convertir en "i" (esto ye, well /wel/ pronunciaríase /wɪl/. Coles mesmes Cork ye pronunciáu como /kɑːrk/ en llugar de /kɔːrk/.
 Un acentu únicu en Dublín ye conocíu como la entonación Dublín 4 (pol códigu postal del distritu), carauterísticu de les clases medies urbanes. Suel facer# risión al considerase un dialeutu "pixu"; falantes d'esta variedá pronuncien car /kɑːr/ como core /kɔːr/. Tamién suelen terminar una oración interrogativa como Right? pronunciada amodo como Roisch?.
 En delles variedaes más anticuaes, los grafemes ea que n'inglés británicu pronúnciense como [iː], pronúnciense como [eː] (meat, beat).

 Gramática 

 Usu del "sí" y "non" 

N'Irlanda nun esisten pallabres direutamente equivalentes a "sí" o "non"; nel so llugar, el verbu repitir na respuesta. Esta carauterística reflexar nel usu del inglés n'Irlanda:

 "Are you finished doing your homework?" "I am" -en llugar de Yes, I am o Yes solamente- (¿Terminasti les xeres? Sí)

 Is your mobile charged? "It isn't" -en llugar de Non, it isn't o a cencielles Non- (¿Ta'l to móvil celular cargáu? Non)

De manera alternativa, ye común ente los anglofalantes irlandeses del norte de la isla usar la pallabra "aye "(/aɪ/) como una forma débil de yes (más o menos equivalente a "sure" o "yeah" n'otres variedaes d'inglés).

 It's getting late, is it? Aye, it is. (Ta faciéndose tarde, ¿eh ho? Sí) -o "It is, aye" en Donegal-
 Is that okay with you? Aye. (¿Te paez bien? Sí)

 Sistema verbal 
 Los verbos irlandeses tienen dos tiempos presentes: unu indica qué ta asocediendo nel momentu de la fala y l'otru usar p'acciones continues. Por casu, tu tas agora ye tá tu anois (lliteralmente "tas tu agora"), pero tu tas tolos díes ye bíonn tu gach lá (lliteralmente "tar tu acaldía").
 Los falantes irlandeses d'inglés, especialmente nes zones rurales (Mayo/Sligo), utilicen el verbu "to be" del inglés d'igual manera a como usaríen l'equivalente n'irlandés, utilizando "does be/do be" (o, de manera menos frecuente, "bes") pa indicar l'usu d'esti últimu presente continuu. Nótese qu'esto ye consideráu feu ya inaceptable na fala educada, y ye cada vez más acutáu a la xente mayor en zones remotes.

 He do(ye) be reading every day. (Lee tolos díes)
 They do be talking on their mobiles a lot. (Tán tol ratu falando colos móviles)
 They bes doing a lot of work at school. (Nunca)
 It's him I do be thinking of (Ye él en quien toi pensando)

Estos exemplos pertenecen más al llinguaxe del sieglu XIX qu'a la fala del sieglu XXI.

 L'irlandés nun tien tiempu pluscuamperfeutu: nel so llugar "after" (dempués, tres) añader al presente continuu. La espresión idiomática pa I had done X when I did Y (Yo fixera X cuando fixi Y) ye I was after doing X when I did Y, calcáu del usu n'irlandés de les preposiciones compuestes i ndiaidh, tar éis, y in éis: bhí mé tar éis/i ndiaidh/in éis X a dhéanamh, nuair a rinne mé Y. Sobremanera esti usu puede atopase ente los dublineses.

 Why did you hit him? He was after insulting me. (¿Por qué lo cutisti? Faltárame)
 Una estructura similar atopar col "perfectu d'últimes noticies", que s'usa como elementu espresivu d'escitación pa daqué que pasó apocayá:

 Would yá look at yer one - she's after losing five stone in five weeks! (Mira a ésa: ¡perdió 30 quilos (30 quilos nun equival a "five stone"!) en cinco selmanes!)
 Menos contundente, usando lo que puede denominase como "perfectu de noticies pocu importantes", con una estructura similar a la del tiempu perfectu n'alemán, úsase, como n'irlandés, pa indicar daqué de menos importancia:

 I have the computer rebooted - Lliteralmente "Yo he l'ordenador reiniciáu". Non. Meyor consideralo "Yo tengo l'ordenador reiniciáu".

 Esiste, como n'irlandés y casi tolos idiomes europeos (a diferencia del inglés) una forma de segunda persona del plural, perteneciente a un inglés arcaicu: "ye" (y tamién puede usase "yous", pero solu en Dublín), n'oposición a la segunda persona del singular, "you".

 Did ye/yous all go to see it? (¿Fuistis toos a velo?)

 En zones rurales la forma reflexiva de los pronomes úsase de cutiu pa enfatizar o pa referise indireutamente a una persona en concretu, d'alcuerdu al contestu:

 Was it all of ye or just yourself? -¿Érais toos vós o namái tu?
  'Tis herself that's coming now (irlandés:Is sí féin atá ag teacht anois) - Ye ella quien va venir agora.
Con "herself" o "himself" (pronomes reflexivos de tercer persona del singular, femenín y masculín respeutivamente), puede indicase la xefa o la muyer de la casa. Esti usu de cutiu indica que'l falante atribúi daqué d'arrogancia o egoísmu a la persona en cuestión. Nótese, amás, l'usu d'esta construcción tan indireuta (cleft sentence), en llugar de She's coming now, y l'usu de la contraición " 'tis" en llugar de "it's".

 Ye normal que se terminen oraciones coles coletillas "non?" o "yeah":

 He's not coming today, non? (irlandés: Níl sé ag teacht inniú, nach bhfuil?) -Nun vien mañana, ¿eh ho?-
 The bank's closed now, yeah? (irlandés: Tá an banc dúnta anois, an bhfuil) -El bancu ta agora zarráu, ¿a que sí?-

Sicasí, dada la inesistencia de les pallabres "sí" o "non" n'irlandés (nach bhfuil y an bhfuil son les formes afirmativa y negativa del verbu "ser"), tamién puede atopase como alternativa:

 He's not coming today, sure he isn't?
 The bank's closed now, isn't it?

 Hai dellos xiros de llinguaxe que surden del fechu de que nun esiste verbu tener n'irlandés. Nel so llugar, la posesión indícase usando la preposición ag, que combínase cola forma "mi" pa crear agam. Asina, n'inglés úsase'l verbu to have xunto con with me (al pie de mi), lo que copia la forma ta ...agam.

 The book, I have it with me (Tengo'l llibru)
 Do you have the book? I have it with me (¿Tienes el llibru? Sí, tener)

Coles mesmes, pa dicir que daquién "fala una llingua" recurrir al verbu to have (tener), que toma emprestada la forma gramatical del irlandés:

 She doesn't have Irish -Nil Gaeilge aici- (Lliteralmente: Nun hai irlandés n'ella)

 Otru modismu ye la descripción de "esta cosa equí" o "esa cosa allá" como this man here (esti home equí) o that man there (esi home ellí), que tamién apaez nel inglés de Terranova de Canadá.

 Una subordinada d'estilu indireutu de cutiu caltién la so forma direuta; por casu:

 John asked me to buy a loaf of bread (John pidióme que mercara una fogaza de pan) tresformar en John asked me would I buy a loaf of bread.

 Tomar y llevar (Bring y take): l'usu nel inglés d'Irlanda difier del inglés estándar, pos copia la gramática del gaélicu pa beir y tóg. N'inglés l'usu d'estos verbos depende de la direición; n'irlandés depende de la persona. N'inglés, se lleva (to take) daqué d'equí a ellí y se trai (to bring) a equí d'ellí. Pero n'irlandés una persona lleva (to take) namái cuando se toma un elementu d'otra persona - y la persona trai (to bring) nel restu de los casos, independientemente de la direición. D'esta manera apaecen oraciones como:

 Don't forget to bring your umbrella with you when you go (Non te escaezas de llevate'l paragües cuando salgas)
 Hold my hand: I don't want someone to take you. (Coyer de la mano: nun quiero que nadie te lleve)

 Caltenimientu d'arcaísmos 

 Dase l'antigua contraición de "it is", "tis". Dase inclusive tamién doble contraición: "tisn't" por "it is not".
 Les pallabres "ye" o "yous", en munches variedaes yá arcaiques, utilícense inda en llugar de "you" pa indicar segunda persona del plural.
 El verbu "mitch" que significa faer la llebre ye usada n'Irlanda: apaez en Shakespeare pero apenes s'oi n'inglés británicu modernu, sacante en delles árees como Gales, Devon y Cornualles.

 Giros de llinguaxe 
 Amn't, según la forma "ain't" n'inglés, úsase como contraición de "am not" (primer persona singular) por analoxía con "isn't" (tercer persona singular) y "llabren't" (forma plural). Puede usase como entruga coletilla ("I'm making a mistake, amn't I?" -Toi cometiendo un error, ¿eh ho?-), o como alternativa a "I'm not" (Nun soi/toi). ("I amn't joking" -Nun toi bromiando-), y tamién s'usa en dobles negatives ("I'm not late, amn't I not?" -Nun llegó tarde, ¿a que non?-).
 Arra utilízase como interxeición cuando daqué malu pasó, pero "poner al mal tiempu bona cara":

 "Arra, 'tis not the end of the world" (¡Bonu! Nun ye'l fin del mundu).

 Les espresiones "come here to me now" (lliteralmente: "Vente equí agora") y "come here and I'll tell yá something" (lliteralmente: "Ven equí [para] que te diga daqué") utilizar pa espresar lo que n'inglés estándar diríase "Listen to this" ("Escucha esto") o "I have something to tell you" ("Tengo daqué que dicite"). Claro que casi naide usa estes espresiones. La contraición de "Tell me this and tell me no more" ("Dime esto y namás"), tamién ye común, meyor pocu común: tiende a implicar secretismu o una revelación importante na información dada.

 "Diablos" utilízase como espletivu n'irlandés; por casu: Cén áit sa diabhal a bhfuil sé? ("¿Ónde diablos ta él?"). Na so versión inglesa tratar d'un espletivu de fuercia medio.

""Cheers""" utilízase como "salú" y como "gracies", depende del casu. 

""hora y media"" cuando te pregunten ¿a qu'hora vienes? la respuesta ye Half Hour (metá hora). ye la forma llocal de dicilo, por casu: mañana voi a les 3:30, "Im going tomorrow at half 3"

 Dellos insultos treslladáronse direutamente del irlandés y tienen un significáu bastante indulxente n'inglés: e.g. "Lúdramán", "Amadán", "pleidhce", "rogué", "eejit"' (qu'a cencielles ye una versión de "idiot") , toos signifiquen "tontu". Tamién s'utilicen espresiones como messer o langer (sobremanera en Cork), de significaos similares.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Irlanda
Categoría:Llingües d'Irlanda
Categoría:Isla d'Irlanda
Categoría:Cultura d'Irlanda
Categoría:Llingües del Reinu Xuníu
Categoría:Irlanda del Norte