Sitios d'arte rupestre de Kondoa
{{referencies|t=20240917055804}}
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá
| Nome = Sitios d'arte rupestre de Kondoa
| Imaxe =Kondoa mchoro mwambani 2012 Tamino (cropped).jpg
| Tamañu = 270
| Pie = Arte rupestre en Kondoa.
| País = {{TZA}}
| Tipu = '''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>'''
| Criterios = iii, vi | ID = 1183rev
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'África|África]]
| Añu = 2006
| Extensión = 
| peligru = 
| Coordenaes = non
}}

Los '''sitios d'arte rupestre de Kondoa''' o '''pintures rupestres de Kondoa Irangi''' ye un conxuntu d'[[arte rupestre|antigües pintures]] en muries de covarones asitiaes nel centru de [[Tanzania]]. La rexón de [[Kondoa]] declaróse [[Patrimoniu de la Humanidá]] de la [[Unesco]] nel añu 2006 pola so impresionante coleición de pintures.<ref name=":5">{{cita llibru |títulu=Rock Art of Kondoa Irangi and Other Attractions|apellíu1=Coulson|nome1=David|apellíu2=Borona|nome2=Gloria K. |publicación=TARA (Trust for African Rock Art)|year=2013|isbn=978-9966-7453-4-7}}</ref> Estos sitios fueron declaraos monumentu nacional en 1937 pol Departamentu d'Antigüedaes de Tanzania.<ref name=":0">{{cita llibru |títulu=World Heritage Papers 13 |apellíu=Netherlands National Commission for UNESCO |publicación=UNESCO World Heritage Centre|añu=2004 |ubicación=París |páxines=82–83}}</ref> Les pintures allúgense aproximao 9&nbsp;km al este de l'autopista T5 de [[Dodoma]] a [[Babati]], a unos 20&nbsp;km al norte del pueblu de [[Kondoa Mjini|Kondoa]], nel distritu del [[distritu de Kondoa|mesmu nome]] de la rexón de [[Dodoma]]. Les llendes del sitiu tán marcaos por postes de formigón.<ref name=":3">[https://whc.unesco.org/en/list/1183 UNESCO.org]</ref> El sitio ta rexistráu nel llistáu de [[Sitios históricos nacionales de Tanzania]]<ref>{{cita web |títulu=Antiquities Sites|url=https://www.maliasili.go.tz/uploads/ANTIQUITIES_SITES_LOCATION_AND_ACCESSBILITY.pdf |fechaaccesu=21 de xunetu de 2022}}</ref> 

El paisaxe d'esta zona carauterízase por grandes roques de granitu apilaes que formen el cantu occidental de la estepa masái y formen abellugos predresos de llombu a los vientos predominantes.<ref name=":4">{{cita publicación |apellíu=Nash |nome=T. A. M. |fecha=1929 |títulu=Note on the Discovery of Some Rock-Paintings Near Kondoa Irangi in Tanganyika Territory |publicación=The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|volume=59 |páxines=199–206|doi=10.2307/2843565|issn=0307-3114|jstor=2843565}}</ref> Estos abellugos predresos suelen tener superficies planes por cuenta de l'actividá del [[rift]], y nestes superficies ye onde s'atopen les pintures, protexíes de les inclemencies del tiempu.

Estes pintures entá son parte d'una tradición viva usada pol pueblu [[pueblu Sandawe]] nes sos ceremonies de sanamientu ''simbó'', y polos [[pueblu masái|masái]] en pitances rituales.<ref name=":3" /><ref name="Bwasiri 437–459">{{cita publicación |apellíu1=Bwasiri|nome1=Emmanuel J.|apellíu2=Smith|nome2=Benjamin W. |fecha=2015-10-02 |títulu=The rock art of Kondoa District, Tanzania|url=https://doi.org/10.1080/0067270X.2015.1120436 |publicación=Azania: Archaeological Research in Africa|volume=50|issue=4 |páxines=437–459|doi=10.1080/0067270X.2015.1120436|s2cid=146424280|issn=0067-270X}}</ref><ref name=":0" /> La importancia y l'usu persistentes de los abellugos predresos y el so arte suxeren qu'hubo una continuidá cultural ente los diversos grupos étnicos y llingüísticos de persones que moraron na área a lo llargo del tiempu.<ref name=":3" />

Alredor de 1970, los homes sandawe entá facíen pintures rupestres. Ten Raa preguntó les razones pa facelo. Clasificó estes razones como máxiques (que representen l'animal que'l pintor pretendía matar), casuales y de sacrificiu (en llombes d'espíritos de cles específiques y que representen ceremonies curatibles y de producción d'agua).<ref>Ten Raa, E. 1974. "A record of some pre-historic and some recent Sandawe rock paintings. Tanzania Notes and Records 75: 9–27." Como s'indica na páxina 451 del {{cita publicación |apellíu1=Bwasiri|name1=Emmanuel J.|apellíu2=Smith|name2=Benjamin W. |fecha=2015-10-02 |títulu=The rock art of Kondoa District, Tanzania|url=https://doi.org/10.1080/0067270X.2015.1120436 |publicación=Azania: Archaeological Research in Africa|volume=50|issue=4 |páxines=437–459|doi=10.1080/0067270X.2015.1120436|s2cid=146424280|issn=0067-270X}}</ref>

Les pintures representen persones allargaes, animales y escenes de caza. Les pintures más antigües de la "tradición naturalista" son xeneralmente coloraes y tán acomuñaes de cazadores-pañadores, non yá en Kondoa sinón tamién nes rexones de Singida, Mara, Arusha y Manyara de Tanzania. Les pintures de la "tradición naturalista" se superponen davezu con un estilu "blancu tardíu" más recién, que de cutiu representa ganáu, que s'atribuyó a los llabradores [[bantús]] y créese que ye posterior a la [[espansión bantú]] na área. Les pintures "blancu y bermeyu" atribuyéronse a pastores [[pueblos cusíticos|cusíticos]] y [[pueblos nilóticos|nilóticos]].<ref name=":0" /><ref name="Bwasiri 437–459"/> Sacante les pintures que la so creación ta rexistrada en tiempos recién, nun hai evidencia directa de fecha. Bwasiri y Smith señalen que les ceremonies de producción d'agua de los sandawe son d'orixe bantú, derivaes d'una llarga historia de contactu cultural colos bantús y otros pueblos, y suxeren procuru al utilizar evidencia etnográfica recién pa interpretar la historia del arte.<ref name="Bwasiri 437–459"/>

El covarón de Kisese II, na zona de Kondoa, tien arte de la "tradición naturalista" nes parés y evidencies d'ocupación nos pisos que daten de más de 40.000 años.

L'ex-presidente de [[Sudáfrica]], [[Nelson Mandela]], dixo d'estos sitios: "L'arte rupestre d'África ye patrimoniu común de tolos africanos, pero ye más qu'eso. Ye patrimoniu común de la humanidá."<ref name=":5" />

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://whc.unesco.org/es/list/1183 UNESCO - Sitiu d'Arte Rupestre de Kondoa]
* [https://web.archive.org/web/20081017225122/http://www.africanrockart.org/home/ TARA - Trust for African Rock-Art],(n'inglés).

{{Tradubot|Sitios de arte rupestre de Kondoa}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tanzania]]
[[Categoría:Arte rupestre]]
[[Categoría:Prehistoria d'África]]
Los sitios d'arte rupestre de Kondoa o pintures rupestres de Kondoa Irangi ye un conxuntu d'antigües pintures en muries de covarones asitiaes nel centru de Tanzania. La rexón de Kondoa declaróse Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco nel añu 2006 pola so impresionante coleición de pintures. Estos sitios fueron declaraos monumentu nacional en 1937 pol Departamentu d'Antigüedaes de Tanzania. Les pintures allúgense aproximao 9 km al este de l'autopista T5 de Dodoma a Babati, a unos 20 km al norte del pueblu de Kondoa, nel distritu del mesmu nome de la rexón de Dodoma. Les llendes del sitiu tán marcaos por postes de formigón.UNESCO.org El sitio ta rexistráu nel llistáu de Sitios históricos nacionales de Tanzania 

El paisaxe d'esta zona carauterízase por grandes roques de granitu apilaes que formen el cantu occidental de la estepa masái y formen abellugos predresos de llombu a los vientos predominantes. Estos abellugos predresos suelen tener superficies planes por cuenta de l'actividá del rift, y nestes superficies ye onde s'atopen les pintures, protexíes de les inclemencies del tiempu.

Estes pintures entá son parte d'una tradición viva usada pol pueblu pueblu Sandawe nes sos ceremonies de sanamientu simbó, y polos masái en pitances rituales. La importancia y l'usu persistentes de los abellugos predresos y el so arte suxeren qu'hubo una continuidá cultural ente los diversos grupos étnicos y llingüísticos de persones que moraron na área a lo llargo del tiempu.

Alredor de 1970, los homes sandawe entá facíen pintures rupestres. Ten Raa preguntó les razones pa facelo. Clasificó estes razones como máxiques (que representen l'animal que'l pintor pretendía matar), casuales y de sacrificiu (en llombes d'espíritos de cles específiques y que representen ceremonies curatibles y de producción d'agua).Ten Raa, E. 1974. "A record of some pre-historic and some recent Sandawe rock paintings. Tanzania Notes and Records 75: 9–27." Como s'indica na páxina 451 del 

Les pintures representen persones allargaes, animales y escenes de caza. Les pintures más antigües de la "tradición naturalista" son xeneralmente coloraes y tán acomuñaes de cazadores-pañadores, non yá en Kondoa sinón tamién nes rexones de Singida, Mara, Arusha y Manyara de Tanzania. Les pintures de la "tradición naturalista" se superponen davezu con un estilu "blancu tardíu" más recién, que de cutiu representa ganáu, que s'atribuyó a los llabradores bantús y créese que ye posterior a la espansión bantú na área. Les pintures "blancu y bermeyu" atribuyéronse a pastores cusíticos y nilóticos. Sacante les pintures que la so creación ta rexistrada en tiempos recién, nun hai evidencia directa de fecha. Bwasiri y Smith señalen que les ceremonies de producción d'agua de los sandawe son d'orixe bantú, derivaes d'una llarga historia de contactu cultural colos bantús y otros pueblos, y suxeren procuru al utilizar evidencia etnográfica recién pa interpretar la historia del arte.

El covarón de Kisese II, na zona de Kondoa, tien arte de la "tradición naturalista" nes parés y evidencies d'ocupación nos pisos que daten de más de 40.000 años.

L'ex-presidente de Sudáfrica, Nelson Mandela, dixo d'estos sitios: "L'arte rupestre d'África ye patrimoniu común de tolos africanos, pero ye más qu'eso. Ye patrimoniu común de la humanidá."

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 UNESCO - Sitiu d'Arte Rupestre de Kondoa
 TARA - Trust for African Rock-Art,(n'inglés).

Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tanzania
Categoría:Arte rupestre
Categoría:Prehistoria d'África