Cueva de les Besties
{{edificiu}}
La '''Cueva de les Besties''' ye un abrigu natural que caltién una de les representaciones d'[[Arte rupestre del Sahara|arte rupestre]] más espectaculares del [[neolíticu]] nel desiertu d'[[El Sáḥara]].

== Xeografía ==
L'abrigu atopar nel [[Wadi Sora]] al sur de la [[pandu de Gilf Kebir]] nel estremu suroeste d'[[Xeografía d'Exiptu|Exiptu]] estremera con [[Sudán]] y [[Libia]], más esautamente nel [[ermu Líbico]]. El llugar ta despobláu anguaño y forma parte de la zona más [[clima grebu|greba]] del Sahara.

== Descubrimientu ==
L'abrigu foi afayáu nel añu 2002 polos arqueólogos Massimo y Jacopo Foggini y Ahmed Mestikawi, razón pola que tamién ye nomáu cueva Foggini-Mestikawi o cueva Foggini. Nel añu 2010 científicos de la universidá de Köln llevaron a cabu un refechu rexistru del abrigu y denominaron el llugar cueva Wadi Sora II.

== Historia y paleoclima ==
Les pintures realizáronse hai aproximao 7000<ref>-y Quellec/Flers 2005, p.VI.</ref> años nos alboreceres del neolíticu. Naquella dómina'l Sahara taba inda húmedu. Testimoniu d'aquel periodu ye un llagu [[holocenu]], güei desapaecíu, al pie del abrigu. Al terminase'l [[Óptimo Climáticu del Holocenu]] hai 6000 años, les precipitaciones cesaron,<ref>Linstädter/Kröpelin 2004 determinaron que primero cesaron les precipitaciones monzóniques y depués les mediterránees provocando la [[desecación]] de la zona.</ref> los habitantes coláronse y el Sahara quedóse [[desiertu]] y en gran parte despobláu tal como lo conocemos güei.

== Descripción de les pintures ==
L'abrigu contién un panel de 17 m de llargu y 3 metros d'altu con más de 5000 figures pintaes sobremanera en colloráu, pero tamién en mariellu, blancu y negru representando manes y pies en negativu, grupos d'homes y unos animales mitolóxicos [[teriantropía|teriántropos]] y [[acefalia|acéfalos]], denominaos besties a les que l'abrigu debe'l so nome. Anque'l símbolu de les manes en negativu suelse atopar en munches cueves del globu, les besties atópense solo nel Wadi Sora. Les pintures tán perbién calteníes y representen distintes temes parcialmente pintaos superpuestos. Unos grabaos en [[baxorrelieve]] rematen l'abrigu.
Les manes negatives tán [[estarcido|estarcidas]] y formen l'estratu más antiguu mientres les pequeñes figures blanques y los grandes individuos en mariellu son de creación más recién dando fe d'un usu enllargáu del abrigu.

Les besties son les protagonistes, munches de les cuales sufrieron ataques de [[iconoclasia|mutilación]] yá en tiempos prehistóricos. Arrodiaes de seres humanos, destaquen pola so forma y el so tamañu. Tienen una cola llarga y un cuerpu de felín con pates en forma de pies humanu o d'animales. Anque ensin cabeza paecen taramiar o cuspir seres humanos.

Dalgunes tán envolubraes nuna suerte de rede dorada.<ref>Arriendes de escavaciones realizaes nel sureste de Turquía Lewis-Williams/Pearche 2009 llegaron a la conclusión de que la referencia a un inframundu subacuáticu” (p.126) y figures acefálicas y teriantrópicas (pp.130-132) son iconografíes del neolíticu incipiente.</ref>

L'abrigu ta semáu de grupos de seres humanos baillando, llexando o nadando,<ref>Delles escenes pueden llegar a apaecer banales pero aína vense desmentíes pola proximidá de les besties (-y Qellec/Flers 2005, p.90).</ref> non siempres rellacionaos coles besties: Na parte inferior de la izquierda, aprovechando un resquiebru natural, apaecen percima de la mesma un grupu de persones calteniendo una fonda nes manes llevantaes. Per debaxo del resquiebru hai otru grupu de tamañu más pequeñu con una mano llevantada mirando escontra un llau.

Partíos por tol abrigu hai fauna montesa: un elefante, avestruces, antílopes y xirafes. Les figures del abrigu formen parte d'un mundu [[mitoloxía|míticu]] que'l so simbolismu entá nun sabemos descifrar.

== Galería ==
<gallery>
FogginiAntilopes.jpg|
FogginiBeasts.jpg|
FogginiHands.jpg|
FogginiMirror.jpg|
FogginiCave.jpg|
FogginiCaveTotal.jpg|
FogginiLake.jpg|
FogginiOstrich.jpg|
Bestias6.JPG|<small>Gaceles grabaes na parte cimera de la cueva</small>
</gallery>
[[Ficheru:Bestias2.JPG|thumb|250px|Figures marielles sobre grupos d'homes baillando.]]
[[Ficheru:Bestias3.JPG|thumb|250px|Detalle d'una bestia.]]
[[Ficheru:Bestias4.JPG|thumb|250px|Varios grupos d'homes sobre manes estarcidas.]]

== Ver tamién ==
* [[Arte rupestre del Sahara]]
* [[Cueva de los Nadadores]]
* [[Pintura rupestre]]
* [[Neolíticu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* {{cita llibru|autor=Kuper, Rudolph et al. (realización)|títulu=Wadi Sura - The Cave of Beasts|editorial=Heinrich-Barth-Institut|añu=2013}}
* {{cita llibru|autor=-y Quellec, Jean-Loïc; Flers, Pauline et Philippe|títulu=Du Sahara au Nil. Peintures et gravures d'avant les pharaons du Sahara au Nil|editorial=Soleb Fayard|isbn=2-213-62488-7|añu=2005}}
* {{cita llibru|autor=Lewis-Williams, David; Pearche David|títulu=Dientro de la mente neolítica|editorial=Akal S.A.|isbn=978-84-460-2843-7|añu=2009}}
* {{cita publicación |autor= Linstädter, Jörg; Kröpelin, Stefan |publicación= Wiley Periodicals Inc.
|añu= 2004 |títulu= Wadi Baht Revisited: Holocene Climate Change and Prehistoric Occupation in the Gilf Kebir Region of the Eastern Sahara, SW Egypt}}
* {{cita publicación |autor= Watrin, Luc; Saad, Khaled; Honoré, Emmanuelle
|publicación= Tenth International Congress of Egyptologists.University of the Aegean Rhodes |añu= 2008
|títulu= The headless Beasts of Wadi Sura II Shelter (WG21) in the Western Gilf El Kebir: New data on Prehistoric Mythologies from the Egyptian Sahara.}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Foggini-Mesticawi Cave}}
* [http://achv.wordpress.com/2011/07/03/gilf-el-kebir-la-“capella-sixtina”-de-la prehistoria/ Gilf-el-Kebir, la “Capella Sixtina” de la Prehistòria]
* {{Enllaz rotu|1=[http://www.carlo-bergmann.de/ex2009-10/On_the_origins_of_the_Egyptian_Pantheon.htm On the origins of the Egyptian Pantheon] |2=http://www.carlo-bergmann.de/ex2009-10/On_the_origins_of_the_Egyptian_Pantheon.htm |bot=InternetArchiveBot }} {{en}}
* [http://wadisura.phil-fak.uni-koeln.de/7264.html Wadi Sura II - The Cave of Beasts] {{en}}





{{Tradubot|Cueva de las Bestias}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia d'El Sáḥara]]
[[Categoría:Cueves prehistóriques d'Exiptu|Besties]]
[[Categoría:Arte rupestre]]
[[Categoría:Arte del Neolíticu]]
La Cueva de les Besties ye un abrigu natural que caltién una de les representaciones d'arte rupestre más espectaculares del neolíticu nel desiertu d'El Sáḥara.

 Xeografía 
L'abrigu atopar nel Wadi Sora al sur de la pandu de Gilf Kebir nel estremu suroeste d'Exiptu estremera con Sudán y Libia, más esautamente nel ermu Líbico. El llugar ta despobláu anguaño y forma parte de la zona más greba del Sahara.

 Descubrimientu 
L'abrigu foi afayáu nel añu 2002 polos arqueólogos Massimo y Jacopo Foggini y Ahmed Mestikawi, razón pola que tamién ye nomáu cueva Foggini-Mestikawi o cueva Foggini. Nel añu 2010 científicos de la universidá de Köln llevaron a cabu un refechu rexistru del abrigu y denominaron el llugar cueva Wadi Sora II.

 Historia y paleoclima 
Les pintures realizáronse hai aproximao 7000-y Quellec/Flers 2005, p.VI. años nos alboreceres del neolíticu. Naquella dómina'l Sahara taba inda húmedu. Testimoniu d'aquel periodu ye un llagu holocenu, güei desapaecíu, al pie del abrigu. Al terminase'l Óptimo Climáticu del Holocenu hai 6000 años, les precipitaciones cesaron,Linstädter/Kröpelin 2004 determinaron que primero cesaron les precipitaciones monzóniques y depués les mediterránees provocando la desecación de la zona. los habitantes coláronse y el Sahara quedóse desiertu y en gran parte despobláu tal como lo conocemos güei.

 Descripción de les pintures 
L'abrigu contién un panel de 17 m de llargu y 3 metros d'altu con más de 5000 figures pintaes sobremanera en colloráu, pero tamién en mariellu, blancu y negru representando manes y pies en negativu, grupos d'homes y unos animales mitolóxicos teriántropos y acéfalos, denominaos besties a les que l'abrigu debe'l so nome. Anque'l símbolu de les manes en negativu suelse atopar en munches cueves del globu, les besties atópense solo nel Wadi Sora. Les pintures tán perbién calteníes y representen distintes temes parcialmente pintaos superpuestos. Unos grabaos en baxorrelieve rematen l'abrigu.
Les manes negatives tán estarcidas y formen l'estratu más antiguu mientres les pequeñes figures blanques y los grandes individuos en mariellu son de creación más recién dando fe d'un usu enllargáu del abrigu.

Les besties son les protagonistes, munches de les cuales sufrieron ataques de mutilación yá en tiempos prehistóricos. Arrodiaes de seres humanos, destaquen pola so forma y el so tamañu. Tienen una cola llarga y un cuerpu de felín con pates en forma de pies humanu o d'animales. Anque ensin cabeza paecen taramiar o cuspir seres humanos.

Dalgunes tán envolubraes nuna suerte de rede dorada.Arriendes de escavaciones realizaes nel sureste de Turquía Lewis-Williams/Pearche 2009 llegaron a la conclusión de que la referencia a un inframundu subacuáticu” (p.126) y figures acefálicas y teriantrópicas (pp.130-132) son iconografíes del neolíticu incipiente.

L'abrigu ta semáu de grupos de seres humanos baillando, llexando o nadando,Delles escenes pueden llegar a apaecer banales pero aína vense desmentíes pola proximidá de les besties (-y Qellec/Flers 2005, p.90). non siempres rellacionaos coles besties: Na parte inferior de la izquierda, aprovechando un resquiebru natural, apaecen percima de la mesma un grupu de persones calteniendo una fonda nes manes llevantaes. Per debaxo del resquiebru hai otru grupu de tamañu más pequeñu con una mano llevantada mirando escontra un llau.

Partíos por tol abrigu hai fauna montesa: un elefante, avestruces, antílopes y xirafes. Les figures del abrigu formen parte d'un mundu míticu que'l so simbolismu entá nun sabemos descifrar.

 Galería 

thumb|250px|Figures marielles sobre grupos d'homes baillando.
thumb|250px|Detalle d'una bestia.
thumb|250px|Varios grupos d'homes sobre manes estarcidas.

 Ver tamién 
 Arte rupestre del Sahara
 Cueva de los Nadadores
 Pintura rupestre
 Neolíticu

 Referencies 

 Bibliografía 
 
 
 
 
 

 Enllaces esternos 

 prehistoria/ Gilf-el-Kebir, la “Capella Sixtina” de la Prehistòria
  
 Wadi Sura II - The Cave of Beasts 

Categoría:Historia d'El Sáḥara
Besties
Categoría:Arte rupestre
Categoría:Arte del Neolíticu