Montes Matobo
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá |
Nome = Montes Matobo
| Imaxe = Sunrise Matobo Zimbabwe.jpg
| Tamañu = 250
| Pie = Amanecer nel Parque Nacional de Matobo.
| País = {{ZIM}}
| Tipu = '''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>'''
| Criterios = iii, v, vi | ID = 306rev
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'África|África]]
| Añu = 2003
| Extensión = 
| peligru = 
}}
 
Los '''Montes Matobo''', les '''Llombes de Matopos''' o '''Llombes de Matopas''', asitiaes a 50 [[km]] al sur de la ciudá de [[Bulawayo]], na provincia de [[Matabelelandia Meridional]], en [[Zimbabue]], son un conxuntu de formaciones predreses que se llevanten enriba del escudu [[granitu|graníticu]] que cubre la mayor parte del país. Los grandes roquedos son abrigos naturales y tuvieron acomuñaos a la ocupación humana dende l'entamu de la [[Edá de Piedra]] hasta anguaño. Atópense una de les mayores coleiciones d'[[arte rupestre]] del [[África austral]].

Los restos atopaos nestes formaciones y les pintures dan una imaxe bien pormenorizada de la vida de les sociedaes de la edá de piedra y de como les sociedaes de llabradores sustituyir. Les llombes de Matobo siguen teniendo importancia pa les comunidaes llocales, que visiten ciertos llugares sagraos pa ceremonies amestaes a les sos actividaes tradicionales, tanto sociales como económiques. La relixón [[Mwari]], col so centru en Matobo y que paez tener el so orixe na edá de piedra, ye la más importante [[tradición oral]] del África austral.

[[Mzilikazi]], el fundador de la nación [[Ndebele]] nel [[sieglu XIX]] de resultes del [[Mfecane]] zulú y el [[Gran Trek]] bóer, atópase soterráu nuna de les llombes, foi quien dio'l nome a esta zona. Aparentemente, los bloques de granitu recuerden a una xunta de les sos [[induna|indunes]] y llamólos ''amaTobo''. L'espoliu de Mzilikazi, incluyendo carros y muebles, fueron guardaos por más d'un sieglu nuna cueva próxima, y nesti momentu pueden ser reparaos al traviés de pequeñes abertures nes roques. [[Cecil John Rhodes]], el gran colonizador británicu del África austral del [[sieglu XIX]], tamién s'atopa soterráu nes Llombes de Matobo.

El [[Parque Nacional de Matobo]], que ye tamién una área de caltenimientu de la naturaleza, atópase incluyíu nes llombes de Matobo; toma una área de 205.000 [[ha]] y foi declaráu [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]] nel añu [[2003]].

== Escultismu ==
En xunu de 1896 el Xeneral [[Frederick Carrington]] ordenó al Mayor [[Robert Baden-Powell]] qu'empecipiara un plan pa ganar a los violentos indíxenes matabeles que causaben a tola zona cercana a [[Bulawayo]], onde s'asitiaba'l cuartel xeneral militar. Baden-Powell fuera designáu como Xefe d'Estáu Mayor y atopó munches torgues pa empecipiar la guerra contra los matabeles. La mayor torga yera que l'escenariu de les batalles yeren los inaccesibles kopjes (montes zarraos) de los Montes Matobo, que taba llaráu de impis (fuercies de combate) matabeles.
Cola ayuda de [[Frederick Russell Burnham]], esplorador militar estauxunidense y el Xefe de los Scouts ([[fuercies especiales]]), llogró faer unes esquises del territoriu enemigu, señalando los escondites de los matabeles. Esto yera una esperiencia formativa pa Baden-Powell. Como Burnham, Baden-Powell yera un esplorador militar y munches de les sos idees relatives al escultismu enraigonáronse equí.<ref>{{cita llibru |apellíos=Tim Jeal |títulu=Baden-Powell |editorial=Hutchinson |allugamientu=London |añu=1989 | id = ISBN 0-09-170670-X}}</ref>Burnham que dio a conocer a Baden-Powell sobre les costumes de los [[Cowboy|vaqueros]] y los [[Amerindiu|indios]] del oeste americanu y del woodcraft (esto ye, [[escultismu]]), foi equí qu'él usó'l so sombreru Stetson per primer vegada, y foi equí que los aldericáu d'un programa de formación scout pa rapazos.<ref>{{cita noticia |apellíos=Y.B. DeGroot |obra=[[Boys' Life]] |títulu=Veteran Scout |editorial =[[Boy Scouts of America]] |fechaaccesu=xunetu de 1944 | url=https://books.google.com/books?id=FDDyrmwdQKIC&printsec=frontcover | idioma=inglés}}</ref> Baden-Powell convertir nun amigu de tola vida, amás de ser un almirador de Burnham. L'amistá ente los dos resultó años dempués na formulación didática del escultismu.<ref name="Mestres">Fagundes, Ernani, ''Mestres em sobrevivencia: treinados pa sobreviver em plenu territoriu inimigo, vos scouts eram peritos em rastrexar indios y sair de 'roubadas' em diverses situacoes.'', Aventures na História (2010): 76+. 9 Mar. 2011</ref>

== Ver tamién ==
* [[Parque Nacional de Matobo]]
* [[Roques equilibraes]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Matobo Hills}}
* [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=306 Ficha del sitiu pola Unesco], (en francés) y (n'inglés).



{{Tradubot|Montes Matobo}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Zimbabue]]
[[Categoría:Arte rupestre]]
Los Montes Matobo, les Llombes de Matopos o Llombes de Matopas, asitiaes a 50 km al sur de la ciudá de Bulawayo, na provincia de Matabelelandia Meridional, en Zimbabue, son un conxuntu de formaciones predreses que se llevanten enriba del escudu graníticu que cubre la mayor parte del país. Los grandes roquedos son abrigos naturales y tuvieron acomuñaos a la ocupación humana dende l'entamu de la Edá de Piedra hasta anguaño. Atópense una de les mayores coleiciones d'arte rupestre del África austral.

Los restos atopaos nestes formaciones y les pintures dan una imaxe bien pormenorizada de la vida de les sociedaes de la edá de piedra y de como les sociedaes de llabradores sustituyir. Les llombes de Matobo siguen teniendo importancia pa les comunidaes llocales, que visiten ciertos llugares sagraos pa ceremonies amestaes a les sos actividaes tradicionales, tanto sociales como económiques. La relixón Mwari, col so centru en Matobo y que paez tener el so orixe na edá de piedra, ye la más importante tradición oral del África austral.

Mzilikazi, el fundador de la nación Ndebele nel sieglu XIX de resultes del Mfecane zulú y el Gran Trek bóer, atópase soterráu nuna de les llombes, foi quien dio'l nome a esta zona. Aparentemente, los bloques de granitu recuerden a una xunta de les sos indunes y llamólos amaTobo. L'espoliu de Mzilikazi, incluyendo carros y muebles, fueron guardaos por más d'un sieglu nuna cueva próxima, y nesti momentu pueden ser reparaos al traviés de pequeñes abertures nes roques. Cecil John Rhodes, el gran colonizador británicu del África austral del sieglu XIX, tamién s'atopa soterráu nes Llombes de Matobo.

El Parque Nacional de Matobo, que ye tamién una área de caltenimientu de la naturaleza, atópase incluyíu nes llombes de Matobo; toma una área de 205.000 ha y foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 2003.

 Escultismu 
En xunu de 1896 el Xeneral Frederick Carrington ordenó al Mayor Robert Baden-Powell qu'empecipiara un plan pa ganar a los violentos indíxenes matabeles que causaben a tola zona cercana a Bulawayo, onde s'asitiaba'l cuartel xeneral militar. Baden-Powell fuera designáu como Xefe d'Estáu Mayor y atopó munches torgues pa empecipiar la guerra contra los matabeles. La mayor torga yera que l'escenariu de les batalles yeren los inaccesibles kopjes (montes zarraos) de los Montes Matobo, que taba llaráu de impis (fuercies de combate) matabeles.
Cola ayuda de Frederick Russell Burnham, esplorador militar estauxunidense y el Xefe de los Scouts (fuercies especiales), llogró faer unes esquises del territoriu enemigu, señalando los escondites de los matabeles. Esto yera una esperiencia formativa pa Baden-Powell. Como Burnham, Baden-Powell yera un esplorador militar y munches de les sos idees relatives al escultismu enraigonáronse equí.Burnham que dio a conocer a Baden-Powell sobre les costumes de los vaqueros y los indios del oeste americanu y del woodcraft (esto ye, escultismu), foi equí qu'él usó'l so sombreru Stetson per primer vegada, y foi equí que los aldericáu d'un programa de formación scout pa rapazos. Baden-Powell convertir nun amigu de tola vida, amás de ser un almirador de Burnham. L'amistá ente los dos resultó años dempués na formulación didática del escultismu.Fagundes, Ernani, Mestres em sobrevivencia: treinados pa sobreviver em plenu territoriu inimigo, vos scouts eram peritos em rastrexar indios y sair de 'roubadas' em diverses situacoes., Aventures na História (2010): 76+. 9 Mar. 2011

 Ver tamién 
 Parque Nacional de Matobo
 Roques equilibraes

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Ficha del sitiu pola Unesco, (en francés) y (n'inglés).

Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Zimbabue
Categoría:Arte rupestre