Hassanía
{{Ficha d'idioma
|nome = Hassanía
|nativu = <big> حسانية</big> / ''Hassānīyá''
|familia madre = Llingües afroasiátiques
|países={{Bandera2|Arxelia}}<br />
{{Bandera2|República Árabe Saḥariana Democrática}}<br />
{{Bandera2|Mauritania}}<br />
{{Bandera2|Marruecos}}<br />
{{Bandera2|Senegal}}<br />
{{Bandera2|Mali}}<br />
{{Bandera2|Níxer}}
|zona=[[Desiertu d'El Sáḥara]]
|falantes=3.123.190 (2006)<ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mey Ethnologue report for language code: mey - Hassaniyya]</ref>
|familia=[[Llingües afroasiátiques|Afro-asiáticu]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[llingües semítiques|Semíticu]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[llingües semítiques occidentales|Semíticu occidental]];<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingües semítiques centrales|Semíticu central]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Llingua árabe|Árabe]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Árabe magrebín|Magrebín]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Hassanía'''
|escritura = [[Alfabetu árabe]]
|oficial= {{Bandera2|Mauritania}}<br />{{Bandera2|República Árabe Saḥariana Democrática}}
|mapa=[[Ficheru:Árabe hassanía.png|300px]]
|iso3=mey}}
El '''hassaniyya''' (n'[[idioma árabe|árabe]] '''حسانية''', tamién transcrito '''ḥassanía''' o '''ḥasanía'''), al que los sos falantes llamen tamién '''kalām Hassān''' o "fala de Hassan", ye un [[árabe dialeutal|dialeutu del idioma árabe]] faláu na rexón desértica del suroeste del [[Magreb]], ente'l sur de [[Marruecos]], suroeste d'[[Arxelia]], [[El Sáḥara Occidental]] y [[Mauritania]], y tamién en zones de [[Malí]], [[Níxer]] y [[Senegal]].

== Historia y contestu ==
El nome del dialeutu tien el so orixe na denominación de los [[Beni Hassan]], tribus árabes que trescalaron el so idioma en numberosos pueblos de la rexón y que la so autoridá estender sobre casi toa [[Mauritania]] y el [[Sáḥara Occidental]] nos sieglos [[Sieglu XV|XV]] y [[Sieglu XVI|XVI]].

Magar ye un dialeutu claramente occidental, el hassanía ye relativamente distante de les otres variantes [[Magreb|magrebines]] del árabe. El so allugamientu esponer a la influencia de les llingües [[Idioma zenaga|zenaga]] y [[Idioma wólof|wolof]]. 

El hassanía tien dellos dialeutos, que difieren básicamente nes sos regles fonétiques. De la mesma, pertenez al ''[[Continuu dialeutal|continuum]]'' llingüísticu de dialeutos orales árabes.

Más d'un 90&nbsp;% del vocabulariu tien un orixe árabe. Sicasí, esisten amás pallabres d'idiomes africanos, del [[idioma español|castellán]] y del [[Idioma francés|francés]] nesti dialeutu. Tradicionalmente la poesía en hassaniya pasóse boca oreya mientres sieglos y considérase, según [[Laroussi Haidar]] de la [[Universidá de Granada]], dacuando más orixinal que la del [[árabe clásicu]].<ref>Laroussi Haidar Traducción poética: Propuesta de traducción de poesía saḥariana http://wdb.ugr.es/~greti/revista-pontes/pub1/05-Haidar.pdf</ref> Na actualidá reemplazó casi totalmente a les [[llingües bereberes]] natives de la rexón, sicasí caltién d'estes l'acentu y estilu de pallabres propies de los dialeutos bereberes de la rexón según un bon númberu de terminaciones.

==Distribución xeográfica==
* Mauritania: 2,770,000 (2006)
* Arxelia: 150,000 (1985)
* El Sáḥara Occidental: ensin datos
* Mali: 106,000 (1991)
* Marruecos: 40,000 (1995)
* Níxer: 10,000 (1998)
* Senegal: 7,190 (2006)

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
*{{cita llibru |apellíu= Aguilera Pleguezuelo|nome= José|enllaceautor= |títulu= Diccionariu español-árabe hasanía|url= http://www.cedma.com:591/catalogo/fmpro/FMPro?-db=cedma.fp5&-format=ficha.html&-lay=web&Materies%3a=Diccionarios&-recid=34540&-find=|fechaaccesu=22 de xineru de 2011 |edición= 2010|añu= |editor= Centro de publicaciones de la Diputación de Málaga |editorial= CEDMA|ubicación= Málaga (España)|isbn= 84-7785-759-8 |páxines= 69|}}

== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Diccionariu Hassania-Español |2=http://teo.resistenciasaharaui.com/p/diccionariu-hassania.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}


{{Tradubot|Hassanía}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Idioma árabe]]
[[Categoría:Llingües de Mauritania]]
[[Categoría:Llingües de Marruecos]]
[[Categoría:Llingües d'Arxelia]]
[[Categoría:Llingües d'El Sáḥara Occidental]]
[[Categoría:Llingües de Malí]]
[[Categoría:Llingües de Níxer]]
[[Categoría:Llingües de Senegal]]
El hassaniyya (n'árabe حسانية, tamién transcrito ḥassanía o ḥasanía), al que los sos falantes llamen tamién kalām Hassān o "fala de Hassan", ye un dialeutu del idioma árabe faláu na rexón desértica del suroeste del Magreb, ente'l sur de Marruecos, suroeste d'Arxelia, El Sáḥara Occidental y Mauritania, y tamién en zones de Malí, Níxer y Senegal.

 Historia y contestu 
El nome del dialeutu tien el so orixe na denominación de los Beni Hassan, tribus árabes que trescalaron el so idioma en numberosos pueblos de la rexón y que la so autoridá estender sobre casi toa Mauritania y el Sáḥara Occidental nos sieglos XV y XVI.

Magar ye un dialeutu claramente occidental, el hassanía ye relativamente distante de les otres variantes magrebines del árabe. El so allugamientu esponer a la influencia de les llingües zenaga y wolof. 

El hassanía tien dellos dialeutos, que difieren básicamente nes sos regles fonétiques. De la mesma, pertenez al continuum llingüísticu de dialeutos orales árabes.

Más d'un 90 % del vocabulariu tien un orixe árabe. Sicasí, esisten amás pallabres d'idiomes africanos, del castellán y del francés nesti dialeutu. Tradicionalmente la poesía en hassaniya pasóse boca oreya mientres sieglos y considérase, según Laroussi Haidar de la Universidá de Granada, dacuando más orixinal que la del árabe clásicu.Laroussi Haidar Traducción poética: Propuesta de traducción de poesía saḥariana http://wdb.ugr.es/~greti/revista-pontes/pub1/05-Haidar.pdf Na actualidá reemplazó casi totalmente a les llingües bereberes natives de la rexón, sicasí caltién d'estes l'acentu y estilu de pallabres propies de los dialeutos bereberes de la rexón según un bon númberu de terminaciones.

Distribución xeográfica
 Mauritania: 2,770,000 (2006)
 Arxelia: 150,000 (1985)
 El Sáḥara Occidental: ensin datos
 Mali: 106,000 (1991)
 Marruecos: 40,000 (1995)
 Níxer: 10,000 (1998)
 Senegal: 7,190 (2006)

 Referencies 

 Bibliografía 

 Enllaces esternos 
 

Categoría:Idioma árabe
Categoría:Llingües de Mauritania
Categoría:Llingües de Marruecos
Categoría:Llingües d'Arxelia
Categoría:Llingües d'El Sáḥara Occidental
Categoría:Llingües de Malí
Categoría:Llingües de Níxer
Categoría:Llingües de Senegal