Aldabra
{{rexón}}
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá 
|Nome = Atolón de Aldabra
| Imaxe = NASA Aldabra Atoll.jpg
| Tamañu = 250
| Pie = L'[[atolón]] Aldabra vistu dende l'espaciu.
| País = {{SYC}}
| Tipu = '''<span style="color:#32CD32">Natural</span>'''
| Criterios = vii, ix, x
| ID = 185
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'África|África]]
| Añu = 1982
| Extensión = 
| peligru = 
}}
[[Archivu:Aldabra islands seychelles 76.jpg|thumb|300px|Mapa de Aldabra.]]
[[Archivu:Mapa Seychelles.png |thumb|300px|Allugamientu de Aldabra nes [[Seixeles]].]]
[[Archivu:Green-sea-turtle.jpg|thumb|300px|Tortúa verde.]]
[[Archivu:Aldabra_Tortoise_Image_002.jpg|thumb|300px|Tortúa de Aldabra.]]
'''Aldabra''' ye un [[atolón]] de [[coral (animal)|coral]] asitiáu nes denominaes [[islles Esteriores]], nel [[océanu Índicu]], con una gran riqueza natural no referente a flora y fauna autóctones, lo que-y valió ser catalogáu pola [[Unesco]] en [[1982]] como [[Patrimoniu de la Humanidá]]. Ente la so fauna [[endemismu|endémica]] destaca la [[Geochelone gigantea|tortúa xigante de Aldabra]] (''Geochelone gigantea''). Tamién destaca una importante población de [[Chelonia mydas|tortúa verde]] (''Chelonia mydas'') y [[Eretmochelys imbricata|tortúa carey]] (''Eretmochelys imbricata''). Coles mesmes, l'atolón da nome a una especie de pexe marín, la perca nana de Aldabra (''[[Pseudochromis aldabraensis]]'').

Alministrativamente l'atolón pertenez a les islles [[Seixeles]] dende la so independencia en [[1976]]. Hasta esa fecha y dende [[1965]], l'atolón pertenecía xunto coles islles de [[Des Roches]] y [[Farquhar]] al [[Territoriu Británicu del Océanu Índicu]].

== Xeografía ==
L'atolón allugar en {{coord|9|24|S|46|22|E}}, a 430 km al noroeste del estremu norte de [[Madagascar]] y a 1.110 km al suroeste de [[Mahé]], la islla principal del archipiélagu de les [[Seixeles]].

Trátase del segundu atolón más grande del mundu dempués de [[Kiritimati]] en [[Kiribati]]. Tien 34 km de llongura por 14,5 km d'anchu. El puntu más alto álzase a 8 m sobre'l nivel del mar. La superficie total terrestre ye de 155,4&nbsp;km² y la de la llaguna interna de 224&nbsp;km². N'hores de marea baxa, les agües retirar de cuasi dos tercios de la llaguna, dexando'l fondu al descubiertu.

L'atolón ye en realidá una socesión de cuatro islles mayores dispuestes en forma d'aníu:

* '''Islla Sur''' (Grand Terre, 116,1 km²).
* '''Islla Media''' (Malabar, 26,8 km²).
* '''Polymnie''' (4,75 km²).
* '''Islla Oeste''' (Picard, 9,4 km²).

== Historia ==
Aldabra foi visitada por navegantes [[Portugal|portugueses]] en [[1511]], anque yá yera conocida polos [[árabes]], a quien debe'l so nome. Mientres el [[sieglu XVIII]] formó parte de la colonia [[Francia|francesa]] de [[Reunión (departamentu de Francia)|Reunión]] dende onde s'entamaben espediciones de caza de [[Testudines|tortúes]]. En [[1810]], xunto con [[Reunión (departamentu de Francia)|Reunión]], [[Mauriciu (país)|Mauriciu]], les [[Seixeles]] y otres islles, Aldabra pasó a manes [[Gran Bretaña|britániques]]. Darréu, Reunión foi devuelta a [[Francia]] y tanto Aldabra como les Seixeles fueron puestes so l'alministración británica de [[Mauriciu]]. 

Establecióse l'asentamientu de '''Picard''', nel estremu suroeste de la Islla Oeste que foi ocupáu por emigrantes de les Seixeles. Los depósitos de guanu fueron escavaos hasta casi'l so escosamientu y causáronse serios daños nes poblaciones de tortúes. Yera costume unviales vives a les [[Seixeles]] por centenar, vueltes de llombu na cubierta de les goletes que tresportaben el guanu. Estos barcos emplegaben selmanes en percorrer los 1500 km de distancia y la mayoría de les tortúes morríen a bordu o llegaben escosaes.<ref>{{cita llibru |apellíu=OMMANNEY |nome=F.D. |títulu=Los corales de Capricorniu. Espediciones pesqueres nel Índicu |añu=1966 |editorial=Labor |ubicación=Barcelona}}</ref> 

Finalmente, l'asentamientu foi abandonáu y anguaño acueye la estación d'estudiu de la vida selvaxe y al so personal. Nun hai población permanente y l'atolón ta alministráu pola [http://www.sif.sc/ Seychelles Island Foundation].

== Grupu de Aldabra ==
El grupu d'islles de Aldabra entiende:

* Atolón de Aldabra.
* Islla d'Asunción.
* [[Atolón de Cosmoledo]].
* [[Islla d'Astove]].

La superficie total del Grupu de Aldabra xube a 176 km². Ecológicamente, el grupu constitúi la [[ecorrexón]] denominada [[carba xerófilo de les islles Aldabra]].

== Ver tamién ==
* [[Xeografía de Seixeles]]
* [[Carba xerófilo de les islles Aldabra]]

== Notes y referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20090107041943/http://www.env.gov.sc/html/aldabra.html Páxina de Aldabra del Ministeriu de Mediu Ambiente de Seixeles]
* [http://www.aldabra.org Programa Marín de Aldabra]
* [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=185 L'atolón de Aldabra na páxina del Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco]

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Xeografía de Seixeles]]
[[Categoría:Atolones del océanu Índicu]]
thumb|300px|Allugamientu de Aldabra nes Seixeles.
thumb|300px|Tortúa verde.
thumb|300px|Tortúa de Aldabra.
Aldabra ye un atolón de coral asitiáu nes denominaes islles Esteriores, nel océanu Índicu, con una gran riqueza natural no referente a flora y fauna autóctones, lo que-y valió ser catalogáu pola Unesco en 1982 como Patrimoniu de la Humanidá. Ente la so fauna endémica destaca la tortúa xigante de Aldabra (Geochelone gigantea). Tamién destaca una importante población de tortúa verde (Chelonia mydas) y tortúa carey (Eretmochelys imbricata). Coles mesmes, l'atolón da nome a una especie de pexe marín, la perca nana de Aldabra (Pseudochromis aldabraensis).

Alministrativamente l'atolón pertenez a les islles Seixeles dende la so independencia en 1976. Hasta esa fecha y dende 1965, l'atolón pertenecía xunto coles islles de Des Roches y Farquhar al Territoriu Británicu del Océanu Índicu.

 Xeografía 
L'atolón allugar en , a 430 km al noroeste del estremu norte de Madagascar y a 1.110 km al suroeste de Mahé, la islla principal del archipiélagu de les Seixeles.

Trátase del segundu atolón más grande del mundu dempués de Kiritimati en Kiribati. Tien 34 km de llongura por 14,5 km d'anchu. El puntu más alto álzase a 8 m sobre'l nivel del mar. La superficie total terrestre ye de 155,4 km² y la de la llaguna interna de 224 km². N'hores de marea baxa, les agües retirar de cuasi dos tercios de la llaguna, dexando'l fondu al descubiertu.

L'atolón ye en realidá una socesión de cuatro islles mayores dispuestes en forma d'aníu:

 Islla Sur (Grand Terre, 116,1 km²).
 Islla Media (Malabar, 26,8 km²).
 Polymnie (4,75 km²).
 Islla Oeste (Picard, 9,4 km²).

 Historia 
Aldabra foi visitada por navegantes portugueses en 1511, anque yá yera conocida polos árabes, a quien debe'l so nome. Mientres el sieglu XVIII formó parte de la colonia francesa de Reunión dende onde s'entamaben espediciones de caza de tortúes. En 1810, xunto con Reunión, Mauriciu, les Seixeles y otres islles, Aldabra pasó a manes britániques. Darréu, Reunión foi devuelta a Francia y tanto Aldabra como les Seixeles fueron puestes so l'alministración británica de Mauriciu. 

Establecióse l'asentamientu de Picard, nel estremu suroeste de la Islla Oeste que foi ocupáu por emigrantes de les Seixeles. Los depósitos de guanu fueron escavaos hasta casi'l so escosamientu y causáronse serios daños nes poblaciones de tortúes. Yera costume unviales vives a les Seixeles por centenar, vueltes de llombu na cubierta de les goletes que tresportaben el guanu. Estos barcos emplegaben selmanes en percorrer los 1500 km de distancia y la mayoría de les tortúes morríen a bordu o llegaben escosaes. 

Finalmente, l'asentamientu foi abandonáu y anguaño acueye la estación d'estudiu de la vida selvaxe y al so personal. Nun hai población permanente y l'atolón ta alministráu pola Seychelles Island Foundation.

 Grupu de Aldabra 
El grupu d'islles de Aldabra entiende:

 Atolón de Aldabra.
 Islla d'Asunción.
 Atolón de Cosmoledo.
 Islla d'Astove.

La superficie total del Grupu de Aldabra xube a 176 km². Ecológicamente, el grupu constitúi la ecorrexón denominada carba xerófilo de les islles Aldabra.

 Ver tamién 
 Xeografía de Seixeles
 Carba xerófilo de les islles Aldabra

 Notes y referencies 

 Enllaces esternos 

 Páxina de Aldabra del Ministeriu de Mediu Ambiente de Seixeles
 Programa Marín de Aldabra
 L'atolón de Aldabra na páxina del Patrimoniu de la Humanidá de la Unesco

Categoría:Xeografía de Seixeles
Categoría:Atolones del océanu Índicu