Ilesia de Santa Irene
{{edificiu}}

La '''Ilesia de Santa Irene''' ({{lang-tr|Aya İrini}}) ye unu de los monumentos más destacaos y antiguos de la ciudá d'[[Estambul]], [[Turquía]]. Asitiada cerca del [[Palaciu Topkapi]], nel corazón de l'antigua [[Constantinopla]], esta ilesia bizantina tien una amplia historia qu'abarca sieglos de tresformación relixosa y cultural. Ye una de les poques ilesies de Constantinopla que nun fueron convertíes en [[mezquita]]. L'edificiu funciona anguaño como muséu y sala de conciertos.

== Oríxenes y fundación ==
La ilesia de Santa Irene foi construyida nel [[sieglu IV]], durante'l reináu del emperador [[Constantín el Grande]], quien foi clave na espansión del [[cristianismu]] nel [[Imperiu Romanu]]. A pesar de ser una de les primeres ilesies cristianes, Santa Irene tuvo una característica única: nun foi una ilesia episcopal, lo que significa que nunca tuvo un [[obispu]] residente.

El nome de la ilesia fai referencia a [[Santa Irene]], una mártir cristiana del sieglu III, y nun principiu, Santa Irene foi una ilesia imperial, destinada a ser un llugar de cultu pa l'aristocracia y el cleru más importante del imperiu.<ref name="ja106">Janin, p. 106.</ref>

== Característiques arquitectóniques ==
La ilesia de Santa Irene ye un exemplu destacáu de l'[[arquitectura bizantina]] temprana. La ilesia sigue'l tipu de planta basilical, con una nave central amplia y un ábside semicircular al fondu. Anque gran parte de los [[mosaicos]] y [[frescos]] orixinales perdiéronse col pasu del tiempu, los pocos que queden siguen ofreciendo una visión de la grandiosidá del cristianismu en Constantinopla.<ref name=":02">{{cita llibru |títulu=Byzantine Monuments of Istanbul|apellíu1=Freely|nome1=John|apellíu2=Cakmak|nome2=Ahmet |publicación=Cambridge University Press|añu=2004|isbn=978-0521772570 |páxines=136–143}}</ref>

L'interior de la ilesia ye notable pola serenidá y l'armonía del so diseñu. A pesar de que'l techu foi cubiertu de mosaicos dorados al principiu, col tiempu, gran parte d'esta decoración perdióse. Sicasí, la estructura de la ilesia sigue manteniendo la esencia de l'arquitectura bizantina, destacando la proporción perfecta de los espacios y la lluminosidá qu'entra peles grandes ventanes.

== Tresformación y usos ==
Depués de la [[conquista de Constantinopla]] polos [[otomanos]] nel [[sieglu XV]], la ilesia de Santa Irene pasó a formar parte del patrimoniu islámicu. A diferencia d'otres ilesies de la ciudá, Santa Irene nunca foi convertida en [[mezquita]]. En cuenta de poner un [[minarete]] o un [[mihrab]], la ilesia mantuvo la estructura cristiana orixinal, y l'usu como templu relixosu fue restrinxíu.

Mientres los [[sieglu XIX|sieglos XIX]] y [[sieglu XX|XX]], especialmente baxo'l reináu del sultán [[Abdülmecid I]], la ilesia foi restaurada y tresformada nun [[muséu]]. Dende entós, tien doble función como monumentu histórico y centru cultural, sirviendo d'espaciu pa conciertos y eventos culturales.

== Centru cultural y turísticu ==
Na actualidá, la ilesia de Santa Irene ye un de les principales atraiciones turístiques d'Estambul. Anque ya nun se celebren servicios relixosos n'ella, la ilesia sigue siendo llugar de gran interés tanto pa los visitantes como pa los estudiosos de la historia. Con una acústica esceicional, la ilesia acueye conciertos de [[música clásica]] y otros eventos culturales, siendo reconocida pol ambiente y la calidá sonora.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

{{control d'autoridaes}}

[[Categoría:Ilesies de Turquía]]
[[Categoría:Estambul]]
La Ilesia de Santa Irene () ye unu de los monumentos más destacaos y antiguos de la ciudá d'Estambul, Turquía. Asitiada cerca del Palaciu Topkapi, nel corazón de l'antigua Constantinopla, esta ilesia bizantina tien una amplia historia qu'abarca sieglos de tresformación relixosa y cultural. Ye una de les poques ilesies de Constantinopla que nun fueron convertíes en mezquita. L'edificiu funciona anguaño como muséu y sala de conciertos.

 Oríxenes y fundación 
La ilesia de Santa Irene foi construyida nel sieglu IV, durante'l reináu del emperador Constantín el Grande, quien foi clave na espansión del cristianismu nel Imperiu Romanu. A pesar de ser una de les primeres ilesies cristianes, Santa Irene tuvo una característica única: nun foi una ilesia episcopal, lo que significa que nunca tuvo un obispu residente.

El nome de la ilesia fai referencia a Santa Irene, una mártir cristiana del sieglu III, y nun principiu, Santa Irene foi una ilesia imperial, destinada a ser un llugar de cultu pa l'aristocracia y el cleru más importante del imperiu.Janin, p. 106.

 Característiques arquitectóniques 
La ilesia de Santa Irene ye un exemplu destacáu de l'arquitectura bizantina temprana. La ilesia sigue'l tipu de planta basilical, con una nave central amplia y un ábside semicircular al fondu. Anque gran parte de los mosaicos y frescos orixinales perdiéronse col pasu del tiempu, los pocos que queden siguen ofreciendo una visión de la grandiosidá del cristianismu en Constantinopla.

L'interior de la ilesia ye notable pola serenidá y l'armonía del so diseñu. A pesar de que'l techu foi cubiertu de mosaicos dorados al principiu, col tiempu, gran parte d'esta decoración perdióse. Sicasí, la estructura de la ilesia sigue manteniendo la esencia de l'arquitectura bizantina, destacando la proporción perfecta de los espacios y la lluminosidá qu'entra peles grandes ventanes.

 Tresformación y usos 
Depués de la conquista de Constantinopla polos otomanos nel sieglu XV, la ilesia de Santa Irene pasó a formar parte del patrimoniu islámicu. A diferencia d'otres ilesies de la ciudá, Santa Irene nunca foi convertida en mezquita. En cuenta de poner un minarete o un mihrab, la ilesia mantuvo la estructura cristiana orixinal, y l'usu como templu relixosu fue restrinxíu.

Mientres los sieglos XIX y XX, especialmente baxo'l reináu del sultán Abdülmecid I, la ilesia foi restaurada y tresformada nun muséu. Dende entós, tien doble función como monumentu histórico y centru cultural, sirviendo d'espaciu pa conciertos y eventos culturales.

 Centru cultural y turísticu 
Na actualidá, la ilesia de Santa Irene ye un de les principales atraiciones turístiques d'Estambul. Anque ya nun se celebren servicios relixosos n'ella, la ilesia sigue siendo llugar de gran interés tanto pa los visitantes como pa los estudiosos de la historia. Con una acústica esceicional, la ilesia acueye conciertos de música clásica y otros eventos culturales, siendo reconocida pol ambiente y la calidá sonora.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Ilesies de Turquía
Categoría:Estambul