Frederick Douglass
{{persona}}
'''Frederick Douglass''' {{nym}} Foi un reformador social d'Estaos Xuníos, [[abolicionista]], orador, escritor y estadista. Dempués d'escapar de la esclavitú en Maryland, convertir nun líder nacional del movimientu [[abolicionista]] en Massachusetts y Nueva York, ganando prestíu pola so oratoria y escritos críticos en contra de la esclavitú. Na so dómina, los abolicionistes describir como un exemplu de claridá nos argumentos contra los propietarios d'esclavos, indicando qu'a los esclavos yéra-yos negada la capacidá intelectual pa funcionar como ciudadanos americanos independientes. Naquella dómina, a los nortizos resultába-yos difícil creer qu'un gran orador fuera esclavu.

== Trayeutoria ==

=== Primeros años ===
Frederick Augustus Washington Bailey, el más tarde conocíu como Frederick Douglass, nació [[esclavu]] nel condáu de [[Condáu de Talbot (Maryland)|Talbot]], [[Maryland]], cerca de [[Hillsboro]]. Cuando inda yera un neñu foi dixebráu de la so madre, Harriet Bailey, que morrió cuando él cuntaba con unos siete años. La identidá del so padre ye incierta; l'escritor sostuvo en primer llugar que'l so padre yera un home blancu, quiciabes el so amu (el capitán Aaron Anthony), pero depués afirmó que nun tenía idea de quién pudiera ser. Cuando Anthony morrió, Douglass foi apurríu a la señora Lucretia, esposa del capitán Thomas Auld; depués, cuando tenía yá unos dolce años, pasó al serviciu del hermanu d'este, Hugh, que vivía en [[Baltimore]], polo que se treslladó ellí.

En [[1830]] la muyer del so nuevu amu, Sophia, frayó la llei al enseñar a Douglass los rudimentos del alfabetu. Dende esi entós, tal como escribió nel so ''Rellatu de la vida de Frederick Douglass, un esclavu d'Estaos Xuníos'' (publicada en [[1845]]), l'autor esforciar n'aprender a lleer pagando a unos mozos blancos del so vecinderu les clases con porciones de pan y reparando cuantos escritos cayeron nes sos manes; nel so primer discursu abolicionista Douglass va aludir a estes lleiciones impartíes pola so ama Sophia Auld. Pa Douglass esti fechu foi unu de los principales acontecimientos de la so vida: si nun aprendiera a lleer, nunca tendría la esperanza de desafiase. Pero l'home de Sophia enteróse y torgó que les clases siguieren, asina que tuvo que pagar les clases, como se dixo, a mozos blancos con cachos de pan de la so comida.

La llectura de periódicos y de llibros de política fixo a Douglass estructurar la so oposición a la institución de la [[esclavitú]]. Especialmente relevante pa la so concepción de la [[llibertá]] y los [[derechos humanos]] foi'l llibru ''Columbian Orator'' o "Orador colombín", una coleición de discursos utilizada pa la enseñanza de la [[retórica]] que contién un diálogu ente un maestru y el so esclavu en que metódicamente se desmantelen tolos argumentos a favor de la [[esclavitú]]. El llibru tamién incluyía un discursu de [[Richard Brinsley Sheridan]] dedicáu a la emancipación católica que foi la causa de la so conversión relixosa.

En 1833 Thomas Auld recuperó al so antiguu esclavu tres un discutiniu col so hermanu y, insatisfechu col so comportamientu, arrendar a Edward Covey, un probe granxeru con reputación de "rompedor d'esclavos". El so nuevu amu azotar regularmente y, a los 16 años, cuasi fundíu psicolóxicamente, llogró nun enfrentamientu con Covey qu'esti dexara de castigalo violentamente. Arrendáu de nuevu a William Freeland, Douglass enseñó a lleer a los esclavos del so nuevu amu'l Nuevu Testamentu. Cuarenta persones asistieron a eses clases selmanales. Pero, magar Freeland toleraba estes actividaes, los otros propietarios d'esclavos sorprendiéronse y quexaron, interviniendo pola fuercia con cuenta de poner fin a esta [[escuela dominical]].

En 1836 trató d'escapar per primer vegada del plantíu de William Freeland, pero foi prindáu y pasó una selmana na cárcel. Tornó a [[Baltimore]], onde trabayó como [[Calafatear|calafate]] y [[carpinteru de ribera]] nos sos estelleros.

[[Ficheru:Anna Murray-Douglass.jpg|thumb|right|150px|[[Anna Murray Douglass]], esposa de Douglass mientres 44 años]]
En [[1837]] Douglass conoció a Anna Murray, que vendió un cuadru pa sufragar la documentación necesaria por que Douglass pudiera faese pasar por marín y poder escapar de los Auld. El 3 de setiembre de [[1838]] tomó un tren camín de [[Havre de Grace]], [[Maryland]], vistíu de marineru y cola identidá emprestada por un negru llibertu d'ultramar. En cruciando'l [[ríu Susquehanna]] dende Havre de Grace nuna pequeña balsa, Douglass siguió per [[ferrocarril]] hasta [[Wilmington (Delaware)|Wilmington]], [[Delaware]]. Una vegada ellí, xubir a un vapor que se dirixía a "Quaker City", [[Filadelfia]], [[Pennsylvania]], pa terminar a la fin el so camín en [[Nueva York]] en pocu menos de venticuatro hores de trayeutu.

=== Actividaes abolicionistes ===
Douglass siguió la so formación autodidacta lleendo cuanto pudo. Xunir a delles organizaciones antiesclavistas en [[New Bedford]] ([[Massachusetts]]), incluyendo una ilesia pa negros, y asistía regularmente a xuntes abolicionistes. Suscribir al diariu selmanal ''The Liberator'' de [[William Lloyd Garrison]] y en 1841 escuchó-y falar en persona nel alcuentru añal de la [[Sociedá Antiesclavista de Bristol]]. Más palantre va declarar sobre esti discursu:

:''Non face and form ever impressed me with such sentiments (the hatred of slavery) as did those of William Lloyd Garrison (Nenguna cara nin estilu impresionóme tantu con tales sentimientos (l'odiu a la esclavitú) como lo fixo William Lloyd Garrison)''.

Pero'l sentimientu foi mutuu, pos Garrison mentó a Douglass nel so periódicu y unos díes dempués Douglass pronunció'l so primer discursu públicu nel puertu balleneru de [[Nantucket]], mientres la convención añal de la [[Sociedá Antiesclavista de Massachusetts]], a los ventitrés años d'edá; dixo que les sos piernes tremecíen-y, pero sobrepúnxose y ufiertó una charra memorable sobre la so vida como esclavu.

En [[1843]] Douglass participó nel "[[Proyeutu Cien]]" de la [[Sociedá Antiesclavista d'Estaos Xuníos]], que consistía nuna xira de seis meses por salones al traviés del este y mediu oeste de los Estaos Xuníos. Tomó parte na [[Convención de Seneca Falls]], llugar onde nació'l movimientu feminista norteamericanu, y foi unu de los firmantes del so ''Declaración de sentimientos''. Más palantre intervieno nuna serie de periódicos: ''North Star'', ''Frederick Douglass Weekly'', ''Frederick Douglass's Paper'', ''Douglass' Monthly'' y la ''New National Yera''. El lema de ''The North Star'', periódicu qu'editó ente 1847 y 1851, yera ''Right is of non sex, Truth is of non color, God is the Father of us all, and we are all Brethren'': "El derechu nun tien sexu, la verdá nun tien color, Dios ye'l Padre de toos nós y nós somos toos hermanos".

El trabayu de Douglass desenvolvióse darréu antes de la [[Guerra de Secesión]] y prosiguió tamién con ella; conocía a un abolicionista radical, el capitán [[John Brown (abolicionista)|John Brown]], pero nun aprobaba'l so plan d'empezar una revuelta armada d'esclavos, magar lo cual Brown visitar na so casa unos díes antes del famosu ataque al arsenal de Harper's Ferry (tresbordador de Harper) n'ochobre de [[1859]], que'l so propósitu yera armar la simultánea rebelión d'esclavos de [[Virxinia]], insurrecciones encaloraes pol xeneral [[Robert E. Lee]] y el teniente [[J. E. B. Stuart]] al mandu de les milicies de Maryland y Virxinia y los soldaos ya infantería de marina de [[Fort Monroe]]. Brown y los sos partidarios fueron cercaos nun sector del arsenal con dellos rehenes blancos tomaos a les families esclavistes de la zona. Refugó la propuesta de rindición de Llei del 18 d'ochobre y esixó como condición pa lliberar a los rehenes pasu francu y expedito fora de la ciudá; pero Lee unvió a la [[infantería de marina]] y tres minutos dempués hai dos marines cayíos y cuatro partidarios de Brown muertos. El mesmu Brown ye gravemente mancáu y prindáu, y Lee entruga a los rebeldes y les entrega a les autoridaes el 19 d'ochobre. A principios d'avientu Brown ye aforcáu y munchos ente los habitantes del norte aclamar como un [[mártir]], pero los blancos del sur convencer de que'l Norte nun taba dispuestu a caltener les llibertaes y el so sistema de valores na confederación d'estaos que yera entós los Estaos Xuníos d'América del Norte. Douglass encamentó a los Demócrates suriegos a permanecer na Unión, pero estos pela so parte nomaron al so propiu candidatu presidencial y amenaciaron cola secesión si los Republicanos resultaben victoriosos; la mayoría nos estaos sureñu y fronterizu votó contra [[Abraham Lincoln]], pero'l Norte sofitar y ganó les eleiciones. La separación de [[Texas]] en [[1861]] yera inminente; cualquier incidente que desequilibrara la balanza ente estaos esclavistes y abolicionistes podía provocar la guerra civil. Tres l'incidente de Brown, Douglass creyó oportunu abellugase mientres dalgún tiempu en [[Canadá]] previendo ser arrestáu pola so presunta complicidá nel asaltu al arsenal y porque creía que l'ataque de Harper a la propiedá federal indispondría al públicu d'Estaos Xuníos contra él.

Douglass axuntar col presidente [[Abraham Lincoln]] en [[1863]] pa establecer qué tratu se daría a los soldaos unionistes negros na [[Guerra de Secesión]], según con [[Andrew Johnson]] pola cuestión del so derechu al votu; los abolicionistes blancos [[William Lloyd Garrison|Lloyd]] y [[Wendell Phillips]] acompañar nestes xestiones. Sicasí, al empezar la segunda metá del sieglu XIX Douglass marcó distancies al respective de los garrisonianos sobre la tema de la [[Constitución de los Estaos Xuníos]]. Tocantes a la so vida privada, Douglass tuvo cuatro fíos, dos de los cualos, Charles y Rossetta, ayudáron-y cola publicación del so diariu; amás, foi ordenáu pastor de la [[Ilesia Episcopal Metodista Africana]].

=== Viaxes a Europa ===
Douglass viaxó a les islles britániques y dictó delles conferencies, principalmente n'ilesies protestantes, permaneciendo ellí mientres dos años nos cualos declaró ser tratáu non "como un negru, sinón como un home", y conoció y amistó col nacionalista irlandés [[Daniel O'Connell]]; cuando llegó a [[Escocia]], los miembros de la Ilesia Llibre d'esi país, que sufrieren les sos crítiques por aceptar dineru de los traficantes d'Estaos Xuníos d'esclavos, alzar nel so contra con pancartes que'l so mensaxe yera "Espulsen al negru". El so sofitu a la emancipación católica d'Irlanda valió-y el nomatu de "The Black O'Connell", pero foi xeneralmente respetáu pol so defensa comoquier de representatividá igualitaria y democrática; non yá la igualdá nel terrén de les creencies relixoses y les races, sinón tamién en materia de los derechos de la muyer y, n'Irlanda, de la emancipación católica.

A empiezos de [[1847]] torna a América a siguir col so llabor como abolicionista, pero volvería a Europa en repitíes ocasiones, siempres por razones polítiques.

=== La era de la reconstrucción Concluyida la [[Guerra de Secesión]] Douglass desempeñó una serie de cargos políticos; foi presidente del ''Freedman's Savings Bank'', como ''marshall'' del [[Distritu de Columbia]].

En 1868 sofitó la campaña presidencial d'[[Ulysses S. Grant]] y, una vegada escoyíu ésti, sofitó la so promulgación del ''Klan Act'' y el ''Enforcement Act'', que'l presidente utilizó con puxanza suspendiendo'l [[habeas corpus]] en [[Carolina del Sur]] y unviando tropes a aquel llugar y a otros estaos pa torgar los desafueros de los racistes del sur. Sol lideralgu presidencial cerca de 5.000 arrestos fueron efectuaos y el [[Ku Klux Klan]] arrostró unu de los golpes más duros a la so organización. Esta puxanza de Grant n'esbaratar la organización racista fíxo-y sicasí perder popularidá ente munchos blancos, magar Frederick Douglass estimar y unu de los correlixonarios de Douglass escribió de Grant que los afroamericanos "siempres van abrigar una merecida alcordanza del so nome, fama y grandes servicios" a la causa de la igualdá. En [[1872]] treslladó la so residencia a [[Washington D. C.|Washington]], dempués de qu'una quema provocada destruyera la so casa na South Avenue de Rochester ([[Nueva York]]).

Douglass convertir en [[1872]] nel primer afroamericanu candidatu pa exercer la vicepresidencia de los Estaos Xuníos, nesti casu como compañeru de [[Victoria Woodhull]] nel [[Partíu de Derechos Iguales]], anque ensin la so conocencia; Douglass nun quixo tener papel dalgunu na campaña nin estimó esta postulación; dedicábase daquella, mientres la dómina de la reconstrucción, a pronunciar conferencies en munches escueles de tol país, por casu, nel [[Bates College]] de [[Lewiston (Maine)|Lewiston]] ([[Maine]]), en [[1873]].

Foi nomáu plenipotenciario y cónsul xeneral ante la República d'[[Haití]] ([[1889]]-[[1891]]) y ''chargé d'affaires'' o encargáu de negocios de los Estaos Xuníos en [[Santu Domingu]]. Tres dos años de carrera diplomática, arrenunció al so puestu d'embaxador por desalcuerdos col Gobiernu de los EE. UU, que quixo imponer a Haití la construcción d'una base militar.

El llugar escoyíu yera la Môle San Nicolás, una posición elevada, que consiste nuna [[península]] de [[piedra caliar]] de cerca de 5,5 [[km]] de llargu, nel estremu nordés d'Haití. Nel [[sieglu XIX]] yera consideráu un puertu inexpugnable. Estaos Xuníos cuntaba coles bones rellaciones que caltenía col gobiernu de Hyppolite.<ref>{{cita web |url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9A07Y2DE1130Y633A2575AC1A96F9C94689FD7CF|títulu=''"All Quiet In Hayti; A Reported American Syndicate With Extraordinary Concessions"'', New York Times 19. September 1889}}</ref>

Como embaxador y cónsul n'Haití dende [[1889]] estableció escelentes rellaciones con esi país hasta que'l presidente d'Estaos Xuníos [[Benjamin Harrison]] quixo imponer a Haití la construcción d'una base naval nortemericana na Môle de San Nicolás y unvió una flota naval con más de 100 cañones y 2.000 tripulantes comandada pol contralmirante Bancroft Gherardi.<ref name="hw">Haitiwebs. ''Haiti History'', [https://web.archive.org/web/20080604171508/http://www.haitiwebs.com/forums/florville_hyppolite/44041-chapter_xxv_florville_hyppolite_10_9_1889_3_24_1898_a.html#poststart Chapter XXV]. Consultáu'l 16 de xineru de 2009</ref> Frederick Douglass pidió esculpes al Gobiernu haitianu y arrenunció al so cargu.<ref name="hw"/> Depués defendió públicamente nel so país el puntu de vista haitianu.<ref>[https://web.archive.org/web/20100102130713/http://www.webster.edu/~corbetre/haiti/history/1844-1915/douglass.htm Frederick Douglass Speech in Chicago] January 2d, 1893. Consultáu'l 16 de xineru de 2009.</ref> En [[1892]], el Gobiernu haitianu nomó a Douglass comisionado pa la Esposición Colombina Mundial de [[Chicago]]. Ellí faló pa la Casa de Gobiernu d'Irlanda y sofitó los esfuercios del independentista irlandés [[Charles Stewart Parnell]].

=== Últimos años ===
Escontra [[1877]] Frederick Douglass mercó'l so últimu llar en [[Washington D. C.|Washington]] a veres del [[ríu Anacostia]], que bautizó como Cedar Hill (o Cedarhill), casa qu'amplió de 14 a 21 habitaciones y que les sos tierres aledañas tamién estendió un añu dempués mercando 15 acres más de tierra (sesenta y un mil metros cuadraos); la so casa ye anguaño sede del [[Muséu Históricu Nacional de Frederick Douglass]], y conserva ente otros oxetos un interesáu armariu de porzolana.

La reconstrucción tres la guerra desilusionó non yá a víctimes sinón tamién a vencedores; munchos afroamericanos conocíos como ''exodusters'' camudar a [[Kansas]] pa fundar ciudaes de población puramente negra y Douglass oponer a esti movimientu procurando persuadir a munchos de los sos correlixonarios y antiguos compañeros de que lo abandonaren, lo que-y valió los ulles y condenes de les audiencies negres dende esi entós. En 1877 foi nomáu ''marshall'' y cuatro años dempués recaldador d'impuestos pol distritu de [[Washington D. C.|Columbia]]. La so muyer, Anna Murray Douglas, finó en [[1882]] y dexó-y desapaecíu nuna fonda depresión, de la que-y sacó'l so asociación con [[Día B. Wells]] y el so nuevu matrimoniu con [[Helen Pitts]] en 1884. Yera esta una feminista blanca de [[Honeoye]], Nueva York, fía de Gideon Pitts junior, un amigu y colega abolicionista so. Habiéndose graduáu de [[Mount Holyoke College]] (entós daquella, Mount Holyoke Female Seminary), Pitts trabayara na publicación feminista radical ''Alpha'' mientres vivía en [[Washington D. C.|Washington]]. El matrimoniu tuvo que arrostrar una nube de discutiniu a resultes de la entós insólita unión matrimonial ente una muyer blanca cuasi venti años más nueva y un negru yá vieyu. Dambes families encararon el fechu con hostilidá: la d'ella ignoró y dexó de fala-y y la d'él refugar al sentir que'l so matrimoniu significaba un refugo a la so difunta esposa; sicasí, la lliberal y feminista [[Elizabeth Cady Stanton]] felicitó a dambos. La nueva pareya viaxó por [[Irlanda]], [[Inglaterra]], [[Francia]], [[Italia]], [[Exiptu]] y [[Grecia]] de [[1886]] a [[1887]].

Nos sos últimos años, Douglass determinar a afitar d'una vegada por toes cuál yera la fecha del so cumpleaños, daqué qu'ente los esclavos yera abondo difícil pescudar. Les sos estimaciones dieron en señalar que naciera en febreru de [[1816]]; los historiadores diéron-y la razón en cuanto al mes al afayar un documentu, pero resultó nacer dos años más tarde de lo que creía, en [[1818]].

=== Muerte ===
[[Ficheru:Frederick Douglass gravestone.jpg|thumb|Llábana de Frederick Douglass, allugada nel [[Campusantu de Mount Hope]], [[Rochester (Nueva York)|Rochester]], [[Nueva York]]]]
El 20 de febreru de 1895 Douglass asistió a una xunta del Conseyu Nacional de les Muyeres en Washington y mientres aquel alcuentru llevó una alentadora ovación de l'audiencia, pero pocu dempués de llegar a la so casa finó por un súbitu ataque cardiacu o un derrame. Ta soterráu nel Mount Hope Cemetery de [[Rochester (Nueva York)|Rochester]].

== Autobiografía ==
[[Ficheru:Frederick Douglass as a younger man.jpg|thumb|right|Frederick Douglass na so mocedá.]]
El trabayu lliterariu más famosu de Douglass foi ''The Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave'', publicáu en 1845; nun faltaron quien creyeron qu'esta obra yera una falsificación, negándose a creer que'l so cuidáu estilu pudiera ser ellaboráu por un negru; el casu ye que foi un inmediatu ésitu nacional ya internacional y recibió apolmonantes crítiques positives; a los trés años de la so publicación yá fuera reimpreso nueve veces y había 11.000 copies circulando namái nos [[Estaos Xuníos]]. Traducir al [[Idioma francés|francés]] y al [[Idioma holandés|holandés]]. La publicación d'esti llibru yera arriesgada, yá que los sos amigos y mentores tarrecíen la reacción del so antiguu amu y maestru, Hugh Auld, si enterar del fechu, asina que lo animaron a salir del país y viaxar a [[Irlanda]]. Embarcar nel ''Cambria'' escontra [[Liverpool]] el 16 d'agostu de 1845 y llegó a tierra irlandesa precisamente cuando la plaga del escarabayu de la pataca empezara a causar una tarrecible fame na isla.

Literariamente, la obra de Douglass difier del prototipu común de les [[autobiografíes d'esclavos]] lo mesmo que de l'autobiografía polo xeneral, que nos Estaos Xuníos tenía'l so modelu na obra de [[Benjamin Franklin]]. Presenta un panorama turbio y borroso de los sos primeros años d'infancia, y yera consciente d'ello, como declara nel so primer capítulu:

:''Nun dispongo d'una conocencia precisa de la mio edá al nun ver enxamás un rexistru auténticu que lu acredite (...) La gran mayoría de los esclavos sabe tantu de la so edá como los caballos de la suya, y ye'l deséu de munchos amos, al mio entender, caltener a los sos esclavos na inorancia.''

Quiciabes Douglass quixo esponer pocu de sigo mesmu como ser humanu porque'l so mayor interés aniciaba en demostrar la realidá del sistema esclavista y los males del mesmu, como la privación del derechu llexítimu a la educación y a la superación personal; n'otres pallabres, l'autor ye consciente de la so condición d'esclavu y en función d'ello modifica l'empiezu de la hestoria pa provocar un sentimientu de compasión nel públicu y buscar una eventual identificación cola tristura que traviesa'l ser priváu del mesmu privilexu. La rotura del llazu familiar ye puesta de manifiestu na so crítica a la sociedá de [[Maryland]], na cual los neños negros yeren dixebraos de les sos madres a temprana edá, siendo de cutiu puestos sol cuidu d'una muyer mayor demasiáu vieya pal trabayu del campu.

== Pensamientu y estilu ==
Son motivos recurrentes de Douglass la persecución de los esclavos, el tratu a los esclavos como una propiedá o un valor de riqueza, la llibertá na ciudá en contraste col trabayu forzosu nos plantíos rurales, la esclavitú como perversión de lo cristiano y otros. Utiliza símbolos como ''los caminos de sable'', ''los barcos blancos'' (que simbolicen el sentimientu de llibertá), ''l'orador colombín'', etc. Tamién utiliza [[retruécanos]].

== Douglass como personaxe lliterariu y cinematográficu ==
Douglass intervién como personaxe n'[[ucronía|ucroníes]] o [[novela histórica|noveles históriques]] alternatives, la historia d'Estaos Xuníos que nunca llegó a esistir. En ''How Few Remain'' (''Qué pocos queden''), de Harry Turtledove, los confederaos ganen la [[Guerra de Secesión]] y crean un estáu independiente; Douglass sigue na so campaña contra la esclavitú y nuna guerra más alloñada qu'empieza en 1881 ye prindáu por fuercies confederaes y evita por pocu ser executáu. Nel desenllaz, los confederaos vense forzaos a lliberar y depués desafíen a los sos esclavos (anque ensin garantiza-yos derechos civiles) pa ganar l'adhesión de [[Francia]] ya [[Inglaterra]] a la so causa.

En ''Fire on the Mountain'' (''Fueu nel monte''), de Terry Bisson, [[John Brown (abolicionista)|John Brown]] trunfa en Harper's Ferry y empecipia una rebelión d'esclavos nel sur. Douglass espresa públicamente los sos reconcomios por non sofitalo dende'l primer momentu y, n'evitando un homicidiu provocáu polos cabezaleros, afita'l so aldu escontra'l sur y xúnese a la revolución. A la fin de la obra, Douglass y [[Harriet Tubman]] convertir nel padre y madre fundadores d'un estáu negru independiente d'allugamientu meridional.

Fora yá del terrén de la ucronía, Douglass ye'l protagonista del capítulu "Home llibre" de la novela ''Tresatlánticu'' (2013) del escritor irlandés [[Colum McCann]], nel que se narra, a lo llargo de setenta páxines, la so estancia n'Irlanda ente 1845 y 1846. Esi mesmu viaxe a les islles britániques ye l'asuntu de la novela ''Riversmeet'' de Richard Bradbury (2007).

El personaxe de Frederick Douglass fai una curtia apaición na película ''[[Tiempos de gloria]]'' (1989), participando nuna conxusta mientres la cual anúnciase la creación d'un reximientu compuestu por soldaos de raza negra. Coles mesmes, apaez de volao na serie de televisión ''[[Norte y Sur (John Jakes)|Norte y Sur]]'', interpretáu por [[Robert Guillaume]].

== Obres de Douglass ==
* ''A Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave'' ([[1845]])--''Vida d'un esclavu americanu cuntada pol mesmu'' (Capitán Swing llibros 2009)
* ''The Heroic Slave. Autographs for Freedom''. Ed. Julia Griffiths Boston: Jewett and Company, 1853. 174-239. --"L'Esclavu Heroicu. Autógrafos pa la Llibertá"
* ''My Bondage and My Freedom'' ([[1855]])--''La mio esclavitú y la mio llibertá''
* ''Life and Times of Frederick Douglass'' ([[1892]])--''Vida y tiempos'', de Frederick Douglass

== Curiosidaes ==
{{Intereses}}
* Frederick Douglass adoptó esi apellíu tres una llectura que'l so amigu llevó a cabu de ''The Lady of the Lake'' (''La dama del llagu''), de [[Sir Walter Scott]]. El personaxe más fuerte y valiente llamábase ''Douglas'', razón pola cual escoyería tal denominación pal propósitu abolicionista que llevaría a cabu.
* La famosa escritora d'Estaos Xuníos [[Harriet Beecher Stowe]], más conocida pola so obra ''[[La cabaña del tíu Tom]]'' (''Uncle Tom's Cabin''), caltuvo correspondencia con Douglass, a quien consultó y entrevistó primeramente a la redaición de la so famosa novela abolicionista. Stowe foi una fiel defensora de los derechos humanos y taba en contra de la esclavitú, polo cual escribíase de cutiu con quien lluchaben por idénticu causa; unu d'ellos foi l'inmensamente popular escritor.

== Notes ==
* Anque nun esisten rexistros de la so fecha de nacencia, Douglass adoptó oficialmente'l 14 de febreru (nel capítulu I del so ''Narrative of Frederick Douglass''... l'autor fai constar la so esmolición ante la situación inhumana qu'implica nun conocer el momentu nel que viniera al mundu. Atristayáu, comparar con otros neños, blancos, que gociaben de meyor suerte que la suya).
* Partes d'esti artículu fueron tomaes de "Houston A. Baker, Jr. introduction to the Penguin 1986 edition" of ''Narrative of the Life of Frederick Douglass.''

== Bibliografía y otres fontes de consulta ==
* ''To Tell a Free Story: The First Century of Afro-American Autobiography'', 1760-1865. Urbana: O d'Illinois P, ([[1988]]), Andrews William L.
* ''Ed. Critical Essays on Frederick Douglass'', Boston: G.K Hall ([[1991]])
* ''The Oxford Companion to African American Literature''. Nueva York: Oxford UP, [[1997]], de Frances Smith Foster y Trudier Harris editoriales.
* ''American literature to 1900'', T. Gibert. Centru de Estudio Ramón Areces S.A, Madrid ([[2004]])
* Foner, Philip Sheldon. ''The Life and Writings of Frederick Douglass''. Nueva York: International Publishers, [[1950]].
* Huggins, Nathan Irvin, y Oscar Handlin. ''Slave and Citizen: The Life of Frederick Douglass.'' Library of American Biography. Boston: Little, Brown, 1980. ISBN 0-316-38000-8
* Lampe, Gregory P. ''Frederick Douglass: Freedom's Voice, 1818-1845.'' Series d'Asuntos Públicos y Retóricos. East Lansing: Michigan State University Press, 1998. ISBN 0-87013-485-X (alk. paper) ISBN 0-87013-480-9 sobre la so oratoria; llibru disponible a suscriptores en [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=54804308 questia.com])
* Levine, Robert S. ''Martin Delany, Frederick Douglass, and the Politics of Representative Identity.'' Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1997. ISBN 0-8078-2323-6.
* [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=11107958 questia.com Historia cultural] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427140951/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=11107958 |date=2006-04-27 }} ISBN 0-8078-4633-3
* McFeely, William S. ''Frederick Douglass.'' Nueva York: Norton, 1991. ISBN 0-393-02823-2 (llibru disponible a suscriptores en [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=98841735 questia.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080403193748/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=98841735 |date=2008-04-03 }})
* Quarles, Benjamin. ''Frederick Douglass.'' Washington: Productores Asociaos, 1948. (llibru disponible a suscriptores en [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=74019591 questia.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404034620/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=74019591 |date=2008-04-04 }})
* Wesley, Charles H., ''The History of Alpha Phi Alpha, A Development in College Life'', Chicago, Foundation Publishers, [[1981]].
* Weidt, Maryann N. ''Voice of Freedom: a Story about Frederick Douglass.'' Ilustración por Jeni Reeves. Publicaciones Lerner, 2001. ISBN 1-57505-553-8. Pa mozos llectores.
* [[Carl Sagan|Sagan, Carl]] ''[[El mundu y los sos demonios]]'' capítulu 21 ''El Camín de la Llibertá '' editorial Planeta 1997 ISBN 968-406-723-2.

== Ediciones de l'autobiografía de Douglass ==
* Douglass, Frederick. ''Narrative of the Life of Frederick Douglass: Authoritative Text, Contexts, Criticism.'' 1845. Eds. William L Andrews y William S McFeely. Una edición de la crítica. Nueva York: W.W. Norton & Co, 1996. ISBN 0-393-96966-5 (pbk.)
* Douglass, Frederick. ''Autobiographies.'' Anotaciones de Henry Louis Gates, Jr. La Biblioteca d'América; 68. Nueva York: Library of America, 1994. ISBN 0-940450-79-8 (alk. papel)
* Douglass, Frederick. ''Frederick Douglass: Selected Speeches and Writings.'' Editáu por Philip Sheldon Foner y Yuval Taylor. The Library of Black America. 1ª ed. Chicago: Lawrence Hill Books, 1999. ISBN 1-55652-349-1 (cloth), ISBN 1-55652-352-1 (pub.)

== Películes y documentales ==
* ''Frederick Douglass'' [grabación de videu] / producida por Greystone Communications, Inc. para A&Y Network; productores executivos, Craig Haffner y Donna Y. Lusitana.; 1997
* ''Frederick Douglass: cuando'l lleón escribió hestoria'' [grabación de videu] / una co-producción de COLORADA Productions y WETA-TV; producíu y empobináu per Orlando Bagwell; guiones por Steve Fayer.; 1994
* ''Frederick Douglass, editor abolicionista'' [grabación de videu] / una producción de Schlessinger Videu Productions, una división de Library Videu Company; producíu y empobináu por Rhonda Fabian, Jerry Baber; guión, Amy A. Tiehel
* ''Carrera a la llibertá'' [grabación de videu]: la hestoria del tren soterrañu/ una producción de Atlantis Films Limited n'asociación con United Image Entertainment; producíu n'asociación col Family Channel (US), Black Entertainment Television y CTV Television Network, Ltd.; producíu cola participación de Telefilme Canadá, Ontario Film Development Corporation y cola asistencia de Rogers Telefund; distribuyíu por Xenon Pictures; productores executivos, Seaton McLean, Tim Reid; co-productores executivos, Peter Sussman, Anne Marie La Traverse; productor de supervisión, Mary Kahn; productores, Daphne Ballon, Brian Parker; empobináu por Don McBrearty; escenografía per Diana Braithwaite, Nancy Trites Botkin, Peter Mohan. Editor Santa Monica, CA: Xenon Pictures, Inc., 2001. Tim Reid como Frederick Douglass.
* ''Frederick Douglass and the White Negru'' (2008), documental irlandés (con versión en [[gaélicu irlandés|gaélicu]]), empobináu, producíu, escritu y narráu por John J. Doherty. Enceta la estancia de Douglass n'Irlanda, la so vuelta a América y les aturbolinaes rellaciones ente los afroamericanos y los irlandeses americanos na dómina de la Guerra Civil.

== Ver tamién ==
* [[Lliteratura afroamericana]]
* [[Narrativa esclavista]]
* [[Autobiografíes d'esclavos]]
* [[William Lloyd Garrison]]
* [[Harriet Beecher Stowe]]
* [[Harriet Jacobs]]
* [[Olaudah Equiano]]
* [[Phillis Wheatley]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{traducíu ref|en|Frederick Douglass}}
{{Commons|Frederick Douglass}}
{{wikiquote}}

'''Trabayos de Douglass na Rede'''

* {{gutenberg author| id=Frederick+Douglass | name=Frederick Douglass}}
* [https://web.archive.org/web/20060616012214/http://www.blogcharm.com/geekygirllit/ Extensive summary, analysis, and important quotes] de "Narrative of the Life of Frederick Douglass"
* [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/lookupname?key=Douglass%2c%20Frederick%2c%201818%2d1895 Online Books Page] (Universidá de Pennsylvania)
* [http://www.gutenberg.net/etext/23 ''Narrative of the Life of Frederick Douglass''] nel Proyeutu Gutenberg.
* Llibru de soníu [https://web.archive.org/web/20030726044205/http://www.freeaudio.org/ ''The Narrative of the Life of Frederick Douglass''] en FreeAudio.org.
* [http://docsouth.unc.edu/neh/douglass1853/menu.html ''The Heroic Slave''] documentando el sitiu americanu del Sur
* ''[http://www.gutenberg.net/etext/202 My Bondage and My Freedom ]'' en Proyeutu Gutenberg.
* [http://www.gutenberg.net/etext/99 Collected Articles Of Frederick Douglass, A Slave] (Proyeutu Gutenberg)
* [http://www.pbs.org/wgbh/aia/part4/4h2927t.html Fourth of July Speech]
* [https://web.archive.org/web/20051103001454/http://www.thelouvertureproject.org/wiki/index.php?title=Main_Page The Louverture Project]: {{enllaz rotu|1=[http://thelouvertureproject.org/wiki/index.php?title=Frederick_Douglass_lecture_on_Haiti_%281893%29 Frederick Douglass lecture on Haiti] |2=http://thelouvertureproject.org/wiki/index.php?title=Frederick_Douglass_lecture_on_Haiti_%281893%29 |bot=InternetArchiveBot }} - Celebráu nel World's Fair de Chicago, en xineru de 1893.
* [https://web.archive.org/web/20081215140223/http://geekygirlquotes.com/ Important quotes from "Narrative of the Life"] según argumentos teóricos.
* [https://web.archive.org/web/20060211042543/http://winningthevote.org/FDouglass.html].
* [http://fair-use.org/the-liberator/1859/10/28/the-tragedy-at-harpers-ferry La Traxedia del Harper's Ferry], primer comentariu públicu de Garrison sobre l'atracu de [[John Brown (abolicionista)|John Brown]] en [[Harpers Ferry]], de ''El Lliberador'' (28 d'ochobre de [[1859]]).

{{NF|1818|1895|Douglass, Frederick}}
{{Tradubot|Frederick Douglass}}
[[Categoría:Escritores d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Abolicionistes]]
[[Categoría:Escritores n'inglés]]
[[Categoría:Activistes d'Estaos Xuníos]]
Frederick Douglass  Foi un reformador social d'Estaos Xuníos, abolicionista, orador, escritor y estadista. Dempués d'escapar de la esclavitú en Maryland, convertir nun líder nacional del movimientu abolicionista en Massachusetts y Nueva York, ganando prestíu pola so oratoria y escritos críticos en contra de la esclavitú. Na so dómina, los abolicionistes describir como un exemplu de claridá nos argumentos contra los propietarios d'esclavos, indicando qu'a los esclavos yéra-yos negada la capacidá intelectual pa funcionar como ciudadanos americanos independientes. Naquella dómina, a los nortizos resultába-yos difícil creer qu'un gran orador fuera esclavu.

 Trayeutoria 

 Primeros años 
Frederick Augustus Washington Bailey, el más tarde conocíu como Frederick Douglass, nació esclavu nel condáu de Talbot, Maryland, cerca de Hillsboro. Cuando inda yera un neñu foi dixebráu de la so madre, Harriet Bailey, que morrió cuando él cuntaba con unos siete años. La identidá del so padre ye incierta; l'escritor sostuvo en primer llugar que'l so padre yera un home blancu, quiciabes el so amu (el capitán Aaron Anthony), pero depués afirmó que nun tenía idea de quién pudiera ser. Cuando Anthony morrió, Douglass foi apurríu a la señora Lucretia, esposa del capitán Thomas Auld; depués, cuando tenía yá unos dolce años, pasó al serviciu del hermanu d'este, Hugh, que vivía en Baltimore, polo que se treslladó ellí.

En 1830 la muyer del so nuevu amu, Sophia, frayó la llei al enseñar a Douglass los rudimentos del alfabetu. Dende esi entós, tal como escribió nel so Rellatu de la vida de Frederick Douglass, un esclavu d'Estaos Xuníos (publicada en 1845), l'autor esforciar n'aprender a lleer pagando a unos mozos blancos del so vecinderu les clases con porciones de pan y reparando cuantos escritos cayeron nes sos manes; nel so primer discursu abolicionista Douglass va aludir a estes lleiciones impartíes pola so ama Sophia Auld. Pa Douglass esti fechu foi unu de los principales acontecimientos de la so vida: si nun aprendiera a lleer, nunca tendría la esperanza de desafiase. Pero l'home de Sophia enteróse y torgó que les clases siguieren, asina que tuvo que pagar les clases, como se dixo, a mozos blancos con cachos de pan de la so comida.

La llectura de periódicos y de llibros de política fixo a Douglass estructurar la so oposición a la institución de la esclavitú. Especialmente relevante pa la so concepción de la llibertá y los derechos humanos foi'l llibru Columbian Orator o "Orador colombín", una coleición de discursos utilizada pa la enseñanza de la retórica que contién un diálogu ente un maestru y el so esclavu en que metódicamente se desmantelen tolos argumentos a favor de la esclavitú. El llibru tamién incluyía un discursu de Richard Brinsley Sheridan dedicáu a la emancipación católica que foi la causa de la so conversión relixosa.

En 1833 Thomas Auld recuperó al so antiguu esclavu tres un discutiniu col so hermanu y, insatisfechu col so comportamientu, arrendar a Edward Covey, un probe granxeru con reputación de "rompedor d'esclavos". El so nuevu amu azotar regularmente y, a los 16 años, cuasi fundíu psicolóxicamente, llogró nun enfrentamientu con Covey qu'esti dexara de castigalo violentamente. Arrendáu de nuevu a William Freeland, Douglass enseñó a lleer a los esclavos del so nuevu amu'l Nuevu Testamentu. Cuarenta persones asistieron a eses clases selmanales. Pero, magar Freeland toleraba estes actividaes, los otros propietarios d'esclavos sorprendiéronse y quexaron, interviniendo pola fuercia con cuenta de poner fin a esta escuela dominical.

En 1836 trató d'escapar per primer vegada del plantíu de William Freeland, pero foi prindáu y pasó una selmana na cárcel. Tornó a Baltimore, onde trabayó como calafate y carpinteru de ribera nos sos estelleros.

thumb|right|150px|Anna Murray Douglass, esposa de Douglass mientres 44 años
En 1837 Douglass conoció a Anna Murray, que vendió un cuadru pa sufragar la documentación necesaria por que Douglass pudiera faese pasar por marín y poder escapar de los Auld. El 3 de setiembre de 1838 tomó un tren camín de Havre de Grace, Maryland, vistíu de marineru y cola identidá emprestada por un negru llibertu d'ultramar. En cruciando'l ríu Susquehanna dende Havre de Grace nuna pequeña balsa, Douglass siguió per ferrocarril hasta Wilmington, Delaware. Una vegada ellí, xubir a un vapor que se dirixía a "Quaker City", Filadelfia, Pennsylvania, pa terminar a la fin el so camín en Nueva York en pocu menos de venticuatro hores de trayeutu.

 Actividaes abolicionistes 
Douglass siguió la so formación autodidacta lleendo cuanto pudo. Xunir a delles organizaciones antiesclavistas en New Bedford (Massachusetts), incluyendo una ilesia pa negros, y asistía regularmente a xuntes abolicionistes. Suscribir al diariu selmanal The Liberator de William Lloyd Garrison y en 1841 escuchó-y falar en persona nel alcuentru añal de la Sociedá Antiesclavista de Bristol. Más palantre va declarar sobre esti discursu:

Non face and form ever impressed me with such sentiments (the hatred of slavery) as did those of William Lloyd Garrison (Nenguna cara nin estilu impresionóme tantu con tales sentimientos (l'odiu a la esclavitú) como lo fixo William Lloyd Garrison).

Pero'l sentimientu foi mutuu, pos Garrison mentó a Douglass nel so periódicu y unos díes dempués Douglass pronunció'l so primer discursu públicu nel puertu balleneru de Nantucket, mientres la convención añal de la Sociedá Antiesclavista de Massachusetts, a los ventitrés años d'edá; dixo que les sos piernes tremecíen-y, pero sobrepúnxose y ufiertó una charra memorable sobre la so vida como esclavu.

En 1843 Douglass participó nel "Proyeutu Cien" de la Sociedá Antiesclavista d'Estaos Xuníos, que consistía nuna xira de seis meses por salones al traviés del este y mediu oeste de los Estaos Xuníos. Tomó parte na Convención de Seneca Falls, llugar onde nació'l movimientu feminista norteamericanu, y foi unu de los firmantes del so Declaración de sentimientos. Más palantre intervieno nuna serie de periódicos: North Star, Frederick Douglass Weekly, Frederick Douglass's Paper, Douglass' Monthly y la New National Yera. El lema de The North Star, periódicu qu'editó ente 1847 y 1851, yera Right is of non sex, Truth is of non color, God is the Father of us all, and we are all Brethren: "El derechu nun tien sexu, la verdá nun tien color, Dios ye'l Padre de toos nós y nós somos toos hermanos".

El trabayu de Douglass desenvolvióse darréu antes de la Guerra de Secesión y prosiguió tamién con ella; conocía a un abolicionista radical, el capitán John Brown, pero nun aprobaba'l so plan d'empezar una revuelta armada d'esclavos, magar lo cual Brown visitar na so casa unos díes antes del famosu ataque al arsenal de Harper's Ferry (tresbordador de Harper) n'ochobre de 1859, que'l so propósitu yera armar la simultánea rebelión d'esclavos de Virxinia, insurrecciones encaloraes pol xeneral Robert E. Lee y el teniente J. E. B. Stuart al mandu de les milicies de Maryland y Virxinia y los soldaos ya infantería de marina de Fort Monroe. Brown y los sos partidarios fueron cercaos nun sector del arsenal con dellos rehenes blancos tomaos a les families esclavistes de la zona. Refugó la propuesta de rindición de Llei del 18 d'ochobre y esixó como condición pa lliberar a los rehenes pasu francu y expedito fora de la ciudá; pero Lee unvió a la infantería de marina y tres minutos dempués hai dos marines cayíos y cuatro partidarios de Brown muertos. El mesmu Brown ye gravemente mancáu y prindáu, y Lee entruga a los rebeldes y les entrega a les autoridaes el 19 d'ochobre. A principios d'avientu Brown ye aforcáu y munchos ente los habitantes del norte aclamar como un mártir, pero los blancos del sur convencer de que'l Norte nun taba dispuestu a caltener les llibertaes y el so sistema de valores na confederación d'estaos que yera entós los Estaos Xuníos d'América del Norte. Douglass encamentó a los Demócrates suriegos a permanecer na Unión, pero estos pela so parte nomaron al so propiu candidatu presidencial y amenaciaron cola secesión si los Republicanos resultaben victoriosos; la mayoría nos estaos sureñu y fronterizu votó contra Abraham Lincoln, pero'l Norte sofitar y ganó les eleiciones. La separación de Texas en 1861 yera inminente; cualquier incidente que desequilibrara la balanza ente estaos esclavistes y abolicionistes podía provocar la guerra civil. Tres l'incidente de Brown, Douglass creyó oportunu abellugase mientres dalgún tiempu en Canadá previendo ser arrestáu pola so presunta complicidá nel asaltu al arsenal y porque creía que l'ataque de Harper a la propiedá federal indispondría al públicu d'Estaos Xuníos contra él.

Douglass axuntar col presidente Abraham Lincoln en 1863 pa establecer qué tratu se daría a los soldaos unionistes negros na Guerra de Secesión, según con Andrew Johnson pola cuestión del so derechu al votu; los abolicionistes blancos Lloyd y Wendell Phillips acompañar nestes xestiones. Sicasí, al empezar la segunda metá del sieglu XIX Douglass marcó distancies al respective de los garrisonianos sobre la tema de la Constitución de los Estaos Xuníos. Tocantes a la so vida privada, Douglass tuvo cuatro fíos, dos de los cualos, Charles y Rossetta, ayudáron-y cola publicación del so diariu; amás, foi ordenáu pastor de la Ilesia Episcopal Metodista Africana.

 Viaxes a Europa 
Douglass viaxó a les islles britániques y dictó delles conferencies, principalmente n'ilesies protestantes, permaneciendo ellí mientres dos años nos cualos declaró ser tratáu non "como un negru, sinón como un home", y conoció y amistó col nacionalista irlandés Daniel O'Connell; cuando llegó a Escocia, los miembros de la Ilesia Llibre d'esi país, que sufrieren les sos crítiques por aceptar dineru de los traficantes d'Estaos Xuníos d'esclavos, alzar nel so contra con pancartes que'l so mensaxe yera "Espulsen al negru". El so sofitu a la emancipación católica d'Irlanda valió-y el nomatu de "The Black O'Connell", pero foi xeneralmente respetáu pol so defensa comoquier de representatividá igualitaria y democrática; non yá la igualdá nel terrén de les creencies relixoses y les races, sinón tamién en materia de los derechos de la muyer y, n'Irlanda, de la emancipación católica.

A empiezos de 1847 torna a América a siguir col so llabor como abolicionista, pero volvería a Europa en repitíes ocasiones, siempres por razones polítiques.

=== La era de la reconstrucción Concluyida la Guerra de Secesión Douglass desempeñó una serie de cargos políticos; foi presidente del Freedman's Savings Bank, como marshall del Distritu de Columbia.

En 1868 sofitó la campaña presidencial d'Ulysses S. Grant y, una vegada escoyíu ésti, sofitó la so promulgación del Klan Act y el Enforcement Act, que'l presidente utilizó con puxanza suspendiendo'l habeas corpus en Carolina del Sur y unviando tropes a aquel llugar y a otros estaos pa torgar los desafueros de los racistes del sur. Sol lideralgu presidencial cerca de 5.000 arrestos fueron efectuaos y el Ku Klux Klan arrostró unu de los golpes más duros a la so organización. Esta puxanza de Grant n'esbaratar la organización racista fíxo-y sicasí perder popularidá ente munchos blancos, magar Frederick Douglass estimar y unu de los correlixonarios de Douglass escribió de Grant que los afroamericanos "siempres van abrigar una merecida alcordanza del so nome, fama y grandes servicios" a la causa de la igualdá. En 1872 treslladó la so residencia a Washington, dempués de qu'una quema provocada destruyera la so casa na South Avenue de Rochester (Nueva York).

Douglass convertir en 1872 nel primer afroamericanu candidatu pa exercer la vicepresidencia de los Estaos Xuníos, nesti casu como compañeru de Victoria Woodhull nel Partíu de Derechos Iguales, anque ensin la so conocencia; Douglass nun quixo tener papel dalgunu na campaña nin estimó esta postulación; dedicábase daquella, mientres la dómina de la reconstrucción, a pronunciar conferencies en munches escueles de tol país, por casu, nel Bates College de Lewiston (Maine), en 1873.

Foi nomáu plenipotenciario y cónsul xeneral ante la República d'Haití (1889-1891) y chargé d'affaires o encargáu de negocios de los Estaos Xuníos en Santu Domingu. Tres dos años de carrera diplomática, arrenunció al so puestu d'embaxador por desalcuerdos col Gobiernu de los EE. UU, que quixo imponer a Haití la construcción d'una base militar.

El llugar escoyíu yera la Môle San Nicolás, una posición elevada, que consiste nuna península de piedra caliar de cerca de 5,5 km de llargu, nel estremu nordés d'Haití. Nel sieglu XIX yera consideráu un puertu inexpugnable. Estaos Xuníos cuntaba coles bones rellaciones que caltenía col gobiernu de Hyppolite.

Como embaxador y cónsul n'Haití dende 1889 estableció escelentes rellaciones con esi país hasta que'l presidente d'Estaos Xuníos Benjamin Harrison quixo imponer a Haití la construcción d'una base naval nortemericana na Môle de San Nicolás y unvió una flota naval con más de 100 cañones y 2.000 tripulantes comandada pol contralmirante Bancroft Gherardi.Haitiwebs. Haiti History, Chapter XXV. Consultáu'l 16 de xineru de 2009 Frederick Douglass pidió esculpes al Gobiernu haitianu y arrenunció al so cargu. Depués defendió públicamente nel so país el puntu de vista haitianu.Frederick Douglass Speech in Chicago January 2d, 1893. Consultáu'l 16 de xineru de 2009. En 1892, el Gobiernu haitianu nomó a Douglass comisionado pa la Esposición Colombina Mundial de Chicago. Ellí faló pa la Casa de Gobiernu d'Irlanda y sofitó los esfuercios del independentista irlandés Charles Stewart Parnell.

 Últimos años 
Escontra 1877 Frederick Douglass mercó'l so últimu llar en Washington a veres del ríu Anacostia, que bautizó como Cedar Hill (o Cedarhill), casa qu'amplió de 14 a 21 habitaciones y que les sos tierres aledañas tamién estendió un añu dempués mercando 15 acres más de tierra (sesenta y un mil metros cuadraos); la so casa ye anguaño sede del Muséu Históricu Nacional de Frederick Douglass, y conserva ente otros oxetos un interesáu armariu de porzolana.

La reconstrucción tres la guerra desilusionó non yá a víctimes sinón tamién a vencedores; munchos afroamericanos conocíos como exodusters camudar a Kansas pa fundar ciudaes de población puramente negra y Douglass oponer a esti movimientu procurando persuadir a munchos de los sos correlixonarios y antiguos compañeros de que lo abandonaren, lo que-y valió los ulles y condenes de les audiencies negres dende esi entós. En 1877 foi nomáu marshall y cuatro años dempués recaldador d'impuestos pol distritu de Columbia. La so muyer, Anna Murray Douglas, finó en 1882 y dexó-y desapaecíu nuna fonda depresión, de la que-y sacó'l so asociación con Día B. Wells y el so nuevu matrimoniu con Helen Pitts en 1884. Yera esta una feminista blanca de Honeoye, Nueva York, fía de Gideon Pitts junior, un amigu y colega abolicionista so. Habiéndose graduáu de Mount Holyoke College (entós daquella, Mount Holyoke Female Seminary), Pitts trabayara na publicación feminista radical Alpha mientres vivía en Washington. El matrimoniu tuvo que arrostrar una nube de discutiniu a resultes de la entós insólita unión matrimonial ente una muyer blanca cuasi venti años más nueva y un negru yá vieyu. Dambes families encararon el fechu con hostilidá: la d'ella ignoró y dexó de fala-y y la d'él refugar al sentir que'l so matrimoniu significaba un refugo a la so difunta esposa; sicasí, la lliberal y feminista Elizabeth Cady Stanton felicitó a dambos. La nueva pareya viaxó por Irlanda, Inglaterra, Francia, Italia, Exiptu y Grecia de 1886 a 1887.

Nos sos últimos años, Douglass determinar a afitar d'una vegada por toes cuál yera la fecha del so cumpleaños, daqué qu'ente los esclavos yera abondo difícil pescudar. Les sos estimaciones dieron en señalar que naciera en febreru de 1816; los historiadores diéron-y la razón en cuanto al mes al afayar un documentu, pero resultó nacer dos años más tarde de lo que creía, en 1818.

 Muerte 
thumb|Llábana de Frederick Douglass, allugada nel Campusantu de Mount Hope, Rochester, Nueva York
El 20 de febreru de 1895 Douglass asistió a una xunta del Conseyu Nacional de les Muyeres en Washington y mientres aquel alcuentru llevó una alentadora ovación de l'audiencia, pero pocu dempués de llegar a la so casa finó por un súbitu ataque cardiacu o un derrame. Ta soterráu nel Mount Hope Cemetery de Rochester.

 Autobiografía 
thumb|right|Frederick Douglass na so mocedá.
El trabayu lliterariu más famosu de Douglass foi The Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave, publicáu en 1845; nun faltaron quien creyeron qu'esta obra yera una falsificación, negándose a creer que'l so cuidáu estilu pudiera ser ellaboráu por un negru; el casu ye que foi un inmediatu ésitu nacional ya internacional y recibió apolmonantes crítiques positives; a los trés años de la so publicación yá fuera reimpreso nueve veces y había 11.000 copies circulando namái nos Estaos Xuníos. Traducir al francés y al holandés. La publicación d'esti llibru yera arriesgada, yá que los sos amigos y mentores tarrecíen la reacción del so antiguu amu y maestru, Hugh Auld, si enterar del fechu, asina que lo animaron a salir del país y viaxar a Irlanda. Embarcar nel Cambria escontra Liverpool el 16 d'agostu de 1845 y llegó a tierra irlandesa precisamente cuando la plaga del escarabayu de la pataca empezara a causar una tarrecible fame na isla.

Literariamente, la obra de Douglass difier del prototipu común de les autobiografíes d'esclavos lo mesmo que de l'autobiografía polo xeneral, que nos Estaos Xuníos tenía'l so modelu na obra de Benjamin Franklin. Presenta un panorama turbio y borroso de los sos primeros años d'infancia, y yera consciente d'ello, como declara nel so primer capítulu:

Nun dispongo d'una conocencia precisa de la mio edá al nun ver enxamás un rexistru auténticu que lu acredite (...) La gran mayoría de los esclavos sabe tantu de la so edá como los caballos de la suya, y ye'l deséu de munchos amos, al mio entender, caltener a los sos esclavos na inorancia.

Quiciabes Douglass quixo esponer pocu de sigo mesmu como ser humanu porque'l so mayor interés aniciaba en demostrar la realidá del sistema esclavista y los males del mesmu, como la privación del derechu llexítimu a la educación y a la superación personal; n'otres pallabres, l'autor ye consciente de la so condición d'esclavu y en función d'ello modifica l'empiezu de la hestoria pa provocar un sentimientu de compasión nel públicu y buscar una eventual identificación cola tristura que traviesa'l ser priváu del mesmu privilexu. La rotura del llazu familiar ye puesta de manifiestu na so crítica a la sociedá de Maryland, na cual los neños negros yeren dixebraos de les sos madres a temprana edá, siendo de cutiu puestos sol cuidu d'una muyer mayor demasiáu vieya pal trabayu del campu.

 Pensamientu y estilu 
Son motivos recurrentes de Douglass la persecución de los esclavos, el tratu a los esclavos como una propiedá o un valor de riqueza, la llibertá na ciudá en contraste col trabayu forzosu nos plantíos rurales, la esclavitú como perversión de lo cristiano y otros. Utiliza símbolos como los caminos de sable, los barcos blancos (que simbolicen el sentimientu de llibertá), l'orador colombín, etc. Tamién utiliza retruécanos.

 Douglass como personaxe lliterariu y cinematográficu 
Douglass intervién como personaxe n'ucroníes o noveles históriques alternatives, la historia d'Estaos Xuníos que nunca llegó a esistir. En How Few Remain (Qué pocos queden), de Harry Turtledove, los confederaos ganen la Guerra de Secesión y crean un estáu independiente; Douglass sigue na so campaña contra la esclavitú y nuna guerra más alloñada qu'empieza en 1881 ye prindáu por fuercies confederaes y evita por pocu ser executáu. Nel desenllaz, los confederaos vense forzaos a lliberar y depués desafíen a los sos esclavos (anque ensin garantiza-yos derechos civiles) pa ganar l'adhesión de Francia ya Inglaterra a la so causa.

En Fire on the Mountain (Fueu nel monte), de Terry Bisson, John Brown trunfa en Harper's Ferry y empecipia una rebelión d'esclavos nel sur. Douglass espresa públicamente los sos reconcomios por non sofitalo dende'l primer momentu y, n'evitando un homicidiu provocáu polos cabezaleros, afita'l so aldu escontra'l sur y xúnese a la revolución. A la fin de la obra, Douglass y Harriet Tubman convertir nel padre y madre fundadores d'un estáu negru independiente d'allugamientu meridional.

Fora yá del terrén de la ucronía, Douglass ye'l protagonista del capítulu "Home llibre" de la novela Tresatlánticu (2013) del escritor irlandés Colum McCann, nel que se narra, a lo llargo de setenta páxines, la so estancia n'Irlanda ente 1845 y 1846. Esi mesmu viaxe a les islles britániques ye l'asuntu de la novela Riversmeet de Richard Bradbury (2007).

El personaxe de Frederick Douglass fai una curtia apaición na película Tiempos de gloria (1989), participando nuna conxusta mientres la cual anúnciase la creación d'un reximientu compuestu por soldaos de raza negra. Coles mesmes, apaez de volao na serie de televisión Norte y Sur, interpretáu por Robert Guillaume.

 Obres de Douglass 
 A Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave (1845)--Vida d'un esclavu americanu cuntada pol mesmu (Capitán Swing llibros 2009)
 The Heroic Slave. Autographs for Freedom. Ed. Julia Griffiths Boston: Jewett and Company, 1853. 174-239. --"L'Esclavu Heroicu. Autógrafos pa la Llibertá"
 My Bondage and My Freedom (1855)--La mio esclavitú y la mio llibertá
 Life and Times of Frederick Douglass (1892)--Vida y tiempos, de Frederick Douglass

 Curiosidaes 

 Frederick Douglass adoptó esi apellíu tres una llectura que'l so amigu llevó a cabu de The Lady of the Lake (La dama del llagu), de Sir Walter Scott. El personaxe más fuerte y valiente llamábase Douglas, razón pola cual escoyería tal denominación pal propósitu abolicionista que llevaría a cabu.
 La famosa escritora d'Estaos Xuníos Harriet Beecher Stowe, más conocida pola so obra La cabaña del tíu Tom (Uncle Tom's Cabin), caltuvo correspondencia con Douglass, a quien consultó y entrevistó primeramente a la redaición de la so famosa novela abolicionista. Stowe foi una fiel defensora de los derechos humanos y taba en contra de la esclavitú, polo cual escribíase de cutiu con quien lluchaben por idénticu causa; unu d'ellos foi l'inmensamente popular escritor.

 Notes 
 Anque nun esisten rexistros de la so fecha de nacencia, Douglass adoptó oficialmente'l 14 de febreru (nel capítulu I del so Narrative of Frederick Douglass... l'autor fai constar la so esmolición ante la situación inhumana qu'implica nun conocer el momentu nel que viniera al mundu. Atristayáu, comparar con otros neños, blancos, que gociaben de meyor suerte que la suya).
 Partes d'esti artículu fueron tomaes de "Houston A. Baker, Jr. introduction to the Penguin 1986 edition" of Narrative of the Life of Frederick Douglass.

 Bibliografía y otres fontes de consulta 
 To Tell a Free Story: The First Century of Afro-American Autobiography, 1760-1865. Urbana: O d'Illinois P, (1988), Andrews William L.
 Ed. Critical Essays on Frederick Douglass, Boston: G.K Hall (1991)
 The Oxford Companion to African American Literature. Nueva York: Oxford UP, 1997, de Frances Smith Foster y Trudier Harris editoriales.
 American literature to 1900, T. Gibert. Centru de Estudio Ramón Areces S.A, Madrid (2004)
 Foner, Philip Sheldon. The Life and Writings of Frederick Douglass. Nueva York: International Publishers, 1950.
 Huggins, Nathan Irvin, y Oscar Handlin. Slave and Citizen: The Life of Frederick Douglass. Library of American Biography. Boston: Little, Brown, 1980. ISBN 0-316-38000-8
 Lampe, Gregory P. Frederick Douglass: Freedom's Voice, 1818-1845. Series d'Asuntos Públicos y Retóricos. East Lansing: Michigan State University Press, 1998. ISBN 0-87013-485-X (alk. paper) ISBN 0-87013-480-9 sobre la so oratoria; llibru disponible a suscriptores en questia.com)
 Levine, Robert S. Martin Delany, Frederick Douglass, and the Politics of Representative Identity. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1997. ISBN 0-8078-2323-6.
 questia.com Historia cultural  ISBN 0-8078-4633-3
 McFeely, William S. Frederick Douglass. Nueva York: Norton, 1991. ISBN 0-393-02823-2 (llibru disponible a suscriptores en questia.com )
 Quarles, Benjamin. Frederick Douglass. Washington: Productores Asociaos, 1948. (llibru disponible a suscriptores en questia.com )
 Wesley, Charles H., The History of Alpha Phi Alpha, A Development in College Life, Chicago, Foundation Publishers, 1981.
 Weidt, Maryann N. Voice of Freedom: a Story about Frederick Douglass. Ilustración por Jeni Reeves. Publicaciones Lerner, 2001. ISBN 1-57505-553-8. Pa mozos llectores.
 Sagan, Carl El mundu y los sos demonios capítulu 21 El Camín de la Llibertá  editorial Planeta 1997 ISBN 968-406-723-2.

 Ediciones de l'autobiografía de Douglass 
 Douglass, Frederick. Narrative of the Life of Frederick Douglass: Authoritative Text, Contexts, Criticism. 1845. Eds. William L Andrews y William S McFeely. Una edición de la crítica. Nueva York: W.W. Norton & Co, 1996. ISBN 0-393-96966-5 (pbk.)
 Douglass, Frederick. Autobiographies. Anotaciones de Henry Louis Gates, Jr. La Biblioteca d'América; 68. Nueva York: Library of America, 1994. ISBN 0-940450-79-8 (alk. papel)
 Douglass, Frederick. Frederick Douglass: Selected Speeches and Writings. Editáu por Philip Sheldon Foner y Yuval Taylor. The Library of Black America. 1ª ed. Chicago: Lawrence Hill Books, 1999. ISBN 1-55652-349-1 (cloth), ISBN 1-55652-352-1 (pub.)

 Películes y documentales 
 Frederick Douglass [grabación de videu] / producida por Greystone Communications, Inc. para A&Y Network; productores executivos, Craig Haffner y Donna Y. Lusitana.; 1997
 Frederick Douglass: cuando'l lleón escribió hestoria [grabación de videu] / una co-producción de COLORADA Productions y WETA-TV; producíu y empobináu per Orlando Bagwell; guiones por Steve Fayer.; 1994
 Frederick Douglass, editor abolicionista [grabación de videu] / una producción de Schlessinger Videu Productions, una división de Library Videu Company; producíu y empobináu por Rhonda Fabian, Jerry Baber; guión, Amy A. Tiehel
 Carrera a la llibertá [grabación de videu]: la hestoria del tren soterrañu/ una producción de Atlantis Films Limited n'asociación con United Image Entertainment; producíu n'asociación col Family Channel (US), Black Entertainment Television y CTV Television Network, Ltd.; producíu cola participación de Telefilme Canadá, Ontario Film Development Corporation y cola asistencia de Rogers Telefund; distribuyíu por Xenon Pictures; productores executivos, Seaton McLean, Tim Reid; co-productores executivos, Peter Sussman, Anne Marie La Traverse; productor de supervisión, Mary Kahn; productores, Daphne Ballon, Brian Parker; empobináu por Don McBrearty; escenografía per Diana Braithwaite, Nancy Trites Botkin, Peter Mohan. Editor Santa Monica, CA: Xenon Pictures, Inc., 2001. Tim Reid como Frederick Douglass.
 Frederick Douglass and the White Negru (2008), documental irlandés (con versión en gaélicu), empobináu, producíu, escritu y narráu por John J. Doherty. Enceta la estancia de Douglass n'Irlanda, la so vuelta a América y les aturbolinaes rellaciones ente los afroamericanos y los irlandeses americanos na dómina de la Guerra Civil.

 Ver tamién 
 Lliteratura afroamericana
 Narrativa esclavista
 Autobiografíes d'esclavos
 William Lloyd Garrison
 Harriet Beecher Stowe
 Harriet Jacobs
 Olaudah Equiano
 Phillis Wheatley

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Trabayos de Douglass na Rede

 
 Extensive summary, analysis, and important quotes de "Narrative of the Life of Frederick Douglass"
 Online Books Page (Universidá de Pennsylvania)
 Narrative of the Life of Frederick Douglass nel Proyeutu Gutenberg.
 Llibru de soníu The Narrative of the Life of Frederick Douglass en FreeAudio.org.
 The Heroic Slave documentando el sitiu americanu del Sur
 My Bondage and My Freedom  en Proyeutu Gutenberg.
 Collected Articles Of Frederick Douglass, A Slave (Proyeutu Gutenberg)
 Fourth of July Speech
 The Louverture Project:  - Celebráu nel World's Fair de Chicago, en xineru de 1893.
 Important quotes from "Narrative of the Life" según argumentos teóricos.
 .
 La Traxedia del Harper's Ferry, primer comentariu públicu de Garrison sobre l'atracu de John Brown en Harpers Ferry, de El Lliberador (28 d'ochobre de 1859).

Categoría:Escritores d'Estaos Xuníos
Categoría:Abolicionistes
Categoría:Escritores n'inglés
Categoría:Activistes d'Estaos Xuníos