Albany (Australia occidental)
{{llocalidá}}
'''Albany''' (en llingua noongar ''Kinjarling)'' ye una ciudá portuaria de la rexón de Gran Sur (''Great Southern'') del estáu [[Australia|australianu]] d'[[Australia Occidental|Australia occidental]], asitiada a 418 km al sureste de [[Perth]], la capital estatal. El centru urbanu allúgase na oriella septentrional del Puertu de la Princesa Real (''Princess Royal Harbour''), que forma parte del [[Senu (xeografía)|senu]] del rei Xurde (''King George Sound''), y el so distritu financieru ta llendáu pol monte Clarence al este y pol monte Melville al oeste. La ciudá ye'l centru alministrativu del [[área de gobiernu llocal]] de la [[ciudá d'Albany]] (''City of Albany''). Ye'l asentamientu colonial más antiguu d'Australia occidental (dos años más vieyu que Perth y [[Fremantle]]), y foi un [[Enclave y exclave|semi-exclave]] de [[Nueva Gales del Sur]] demientres cuatro años, cuando pasó a formar parte de la [[colonia del ríu Swan]] (''Swan River Colony''). La so población, en xunu de 2018, yera de 34.205 habitantes<ref name="ABSSUA">{{cite web|url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/DetailsPage/3218.02017-18|date=27 de marzu de 2019|title=3218.0 – Regional Population Growth, Australia, 2017-18: Population Estimates by Significant Urban Area, 2008 to 2018|publisher=Oficina Australiana d'Estadística|fechaaccesu=4 d'avientu de 2022|website=Australian Bureau of Statistics|fechaaccesu=4 d'avientu de 2022}} Estimación de la población residente a 30 de xunu de 2018.</ref>, que facíen d'ella la sesta más poblada del estáu<ref name="about">{{cite web|url=http://www.albany.wa.gov.au/about-albany/|date=|title=About Albany|publisher=Web oficial de la ciudá d'Albany|fechaaccesu=4 d'avientu de 2022|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229035751/http://www.albany.wa.gov.au/about-albany/|archive-date=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160229035751/http://www.albany.wa.gov.au/about-albany/|fechaarchivu=2016-02-29}}</ref>.

L'asentamientu fundose'l [[26 d'avientu]] de [[1826]] como un puestu militar d'avanzada destináu a prevenir les ambiciones franceses na rexón<ref name="bat24">{{cite book|title=Western Australia: A History from its Discovery to the Inauguration of the Commonwealth|last=Battye|first=James Sykes|author-link=James Battye|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|oclc=4362013|url=https://gutenberg.net.au/ebooks05/0500301h.html|year=2005|orig-date=First published 1924|via=Project Gutenberg of Australia|fechaaccesu=4 d'avientu de 2022}}</ref>. Con esi envís, el [[21 de xineru]] de [[1827]] el comandante del puestu, el mayor Edmund Lockyer, tomó formalmente posesión, en nome de la [[Corona británica]], de la fastera de [[Nueva Holanda]] que nun fora entá reclamada polos británicos; esto ye, la tierra asitiada al oeste del meridianu 129º este<ref name="srnsw14">{{cite web|url=http://search.records.nsw.gov.au/agencies/2517|title=King George's Sound Settlement|work=State Records|publisher=[[State Records Authority of New South Wales]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140624194804/http://search.records.nsw.gov.au/agencies/2517|archive-date=2014-06-24|fechaaccesu=2021-09-23|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140624194804/http://search.records.nsw.gov.au/agencies/2517|fechaarchivu=2014-06-24}}</ref>. Na cabera década del [[sieglu XIX]] la ciudá convirtióse nel puertu d'entrada de los Eastern Goldfields, la fastera d'Australia occidental rica n'oru. Amás, por bien de tiempu el d'Albany foi l'únicu puertu d'agües profundes de la colonia, lo que-y dio a la ciudá un papel importante nel comerciu de bienes ente [[Gran Bretaña]] y les sos colonies australianes. L'apertura del puertu interior de Fremantle, en [[1897]]<ref>{{cite book|last=Hutchison|first=David|title=Fremantle Walks|publisher=Fremantle Arts Centre Press|location=Fremantle|year=2006|isbn=1921064307|oclc=86110696}}</ref>, traxo la decayencia portuaria d'Albany, y tres d'ello la tresformación de la so industria, que pasó a centrase nel sector primariu: agricultura, madera y, posteriormente, pesca ballenera.
[[Ficheru:Port of Albany.jpg|miniaturadeimagen|Puertu d'Albany, vistu dende'l monte Melville.]]
Anguaño Albany ye'l centru dende'l qu'entamen los sos viaxes los turistes que visiten esta fastera suroccidental del estáu<ref>{{cite web|url=http://www.westernaustralia.com/en/Destination/Albany/56b266bb2cbcbe7073ae06bd#/|title=Destination Albany|fechaaccesu=2017-10-07}}</ref>, conocida pol so fermosu entornu natural y pol procuru pola so herencia pasada. El puertu xugó tamién un papel nes guerres del [[sieglu XX]]. Na [[Primer Guerra Mundial]] yera'l caberu puertu australianu nel que paraben los barcos que colaben pa Europa a la guerra. Nesti contestu, el [[1 de payares]] de [[2014]] los primeros ministros d'Australia y [[Nueva Zelanda]] inauguraron el Centru Nacional del ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps)<ref>{{Cite web|url=http://www.nationalanzaccentre.com.au/anzac-albany|title=Anzac Albany {{!}} National Anzac Centre|website=www.nationalanzaccentre.com.au|fechaaccesu=2020-02-15|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221204152539/https://www.nationalanzaccentre.com.au/anzac-albany|fechaarchivu=2022-12-04}}</ref>, nel monte Clarence, pa celebrar los 100 años que pasaran de magar los primeros soldaos del ANZAC colaron d'Albany pa Europa. Na [[Segunda Guerra Mundial]], d'otra banda, hebo nel puertu una base auxiliar pa [[Submarín|submarinos]] de la VII Flota de l'[[Armada d'Estaos Xuníos]], preparada pa ser usada si se perdía o yera destruyida la base de submarinos del puertu de Fremantle, y tamién una instalación naval de repostaxe de buques de l'[[Armada Real Australiana|Armada australiana]]<ref>{{cite report|title=Base Facilities Report|author=Commander Seventh Fleet|date=1944-09-15|publisher=United States Navy|url=https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Base_Facilities_Report.djvu|fechaaccesu=2021-09-26}}</ref>. 

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes d'Australia]]
[[Categoría:Australia Occidental]]
Albany (en llingua noongar Kinjarling) ye una ciudá portuaria de la rexón de Gran Sur (Great Southern) del estáu australianu d'Australia occidental, asitiada a 418 km al sureste de Perth, la capital estatal. El centru urbanu allúgase na oriella septentrional del Puertu de la Princesa Real (Princess Royal Harbour), que forma parte del senu del rei Xurde (King George Sound), y el so distritu financieru ta llendáu pol monte Clarence al este y pol monte Melville al oeste. La ciudá ye'l centru alministrativu del área de gobiernu llocal de la ciudá d'Albany (City of Albany). Ye'l asentamientu colonial más antiguu d'Australia occidental (dos años más vieyu que Perth y Fremantle), y foi un semi-exclave de Nueva Gales del Sur demientres cuatro años, cuando pasó a formar parte de la colonia del ríu Swan (Swan River Colony). La so población, en xunu de 2018, yera de 34.205 habitantes Estimación de la población residente a 30 de xunu de 2018., que facíen d'ella la sesta más poblada del estáu.

L'asentamientu fundose'l 26 d'avientu de 1826 como un puestu militar d'avanzada destináu a prevenir les ambiciones franceses na rexón. Con esi envís, el 21 de xineru de 1827 el comandante del puestu, el mayor Edmund Lockyer, tomó formalmente posesión, en nome de la Corona británica, de la fastera de Nueva Holanda que nun fora entá reclamada polos británicos; esto ye, la tierra asitiada al oeste del meridianu 129º este. Na cabera década del sieglu XIX la ciudá convirtióse nel puertu d'entrada de los Eastern Goldfields, la fastera d'Australia occidental rica n'oru. Amás, por bien de tiempu el d'Albany foi l'únicu puertu d'agües profundes de la colonia, lo que-y dio a la ciudá un papel importante nel comerciu de bienes ente Gran Bretaña y les sos colonies australianes. L'apertura del puertu interior de Fremantle, en 1897, traxo la decayencia portuaria d'Albany, y tres d'ello la tresformación de la so industria, que pasó a centrase nel sector primariu: agricultura, madera y, posteriormente, pesca ballenera.
miniaturadeimagen|Puertu d'Albany, vistu dende'l monte Melville.
Anguaño Albany ye'l centru dende'l qu'entamen los sos viaxes los turistes que visiten esta fastera suroccidental del estáu, conocida pol so fermosu entornu natural y pol procuru pola so herencia pasada. El puertu xugó tamién un papel nes guerres del sieglu XX. Na Primer Guerra Mundial yera'l caberu puertu australianu nel que paraben los barcos que colaben pa Europa a la guerra. Nesti contestu, el 1 de payares de 2014 los primeros ministros d'Australia y Nueva Zelanda inauguraron el Centru Nacional del ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps), nel monte Clarence, pa celebrar los 100 años que pasaran de magar los primeros soldaos del ANZAC colaron d'Albany pa Europa. Na Segunda Guerra Mundial, d'otra banda, hebo nel puertu una base auxiliar pa submarinos de la VII Flota de l'Armada d'Estaos Xuníos, preparada pa ser usada si se perdía o yera destruyida la base de submarinos del puertu de Fremantle, y tamién una instalación naval de repostaxe de buques de l'Armada australiana. 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Llocalidaes d'Australia
Categoría:Australia Occidental