Hispanización d'Estaos Xuníos
{{referencies|t=20131121}}
Conozse como '''hispanización d'Estaos Xuníos''' a un procesu social de calter migratoriu y cultural, pol que la composición de la población d'Estaos Xuníos y la so cultura tán adquiriendo un creciente calter [[hispanoamericanu]]. Parte del fechu de qu'un gran númberu d'hispanos emigren temporal o permanentemente a [[Estaos Xuníos|EUA]]. porque piensen que ye más fácil progresar ellí que nel so país d'orixe. Por causa de la gran cantidá d'hispanos n'Estaos Xuníos el país ta afaciendo les sos tradiciones culturales.

Los hispanos carauterizar por provenir d'un país con una cultura influyida per un país con idioma o cultura española. El términu hispanu, fai referencia principalmente a los habitantes de [[Hispanoamérica]], [[España]], [[Filipines]] y [[Guinea Ecuatorial]], según en menor midida a los habitantes de les islles Carolín y Mariano de tradición española y otres islles del Atlánticu y el Pacíficu de tradición española. Esta influencia vese principalmente n'aspeutos culturales tales como l'idioma, la relixón, l'orde social o la cultura culinaria. El términu hispanoamericanu inclúi tamién davezu a los individuos de comunidaes indíxenes, que nun usen como llingua vernácula el castellán, sinón llingües amerindies, como por casu el maya, d'usu frecuente ente los inmigrantes indíxenes en EUA.

== Etnografía d'Estaos Xuníos ==
Los Estaos Xuníos tán compuestos étnicamente por un 74,7% (224,1 millones) de blancos, 12,1% (36,3 millones) afroamericanos, 4,3% (12,9 millones) asiáticos y 0,8% (2,4 millones) d'amerindios. Persones d'otres races constitúin el 6,0% (18 millones) y otres con dos o más races constitúin el 1,9% (5,7 millones). Otra estadística amuesa a les persones blanques europees o descendientes d'europeos, constituyendo'l 66,8% (200,4 millones) de la población total, ente que los hispanos de cualquier raza formen el 14,5% (43,5 millones) de la población total.

La esperanza media de vida al nacer n'Estaos Xuníos ye de 77,1 años, 80 años les muyeres y 74,4 años los homes. En 2003 la población menor de 5 años representaba un 6,8% (19.769 millones) del total frente al 12,4% (35.919 millones) de los mayores de 64 años. La mayoría de la población ye femenina. Según el censu de 2000 representaben el 50,9% (143,5 millones) del total, 16 millones más que na década anterior. Les muyeres que tienen 85 años o más superen en númberu a los homes, 3,0 millones de muyeres en comparanza a los 1,2 millones de varones. Sicasí, la población de menos de 18 años ye de 37 millones d'homes y 35,1 millones de muyeres. En 2000, la población masculina ye mayor que la femenina hasta'l grupu d'edá de los 30-34 años, anque a partir del grupu d'edá de los 35-39 años les muyeres superen a los homes. Anque onde les diferencies son más bultables ye nos mayores de 65 años. Hai más muyeres qu'homes y la diferencia ye de 6 millones de persones, 20,7 millones en comparanza a los 14,3 millones d'homes.

La densidá de población n'Estaos Xuníos yera de 32 habitantes per quilómetru cuadráu en 2004. La mayor densidá de población atopar nel nordeste de los Estaos Xuníos, ente los Grandes Llagos y l'océanu Atlánticu. Ellí tán allugaes delles de les ciudaes d'Estaos Xuníos más grandes, como Nueva York, Chicago o Filadelfia. Nueva York ye la ciudá más poblada de EUA. Ésta área ye la más antigua onde s'establecieron los primeros colonos ingleses. Otra gran concentración de la población atopar na mariña oeste, nel estáu de California, onde la colonización europea empecipióse más d'un sieglu antes, con colonos veníos d'España, creando ciudaes como Los Ánxeles, San Francisco y San Diego.

Según el censu de los Estaos Xuníos del 2000, la población distribuyir de la siguiente forma: 54 millones de persones nel nordeste (19%), 64 millones nos estaos centrales del norte (22,9%), 100 millones nel sur (35,6%) y 63 millones nel oeste (22,5%). La metá de la población d'Estaos Xuníos vivía en zones suburbanas. Casi una tercer parte de los habitantes d'Estaos Xuníos (29,9%) vivía en zones metropolitanes con más de 5 millones de residentes a finales del sieglu XX. La mayor medría de población nos últimos años asocedió nos estaos de California, Texas y Florida.

El 17 d'ochobre de 2006, la Oficina de Censos de los Estaos Xuníos envaloraba a la población del país en 300.000.000. Esta cifra incluyó a 12 millones inmigrantes illegales.

Tradicionalmente nes ciudaes grandes esistieron barrios nos que la primer xeneración d'inmigrantes d'un país determináu arrexuntar y depués socesives xeneraciones van dexando'l llugar. Dempués de décades de represión, les llingües de los americanos nativos, les llingües amerindies tán siendo calteníes y enseñaes dientro de les reserves. De la mesma tase recuperando l'idioma castellán propiu de les comunidaes de Nuevu Méxicu y Colorado.

== La comunidá "hispana" n'Estaos Xuníos ==
[[Imaxe:Usa-poblacion.jpg|thumb|400px|Previsión de la evolución de la población d'[[EE. XX.]] por orixe [[etnia|étnicu]] según un informe oficial del gobiernu d'Estaos Xuníos. En colloráu puede trate la población d'orixe ("hispanu") que, nun sieglu, pasaría de ser estadísticamente indetectable a ocupar la segunda minoría en [[2050]], xubiendo al 25%. En negru puede trate la población d'orixe [[anglosaxón]] (blanca<ref>Na estadística oficial, realizada pol Departamentu de Trabayu de los Estaos Xuníos, considérase como sinónimos "población blanca" y "población anglosaxona".</ref>), amenorgándose casi a la metá porcentual, ente que la población afroamericana (gris) caltiénse estable. Pela so parte, la población d'orixe asiáticu tamién aumenta más que'l doble llegando al 8,2% y l'indíxena caltener por debaxo del 1%.]]
Ye fácil ver que les polítiques migratories obedecen a les necesidaes de mano d'obra qu'esti país rique nel ámbitu educativu, especialistes nos distintos oficios, y satisfaer a baxu costu les necesidaes de mano d'obra granible non especializada. 

A pesar de la crisis n'Estaos Xuníos nun menguó'l fluxu migratorio hispanoamericanu, yá que el añorado suañu americanu sigue siendo la meta a algamar pa munchos residentes de la hispanoamérica, en busca d'ameyorar la so realidá económica y satisfaer les necesidaes más básiques y paeciera que nun son abondes pos, los llabradores, obreros, etc., de tol mundu que deseyen ingresar seya como quier a esti país. Ye más, la crisis afecta más fondamente a los sos países d'orixe, como asocede n'otres partes del mundu, y lloñe d'amurniar la inmigración a EUA, l'aparente con mayor vehemencia.

Munchos emigrantes crucien la frontera de Méxicu escontra los Estaos Xuníos de manera illegal, a pesar del esfuerciu de prevención per parte de dambos países de concenciar de los posibles riesgos polos que traviesen día tres día los emigrantes.

En [[1950]] la comunidá d'orixe "hispanic" tenía una población n'Estaos Xuníos que nun superaba'l 1%. Esi porcentaxe xubió al 10,2% en [[1995]] y al 14% en [[2006]],<ref>Censu 1 de xunu de 2006</ref> y envalórase va crecer al 24,5% en 2050,<ref>US Department of Labor (1999). ''Futurework'', Washington: DOL</ref> anque datos más actualizaos envaloren que va llegar al 30% pa esta última fecha.<ref name ="ofcenso08"/>

Dende l'anexón, polos EE.XX. de los territorios fora de les 13 colonies orixinales, como nel casu de la compra de Luisiana, la compra de Florida, la compra d'Alaska, los territorios mexicanos anexaos tres la guerra ente Mexico y EUA, validaos nel Tratáu de Guadalupe Hidalgo y l'anexón de Puertu Ricu, y Filipines, tres la guerra ente España y EUA, los residentes nos territorios anexaos pasaron a ser ciudadanos d'Estaos Xuníos o escarecer de reconocencia por ser nativos, Los socesivos gobiernos d'Estaos Xuníos practicaron la negación política de la identidá cultural de les comunidaes humanes, repetidamente. Asina pal censu de población n'EE.XX. de 1950, la comunidá d'orixe hispana tenía una población que nun superaba l'unu per cientu; 45 años más tarde, en 1995, alzar al 10.2% y al 14% en 2006.

Como puede trate nel cuadru d'entamu, la población d'Estaos Xuníos ta camudando radicalmente. Nos [[años 1950]] taba básicamente integrada por una enorme mayoría blanca anglosaxona (87,5%), una minoría afroamericana (10%) y con minoría d'otros oríxenes étnicos autóctonos del continente. Sicasí anguaño ta amenorgándose porcentualmente la población blanca anglosaxona a la metá y la otra metá ta integrada por trés grandes minoríes, la hispana (14,5%), la afro (13,6%) y asiática (8,3%) y una minoría indíxena más amenorgada (0,9%). En términos d'impautu, la población blanca anglosaxona amenorga la so presencia porcentual a la metá, ente que la amonten notablemente los hispanos y asiáticos.

En 2008 la Oficina de Censos d'EEXX envaloró que la crecedera de la comunidá hispana ye inclusive mayor del que s'envalorada 10 años antes, envalorando que nel añu 2042 la población "blanca" va dexar de ser mayoría nesi país.<ref name ="ofcenso08">{{cita web|url= http://www.terra.com.pr/noticies/articulo/html/act1375089.htm|títulu= Minoríes van ser mayoría n'Estaos Xuníos en 2050|fechaaccesu= 4 de setiembre de 2009|autor= |fecha= 14 d'agostu de 2008|editor= Terra|idioma= |cita= }}</ref> L'aumentu de la población hispana va llegar a tal puntu que, pa 2050, la primer minoría ente los neños (39%) va ser hispanos, superando a los anglosaxones (38%).<ref name ="ofcenso08"/> Los datos censales actualizaos indiquen qu'en 2008 esisten 46,7 millones d'hispanos documentaos viviendo n'EEXX y problemente otros 20 millones indocumentados y que la comunidá va llegar a 132,8 millones en 2050.<ref name ="ofcenso08"/>

Con esa cantidá, los hispanos van pasar a ser el 30% de la población d'Estaos Xuníos, de cuenta que de cada trés persones, una va ser d'orixe hispanu.

Los centros más importantes de población hispana atopar en [[California]], Texas, Nuevu Méxicu, Colorado, Arizona, onde esiste una presencia [[chicanu|chicana]] anterior a la llegada de los blancos; [[Florida]], ex colonia d'[[España]] y "puerta d'entrada" de [[Hispanoamérica]] a Estaos Xuníos; y [[Nueva York]]-[[Nueva Jersey]]. 

Un casu singular dientro de los Estaos Xuníos ye'l [[estáu llibre acomuñáu]] de [[Puertu Ricu]], que tuvo como únicu idioma oficial el castellanu, incorporando dempués l'idioma inglés como oficial. Puertu Ricu qu'enantes votó por siguir siendo un estáu llibre acomuñáu, en 2012 votó a favor d'empecipiar conversaciones pa convertise nel tao númberu 51 de la Unión.

En California, los hispanos convirtiéronse na mayoría al igualar a principios de 2013 a la población blanca d'orixe non hispanu.

== La migración hispana ==
A partir de la [[Segunda Guerra Mundial]] (1939-1945) empezó una corriente d'emigración creciente de trabayadores de diversos países de Hispanoamérica escontra Estaos Xuníos. Pol tamañu de la so población, la mayoría provienen de [[Méxicu]], pero los porcentaxes d'inmigrantes provenientes de países centroamericanos y el Caribe son bien altos, comparaos cola población de los países d'orixe. Los hispanoamericanos representen la gran mayoría de la población llatina de los Estaos Xuníos.

5 millones d'estauxunidenses d'orixe puertorriqueñu viven n'Estaos Xuníos, superando a los alredor de 3.725.800 que viven nes islles (Commonwealth of Puertu Ricu). Onde más emigraron ye a los estaos de Florida, California y Nueva York, na ciudá de [[Nueva York]].

A partir de 1940 empezaron a emigrar como braceros a los Estaos Xuníos d'América persones pertenecientes a les comunidaes indíxenes hispanoamericanes, nun principiu de Méxicu y depués procedentes de toa Centroamérica. Esta migración, que constitúi un grupu creciente, nun puede cuantificarse con rigor, yá que ye la más afeutada pola clandestinidá y la falta d'estudios especializaos. 
Les comunidaes indíxenes sufríen una mayor presión social nos sos países d'orixe por cuenta de la esclusión social y les consecuencies de los conflictos armaos ente los distintos grupos de poder. Especialmente en Guatemala y El Salvador, les estadístiques de la emigración coincidieron nes sos más altos picos de salida poblacional cola represión subsiguiente a les guerres civiles, pero la migración indíxena actual ta amestada sobremanera al procesu de industrialización de l'agricultura, a partir de los años cuarenta y sobremanera a partir de 1980 col rápidu tresformamientu de la economía agrícola tradicional escontra una agricultura enfocada escontra les necesidaes de les comunidaes urbanes industriales, por casu monocultivos pa [[biodiésel]] o [[algodón]]. Esta industrialización provocó un descensu de les actividaes agrícoles tradicionales de suministru de les rexones indíxenes, privilexando importantes inversiones de capital pal sofitu a una agricultura granible comercial, por aciu tresporte, creitos, granes ameyoraes, fertilizantes, tractores, etc. Ente que lu amenorga restante vien del tresformamientu humanu del territoriu. Mientres xeneraciones na agricultura tradicional los montes fueron valtaos y puestos en cultivu. Por cuenta de la ecoloxía de la selva tropical, piérdense rápido les sos nutrientes y les colleches mengüen consecuentemente colo cual precísense nueves tierres pa llograr colleches. Anque'l procesu yera destructivu, l'escasu poblamientu humanu torgaba que la resultancia afectara a la población. El procesu acelerar na dómina colonial y entá ye más a lo llargo de los sieglos XIX y XX. A les llanures resultantes xuniéronse por casu, les que fueron deforestadas a principios del sieglu XX pa producir el carbón qu'alimentaría al ferrocarril, y les árees de cultivos como'l banano, la caña d'azucre, el cacáu o'l café. El subsiguiente sobrepastoreo de los praos resultantes fixo sumir les gramínees natives y tresformó les camperes en carbes improductives con amplies superficies de suelu espuestes y erosionadas. Anque los territorios restantes bastaríen inda p'alimentar a los sos habitantes, la mayoría de les tierres cultivables esperimenten la mala xestión de los países y la concentración de la propiedá de les mesmes en manes d'unos pocos privilexaos toupoderosos. Les comunidaes indíxenes, según otres (ladinos, mestizos, negros, etc.) viéronse quitaes d'alimentos pa satisfaer a la so población y viéronse empuestes a buscar dineru pa mercalos, emigrando pa consiguir unos emplegos que nun-yos yeren accesibles nel so llugar d'orixe.

Nun principiu la migración carauterizar pol desplazamientu d'homes solos, que col tiempu foise reforzando cola integración d'hermanos, fíos y parientes hasta convertise nuna migración en "masa", cola incorporación de la muyer en dichu proceso como mano d'obra pa serviciu domésticu.

Na actualidá, envalórase que de la mayoría de los grupos indíxenes salen a lo menos unu o dos miembros de cada familia de manera temporal y la emigración a Estaos Xuníos estendióse a comunidaes indíxenes de países suramericanos, como Perú, Bolivia o Ecuador. 

Estos emigrantes son rexistraos na so mayoría pel so país d'orixe, ensin constar la so filiación étnica. Nos últimos dos decenios por casu, Méxicu recibió refuxaos indíxenes de Guatemala que fueron consideraos mexicanos al so ingresu n'Estaos Xuníos.

== La cultura "hispana" n'Estaos Xuníos ==
A diferencia de asoceder con otres minoríes étniques n'Estaos Xuníos, la crecedera de la población d'orixe hispanu viose acompañáu de la persistencia de les cultures d'orixe y bien particularmente del [[idioma castellanu]]. 

Los actuales EUA espandir dende la fachada costera atlántica a territorios colonizaos por comunidaes y potencies europees, principalmente España. Anque los criollos d'orixe européu en munchos casos nun algamar al 10 % de la población, los grupos mestizos, mulatos y negros yeren enforma mayores y les polítiques segregacionistes practicaes poles autoridaes y la nueva población inmigrante d'Estaos Xuníos, dexáron-yos caltener la so cultura. En dellos estaos que'l so poblamientu d'orixe hispánicu remontar a dellos sieglos, la tradición cultural hispánica taba en decadencia y la llegada d'inmigrantes hispanofalantes sirvió pa reactivar la utilidá del idioma y por tanto'l so caltenimientu, reactivando los dialeutos criollos nos medios de comunicación. Numberoses comunidaes nativu americanes tán fondamente influyíes poles misiones católiques dende'l periodu colonial, que los sos misioneros yeren sobremanera hispanos. 

El castellanu falóse nel actual EUA dende antes de la so fundación, alredor del Nuevu Méxicu nortizu, Colorado meridional y na frontera con Méxicu dende'l sieglu XVII.
Esisten otres árees xeográfiques d'Estaos Xuníos onde l'español falóse de forma ininterrumpida dende'l sieglu XVIII. Los actuales estaos de [[Texas]], [[Florida]], [[Arizona]], [[Nuevu Méxicu]], [[California]], [[Utah]], [[Nevada]], [[Puertu Ricu]] y partes d'[[Oregón]], [[Louisiana]], [[Mississippi]], [[Alabama]], [[Colorado]], [[Washington (estáu)|Washington]] y [[Wyoming]] fueron colonizaos per España y munchos d'ellos formaron parte de [[Méxicu]] un tiempu. Nel Delta del Mississippi hai una comunidá conocida como los isleños de Luisiana que ta asitiada principalmente na parroquia de Saint Bernard. Los isleños de más edá caltienen vivu'l dialeutu de fala española que los sos antepasaos llevaron dende les [[Canaries]], ente los años 1778 y 1783.
 
''[[Pachuco]]'' ye'l nome del estereotipu que definía a un mozu d'Estaos Xuníos d'orixe mexicanu ([[chicanu]]) que surdió a mediaos de los años 20's del sieglu pasáu. Pa 2006, el 63% de los hispanos d'Estaos Xuníos (44,3 millones) prefería el castellanu como idioma.<ref name="Cambéu">[http://www.cambio.com.co/culturacambio/753/ARTICULO-PRINTER_FRIENDLY-PRINTER_FRIENDLY_CAMUDO-3847027.html ''Nuevos autores hispanoamericanos lleguen a hispanos de segunda xeneración n'Estaos Xuníos''], Cambéu. 6 d'avientu de 2007.</ref>

La cultura xeneral de [[Florida]] ta bien influyida pol so gran población de persones d'orixe sudámerica, centroamérica y el caribe español, procedentes d'islles como [[Santu Domingu]], [[Cuba]] y [[Puertu Ricu]]. Gracies a la diversidá de comunidaes hispanes que moren nel estáu de Florida, arrexuntáronse n'organizaciones y entidaes pa trabayar en sofitu de les sos comunidaes, creando estructures d'asistencia social, partíos políticos, escueles, sindicatos, asociaciones de comerciu, centros relixosos, guarderíes, etc.

Texas tien una población hispana dende antes de pertenecer a los EUA. Tres la guerra mexicanu-estauxunidense la comunidá hispana dexó de ser mayoría, a pesar de tener una arribación constante de mexicanos y otros inmigrantes de fala hispana. Anguaño la población d'orixe hispanico pasa del 40% del total de la población. 

El ''[[español neomexicanu]]'' ye una variedá falada nos estaos de [[Nuevu Méxicu]] y [[Colorado]] y inclusive nel norte del estáu mexicanu de [[Chihuahua]]. Trátase d'un dialeutu de los primeros tiempos nos que yera colonia española y por cuenta de ello pudo caltener traces del castellán medieval, amás de faer usu de gran cantidá d'[[indixenismu|indixenismos]] (del [[náhuatl]] primeru y d'otres llingües amerindies locales dempués y [[anglicismu|anglicismos]] dempués de l'[[Intervención d'Estaos Xuníos en Méxicu|anexón d'Estaos Xuníos en 1848]].
La presencia de trabayadores mexicanos nes ciudaes y nel sur de [[Nuevu Méxicu]], condució a un fortalecimientu del español estándar mexicanu en determinaes zones, y el confinamientu de la fala neomexicana a les zones más remotes, particularmente en llocalidaes asitiaes al norte de [[Nuevu Méxicu]] y sur de [[Colorado]], a lo llargo de la frontera ente los dos estaos. Na actualidá, d'alcuerdu a los datos del censu d'EE.XX., nos condaos del norte de [[Nuevu Méxicu]] y del sur de [[Colorado]], más del sesenta per cientu de los neños hispanos tienen el castellanu como llingua materna y adquieren l'inglés mientres la so escolarización primaria.

El castellanu n'Estaos Xuníos ye emplegáu por más de 28 millones de persones como llingua común nel trabayu y nel llar según el censu de 2000. Anguaño, el 17,5% de la población d'Estaos Xuníos ye d'orixe hispanu, y cerca del 82% de los hispanos caltién la llingua castellana. La mayoría de los estaos del sur, noroeste y nordeste de los Estaos Xuníos, tien al castellanu como segunda llingua d'usu común, entá ensin ser reconocida como oficial.
Esti fenómenu tuvo un fondu impautu na cultura global d'Estaos Xuníos, según anició enclinos conflictivos y nacionalistes, per parte de los grupos que se sienten afeutaos.

L'escritor Stan Perea analizó esta situación nel so llibru ''The New America: The America of the Moo-Shoo Burrín'', publicáu en 2004:
{{cita|Dellos años tras Time Magazine escribió "la crecedera de la población hispana de los EEXX ye'l fenómenu fundacional más importante de la historia social de los Estaos Xuníos". Esti fenómenu ta camudando la manera en que los estauxunidenses comen, trabayen, voten, adoren y entretiénense. Ello ye que nun ye una desaxeración dicir que'l cambéu demográficu d'Estaos Xuníos afecta tolos aspeutos de la vida estauxunidense.}}

=== Relixón ===
El catolicismu ye la comunidá relixosa preponderante ente los hispanoamericanos.
Les [[Relixón maya|relixones mayes]] son practicaes por un porcentaxe minoritariu de la población d'orixe mexicanu y centroamericanu. Sicasí debíu al altu númberu de población indíxena cola so propia relixón (politeísta), siempres hubo enclinos al sincretismu relixosu ente la xente qu'habitaba les Americas orixinalmente. Delles comunidaes preponderantemente amerindies incorporaron elementos d'orixe africanu tamién. Naciones natives americanes como los ''[[navajos]]'', dende'l so contautu colos [[España|españoles]] aprendieron partes de la so cultura, como la cría de ganáu y téuniques de cultivu y fueron influyíos polos valor y costumes relixoses de los misioneros católicos. La población de los indios Pueblo y otros caltúvose práuticamente estacionaria. Munchos adoptaron nomes y apellíos españoles. Enantes, el gobiernu taba en manes de los sacerdotes indios; dende la llegada de los españoles sicasí, solo les cuestiones puramente civiles fueron controlaes por un cuerpu electu indiu. Nel sieglu XIX una vegada sumida la influencia política hispanica, tuvieron contautu inda cola so cultura por cuenta de les misiones, les poblaciones hispanicas establecíes ya inmigraes y el sincretismu cultural. 
Anque la [[relixón]] predominante ye'l catolicismu, munchos indíxenes incorporaron formes tradicionales d'[[Wikt:adoración|adoración]]. En dellos casos el catolicismu ta bien modificáu ya influyíu pol [[sincretismu]].

Una gran variedá de relixones sincrétiques tienen el so orixe cultural en gran parte d'África. Una creencia común sincrética ye la [[Santería]], que foi llevada a Cuba polos esclavos procedentes d'África y dende ellí estendióse a les islles vecines. Los prauticantes de relixones sincreticas africanes tienen los sos raigaños mayoritariamente n'África occidental, d'onde procedía la mayor parte de la población negra llevada a les Americas como mano d'obra. Amuesen semeyances amás ente sigo la Santería, el [[Vudú]] en [[República Dominicana]], el [[Umbanda]] y el [[Orisha]] del caribe col [[Yoruba]], pero esisten amás munches creencies Afroportuguesas non americanes, como les procedentes del [[Golfu de Guinea]] ente les cualos tópase [[Guinea Ecuatorial]] y sobremanera [[Annobon]] qu'anque tuvieron una gran influencia española. 
La Santería y el Umbanda desenvolver a partir de les tradiciones de los [[Yoruba]], unu de los pueblos africanos que fueron importaos al Caribe mientres el sieglu XVI y al traviés del sieglu XIX pa trabayar nos plantíos d'azucre. La Santería entemez elementos del [[Cristianismu]] y de creencies d'[[África occidental]] y como tal fixo posible que los esclavos caltuvieren les sos creencies tradicionales mientres practicaben el catolicismu.

Los nuevos inmigrantes católicos que lleguen a los Estaos Xuníos provienen de [[Filipines]] y [[hispanoamérica]], especialmente de [[Méxicu]]. Esti [[multiculturalismu]] y diversidá impactó en gran midida al catolicismu nel país. Por casu, munches diócesis realicen [[misa|mises]] tantu n'inglés como n'español.

El protestantismu cristianu aumentó notablemente en décades recién. 
Dellos grupos anti-inmigraciones y movimientos nativistas, como los [[Know Nothing]] y el [[Ku Klux Klan]], fueron siempres anticatólicos. Al traviés de la historia de los Estaos Xuníos los católicos fueron escorríos. Los prexuicios contra los católicos solo llograron amenorgase mientres el periodu del únicu [[Presidente de los Estaos Xuníos|presidente]] católicu d'Estaos Xuníos, [[John F. Kennedy]]. El Klu Klux Klan discriminaba a los católicos pol so etnicidad irlandesa, italiana, polaca o española, y los protestantes trataben a los católicos como antiestauxunidenses y [[Papismo|papistes]], incapaces de pensar llibremente ensin l'aprobación del herederu de [[Simón Pedro|San Pedro]]. Esto haise realizáu pa caltener a los católicos estremaos de los estratos de poder debíu tamién a la so rápida asimilación de la cultura d'Estaos Xuníos. Foi mientres esta dómina en que los protestantes dieron a los católicos los sos nomatos peyorativos tales como "paddy", "mick", y "donkey" pa los [[Católicos-Irlandeses|irlandeses]] o "guinea", "wop", y "dago" pa los [[italia]]nos. Esto dio llugar a qu'ente los hispanos (y otros llatinos) de raza blanca'l númberu de conversiones al protestantismu fora mayor pa evitar la discriminación.

Les conversiones a la fe [[mormonismu|mormona]] fueron bien numberoses, faciendo posible la inmigración, un emplegu en EUA y los estudios cimeros a munchos hispanos de cualquier grupu étnicu, col so máximu ente la población mestiza procedente de zones ablayaes de Perú y Centro América ([[Guatemala]], [[El Salvador]], [[Hondures]]...). Un creciente númberu de mormones hispanos dicen qu'intenten usar les enseñances mormones como una razón pa convencer a otros de votar postures a favor de la inmigración. Llevaron a cabu charres informales sobre inmigración, protestaron fuera de los eventos de campaña y viaxaron por dellos estaos p'ayudar a ganar a otros políticos mormones con postures contraries a la inmigración. Como exemplu, la política mormona d'orixe hondureñu [[Antonella Cecilia Packard]], educada so la relixón católica, foi estudiante nuna universidá n'Estaos Xuníos y ye contraria al republicanu [[Mitt Romney]] y a cualesquier otru políticu mormón contrariu a lo qu'ella considera'l principiu básicu mormón de protexer a los inmigrantes.

El mormonismu cunta con 5 "Organizaciones Auxiliares de la Ilesia" como mediu p'ayudar a la ilesia y los sos feligreses. [[Harold B. Lee]], estableció un programa d'asistencia social p'ayudar a los miembros en dificultaes que se convirtió nun modelu d'exemplu pa tola Ilesia. Estes organizaciones auxiliares d'asistencia social contribuyeron a una gran puxanza nes conversiones y la inmigración d'hispanoamericanos mormones a EUA.

== Los venceyos ente les comunidaes y cultures "hispanes" n'Estaos Xuníos y Hispanoamérica ==
A diferencia tamién colo que suel asoceder coles otres comunidaes qu'integren la población d'Estaos Xuníos, la comunidá hispana caltién estrechos contactos familiares, sociales, económicos y culturales coles naciones y poblaciones hispanoamericanes. Ello reforzó los venceyos ente dambes, como lo demuestren les remeses migratories, qu'en dellos países representen la principal fonte d'ingresu, o la puxanza del [[rock llatín|rock]] & [[pop llatín]].

Los centros académicos d'Estaos Xuníos tamién tán emprestando una dedicación creciente al estudiu de les manifestaciones culturales hispanoamericanes, al puntu qu'en munchos casos lleven el lideralgu nestes materies.<ref>[https://www.elpais.com/articulo/cultura/LATINOAMERICA/ESTAOS_XUNÍOS/Crez/Estaos/Xuníos/interes/lliteratura/llatinoamericana/elpepicul/19880106elpepicul_5/Tes/ ''Crez l'interés n'Estaos Xuníos pola lliteratura llatinoamericana''], El País, 6 de xineru de 1988.</ref>

La emigración ye un fenómenu que se da en distintos países del mundu, pero la llei de la ufierta y la demanda imponse y los ríos de migrantes hispanos en busca d'emplegu nun dexen de fluyir a los Estaos Xuníos que prometen cumplir colos suaños de superación economíca y realización personal.
La Oficina del Censu de los Estaos Xuníos indica qu'anguaño hai 31.7 millones d'hispanos nel so territoriu -11.7% de la población total-, de los cualos casi venti millones son d'orixe mexicanu. Pela so parte, les autoridaes mexicanes señalen qu'anguaño los mexicanos representen el 65% de los 18 millones d'hispanos d'Estaos Xuníos.

Les polítiques migratories ente Estaos Xuníos y Méxicu antes de los atentaos del 11 de setiembre del 2001 enfocábense más nes persones illegales qu'entraben que nel terrorismu, sicasí, esistíen yá polítiques y práutiques que fracasaben n'estremar ente terroristes y viaxeros verdaderos.

Como resultáu de les midíes d'esceición por motivos de seguridá aplicaes pol gobiernu tres l'atentáu terrorista n'Estaos Xuníos, la vida de los 10 millones de persones qu'habiten les principales ciudaes de la zona fronteriza dexó de ser lo que yera. Inclusive escayó'l fluxu de indocumentados. Según autoridaes de Migración, el pasu d'individuos ente dambos países cayó 25%; el comerciu, principalmente del llau norteamericanu, baxó más de 50%, y en delles ciudaes les ventes esbarrumbar hasta 80%.
Esti problema non yá obligó a los Estaos Xuníos a tomar midíes de seguridá nes zones fronterices sinón que tamién Méxicu tuvo qu'implementar más vixilancia nes sos fronteres pa evitar l'encruz de indocumentados, previniendo asina l'accesu de posibles terroristes.

La medría de la vixilancia na frontera provocó que s'amontaren más los encruces clandestinos. Tomóse la ruta alterna de pasar polos desiertos de Sonora-Arizona arriesgando la vida de los indocumentados.
Amás d'aumentar los recursos humanos de control de la inmigración, incluyéronse mecanismos electrónicos de vixilancia pa tener un mayor control de persones qu'ingresen a Estaos xuníos; y non yá nesa nación, sinón tamién nos aeropuertos mexicanos tomáronse midíes como sofitu pal país vecín. 
Arriendes d'ello, amás d'un cayente na llegada d'investigadores, científicos y turistes tuvo un impautu adversu n'importantes sectores de la economía d'Estaos Xuníos, el que-y la quitó adulces de los trabayadores más nuevos que pagaben los impuestos que caltienen a una población nativa qu'avieya rápido, apinando la crisis social d'amplios sectores d'Estaos Xuníos que deben la so prosperidá al dineru que gasten los inmigrantes n'educación, vivienda, sanidá, alimentación, tresporte y en cubrir el restu de les sos necesidaes sociales. La mayor parte de la población n'América hispana ta compuesta por mozu, menores de 25 años. La última crisis económica d'Estaos Xuníos y Europa que cutió a hispanoamérica foi a finales de 2008 y provocó una nueva diaspora.
Los fíos nacíos en EUA de los inmigrantes hispanoamericanos illegales y espulsaos xunto a los sos padres a los sos países centroamericanos (na so mayoría) d'orixe mientres l'alministración Bush, al algamar la mayoría d'edá llegal ingresen llegalmente a EUA como ciudadanos d'Estaos Xuníos. Anque se cifren nunos pocos miles, el fechu ye singular yá que suelen desconocer l'inglés y son acompañaos frecuentemente pola so pareya o los sos descendientes tamién hispanofalantes.

== Ver tamién ==
*[[Hispanoamérica]]
*[[Hispanu (Estaos Xuníos)]]
*[[América Llatina]]
*[[Cultura llatina]]
*[[Lliteratura d'Estaos Xuníos en castellanu]]
*[[Periódicos n'español publicaos n'Estaos Xuníos]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
*[http://www.barcelonareview.com/42/s_af_int.htm ''Entrevista con Alberto Fuguet: "Estaos Xuníos ye un país llatinoamericanu"'', por Por Ernesto Escobar Ulloa, Barcelona Review, 2004]
*[https://web.archive.org/web/20070927233808/http://www.ofdnews.com/comentarios/2079_0_1_0_C/ ''La latinoamericanización d'Estaos Xuníos'', por Manuel Villacorta, OFD, 26 d'ochobre de 2005]

{{Tradubot|Hispanización de Estaos Xuníos}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Hispanoamérica]]
[[Categoría:Hispanidá]]
[[Categoría:Cultura d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Migración]]
[[Categoría:Socioloxía de la cultura]]
Conozse como hispanización d'Estaos Xuníos a un procesu social de calter migratoriu y cultural, pol que la composición de la población d'Estaos Xuníos y la so cultura tán adquiriendo un creciente calter hispanoamericanu. Parte del fechu de qu'un gran númberu d'hispanos emigren temporal o permanentemente a EUA. porque piensen que ye más fácil progresar ellí que nel so país d'orixe. Por causa de la gran cantidá d'hispanos n'Estaos Xuníos el país ta afaciendo les sos tradiciones culturales.

Los hispanos carauterizar por provenir d'un país con una cultura influyida per un país con idioma o cultura española. El términu hispanu, fai referencia principalmente a los habitantes de Hispanoamérica, España, Filipines y Guinea Ecuatorial, según en menor midida a los habitantes de les islles Carolín y Mariano de tradición española y otres islles del Atlánticu y el Pacíficu de tradición española. Esta influencia vese principalmente n'aspeutos culturales tales como l'idioma, la relixón, l'orde social o la cultura culinaria. El términu hispanoamericanu inclúi tamién davezu a los individuos de comunidaes indíxenes, que nun usen como llingua vernácula el castellán, sinón llingües amerindies, como por casu el maya, d'usu frecuente ente los inmigrantes indíxenes en EUA.

 Etnografía d'Estaos Xuníos 
Los Estaos Xuníos tán compuestos étnicamente por un 74,7% (224,1 millones) de blancos, 12,1% (36,3 millones) afroamericanos, 4,3% (12,9 millones) asiáticos y 0,8% (2,4 millones) d'amerindios. Persones d'otres races constitúin el 6,0% (18 millones) y otres con dos o más races constitúin el 1,9% (5,7 millones). Otra estadística amuesa a les persones blanques europees o descendientes d'europeos, constituyendo'l 66,8% (200,4 millones) de la población total, ente que los hispanos de cualquier raza formen el 14,5% (43,5 millones) de la población total.

La esperanza media de vida al nacer n'Estaos Xuníos ye de 77,1 años, 80 años les muyeres y 74,4 años los homes. En 2003 la población menor de 5 años representaba un 6,8% (19.769 millones) del total frente al 12,4% (35.919 millones) de los mayores de 64 años. La mayoría de la población ye femenina. Según el censu de 2000 representaben el 50,9% (143,5 millones) del total, 16 millones más que na década anterior. Les muyeres que tienen 85 años o más superen en númberu a los homes, 3,0 millones de muyeres en comparanza a los 1,2 millones de varones. Sicasí, la población de menos de 18 años ye de 37 millones d'homes y 35,1 millones de muyeres. En 2000, la población masculina ye mayor que la femenina hasta'l grupu d'edá de los 30-34 años, anque a partir del grupu d'edá de los 35-39 años les muyeres superen a los homes. Anque onde les diferencies son más bultables ye nos mayores de 65 años. Hai más muyeres qu'homes y la diferencia ye de 6 millones de persones, 20,7 millones en comparanza a los 14,3 millones d'homes.

La densidá de población n'Estaos Xuníos yera de 32 habitantes per quilómetru cuadráu en 2004. La mayor densidá de población atopar nel nordeste de los Estaos Xuníos, ente los Grandes Llagos y l'océanu Atlánticu. Ellí tán allugaes delles de les ciudaes d'Estaos Xuníos más grandes, como Nueva York, Chicago o Filadelfia. Nueva York ye la ciudá más poblada de EUA. Ésta área ye la más antigua onde s'establecieron los primeros colonos ingleses. Otra gran concentración de la población atopar na mariña oeste, nel estáu de California, onde la colonización europea empecipióse más d'un sieglu antes, con colonos veníos d'España, creando ciudaes como Los Ánxeles, San Francisco y San Diego.

Según el censu de los Estaos Xuníos del 2000, la población distribuyir de la siguiente forma: 54 millones de persones nel nordeste (19%), 64 millones nos estaos centrales del norte (22,9%), 100 millones nel sur (35,6%) y 63 millones nel oeste (22,5%). La metá de la población d'Estaos Xuníos vivía en zones suburbanas. Casi una tercer parte de los habitantes d'Estaos Xuníos (29,9%) vivía en zones metropolitanes con más de 5 millones de residentes a finales del sieglu XX. La mayor medría de población nos últimos años asocedió nos estaos de California, Texas y Florida.

El 17 d'ochobre de 2006, la Oficina de Censos de los Estaos Xuníos envaloraba a la población del país en 300.000.000. Esta cifra incluyó a 12 millones inmigrantes illegales.

Tradicionalmente nes ciudaes grandes esistieron barrios nos que la primer xeneración d'inmigrantes d'un país determináu arrexuntar y depués socesives xeneraciones van dexando'l llugar. Dempués de décades de represión, les llingües de los americanos nativos, les llingües amerindies tán siendo calteníes y enseñaes dientro de les reserves. De la mesma tase recuperando l'idioma castellán propiu de les comunidaes de Nuevu Méxicu y Colorado.

 La comunidá "hispana" n'Estaos Xuníos 
thumb|400px|Previsión de la evolución de la población d'EE. XX. por orixe étnicu según un informe oficial del gobiernu d'Estaos Xuníos. En colloráu puede trate la población d'orixe ("hispanu") que, nun sieglu, pasaría de ser estadísticamente indetectable a ocupar la segunda minoría en 2050, xubiendo al 25%. En negru puede trate la población d'orixe anglosaxón (blancaNa estadística oficial, realizada pol Departamentu de Trabayu de los Estaos Xuníos, considérase como sinónimos "población blanca" y "población anglosaxona".), amenorgándose casi a la metá porcentual, ente que la población afroamericana (gris) caltiénse estable. Pela so parte, la población d'orixe asiáticu tamién aumenta más que'l doble llegando al 8,2% y l'indíxena caltener por debaxo del 1%.
Ye fácil ver que les polítiques migratories obedecen a les necesidaes de mano d'obra qu'esti país rique nel ámbitu educativu, especialistes nos distintos oficios, y satisfaer a baxu costu les necesidaes de mano d'obra granible non especializada. 

A pesar de la crisis n'Estaos Xuníos nun menguó'l fluxu migratorio hispanoamericanu, yá que el añorado suañu americanu sigue siendo la meta a algamar pa munchos residentes de la hispanoamérica, en busca d'ameyorar la so realidá económica y satisfaer les necesidaes más básiques y paeciera que nun son abondes pos, los llabradores, obreros, etc., de tol mundu que deseyen ingresar seya como quier a esti país. Ye más, la crisis afecta más fondamente a los sos países d'orixe, como asocede n'otres partes del mundu, y lloñe d'amurniar la inmigración a EUA, l'aparente con mayor vehemencia.

Munchos emigrantes crucien la frontera de Méxicu escontra los Estaos Xuníos de manera illegal, a pesar del esfuerciu de prevención per parte de dambos países de concenciar de los posibles riesgos polos que traviesen día tres día los emigrantes.

En 1950 la comunidá d'orixe "hispanic" tenía una población n'Estaos Xuníos que nun superaba'l 1%. Esi porcentaxe xubió al 10,2% en 1995 y al 14% en 2006,Censu 1 de xunu de 2006 y envalórase va crecer al 24,5% en 2050,US Department of Labor (1999). Futurework, Washington: DOL anque datos más actualizaos envaloren que va llegar al 30% pa esta última fecha.

Dende l'anexón, polos EE.XX. de los territorios fora de les 13 colonies orixinales, como nel casu de la compra de Luisiana, la compra de Florida, la compra d'Alaska, los territorios mexicanos anexaos tres la guerra ente Mexico y EUA, validaos nel Tratáu de Guadalupe Hidalgo y l'anexón de Puertu Ricu, y Filipines, tres la guerra ente España y EUA, los residentes nos territorios anexaos pasaron a ser ciudadanos d'Estaos Xuníos o escarecer de reconocencia por ser nativos, Los socesivos gobiernos d'Estaos Xuníos practicaron la negación política de la identidá cultural de les comunidaes humanes, repetidamente. Asina pal censu de población n'EE.XX. de 1950, la comunidá d'orixe hispana tenía una población que nun superaba l'unu per cientu; 45 años más tarde, en 1995, alzar al 10.2% y al 14% en 2006.

Como puede trate nel cuadru d'entamu, la población d'Estaos Xuníos ta camudando radicalmente. Nos años 1950 taba básicamente integrada por una enorme mayoría blanca anglosaxona (87,5%), una minoría afroamericana (10%) y con minoría d'otros oríxenes étnicos autóctonos del continente. Sicasí anguaño ta amenorgándose porcentualmente la población blanca anglosaxona a la metá y la otra metá ta integrada por trés grandes minoríes, la hispana (14,5%), la afro (13,6%) y asiática (8,3%) y una minoría indíxena más amenorgada (0,9%). En términos d'impautu, la población blanca anglosaxona amenorga la so presencia porcentual a la metá, ente que la amonten notablemente los hispanos y asiáticos.

En 2008 la Oficina de Censos d'EEXX envaloró que la crecedera de la comunidá hispana ye inclusive mayor del que s'envalorada 10 años antes, envalorando que nel añu 2042 la población "blanca" va dexar de ser mayoría nesi país. L'aumentu de la población hispana va llegar a tal puntu que, pa 2050, la primer minoría ente los neños (39%) va ser hispanos, superando a los anglosaxones (38%). Los datos censales actualizaos indiquen qu'en 2008 esisten 46,7 millones d'hispanos documentaos viviendo n'EEXX y problemente otros 20 millones indocumentados y que la comunidá va llegar a 132,8 millones en 2050.

Con esa cantidá, los hispanos van pasar a ser el 30% de la población d'Estaos Xuníos, de cuenta que de cada trés persones, una va ser d'orixe hispanu.

Los centros más importantes de población hispana atopar en California, Texas, Nuevu Méxicu, Colorado, Arizona, onde esiste una presencia chicana anterior a la llegada de los blancos; Florida, ex colonia d'España y "puerta d'entrada" de Hispanoamérica a Estaos Xuníos; y Nueva York-Nueva Jersey. 

Un casu singular dientro de los Estaos Xuníos ye'l estáu llibre acomuñáu de Puertu Ricu, que tuvo como únicu idioma oficial el castellanu, incorporando dempués l'idioma inglés como oficial. Puertu Ricu qu'enantes votó por siguir siendo un estáu llibre acomuñáu, en 2012 votó a favor d'empecipiar conversaciones pa convertise nel tao númberu 51 de la Unión.

En California, los hispanos convirtiéronse na mayoría al igualar a principios de 2013 a la población blanca d'orixe non hispanu.

 La migración hispana 
A partir de la Segunda Guerra Mundial (1939-1945) empezó una corriente d'emigración creciente de trabayadores de diversos países de Hispanoamérica escontra Estaos Xuníos. Pol tamañu de la so población, la mayoría provienen de Méxicu, pero los porcentaxes d'inmigrantes provenientes de países centroamericanos y el Caribe son bien altos, comparaos cola población de los países d'orixe. Los hispanoamericanos representen la gran mayoría de la población llatina de los Estaos Xuníos.

5 millones d'estauxunidenses d'orixe puertorriqueñu viven n'Estaos Xuníos, superando a los alredor de 3.725.800 que viven nes islles (Commonwealth of Puertu Ricu). Onde más emigraron ye a los estaos de Florida, California y Nueva York, na ciudá de Nueva York.

A partir de 1940 empezaron a emigrar como braceros a los Estaos Xuníos d'América persones pertenecientes a les comunidaes indíxenes hispanoamericanes, nun principiu de Méxicu y depués procedentes de toa Centroamérica. Esta migración, que constitúi un grupu creciente, nun puede cuantificarse con rigor, yá que ye la más afeutada pola clandestinidá y la falta d'estudios especializaos. 
Les comunidaes indíxenes sufríen una mayor presión social nos sos países d'orixe por cuenta de la esclusión social y les consecuencies de los conflictos armaos ente los distintos grupos de poder. Especialmente en Guatemala y El Salvador, les estadístiques de la emigración coincidieron nes sos más altos picos de salida poblacional cola represión subsiguiente a les guerres civiles, pero la migración indíxena actual ta amestada sobremanera al procesu de industrialización de l'agricultura, a partir de los años cuarenta y sobremanera a partir de 1980 col rápidu tresformamientu de la economía agrícola tradicional escontra una agricultura enfocada escontra les necesidaes de les comunidaes urbanes industriales, por casu monocultivos pa biodiésel o algodón. Esta industrialización provocó un descensu de les actividaes agrícoles tradicionales de suministru de les rexones indíxenes, privilexando importantes inversiones de capital pal sofitu a una agricultura granible comercial, por aciu tresporte, creitos, granes ameyoraes, fertilizantes, tractores, etc. Ente que lu amenorga restante vien del tresformamientu humanu del territoriu. Mientres xeneraciones na agricultura tradicional los montes fueron valtaos y puestos en cultivu. Por cuenta de la ecoloxía de la selva tropical, piérdense rápido les sos nutrientes y les colleches mengüen consecuentemente colo cual precísense nueves tierres pa llograr colleches. Anque'l procesu yera destructivu, l'escasu poblamientu humanu torgaba que la resultancia afectara a la población. El procesu acelerar na dómina colonial y entá ye más a lo llargo de los sieglos XIX y XX. A les llanures resultantes xuniéronse por casu, les que fueron deforestadas a principios del sieglu XX pa producir el carbón qu'alimentaría al ferrocarril, y les árees de cultivos como'l banano, la caña d'azucre, el cacáu o'l café. El subsiguiente sobrepastoreo de los praos resultantes fixo sumir les gramínees natives y tresformó les camperes en carbes improductives con amplies superficies de suelu espuestes y erosionadas. Anque los territorios restantes bastaríen inda p'alimentar a los sos habitantes, la mayoría de les tierres cultivables esperimenten la mala xestión de los países y la concentración de la propiedá de les mesmes en manes d'unos pocos privilexaos toupoderosos. Les comunidaes indíxenes, según otres (ladinos, mestizos, negros, etc.) viéronse quitaes d'alimentos pa satisfaer a la so población y viéronse empuestes a buscar dineru pa mercalos, emigrando pa consiguir unos emplegos que nun-yos yeren accesibles nel so llugar d'orixe.

Nun principiu la migración carauterizar pol desplazamientu d'homes solos, que col tiempu foise reforzando cola integración d'hermanos, fíos y parientes hasta convertise nuna migración en "masa", cola incorporación de la muyer en dichu proceso como mano d'obra pa serviciu domésticu.

Na actualidá, envalórase que de la mayoría de los grupos indíxenes salen a lo menos unu o dos miembros de cada familia de manera temporal y la emigración a Estaos Xuníos estendióse a comunidaes indíxenes de países suramericanos, como Perú, Bolivia o Ecuador. 

Estos emigrantes son rexistraos na so mayoría pel so país d'orixe, ensin constar la so filiación étnica. Nos últimos dos decenios por casu, Méxicu recibió refuxaos indíxenes de Guatemala que fueron consideraos mexicanos al so ingresu n'Estaos Xuníos.

 La cultura "hispana" n'Estaos Xuníos 
A diferencia de asoceder con otres minoríes étniques n'Estaos Xuníos, la crecedera de la población d'orixe hispanu viose acompañáu de la persistencia de les cultures d'orixe y bien particularmente del idioma castellanu. 

Los actuales EUA espandir dende la fachada costera atlántica a territorios colonizaos por comunidaes y potencies europees, principalmente España. Anque los criollos d'orixe européu en munchos casos nun algamar al 10 % de la población, los grupos mestizos, mulatos y negros yeren enforma mayores y les polítiques segregacionistes practicaes poles autoridaes y la nueva población inmigrante d'Estaos Xuníos, dexáron-yos caltener la so cultura. En dellos estaos que'l so poblamientu d'orixe hispánicu remontar a dellos sieglos, la tradición cultural hispánica taba en decadencia y la llegada d'inmigrantes hispanofalantes sirvió pa reactivar la utilidá del idioma y por tanto'l so caltenimientu, reactivando los dialeutos criollos nos medios de comunicación. Numberoses comunidaes nativu americanes tán fondamente influyíes poles misiones católiques dende'l periodu colonial, que los sos misioneros yeren sobremanera hispanos. 

El castellanu falóse nel actual EUA dende antes de la so fundación, alredor del Nuevu Méxicu nortizu, Colorado meridional y na frontera con Méxicu dende'l sieglu XVII.
Esisten otres árees xeográfiques d'Estaos Xuníos onde l'español falóse de forma ininterrumpida dende'l sieglu XVIII. Los actuales estaos de Texas, Florida, Arizona, Nuevu Méxicu, California, Utah, Nevada, Puertu Ricu y partes d'Oregón, Louisiana, Mississippi, Alabama, Colorado, Washington y Wyoming fueron colonizaos per España y munchos d'ellos formaron parte de Méxicu un tiempu. Nel Delta del Mississippi hai una comunidá conocida como los isleños de Luisiana que ta asitiada principalmente na parroquia de Saint Bernard. Los isleños de más edá caltienen vivu'l dialeutu de fala española que los sos antepasaos llevaron dende les Canaries, ente los años 1778 y 1783.
 
Pachuco ye'l nome del estereotipu que definía a un mozu d'Estaos Xuníos d'orixe mexicanu (chicanu) que surdió a mediaos de los años 20's del sieglu pasáu. Pa 2006, el 63% de los hispanos d'Estaos Xuníos (44,3 millones) prefería el castellanu como idioma.Nuevos autores hispanoamericanos lleguen a hispanos de segunda xeneración n'Estaos Xuníos, Cambéu. 6 d'avientu de 2007.

La cultura xeneral de Florida ta bien influyida pol so gran población de persones d'orixe sudámerica, centroamérica y el caribe español, procedentes d'islles como Santu Domingu, Cuba y Puertu Ricu. Gracies a la diversidá de comunidaes hispanes que moren nel estáu de Florida, arrexuntáronse n'organizaciones y entidaes pa trabayar en sofitu de les sos comunidaes, creando estructures d'asistencia social, partíos políticos, escueles, sindicatos, asociaciones de comerciu, centros relixosos, guarderíes, etc.

Texas tien una población hispana dende antes de pertenecer a los EUA. Tres la guerra mexicanu-estauxunidense la comunidá hispana dexó de ser mayoría, a pesar de tener una arribación constante de mexicanos y otros inmigrantes de fala hispana. Anguaño la población d'orixe hispanico pasa del 40% del total de la población. 

El español neomexicanu ye una variedá falada nos estaos de Nuevu Méxicu y Colorado y inclusive nel norte del estáu mexicanu de Chihuahua. Trátase d'un dialeutu de los primeros tiempos nos que yera colonia española y por cuenta de ello pudo caltener traces del castellán medieval, amás de faer usu de gran cantidá d'indixenismos (del náhuatl primeru y d'otres llingües amerindies locales dempués y anglicismos dempués de l'anexón d'Estaos Xuníos en 1848.
La presencia de trabayadores mexicanos nes ciudaes y nel sur de Nuevu Méxicu, condució a un fortalecimientu del español estándar mexicanu en determinaes zones, y el confinamientu de la fala neomexicana a les zones más remotes, particularmente en llocalidaes asitiaes al norte de Nuevu Méxicu y sur de Colorado, a lo llargo de la frontera ente los dos estaos. Na actualidá, d'alcuerdu a los datos del censu d'EE.XX., nos condaos del norte de Nuevu Méxicu y del sur de Colorado, más del sesenta per cientu de los neños hispanos tienen el castellanu como llingua materna y adquieren l'inglés mientres la so escolarización primaria.

El castellanu n'Estaos Xuníos ye emplegáu por más de 28 millones de persones como llingua común nel trabayu y nel llar según el censu de 2000. Anguaño, el 17,5% de la población d'Estaos Xuníos ye d'orixe hispanu, y cerca del 82% de los hispanos caltién la llingua castellana. La mayoría de los estaos del sur, noroeste y nordeste de los Estaos Xuníos, tien al castellanu como segunda llingua d'usu común, entá ensin ser reconocida como oficial.
Esti fenómenu tuvo un fondu impautu na cultura global d'Estaos Xuníos, según anició enclinos conflictivos y nacionalistes, per parte de los grupos que se sienten afeutaos.

L'escritor Stan Perea analizó esta situación nel so llibru The New America: The America of the Moo-Shoo Burrín, publicáu en 2004:

 Relixón 
El catolicismu ye la comunidá relixosa preponderante ente los hispanoamericanos.
Les relixones mayes son practicaes por un porcentaxe minoritariu de la población d'orixe mexicanu y centroamericanu. Sicasí debíu al altu númberu de población indíxena cola so propia relixón (politeísta), siempres hubo enclinos al sincretismu relixosu ente la xente qu'habitaba les Americas orixinalmente. Delles comunidaes preponderantemente amerindies incorporaron elementos d'orixe africanu tamién. Naciones natives americanes como los navajos, dende'l so contautu colos españoles aprendieron partes de la so cultura, como la cría de ganáu y téuniques de cultivu y fueron influyíos polos valor y costumes relixoses de los misioneros católicos. La población de los indios Pueblo y otros caltúvose práuticamente estacionaria. Munchos adoptaron nomes y apellíos españoles. Enantes, el gobiernu taba en manes de los sacerdotes indios; dende la llegada de los españoles sicasí, solo les cuestiones puramente civiles fueron controlaes por un cuerpu electu indiu. Nel sieglu XIX una vegada sumida la influencia política hispanica, tuvieron contautu inda cola so cultura por cuenta de les misiones, les poblaciones hispanicas establecíes ya inmigraes y el sincretismu cultural. 
Anque la relixón predominante ye'l catolicismu, munchos indíxenes incorporaron formes tradicionales d'adoración. En dellos casos el catolicismu ta bien modificáu ya influyíu pol sincretismu.

Una gran variedá de relixones sincrétiques tienen el so orixe cultural en gran parte d'África. Una creencia común sincrética ye la Santería, que foi llevada a Cuba polos esclavos procedentes d'África y dende ellí estendióse a les islles vecines. Los prauticantes de relixones sincreticas africanes tienen los sos raigaños mayoritariamente n'África occidental, d'onde procedía la mayor parte de la población negra llevada a les Americas como mano d'obra. Amuesen semeyances amás ente sigo la Santería, el Vudú en República Dominicana, el Umbanda y el Orisha del caribe col Yoruba, pero esisten amás munches creencies Afroportuguesas non americanes, como les procedentes del Golfu de Guinea ente les cualos tópase Guinea Ecuatorial y sobremanera Annobon qu'anque tuvieron una gran influencia española. 
La Santería y el Umbanda desenvolver a partir de les tradiciones de los Yoruba, unu de los pueblos africanos que fueron importaos al Caribe mientres el sieglu XVI y al traviés del sieglu XIX pa trabayar nos plantíos d'azucre. La Santería entemez elementos del Cristianismu y de creencies d'África occidental y como tal fixo posible que los esclavos caltuvieren les sos creencies tradicionales mientres practicaben el catolicismu.

Los nuevos inmigrantes católicos que lleguen a los Estaos Xuníos provienen de Filipines y hispanoamérica, especialmente de Méxicu. Esti multiculturalismu y diversidá impactó en gran midida al catolicismu nel país. Por casu, munches diócesis realicen mises tantu n'inglés como n'español.

El protestantismu cristianu aumentó notablemente en décades recién. 
Dellos grupos anti-inmigraciones y movimientos nativistas, como los Know Nothing y el Ku Klux Klan, fueron siempres anticatólicos. Al traviés de la historia de los Estaos Xuníos los católicos fueron escorríos. Los prexuicios contra los católicos solo llograron amenorgase mientres el periodu del únicu presidente católicu d'Estaos Xuníos, John F. Kennedy. El Klu Klux Klan discriminaba a los católicos pol so etnicidad irlandesa, italiana, polaca o española, y los protestantes trataben a los católicos como antiestauxunidenses y papistes, incapaces de pensar llibremente ensin l'aprobación del herederu de San Pedro. Esto haise realizáu pa caltener a los católicos estremaos de los estratos de poder debíu tamién a la so rápida asimilación de la cultura d'Estaos Xuníos. Foi mientres esta dómina en que los protestantes dieron a los católicos los sos nomatos peyorativos tales como "paddy", "mick", y "donkey" pa los irlandeses o "guinea", "wop", y "dago" pa los italianos. Esto dio llugar a qu'ente los hispanos (y otros llatinos) de raza blanca'l númberu de conversiones al protestantismu fora mayor pa evitar la discriminación.

Les conversiones a la fe mormona fueron bien numberoses, faciendo posible la inmigración, un emplegu en EUA y los estudios cimeros a munchos hispanos de cualquier grupu étnicu, col so máximu ente la población mestiza procedente de zones ablayaes de Perú y Centro América (Guatemala, El Salvador, Hondures...). Un creciente númberu de mormones hispanos dicen qu'intenten usar les enseñances mormones como una razón pa convencer a otros de votar postures a favor de la inmigración. Llevaron a cabu charres informales sobre inmigración, protestaron fuera de los eventos de campaña y viaxaron por dellos estaos p'ayudar a ganar a otros políticos mormones con postures contraries a la inmigración. Como exemplu, la política mormona d'orixe hondureñu Antonella Cecilia Packard, educada so la relixón católica, foi estudiante nuna universidá n'Estaos Xuníos y ye contraria al republicanu Mitt Romney y a cualesquier otru políticu mormón contrariu a lo qu'ella considera'l principiu básicu mormón de protexer a los inmigrantes.

El mormonismu cunta con 5 "Organizaciones Auxiliares de la Ilesia" como mediu p'ayudar a la ilesia y los sos feligreses. Harold B. Lee, estableció un programa d'asistencia social p'ayudar a los miembros en dificultaes que se convirtió nun modelu d'exemplu pa tola Ilesia. Estes organizaciones auxiliares d'asistencia social contribuyeron a una gran puxanza nes conversiones y la inmigración d'hispanoamericanos mormones a EUA.

 Los venceyos ente les comunidaes y cultures "hispanes" n'Estaos Xuníos y Hispanoamérica 
A diferencia tamién colo que suel asoceder coles otres comunidaes qu'integren la población d'Estaos Xuníos, la comunidá hispana caltién estrechos contactos familiares, sociales, económicos y culturales coles naciones y poblaciones hispanoamericanes. Ello reforzó los venceyos ente dambes, como lo demuestren les remeses migratories, qu'en dellos países representen la principal fonte d'ingresu, o la puxanza del rock & pop llatín.

Los centros académicos d'Estaos Xuníos tamién tán emprestando una dedicación creciente al estudiu de les manifestaciones culturales hispanoamericanes, al puntu qu'en munchos casos lleven el lideralgu nestes materies.Crez l'interés n'Estaos Xuníos pola lliteratura llatinoamericana, El País, 6 de xineru de 1988.

La emigración ye un fenómenu que se da en distintos países del mundu, pero la llei de la ufierta y la demanda imponse y los ríos de migrantes hispanos en busca d'emplegu nun dexen de fluyir a los Estaos Xuníos que prometen cumplir colos suaños de superación economíca y realización personal.
La Oficina del Censu de los Estaos Xuníos indica qu'anguaño hai 31.7 millones d'hispanos nel so territoriu -11.7% de la población total-, de los cualos casi venti millones son d'orixe mexicanu. Pela so parte, les autoridaes mexicanes señalen qu'anguaño los mexicanos representen el 65% de los 18 millones d'hispanos d'Estaos Xuníos.

Les polítiques migratories ente Estaos Xuníos y Méxicu antes de los atentaos del 11 de setiembre del 2001 enfocábense más nes persones illegales qu'entraben que nel terrorismu, sicasí, esistíen yá polítiques y práutiques que fracasaben n'estremar ente terroristes y viaxeros verdaderos.

Como resultáu de les midíes d'esceición por motivos de seguridá aplicaes pol gobiernu tres l'atentáu terrorista n'Estaos Xuníos, la vida de los 10 millones de persones qu'habiten les principales ciudaes de la zona fronteriza dexó de ser lo que yera. Inclusive escayó'l fluxu de indocumentados. Según autoridaes de Migración, el pasu d'individuos ente dambos países cayó 25%; el comerciu, principalmente del llau norteamericanu, baxó más de 50%, y en delles ciudaes les ventes esbarrumbar hasta 80%.
Esti problema non yá obligó a los Estaos Xuníos a tomar midíes de seguridá nes zones fronterices sinón que tamién Méxicu tuvo qu'implementar más vixilancia nes sos fronteres pa evitar l'encruz de indocumentados, previniendo asina l'accesu de posibles terroristes.

La medría de la vixilancia na frontera provocó que s'amontaren más los encruces clandestinos. Tomóse la ruta alterna de pasar polos desiertos de Sonora-Arizona arriesgando la vida de los indocumentados.
Amás d'aumentar los recursos humanos de control de la inmigración, incluyéronse mecanismos electrónicos de vixilancia pa tener un mayor control de persones qu'ingresen a Estaos xuníos; y non yá nesa nación, sinón tamién nos aeropuertos mexicanos tomáronse midíes como sofitu pal país vecín. 
Arriendes d'ello, amás d'un cayente na llegada d'investigadores, científicos y turistes tuvo un impautu adversu n'importantes sectores de la economía d'Estaos Xuníos, el que-y la quitó adulces de los trabayadores más nuevos que pagaben los impuestos que caltienen a una población nativa qu'avieya rápido, apinando la crisis social d'amplios sectores d'Estaos Xuníos que deben la so prosperidá al dineru que gasten los inmigrantes n'educación, vivienda, sanidá, alimentación, tresporte y en cubrir el restu de les sos necesidaes sociales. La mayor parte de la población n'América hispana ta compuesta por mozu, menores de 25 años. La última crisis económica d'Estaos Xuníos y Europa que cutió a hispanoamérica foi a finales de 2008 y provocó una nueva diaspora.
Los fíos nacíos en EUA de los inmigrantes hispanoamericanos illegales y espulsaos xunto a los sos padres a los sos países centroamericanos (na so mayoría) d'orixe mientres l'alministración Bush, al algamar la mayoría d'edá llegal ingresen llegalmente a EUA como ciudadanos d'Estaos Xuníos. Anque se cifren nunos pocos miles, el fechu ye singular yá que suelen desconocer l'inglés y son acompañaos frecuentemente pola so pareya o los sos descendientes tamién hispanofalantes.

 Ver tamién 
Hispanoamérica
Hispanu (Estaos Xuníos)
América Llatina
Cultura llatina
Lliteratura d'Estaos Xuníos en castellanu
Periódicos n'español publicaos n'Estaos Xuníos

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Entrevista con Alberto Fuguet: "Estaos Xuníos ye un país llatinoamericanu", por Por Ernesto Escobar Ulloa, Barcelona Review, 2004
La latinoamericanización d'Estaos Xuníos, por Manuel Villacorta, OFD, 26 d'ochobre de 2005

Categoría:Hispanoamérica
Categoría:Hispanidá
Categoría:Cultura d'Estaos Xuníos
Categoría:Migración
Categoría:Socioloxía de la cultura