Banzáu de les Tres Foces
{{Tradubot|Presa de las Tres Gargantas}}
{{1000}}
{{edificiu}}
[[Ficheru:Three gorges dam locks view from vantage point.jpg|thumb|Esclusas de la presa de les Tres Foces en mayu de 2004.]]
[[Ficheru:Tres gargantas china.jpg|thumb|Allugamientu.]]
[[Ficheru:800px-Tresgargantas.png|thumb|Mapa de la presa.]]
[[Ficheru:Three gorges dam from space.jpg|thumb|La presa dende l'espaciu.]]
La '''presa de les Tres Foces''' ye una [[Central hidroeléctrica|planta hidroeléctrica]] asitiada nel cursu del ríu [[Yangtsé]] en [[República Popular China|China]]. Ye la planta hidroeléctrica más grande del mundu, superando holgadamente a la d'[[represa de Itaipú|Itaipú]] sobre'l [[ríu Paraná]] (la cual quedó apostrada al segundu llugar) y a la del [[banzáu de Guri]], en Venezuela (en tercer llugar).

== Historia ==
La construcción de la presa empezó'l 15 d'avientu de 1994,<ref>Allin, Samuel Robert Fishleigh (2004-11-30). An Examination of China's Three Gorges Dam Project Based on the Framework Presented in the Report of The World Commission on Dams. Virginia Polytechnic Institute and State University.</ref> y envaloróse que s'enllargaría a lo llargo de 17 años. El 9 de payares de 2001 llogróse abrir el cursu del ríu y en 2003 empezó a operar el primer grupu de xeneradores. A partir de 2004 instaláronse un total de 4 grupos de xeneradores per añu hasta completar la obra.

El 6 de xunu de 2006 foi baltáu l'últimu muriu de contención de la presa, con esplosivos abondos pa baltar 400 edificios de 10 plantes. Tardó 12 segundos en cayer.<ref>[http://www.20minutos.es/noticia/127937/0/CHINA/TRESGARGANTAS/ Baltada la postrera barrera de la presa de les Tres Foces] en [[20 minutos]]</ref><ref>[https://www.elmundo.es/elmundo/2006/06/06/ciencia/1149619343.html Los inxenieros chinos vuelen l'últimu muriu de contención de la Presa de les Tres Foces] en [[elmundo.es]]</ref> 
Terminóse'l 30 d'ochobre de 2010. Ente 1,2 y 2 millones de persones fueron reasitiaes, principalmente en nuevos barrios construyíos na ciudá de Chongqing.<ref>B. Terminski, ''Development-Induced Displacement and Resettlement: Theoretical Frameworks and Current Challenges'', Geneva, 2013.</ref>

== Carauterístiques ==
La presa llevantar a veres de la ciudá de [[Yichang]], na provincia de [[Hubei]], nel centru de China. El futuru banzáu va llevar el nome de "Gorotkia", y va poder almacenar 39&nbsp;300 [[Hectómetru cúbicu|hm³]]. Va Cuntar con 32 turbines de 700&nbsp;[[megavatiu|MW]] caúna, 14 instalaes nel llau norte de la presa, 12 nel llau sur y seis más soterrañes, totalizando una potencia de 24&nbsp;000&nbsp;MW.

Nos planes orixinales esta sola presa tendría la capacidá d'aprovir el 10&nbsp;% de la demanda d'enerxía llétrica China. Sicasí, la crecedera de la demanda foi mayor del esperáu y si tuviera dafechu operativa güei solo sería capaz d'aprovir d'enerxía al 3&nbsp;% del consumu internu chinu.<ref>{{cita web
| url= http://www.csee.net.cn/data/2006/0525/article_864.htm
| títulu=Three Gorges Dam
| editorial=Chinese Society for electrical engineering
| fecha=25 de mayu de 2006
| fechaaccesu=16 de mayu de 2007
| idioma = Chinese
}}</ref> 

Esta monumental obra dexó sol nivel de les agües 19 ciudaes y 322 pueblos, afectando a cuasi 2 millones de persones y somorguiando unos 630 km² de superficie del territoriu chinu.<ref>Terminski, Bogumil (2013). ''Development-Induced Displacement: Theoretical Frameworks and Current Challenges'', (research paper), Geneva.</ref>

== Les Tres Foces, la mayor presa del mundu ==
La presa mide 2309 metros de llargor y 185 metros d'altor, ya inclúi una esclusa capaz de manipoliar barcos d'hasta 3000 tonelaes. Dende tiempos inmemoriales, el ríu sufría llenes masivos de les sos veres cada diez años, y solo nel sieglu XX, según les autoridaes chines, morrieron unes 300&nbsp;000 persones por culpa d'esti fenómenu. La presa ta diseñada pa evitar estos sucesos y ameyorar el control del calce del ríu, según pa protexer a los más de 15 millones de persones que viven nos sos márxenes.

La presa de les Tres Foces, anguaño, ostenta'l títulu de "la mayor represa n'estructura y potencia instalada nel mundu", y non asina en producción d'enerxía, una y bones la represa de Itaipú sigue siendo la mayor productora d'enerxía del planeta{{ensin referencies}}. La presa china güei xenera enerxía por aciu l'usu de 26 turbines, más 8 unidaes en construcción (6 × 700&nbsp;MW, 2 × 50&nbsp;MW); caúna de les unidaes operatives actuales tien una capacidá de 700&nbsp;MW, sumando una capacidá instalada total de 18&nbsp;200&nbsp;MW. Sicasí, la represa de Itaipú cunta con 20 turbines y una potencia instalada de 14&nbsp;000&nbsp;MW. Dos factores faen que Itaipú supere a Tres Gargantes; en primer llugar el clima subtropical nun dexa que los ríos nin los llagos conxélense, a diferencia de la presa Tres Foces, que'l so llagu queda totalmente conxeláu pel iviernu. Poro, nun puede xenerar enerxía a la so máxima capacidá, como Itaipú sí fai. De segundes, en Suramérica Itaipú cuenta col ríu Paraná, que ye'l séptimu ríu más caudalosu del mundu, y estos dos factores faen que Itaipú siga ostentando'l títulu de "mayor productora d'enerxía del planeta".

== Discutinios ==
{{referencies|t=20150725144721}}
=== Perdes culturales ===
L'hinchente de les tierres provocó, tamién, grandes perdes de reliquies allugaes nes cercaníes del ríu.{{ensin referencies}} Elementos de la era [[Paleolíticu|paleolítica]], restos ABP que yeren bien importantes pa la xente de la zona,{{ensin referencies}} sitios del [[Neolíticu]], entierros ancestrales, tumbes aristocrátiques y obres de les dinastíes [[Dinastía Ming|Ming]] y [[Dinastía Qing|Qing]], van quedar per debaxo de la llinia d'almacenamientu. Por ello, a partir de 1995 empecipióse una carrera contrarreló con cuenta de rescatar la mayor cantidá posible d'estos elementos.{{ensin referencies}}

=== Perdes ambientales ===
Les consecuencies medioambientales nel llugar fueron devastadoras.{{ensin referencies}} Un exemplu ye la recién estinción del [[Lipotes vexillifer|baiji]] o delfín chinu, una especie [[Endemismu|endémica]] del [[Yangtsé|ríu Yangtzé]], que llevaba en peligru críticu d'estinción dende diba décades. La construcción d'esta presa llevó a la llende les condiciones qu'esta especie de delfín podía soportar, y finalmente, en 2008, tres realizase refeches busques, el baiji foi declaráu oficialmente estinguíu.

=== Funcionamientu y diseñu ===
Dalgunos críticos{{quién}} dicen que'l ríu va llevar al banzáu 53&nbsp;000 millones de tonelaes de refugayes que podríen atropase na paré de la presa, tapando les entraes a les turbines.{{ensin referencies}} L'acumuladura de sedimentos ye un problema carauterísticu de los banzaos; esto mengua la capacidá de producción y amás retaya la vida útil de los sistemes.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [https://www.elmundo.es/elmundo/2002/graficos/nov/s2/presa.html Gráficu interactivo]
* [https://www.elmundo.es/albumes/2006/06/06/presa_gargüelos/index.html Álbum de semeyes de la presa]
* [http://www.miliarium.com/Monografias/TresGargantas/Welcome.asp Información detallada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040402070708/http://www.miliarium.com/Monografias/TresGargantas/Welcome.asp |date=2004-04-02 }}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Banzaos de China|Trés Gargüelos]]
[[Categoría:Llagos de China|Trés Gargüelos]]
[[Categoría:Hubei]]
[[Categoría:Centrales hidroeléctriques de China|Trés Gargüelos]]
thumb|Allugamientu.
thumb|Mapa de la presa.
thumb|La presa dende l'espaciu.
La presa de les Tres Foces ye una planta hidroeléctrica asitiada nel cursu del ríu Yangtsé en China. Ye la planta hidroeléctrica más grande del mundu, superando holgadamente a la d'Itaipú sobre'l ríu Paraná (la cual quedó apostrada al segundu llugar) y a la del banzáu de Guri, en Venezuela (en tercer llugar).

 Historia 
La construcción de la presa empezó'l 15 d'avientu de 1994,Allin, Samuel Robert Fishleigh (2004-11-30). An Examination of China's Three Gorges Dam Project Based on the Framework Presented in the Report of The World Commission on Dams. Virginia Polytechnic Institute and State University. y envaloróse que s'enllargaría a lo llargo de 17 años. El 9 de payares de 2001 llogróse abrir el cursu del ríu y en 2003 empezó a operar el primer grupu de xeneradores. A partir de 2004 instaláronse un total de 4 grupos de xeneradores per añu hasta completar la obra.

El 6 de xunu de 2006 foi baltáu l'últimu muriu de contención de la presa, con esplosivos abondos pa baltar 400 edificios de 10 plantes. Tardó 12 segundos en cayer.Baltada la postrera barrera de la presa de les Tres Foces en 20 minutosLos inxenieros chinos vuelen l'últimu muriu de contención de la Presa de les Tres Foces en elmundo.es 
Terminóse'l 30 d'ochobre de 2010. Ente 1,2 y 2 millones de persones fueron reasitiaes, principalmente en nuevos barrios construyíos na ciudá de Chongqing.B. Terminski, Development-Induced Displacement and Resettlement: Theoretical Frameworks and Current Challenges, Geneva, 2013.

 Carauterístiques 
La presa llevantar a veres de la ciudá de Yichang, na provincia de Hubei, nel centru de China. El futuru banzáu va llevar el nome de "Gorotkia", y va poder almacenar 39 300 hm³. Va Cuntar con 32 turbines de 700 MW caúna, 14 instalaes nel llau norte de la presa, 12 nel llau sur y seis más soterrañes, totalizando una potencia de 24 000 MW.

Nos planes orixinales esta sola presa tendría la capacidá d'aprovir el 10 % de la demanda d'enerxía llétrica China. Sicasí, la crecedera de la demanda foi mayor del esperáu y si tuviera dafechu operativa güei solo sería capaz d'aprovir d'enerxía al 3 % del consumu internu chinu. 

Esta monumental obra dexó sol nivel de les agües 19 ciudaes y 322 pueblos, afectando a cuasi 2 millones de persones y somorguiando unos 630 km² de superficie del territoriu chinu.Terminski, Bogumil (2013). Development-Induced Displacement: Theoretical Frameworks and Current Challenges, (research paper), Geneva.

 Les Tres Foces, la mayor presa del mundu 
La presa mide 2309 metros de llargor y 185 metros d'altor, ya inclúi una esclusa capaz de manipoliar barcos d'hasta 3000 tonelaes. Dende tiempos inmemoriales, el ríu sufría llenes masivos de les sos veres cada diez años, y solo nel sieglu XX, según les autoridaes chines, morrieron unes 300 000 persones por culpa d'esti fenómenu. La presa ta diseñada pa evitar estos sucesos y ameyorar el control del calce del ríu, según pa protexer a los más de 15 millones de persones que viven nos sos márxenes.

La presa de les Tres Foces, anguaño, ostenta'l títulu de "la mayor represa n'estructura y potencia instalada nel mundu", y non asina en producción d'enerxía, una y bones la represa de Itaipú sigue siendo la mayor productora d'enerxía del planeta. La presa china güei xenera enerxía por aciu l'usu de 26 turbines, más 8 unidaes en construcción (6 × 700 MW, 2 × 50 MW); caúna de les unidaes operatives actuales tien una capacidá de 700 MW, sumando una capacidá instalada total de 18 200 MW. Sicasí, la represa de Itaipú cunta con 20 turbines y una potencia instalada de 14 000 MW. Dos factores faen que Itaipú supere a Tres Gargantes; en primer llugar el clima subtropical nun dexa que los ríos nin los llagos conxélense, a diferencia de la presa Tres Foces, que'l so llagu queda totalmente conxeláu pel iviernu. Poro, nun puede xenerar enerxía a la so máxima capacidá, como Itaipú sí fai. De segundes, en Suramérica Itaipú cuenta col ríu Paraná, que ye'l séptimu ríu más caudalosu del mundu, y estos dos factores faen que Itaipú siga ostentando'l títulu de "mayor productora d'enerxía del planeta".

 Discutinios 

 Perdes culturales 
L'hinchente de les tierres provocó, tamién, grandes perdes de reliquies allugaes nes cercaníes del ríu. Elementos de la era paleolítica, restos ABP que yeren bien importantes pa la xente de la zona, sitios del Neolíticu, entierros ancestrales, tumbes aristocrátiques y obres de les dinastíes Ming y Qing, van quedar per debaxo de la llinia d'almacenamientu. Por ello, a partir de 1995 empecipióse una carrera contrarreló con cuenta de rescatar la mayor cantidá posible d'estos elementos.

 Perdes ambientales 
Les consecuencies medioambientales nel llugar fueron devastadoras. Un exemplu ye la recién estinción del baiji o delfín chinu, una especie endémica del ríu Yangtzé, que llevaba en peligru críticu d'estinción dende diba décades. La construcción d'esta presa llevó a la llende les condiciones qu'esta especie de delfín podía soportar, y finalmente, en 2008, tres realizase refeches busques, el baiji foi declaráu oficialmente estinguíu.

 Funcionamientu y diseñu 
Dalgunos críticos dicen que'l ríu va llevar al banzáu 53 000 millones de tonelaes de refugayes que podríen atropase na paré de la presa, tapando les entraes a les turbines. L'acumuladura de sedimentos ye un problema carauterísticu de los banzaos; esto mengua la capacidá de producción y amás retaya la vida útil de los sistemes.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Gráficu interactivo
 Álbum de semeyes de la presa
 Información detallada 

Trés Gargüelos
Trés Gargüelos
Categoría:Hubei
Trés Gargüelos