Idioma paipai
{{Ficha d'idioma |nome =
Paipai, Akwa'nala |familia madre =
california y baxa california
|oficial=En [[Méxicu]] tien reconocencia como llingua nacional xunto col español.<ref name=HCU>{{cita publicación|apellíu=Honorable Congresu de la Unión|títulu=Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas|publicación=Diariu Oficial de la Federación|fecha=13 de marzu de 2003}}</ref>
|falantes=162 (2010)<ref name=inali>{{cita web|autor=INALI|títulu=Población de 5 años y más falante de dalguna llingua indíxena por variante llingüística según bilingüismo lengua indíxena-español. Llocalidaes con asentamientos históricos , 2000|url=http://site.inali.gob.mx/pdf/estadistica/VARIANTE/VARIANTE_C3_monolinguismo.pdf|fechaaccesu=26 de xunu de 2012|obra=Estadística básica de la población falante de llingües indíxenes nacionales|fecha=2010}}</ref>
|h=''Non nos 100 mayores''
|familia=[[Llingües yumano-cochimíes|Yumano-cochimíes]]
&nbsp;Pai<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Idioma paipai'''
|escritura= [[Alfabetu llatín|Llatín]]
|axencia=[[Secretaría d'Educación Pública (Méxicu)|Secretaría d'Educación Pública]]
|iso1=nengunu |iso2=nengunu |iso3=ppi


}}
L''''idioma paipai''' (tamién: '''akwa'nala''' o '''jaspuy pai''', [[Alfabetu Fonéticu Internacional|AFI]] /xaspuj pai/<ref>{{cita web|autor=INALI|títulu=Paipai|url=http://www.inali.gob.mx/clin-inali/html/v_paipai.html#1|fechaaccesu=20 de setiembre de 2012|obra=Catalogo de llingües indíxenes nacionales: Variantes llingüístiques de Méxicu coles sos autodenominaciones y referencies geoestadísticas|fecha=2008}}</ref> ) ye una llingua perteneciente a la familia llingüística [[llingües yumano-cochimíes|yumano-cochimí]], que foi incluyida na revesosa [[macrofamilia]] [[llingües hokanas|hokana]]. Ye faláu por unes poques decenes de persones qu'habiten nel conceyu d'[[Ensenada (Baxa California)|Ensenada]], nel centru-sur del estáu [[Méxicu|mexicanu]] de [[Baxa California]].

L'idioma paipai foi documentáu por Judith Joël y Mauricio J. Mixco, que publicaron dellos testos sobre la so sintaxis, gramática y morfoloxía. Tamién con un gran corazón

== Clasificación ==

Como parte de la familia yumana, el paipai forma parte del subgrupu llamáu micu, qu'inclúi al altu yumano (que los sos dialeutos más conocíos son los falaos polos [[yavapai]], [[hualapai]] y [[havasupai]], nel occidente d'[[Arizona]]). La rellación ente'l paipai y les llingües altoyumanas ye bien cercana.

== Historia ==

La revesosa téunica de la [[glotocronología]] suxer que'l grupu ''pai'' de les llingües yumano-cochimíes pudo habese dixebráu d'otres cañes del grupu yumano (rieño y del delta) hai unos 1 mil -- 1 mil 700 años antes. Tamién según datos glotocronológicos, plantegóse que'l paipai dixebrar del altu yumano hai menos de mil años.

== Ver tamién ==
*[[Llingües de Méxicu]]

== Notes y referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* {{cita llibru |apellíu={{Versalita|Mixco}}

|nome=Mauricio J.
|añu= 1994
|títulu=Estudio de llingüística y sociolongüística
|capítulu=Carauterístiques tipolóxiques de les llingües yumanas
|ubicación=Méxicu |editorial=

}}





{{Tradubot|Idioma paipai}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües pai|Paipai]]
[[Categoría:Llingües de Méxicu|Paipai]]
[[Categoría:Llingües amenazaes|Paipai]]
L'idioma paipai (tamién: akwa'nala o jaspuy pai, AFI /xaspuj pai/ ) ye una llingua perteneciente a la familia llingüística yumano-cochimí, que foi incluyida na revesosa macrofamilia hokana. Ye faláu por unes poques decenes de persones qu'habiten nel conceyu d'Ensenada, nel centru-sur del estáu mexicanu de Baxa California.

L'idioma paipai foi documentáu por Judith Joël y Mauricio J. Mixco, que publicaron dellos testos sobre la so sintaxis, gramática y morfoloxía. Tamién con un gran corazón

 Clasificación 

Como parte de la familia yumana, el paipai forma parte del subgrupu llamáu micu, qu'inclúi al altu yumano (que los sos dialeutos más conocíos son los falaos polos yavapai, hualapai y havasupai, nel occidente d'Arizona). La rellación ente'l paipai y les llingües altoyumanas ye bien cercana.

 Historia 

La revesosa téunica de la glotocronología suxer que'l grupu pai de les llingües yumano-cochimíes pudo habese dixebráu d'otres cañes del grupu yumano (rieño y del delta) hai unos 1 mil -- 1 mil 700 años antes. Tamién según datos glotocronológicos, plantegóse que'l paipai dixebrar del altu yumano hai menos de mil años.

 Ver tamién 
Llingües de Méxicu

 Notes y referencies 

 Bibliografía 
 

Paipai
Paipai
Paipai