Asesinatu de Friedrich Ferdinand Mattonet
El '''asesinatu de Friedrich Ferdinand Mattonet''' xulgar del 3 al 10 de xunetu de 1909, según del 10 d'ochobre al 12 de payares de 1910 ante l'audiencia territorial de [[Tréveris]]. Josef Breuer, de 29 años, foi condergáu'l 14 d'ochobre de 1908 por asesinar d'un tiru al so amante [[homosexual]], Friedrich Ferdinand Mattonet. Al asesinatu de Mattonet precediéron-y munchos años de [[chantaxe]], que Breuer faía-y pol so identidá homosexual. El casu llevantó interés na dómina del [[Imperiu Alemán]] poles circunstancies tan especiales.

== Los protagonistes ==
Friedrich Ferdinand Mattonet (nacíu'l 1 de payares de 1851 en [[Liexa]]<ref>[http://aubreby.pagesperso-orange.fr/fichas/fiche4707.htm#f23537 aubreby.pagesperso-orange.fr]</ref>) yera un home de negocios y dueñu d'un [[molín]] [[Alemaña|alemán]].<ref>Ulrich Hergemöller (ed.), Nicolai Clarus: ''[https://books.google.de/books?id=PmfO2l7si14C&pg=PA1504&lpg=PA1504&dq=Ferdinand+mattonet&source=bl&ots=PALSFBz2cn&sig=Vs_giWbv0D4i-8ewnNkS008Iu0O&hl=de&sa=X&ei=XTUFUvWeDIimtAbAoYDACA&redir_esc=y#v=snippet&q=mattonet&f=false Mann für Mann. Biographisches Lexikon von Freundesliebe und mannmännlicher Sexualität im deutschen Sprachraum, Band 1]''; Berlin: LIT, 2010; ISBN 978-3-643-10693-3; p. 1504</ref> Yera fanegueru y vivía en [[Sankt Vith]], que naquella dómina pertenecía a Alemaña. Casárase per segunda vegada y tenía trés fíos del primer matrimoniu. La so familia declararía más tarde que nun sabíen nada. Mattonet tenía contactos de negocios y privaos n'[[Aquisgrán]], onde-y llamaben el «[[Creso]] del [[Eifel]]», y en [[Colonia (Alemaña)|Colonia]]. El médicu sexólogu [[Magnus Hirschfeld]], qu'actuó de peritu nel procesu, comentó: «Mattonet, por cuenta del so calter puru, gociaba del mayor apreciu y respetu» (n'alemán „Mattonet erfreute sich wegen seines lauteren Charakters denkbar größter Liebe und Verehrung“).<ref name="Panhuis 151-152">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 151 s.</ref>

Escontra 1898/1899 Mattonet conoció a Josef Breuer y trabó amistá; Breuer tenía 19 años, Mattonet 47. Según declaraciones de testigos, a Mattonet gustáben-y persones «con un ciertu descaru». Hasta qué puntu l'amistá foi carnal, nun ye posible sabelo. Darréu Breuer afirmó que l'amistá fuera «platónica» y que Mattonet a cencielles tuviera la so mano ente les suyes, o un brazu sobre los costazos. Sicasí, ta claru qu'esistía chantaxe: Mattonet pagaría una suma ente 100.000 y 500.000 [[Marcu alemán|marcos]] a Breuer por que esti nun fixera públiques los enclinos homosexuales de Mattonet. Los actos homosexuales taben condergaos pol [[Artículu 175 (Alemaña)|artículu 175]].<ref name="pan154">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 154 ss.</ref>

Escontra'l cambéu de sieglu, Breuer trabayaba na [[planta siderúrxica]] Rothe Erde en Aquisgrán y realizó el so serviciu militar de 1900 a 1902. En 1907 treslladóse a [[Berlín]], onde, xunto con una amiga, llevaben una vida de luxu, ensin que quedara claro d'ónde provenía'l dineru. Paez ser que tamién tenía una esposa, que vivía na probeza en Liexa con dos fíos.<ref name="Panhuis 151-152"/> Breuer mesmu calificábase como «[[ciclista]] de carreres» y afirmaba ser amigu del campeón del mundu [[Thaddäus Robl]], pero como corredor de mediu fondu afirmó namái participar en carreres ensin importancia.

D'alcuerdu a la investigación policial posterior, Breuer yera conocíu en Berlín como una «persona desaxeradamente brutal, zafio y con enclinos violentos, qu'atraía l'antipatía de la xente col so aire prepotente y descaráu, y el so espilfarru de dineru.»<ref name="pan154"/> Según declaraciones de testigos, sabíase que Breuer visitaba regularmente un amigu en [[Renania]] y volvía con grandes sumes de dineru.<ref name="pan154"/>

En cartes, Breuer referir a Mattonet como «queríu Fredi» y terminar con «el to queríu» (n'alemán, «''dein dich liebender''» o «''dein dich treu liebender''»). Breuer pidía de cutio dineru, xustificándolo con «situaciones d'emerxencia», escontra'l final cola escusa de qu'él mesmu taba siendo chantajeado.<ref name="pan154"/> Hirschfeld llamó a esa forma d'amenaza velada de faer revelaciones comprometedores «''[[chantaxe|chantage]]''» y al xantaxista mesmu, «''chanteur''».<ref name="hirsch">Magnus Hirschfeld: [https://books.google.de/books?id=eV8jAAAAQBAJ&pg=PA889&lpg=PA889&dq=mattonet+breuer&source=bl&ots=HBIA68EBhW&sig=cCVkCdexwJRd1nXZ1ZUhQvfzbx0&hl=de&sa=X&ei=qxEGUtC5G8XVswag-4DgCQ&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''Die Homosexualität des Mannes und des Weibes''.] (= Handbuch der gesamten Sexualwissenschaft in Einzeldarstellungen, 3) Berlin: Marcus, 1914; [http://d-nb.info/580944662 DNB 580944662]; p. 889</ref>

== El fechu ==
El 14 d'ochobre de 1908 Breuer y Mattonet atopar en [[Gerolstein]], como munches otres vegaes antes. Que Mattonet nun quería pagar más paez quedar claro na adición al [[telegrama]] empobináu a Breuer: «Viaxe inútil» (n'alemán, «''Reise zwecklos''»). Dambos homes fueron a pasiar xuntos y pasaron a un carteru. Este oyó de sópitu un tiru y Breuer glayó: «Ferdinand, ¿non te vas morreme?» (n'alemán, «''Ferdinand, du stirbst doch nicht'').<ref name="pan154"/> Nel so llibru ''Die Homosexualität des Mannes und des Weibes'', Hirschfeld describe'l fechu de la forma siguiente: a favor de [[homicidiu imprudente]] «falaría la espresión dicha por Breuer, que nun sabía remanase bien cola pistola [[Browning Arms Company|Browning]], [y] según les declaraciones d'un testigu de que l'acusáu inclinaríase sobre'l cadabre y llorando glayaría, ‹Fredi [sic], ¿nun vas tar muertu?› [n'alemán, ‹''Fredi, du bist doch nicht tot?''›].»<ref name="hirsch"/>

Darréu, Josef Breuer foi deteníu por asesinatu.

== El procesu ==
El 5 de xunetu de 1909 empezó'l primer procesu contra Josef Breuer na audiencia territorial de Tréveris. Convocárense 120 testigos y espertos, pero'l procesu nun taba abiertu al públicu. Mientres los interrogatorios policiales Breuer almitiera'l chantaxe a Mattonet; nel procesu mentar a otros dos homes que posiblemente tamién fueren chantajeados por Breuer.<ref name="pan159">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 159 ss.</ref> Sobre l'asesinatu, Breuer nunca llegó a declarar; nunca pudo esclariase si tratar d'un asesinatu o d'un suicidiu. Hirschfeld, qu'actuaba d'espertu, consideró que yeren posibles tanto'l suicidiu, como l'asesinatu, un [[crime pasional]] o un [[homicidiu desdexosu]]. Tampoco pudo esclariase a quien pertenecía l'arma, que fuera mercada en Kettner en [[Colonia (Alemaña)|Colonia]].<ref name="pan159"/>

El periódicu ''Welt am Sonntag'' escribió:<ref name="Welt">''Welt am Sonntag. Wochenschrift für Politik, Gesellschaft, Kunst und Sport.'' 19 de xunetu de 1909. Verlag Hildebrandt, Berlin</ref>

{{cita|''Daß ye Menschen von einer ungewöhnlichen Gemeinheit der Gesinnung gibt, war schon vor dem Prozeß gegen dean ‚Rennfahrer‘ Breuer bekannt. Roheit und Niedertracht, Erpressertum und gleichgeschlechtliche Prostitution, sinnlose Verschwendungssucht und leichtfertige Skrupellosigkeit, die auch vor einem gelegentlichen Mord nicht zurückschreckt – alles ist schon dagewesen. […] möge dem öden Kultus ein Ende gemacht werden, dean die breite Oeffentlichkeit mit Rennfahrern, Jockeis, Athleten und ähnlichen Helden treibt. […] Die Tatsache, dass ein Mensch dem andern um drei Nasenlängen auf dem Rade voraus ist, dürfte nun und nimmer zum Maßstabe irgend einer Wertschätzung werden.''|col2=Qu'esisten persones d'un calter infame pocu común, yá se sabía antes del procesu contra'l ciclista› Breuer. Brutalidá y ruindá, chantaxe y prostitución homosexual, prodigalidad ensin sentíu y falta d'escupulicios frívola, que nun recula nin frente a un asesinatu ocasional –tou viose yá. […] asina se termine col ermu cultu qu'un ampliu públicu realiza con ciclistes, [[yóquey|yoqueis]], [[atleta|atletes]] y héroes similares. […] El fechu de qu'una persona en bicicleta tea delantre d'otra por trés tres nariz, nun tendría de ser en nengún casu midida de cualquier tipu d'apreciación.}}

Josef Breuer foi condergáu a muerte, según a la perda de los sos derechos civiles. La condena foi confirmada un añu más tarde nun segundu procesu. Sicasí, cuando s'averaba la fecha de la execución, numberosos ciudadanos prominentes solicitaron un indultu, yá qu'en vista de la pena de muerte, la culpa de Breuer nun fuera demostrada cola seguridá necesaria; ente ellos atopaben el xuez [[Erich Sellu]], el médicu Magnus Hirschfeld y l'escritor [[Hanns Heinz Ewers]]. En xunu de 1911 l'emperador [[Guillermu II d'Alemaña|Guillermu II]] camudó la pena a cadena perpetua. En 1918 Breuer beneficiar d'una amnistía xeneral de la [[República de Weimar]] y abandonó la cárcel al añu siguiente. En 1930 fracasó'l so intentu de reabrir el casu.<ref name="pan159"/> A partir d'ende piérdese'l rastru.

La familia de Franz Ferdinand Mattonet vendió les sos posesiones en Stankt Vith y treslladóse a Aquisgrán. Perdió les sos riqueces mientres la [[Hiperinflación na República de Weimar|hiperinflación]].<ref name="pan163">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 163 s.</ref> Por cuenta de los sos servicios para cola ciudá, Sankt Vith decidió en 1926 curiar de la tumba de Mattonet nel campusantu local.

== Fonderada ==
El médicu y sexólogu Magnus Hirschfeld afirmó en 1914 cuntar unos 20 asesinatos nos postreros 5 años rellacionaos col chantaxe por homosexualidá. Según les sos investigaciones, namái en Berlín, en pocos años produxérense cinco asesinatos d'homes homosexuales en rellación con casos de chantaxe.<ref name="Panhuis 151-152"/>

Hirschfeld envaloraba que'l peligru que corríen los homosexuales por chantaxe yera mayor que'l que corríen pol [[Artículu 175 (Alemaña)|artículu 175]], que convertía en delitu los actos homosexuales. Delles víctimes yeren chantajeadas por delles persones, otres, tola so vida, ya inclusive los herederos siguíen pagando tres la muerte de la víctima, pa protexer la reputación d'a familia.<ref name="pan163">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 163 s.</ref> A pesar de qu'a los xantaxistes esperábenlos penes de dellos años de cárcel, que de fechu yeren emplegaes polos tribunales, «dir a los tribunales contra los sos xantaxistes implicaba consecuencies pa la víctima, que podía ser denunciada pol artículu 175. A parte d'una condena, esto podía significar la muerte social.»<ref name="pan163">Y. in het Panhuis: ''Anders als die Andern''; p. 163 s.</ref>

El periódicu ''Welt am Sonntag'' comentó en 1909 la fonderada del procesu:<ref name="Welt" />

{{cita|''Wenige werden leugnen, dass dem homosexuellen Treiben etwas Widerliches anhaftet. Trotzdem muß gerade jetzt wieder betont werden, daß die Aufhebung des Strafparagraphen [§&nbsp;175] dringend notwendig ist; denn die Verbrechen, die sich an ihn heften, sind weit schändlicher und infamer, als irgend eine widernatürlich geschlechtliche Handlung ye sein kann. Solange die Aufhebung aber nicht erfolgt ist, ist ye Sache des Publikums, dean Opfern der Erpressung die Anzeige dadurch zu erleichtern, dass sie ihnen mit Nachsicht entgegenkommt und über diejenigen, die einen Erpresser zur Anzeige bringen und auf diera Weise ihre eigene Veranlagung offenbar machen müssen, nicht die geschlechtliche Aechtung verhängt. Wer in die Hände solcher Individuen gefallen ist, hat derartige Drangsale auszustehen gehabt, daß man ihm viel verzeihen kann und soll. Man mag ihn also getrost durch die Tatsache der Anzeige, die zur Befreiung der Gesellschaft von minderwertigen Elementen beiträgt, für rehabilitiert erklären.''|col2=Pocos van negar que l'impulsu homosexual tien daqué d'asquerosu. A pesar d'ello, ye precisamente agora que se debe aportunar en que la eliminación d'artículu 175 ye necesaria con urxencia; porque los delitos que se peguen a él son muncho más perxudiciales y infames de lo que puedan ser cualquier actu sexual contra natura. Ente que nun se realice esa eliminación, ye cuestión del públicu facilitar a les víctimes del chantaxe la denuncia, amosándo-yos compasión y non denotando despreciu a aquellos que denuncien a un xantaxista y asina tienen que desatapar el so enclín. Quien cayen en manes de tales individuos pasaron por tales tormentos que se-yos puede y tien de perdonar enforma. Podrá declaráse-y rehabilitáu con tranquilidá, teniendo en cuenta que la denuncia sirvió pa lliberar a la sociedá d'elementos despreciables.}}

== Bibliografía ==
* ''Friedrich Ferdinand Mattonet.'' En: Erwin In het Panhuis: ''Anders als die Andern. Schwule und Lesben in Köln und Umgebung 1895–1918.'' Ed. [[Centrum Schwule Geschichte]]. Hermann-Josef Emons-Verlag Köln 2006, {{ISBN|978-3-89705-481-3}}, p. 151–164.
* ''Der Fall Breuer.'' In: ''Erich Sellu: Die Irrtümer der Strafjustiz und ihre Ursachen ...'' Leicht bearb. Nachdr. der Ausg. Berlin 1911. Hoffmann, Schifferstadt, 2011, {{ISBN|3-929349-40-X}}, S. 454-468. (paxinación distinta de la edición orixinal de 1911.)

== Referencies ==
{{llistaref}}




{{Tradubot|Asesinato de Friedrich Ferdinand Mattonet}}

[[Categoría:Años 1900]]
[[Categoría:Asesinatos n'Alemaña]]
[[Categoría:Historia LGBT]]
[[Categoría:LGBT n'Alemaña]]


[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
El asesinatu de Friedrich Ferdinand Mattonet xulgar del 3 al 10 de xunetu de 1909, según del 10 d'ochobre al 12 de payares de 1910 ante l'audiencia territorial de Tréveris. Josef Breuer, de 29 años, foi condergáu'l 14 d'ochobre de 1908 por asesinar d'un tiru al so amante homosexual, Friedrich Ferdinand Mattonet. Al asesinatu de Mattonet precediéron-y munchos años de chantaxe, que Breuer faía-y pol so identidá homosexual. El casu llevantó interés na dómina del Imperiu Alemán poles circunstancies tan especiales.

 Los protagonistes 
Friedrich Ferdinand Mattonet (nacíu'l 1 de payares de 1851 en Liexaaubreby.pagesperso-orange.fr) yera un home de negocios y dueñu d'un molín alemán.Ulrich Hergemöller (ed.), Nicolai Clarus: Mann für Mann. Biographisches Lexikon von Freundesliebe und mannmännlicher Sexualität im deutschen Sprachraum, Band 1; Berlin: LIT, 2010; ISBN 978-3-643-10693-3; p. 1504 Yera fanegueru y vivía en Sankt Vith, que naquella dómina pertenecía a Alemaña. Casárase per segunda vegada y tenía trés fíos del primer matrimoniu. La so familia declararía más tarde que nun sabíen nada. Mattonet tenía contactos de negocios y privaos n'Aquisgrán, onde-y llamaben el «Creso del Eifel», y en Colonia. El médicu sexólogu Magnus Hirschfeld, qu'actuó de peritu nel procesu, comentó: «Mattonet, por cuenta del so calter puru, gociaba del mayor apreciu y respetu» (n'alemán „Mattonet erfreute sich wegen seines lauteren Charakters denkbar größter Liebe und Verehrung“).Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 151 s.

Escontra 1898/1899 Mattonet conoció a Josef Breuer y trabó amistá; Breuer tenía 19 años, Mattonet 47. Según declaraciones de testigos, a Mattonet gustáben-y persones «con un ciertu descaru». Hasta qué puntu l'amistá foi carnal, nun ye posible sabelo. Darréu Breuer afirmó que l'amistá fuera «platónica» y que Mattonet a cencielles tuviera la so mano ente les suyes, o un brazu sobre los costazos. Sicasí, ta claru qu'esistía chantaxe: Mattonet pagaría una suma ente 100.000 y 500.000 marcos a Breuer por que esti nun fixera públiques los enclinos homosexuales de Mattonet. Los actos homosexuales taben condergaos pol artículu 175.Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 154 ss.

Escontra'l cambéu de sieglu, Breuer trabayaba na planta siderúrxica Rothe Erde en Aquisgrán y realizó el so serviciu militar de 1900 a 1902. En 1907 treslladóse a Berlín, onde, xunto con una amiga, llevaben una vida de luxu, ensin que quedara claro d'ónde provenía'l dineru. Paez ser que tamién tenía una esposa, que vivía na probeza en Liexa con dos fíos. Breuer mesmu calificábase como «ciclista de carreres» y afirmaba ser amigu del campeón del mundu Thaddäus Robl, pero como corredor de mediu fondu afirmó namái participar en carreres ensin importancia.

D'alcuerdu a la investigación policial posterior, Breuer yera conocíu en Berlín como una «persona desaxeradamente brutal, zafio y con enclinos violentos, qu'atraía l'antipatía de la xente col so aire prepotente y descaráu, y el so espilfarru de dineru.» Según declaraciones de testigos, sabíase que Breuer visitaba regularmente un amigu en Renania y volvía con grandes sumes de dineru.

En cartes, Breuer referir a Mattonet como «queríu Fredi» y terminar con «el to queríu» (n'alemán, «dein dich liebender» o «dein dich treu liebender»). Breuer pidía de cutio dineru, xustificándolo con «situaciones d'emerxencia», escontra'l final cola escusa de qu'él mesmu taba siendo chantajeado. Hirschfeld llamó a esa forma d'amenaza velada de faer revelaciones comprometedores «chantage» y al xantaxista mesmu, «chanteur».Magnus Hirschfeld: Die Homosexualität des Mannes und des Weibes. (= Handbuch der gesamten Sexualwissenschaft in Einzeldarstellungen, 3) Berlin: Marcus, 1914; DNB 580944662; p. 889

 El fechu 
El 14 d'ochobre de 1908 Breuer y Mattonet atopar en Gerolstein, como munches otres vegaes antes. Que Mattonet nun quería pagar más paez quedar claro na adición al telegrama empobináu a Breuer: «Viaxe inútil» (n'alemán, «Reise zwecklos»). Dambos homes fueron a pasiar xuntos y pasaron a un carteru. Este oyó de sópitu un tiru y Breuer glayó: «Ferdinand, ¿non te vas morreme?» (n'alemán, «Ferdinand, du stirbst doch nicht). Nel so llibru Die Homosexualität des Mannes und des Weibes, Hirschfeld describe'l fechu de la forma siguiente: a favor de homicidiu imprudente «falaría la espresión dicha por Breuer, que nun sabía remanase bien cola pistola Browning, [y] según les declaraciones d'un testigu de que l'acusáu inclinaríase sobre'l cadabre y llorando glayaría, ‹Fredi [sic], ¿nun vas tar muertu?› [n'alemán, ‹Fredi, du bist doch nicht tot?›].»

Darréu, Josef Breuer foi deteníu por asesinatu.

 El procesu 
El 5 de xunetu de 1909 empezó'l primer procesu contra Josef Breuer na audiencia territorial de Tréveris. Convocárense 120 testigos y espertos, pero'l procesu nun taba abiertu al públicu. Mientres los interrogatorios policiales Breuer almitiera'l chantaxe a Mattonet; nel procesu mentar a otros dos homes que posiblemente tamién fueren chantajeados por Breuer.Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 159 ss. Sobre l'asesinatu, Breuer nunca llegó a declarar; nunca pudo esclariase si tratar d'un asesinatu o d'un suicidiu. Hirschfeld, qu'actuaba d'espertu, consideró que yeren posibles tanto'l suicidiu, como l'asesinatu, un crime pasional o un homicidiu desdexosu. Tampoco pudo esclariase a quien pertenecía l'arma, que fuera mercada en Kettner en Colonia.

El periódicu Welt am Sonntag escribió:Welt am Sonntag. Wochenschrift für Politik, Gesellschaft, Kunst und Sport. 19 de xunetu de 1909. Verlag Hildebrandt, Berlin

Josef Breuer foi condergáu a muerte, según a la perda de los sos derechos civiles. La condena foi confirmada un añu más tarde nun segundu procesu. Sicasí, cuando s'averaba la fecha de la execución, numberosos ciudadanos prominentes solicitaron un indultu, yá qu'en vista de la pena de muerte, la culpa de Breuer nun fuera demostrada cola seguridá necesaria; ente ellos atopaben el xuez Erich Sellu, el médicu Magnus Hirschfeld y l'escritor Hanns Heinz Ewers. En xunu de 1911 l'emperador Guillermu II camudó la pena a cadena perpetua. En 1918 Breuer beneficiar d'una amnistía xeneral de la República de Weimar y abandonó la cárcel al añu siguiente. En 1930 fracasó'l so intentu de reabrir el casu. A partir d'ende piérdese'l rastru.

La familia de Franz Ferdinand Mattonet vendió les sos posesiones en Stankt Vith y treslladóse a Aquisgrán. Perdió les sos riqueces mientres la hiperinflación.Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 163 s. Por cuenta de los sos servicios para cola ciudá, Sankt Vith decidió en 1926 curiar de la tumba de Mattonet nel campusantu local.

 Fonderada 
El médicu y sexólogu Magnus Hirschfeld afirmó en 1914 cuntar unos 20 asesinatos nos postreros 5 años rellacionaos col chantaxe por homosexualidá. Según les sos investigaciones, namái en Berlín, en pocos años produxérense cinco asesinatos d'homes homosexuales en rellación con casos de chantaxe.

Hirschfeld envaloraba que'l peligru que corríen los homosexuales por chantaxe yera mayor que'l que corríen pol artículu 175, que convertía en delitu los actos homosexuales. Delles víctimes yeren chantajeadas por delles persones, otres, tola so vida, ya inclusive los herederos siguíen pagando tres la muerte de la víctima, pa protexer la reputación d'a familia.Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 163 s. A pesar de qu'a los xantaxistes esperábenlos penes de dellos años de cárcel, que de fechu yeren emplegaes polos tribunales, «dir a los tribunales contra los sos xantaxistes implicaba consecuencies pa la víctima, que podía ser denunciada pol artículu 175. A parte d'una condena, esto podía significar la muerte social.»Y. in het Panhuis: Anders als die Andern; p. 163 s.

El periódicu Welt am Sonntag comentó en 1909 la fonderada del procesu:

 Bibliografía 
 Friedrich Ferdinand Mattonet. En: Erwin In het Panhuis: Anders als die Andern. Schwule und Lesben in Köln und Umgebung 1895–1918. Ed. Centrum Schwule Geschichte. Hermann-Josef Emons-Verlag Köln 2006, , p. 151–164.
 Der Fall Breuer. In: Erich Sellu: Die Irrtümer der Strafjustiz und ihre Ursachen ... Leicht bearb. Nachdr. der Ausg. Berlin 1911. Hoffmann, Schifferstadt, 2011, , S. 454-468. (paxinación distinta de la edición orixinal de 1911.)

 Referencies 

Categoría:Años 1900
Categoría:Asesinatos n'Alemaña
Categoría:Historia LGBT
Categoría:LGBT n'Alemaña

Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos