Amariega
{{ficha de cultivar|name=''Malus domestica'' 'Amariega'|subfamilia=[[Amygdaloideae]]|cultivar='Amariega'|hybrid=Progenitor desconocido|binomial_authority=([[L.]]) [[Moritz Balthasar Borkhausen|Borkh.]] [[1803]]|binomial=''Malus domestica''|species=''M. domestica''|genus='' [[Malus]] ''|tribus=[[Maleae]]|familia=[[Rosaceae]]|image=|ordo=[[Rosales]]|subclassis=[[Rosidae]]|classis=[[Magnoliopsida]]|divisio=[[Magnoliophyta]]|subregnum=[[Tracheobionta]]|regnum=[[Plantae]]|image_width=240px|origin={{Flag|Spain}} [[España]], [[Asturias]].}}'''Amariega''', ye'l nome d'una variedá [[cultivar]] de pumar (''[[Malus domestica]]'') Esta mazana ye orixinaria d'Asturies y ye una de les 76 variedaes de mazana que s'inclúin na D.O.P. Sidra d'Asturies. Ta cultivada na coleición de pumares asturianos del SERIDA.<ref name="dopsidraastu">{{Cita publicación|títulu=''Variedades de manzanas D.O.P. Sidra de Asturias''|url=http://www.sidradeasturias.es/catalogo.php?var=4|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200127100109/http://sidradeasturias.es/catalogo.php?var=4|archivedate=2020-01-27|fechaaccesu=2020-02-12}}</ref><ref name="cultivarmanzanoasturia">{{Cita publicación|url=http://digital.csic.es/bitstream/10261/44503/1/S%C3%A1nchezC_TC_2007.pdf|títulu=''Digital.csic.es/bitstream/Coleición de cultivares autóctonos asturianos y del arco Atlántico de manzanos (Malus xdomestica) del Banco de Germoplasma de Villaviciosa'' Pág. 35|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200603100843/http://digital.csic.es/bitstream/10261/44503/1/S%C3%A1nchezC_TC_2007.pdf|archivedate=2020-06-03|fechaaccesu=2020-02-12}}</ref>

== Sinónimos ==

== Característiques ==
El pumar de la variedá 'Amariega' tien una puxanza elevada. Figura de la estructura de ramificación (sistema de formación n'exa): 7. Tipu de fructificación: II<ref name="dopsidraasturi">{{Cita publicación|autor2=María Dolores Blázquez Noguero|títulu=''Descripción de las variedades de manzana de la D.O.P. Sidra de Asturias''|url=http://www.serida.org/pdfs/4071.pdf|editorial=SERIDA D. L.: AS.- 5.480/09|fechaaccesu=20 d'avientu de 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227070841/http://www.serida.org/pdfs/4071.pdf|archivedate=2021-02-27}}</ref>

Dómina d'entamu de floriamientu (permediu periodu 2005-2009): De floriamientu tardíu, tien un comportamientu en cuanto floriamientu asemeyáu al de la variedá 'Collaos' y 'Xuanina'.<ref name="dopsidraasturi"/><ref name="“manzanaamariega”">{{Cita publicación|url=https://www.lne.es/asturama/2012/02/01/amariega-complemento-faltaba/1192708.html|títulu=''lne.es/asturama/2012/02/01/amariega el complemento que faltaba en la DOP sidra de Asturias''|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220165902/https://www.lne.es/asturama/2012/02/01/amariega-complemento-faltaba/1192708.html|archivedate=2019-12-20|fechaaccesu=2020-02-12}}</ref>

La variedá de mazana '''Amariega''' tien un frutu de tamañu medianu, firme.<ref name="dopsidraastu"/><ref name="dopsidraasturi"/><ref name="“manzanaamariega”"/>

Con predominiu de forma esplanada globulosa y globulosa troncónica.<ref name="dopsidraastu"/>

Cuévanu del pedúnculu: Amplia y medianamente fonda. Cantos llevemente ondulaos. Fondu llimpiu o tomentoso, aislladamente apaez dalgunu con nidia chapa ruginosa.<ref name="dopsidraastu"/><ref name="“manzanaamariega”"/>

[[Pedúnculu]] medianu o llargu y delgáu. Presenta « ''russeting'' » bien alzáu na cubeta peduncular y dacuando de tipu xaspiáu nes proximidaes de la cubeta ocular, güeyu zarráu o llixeramente abiertu.<ref name="dopsidraastu"/>

Coloración colorada y púrpura con estríes coloraes y púrpures sobro'l 75% de la superficie con fondu mariellu ablancazáu o verde ablancazáu.<ref name="dopsidraastu"/><ref name="“manzanaamariegaserida”">{{Cita publicación|url=http://www.serida.org/publicacionesdetalle.php?id=5568|títulu=''Serida.org/publicacionesdetalle.''|fechaaccesu=20 d'avientu de 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200629030702/http://www.serida.org/publicacionesdetalle.php?id=5568|archivedate=2020-06-29}}</ref>

Maduración de finales d'ochobre a principios de payares.<ref name="dopsidraasturi"/>

Variedá de sabor amargoso, por tanto con un eleváu conteníu en [[Fenol|fenoles]]. Esti tipu de variedaes taben bien escasamente representaes ente les variedaes acoyíes a la DOP Sidra d'Asturies y resulta conveniente disponer de les mesmes pa utilizales na proporción fayadiza. Utilizase na producción de [[sidra]].<ref name="dopsidraasturi"/><ref name="“manzanaamariega”"/>

== Rendimientos de producción ==
Producción: Entrada en producción rápida, cuando algama la plena producción ésta ye >25 t/ha. Nivel d'alternanza bastante eleváu.<ref name="dopsidraasturi"/>

Rendimientu en mostiu (l/100 kg): 69,6 ± 2,7. Azucres totales (g/l): 12,37 ± 0,92 Acidez total (g/l H2SO4): 2,19 ± 0,33 pH: 3,77 ± 0,19 Fenoles totales (g/l ac. Tánico): 2,09 ± 0,45 Grupu tecnolóxicu: Amargosu.<ref name="dopsidraasturi"/><ref name="“manzanaamariegaserida”"/>

== D.O.P. Sidra d'Asturies ==
La [[Denominación d'Orixe Protexida]] (D.O.P.) sidra d'Asturies tien que s'ellaborar puramente con mazanes procedentes de parceles asturianes inscrites nel Conseyu Regulador de la Denominación d'Orixe”, que ye l'organismu oficial que según l'artículu 10 del reglamentu (CEE 2081/92) ta acreditáu para certificar qu'una sidra cumpla los requisitos establecíos nel so reglamentu para ser “Sidra d'Asturies”.<ref name="dopsidraastu"/>

Na actualidá (2018) cuenta con 31 llagares, 322 cosecheros y 843 [[Hectárea|hectárees]] rexistraes y auditadas.

== Sensibilidaes ==
Sensibilidá a hongos: Baxa a motudu<ref name="“manzanaamariegamoteado”">{{Cita publicación|url=https://www.syngenta.es/moteado-en-manzano|títulu=''Syngenta.es/moteado-en-manzano''|fechaaccesu=20 d'avientu de 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221181455/https://www.syngenta.es/moteado-en-manzano|archivedate=2019-12-21}}</ref> y bien baxa a oídio, chancro y monilia.<ref name="dopsidraasturi"/><ref name="“manzanaamariegaserida”"/>

== Ver tamién ==

* Manzanas de sidra de Asturias
* Fenología
* Apomixia
* Floración, polinización y cuaje en árboles frutales
* '[[Sidra]]'
* Malla espaldera o para entutorar
* Fruticultura
* [[Inxertu|Injerto]]
* Portainjertos Malling

== Referencies ==
{{Llistaref|2}}

== Bibliografía ==

* Dapena, Y., Blázquez, M.D. 2009. Descripción de les variedaes de mazana de la D.O.P Sidra d'Asturies. SERIDA. 69 pp. [disponible online: @<nowiki>http://www.serida.org/pdfs/4071.pdf</nowiki>].
* Dapena, Y., Blázquez, M.D., Fernández, M. 2006. Recursos fitogenéticos del Bancu de Germoplasma de Pumar del SERIDA. Tecnoloxía Agroalimentaria 3: 34-39. [disponible online: @<nowiki>http://www.serida.org/pdfs/1524.pdf</nowiki>].
* {{Cita llibru|títulu=El manzano autóctono de Navarra}}
* Rivera Núñez, Diego; Obón de Castro, Concepción. Frutos secos, oleaxinosos, frutales de güesu, almendros y frutales de pebida . Volum 1. Editum, 1997, p.152–153. ISBN 8476847440 [Consulta: 19 febreru 2012].
* Henri Kessler, ''Pomologie romande illustrée''. ''-yos 50 meilleures variétés de fruits pour la culture avec reproduction en couleurs d'après échantillons cultivés au pays'', 1949.<ref>{{Cita web |url=http://pomologie.com/oc/kessler/index.htm |títulu=lire sur pomologie.com. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20200811042549/http://www.pomologie.com/oc/kessler/index.htm |fechaarchivu=2020-08-11 }}</ref>
* Willi Votteler: ''Verzeichnis der Apfel- und Birnensorten'', Obst- und Gartenbauverlag, München 1993, ISBN 3-87596-086-6
* André Leroy, Dictionnaire pomologique, tomes 3 et 4, 1867.
* [http://pomologie.com/oc/vergerfcs/index.html Les deux tomes de « Le Verger Français », 1947, 1948.]

== Enllaces esternos ==

* [https://desidras.com/manzana/blanquina/ Mazana Blanquina Asturiana]
* [http://www.cerespain.com/variedades-de-manzanas-de-sidra.html Cerespain.com/variedaes-de-mazanes-de-sidra-de -Asturies.]
* [http://leyendesasturianes.blogspot.com.es/2010/02/variedades-de-la-manzana-asturiana.html Leyendesasturianes.blogspot.com.es/2010/02/variedaes-de-la mazana asturiana.]
* [http://archivo.asociacionanse.org/guia/variedadesagricolas/1_136.html Grupu ANSE archivu.asociacionanse.org/guia/ variedaes agrícoles.]
{{llistaref}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con traducciones ensin revisar]]
[[Categoría:Mazanes D.O.P. sidra d'Asturies]]
Amariega, ye'l nome d'una variedá cultivar de pumar (Malus domestica) Esta mazana ye orixinaria d'Asturies y ye una de les 76 variedaes de mazana que s'inclúin na D.O.P. Sidra d'Asturies. Ta cultivada na coleición de pumares asturianos del SERIDA.

 Sinónimos 

 Característiques 
El pumar de la variedá 'Amariega' tien una puxanza elevada. Figura de la estructura de ramificación (sistema de formación n'exa): 7. Tipu de fructificación: II

Dómina d'entamu de floriamientu (permediu periodu 2005-2009): De floriamientu tardíu, tien un comportamientu en cuanto floriamientu asemeyáu al de la variedá 'Collaos' y 'Xuanina'.

La variedá de mazana Amariega tien un frutu de tamañu medianu, firme.

Con predominiu de forma esplanada globulosa y globulosa troncónica.

Cuévanu del pedúnculu: Amplia y medianamente fonda. Cantos llevemente ondulaos. Fondu llimpiu o tomentoso, aislladamente apaez dalgunu con nidia chapa ruginosa.

Pedúnculu medianu o llargu y delgáu. Presenta « russeting » bien alzáu na cubeta peduncular y dacuando de tipu xaspiáu nes proximidaes de la cubeta ocular, güeyu zarráu o llixeramente abiertu.

Coloración colorada y púrpura con estríes coloraes y púrpures sobro'l 75% de la superficie con fondu mariellu ablancazáu o verde ablancazáu.

Maduración de finales d'ochobre a principios de payares.

Variedá de sabor amargoso, por tanto con un eleváu conteníu en fenoles. Esti tipu de variedaes taben bien escasamente representaes ente les variedaes acoyíes a la DOP Sidra d'Asturies y resulta conveniente disponer de les mesmes pa utilizales na proporción fayadiza. Utilizase na producción de sidra.

 Rendimientos de producción 
Producción: Entrada en producción rápida, cuando algama la plena producción ésta ye >25 t/ha. Nivel d'alternanza bastante eleváu.

Rendimientu en mostiu (l/100 kg): 69,6 ± 2,7. Azucres totales (g/l): 12,37 ± 0,92 Acidez total (g/l H2SO4): 2,19 ± 0,33 pH: 3,77 ± 0,19 Fenoles totales (g/l ac. Tánico): 2,09 ± 0,45 Grupu tecnolóxicu: Amargosu.

 D.O.P. Sidra d'Asturies 
La Denominación d'Orixe Protexida (D.O.P.) sidra d'Asturies tien que s'ellaborar puramente con mazanes procedentes de parceles asturianes inscrites nel Conseyu Regulador de la Denominación d'Orixe”, que ye l'organismu oficial que según l'artículu 10 del reglamentu (CEE 2081/92) ta acreditáu para certificar qu'una sidra cumpla los requisitos establecíos nel so reglamentu para ser “Sidra d'Asturies”.

Na actualidá (2018) cuenta con 31 llagares, 322 cosecheros y 843 hectárees rexistraes y auditadas.

 Sensibilidaes 
Sensibilidá a hongos: Baxa a motudu y bien baxa a oídio, chancro y monilia.

 Ver tamién 

 Manzanas de sidra de Asturias
 Fenología
 Apomixia
 Floración, polinización y cuaje en árboles frutales
 'Sidra'
 Malla espaldera o para entutorar
 Fruticultura
 Injerto
 Portainjertos Malling

 Referencies 

 Bibliografía 

 Dapena, Y., Blázquez, M.D. 2009. Descripción de les variedaes de mazana de la D.O.P Sidra d'Asturies. SERIDA. 69 pp. [disponible online: @http://www.serida.org/pdfs/4071.pdf].
 Dapena, Y., Blázquez, M.D., Fernández, M. 2006. Recursos fitogenéticos del Bancu de Germoplasma de Pumar del SERIDA. Tecnoloxía Agroalimentaria 3: 34-39. [disponible online: @http://www.serida.org/pdfs/1524.pdf].
 
 Rivera Núñez, Diego; Obón de Castro, Concepción. Frutos secos, oleaxinosos, frutales de güesu, almendros y frutales de pebida . Volum 1. Editum, 1997, p.152–153. ISBN 8476847440 [Consulta: 19 febreru 2012].
 Henri Kessler, Pomologie romande illustrée. -yos 50 meilleures variétés de fruits pour la culture avec reproduction en couleurs d'après échantillons cultivés au pays, 1949.
 Willi Votteler: Verzeichnis der Apfel- und Birnensorten, Obst- und Gartenbauverlag, München 1993, ISBN 3-87596-086-6
 André Leroy, Dictionnaire pomologique, tomes 3 et 4, 1867.
 Les deux tomes de « Le Verger Français », 1947, 1948.

 Enllaces esternos 

 Mazana Blanquina Asturiana
 Cerespain.com/variedaes-de-mazanes-de-sidra-de -Asturies.
 Leyendesasturianes.blogspot.com.es/2010/02/variedaes-de-la mazana asturiana.
 Grupu ANSE archivu.asociacionanse.org/guia/ variedaes agrícoles.

Categoría:Wikipedia:Páxines con traducciones ensin revisar
Categoría:Mazanes D.O.P. sidra d'Asturies