Códiz d'El Cairu
{{documentu}}
[[Ficheru:Cairo-codex-nevi'im.pdf|right|thumb|200px|clic a la imaxe pa ver toles páxines del '''Códiz d'El Cairu''' (un archivu PDF)]]
El '''Códiz d'El Cairu''' (tamién llamáu: ''Codex Prophetarum Cairensis, Códiz del Cairu de los Profetes'') considérase'l [[manuscritu]] [[idioma hebréu|hebréu]] más antiguu esistente, contién completu'l testu del [[Antiguu Testamentu]] de los profetes de [[Nebiim]].

== Historia ==
D'alcuerdu a la so [[colofón]], foi escritu completu col so [[puntuación]] por Moses ben Asher en [[Tiberíades]] "a la fin del añu 827, dempués de la destrucción del segundu templu" (= 895 y.C). Foi dau como regalu a la comunidá [[caraíta]] de [[Xerusalén]], y tomáu como botín polos cruzaos en 1099. Más tarde, entró na posesión de la comunidá caraíta d'El Cairu, onde entá se caltién anguaño.

Cuando'l Códiz llegó a Israel, en 1985, los xudíos caraítas formaron un comité que decidió caltener el códiz temporalmente so la custodia de la Universidá Hebrea de Xerusalén. Cualquier decisión futura pal códiz taría en manes del Conseyu de los Sabios Xudíos Caraítas d'Israel. En 2006 David Marzouk y Gamill Albert visitaron la Universidá Hebrea de Xerusalén ya inspeccionaron el Códiz por autenticidá y esaminaron la posibilidá de digitalizarlo, en nome de los Xudíos caraíta d'Israel. La Universidá Hebrea fixo fincapié nesi momentu que cualquier decisión ye y siempres va ser hasta la del Conseyu Caraíta d'Israel.

== Conteníu ==
El [[códiz]] contién, según la terminoloxía xudía, los llibros que prentenecen a los profetes: [[Jeremías (profeta)|Jeremías]], [[Isaías (profeta)|Isaías]], según tamién [[Isaías (profeta)|Isaías]], el llibru de los [[Profetes Menores]] (pero ensin [[Daniel (profeta)|Daniel]]), los llamaos ''profetes antiguos'' o ''anteriores'' [[Llibru de Josué|Josué]], [[Xueces]], [[Samuel (profeta)|Samuel]] y [[Los Reis]]. Amás contién 13 [[páxina tapiz]].

== Evaluación científica ==
Anque d'alcuerdu al so colofón el códiz foi escritu por un miembru de la familia Ben Asher, Lazar Lipschütz y otros repararon que, dientro de la tradición masorética, el Códiz Cairensis paez tar más cerca de Ben Neftalí que de Ben Asher.

Mientres dellos eruditos consideren qu'esto ye un argumentu en contra de la so autenticidá, [[Moshe Goshen-Gottstein]] supón que Ben Neftalí apegáu con mayor fidelidá al sistema de Moisés ben Asher que al del propiu fíu Aarón ben Moisés ben Asher ([[Aarón-Ben-Asser]]), corrixó'l [[Códiz de Alepo]] y añadió la so puntuación.

Más apocayá, les duldes sobre la so autenticidá refugar pola datación radio-carbonu y otres téuniques científiques.

[[Umberto Cassuto]] basar en gran midida nesti códiz al producir la so edición del [[Testu Masorético]], lo que significa que nos profetes la so edición ta más cerca de la tradición ben Neftalí que na Torá o los Escritos.

== Ver tamién ==
* [[Códiz de Alepo]]
* [[Códiz de Leningráu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}
*[[Ernst Würthwein]], Der Text des Alten Testaments, Stuttgart 1974 (4th edition), ISBN 3-438-06006-X
* The Hebrew University Bible Project: Ezekiel, ed. S. Talmon; pub. The Hebrew University Magnes Press, Jerusalem, 2004; ISBN 965-493-186-9
{{ORDENAR:Codice d'El Cairu}}

{{Tradubot|Códice de El Cairo}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Manuscritos bíblicos del sieglu IX]]
[[Categoría:Idioma hebréu]]
[[Categoría:Lliteratura xudía]]
[[Categoría:Tanak]]
[[Categoría:Manuscritos allumaos bíblicos]]
[[Categoría:Arte xudío]]
[[Categoría:Xudaísmu n'Exiptu]]
[[Categoría:Llibros del sieglu IX]]
[[Categoría:Códices]]
[[Categoría:Manuscritos de la Biblia hebrea]]
El Códiz d'El Cairu (tamién llamáu: Codex Prophetarum Cairensis, Códiz del Cairu de los Profetes) considérase'l manuscritu hebréu más antiguu esistente, contién completu'l testu del Antiguu Testamentu de los profetes de Nebiim.

 Historia 
D'alcuerdu a la so colofón, foi escritu completu col so puntuación por Moses ben Asher en Tiberíades "a la fin del añu 827, dempués de la destrucción del segundu templu" (= 895 y.C). Foi dau como regalu a la comunidá caraíta de Xerusalén, y tomáu como botín polos cruzaos en 1099. Más tarde, entró na posesión de la comunidá caraíta d'El Cairu, onde entá se caltién anguaño.

Cuando'l Códiz llegó a Israel, en 1985, los xudíos caraítas formaron un comité que decidió caltener el códiz temporalmente so la custodia de la Universidá Hebrea de Xerusalén. Cualquier decisión futura pal códiz taría en manes del Conseyu de los Sabios Xudíos Caraítas d'Israel. En 2006 David Marzouk y Gamill Albert visitaron la Universidá Hebrea de Xerusalén ya inspeccionaron el Códiz por autenticidá y esaminaron la posibilidá de digitalizarlo, en nome de los Xudíos caraíta d'Israel. La Universidá Hebrea fixo fincapié nesi momentu que cualquier decisión ye y siempres va ser hasta la del Conseyu Caraíta d'Israel.

 Conteníu 
El códiz contién, según la terminoloxía xudía, los llibros que prentenecen a los profetes: Jeremías, Isaías, según tamién Isaías, el llibru de los Profetes Menores (pero ensin Daniel), los llamaos profetes antiguos o anteriores Josué, Xueces, Samuel y Los Reis. Amás contién 13 páxina tapiz.

 Evaluación científica 
Anque d'alcuerdu al so colofón el códiz foi escritu por un miembru de la familia Ben Asher, Lazar Lipschütz y otros repararon que, dientro de la tradición masorética, el Códiz Cairensis paez tar más cerca de Ben Neftalí que de Ben Asher.

Mientres dellos eruditos consideren qu'esto ye un argumentu en contra de la so autenticidá, Moshe Goshen-Gottstein supón que Ben Neftalí apegáu con mayor fidelidá al sistema de Moisés ben Asher que al del propiu fíu Aarón ben Moisés ben Asher (Aarón-Ben-Asser), corrixó'l Códiz de Alepo y añadió la so puntuación.

Más apocayá, les duldes sobre la so autenticidá refugar pola datación radio-carbonu y otres téuniques científiques.

Umberto Cassuto basar en gran midida nesti códiz al producir la so edición del Testu Masorético, lo que significa que nos profetes la so edición ta más cerca de la tradición ben Neftalí que na Torá o los Escritos.

 Ver tamién 
 Códiz de Alepo
 Códiz de Leningráu

 Referencies 

Ernst Würthwein, Der Text des Alten Testaments, Stuttgart 1974 (4th edition), ISBN 3-438-06006-X
 The Hebrew University Bible Project: Ezekiel, ed. S. Talmon; pub. The Hebrew University Magnes Press, Jerusalem, 2004; ISBN 965-493-186-9

Categoría:Manuscritos bíblicos del sieglu IX
Categoría:Idioma hebréu
Categoría:Lliteratura xudía
Categoría:Tanak
Categoría:Manuscritos allumaos bíblicos
Categoría:Arte xudío
Categoría:Xudaísmu n'Exiptu
Categoría:Llibros del sieglu IX
Categoría:Códices
Categoría:Manuscritos de la Biblia hebrea