Sandra Faber
{{persona}}
'''Sandra Moore Faber''' {{nym}} ye una física y doctora n'astronomía dedicada al estudiu de la formación y evolución de les galaxes, y de la evolución de la estructura del universu,<ref name=californiaaward /> amás trabaya como profesora Universitaria n'Astronomía.<ref name=ucol>{{cita web |url=http://www.ucolick.org/~faber/|títulu=Professor Sandra M. Faber|sitiuweb=ucolick.org|idioma=inglés|fechaaccesu=8 de marzu de 2017}}</ref> Ye coautora de la [[rellación Faber-Jackson]].<ref name=mnn10woman>{{cita web |url=http://www.mnn.com/leaderboard/stories/10-female-astronomers-everyone-should-know|títulu=Sandra Faber: Decoder of galaxies|sitiuweb=mnn.com|idioma=inglés|fechaaccesu=19 de marzu de 2017}}</ref>

== Trayeutoria ==
Estudió la llicenciatura en física na Universidá de [[Swarthmore]] y recibióse con altos honores en 1966,<ref name=ucocv>{{cita web |url=http://www.ucolick.org/~faber/faber_cv_09-06.pdf|títulu=Sandra Faber CV|sitiuweb=ucolick.org|idioma=inglés|fechaaccesu=8 de marzu de 2017}}</ref> depués siguió la so carrera con un doctoráu n'astronomía por [[Universidá de Harvard|Harvard]] en [[1972]].<ref name=ucol /> A partir d'esi añu empezó'l so trabayu nel [[Observatoriu Lick]] de la [[Universidá de California]], en [[Santa Cruz (California)|Santa Cruz]] (UCSC).<ref name=californiaaward /> Dos de les sos grandes contribuciones son la instalación del [[Observatoriu Keck]] en [[Ḥawai]], según formar parte del equipu de diseñu del Wide-Field Camera del [[telescopiu espacial Hubble]],<ref name=ucol /> ya inclusive ayudó a identificar un problema na lente del Hubble<ref name=mercurygatos /> que punxo en riesgu'l so usu una y bones les semeyes salíen con aberraciones esfériques.<ref name=naturehubble>{{cita web |url=http://www.nature.com/news/how-the-hubble-telescope-cheated-death-1.17310|títulu=How the Hubble Telescope cheated death|sitiuweb=nature.com|idioma=inglés|fechaaccesu=19 de marzu de 2017}}</ref>
El so trabayu tuvo gran influyencia sobre la teoría del [[Big Bang]]. Ye reconocida nel so campu polos sos apurras al diseñu y usu de grandes telescopios.<ref name=mercurygatos>{{cita web |url=http://www.mercurynews.com/2015/04/01/los gatos-and-saratoga-sandra-faber-has-helped-to-build-and-use-some-of-the-worlds-largest-telescopes/|títulu=Los Gatos and Saratoga: Sandra Faber has helped to build and use some of the world's largest telescopes|sitiuweb=mercurynews.com|idioma=inglés|fechaaccesu=17 de marzu de 2017}}</ref>

La [[Rellación Faber-Jackson]], desenvuelta en collaboración con [[Robert Jackson]] nel Observatoriu Lick, rellaciona'l tamañu de les galaxes elíptiques coles velocidaes orbitales internes de les estrelles que les componen.<ref name=mercurygatos /> Ye una llei del movimientu de les [[galaxa|galaxes]] y apurrió una fórmula pa determinar la distancia de les galaxes.

En [[1984]] escribió xunto a [[John Gallaher]] un artículu esponiendo que les galaxes taben arrodiaes d'enormes nubes de materia ensin lluz, fría ya invisible, denominada ''materia escuro''. Teníen la hipótesis de que les galaxes fueren formaes a partir d'esta materia, lo cual sofita'l puntu de vista de que l'universu ta constituyíu de materia caliente formada por [[neutrín|neutrinos]].

Faber tamién formó parte del grupu de científicos (conocíos como ''los siete samuráis'') qu'identificó'l "[[Gran Atractor]]", una concentración de galaxes que la so fuercia gravitatoria afecta a una zona de 100 millones d'[[añu lluz|años lluz]], lo cual paez contradicir el modelu expansionista del [[universu]].

Ente los proyeutos nos que participó, ayudó a crear el proyeutu CANDELS, que foi la muestra estadística más grande que tomo'l Telescopiu Hubble del universu.<ref name=californiaaward />

Ye la investigadora principal del proyeutu DEIMOS (Deep-Imaging Multiobject Spectrograph).<ref name=ucol /><ref name=ucoldeimos>{{cita web |url=http://loen.ucolick.org//Deimos/deimos.html|títulu=DEIMOS DEep Imaging Multi-Object Spectrograph|sitiuweb=loan.ucolick.org|idioma=inglés|fechaaccesu=8 de marzu de 2017}}</ref>

Ye miembru nucleu del proyeutu DEEP (Deep Extragalactic Evolutionary Probe), un relevamiento a gran escala de galaxes distantes usando los telescopios mellizos Keck, y el Hubble Space Telescope.<ref name=ucol /><ref name=ucodeep>{{cita web |url=http://deep.ucolick.org//personnel.html|títulu=DEEP Core Members|sitiuweb=deep.ucolick.org|idioma=inglés|fechaaccesu=8 de marzu de 2017}}</ref>

Anguaño dedica'l so tiempu trabayando nel Lick Observatory.<ref name=mercurygatos />

== Premios y distinciones ==
* Harvard Centennial Medal.
* Medaya Nacional de Ciencia.<ref name=californiaaward />
* Franklin Institute's Bower Award.<ref name=californiahonorary />
* Prize for Achievement in Science.<ref name=californiahonorary />
* [[Medaya Bruce]] de la Sociedá Astronómica del Pacíficu.<ref name=californiahonorary /><ref name=mercurygatos />
* Russell Prize of the American Astronomical Society.<ref name=californiahonorary />
* 1985ː Premiu Dannie Heineman d'Astrofísica.
* 2011ː Henry Norris Russell Lectureship.
* 2012ː Medaya Bruce.
* 2012ː Medaya Karl Schwarzschild.
* 2016ː Medaya de l'Academia de Ciencia de california.<ref name=californiaaward>{{cita web |url=http://news.ucsc.edu/2016/11/cal-academy-fellows.html|títulu=Astronomer Sandra Faber awarded California Academy of Sciences Fellows Medal|sitiuweb=news.ucsc.edu|idioma=inglés|fechaaccesu=15 de marzu de 2017}}</ref>
* 2016ː Doctoráu honorariu pola Amherst College.<ref name=californiahonorary>{{cita web |url=http://news.ucsc.edu/2016/05/faber-degree.html|títulu=Astronomer Sandra Faber to receive honorary degree from Amherst College|sitiuweb=news.ucsc.edu|idioma=inglés|fechaaccesu=16 de marzu de 2017}}</ref>
* 2017: [[Premiu Gruber de Cosmoloxía]]<ref>[http://gruber.yale.edu/cosmology/press/2017-gruber-cosmology-prize-press-release Premiu Gruber de Cosmoloxía 2017]</ref>

== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20120219015600/http://astro.ucsc.edu/~dept/faculty/faber.html Páxina de la doctora Sandra M. Faber na UCSC] (n'inglés)
* [http://www.meta-library.net/transcript/sf-frame.html Ver un videu de la Doctora Faber en meta-library.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306103725/http://www.meta-library.net/transcript/sf-frame.html |date=2016-03-06 }} (n'inglés)

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

{{NF|1944||Faber,Sandra}}

{{Tradubot|Sandra Faber}}
[[Categoría:Persones de Boston]]
[[Categoría:Científicos y científiques d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Cosmólogos y cosmólogues]]
[[Categoría:Astrónomos y astrónomes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Medaya Bruce]]
[[Categoría:Medaya Karl Schwarzschild]]
Sandra Moore Faber  ye una física y doctora n'astronomía dedicada al estudiu de la formación y evolución de les galaxes, y de la evolución de la estructura del universu, amás trabaya como profesora Universitaria n'Astronomía. Ye coautora de la rellación Faber-Jackson.

 Trayeutoria 
Estudió la llicenciatura en física na Universidá de Swarthmore y recibióse con altos honores en 1966, depués siguió la so carrera con un doctoráu n'astronomía por Harvard en 1972. A partir d'esi añu empezó'l so trabayu nel Observatoriu Lick de la Universidá de California, en Santa Cruz (UCSC). Dos de les sos grandes contribuciones son la instalación del Observatoriu Keck en Ḥawai, según formar parte del equipu de diseñu del Wide-Field Camera del telescopiu espacial Hubble, ya inclusive ayudó a identificar un problema na lente del Hubble que punxo en riesgu'l so usu una y bones les semeyes salíen con aberraciones esfériques.
El so trabayu tuvo gran influyencia sobre la teoría del Big Bang. Ye reconocida nel so campu polos sos apurras al diseñu y usu de grandes telescopios.

La Rellación Faber-Jackson, desenvuelta en collaboración con Robert Jackson nel Observatoriu Lick, rellaciona'l tamañu de les galaxes elíptiques coles velocidaes orbitales internes de les estrelles que les componen. Ye una llei del movimientu de les galaxes y apurrió una fórmula pa determinar la distancia de les galaxes.

En 1984 escribió xunto a John Gallaher un artículu esponiendo que les galaxes taben arrodiaes d'enormes nubes de materia ensin lluz, fría ya invisible, denominada materia escuro. Teníen la hipótesis de que les galaxes fueren formaes a partir d'esta materia, lo cual sofita'l puntu de vista de que l'universu ta constituyíu de materia caliente formada por neutrinos.

Faber tamién formó parte del grupu de científicos (conocíos como los siete samuráis) qu'identificó'l "Gran Atractor", una concentración de galaxes que la so fuercia gravitatoria afecta a una zona de 100 millones d'años lluz, lo cual paez contradicir el modelu expansionista del universu.

Ente los proyeutos nos que participó, ayudó a crear el proyeutu CANDELS, que foi la muestra estadística más grande que tomo'l Telescopiu Hubble del universu.

Ye la investigadora principal del proyeutu DEIMOS (Deep-Imaging Multiobject Spectrograph).

Ye miembru nucleu del proyeutu DEEP (Deep Extragalactic Evolutionary Probe), un relevamiento a gran escala de galaxes distantes usando los telescopios mellizos Keck, y el Hubble Space Telescope.

Anguaño dedica'l so tiempu trabayando nel Lick Observatory.

 Premios y distinciones 
 Harvard Centennial Medal.
 Medaya Nacional de Ciencia.
 Franklin Institute's Bower Award.
 Prize for Achievement in Science.
 Medaya Bruce de la Sociedá Astronómica del Pacíficu.
 Russell Prize of the American Astronomical Society.
 1985ː Premiu Dannie Heineman d'Astrofísica.
 2011ː Henry Norris Russell Lectureship.
 2012ː Medaya Bruce.
 2012ː Medaya Karl Schwarzschild.
 2016ː Medaya de l'Academia de Ciencia de california.
 2016ː Doctoráu honorariu pola Amherst College.
 2017: Premiu Gruber de CosmoloxíaPremiu Gruber de Cosmoloxía 2017

 Enllaces esternos 
 Páxina de la doctora Sandra M. Faber na UCSC (n'inglés)
 Ver un videu de la Doctora Faber en meta-library.net  (n'inglés)

 Referencies 

Categoría:Persones de Boston
Categoría:Científicos y científiques d'Estaos Xuníos
Categoría:Cosmólogos y cosmólogues
Categoría:Astrónomos y astrónomes d'Estaos Xuníos
Categoría:Medaya Bruce
Categoría:Medaya Karl Schwarzschild