Karatsu
{{llocalidá}}
[[Ficheru:KaratsuCastle.jpg|thumb|250px|right|Castiellu de Karatsu]]
{{nihongo|'''Karatsu'''|唐津市|Karatsu-shi}} ye una [[ciudaes de Xapón|ciudá xaponesa]] alcontrada na [[prefeutura de Saga]] na isla de [[Kyūshū]], Xapón. El so nome componer de los raigaños en [[idioma xaponés]] de les pallabres 唐 ''kara'' ([[China]], o [[Asia del este]] polo xeneral), y 津 ''tsu'' (puertu), el so nome representa la importancia histórica como un antiguu puertu cumercial ente Xapón con China y [[Corea]].<ref>The New Encyclopædia Britannica, Micropædia, Vol:6,, 15th edition, 2003. p.740</ref> L'área central de Karatsu, que nun inclúi les antigües ciudaes y aldegues del distritu de Higashimatsuura, tien una población de 78,386.

== Xeografía ==
Por cuenta de la so cercanía con Asia continental, Karatsu foi conocíu como un puertu de camín a Korea y China.
* [[Montes]]: [[Monte Sakurei]] (887.1 m), [[Monte Hachiman]] (763.6 m), [[Monte Tonbo]] (535 m)

=== Conceyos axacentes ===
* [[Prefeutura de Saga]]
** [[Genkai, Saga|Genkai]]
** [[Imari, Saga|Imari]]
** [[Saga, Saga|Saga]]
** [[Takeo, Saga|Takeo]]
** [[Taku, Saga|Taku]]
* [[Prefeutura de Fukuoka]]
** [[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]]

== Historia ==
Sol sistema [[ritsuryō]], l'área de la ciudá actual yera parte de la [[provincia de Hizen]]. En 1591 na mariña de la parte norte la ciudá (d'antiguo el pueblu de Chinzei), foi construyíu'l [[Castiellu de Nagoya (Karatsu)|castiellu de Nagoya]]. L'añu siguiente, convirtióse l'allugamientu dende la cual la [[guerra de Imjin]] foi encabezada por [[Toyotomi Hideyoshi]]. Na metá del añu 1593, Terasawa Hirotaka creó'l [[dominiu de Karatsu]] y empezó a gobernalo. En 1602, pa remplazar el castiellu de Nagoya, el [[castiellu Karatsu]] foi construyíu no qu'agora s'atopa'l corazón de la ciudá de Karatsu. La torre del castiellu de Karatsu foi construyida en 1966 .

* 1889-04-01 - El [[Conceyos de Xapón|sistema municipal]] modernu foi establecíu en Xapón. La rexón de la ciudá actual ye ocupada por 1 [[pueblos de Xapón|pueblo]], Karatsu, y 19 [[aldegues de Xapón|aldegues]]: Hamasaki, Irino, Kagami, Karatsu, Kirigo, Kitahata, Kuri, Kyūragi, Minato, Mitsushima, Nagoya, Nanayama, Ōchi, Ōmura, Onizuka, Sashi, Uchiage, and Yobuko.
* 1896-07-28 - Ōmura ye renombrada como Tamashima.
* 1922-07-01 - Hamasaki llogra'l estatus de pueblu.
* 1922-11-01 - Nagoya camuda'l [[kanji]] del so nome.
* 1924-01-01 - Mitsushima ye incorporada nel pueblu Karatsu.
* 1928-08-01 - Yobuko llogra'l estatus de pueblu.
* 1931-02-01 - L'aldega Karatsu Village convertir en pueblu.
* 1932-01-01 - El pueblu de Karatsu llogra'l estatus de ciudá.
* 1935-09-01 - Sashi y Ōchi dambos llogren una vegada más l'estatus de pueblu.
* 1941-11-03 - Sashi ye incorporáu dientro del pueblu de Karatsu.
* 1952-05-03 - Kyūragi llogra'l estatus de pueblu.
* 1954-11-01 - Kagami, Kuri, Minato y Onizuka son toos incorporaos dientro del pueblu de Karatsu.
* 1956-09-30 - Hamasaki y Tamashima xunir pa formar el pueblu de Hamasaki-Tamashima, ente que Nagoya y Uchiage xunir pa formar el pueblu Chinzei.
* 1958-11-01 - Kirigo ye incorporáu dientro de Karatsu y Irino, y Irino llogra'l estatus de pueblu y ye renombráu Hizen.
* 1966-11-01 - Hamasaki-Tamashima ye renombráu Hamatama.
* 2005-01-01 - Karatsu xunir con Chinzei, Hamatama, Hizen, Kitahata, Kyūragi, [[Ōchi]] y Yobuko y permanez col nome Karatsu.
* 2006-01-01 - Nanayama incorporar a la ciudá de Karatsu.

== Cultura y turismu ==
El maraviyosu [[castiellu de Karatsu]] sobresal a la vista d'esti [[castiellu xaponés|pueblo-castiellu]].

La ciudá de Karatsu ye famosa pol [[matsuri|festival]] llamáu [[Karatsu Kunchi]], que ye lleváu a cabu añalmente dende'l 2 de payares al 4 de payares y ye visitáu por aproximao 500,000 turistes de too Xapón y otros países. El festival consiste de 14 [[hikiyama]] (xarrés fechos de munches capes de papel maché) siendo tresportaes alredor de les estreches cais de la ciudá a les llamaos de "Enya!". Dellos miembros hikiyama dicen "Yoisa!". Regularmente mientres el Karatsu Kunchi, la xente d'esti pueblu abre les puertes de la so casa a amigos y estraños pa comer y beber, el principal oxetivu ye esfrutar la comida, la cerveza, el shochu y tener una conversación animada.  
[[Ficheru:Hikiyama.jpg|thumb|250px|right|El festival de Karatsu Kunichi ye famosu en tou Kyūshū]]

Ente la [[estación Karatsu]] (唐津駅) y la principal central de bus (大手口バスセンター) ye una zona que toma más de 170 metros que contién munches tiendes que s'especialicen nel Karatsu Kunchi ''[[omiyage]]'', y la cerámica llocal de gran influencia Coreana llamada "Karatsu Yaki" yá que se referiere artículos xaponeses de cerámica d'orixe coreanu.<ref name="Britannica_1">Britannica, Micropædia, 15th edition, p.740</ref> La fecha actual de producción de los 'Karatsu Yaki' créese qu'empecipiara "mientres la primer metá del sieglu XVI, a finales del perído [[Muromachi]]."<ref name="Britannica_1">Britannica, Micropædia, 15th edition, p.740</ref>

=== Yobuko ===
L'antiguu pueblu de [[Yobuko, Saga|Yobuko]] xunir a Karatsu el 1 de xineru de 2005.

Yobuko ye famosu pol so calamar frescu, Ika (烏賊) (いか） en xaponés, que ufiértase al estilu [[sashimi]]. Yobuko atrai tamién turistes locales que vienen ver el gran puerte de Yobuko (呼子大橋).

Yobuko tien un festival conocíu como Yobuko Tsunahiki (呼子大綱引), o la tira y afloxa de Yobuko, que llévase a cabu añalmente nel primer sábadu y domingu de Xunu. L'eventu consiste nuna gran competencia de tira y afloxa ente dos facciones del pueblu, los pescadores y los granxeros, y la lleenda local diz que si la facción de les llombes gana va haber bona collecha nesi añu, y si gana la facción del mar, va haber bona pesca esi añu.

=== Sableres ===
[[Hamatama, Saga|Hamatama]] ye una de les meyores sableres na [[prefeutura de Saga]]. Atópase cerca del centru de Karatsu y puédese llagar a ella al traviés de la [[Llinia Chikuhi]].

== Ciudaes hermanes ==
* {{bandera|Xapón}} [[Reihoku (Kumamoto)|Reihoku]], Xapón
* {{bandera|China}} [[Yangzhou]], China *
{{bandera|Corea del Sur}} [[Yeosu]], [[Corea del Sur]]
* {{bandera|Corea del Sur}} [[Seogwipo]], Corea del Sur

== Educación ==

=== Escueles cimeros prefecturales ===
* Escuela secundaria comercial de Karatsu
* Escuela secundaria Karatsu Higashi
* Escuela secundaria Karatsu Minami
* Escuela secundaria Karatsu Nishi
* Escuela secundaria Karatsu Seisho
* Escuela secundaria Téunica Karatsu
* Escuela secundaria Kyūragi

=== Escueles secundaries y escueles primaries municipales ===
* Escueles secundaries: 25
* Escueles primaries: 44

=== Escueles de formación profesional nacionales ===
* Escuela Politéunica Martime de Karatsu

=== Escueles pa discapacitaos ===
* Escuela prefectural de Saga Hukubo pa discapacitaos

== Transportación ==

=== Aire ===
L'aeropuertu más cercanu ye'l [[aeropuertu de Saga]] y l'[[aeropuertu de Fukuoka]].

=== Víes ===
* [[JR Kyūshū]]
** [[Llinia Karatsu]]
*** [[Estación Kyūragi]] - [[Estación Iwaya (Saga)|Estación Iwaya]] - [[Estación Ōchi]] - [[Estación Honmutabe]] - [[Estación Yamamoto (Saga)|Estación Yamamoto]] - [[Estación Onizuka]] - [[Estación Karatsu]] - [[Estación Nishi-Karatsu]]
** [[Llinia Chikuhi]] (coneutada col [[Metro de Fukuoka|metro la ciudá de Fukuoka]] [[Llinia Kūkō (Metro de la ciudá de Fukuoka City)|Llinia Kūkō]])
*** (dende [[Fukuoka, Fukuoka|Fukuoka]]) [[Estación Hamasaki]] - [[Estación Nijinomatsubara]] - [[Estación Higashi-Karatsu]] - [[Estación Watada]] - [[Estación Karatsu]]
*** (hasta [[Imari, Saga|Imari]]) [[Estación Honmutabe]] - [[Estación Hizen-Kubo]] - [[Estación Nishi-Ōchi]] - [[Estación Sari]]

=== Carretera ===
* [[Autopistes de Xapón|Autopistes]]:
** [[Autopista Nishi-Kyūshū]] 

* [[Carreteres nacionales de Xapón|Carreteres nacionales]]:
** [[Route 202 (Xapón)|Ruta 202]]
** [[Route 203 (Xapón)|Ruta 203]]
** [[Route 204 (Xapón)|Ruta 204]]
** [[Route 323 (Xapón)|Ruta 323]]
** [[Route 382 (Xapón)|Ruta 382]]

* Principales [[Aveníes prefecturales de Xapón|Aveníes prefecturales]]: 
** Karatsu-Yobiko Ruta 23
** Imari-Hatagawachi-Kyūragi Ruta 32
** Karatsu-Hizen Ruta 33
** Kyūragi-Fuji Ruta 37
** Ōchi-Yamauchi Ruta 38
** Hamatama-Ōchi Ruta 40
** Hizen-Yobiko Ruta 47
** Karatsu-Kitahata Ruta 50
** Yamamoto-Hatatsu Ruta 52

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Karatsu, Saga}}
* [https://web.archive.org/web/20031001150906/http://www.city.karatsu.saga.jp/ Sitiu web oficial] en xaponés
* [https://web.archive.org/web/20100830121347/http://www.city.karatsu.lg.jp/foreign/english/index.html Sitiu web oficial] n'inglés

{{Tradubot|Karatsu}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes de Saga]]
[[Categoría:Puertos de Xapón]]
[[Categoría:Prefeutura de Saga]]
ye una ciudá xaponesa alcontrada na prefeutura de Saga na isla de Kyūshū, Xapón. El so nome componer de los raigaños en idioma xaponés de les pallabres 唐 kara (China, o Asia del este polo xeneral), y 津 tsu (puertu), el so nome representa la importancia histórica como un antiguu puertu cumercial ente Xapón con China y Corea.The New Encyclopædia Britannica, Micropædia, Vol:6,, 15th edition, 2003. p.740 L'área central de Karatsu, que nun inclúi les antigües ciudaes y aldegues del distritu de Higashimatsuura, tien una población de 78,386.

 Xeografía 
Por cuenta de la so cercanía con Asia continental, Karatsu foi conocíu como un puertu de camín a Korea y China.
 Montes: Monte Sakurei (887.1 m), Monte Hachiman (763.6 m), Monte Tonbo (535 m)

 Conceyos axacentes 
 Prefeutura de Saga
 Genkai
 Imari
 Saga
 Takeo
 Taku
 Prefeutura de Fukuoka
 Itoshima

 Historia 
Sol sistema ritsuryō, l'área de la ciudá actual yera parte de la provincia de Hizen. En 1591 na mariña de la parte norte la ciudá (d'antiguo el pueblu de Chinzei), foi construyíu'l castiellu de Nagoya. L'añu siguiente, convirtióse l'allugamientu dende la cual la guerra de Imjin foi encabezada por Toyotomi Hideyoshi. Na metá del añu 1593, Terasawa Hirotaka creó'l dominiu de Karatsu y empezó a gobernalo. En 1602, pa remplazar el castiellu de Nagoya, el castiellu Karatsu foi construyíu no qu'agora s'atopa'l corazón de la ciudá de Karatsu. La torre del castiellu de Karatsu foi construyida en 1966 .

 1889-04-01 - El sistema municipal modernu foi establecíu en Xapón. La rexón de la ciudá actual ye ocupada por 1 pueblo, Karatsu, y 19 aldegues: Hamasaki, Irino, Kagami, Karatsu, Kirigo, Kitahata, Kuri, Kyūragi, Minato, Mitsushima, Nagoya, Nanayama, Ōchi, Ōmura, Onizuka, Sashi, Uchiage, and Yobuko.
 1896-07-28 - Ōmura ye renombrada como Tamashima.
 1922-07-01 - Hamasaki llogra'l estatus de pueblu.
 1922-11-01 - Nagoya camuda'l kanji del so nome.
 1924-01-01 - Mitsushima ye incorporada nel pueblu Karatsu.
 1928-08-01 - Yobuko llogra'l estatus de pueblu.
 1931-02-01 - L'aldega Karatsu Village convertir en pueblu.
 1932-01-01 - El pueblu de Karatsu llogra'l estatus de ciudá.
 1935-09-01 - Sashi y Ōchi dambos llogren una vegada más l'estatus de pueblu.
 1941-11-03 - Sashi ye incorporáu dientro del pueblu de Karatsu.
 1952-05-03 - Kyūragi llogra'l estatus de pueblu.
 1954-11-01 - Kagami, Kuri, Minato y Onizuka son toos incorporaos dientro del pueblu de Karatsu.
 1956-09-30 - Hamasaki y Tamashima xunir pa formar el pueblu de Hamasaki-Tamashima, ente que Nagoya y Uchiage xunir pa formar el pueblu Chinzei.
 1958-11-01 - Kirigo ye incorporáu dientro de Karatsu y Irino, y Irino llogra'l estatus de pueblu y ye renombráu Hizen.
 1966-11-01 - Hamasaki-Tamashima ye renombráu Hamatama.
 2005-01-01 - Karatsu xunir con Chinzei, Hamatama, Hizen, Kitahata, Kyūragi, Ōchi y Yobuko y permanez col nome Karatsu.
 2006-01-01 - Nanayama incorporar a la ciudá de Karatsu.

 Cultura y turismu 
El maraviyosu castiellu de Karatsu sobresal a la vista d'esti pueblo-castiellu.

La ciudá de Karatsu ye famosa pol festival llamáu Karatsu Kunchi, que ye lleváu a cabu añalmente dende'l 2 de payares al 4 de payares y ye visitáu por aproximao 500,000 turistes de too Xapón y otros países. El festival consiste de 14 hikiyama (xarrés fechos de munches capes de papel maché) siendo tresportaes alredor de les estreches cais de la ciudá a les llamaos de "Enya!". Dellos miembros hikiyama dicen "Yoisa!". Regularmente mientres el Karatsu Kunchi, la xente d'esti pueblu abre les puertes de la so casa a amigos y estraños pa comer y beber, el principal oxetivu ye esfrutar la comida, la cerveza, el shochu y tener una conversación animada.  
thumb|250px|right|El festival de Karatsu Kunichi ye famosu en tou Kyūshū

Ente la estación Karatsu (唐津駅) y la principal central de bus (大手口バスセンター) ye una zona que toma más de 170 metros que contién munches tiendes que s'especialicen nel Karatsu Kunchi omiyage, y la cerámica llocal de gran influencia Coreana llamada "Karatsu Yaki" yá que se referiere artículos xaponeses de cerámica d'orixe coreanu.Britannica, Micropædia, 15th edition, p.740 La fecha actual de producción de los 'Karatsu Yaki' créese qu'empecipiara "mientres la primer metá del sieglu XVI, a finales del perído Muromachi."Britannica, Micropædia, 15th edition, p.740

 Yobuko 
L'antiguu pueblu de Yobuko xunir a Karatsu el 1 de xineru de 2005.

Yobuko ye famosu pol so calamar frescu, Ika (烏賊) (いか） en xaponés, que ufiértase al estilu sashimi. Yobuko atrai tamién turistes locales que vienen ver el gran puerte de Yobuko (呼子大橋).

Yobuko tien un festival conocíu como Yobuko Tsunahiki (呼子大綱引), o la tira y afloxa de Yobuko, que llévase a cabu añalmente nel primer sábadu y domingu de Xunu. L'eventu consiste nuna gran competencia de tira y afloxa ente dos facciones del pueblu, los pescadores y los granxeros, y la lleenda local diz que si la facción de les llombes gana va haber bona collecha nesi añu, y si gana la facción del mar, va haber bona pesca esi añu.

 Sableres 
Hamatama ye una de les meyores sableres na prefeutura de Saga. Atópase cerca del centru de Karatsu y puédese llagar a ella al traviés de la Llinia Chikuhi.

 Ciudaes hermanes 
  Reihoku, Xapón
  Yangzhou, China *
 Yeosu, Corea del Sur
  Seogwipo, Corea del Sur

 Educación 

 Escueles cimeros prefecturales 
 Escuela secundaria comercial de Karatsu
 Escuela secundaria Karatsu Higashi
 Escuela secundaria Karatsu Minami
 Escuela secundaria Karatsu Nishi
 Escuela secundaria Karatsu Seisho
 Escuela secundaria Téunica Karatsu
 Escuela secundaria Kyūragi

 Escueles secundaries y escueles primaries municipales 
 Escueles secundaries: 25
 Escueles primaries: 44

 Escueles de formación profesional nacionales 
 Escuela Politéunica Martime de Karatsu

 Escueles pa discapacitaos 
 Escuela prefectural de Saga Hukubo pa discapacitaos

 Transportación 

 Aire 
L'aeropuertu más cercanu ye'l aeropuertu de Saga y l'aeropuertu de Fukuoka.

 Víes 
 JR Kyūshū
 Llinia Karatsu
 Estación Kyūragi - Estación Iwaya - Estación Ōchi - Estación Honmutabe - Estación Yamamoto - Estación Onizuka - Estación Karatsu - Estación Nishi-Karatsu
 Llinia Chikuhi (coneutada col metro la ciudá de Fukuoka Llinia Kūkō)
 (dende Fukuoka) Estación Hamasaki - Estación Nijinomatsubara - Estación Higashi-Karatsu - Estación Watada - Estación Karatsu
 (hasta Imari) Estación Honmutabe - Estación Hizen-Kubo - Estación Nishi-Ōchi - Estación Sari

 Carretera 
 Autopistes:
 Autopista Nishi-Kyūshū 

 Carreteres nacionales:
 Ruta 202
 Ruta 203
 Ruta 204
 Ruta 323
 Ruta 382

 Principales Aveníes prefecturales: 
 Karatsu-Yobiko Ruta 23
 Imari-Hatagawachi-Kyūragi Ruta 32
 Karatsu-Hizen Ruta 33
 Kyūragi-Fuji Ruta 37
 Ōchi-Yamauchi Ruta 38
 Hamatama-Ōchi Ruta 40
 Hizen-Yobiko Ruta 47
 Karatsu-Kitahata Ruta 50
 Yamamoto-Hatatsu Ruta 52

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Sitiu web oficial en xaponés
 Sitiu web oficial n'inglés

Categoría:Llocalidaes de Saga
Categoría:Puertos de Xapón
Categoría:Prefeutura de Saga