Braille esperantu
{{Ficha de sistema d'escritura |nome =
 Braille esperantu |exemplu =
 
|imaxe = Brajla alfabeto.gif
|tamañu_imaxe = 
|imaxe_pie = 
|tipu = Alfabetu |desctipo
 = 
|idiomes = [[esperantu]]
|fam1 = [[Braille (llectura)|Braille]]
|fam2 = [[Braille francés]]
|fam3 = 
|creador = 
|dómina = 
|estáu = activu |rellacionáu =
 
|hermandados = 
|dio_llugar =
|unicode = [http://www.unicode.org/charts/PDF/U2800.pdf U+2800 U+28FF]
|iso15924 = Brai 570
}}

El '''braille esperantu''' ye l'[[Braille (llectura)|alfabetu braille]] utilizáu pal [[esperantu]]. Una revista en braille esperantu, ''Aŭroro'', vien publicándose dende l'añu 1920 y otra, ''Esperanta Ligilo'', dende 1904.

== Alfabetu ==
L'alfabetu basar nel alfabetu braille básicu, ampliándolo p'aquelles lletres con [[Signu diacríticu|signos diacríticos]]. El [[acentu circunflexu]] márcase añadiendo'l puntu númberu seis a la lletra base (⠩ ĉ, ⠻ ĝ, ⠳ ĥ, ⠺ ĵ, ⠮ ŝ.). D'esta miente, la lletra ''ĵ'' adopta la mesma forma que la lletra ''w'' del alfabetu braille inglés/francés (⠺); por tanto pa escribir la lletra ''w'' pa una [[estranxerismu|pallabra estranxera]] añader el puntu númberu trés (⠾). La lletra ''ŭ'' represéntase voltiando horizontalmente la lletra ''o'' (⠥), de manera que'l puntu unu convertir nel puntu cuatro (⠬). L'alfabetu quedaría de la siguiente forma.<ref>{{cita web |url=http://www.pharmabraille.com/LiteratureRetrieve.aspx?ID=122064 |títulu=World Braille Usage (third edition) |autor=UNESCO |fecha=2013 |fechaaccesu=6 de xineru de 2015}}</ref>

{|class=wikitable
|- align=center
|[[Ficheru:Braille A1.svg|40px]]<br>a
|[[Ficheru:Braille B2.svg|40px]]<br>b
|[[Ficheru:Braille C3.svg|40px]]<br>c
|[[Ficheru:Braille SH.svg|40px]]<br>[[ĉ]]
|[[Ficheru:Braille D4.svg|40px]]<br>d
|[[Ficheru:Braille E5.svg|40px]]<br>e
|[[Ficheru:Braille F6.svg|40px]]<br>f
|[[Ficheru:Braille G7.svg|40px]]<br>g
|[[Ficheru:Braille Ï.svg|40px]]<br>[[ĝ]]
|[[Ficheru:Braille H8.svg|40px]]<br>h
|[[Ficheru:Braille Ü.svg|40px]]<br>[[ĥ]]
|[[Ficheru:Braille I9.svg|40px]]<br>i
|[[Ficheru:Braille J0.svg|40px]]<br>j
|[[Ficheru:Braille W.svg|40px]]<br>[[ĵ]]
|[[Ficheru:Braille K.svg|40px]]<br>k
|[[Ficheru:Braille L.svg|40px]]<br>l
|- align=center
|[[Ficheru:Braille M.svg|40px]]<br>m
|[[Ficheru:Braille N.svg|40px]]<br>n
|[[Ficheru:Braille O.svg|40px]]<br>o
|[[Ficheru:Braille P.svg|40px]]<br>p
|[[Ficheru:Braille R.svg|40px]]<br>r
|[[Ficheru:Braille S.svg|40px]]<br>s
|[[Ficheru:Braille È.svg|40px]]<br>[[ŝ]]
|[[Ficheru:Braille T.svg|40px]]<br>t
|[[Ficheru:Braille U.svg|40px]]<br>u
|[[Ficheru:Braille Ò.svg|40px]]<br>[[ŭ]]
|[[Ficheru:Braille V.svg|40px]]<br>v
|[[Ficheru:Braille Z.svg|40px]]<br>z
|[[Ficheru:Braille Q.svg|40px]]<br>q
|[[Ficheru:Braille Ù.svg|40px]]<br>w
|[[Ficheru:Braille X.svg|40px]]<br>x
|[[Ficheru:Braille Y.svg|40px]]<br>y
|}


=== Trescripción de lletres estranxeres ===
Amás de les lletres estranxeres del alfabetu llatín que s'atopen na tabla anterior (''q'', ''w'', ''x'', ''y''), hai lletres dedicaes pa les vocales acentuaes del húngaru (''ä'', ''ö'', ''ü'', ''ő'', ''ű''). Pal restu de lletres acentuaes d'otros idiomes utilicen celdes braille separaes pa representar a los signos diacríticos. 

{|class="wikitable Unicode"
|- align=center
|[[Ficheru:Braille Ä.svg|40px]]<br>[[ä]]
|[[Ficheru:Braille Ö.svg|40px]]<br>[[ö]]
|[[Ficheru:Braille À.svg|40px]]<br>[[ü]]
|[[Ficheru:Braille Accent.svg|40px]][[Ficheru:Braille Ö.svg|40px]]<br>[[ő]]
|[[Ficheru:Braille Accent.svg|40px]][[Ficheru:Braille À.svg|40px]]<br>[[ű]]
|[[Ficheru:Braille Accent.svg|40px]]<br>[[Acentu agudu|◌́]]
|[[Ficheru:Braille Currency.svg|40px]]<br>[[Acentu grave|◌̀]], [[macrón|◌̄]]
|[[Ficheru:Braille Period.svg|40px]]<br>[[Virgulilla|◌̃]]
|[[Ficheru:Braille ContractionPrefix.svg|40px]]<br>[[Acentu circunflexu|◌̂]], [[carón|◌̌]]
|[[Ficheru:Braille Colon.svg|40px]]<br>[[Diéresis|◌̈]], [[Puntu (diacríticu)|◌̇]]
|[[Ficheru:Braille Correction.svg|40px]]<br>[[Aniellu (diacríticu)|◌̊]], [[Curtiu (signu diacríticu)|◌̆]]
|[[Ficheru:Braille CapitalSign.svg|40px]]<br>[[Cedilla|◌̧]], [[Rabín (diacríticu)|◌̨]], [[Puntu (diacríticu)|◌̣]], ◌̩
|[[Ficheru:Braille Asterisk.svg|40px]]<br>[[ø|◌̸]], ◌̵, ''etc.''
|}

== Signos de puntuación ==
; Signos de puntuación senciellos
{| {{tablaguapa}} style="line-height: 1.2"
|- align=center
|[[Ficheru:Braille Comma.svg|40px]]<br> ,
|[[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]]<br> ' <small>(abbr.)</small>
|[[Ficheru:Braille Period.svg|40px]]<br> .
|[[Ficheru:Braille QuestionMark.svg|40px]]<br> ?
|[[Ficheru:Braille ExclamationPoint.svg|40px]]<br>
!|[[Ficheru:Braille Semicolon.svg|40px]]<br> ;
|[[Ficheru:Braille Colon.svg|40px]]<br> :
|[[Ficheru:Braille Asterisk.svg|40px]]<br> *
|[[Ficheru:Braille ST.svg|40px]]<br> /
|[[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]][[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]][[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]]<br> ...
|[[Ficheru:Braille Hyphen.svg|40px]]<br> -
|[[Ficheru:Braille CapitalSign.svg|40px]][[Ficheru:Braille Hyphen.svg|40px]]<br> —
|}

Los [[puntos suspensivos]] utilicen el mesmu símbolu que l'apóstrofe (⠄) en llugar del símbolu del puntu de final de frase (⠲).

; Signos de puntuación dobles
{| {{tablaguapa}} style="line-height: 1.2"
|- align=center
|[[Ficheru:Braille QuoteOpen.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille QuoteClose.svg|40px]]<br> <small>Comines de primer nivel</small>
|[[Ficheru:Braille CapitalSign.svg|40px]][[Ficheru:Braille QuoteOpen.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille QuoteClose.svg|40px]][[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]]<br> <small>Comines de segundu nivel</small>
|[[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]]<br> ( ... )
|[[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]][[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]][[Ficheru:Braille Bracket.svg|40px]]<br> [ ... ]
|}

== Númberos ==
Utilízase'l símbolu del apóstrofe pa la separación de miles y el de la coma pa los decimales.
: 100.000,00 = ⠼⠁⠚⠚⠄⠚⠚⠚⠂⠚⠚

== Formatu ==
{| {{tablaguapa}} style="line-height: 1.2"
|- align=center
|[[Ficheru:Braille NumberSign.svg|40px]]<br> <small>Númberu</small>
|[[Ficheru:Braille DecimalPoint.svg|40px]]<br> <small>Mayúscules</small>
|[[Ficheru:Braille CursiveSign.svg|40px]]<br> <small>Enfásis</small>
|[[Ficheru:Braille CapitalSign.svg|40px]][[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille CapitalSign.svg|40px]][[Ficheru:Braille Apostrophe.svg|40px]]<br> <small>Enfásis alternativu</small>
|[[Ficheru:Braille ContractionPrefix.svg|40px]][[Ficheru:Braille Comma.svg|40px]][[Ficheru:Braille NULL.svg|40px]][[Ficheru:Braille ContractionPrefix.svg|40px]][[Ficheru:Braille Comma.svg|40px]]<br> <small>Testu en braille n'otru idioma</small>
|}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Esperantu Braille}}




{{Tradubot|Braille esperanto}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Braille]]
[[Categoría:Esperantu]]
El braille esperantu ye l'alfabetu braille utilizáu pal esperantu. Una revista en braille esperantu, Aŭroro, vien publicándose dende l'añu 1920 y otra, Esperanta Ligilo, dende 1904.

 Alfabetu 
L'alfabetu basar nel alfabetu braille básicu, ampliándolo p'aquelles lletres con signos diacríticos. El acentu circunflexu márcase añadiendo'l puntu númberu seis a la lletra base (⠩ ĉ, ⠻ ĝ, ⠳ ĥ, ⠺ ĵ, ⠮ ŝ.). D'esta miente, la lletra ĵ adopta la mesma forma que la lletra w del alfabetu braille inglés/francés (⠺); por tanto pa escribir la lletra w pa una pallabra estranxera añader el puntu númberu trés (⠾). La lletra ŭ represéntase voltiando horizontalmente la lletra o (⠥), de manera que'l puntu unu convertir nel puntu cuatro (⠬). L'alfabetu quedaría de la siguiente forma.

40pxa40pxb40pxc40pxĉ40pxd40pxe40pxf40pxg40pxĝ40pxh40pxĥ40pxi40pxj40pxĵ40pxk40pxl40pxm40pxn40pxo40pxp40pxr40pxs40pxŝ40pxt40pxu40pxŭ40pxv40pxz40pxq40pxw40pxx40pxy

 Trescripción de lletres estranxeres 
Amás de les lletres estranxeres del alfabetu llatín que s'atopen na tabla anterior (q, w, x, y), hai lletres dedicaes pa les vocales acentuaes del húngaru (ä, ö, ü, ő, ű). Pal restu de lletres acentuaes d'otros idiomes utilicen celdes braille separaes pa representar a los signos diacríticos. 

40pxä40pxö40pxü40px40pxő40px40pxű40px◌́40px◌̀, ◌̄40px◌̃40px◌̂, ◌̌40px◌̈, ◌̇40px◌̊, ◌̆40px◌̧, ◌̨, ◌̣, ◌̩40px◌̸, ◌̵, etc.

 Signos de puntuación 
 Signos de puntuación senciellos
40px ,40px ' (abbr.)40px .40px ?40px40px ;40px :40px *40px /40px40px40px ...40px -40px40px —

Los puntos suspensivos utilicen el mesmu símbolu que l'apóstrofe (⠄) en llugar del símbolu del puntu de final de frase (⠲).

 Signos de puntuación dobles
40px40px40px Comines de primer nivel40px40px40px40px40px Comines de segundu nivel40px40px40px ( ... )40px40px40px40px40px [ ... ]

 Númberos 
Utilízase'l símbolu del apóstrofe pa la separación de miles y el de la coma pa los decimales.
 100.000,00 = ⠼⠁⠚⠚⠄⠚⠚⠚⠂⠚⠚

 Formatu 
40px Númberu40px Mayúscules40px Enfásis40px40px40px40px40px Enfásis alternativu40px40px40px40px40px Testu en braille n'otru idioma

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Braille
Categoría:Esperantu