Idioma siux
{{otros usos|llingües siux|la familia de llingües homónima}}
{{Ficha d'idioma |nome =
Siux, siux
|nativu = ''dakȟóta, lakȟóta, nakȟóta''
|familia madre = grandes planicies
|países = {{USA}}<br /> {{CAN}}
|zona = Norte de [[Nebraska]], sur de [[Minnesota]], [[Dakota del Norte]], [[Dakota del Sur]], nordeste de [[Montana]] y [[Canadá]]
|falantes = 27.030
|familia = [[Llingües siux]]
&nbsp;&nbsp;siux mesmu<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;central<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;valle del Mississippi<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Dakhota-Lakhota'''
|iso1 = 
|iso2 = dak, sio
|sil = dellos
|l1 = dak |l1n = Idioma dakhota
|l2 = lkt |l2n = Lakota
}}
L''''idioma siux'''<ref>{{DALLA|siux|44772}}</ref> (tamién llamáu dacuando '''lakhota''' o '''dakhota''') ye una llingua de la [[llingües siux|familia siuana]], familia qu'inclúi amás otres llingües como'l Omaha-Ponca.

== Variaciones rexonales ==
La llingua siux tien trés [[variedá llingüística|bloques dialeutales rexonales]] principales:<ref name="NLD">{{cita llibru | apellíos = Ullrich | nome = Jan | títulu = New Lakota Dictionary (Incorporating the Dakota Dialects of Yankton-Yanktonai and Santee-Sisseton) | editorial = Lakota Language Consortium |añu=2008 | páxines = 2-6 | mes = | isbn = 0-9761082-9-1 }}</ref>
# '''[[Llingua dakota|Dakota del este]]''' (tamién conocíu como '''santee-sisseton''', '''dakhóta''')
#* [[Santee]] (Bdewákhathuŋwaŋ, Waȟpékhute)
#* [[Sisseton]] (Sisíthuŋwaŋ, Waȟpéthuŋwaŋ)
# '''[[Llingua dakota|Dakota del oeste]]''' (tamién conocíu como '''yankton-yanktonai''', '''dakȟóta''')
#* [[Yankton (tribu)|Yankton]] (Iháŋktȟoŋwaŋ)
#* [[Yanktonai]] (Iháŋktȟoŋwaŋna)
#** Upper Yanktonai (Wičhíyena)
# '''[[Idioma lakota|Lakota]]''' (tamién conocíu como '''lakȟóta''', '''teton''', '''teton siux''')
#* Lakota del norte (Húŋkpapȟa, Itázipčo, Mnikȟówožo, Oóhenuŋpa, Sihásapa) 
#** Húŋkpapȟa/Standing Rock
#* Lakota del sur (Oglála, Sičháŋǧo)

Tanto'l santee-sisseton como'l yankton-yanktonai son variedaes '''d''' (llamándose a sigo mesmos como ''dakhóta'' o ''dakȟóta''). El lakota ye de la variedá '''l''' (llamándose a sí mesmos ''lakȟóta'').
{{incubator|code = lkt}}

== Referencies ==
{{llistaref}}

=== Enllaces esternos ===
* [http://www.native-languages.org/dakota.htm Dakota/Lakota Siux Language]
* [https://web.archive.org/web/20090906095505/http://www.lakotadictionary.org/forums/ Lakota Language FORUM]
* [https://web.archive.org/web/20051218090725/http://www.sicc.sk.ca/heritage/sils/ourlanguages/dnl.html Our Languages: Dakota, Nakota, Lakota] (Saskatchewan Indian Cultural Centre)
* [http://www.inext.cz/siouan/ Texts in Dakota and Lakota]

=== Bibliografía ===
* DeMallie, Raymond J. (2001). Siux until 1850. In R. J. DeMallie (Ed.), ''Handbook of North American Indians: Plains'' (Vol. 13, Part 2, páxs. 718-760). W. C. Sturtevant (Xen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-050400-7.
* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In ''Handbook of North American Indians: Plains'' (Vol. 13, Part 1, páxs. 94-114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* de Reuse, Willem J. (1987). One hundred years of Lakota linguistics (1887-1987). ''Kansas Working Papers in Linguistics'', ''12'', 13-42. (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/509).
* de Reuse, Willem J. (1990). A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887-1990). ''Kansas Working Papers in Linguistics'', ''15'' (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6). (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/441).
*Rood, David S.; & Taylor, Allan R. (1996). ''Sketch of Lakhota, a Siouan language''. In ''Handbook of North American Indians: Languages'' (Vol. 17, páxs. 440-482). Washington DC: Smithsonian Institution.
*Ullrich, Jan. (2008). New Lakota Dictionary. & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton and Yankton-Yanktonai (Lakota Language Consortium). ISBN 0-9761082-9-1.



{{Tradubot|Idioma siux}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües siux]]
[[Categoría:Siux]]
L'idioma siux (tamién llamáu dacuando lakhota o dakhota) ye una llingua de la familia siuana, familia qu'inclúi amás otres llingües como'l Omaha-Ponca.

 Variaciones rexonales 
La llingua siux tien trés bloques dialeutales rexonales principales:
 Dakota del este (tamién conocíu como santee-sisseton, dakhóta)
 Santee (Bdewákhathuŋwaŋ, Waȟpékhute)
 Sisseton (Sisíthuŋwaŋ, Waȟpéthuŋwaŋ)
 Dakota del oeste (tamién conocíu como yankton-yanktonai, dakȟóta)
 Yankton (Iháŋktȟoŋwaŋ)
 Yanktonai (Iháŋktȟoŋwaŋna)
 Upper Yanktonai (Wičhíyena)
 Lakota (tamién conocíu como lakȟóta, teton, teton siux)
 Lakota del norte (Húŋkpapȟa, Itázipčo, Mnikȟówožo, Oóhenuŋpa, Sihásapa) 
 Húŋkpapȟa/Standing Rock
 Lakota del sur (Oglála, Sičháŋǧo)

Tanto'l santee-sisseton como'l yankton-yanktonai son variedaes d (llamándose a sigo mesmos como dakhóta o dakȟóta). El lakota ye de la variedá l (llamándose a sí mesmos lakȟóta).

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Dakota/Lakota Siux Language
 Lakota Language FORUM
 Our Languages: Dakota, Nakota, Lakota (Saskatchewan Indian Cultural Centre)
 Texts in Dakota and Lakota

 Bibliografía 
 DeMallie, Raymond J. (2001). Siux until 1850. In R. J. DeMallie (Ed.), Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 2, páxs. 718-760). W. C. Sturtevant (Xen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-050400-7.
 Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 1, páxs. 94-114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
 de Reuse, Willem J. (1987). One hundred years of Lakota linguistics (1887-1987). Kansas Working Papers in Linguistics, 12, 13-42. (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/509).
 de Reuse, Willem J. (1990). A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887-1990). Kansas Working Papers in Linguistics, 15 (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6). (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/441).
Rood, David S.; & Taylor, Allan R. (1996). Sketch of Lakhota, a Siouan language. In Handbook of North American Indians: Languages (Vol. 17, páxs. 440-482). Washington DC: Smithsonian Institution.
Ullrich, Jan. (2008). New Lakota Dictionary. & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton and Yankton-Yanktonai (Lakota Language Consortium). ISBN 0-9761082-9-1.

Categoría:Llingües siux
Categoría:Siux