Acueductu de Zaghouan
{{edificiu}}
El '''acueductu de Zaghouan''', o '''acueductu de Cartago''', ye un [[acueductu]] [[Antigua Roma|romanu]] que coneuta [[Cartago]] coles fontes de la rexón de [[Zaghouan]] ([[Tunicia]]).

Restauráu nel sieglu XIX esta obra ye la única d'esta importancia qu'esiste en Tunicia antes la instauración del [[Protectoráu francés de Tunicia]].

El [[17 de febreru]] de [[2012]], el gobiernu tunecín propunxo'l complexu hidráulicu romanu de Zaghouan-Cartago, como candidatu a formar d'una futura clasificación del [[Patrimoniu de la Humanidá|llista del patrimoniu mundial de la humanidá]] de la [[Unesco]].<ref>[http://whc.unesco.org/fr/listesindicatives/5685/ Dosier del complexu hidráulicu romanu de Zaghouan-Cartago (Unesco)]</ref>

== Historia ==

=== Construcción ===
[[Ficheru:Adduction_zaghouan_tunis.jpg|left|miniaturadeimagen|Plan de suministru d'agua de lluvia de Tunicia incluyendo l'acueductu (1928)]]
Según los historiadores, los romanos tuvieron que contentase, nun primer momentu, con usar l'agua d'agua caltenida en cisternes.<ref name="cjabeur">Chantal Chanson-Jabeur, «La politique de l'eau à Tunis (1860-1940)», ''Politiques d'équipement et services urbains dans les villes du Sud: étude comparée'', éd.</ref> Una [[seca]] escepcional, que tuvo llugar de [[123]] a [[128]], escosó los escasos recursos d'agua de la rexón y baleró les cisternes; amosó entós l'absoluta necesidá de buscar, más lloñe, les agües que faíen falta na redoma de la ciudá y de traeles a Cartago.<ref name="cjabeur">Chantal Chanson-Jabeur, «La politique de l'eau à Tunis (1860-1940)», ''Politiques d'équipement et services urbains dans les villes du Sud: étude comparée'', éd.</ref>

Constructor arteru, l'[[Emperador romanu|emperador]] [[Adriano]], decidió la captación de les [[Manantial|fontes]] qu'esistíen nos macizos montascosos del [[Djebel Zaghouan]] y del [[Jouggar]] según la construcción d'un inmensu acueductu destináu a conducir les agües escontra les cisternes de [[La Malga]], reserves d'agua de 25 000&nbsp;m³, allugaos sobre una parte elevada del cuetu de Cartago. Les fontes teníen un caudal bien variable, diendo de 5 000&nbsp;m³ per día a más de 25 000&nbsp;m³ per día.

Les cisternes privaes permanecieron sicasí necesaries pa los barrios más elevaos como'l de La Malga. Les fontes captaes yeren cuatro: Nympheum y Aïn Ayed (na rexón de Zaghouan) según Aïn Djour y Aïn Ziga (na rexón del Jouggar).

L'acueductu, concebíu p'asegurar un caudal diariu de 32 000&nbsp;m³, portaba dos rames, una que venía de Zaghouan y que midía 6,01 quilómetros de llargor, y la otra, que partía del Djouggar, que'l so llargor yera de 33,63 quilómetros, y que s'axuntaben en [[Moghrane]]. El llargor total del acueductu hasta Cartago, entendía les diverses ramificaciones, y yera de 132 quilómetros.<ref>''L'Afrique dans l'Occident romain: <abbr class="abbr" title="premier">Iᵉʳ</abbr><abbr class="abbr" title="premier"></abbr> siècle <abbr class="abbr" title="avant Jésus-Christ">av.&nbsp;</abbr>''</ref> El so cayente yera precisamente del 0,29 %. Tuvo cortáu repetidamente (de primeres polos [[vándalos]] y dempués polos [[Pueblu árabe|árabes]]).

Puestu en servico nel sieglu X, tuvo provistu d'una derivación a Tunicia en y sieglu XIII. Dempués de los [[hafsíes]], el so caltenimientu foi desdexáu.

=== Restauración ===
En [[1859]], yá nun funcionar dende diba trés sieglos cuando'l ministru de [[Muhammad III ibn al Husayn|Sadok Bey]], [[Mustafá Khaznadar]], facer restaurar colos conseyos del [[Consuláu|cónsul]] de [[Francia]] de la dómina, [[Léon Roches]], y col concursu d'un inxenieru [[Francia|francés]], Pierre Collin. Les partes de la canal a flor de suelu y nel sosuelu fueron repuestes y les partes sobre arcaes fueron reemplazaes por conducciones de [[fundición de fierro]]. Les captaciones fueron puestes parcialmente en serviciu. Los trabayos costaron 7 800 000 [[Francu francés|francos]].<ref>[http://www.jstor.org/discover/10.2307/41737239?uid=3739176&uid=2484767693&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=3&uid=60&sid=21105317914053 Philippe Caillat, «Extrait d'une note sur la restauration de l'ancien aqueduc de Carthage », ''Revue archéologique'', vol. 26, xunetu-avientu de 1873, pp. 292-301]</ref>

L'arreglu, que duró trés años, tuvo completada cola construcción de la reserva de Sidi Abdallah d'una capacidá de 3 700&nbsp;m³per día. Dende [[1861]], les agües de Zaghouan y del Jouggar lleguen nuevamente a Tunicia con un caudal de 12 000&nbsp;m³ pel hibiernu y de 3 000&nbsp;m³ pel branu. Contribúin asina a ameyorar la vida ordinaria de los habitantes amenorgada al usu de l'agua de les cisternes.

Sicasí, la incuria de les diverses empreses a quien fueron confiaes el caltenimientu y l'aprovechamientu del acueductu, obligó al gran [[visir]] [[Khayr al-Din Pachá|Kheireddine Pacha]] a conceder, en [[1872]], pa trenta años, l'aprovechamientu de les agües de Tunicia a los xenerales Mohamed Baccouche, Husseïn, Rustum y Mohamed. Los resultaos nun fueron tampoco brilloses, por cuenta de los numberosos abusos, y el so aprovechamientu foi abandonáu progresivamente.<gallery>
Aqueduc de Zaghouan, arches au sud de La Mohamedia.JPG|Arcu al sur de Mohamedia.
Zaghouane Aqueduc.JPG|Arcu dempués de restauración.
Aqueduc de Zaghouan, pont sur l'oued Kharroubat Mchennga.JPG|Acueductu superando'l oued Kharroubat Mchennga.
Aqueduc oued Ellil.JPG|Arcu cerca d'Oued Ellil.
Aqueduc de Zaghouan,détail.JPG|Detalle del acueductu.
Aqueduc de Zaghouan au nord de Moghrane.JPG|Acueductu al norte de Moghrane.
Aqueduc de Zaghouan franchissant l'oued Kharroubat Mchennga.JPG|Franqueamiento del oued Kharroubat Mchennga.
Aqueduc de Zaghouan sur l'oued Gouissate.JPG|Franqueamiento del oued Gouissate
Aqueduc de Zaghouan au sud de Bir-Halima.JPG|Acueductu al sur de Bir Halima.
Aqueduc de Zaghouan réaménagé.jpg|Seición reogarnizada.
Aqueduc de Zaghouan, regard.JPG |Vista del caltenimientu.
Aqueduc de Zaghouan , branche de Aïn Jouggar17.jpg|Ninfeo bizantín d'Aïn Jouggar.
</gallery>

== Notes y referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* Naïdé Ferchiou, Le chant des Nymphes: les aqueducs et témples-yos des eaux de Zaghouan à Carthage, éd. Nirvana, Tunicia, 2008

== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Aqueduct of Zaghouan}}
* [http://www.inp.rnrt.tn/index.php?option=com_content&view=article&id=30%3Azaghouan&catid=3%3Aactivites&Itemid=7&lang=fr Aqueduct de Zaghouan (Institut national du patrimoine) (Aqueducto de Zaghouan (Institutu nacional del patrimoniu))]
{{Traducíu ref|fr|Aqueduc de Zaghouan|francés|oldid=118419070|trad= total}}

{{ORDENAR:Zaghouan, Acueductu de}}

{{Tradubot|Acueducto de Zaghouan}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Acueductos romanos]]
[[Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tunicia]]
[[Categoría:Arquiteutura de l'Antigua Roma en Tunicia]]
[[Categoría:Edificios de Tunicia]]
[[Categoría:Arquiteutura de Tunicia]]
El acueductu de Zaghouan, o acueductu de Cartago, ye un acueductu romanu que coneuta Cartago coles fontes de la rexón de Zaghouan (Tunicia).

Restauráu nel sieglu XIX esta obra ye la única d'esta importancia qu'esiste en Tunicia antes la instauración del Protectoráu francés de Tunicia.

El 17 de febreru de 2012, el gobiernu tunecín propunxo'l complexu hidráulicu romanu de Zaghouan-Cartago, como candidatu a formar d'una futura clasificación del llista del patrimoniu mundial de la humanidá de la Unesco.Dosier del complexu hidráulicu romanu de Zaghouan-Cartago (Unesco)

 Historia 

 Construcción 
left|miniaturadeimagen|Plan de suministru d'agua de lluvia de Tunicia incluyendo l'acueductu (1928)
Según los historiadores, los romanos tuvieron que contentase, nun primer momentu, con usar l'agua d'agua caltenida en cisternes.Chantal Chanson-Jabeur, «La politique de l'eau à Tunis (1860-1940)», Politiques d'équipement et services urbains dans les villes du Sud: étude comparée, éd. Una seca escepcional, que tuvo llugar de 123 a 128, escosó los escasos recursos d'agua de la rexón y baleró les cisternes; amosó entós l'absoluta necesidá de buscar, más lloñe, les agües que faíen falta na redoma de la ciudá y de traeles a Cartago.Chantal Chanson-Jabeur, «La politique de l'eau à Tunis (1860-1940)», Politiques d'équipement et services urbains dans les villes du Sud: étude comparée, éd.

Constructor arteru, l'emperador Adriano, decidió la captación de les fontes qu'esistíen nos macizos montascosos del Djebel Zaghouan y del Jouggar según la construcción d'un inmensu acueductu destináu a conducir les agües escontra les cisternes de La Malga, reserves d'agua de 25 000 m³, allugaos sobre una parte elevada del cuetu de Cartago. Les fontes teníen un caudal bien variable, diendo de 5 000 m³ per día a más de 25 000 m³ per día.

Les cisternes privaes permanecieron sicasí necesaries pa los barrios más elevaos como'l de La Malga. Les fontes captaes yeren cuatro: Nympheum y Aïn Ayed (na rexón de Zaghouan) según Aïn Djour y Aïn Ziga (na rexón del Jouggar).

L'acueductu, concebíu p'asegurar un caudal diariu de 32 000 m³, portaba dos rames, una que venía de Zaghouan y que midía 6,01 quilómetros de llargor, y la otra, que partía del Djouggar, que'l so llargor yera de 33,63 quilómetros, y que s'axuntaben en Moghrane. El llargor total del acueductu hasta Cartago, entendía les diverses ramificaciones, y yera de 132 quilómetros.L'Afrique dans l'Occident romain: Iᵉʳ siècle av.  El so cayente yera precisamente del 0,29 %. Tuvo cortáu repetidamente (de primeres polos vándalos y dempués polos árabes).

Puestu en servico nel sieglu X, tuvo provistu d'una derivación a Tunicia en y sieglu XIII. Dempués de los hafsíes, el so caltenimientu foi desdexáu.

 Restauración 
En 1859, yá nun funcionar dende diba trés sieglos cuando'l ministru de Sadok Bey, Mustafá Khaznadar, facer restaurar colos conseyos del cónsul de Francia de la dómina, Léon Roches, y col concursu d'un inxenieru francés, Pierre Collin. Les partes de la canal a flor de suelu y nel sosuelu fueron repuestes y les partes sobre arcaes fueron reemplazaes por conducciones de fundición de fierro. Les captaciones fueron puestes parcialmente en serviciu. Los trabayos costaron 7 800 000 francos.Philippe Caillat, «Extrait d'une note sur la restauration de l'ancien aqueduc de Carthage », Revue archéologique, vol. 26, xunetu-avientu de 1873, pp. 292-301

L'arreglu, que duró trés años, tuvo completada cola construcción de la reserva de Sidi Abdallah d'una capacidá de 3 700 m³per día. Dende 1861, les agües de Zaghouan y del Jouggar lleguen nuevamente a Tunicia con un caudal de 12 000 m³ pel hibiernu y de 3 000 m³ pel branu. Contribúin asina a ameyorar la vida ordinaria de los habitantes amenorgada al usu de l'agua de les cisternes.

Sicasí, la incuria de les diverses empreses a quien fueron confiaes el caltenimientu y l'aprovechamientu del acueductu, obligó al gran visir Kheireddine Pacha a conceder, en 1872, pa trenta años, l'aprovechamientu de les agües de Tunicia a los xenerales Mohamed Baccouche, Husseïn, Rustum y Mohamed. Los resultaos nun fueron tampoco brilloses, por cuenta de los numberosos abusos, y el so aprovechamientu foi abandonáu progresivamente.

 Notes y referencies 

 Bibliografía 
 Naïdé Ferchiou, Le chant des Nymphes: les aqueducs et témples-yos des eaux de Zaghouan à Carthage, éd. Nirvana, Tunicia, 2008

 Enllaces esternos 

 Aqueduct de Zaghouan (Institut national du patrimoine) (Aqueducto de Zaghouan (Institutu nacional del patrimoniu))

Categoría:Acueductos romanos
Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tunicia
Categoría:Arquiteutura de l'Antigua Roma en Tunicia
Categoría:Edificios de Tunicia
Categoría:Arquiteutura de Tunicia