Odinani
'''Odinani''' (o Odi[n]anyi) ye'l nome de les creencies relixoses tradicionales y práutiques de la población [[Igbo]] d'[[África occidental]]. Odinani ye una fe [[Monoteísmu|monoteísta]], con [[Chukwu]] ( "gran espíritu"), que, según la [[mitoloxía]] creó'l mundu y tou lo que contién, como'l dios supremu acomuñar con toles coses na [[Tierra]]. Chukwu representa lo desconocío, infinitamente poderosu, indefinible, deidá absoluta que toma tou nel espaciu [[Universu|universal]].
Les encarnaciones de Chukwu son llamaes [[Alusi]]. Alusi (tamién Arusi o Arushi) son deidaes menores, cada unu colos sos propios fines específicos. Munchos otros espíritus y los demonios esisten na creencia Odinani y el [[folclor]].

== Chukwu ==

{{AP|Chukwu}}

Chukwu ye la deidá suprema na creencia Odinani, Chukwu representa lo desconocío, infinitamente poderosu, indefinible, deidá suprema absoluta que toma tol espaciu en sí mesmu y nel universu nel tradicional sistema de creencies espirituales Igbo y na so mitoloxía. Los estudios llingüísticos de la llingua Igbo suxer que'l nome de "Chukwu" ye un [[acrónimu]] de les pallabres Igbo "Chi" ( "espiritual") y "Ukwu" ( "gran tamañu"). Nel [[Panteón (mitoloxía)|panteón]] Igbo, Chukwu ye onde la fonte d'otres deidaes igbo anicien y asígnense-yos xeres distintes. El pueblu Igbo cree que tou provién de Chukwu incluyendo les deidaes que traen les agües necesaries por que les plantes crecen y contrólese tou na tierra y el mundu espiritual.

== Alusi ==

El Alusi, que tamién se conoz como la Arushi, son deidaes menores en Odinani, cada unu de los cualos ye responsable d'un aspeutu específicu de la naturaleza o conceutu astractu.
Nel actual [[Muséu Británicu]] atópase una escultura de madera de la deidá Igbo [[Ikenga]].

Dalgunos de los dioses Alusi más notables son [[Igwekaala]] el dios del cielu, [[Amadioha]] el dios de los truenos y rescamplos, Ikenga el dios con cuernos de la fortuna y la industria, [[Ahobinagu]] el dios de los montes, [[Aru]] el dios de la sentencia, [[Agwu]] el dios de l'aldovinación y el sanamientu, [[Njoku Ji]] el dios de la [[Dioscorea]] y [[Ogbunabali]] el dios de la muerte.

Dalgunes de les [[dioses]] Alusis más notables son, [[Ahia Njoku]] la diosa de la Dioscorea, [[Anyanwu]] la diosa del sol (una [[Deidaes solares|deidá solar]]), [[Ani]] la diosa de la fertilidá de la tierra y [[Idemmili]] la [[Dioses madres|diosa madre]] del [[ríu Idemili]].

Los Alusi tamién rixen los cuatro direiciones del cielu, Eke del este, Orie del oeste, Afo del norte y Nkwo del sur.

== Ekwensu ==

{{AP|Ekwensu}}

Ekwensu créese que ye la fuercia de les pruebes de Chukwu na mitoloxía igbo y ye tamién la pallabra Igbo pal [[Analizador]].

== Moralidá ==

El pueblu Igbo cree nel conceutu d'[[Ofo y Ogú]], que ye como la llei de [[xusticia retributiva]]. Créese que Ofo y Ogu van reivindicar a cualquier persona que ye acusada inxustamente d'un [[delitu]] siempres y cuando nun cometiera delitos na so vida. Ye namái'l que ta nel llau d'[[Ogu-na-Ofo]] que pueden llamar el so nome na oración. De lo contrario esa persona va enfrentar a la roxura de Amadioha (el dios de los truenos y rescamplos).

== Chi ==

Nel Odinani, el pueblu igbo cree que cada persona tien el so propiu asistente personal y espiritual o tutor llamada Chi, nomáu antes y nel momentu de la so nacencia y permanez con ellos pal restu de la so vida na Tierra. Una persona Chi ye la personificación del destín del individuu, que ye acreditáu polos ésitos na vida d'esa persona, les desgracies y los fracasos. Na mitoloxía Odinani creen que'l so ésitu na vida ta determinada pola so Chi, y que nengún home puede alzase más allá del grandor del so propiu chi.

== Espíritus menores ==

La mitoloxía Odinani tamién contién dellos espíritus menores. Ente ellos tán:

* Mbatuku: l'espíritu de la riqueza *
Ikoro: espíritu tambor
* Ekwu: l'espíritu del corazón o l'espíritu de la casa *
Miri Imo: l'espíritu del ríu *
Okwara-AFO: pa les persones Nkwerre nel estáu de Imo ye'l dios de les actividaes mercantiles
* Aju-mmiri: diosa del mar en Nkwerre ye la diosa de la prosperidá, la fertilidá y el bienestar xeneral.
* Ogbuide: diosa de l'agua acomuñaos col pueblu [[Oguta]].
* Urashi y Enyija: dioses del ríu *
Ezenwaanyi / Owummiri: Mujer Espíritu de l'Agua, [[Serena]], [[Seducción|Engañadora]]

== Ogbanje ==

Un Ogbanje (o Obanje) creíase que yera un espíritu malu que deliberadamente se plaga d'una familia cola desgracia. Creíase que, al nacer pola madre, so una cierta cantidá de tiempu (xeneralmente nun pasa la [[pubertá]]), el Ogbanje deliberadamente morría y depués volvía y repitía el ciclu, causando'l dolor de la familia. La [[circuncisión]] femenina dacuando practicar pa desfacer del [[ser espiritual|espíritu]] malinu, ente que p'atopar a los malos espíritus [[iyi-uwa]], qu'escavaron en dalgún llugar secretu, garantizaría al Ogbanje la desgracia de la familia de nuevu. El iyi-uwa ye la manera de que'l Ogbanje vuelva al mundu y tamién una manera d'atopar a la so familia específica.

== Práutiques ==

'''Cultu'''

Los Igbo de cutiu faen altares de [[magre]] y santuarios a les sos deidaes, polo xeneral coles cifres qu'apaecen nellos. De normal, namái a los homes déxase-yos faer figures de representación, sicasí, hai esceiciones.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==

*[https://web.archive.org/web/20081006202112/http://www.kwenu.com/odinani/odinani.htm Los fundamentos de Odinani]
*[http://www.nigerdeltacongress.com/oarticles/on_odinani_the_igbo_religion.htm El Odinani la relixón Igbo]
*[https://web.archive.org/web/20060622061557/http://www.qub.ac.uk/en/imperial/nigeria/religion.htm Relixón y pueblu Igbo]
*[http://www.igboguide.org/index.php Una guía de conocencies pa la Cultura Igbo, relixón ya idioma]
*[https://web.archive.org/web/20081015034453/http://mccoy.lib.siu.edu/jmccall/jones/ Fotografíes de mázcares Igbo]
*[https://web.archive.org/web/20090429061520/http://www.siu.edu/~anthro/mccall/ohafia/index.html Ohafia cultura Igbo]




{{Tradubot|Odinani}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Mitoloxía igbo]]
[[Categoría:Relixosidá popular]]


[[he:איגבו#מיתולוגיה]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
Odinani (o Odi[n]anyi) ye'l nome de les creencies relixoses tradicionales y práutiques de la población Igbo d'África occidental. Odinani ye una fe monoteísta, con Chukwu ( "gran espíritu"), que, según la mitoloxía creó'l mundu y tou lo que contién, como'l dios supremu acomuñar con toles coses na Tierra. Chukwu representa lo desconocío, infinitamente poderosu, indefinible, deidá absoluta que toma tou nel espaciu universal.
Les encarnaciones de Chukwu son llamaes Alusi. Alusi (tamién Arusi o Arushi) son deidaes menores, cada unu colos sos propios fines específicos. Munchos otros espíritus y los demonios esisten na creencia Odinani y el folclor.

 Chukwu 

Chukwu ye la deidá suprema na creencia Odinani, Chukwu representa lo desconocío, infinitamente poderosu, indefinible, deidá suprema absoluta que toma tol espaciu en sí mesmu y nel universu nel tradicional sistema de creencies espirituales Igbo y na so mitoloxía. Los estudios llingüísticos de la llingua Igbo suxer que'l nome de "Chukwu" ye un acrónimu de les pallabres Igbo "Chi" ( "espiritual") y "Ukwu" ( "gran tamañu"). Nel panteón Igbo, Chukwu ye onde la fonte d'otres deidaes igbo anicien y asígnense-yos xeres distintes. El pueblu Igbo cree que tou provién de Chukwu incluyendo les deidaes que traen les agües necesaries por que les plantes crecen y contrólese tou na tierra y el mundu espiritual.

 Alusi 

El Alusi, que tamién se conoz como la Arushi, son deidaes menores en Odinani, cada unu de los cualos ye responsable d'un aspeutu específicu de la naturaleza o conceutu astractu.
Nel actual Muséu Británicu atópase una escultura de madera de la deidá Igbo Ikenga.

Dalgunos de los dioses Alusi más notables son Igwekaala el dios del cielu, Amadioha el dios de los truenos y rescamplos, Ikenga el dios con cuernos de la fortuna y la industria, Ahobinagu el dios de los montes, Aru el dios de la sentencia, Agwu el dios de l'aldovinación y el sanamientu, Njoku Ji el dios de la Dioscorea y Ogbunabali el dios de la muerte.

Dalgunes de les dioses Alusis más notables son, Ahia Njoku la diosa de la Dioscorea, Anyanwu la diosa del sol (una deidá solar), Ani la diosa de la fertilidá de la tierra y Idemmili la diosa madre del ríu Idemili.

Los Alusi tamién rixen los cuatro direiciones del cielu, Eke del este, Orie del oeste, Afo del norte y Nkwo del sur.

 Ekwensu 

Ekwensu créese que ye la fuercia de les pruebes de Chukwu na mitoloxía igbo y ye tamién la pallabra Igbo pal Analizador.

 Moralidá 

El pueblu Igbo cree nel conceutu d'Ofo y Ogú, que ye como la llei de xusticia retributiva. Créese que Ofo y Ogu van reivindicar a cualquier persona que ye acusada inxustamente d'un delitu siempres y cuando nun cometiera delitos na so vida. Ye namái'l que ta nel llau d'Ogu-na-Ofo que pueden llamar el so nome na oración. De lo contrario esa persona va enfrentar a la roxura de Amadioha (el dios de los truenos y rescamplos).

 Chi 

Nel Odinani, el pueblu igbo cree que cada persona tien el so propiu asistente personal y espiritual o tutor llamada Chi, nomáu antes y nel momentu de la so nacencia y permanez con ellos pal restu de la so vida na Tierra. Una persona Chi ye la personificación del destín del individuu, que ye acreditáu polos ésitos na vida d'esa persona, les desgracies y los fracasos. Na mitoloxía Odinani creen que'l so ésitu na vida ta determinada pola so Chi, y que nengún home puede alzase más allá del grandor del so propiu chi.

 Espíritus menores 

La mitoloxía Odinani tamién contién dellos espíritus menores. Ente ellos tán:

 Mbatuku: l'espíritu de la riqueza *
Ikoro: espíritu tambor
 Ekwu: l'espíritu del corazón o l'espíritu de la casa *
Miri Imo: l'espíritu del ríu *
Okwara-AFO: pa les persones Nkwerre nel estáu de Imo ye'l dios de les actividaes mercantiles
 Aju-mmiri: diosa del mar en Nkwerre ye la diosa de la prosperidá, la fertilidá y el bienestar xeneral.
 Ogbuide: diosa de l'agua acomuñaos col pueblu Oguta.
 Urashi y Enyija: dioses del ríu *
Ezenwaanyi / Owummiri: Mujer Espíritu de l'Agua, Serena, Engañadora

 Ogbanje 

Un Ogbanje (o Obanje) creíase que yera un espíritu malu que deliberadamente se plaga d'una familia cola desgracia. Creíase que, al nacer pola madre, so una cierta cantidá de tiempu (xeneralmente nun pasa la pubertá), el Ogbanje deliberadamente morría y depués volvía y repitía el ciclu, causando'l dolor de la familia. La circuncisión femenina dacuando practicar pa desfacer del espíritu malinu, ente que p'atopar a los malos espíritus iyi-uwa, qu'escavaron en dalgún llugar secretu, garantizaría al Ogbanje la desgracia de la familia de nuevu. El iyi-uwa ye la manera de que'l Ogbanje vuelva al mundu y tamién una manera d'atopar a la so familia específica.

 Práutiques 

Cultu

Los Igbo de cutiu faen altares de magre y santuarios a les sos deidaes, polo xeneral coles cifres qu'apaecen nellos. De normal, namái a los homes déxase-yos faer figures de representación, sicasí, hai esceiciones.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Los fundamentos de Odinani
El Odinani la relixón Igbo
Relixón y pueblu Igbo
Una guía de conocencies pa la Cultura Igbo, relixón ya idioma
Fotografíes de mázcares Igbo
Ohafia cultura Igbo

Categoría:Mitoloxía igbo
Categoría:Relixosidá popular

he:איגבו#מיתולוגיה
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos