Guerra ítalo-turca
{{Ficha de conflictu militar
| resultáu = Victoria italiana
| descripción = 
| casus = 
| consecuencies = * [[Libia italiana|Anexón de Libia]].
* [[Pacificación de Libia]]
* Comienzu de la [[Primer Guerra de los Balcanes]].
| territoriu = Les provincies otomanes de [[Tripolitania]], [[Cirenaica]] y [[Fezzan]], y l'archipiélagu del [[Dodecanesu]] pasen a control italianu.
| combatientes1 = [[Ficheru:Flag of Italy (1861-1946).svg|21px|border]] '''[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]'''
| combatientes2 = [[Ficheru:Ottoman Flag.svg|21px|border]] '''[[Imperio otomano]]'''<br>
----
[[Ficheru:Maritime flag of Regency of Tripoli (18th century).svg|21px|border]] [[Tripolitania otomana]]<br />[[Ficheru:Flag of Cyrenaica.svg|21px|border]] [[Sanusí|Orde Senussi]]
| combatientes3 = 
| comandante1 = [[Ficheru:Flag of Italy (1861-1946).svg|21px|border]] [[Carlo Caneva]]<br />[[Ficheru:Flag of Italy (1861-1946).svg|21px|border]] [[Augusto Aubry]]<br />[[Ficheru:Flag of Italy (1861-1946).svg|21px|border]] [[Giovanni Ameglio]]<br />[[Ficheru:Flag of Italy (1861-1946).svg|21px|border]] [[Marcello Amero d'Este]]
| comandante2 = [[Ficheru:Ottoman Flag.svg|21px|border]] [[Neşet Bey]]<br />[[Ficheru:Ottoman Flag.svg|21px|border]] [[İsmail Enver]]<br />[[Ficheru:Ottoman Flag.svg|21px|border]] [[Mustafa Kemal]]
| soldaos1 = '''[[Regio Esercito]]'''<br />• 34.000 homes
| soldaos2 = '''[[Exércitu otomanu]]'''<br />• 28.000 homes<ref>William Henry Beehler. ''The History of the Italian-Turkish War'', pág. 14</ref>
| baxes1 = 3.431 muertos<ref name="p.946">[[Spencer Tucker]], Priscilla Mary Roberts (2005). ''World War I: A Student Encyclopedia'', ABC-CLIO, <small>ISBN 1-85109-879-8</small>, páx. 946</ref><br />4.220 firíos<ref name="p.946" />
| baxes2 = 10.000 muertos y firíos<ref>Boris Z. Urlanis (1965). ''Bilanz der Kriege'', Berlín, pág. 123</ref><br />10.000 muertos por represalies y execuciones<ref name="p.946" />
| campaña = 
}}
[[Ficheru:Italo-Turkish war collage.jpg|miniaturadeimagen|330x330px|En sentíu horariu, entamando pela esquina superior izquierda. Batería de cañones italianos 149/23; [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] con un oficial otomanu y ''mujahidin'' líbios; Tropes italianes desembarcando'n Trípoli; Aeronave italiana Blériot; Cañonera otomana ''Bafra'' fundida n'Al Qunfudhah; Prisioneros otomanos en [[Rodes]].]]
La '''guerra ítalo-turca''' o '''guerra turco-italiana''' (en [[turcu]] ''Trablusgarp Savaşı,'' "guerra de Tripolitania", n'[[Idioma italianu|italianu]] ''Guerra di Libia'') foi un enfrentamientu ente'l [[Reinu d'Italia (1861-1946)|reinu d'Italia]] y l'[[Imperiu Otomanu|Imperiu otomanu]]. Entamó'l [[29 de setiembre]] de [[1911]], y finó'l [[18 d'ochobre]] de [[1912]]. A resultes d'ella Italia consiguió facese col territoriu de la [[Tripolitania otomana]]. Les antigües subprovincies (sanyacaos) turques de [[Fezán]], [[Cirenaica]] y [[Trípoli]] convirtiéronse nes colonias de [[Tripolitania Italiana]] y [[Cirenaica Italiana]], que dempués foron xuníes pa formar la [[Libia italiana|Libia Italiana]].

Demientres la guerra l'exércitu italianu tamién ocupó les islles del Dodecanesu, nel mar Exéu. Italia aceutó devolveles al Imperiu otomanu poles cláusules del [[Tratáu de Lausana (1912)|tratáu d'Ouchy]] de 1912. Por embargu, la vageudá del testu, combinada cola posterior marcha de los acontecimientos (españíu de la [[Primer guerra de los Balcanes|Primer Guerra de los Balcanes]] y de la [[Primer Guerra Mundial]]), permitió que siguieran siendo alministraes por Italia. Finalmente, Turquía renunciará a tolos sos derechos sobre les islles nel artículu 15 del [[tratáu de Lausana]] (1923)<ref name="wwi.lib.byu.edu">[https://wwi.lib.byu.edu/index.php/Main_Page Testu del tratáu de Lausana (1923)] na web The World War I Document Archive.</ref>.
[[Ficheru:Zeplin orta.jpg|izquierda|miniaturadeimagen|238x238px|[[Dirixible|Dirixibles]] italianos bombardeando posiciones turcas en territoriu libiu.]]
La guerra ye considerada un precursor de la Primer Guerra Mundial. Los miembros de la [[Lliga Balcánica|Lliga balcánica]], decatándose de lo fácil que fora pa los italianos derrotar a los otomanos<ref>Rabaté, J-M., [Jean Michel], ''1913: The cradle of modernism'', p. 7. Wiley-Blackwell, 2008. ISBN 978-0-470-69147-2</ref> y motivaos pol incipiente nacionalismu balcánicu, atacaron al Imperiu otomanu n'ochobre de 1912, faciendo españar la Primer Guerra de los Balcanes pocos díes primeru del fin de la guerra italo-turca<ref name="Stanton">{{cita llibru |apellíu=Stanton |nome=Andrea L.|url=https://books.google.com/books?id=GtCL2OYsH6wC&pg=RA1-PA310 |títulu=Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia |publicación=Sage|year=2012|isbn=978-1412981767 |páxina=310}}</ref>.

Nesta guerra introduciéronse dellos avances militares; rescampla ente ellos l'usu d'aeroplanos en combate. El [[23 d'ochobre]] de [[1911]] un pilotu italianu, el capitán Carlo Piazza, sobrevoló les llínies turques na que foi la primer misión de reconocimientu aéreu de la historia<ref>Maksel, R. [Rebecca], ''[https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/the-worlds-first-warplane-115175678/ The World’s First Warplane]''. Smithsonian Magazine, 21 d'ochobre de 2011.</ref>, y el [[1 de payares]] d'esi añu'l soteniente Giulio Gavotti llanzó por primer vez na historia bombes, dende un avión Etrich Taube, sobre tropes turques. Los turcos, pela so banda, foron los primeros n'abatir un avión con disparos de rifle<ref>James D. Crabtree, J.D. [James D.]: ''On air defense'', p. 9. Greenwood Publishing Group, 1994. {{ISBN|0275947920}}</ref>. Otru avance destacáu foi l'establecimientu d'estaciones telegráfiques ensin cables dende bien ceo. [[Guglielmo Marconi]], inventor de la [[telegrafía]] ensin cables, tuvo en Libia realizando esperimentos cola collaboración del Cuerpu d'Inxenieros del exércitu italianu.

Na guerra participaron oficiales que seríen lluéu figures polítiques importantes nos sos países, como [[Pietro Badoglio]], que sedría primer ministru d'Italia, o [[Mustafa Kemal Atatürk]], primer presidente de la moderna [[Turquía|República de Turquía]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia d'Europa]]
[[Categoría:Historia d'Italia]]
[[Categoría:Imperiu otomanu]]
[[Categoría:Guerres del sieglu XX]]
[[Categoría:Guerres d'Italia]]
La guerra ítalo-turca o guerra turco-italiana (en turcu Trablusgarp Savaşı, "guerra de Tripolitania", n'italianu Guerra di Libia) foi un enfrentamientu ente'l reinu d'Italia y l'Imperiu otomanu. Entamó'l 29 de setiembre de 1911, y finó'l 18 d'ochobre de 1912. A resultes d'ella Italia consiguió facese col territoriu de la Tripolitania otomana. Les antigües subprovincies (sanyacaos) turques de Fezán, Cirenaica y Trípoli convirtiéronse nes colonias de Tripolitania Italiana y Cirenaica Italiana, que dempués foron xuníes pa formar la Libia Italiana.

Demientres la guerra l'exércitu italianu tamién ocupó les islles del Dodecanesu, nel mar Exéu. Italia aceutó devolveles al Imperiu otomanu poles cláusules del tratáu d'Ouchy de 1912. Por embargu, la vageudá del testu, combinada cola posterior marcha de los acontecimientos (españíu de la Primer Guerra de los Balcanes y de la Primer Guerra Mundial), permitió que siguieran siendo alministraes por Italia. Finalmente, Turquía renunciará a tolos sos derechos sobre les islles nel artículu 15 del tratáu de Lausana (1923)Testu del tratáu de Lausana (1923) na web The World War I Document Archive..
izquierda|miniaturadeimagen|238x238px|Dirixibles italianos bombardeando posiciones turcas en territoriu libiu.
La guerra ye considerada un precursor de la Primer Guerra Mundial. Los miembros de la Lliga balcánica, decatándose de lo fácil que fora pa los italianos derrotar a los otomanosRabaté, J-M., [Jean Michel], 1913: The cradle of modernism, p. 7. Wiley-Blackwell, 2008. ISBN 978-0-470-69147-2 y motivaos pol incipiente nacionalismu balcánicu, atacaron al Imperiu otomanu n'ochobre de 1912, faciendo españar la Primer Guerra de los Balcanes pocos díes primeru del fin de la guerra italo-turca.

Nesta guerra introduciéronse dellos avances militares; rescampla ente ellos l'usu d'aeroplanos en combate. El 23 d'ochobre de 1911 un pilotu italianu, el capitán Carlo Piazza, sobrevoló les llínies turques na que foi la primer misión de reconocimientu aéreu de la historiaMaksel, R. [Rebecca], The World’s First Warplane. Smithsonian Magazine, 21 d'ochobre de 2011., y el 1 de payares d'esi añu'l soteniente Giulio Gavotti llanzó por primer vez na historia bombes, dende un avión Etrich Taube, sobre tropes turques. Los turcos, pela so banda, foron los primeros n'abatir un avión con disparos de rifleJames D. Crabtree, J.D. [James D.]: On air defense, p. 9. Greenwood Publishing Group, 1994. . Otru avance destacáu foi l'establecimientu d'estaciones telegráfiques ensin cables dende bien ceo. Guglielmo Marconi, inventor de la telegrafía ensin cables, tuvo en Libia realizando esperimentos cola collaboración del Cuerpu d'Inxenieros del exércitu italianu.

Na guerra participaron oficiales que seríen lluéu figures polítiques importantes nos sos países, como Pietro Badoglio, que sedría primer ministru d'Italia, o Mustafa Kemal Atatürk, primer presidente de la moderna República de Turquía.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Historia d'Europa
Categoría:Historia d'Italia
Categoría:Imperiu otomanu
Categoría:Guerres del sieglu XX
Categoría:Guerres d'Italia