Observatoriu Astrofísicu de Şamaxı
{{edificiu}}
L''''Observatoriu Astrofísicu de Şamaxı''', nomáu en memoria de [[Nasīr al-Dīn al-Tūsī]] ({{lang-az|Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası}}) ye un [[observatoriu astronómicu]] en [[Şamaxı]], nel sureste del [[Montes d'El Cáucasu|Gran Cáucasu]]. Ye la base del sector de “Astrofísica” de la Institución de Físiques de l'[[Academia Nacional de Ciencies d'Azerbaixán]], y ta asitiáu aproximao a 22 km del centru de Şamaxı y a 144 km de [[Bakú]], a una altitú de 1435 m.<ref>{{cita publicación|títulu=SHAMAKHI OBSERVATORY|url=http://azerbaijan24.com/about/azerbaijan_cities/north-west_azerbaijan/shamaxi/shamakhi_observatory|publicación=Azerbaijan24.com|fechaaccesu=2022-06-03|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171013234609/http://azerbaijan24.com/about/azerbaijan_cities/north-west_azerbaijan/shamaxi/shamakhi_observatory/|fechaarchivu=2017-10-13|idioma=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171013234609/http://azerbaijan24.com/about/azerbaijan_cities/north-west_azerbaijan/shamaxi/shamakhi_observatory|archivedate=2017-10-13}}</ref>

== Historia ==
La construcción del observatoriu empezó en 1958 ya inauguróse oficialmente'l 13 de xineru de 1960.<ref>{{cita web |títulu=Brief History |work= |publicación=Shamakhi Astrophysical Observatory |fecha=|url=http://www.shao.az/site/index.php?option=com_content&task=view&id=1&Itemid=8 |format= |doi= |fechaaccesu=2022-06-03 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080525074423/http://www.shao.az/site/index.php?option=com_content&task=view&id=1&Itemid=8 <!-- Bot retrieved archive --> |fechaarchivu=2008-05-25 |idioma=en}}</ref> El científicu azerbaixanu Yusif Mammadaliyev tuvo un gran papel na fundación del observatoriu.

Mientres el [[Xunión Soviética|periodu soviéticu]], l'observatoriu midió la [[polarización electromagnética]] del [[Cometa d'Arrest]]. Nel añu 1991, l'observatoriu recibió'l so nome actual n'honor de [[Nasīr al-Dīn al-Tūsī]], un matemáticu, físicu y astrónomu de la [[edá media]]. En setiembre del añu 2008 anováronse l'observatoriu, la sala d'esposición, el muséu, les sales de conferencia, seis edificios para [[telescopiu|telescopios]] y l'edificiu alministrativu principal.<ref>{{cita publicación |títulu=Azərbaycan Prezidenti Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında olub
| url=http://anspress.com/index.php?a=2&lng=az&nid=117092 |publicación=Anspress.com |fecha=2011-08-14
| fechaaccesu=2022-06-03
| urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111006011521/http://anspress.com/index.php?a=2&lng=az&nid=117092
| fechaarchivu=2011-10-06
| idioma=az
}}</ref><ref>{{cita publicación |títulu=İlham Əliyev Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında aparılan yenidənqurma işləri ilə tanış olmuşdur
| url=http://www.president.az/articles/3082 |publicación=President.az |fecha=2011-09-13
| fechaaccesu = 2022-06-03 
| idioma = az
}}</ref>

== Telescopios ==
El preséu principal – el [[telescopiu refractor]] producíu n'[[Alemaña]], con un espeyu de 2 metros de diámetru, foi'l primer gran telescopiu de la [[Trescaucasia]]. Tamién cunta colos siguientes preseos:

* Telescopiu solar horizontal con un espeyu principal de 50 cm de diámetru, para investigaciones espectrales d'atmósfera solar;
* Telescopiu AFR-2 con dimensiones de 20/13 cm;
* Telescopiu AZT-8 con un espeyu de 70 cm de diámetru;
* Telescopiu de la compañía [[Carl Zeiss]], con un espeyu de 60 cm de diámetru;
* Telescopiu de Maksútov, con 35 cm de diámetru.

Nel añu 2013 añadióse al observatoriu'l telescopiu AZT-15 Schmidt.

== Galería ==
<gallery>
Imaxe: Shamakhi observatory.jpg
Imaxe: Resedxana.jpg
Imaxe: Şamaxı Astrofizik Rəsədxana.jpg
Imaxe: Shemakhy Astrophysical Observatory.JPG
Imaxe: Shamakhi Astrophysical Observatory 20.jpg
Imaxe: Shamakhi Astrophysical Observatory 3.jpg
</gallery>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{páxina web oficial WD}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Observatorios astronómicos|Samaxi]]
[[Categoría:Observatorios astronómicos d'Azerbaixán|Samaxi]]
L'Observatoriu Astrofísicu de Şamaxı, nomáu en memoria de Nasīr al-Dīn al-Tūsī () ye un observatoriu astronómicu en Şamaxı, nel sureste del Gran Cáucasu. Ye la base del sector de “Astrofísica” de la Institución de Físiques de l'Academia Nacional de Ciencies d'Azerbaixán, y ta asitiáu aproximao a 22 km del centru de Şamaxı y a 144 km de Bakú, a una altitú de 1435 m.

 Historia 
La construcción del observatoriu empezó en 1958 ya inauguróse oficialmente'l 13 de xineru de 1960. El científicu azerbaixanu Yusif Mammadaliyev tuvo un gran papel na fundación del observatoriu.

Mientres el periodu soviéticu, l'observatoriu midió la polarización electromagnética del Cometa d'Arrest. Nel añu 1991, l'observatoriu recibió'l so nome actual n'honor de Nasīr al-Dīn al-Tūsī, un matemáticu, físicu y astrónomu de la edá media. En setiembre del añu 2008 anováronse l'observatoriu, la sala d'esposición, el muséu, les sales de conferencia, seis edificios para telescopios y l'edificiu alministrativu principal.

 Telescopios 
El preséu principal – el telescopiu refractor producíu n'Alemaña, con un espeyu de 2 metros de diámetru, foi'l primer gran telescopiu de la Trescaucasia. Tamién cunta colos siguientes preseos:

 Telescopiu solar horizontal con un espeyu principal de 50 cm de diámetru, para investigaciones espectrales d'atmósfera solar;
 Telescopiu AFR-2 con dimensiones de 20/13 cm;
 Telescopiu AZT-8 con un espeyu de 70 cm de diámetru;
 Telescopiu de la compañía Carl Zeiss, con un espeyu de 60 cm de diámetru;
 Telescopiu de Maksútov, con 35 cm de diámetru.

Nel añu 2013 añadióse al observatoriu'l telescopiu AZT-15 Schmidt.

 Galería 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Samaxi
Samaxi