The Chinese Language: Fact and Fantasy
{{llibru}}
'''''Chinese Language: Fact and Fantasy''''' (traducible al [[idioma asturianu|asturianu]] como '''''La llingua china: realidá y fantasía''''') ye'l títulu d'un llibru escritu por [[John DeFrancis]], publicáu en 1984 pola [[Universidá de Ḥawai]]. 
Nél esplíquense y estudien dellos conceutos relativos al [[idioma chinu]] y al so [[sistema d'escritura]], y xustifícase la postura del autor alrodiu de una serie de tópicos sobre esta llingua<ref>John DeFrancis, <o>Chinese Language: Fact and Fantasy</o>, University of Hawai Press, 1986, ISBN 0824810686.</ref>

== Tesis principales ==
* L'autor esplica que nun esiste un solu "idioma chinu" como tal, sinón una variedá de fales, que dalgunos llamen [[dialeutu|dialeutos]] y otros ''topolects'' (un calcu del chinu [[: zh:汉语方言|方言]], [[fangyan|fāngyán]] ; DeFrancis utiliza'l términu ''[[regionalect]]s''), y hai inclusive autores que consideren como idiomes distintos estes variedaes llingüístiques. Una d'elles, la fala de la zona de [[Beixín]], foi oficialmente escoyida como ''[[putonghua]]'', o llingua estándar na [[República Popular China]]. 
* Afirma que les secuencies de caráuteres en chinu tienen una gran base fonolóxica, como demuestra la esistencia d'elementos fónicos comunes en más de la metá de los [[Escritura chino|caráuteres chinos]]. Munchos autores estranxeros, ante l'eleváu escurrimientu d'estos elementos comunes, paecen resalvalos, escaeciendo que pa los llectores chinos son una ferramienta imprescindible. Nun se trata, por tanto, d'un sistema d'escritura namái ideográfico, sinón tamién fonéticu.
 
* Nun almite la esistencia de sistemes d'[[escritura ideográfico]], qu'utilicen símbolos pa representar les idees o los oxetos, y non les pallabres, porque esta forma de representación nun ye, según l'autor, coherente col funcionamientu del celebru humanu. Envalora que pa ser competente remanando un sistema d'escritura ideográfico, una persona debería memorizar aproximao 10000 caráuteres, lo que paez imposible.
* Cunta que esti sistema d'escritura, colos sos miles de caráuteres, non yá ye escasamente rentable dende'l puntu de vista llingüísticu: DeFrancis sostién que, si fora abandonáu, veríense favorecíos el desenvolvimientu y la modernización de [[China]].

== Los ''seis mito'' ==
DeFrancis dedica parte del llibru a desarmar lo qu'él llama los "seis mito" alrodiu de los caráuteres chinos, que trata en capítulos independientes y de desigual estensión. Estos [[mitu|mitos]] seríen los siguientes:
 
*'' El mitu ideográficu'', o la creencia xeneralizada de que los caráuteres chinos representen idees en llugar de soníos.

* ''El mitu de la universalidá'', según el cual esti sistema d'escritura dexaría comunicase por escritu a los falantes de llingües o dialeutos distintos, ente los que nun habría intercomprensibilidad na comunicación oral. El principiu rexiría tamién dende una perspeutiva diacrónica, de cuenta que un falante actual podría entender ensin dificultá cualquier testu escritu fai miles d'años.

*''El mitu de la imitabilidad'', que consiste en creer qu'emulando'l sistema d'escritura china puede crease un sistema universal basáu nésti. Basar nesti mitu tamién la creencia de qu'un sistema que siga este mesmu patrón podría sirvir p'ayudar a les persones con dificultaes d'aprendizaxe a desenvolver l'habilidá llectora.

*''El mitu monosilábicu'', o la estendida y errónea creencia de que toles pallabres en chinu tán formaes por una sola sílaba llarga. 

*''El mitu de la indispensabilidad'', o la opinión de que los caráuteres chinos son los únicos válidos y, poro, resulten imprescindibles pa representar por escritu l'idioma chinu. 

*'' El mitu del ésitu, o pensar que'l sistema d'escritura china ye la causa de los altos niveles d'alfabetización nel [[Este d'Asia|Asia oriental]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

=== Bibliografía ===
* {{cita llibru |
autor = Norman, Jerry
| títulu = Chinese, Cambridge Language Surveys
| añu = 1988
| editorial = Cambridge: [[Cambridge University Press]]
| id = ISBN 0-521-29653-6
}}

=== Enllaces esternos ===
* [http://www.alvestrand.no/books/chinese-language.php A review of the book]
* [http://www.pinyin.info/readings/chinese_language.html Table of contents of the book and a sample chapter]

== Ver tamién ==
*[[Idioma chinu]]
*[[Escritura chino]]
*[[Simplificación de los caráuteres chinos]] 
*[[Sistemes de trescripción del chinu]]
*[[Dialeutos min]]

__________
{{Traducíu ref|en|http://en.wikipedia.org/wiki/The_Chinese_Language:_Fact_and_Fantasy}}
{{Tradubot|La lengua china: realidad y fantasía}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Idioma chinu]]
[[Categoría:Ensayos n'inglés]]
[[Categoría:Llibros de 1984]]
[[Categoría:Llibros sobre llingüística]]
[[Categoría:Ensayos d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Lliteratura d'Estaos Xuníos]]
Chinese Language: Fact and Fantasy (traducible al asturianu como La llingua china: realidá y fantasía) ye'l títulu d'un llibru escritu por John DeFrancis, publicáu en 1984 pola Universidá de Ḥawai. 
Nél esplíquense y estudien dellos conceutos relativos al idioma chinu y al so sistema d'escritura, y xustifícase la postura del autor alrodiu de una serie de tópicos sobre esta llinguaJohn DeFrancis, Chinese Language: Fact and Fantasy, University of Hawai Press, 1986, ISBN 0824810686.

 Tesis principales 
 L'autor esplica que nun esiste un solu "idioma chinu" como tal, sinón una variedá de fales, que dalgunos llamen dialeutos y otros topolects (un calcu del chinu 方言, fāngyán ; DeFrancis utiliza'l términu regionalects), y hai inclusive autores que consideren como idiomes distintos estes variedaes llingüístiques. Una d'elles, la fala de la zona de Beixín, foi oficialmente escoyida como putonghua, o llingua estándar na República Popular China. 
 Afirma que les secuencies de caráuteres en chinu tienen una gran base fonolóxica, como demuestra la esistencia d'elementos fónicos comunes en más de la metá de los caráuteres chinos. Munchos autores estranxeros, ante l'eleváu escurrimientu d'estos elementos comunes, paecen resalvalos, escaeciendo que pa los llectores chinos son una ferramienta imprescindible. Nun se trata, por tanto, d'un sistema d'escritura namái ideográfico, sinón tamién fonéticu.
 
 Nun almite la esistencia de sistemes d'escritura ideográfico, qu'utilicen símbolos pa representar les idees o los oxetos, y non les pallabres, porque esta forma de representación nun ye, según l'autor, coherente col funcionamientu del celebru humanu. Envalora que pa ser competente remanando un sistema d'escritura ideográfico, una persona debería memorizar aproximao 10000 caráuteres, lo que paez imposible.
 Cunta que esti sistema d'escritura, colos sos miles de caráuteres, non yá ye escasamente rentable dende'l puntu de vista llingüísticu: DeFrancis sostién que, si fora abandonáu, veríense favorecíos el desenvolvimientu y la modernización de China.

 Los seis mito 
DeFrancis dedica parte del llibru a desarmar lo qu'él llama los "seis mito" alrodiu de los caráuteres chinos, que trata en capítulos independientes y de desigual estensión. Estos mitos seríen los siguientes:
 
 El mitu ideográficu, o la creencia xeneralizada de que los caráuteres chinos representen idees en llugar de soníos.

 El mitu de la universalidá, según el cual esti sistema d'escritura dexaría comunicase por escritu a los falantes de llingües o dialeutos distintos, ente los que nun habría intercomprensibilidad na comunicación oral. El principiu rexiría tamién dende una perspeutiva diacrónica, de cuenta que un falante actual podría entender ensin dificultá cualquier testu escritu fai miles d'años.

El mitu de la imitabilidad, que consiste en creer qu'emulando'l sistema d'escritura china puede crease un sistema universal basáu nésti. Basar nesti mitu tamién la creencia de qu'un sistema que siga este mesmu patrón podría sirvir p'ayudar a les persones con dificultaes d'aprendizaxe a desenvolver l'habilidá llectora.

El mitu monosilábicu, o la estendida y errónea creencia de que toles pallabres en chinu tán formaes por una sola sílaba llarga. 

El mitu de la indispensabilidad, o la opinión de que los caráuteres chinos son los únicos válidos y, poro, resulten imprescindibles pa representar por escritu l'idioma chinu. 

'' El mitu del ésitu, o pensar que'l sistema d'escritura china ye la causa de los altos niveles d'alfabetización nel Asia oriental.

 Referencies 

 Bibliografía 
 

 Enllaces esternos 
 A review of the book
 Table of contents of the book and a sample chapter

 Ver tamién 
Idioma chinu
Escritura chino
Simplificación de los caráuteres chinos 
Sistemes de trescripción del chinu
Dialeutos min

__________

Categoría:Idioma chinu
Categoría:Ensayos n'inglés
Categoría:Llibros de 1984
Categoría:Llibros sobre llingüística
Categoría:Ensayos d'Estaos Xuníos
Categoría:Lliteratura d'Estaos Xuníos