Ángel García Rendueles
{{Tradubot|Ángel García Rendueles}}
{{persona}}
'''Ángel García Rendueles y González Llanos''' {{nym}} foi un políticu [[Asturies|asturianu]] de la [[Restauración borbónica n'España|Restauración]], [[Cortes de la Restauración diputáu a Cortes]], direutor xeneral de [[Sociedá Estatal Correos y Telégrafos#Historia|Correos]] y de [[Direición Xeneral de Prisiones|Prisiones]].

== Biografía ==
Nació en [[Xixón]] escontra 1845, d'una familia burguesa. Yera hermanu del historiador [[Estanislao Rendueles Llanos]] (1839-1870). {{refn|group=nota|Natural tamién de Xixón, [[Estanislao Rendueles Llanos]] collaboró en dellos periódicos rexonales; foi presidente y gran benefactor del Hospital de la Caridá de la so villa natal y autor d'una ''Memoria'' sobre'l mesmu (1865). Y según delles fontes, foi [[alcalde de Xixón]]. Pero sobremanera ye conocíu como autor d'una importante ''Historia de la villa de Xixón'' (publicada en 1867 con notes de [[José Caveda y Nava|Caveda y Nava]]).<ref>''Gran Enciclopedia Asturiana'' (Xixónː Silverio Cañada, 2003. ISBN 980-84572-262-1), s.v. «Rendueles Llanos, Estanislao» (v. 12, páxs. 190-191); [[Constantino Suárez Fernández|{{Versalita|Suárez Fernández}}, Constantino]], ''Escritores y artistes asturianos: índiz bio-bibliográficu'', s. ead. v. (t. VI, Uviéuː 1957, p. 418).</ref>}}

Dedicar al comerciu y los negocios y tamién fixo carrera política, afiliáu al [[Partíu Lliberal-Conservador]] y so la proteición d'[[Alejandro Pidal y Mon]], el so cuñáu y bon amigu.<ref>{{cita publicación |publicación=[[L'Heraldu de Madrid]]|añu=XIV|númberu=4.767|fecha=8 d'avientu de 1903|títulu=Altos cargos|issn=2171-0090}}</ref>

Foi miembru de la [[Diputación Provincial d'Uviéu]] de 1874 a 1880, en representación del distritu de [[Ḷḷena (Asturies)|Ḷḷena]] y [[Conceyu (Asturies)|conceyu]] de [[Mieres]].<ref>Foi diputáu provincial na Diputación estraordinaria nomada en 1874, na de 1875 (que duró hasta 1877) y na de 1877 (hasta la so 2ª renovación parcial en 1880). {{cita llibru |títulu=Representación asturiana alministrativa y política dende 1808 a 1915 na Diputación Provincial d'Uviéu, Congresu de los Diputaos, Senáu y otres instituciones| url=http://www.fundacioncardin.es/bibliotecamaliaya/sites/default/files/documentos/Representaci%C3%B3n%20asturiana,%20alministrativa%20y%20pol%C3%ADtica%20dende%201808%20a%201915....pdf |enllaceautor=Fermín Canella Secades|apellíu={{Versalita|Canella Secades}}|nome=Fermín|añu=1915|ubicación=Uviéu|páxines=63, 65 y 67}}</ref>

En 1878 foi unu de los socios fundadores del diariu [[El Comercio (España)|''El Comercio'']] de Xixón.<ref>{{cita llibru |apellíu={{Versalita|Guzmán Sancho}}|nome=Agustín |títulu=Biografía del insigne jovellanista don Julio Somoza y García-Sala|url= http://www.jovellanos.org/recursos/doc/Publicaciones/20539_177177200882555.pdf |fechaaccesu=16 de setiembre de 2016 |añu=2001 |editorial=[[Fundación Foro Xovellanos del Principáu d'Asturies|Fundación Foro Xovellanos]] |ubicación=Xixón|isbn=84-607-2737-8 |páxines=102-103}}</ref>

Pelos años 1880 yera direutor de la sucursal del [[Bancu d'España]] nesta villa,{{refn|group=nota|Escontra 1883 recibió'l nomamientu p'abrir esta oficina de nueva creación. En 1863, el Bancu d'España tornara la ufierta del Gobiernu d'abrir sucursal en Xixón, pero venti años dempués el gran desenvolvimientu mercantil ya industrial d'esta villa portuaria xustificaba l'apertura. Según un estudiu de Rafael Moreno sobre'l personal de la entidá, el perfil de los direutores nomaos per aquellos años pa oficines nueves yera'l de «persones que conocieren la llocalidá del so destín y que, de la mesma, tamién fueren conocíes. Esto ye, persones bien rellacionaes [... y] dotaes tamién de calter comercial». Anque la función yera incompatible cola actividá mercantil, valorábase l'exercela. Y este yera'l casu de Rendueles, que'l so espediente conseña que fuera «propietariu d'un comerciu». Tamién se riquir que'l candidatu fuera conocíu «de la casa», prefiriéndose a los comisionados que dacuando yá tenía'l Bancu d'España neses llocalidaes, o a otros emplegaos del mesmu. Rendueles entraba na fracción d'un 23 % de los estudiaos que yeren ayenos al bancu, pero tamién «d'enfotu, axenciada de dalguna forma».<ref>{{cita publicación|apellíu={{Versalita|Moreno Fernández}}|nome=Rafael|añu=2009|títulu=El personal del Bancu d'España: dende'l so orixe nel sieglu XVIII hasta fin del sieglu XIX: vol. 3|publicación=Estudio d'Historia Económica|númberu=59|páxines=9-198 (86-87)|issn=0213-2702|url=http://www.bde.es/f/webbde/SES/Seiciones/Publicaciones/PublicacionesSeriadas/EstudiosHistoriaEconomica/Fic/colorada59.pdf}}</ref>}} y nel alderique que daquella bullía sobre la necesaria ampliación del puertu, tomó partíu de forma militante pol treslláu [[Puertu de Xixón|al Musel]].<ref>{{cita web |url=https://www.puertogijon.es/index.asp?MP=4&MS=24&MN=2&id=5745355&pag=5280 |títulu=La guerra portuaria de los trenta años |fechaaccesu=15 de setiembre de 2016 |apellíu={{Versalita|Prendes Quirós}} |nome=Francisco |sitiuweb=Puertogijon.es |editorial=Autoridá portuaria de Xixón}} (Publicáu orixinalmente en ''[[La Nueva España]]'' el 5 de marzu de 2005).</ref>

Salió escoyíu [[diputáu a Cortes]] pol distritu de [[Pravia]] nes eleiciones de [[Eleiciones xenerales d'España de 1896|1896]],<ref name=dipu1896>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 39. Eleiciones 5.4.1896|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref> y pol de [[Xixón]] nes de [[Eleiciones xenerales d'España de 1899|1899]],<ref name=dipu1899>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 41. Eleiciones 16.4.1899|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref> [[Eleiciones xenerales d'España de 1901|1901]],<ref name=dipu1901>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 42. Eleiciones 19.5.1901|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref> [[Eleiciones xenerales d'España de 1903|1903]],<ref name=dipu1903>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 43. Eleiciones 30.4.1903|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=4-4&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref> [[Eleiciones xenerales d'España de 1905|1905]]<ref name=dipu1905>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 44. Eleiciones 10.9.1905|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref> y [[Eleiciones xenerales d'España de 1907|1907]].<ref name=dipu1907>{{cita web |editorial=[[Congresu de los Diputaos]]|títulu=García Rendueles y González Llanu, Ángel. 45 Eleiciones 21.4.1907|url=http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28GARC%C3%ADA+RENDUELES%29.DIPU.}}</ref>

Foi direutor xeneral de [[Sociedá Estatal Correos y Telégrafos#Historia|Correos y Telégrafos]] (1903-1905)<ref>Foi nomáu mientres el [[Antonio Maura#Primer gobiernu (1903-1904)|primer gobiernu Maura]] por Real Decretu del 8 d'avientu de 1903 publicáu na [[Gaceta de Madrid|''Gaceta'']] del 9 ([https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1903/343/A00907-00907.pdf nᵘ 343, p. 907]), arriendes de que [[Sánchez Guerra]] aportara al [[ministeriu de la Gobernación]] (del que dependía entós Correos). {{cita llibru |títulu=L'añu políticu. 1903|enllaceautor=Fernando Soldevilla|apellíu={{Versalita|Soldevilla}}|nome=Fernando|añu=1904|páxina=478|issn=2171-0457}} Siguió colos ministros [[Allendesalazar]] y [[Francisco Javier González de Castejón y Elío|marqués de Vadillo]]. Y cesó al cayer el gabinete [[Raimundo Fernández Villaverde|Villaverde]], por Real Decretu del 27 de xunu de 1905 publicáu na ''Gaceta'' del 28 ([https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1905/179/A01260-01260.pdf nᵘ 179, p. 1260]). Col gobiernu lliberal de [[Montero Ríos]], sustituyólu [[Tristán Álvarez de Toledo|el duque de Bivona]].</ref> y de [[Direición Xeneral de Prisiones|Prisiones]] (1907-1909),<ref>Desempeñó'l cargu mientres tol [[Gobiernu Llargu de Maura]], con [[Juan d'Armada y Losada|el marqués de Figueroa]] na cartera de [[Ministeriu de Gracia y Xusticia d'España|Gracia y Xusticia]]. Foi nomáu por Real Decretu del 28 de xineru de 1907 publicáu na ''[[Gaceta de Madrid|Gaceta]]'' del 29 ([https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1907/029/A00341-00341.pdf nᵘ 29, p. 341]), en sustitución de [[Juan Navarro Reverter]]. Cesó por Real Decretu del 2 de payares de 1909, publicáu na ''Gaceta'' del 4 ([https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1909/308/A00238-00238.pdf nᵘ 308, p. 238]), y col gobiernu lliberal de [[Segismundo Moret|Moret]] sustituyólu [[Carlos Testor]].</ref> con gobiernos de [[Antonio Maura|Maura]] y [[Raimundo Fernández Villaverde|Fernández Villaverde]].

Casó con Mariana Bernaldo de Quirós y González de Cienfuegos (1848-1887), de la qu'enviudó prematuramente, fía de los <small>VII</small> [[Marquesáu de Campu Sagrao|marqueses de Campu Sagrao]]. Por aciu esti matrimoniu [[aristocráticu]], Rendueles emparentaba cola [[Familia real española|familia real]] y con [[Alejandro Pidal y Mon]].{{refn|group=nota|Mariana yera hermana de Ignacia Bernaldo de Quirós y González de Cienfuegos, la muyer d'[[Alejandro Pidal y Mon]]. Y otros dos hermanos sos casaron con dos talos hermanos uterinos de la Reina [[Sabela II d'España|Sabela II]]: [[José María Bernaldo de Quirós y González de Cienfuegos|José María]] (1840-1911), el <small>VIII</small> [[Marquesáu de Campu Sagrao|marqués de Campu Sagrao]], que casó en 1860 con [[María Cristina Muñoz y de Borbón]] (1840-1921), I [[Marquesáu de la Isabela|marquesa de la Isabela]], y Eladia Bernaldo de Quirós y González de Cienfuegos (1839-1909), que casó en 1861 con [[Fernando María Muñoz y de Borbón]] (1838-1910), II [[Ducáu de Riánsares|duque de Riánsares]] y [[Ducáu de Tarancón|de Tarancón]]. Una y otru, fíos de la [[Rexente d'España|Reina Gobernadora]] [[María Cristina de Borbón]], vilba que foi del Rei [[Fernandu VII d'España|Fernando VII]], y d'[[Agustín Fernando Muñoz y Sánchez]], el so segundu home, I duque de Riánsares.<ref>[[Julio de Atienza y Navajas|{{Versalita|Cobos de Belchite}}, Barón de [Julio de Atienza y Navajas]]]. «El ducáu de Riánsares», en ''[[Fidalguía (revista)|Fidalguía]]'' nᵘ 11 (xunetu-agostu 1955), páxs.465-476.</ref>}} Tuvieron seis fíos.

Finó en [[Madrid]] el [[8 d'avientu]] de [[1913]].<ref>{{cita publicación |páxina=792-794|publicación=La llectura dominical|títulu=Los nuesos amigos difuntos|fecha=13 d'avientu de 1913|issn=2171-3189}}</ref><ref>{{cita publicación |páxina=|publicación=[[La Dómina (Madrid)|La Dómina]]|títulu=Muerte de D. Ángel Rendueles|númberu=22.673|añu=LXV|fecha=9 d'avientu de 1913|issn=2254-559X}}</ref>

Delles fontes atribúyen-y equivocadamente'l [[Títulu nobiliariu|títulu]] de [[Marquesáu de Santa María de Carrizu marqués de Santa María de Carrizu]].{{refn|group=nota|Méntase-y con dichu títulu n'obres de tonu académicu,<ref>Por casu, Aurora {{Versalita|Garrido}} nel capítulu sobre «Asturies» de la obra coleutiva ''El poder de la influencia: xeografía del caciquismu n'España (1875-1923)'', dirixida por José {{Versalita|Varela Ortega}} (Madrid: Marcial Pons Historia, 2001), [https://books.google.es/books?id=QY99T3Mg5ykC&q=rendueles+carrizu p. 69], y Alicia {{Versalita|Vallina Vallina}} na so tesis doctoral [http://eprints.ucm.es/29648/1/T35971.pdf ''Evaristo Valle (1873-1951): Confluencias ente la so obra pictórica y la so obra lliteraria''] (Madrid, 2014), defendida na Universidá Complutense (p. 36, nota 78).</ref> pero tratar d'un error del que prevenimos al llector. Ensin dulda proveniente de confundir la so persona cola d'otru prócer asturianu del so tiempu y políticu conservador: [[Vicente González Regueral y Arenas]], qu'en 1904 llogró'l [[títulu pontificiu]] de [[Marquesáu de Santa María de Carrizu marqués de Santa María de Carrizu]] por mercé de [[San Pío X]]. Regueral yera epígono d'una dinastía d'inxenieros venceyada mientres sieglu y mediu al proyeutu de construyir un puertu na ensenada del Musel, xunto a Xixón. En 1886 presentó'l so proyeutu pa esta obra, que modificaba l'anteproyectu presentáu en 1862 pol so padre, [[Salustio González Regueral|Salustio González Regueral y Blanco]]. Mientres la segunda metá del XVIII, Manuel González Regueral dirixó la execución del proyeutu primitivu, aprobáu en 1752, pero les obres fueron suspendas en 1790.<ref>{{Versalita|Bas Costales}}, Xuan F., y Eduardo {{Versalita|Núñez Fernández}}. [https://www.academia.edu/17458382/ ''Una Historia de papel: 500 años nos documentos del Archivu Municipal de Xixón''] (Xixón: Conceyu, 2006, <small>ISBN 84-89466-70-X</small>), páxs. 35 y 211-214.</ref>}}

== Notes ==
{{llistaref|group=nota|2}}

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}

{{NF|1845|1913|Garcia Rendueles Gonzalez Llanos, Angel}}
[[Categoría:Políticos y polítiques de Xixón]]
[[Categoría:Políticos y polítiques del Partíu Lliberal-Conservador d'España]]
[[Categoría:Diputaos per Pravia de les Cortes de la Restauración]]
[[Categoría:Diputaos pol distritu eleutoral de Xixón]]
[[Categoría:Diputaos y diputaes d'España]]
[[Categoría:Alcaldes y alcaldeses de Xixón]]
Ángel García Rendueles y González Llanos  foi un políticu asturianu de la Restauración, Cortes de la Restauración diputáu a Cortes, direutor xeneral de Correos y de Prisiones.

 Biografía 
Nació en Xixón escontra 1845, d'una familia burguesa. Yera hermanu del historiador Estanislao Rendueles Llanos (1839-1870). 

Dedicar al comerciu y los negocios y tamién fixo carrera política, afiliáu al Partíu Lliberal-Conservador y so la proteición d'Alejandro Pidal y Mon, el so cuñáu y bon amigu.

Foi miembru de la Diputación Provincial d'Uviéu de 1874 a 1880, en representación del distritu de Ḷḷena y conceyu de Mieres.Foi diputáu provincial na Diputación estraordinaria nomada en 1874, na de 1875 (que duró hasta 1877) y na de 1877 (hasta la so 2ª renovación parcial en 1880). 

En 1878 foi unu de los socios fundadores del diariu El Comercio de Xixón.

Pelos años 1880 yera direutor de la sucursal del Bancu d'España nesta villa, y nel alderique que daquella bullía sobre la necesaria ampliación del puertu, tomó partíu de forma militante pol treslláu al Musel. (Publicáu orixinalmente en La Nueva España el 5 de marzu de 2005).

Salió escoyíu diputáu a Cortes pol distritu de Pravia nes eleiciones de 1896, y pol de Xixón nes de 1899, 1901, 1903, 1905 y 1907.

Foi direutor xeneral de Correos y Telégrafos (1903-1905)Foi nomáu mientres el primer gobiernu Maura por Real Decretu del 8 d'avientu de 1903 publicáu na Gaceta del 9 (nᵘ 343, p. 907), arriendes de que Sánchez Guerra aportara al ministeriu de la Gobernación (del que dependía entós Correos).  Siguió colos ministros Allendesalazar y marqués de Vadillo. Y cesó al cayer el gabinete Villaverde, por Real Decretu del 27 de xunu de 1905 publicáu na Gaceta del 28 (nᵘ 179, p. 1260). Col gobiernu lliberal de Montero Ríos, sustituyólu el duque de Bivona. y de Prisiones (1907-1909),Desempeñó'l cargu mientres tol Gobiernu Llargu de Maura, con el marqués de Figueroa na cartera de Gracia y Xusticia. Foi nomáu por Real Decretu del 28 de xineru de 1907 publicáu na Gaceta del 29 (nᵘ 29, p. 341), en sustitución de Juan Navarro Reverter. Cesó por Real Decretu del 2 de payares de 1909, publicáu na Gaceta del 4 (nᵘ 308, p. 238), y col gobiernu lliberal de Moret sustituyólu Carlos Testor. con gobiernos de Maura y Fernández Villaverde.

Casó con Mariana Bernaldo de Quirós y González de Cienfuegos (1848-1887), de la qu'enviudó prematuramente, fía de los VII marqueses de Campu Sagrao. Por aciu esti matrimoniu aristocráticu, Rendueles emparentaba cola familia real y con Alejandro Pidal y Mon. Tuvieron seis fíos.

Finó en Madrid el 8 d'avientu de 1913.

Delles fontes atribúyen-y equivocadamente'l títulu de Marquesáu de Santa María de Carrizu marqués de Santa María de Carrizu.

 Notes 

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Políticos y polítiques de Xixón
Categoría:Políticos y polítiques del Partíu Lliberal-Conservador d'España
Categoría:Diputaos per Pravia de les Cortes de la Restauración
Categoría:Diputaos pol distritu eleutoral de Xixón
Categoría:Diputaos y diputaes d'España
Categoría:Alcaldes y alcaldeses de Xixón