Universidá medieval
[[Ficheru:Medieval-university.jpg|derecha|Aula d'una universidá medieval, llume del [[sieglu XIII]]]]
Les '''universidaes medievales europees''' fueron [[institución|instituciones]] [[educación|educatives]] de la [[cristiandá llatina]] na baxa Edá media que sustituyeron a les [[escuela|escueles]] [[escuela palatina|palatinas]], [[monacato|monástiques]] y [[obispu|episcopales]] esistentes dende l'[[Alta Edá Media]]. Empezaron a fundase en distintes ciudaes d'[[Europa Occidental]] a partir, aproximao, de [[1150]], nel contestu del [[Renacimientu del sieglu XII]].

Estes instituciones establecieron un modelu d'[[enseñanza cimera]] que s'enllargó nel tiempu, determinando la estructura y funcionamientu de les [[universidá|universidaes]] de la dómina moderno y contemporáneo, cuando s'estendió per tol mundu.

Les universidaes medievales yeren comunidaes de los maestros y los estudiantes (''universitas'') que, anque teníen como principal función la [[enseñanza]], tamién se dedicaben a la [[investigación]] y producción del [[saber]], xenerando brengosos [[alderique]]s y [[polémica|polémiques]]. Eso refléxase nes crisis en que tuvieron envolubraes y poles intervenciones que sufrieron per parte de [[poderes universales|dambos poderes]]: el políticu de [[monarquía feudal|reis]] y emperadores y l'eclesiásticu de [[papa|papes]], [[obispu|obispos]] y [[órdenes relixoses]].

Les primeres universidaes de la Europa cristiana fueron fundaes n'[[Italia]], en [[Inglaterra]], n'[[España]] y en [[Francia]] pal estudiu del [[derechu]], la [[medicina]] y la [[teoloxía]]. La parte central de la enseñanza implicaba l'estudiu de les artes preparatorias, o [[artes lliberales]]; el ''[[trivium]]'': [[gramática]], [[retórica]] y [[lóxica]]; y el ''[[quadrivium]]'': [[aritmética]], [[xeometría]], [[música]] y [[astronomía]]. Dempués, l'alumnu entraría en contautu con estudios más fondos que siguíen denominándose ''artes'' los que podríen denominase genéricamente ''[[filosofía]]'' y qu'incluyíen tou tipu de [[ciencia|ciencies]].

== Historia ==
[[Ficheru:Map of Medieval Universities.jpg|miniatura|320px|Mapa d'Universidaes medievales.]]

=== Oríxenes: Escueles monacales y municipales ===
[[Carlomagno]], coronáu emperador nel añu [[800]], consiguiera axuntar una bona parte d'Europa Occidental sol so dominiu: l'[[Imperiu carolinxu]]. Pa unificalo y fortalecelo, decidió executar una reforma na [[educación]]. El monxu inglés [[Alcuino de York]] ellaboró pa ello un proyeutu de desenvolvimientu escolar que buscaba alicar el saber clásico estableciendo los programes d'estudiu a partir de los siete [[artes lliberales]]: el ''trivium'', o enseñanza lliteraria ([[gramática]], [[retórica]] y [[dialéutica]]) y el ''quadrivium'', o enseñanza científica ([[aritmética]], [[xeometría]], [[astronomía]] y [[música]]). A partir del añu [[787]], promulgáronse decretos qu'encamentaben, en tol imperiu, la restauración de les antigües escueles y la fundación d'otres nueves. Institucionalmente, eses nueves escueles podíen ser ''monacales'', so la responsabilidá de los [[monesteriu|monesterios]]; ''[[escuela catedralicia|catedrales]]'', xunto a la [[catedral|sede de los obispaos]]; ''municipales'', sol auspicio de los [[conceyu|conceyos]]; y ''palatinas'', xunto a les [[Corte noble|corte]]s. Eses midíes tendríen los sos efeutos más significativos namái dellos sieglos más tarde (anque dende mediaos del sieglu IX yá funcionaben por casu, la monástica [[escuela de Auxerre]] o la escuela palatina de [[Carlos el Calvo]] —[[Escotu Erígena]]—). La enseñanza de la dialéutica (o [[lóxica]]) foi faciendo renacer l'interés pola indagación de calter especulativu; d'esa grana surdiría la filosofía cristiana de la [[Escolástica]].

=== Escueles cimeres: los Studium Generale ===
Nos sieglos XII y XIII, dalgunes de les escueles que fueren estructuradas por aciu les ordenances de Carlomagno, que destacaben pol so altu nivel d'enseñanza, ganen el títulu primeru d'Estudiu Xeneral y más palantre el d'Universidá. Esto asocede especialmente ente les ''escueles catedralicies''. Dempués empezaron a surdir instituciones, fundaes por autoridaes, que yá nacíen estructuradas como una institución d'enseñanza cimera. Los Estudios qu'evolucionaron d'escueles, fueron llamaos ''ex consuetudine''; aquellos fundaos por [[Monarca|reis]] o [[papa|papes]] yeren los ''ex privilexo''.

Dalgunes d'estes escueles recibíen de la [[Ilesia católica]] o de [[Monarca|reis]] y [[emperador]]es'l títulu de ''[[Studium Generale]]'', qu'indicaba qu'aquella yera una escuela de sonadía internacional; éstos yeren consideraos los llocales d'enseñanza más prestixosos del continente. Los profesores d'un ''Studium Generale'' yeren animaos a dar cursos n'otros institutos por toa [[Europa]], según a compartir documentos. Ello empecipió la cultura d'intercambiu presente entá güei nes universidaes europees.

Ente los precedentes de la universidá medieval europea, atópense tamién les [[escueles monástiques]], les [[escueles catedralicies]], dalgunes desenvolviéronse últimamente n'universidaes verdaderes.<ref>{{Citation |apellíu=Riché |nome=Pierre| títulu = Education and Culture in the Barbarian West: From the Sixth through the Eighth Century| place = Columbia, SC |publicación=University of South Carolina Press| origyear = 1976| añu = 1978 |páxines=126-7, 282-98| isbn = 0-87249-376-8}}</ref>

=== La espansión de los Studium per Europa ===
El primer Estudiu foi posiblemente'l de [[Universidá de Bolonia|Bolonia]] (especializáu en Derechu, 1088), a la que siguió [[Universidá d'Oxford|Oxford]] (antes de 1096), del que se biforcó'l so rival [[Universidá de Cambridge|Cambridge]] (1209), [[Estudiu Xeneral de Palencia|Palencia]] de 1208, [[Universidá de Salamanca|Salamanca]] (1218, el primeru con estudios de Medicina), [[Universidá de Padua|Padua]] (1222), [[Universidá de Nápoles|Nápoles]] (1224), [[Universidá de París|París]], de mediaos del sieglu XIII (unu de que los sos colexos foi [[la Sorbona]], 1275).

Ente [[1200]] y [[1400]] fueron fundaes, n'Europa, 52 universidaes, y 29 d'elles fueron alzaes por papes. El tresformamientu cultural xenerada poles universidaes nel [[sieglu XIII]], foi espresada pola frase de [[Charles H. Haskins]]: ''En 1100, la escuela siguía al maestru; en 1200, el maestru siguía a la escuela.''.<ref name="CHHaskins">[[Charles H. Haskins|HASKINS, Charles H.]], ''Rennaisance of the twelfth Century'', 1927, p. 358</ref> Por estos sieglos les universidaes tuvieron calter de gremiu, como cualesquier otru na Edá Media. Lo qu'estremaba a los universitarios del restu de los artesanos miembros de los gremios ye qu'ellos yeren artesanos de la pallabra.<ref>Jaques Le Goff. Los intelectuales na Edá Media. Barcelona: Gedisa S.A., 1990.</ref> Constituyeron asina gremios d'intelectuales, que munches vegaes avergoñar del trabayu manual.<ref>Jaques Le Goff. La civilización d'occidente medieval. Trad. C. Serra Ráfols. Barcelona: Mocedá, 1969. páxina 469.</ref>

=== El surdimientu del títulu d'Universidá ===
A partir de 1254 apaez el títulu d'Universidá, siendo la primera en tenelo l'Estudiu Xeneral de [[Universidá de Salamanca|Salamanca]], siguiéndola les citaes, y amás [[Universidá de Coímbra|Coimbra]] (1308, treslladada dende'l ''Estudiu Xeneral de Lisboa'' de 1290), [[Universidá de Valladolid]] (en 1241), [[Universidá d'Alcalá de Henares (histórica)|Alcalá de Henares]] (1293, refundada por [[Francisco Jiménez de Cisneros|Cisneros]] en 1499), [[Universidá de Lérida|Lérida]] (1300), ''[[Universidá de La Sapienza|la Sapienza]]'' (Roma, 1303), [[Universidá d'Avignon|Avignon]] (1303), [[Universidá de Orleans|Orleans]] (1306), la [[Universidá Carolina]] (Praga, 1348), la [[Universidá Sertoriana de Uesca|Sertoriana]] ([[Huesca]], 1353), la [[Universidá Jagellónica|Jagellónica]] ([[Cracovia]], Polonia, 1363), [[Universidá de Viena|Viena]] (1365), Universidá de [[Pécs]] ([[Pécs]], [[Hungría]], 1367), [[Universidá de Heidelberg|Heidelberg]] (1386), [[Universidá de Colonia|Colonia]] (1368) y, yá a la fin del periodu medieval, [[Universidá de Lovaina|Lovaina]] (1425), [[Universidá de Basilea|Basilea]] (1459) y [[Universidá d'Upsala|Upsala]] (1477). En medicina gociaba d'un gran prestíu la [[Escuela Médica Salernitana]], con raigaños árabes, que provenía del sieglu IX; y en 1220 empezó a andar a la tema con ella la [[Facultá de Medicina de Montpellier]].

== Vida universitaria ==.

=== Enseñances y graos ===
[[Ficheru:Class at Salamanca.jpg|miniatura|Versión pictórica d'una aula antigua de la universidá de Salamanca, con alumnos de diverses órdenes relixoses, pintáu nel sieglu XVII por [[Martín de Cervera]]]]Los estudiantes llegaben a les universidaes davezu con catorce años o pocu más, n'empecipiando los estudios más rudimentarios con maestros que los enseñaben a lleer y escribir y un nivel abondu de [[llingua llatina]]. Los primeros años de la so vida universitaria dedicar a los estudios d'[[Artes lliberales]], qu'entendíen el "trivium" y el "Quadrivium". Cuando se consideraben preparaos pa superar los [[exámenes]] correspondientes (consistentes na ''[[lectio]]'' -llectura y repetición memorística comentada- d'un testu y el so ''[[disputatio]]'' respondiendo a entrugues que procuraben pescudar si l'aspirante haber entendíu), algamaben el títulu de [[bachiller]], lo que solía asoceder nun plazu d'unos seis años. Yera bien habitual abandonar los estudios ensin llograr nengún títulu, y namái una minoría siguía col estudiu de les Artes a un nivel cimeru o con [[carrera (educación)|carreres]] más especializaes: Medicina, Derechu o Teoloxía. Munches vegaes los estudiantes graduaos en derechu podíen llegar a exercer cargos gubernamentales nes sos ciudaes natales, como foi'l casu de munches universidaes italianes.<ref>Mariateresa Fumagalli Beonio Brocchieri. “L'intelectual”. L'Home Medieval. Ed. Jaques Le Goff. Madrid: Alianza, 1990. 191–251.</ref>

Llograr en cualesquier d'elles el títulu de ''[[magister]]'' ([[maestru]]) dexaba dedicase a la enseñanza universitaria en cualquier universidá (''ius'' o ''[[licentia allugue docendi]]''). Esti títulu riquía una aprobación pol gremiu de maestros.<ref>Clara Tamayo de Serrano. “L'apurra cultural y educativu de la Baxa Edá Media”. Educación y Educadores, 10.2 (2007): 197–213.</ref>

El títulu de [[doctoráu|doctor]] esixía estudios entá más enllargaos, y yera habitual que los que se presentaben a tal exame llevaren delles décades de vida universitaria (el d'Artes, más curtiu, solíase llograr en cuatro o seis años, el de Medicina en diez, el de Derechu en dolce o trelce, y el de Teoloxía nunos quince). L'exame de doctoráu, cola mesma estructura que los d'otros graos, consistía la defensa ante un tribunal de doctores d'una [[tesis]] que la so orixinalidá nun yera'l valor más prioritariu. Les costoses fiestes y regalos a los que'l doctorandu taba obligáu actuaben como una barrera pa enzancar l'accesu al grau cimeru de la vida universitaria.

=== Lleiciones y llibros ===
Les [[lleiciones]] universitaries consistíen na llectura más o menos lenta o rápida, lliteral o glosada con comentarios, d'un testu (davezu d'un clásicu más o menos afechu pa la so comprensión didáctica) pol profesor (que la so [[cátedra]] o siella convertir nun sitial eleváu sobre un estráu cada vez más prominente, hasta cubrir de paliu y otros adornos a finales de la Edá Media) mientres los alumnos que lu consideraben oportunu tomaben [[apuntes]] (llamaos ''[[rellaciones]]''). Yera corriente la venta de copies manuscrites barates en [[lletra minúscula]] (en pliegos de cuatro folio de piel de carneru, llamaos ''[[pecia|pecies]]''); siendo bien pocu corriente antes de la estensión de la [[imprenta]] l'usu de verdaderos llibros, escasos y costosos exemplares escritos con bona lletra y curiaos nes [[biblioteca|biblioteques]] (onde yeren vixilaos polos bibliotecarios o ''estacionarios'') o calteníos como verdaderes ayalgues por un particular. Les cartes de los estudiantes de la dómina dan fe de les dificultaes monetaries que se presentaben frente a la compra de llibros.<ref>Charles H. Haskins. “The Life of Medieval Students as Illustrated by their Letters”. The American Historical Review 3.2 (1898): 203–229.</ref>

=== Organización y conflictos ===
Los estudiantes entamábense, según los estudios que siguíen, en [[Facultá universitaria|facultaes]]. Según el llugar onde recibíen les enseñances, en [[colexos mayores]] y [[colexos menores]] adscritos a distintos y rivales [[órdenes relixoses]], davezu abiertos pol mecenalgu de dalgún donante. La vida universitaria nun yera barata: teníen de pagar pola so estancia y enseñanza cantidá namái al algame de families riques, anque esistíen estudiantes [[beca]]dos, a los que dalgún potentáu o institución poderosa pagaba los estudios, y munchos otros que siguíen los estudios con toa clase de privaciones y alternándolos con tou tipu d'oficios o formes más o menos irregulares de llograr dineru, comida, vistíu, agospiamientu y, nel so casu, bebida, diversión y toa clase de vicios ([[tunu|tunos]], [[goliardu|goliardos]]). Los estudiantes tamién s'entamaben en ''naciones'', según el so llugar de procedencia.

Polo xeneral los estudiantes becaos asistíen a Colexos ([[Colexu mayor|mayores]] o [[Colexu menor|menores]]) nos qu'una fundación pagaba los sos estudios y mantención. Otra manera d'estudiar yera pertenecer a dalguna congregación relixosa y vivir nel conventu. 

El [[rector]], que podía ser canónigu, doctor o inclusive unu de los estudiantes, yera escoyíu en delles universidaes polos [[procurador]]es o ''proctores'' de cada ''nación'' (cuatro nel casu de la Universidá de París), n'otres pol [[claustru de profesores]], y n'otres pol conceyu (nes de fundación municipal). Aína sustituyó al [[canciller]] o ''[[cancelario]]'' designáu pol Papa a lo más cargu directivu sobre'l conxuntu de la Universidá y el claustru. Un [[Decanu (educación)|decanu]] presidía cada facultá.<ref>[https://web.archive.org/web/20090501032223/http://ec.aciprensa.com/o/universidaes.htm Enciclopedia Católica, voz Universidad]</ref><ref>Voz ''Rector'' na ''Enciclopedia d'Historia d'España'' empobinada por [[Miguel Artola]], Alianza Editorial. Tomu 5 ''Diccionariu temáticu'', páxs. 1018-1019.</ref>

Yeren habituales los conflictos ente grupos d'estudiantes identificaos por dalguna d'eses diferencies. Un [[fueru]] o [[privilexu]] especial sometía a los estudiantes y profesores a la xurisdicción propio y privativo de la universidá, lo que los protexía en casu de conflictu coles autoridaes llocales.<ref>Pa tola seición: Cuadonga Valdaliso ''La vida de los estudiantes na Edá Media'', Historia National Geographic, avientu 2009, 30-34.</ref> Delles Universidaes teníen una especie de policía propia y hasta cárcel. 

{{VT|Universidá|Edá Media#La universidá|Revolución del sieglu XII}}

== Ver tamién ==
* [[Universidá]]
* [[Universidaes más antigües|Llista de les universidaes más antigües]]
* [[Edá Media]]
* [[Ciencia medieval|Ciencia]] y [[teunoloxía medieval]]
* [[Renacimientu carolinxu]]
* [[Historia de la ciencia y la teunoloxía n'España#Universidaes y escueles de traductores]]
* [[Authentica habita]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.educ.fc.ul.pt/docentes/opombo/hfe/momentos/modelos/index.htm Modelos d'Escuela na Edá Media]
* [http://www.hottopos.com/videtur17/ricardo.htm La educación infantil na Edá Media]

{{Tradubot|Universidad medieval}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Historia universitaria]]
[[Categoría:Ciencia medieval]]
Les universidaes medievales europees fueron instituciones educatives de la cristiandá llatina na baxa Edá media que sustituyeron a les escueles palatinas, monástiques y episcopales esistentes dende l'Alta Edá Media. Empezaron a fundase en distintes ciudaes d'Europa Occidental a partir, aproximao, de 1150, nel contestu del Renacimientu del sieglu XII.

Estes instituciones establecieron un modelu d'enseñanza cimera que s'enllargó nel tiempu, determinando la estructura y funcionamientu de les universidaes de la dómina moderno y contemporáneo, cuando s'estendió per tol mundu.

Les universidaes medievales yeren comunidaes de los maestros y los estudiantes (universitas) que, anque teníen como principal función la enseñanza, tamién se dedicaben a la investigación y producción del saber, xenerando brengosos alderiques y polémiques. Eso refléxase nes crisis en que tuvieron envolubraes y poles intervenciones que sufrieron per parte de dambos poderes: el políticu de reis y emperadores y l'eclesiásticu de papes, obispos y órdenes relixoses.

Les primeres universidaes de la Europa cristiana fueron fundaes n'Italia, en Inglaterra, n'España y en Francia pal estudiu del derechu, la medicina y la teoloxía. La parte central de la enseñanza implicaba l'estudiu de les artes preparatorias, o artes lliberales; el trivium: gramática, retórica y lóxica; y el quadrivium: aritmética, xeometría, música y astronomía. Dempués, l'alumnu entraría en contautu con estudios más fondos que siguíen denominándose artes los que podríen denominase genéricamente filosofía y qu'incluyíen tou tipu de ciencies.

 Historia 
miniatura|320px|Mapa d'Universidaes medievales.

 Oríxenes: Escueles monacales y municipales 
Carlomagno, coronáu emperador nel añu 800, consiguiera axuntar una bona parte d'Europa Occidental sol so dominiu: l'Imperiu carolinxu. Pa unificalo y fortalecelo, decidió executar una reforma na educación. El monxu inglés Alcuino de York ellaboró pa ello un proyeutu de desenvolvimientu escolar que buscaba alicar el saber clásico estableciendo los programes d'estudiu a partir de los siete artes lliberales: el trivium, o enseñanza lliteraria (gramática, retórica y dialéutica) y el quadrivium, o enseñanza científica (aritmética, xeometría, astronomía y música). A partir del añu 787, promulgáronse decretos qu'encamentaben, en tol imperiu, la restauración de les antigües escueles y la fundación d'otres nueves. Institucionalmente, eses nueves escueles podíen ser monacales, so la responsabilidá de los monesterios; catedrales, xunto a la sede de los obispaos; municipales, sol auspicio de los conceyos; y palatinas, xunto a les cortes. Eses midíes tendríen los sos efeutos más significativos namái dellos sieglos más tarde (anque dende mediaos del sieglu IX yá funcionaben por casu, la monástica escuela de Auxerre o la escuela palatina de Carlos el Calvo —Escotu Erígena—). La enseñanza de la dialéutica (o lóxica) foi faciendo renacer l'interés pola indagación de calter especulativu; d'esa grana surdiría la filosofía cristiana de la Escolástica.

 Escueles cimeres: los Studium Generale 
Nos sieglos XII y XIII, dalgunes de les escueles que fueren estructuradas por aciu les ordenances de Carlomagno, que destacaben pol so altu nivel d'enseñanza, ganen el títulu primeru d'Estudiu Xeneral y más palantre el d'Universidá. Esto asocede especialmente ente les escueles catedralicies. Dempués empezaron a surdir instituciones, fundaes por autoridaes, que yá nacíen estructuradas como una institución d'enseñanza cimera. Los Estudios qu'evolucionaron d'escueles, fueron llamaos ex consuetudine; aquellos fundaos por reis o papes yeren los ex privilexo.

Dalgunes d'estes escueles recibíen de la Ilesia católica o de reis y emperadores'l títulu de Studium Generale, qu'indicaba qu'aquella yera una escuela de sonadía internacional; éstos yeren consideraos los llocales d'enseñanza más prestixosos del continente. Los profesores d'un Studium Generale yeren animaos a dar cursos n'otros institutos por toa Europa, según a compartir documentos. Ello empecipió la cultura d'intercambiu presente entá güei nes universidaes europees.

Ente los precedentes de la universidá medieval europea, atópense tamién les escueles monástiques, les escueles catedralicies, dalgunes desenvolviéronse últimamente n'universidaes verdaderes.

 La espansión de los Studium per Europa 
El primer Estudiu foi posiblemente'l de Bolonia (especializáu en Derechu, 1088), a la que siguió Oxford (antes de 1096), del que se biforcó'l so rival Cambridge (1209), Palencia de 1208, Salamanca (1218, el primeru con estudios de Medicina), Padua (1222), Nápoles (1224), París, de mediaos del sieglu XIII (unu de que los sos colexos foi la Sorbona, 1275).

Ente 1200 y 1400 fueron fundaes, n'Europa, 52 universidaes, y 29 d'elles fueron alzaes por papes. El tresformamientu cultural xenerada poles universidaes nel sieglu XIII, foi espresada pola frase de Charles H. Haskins: En 1100, la escuela siguía al maestru; en 1200, el maestru siguía a la escuela..HASKINS, Charles H., Rennaisance of the twelfth Century, 1927, p. 358 Por estos sieglos les universidaes tuvieron calter de gremiu, como cualesquier otru na Edá Media. Lo qu'estremaba a los universitarios del restu de los artesanos miembros de los gremios ye qu'ellos yeren artesanos de la pallabra.Jaques Le Goff. Los intelectuales na Edá Media. Barcelona: Gedisa S.A., 1990. Constituyeron asina gremios d'intelectuales, que munches vegaes avergoñar del trabayu manual.Jaques Le Goff. La civilización d'occidente medieval. Trad. C. Serra Ráfols. Barcelona: Mocedá, 1969. páxina 469.

 El surdimientu del títulu d'Universidá 
A partir de 1254 apaez el títulu d'Universidá, siendo la primera en tenelo l'Estudiu Xeneral de Salamanca, siguiéndola les citaes, y amás Coimbra (1308, treslladada dende'l Estudiu Xeneral de Lisboa de 1290), Universidá de Valladolid (en 1241), Alcalá de Henares (1293, refundada por Cisneros en 1499), Lérida (1300), la Sapienza (Roma, 1303), Avignon (1303), Orleans (1306), la Universidá Carolina (Praga, 1348), la Sertoriana (Huesca, 1353), la Jagellónica (Cracovia, Polonia, 1363), Viena (1365), Universidá de Pécs (Pécs, Hungría, 1367), Heidelberg (1386), Colonia (1368) y, yá a la fin del periodu medieval, Lovaina (1425), Basilea (1459) y Upsala (1477). En medicina gociaba d'un gran prestíu la Escuela Médica Salernitana, con raigaños árabes, que provenía del sieglu IX; y en 1220 empezó a andar a la tema con ella la Facultá de Medicina de Montpellier.

 Vida universitaria .

 Enseñances y graos 
miniatura|Versión pictórica d'una aula antigua de la universidá de Salamanca, con alumnos de diverses órdenes relixoses, pintáu nel sieglu XVII por Martín de CerveraLos estudiantes llegaben a les universidaes davezu con catorce años o pocu más, n'empecipiando los estudios más rudimentarios con maestros que los enseñaben a lleer y escribir y un nivel abondu de llingua llatina. Los primeros años de la so vida universitaria dedicar a los estudios d'Artes lliberales, qu'entendíen el "trivium" y el "Quadrivium". Cuando se consideraben preparaos pa superar los exámenes correspondientes (consistentes na lectio -llectura y repetición memorística comentada- d'un testu y el so disputatio respondiendo a entrugues que procuraben pescudar si l'aspirante haber entendíu), algamaben el títulu de bachiller, lo que solía asoceder nun plazu d'unos seis años. Yera bien habitual abandonar los estudios ensin llograr nengún títulu, y namái una minoría siguía col estudiu de les Artes a un nivel cimeru o con carreres más especializaes: Medicina, Derechu o Teoloxía. Munches vegaes los estudiantes graduaos en derechu podíen llegar a exercer cargos gubernamentales nes sos ciudaes natales, como foi'l casu de munches universidaes italianes.Mariateresa Fumagalli Beonio Brocchieri. “L'intelectual”. L'Home Medieval. Ed. Jaques Le Goff. Madrid: Alianza, 1990. 191–251.

Llograr en cualesquier d'elles el títulu de magister (maestru) dexaba dedicase a la enseñanza universitaria en cualquier universidá (ius o licentia allugue docendi). Esti títulu riquía una aprobación pol gremiu de maestros.Clara Tamayo de Serrano. “L'apurra cultural y educativu de la Baxa Edá Media”. Educación y Educadores, 10.2 (2007): 197–213.

El títulu de doctor esixía estudios entá más enllargaos, y yera habitual que los que se presentaben a tal exame llevaren delles décades de vida universitaria (el d'Artes, más curtiu, solíase llograr en cuatro o seis años, el de Medicina en diez, el de Derechu en dolce o trelce, y el de Teoloxía nunos quince). L'exame de doctoráu, cola mesma estructura que los d'otros graos, consistía la defensa ante un tribunal de doctores d'una tesis que la so orixinalidá nun yera'l valor más prioritariu. Les costoses fiestes y regalos a los que'l doctorandu taba obligáu actuaben como una barrera pa enzancar l'accesu al grau cimeru de la vida universitaria.

 Lleiciones y llibros 
Les lleiciones universitaries consistíen na llectura más o menos lenta o rápida, lliteral o glosada con comentarios, d'un testu (davezu d'un clásicu más o menos afechu pa la so comprensión didáctica) pol profesor (que la so cátedra o siella convertir nun sitial eleváu sobre un estráu cada vez más prominente, hasta cubrir de paliu y otros adornos a finales de la Edá Media) mientres los alumnos que lu consideraben oportunu tomaben apuntes (llamaos rellaciones). Yera corriente la venta de copies manuscrites barates en lletra minúscula (en pliegos de cuatro folio de piel de carneru, llamaos pecies); siendo bien pocu corriente antes de la estensión de la imprenta l'usu de verdaderos llibros, escasos y costosos exemplares escritos con bona lletra y curiaos nes biblioteques (onde yeren vixilaos polos bibliotecarios o estacionarios) o calteníos como verdaderes ayalgues por un particular. Les cartes de los estudiantes de la dómina dan fe de les dificultaes monetaries que se presentaben frente a la compra de llibros.Charles H. Haskins. “The Life of Medieval Students as Illustrated by their Letters”. The American Historical Review 3.2 (1898): 203–229.

 Organización y conflictos 
Los estudiantes entamábense, según los estudios que siguíen, en facultaes. Según el llugar onde recibíen les enseñances, en colexos mayores y colexos menores adscritos a distintos y rivales órdenes relixoses, davezu abiertos pol mecenalgu de dalgún donante. La vida universitaria nun yera barata: teníen de pagar pola so estancia y enseñanza cantidá namái al algame de families riques, anque esistíen estudiantes becados, a los que dalgún potentáu o institución poderosa pagaba los estudios, y munchos otros que siguíen los estudios con toa clase de privaciones y alternándolos con tou tipu d'oficios o formes más o menos irregulares de llograr dineru, comida, vistíu, agospiamientu y, nel so casu, bebida, diversión y toa clase de vicios (tunos, goliardos). Los estudiantes tamién s'entamaben en naciones, según el so llugar de procedencia.

Polo xeneral los estudiantes becaos asistíen a Colexos (mayores o menores) nos qu'una fundación pagaba los sos estudios y mantención. Otra manera d'estudiar yera pertenecer a dalguna congregación relixosa y vivir nel conventu. 

El rector, que podía ser canónigu, doctor o inclusive unu de los estudiantes, yera escoyíu en delles universidaes polos procuradores o proctores de cada nación (cuatro nel casu de la Universidá de París), n'otres pol claustru de profesores, y n'otres pol conceyu (nes de fundación municipal). Aína sustituyó al canciller o cancelario designáu pol Papa a lo más cargu directivu sobre'l conxuntu de la Universidá y el claustru. Un decanu presidía cada facultá.Enciclopedia Católica, voz UniversidadVoz Rector na Enciclopedia d'Historia d'España empobinada por Miguel Artola, Alianza Editorial. Tomu 5 Diccionariu temáticu, páxs. 1018-1019.

Yeren habituales los conflictos ente grupos d'estudiantes identificaos por dalguna d'eses diferencies. Un fueru o privilexu especial sometía a los estudiantes y profesores a la xurisdicción propio y privativo de la universidá, lo que los protexía en casu de conflictu coles autoridaes llocales.Pa tola seición: Cuadonga Valdaliso La vida de los estudiantes na Edá Media, Historia National Geographic, avientu 2009, 30-34. Delles Universidaes teníen una especie de policía propia y hasta cárcel. 

 Ver tamién 
 Universidá
 Llista de les universidaes más antigües
 Edá Media
 Ciencia y teunoloxía medieval
 Renacimientu carolinxu
 Historia de la ciencia y la teunoloxía n'España#Universidaes y escueles de traductores
 Authentica habita

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Modelos d'Escuela na Edá Media
 La educación infantil na Edá Media

Categoría:Historia universitaria
Categoría:Ciencia medieval