Diferencies ente'l diasistema serbocroata
Les '''diferencies ente'l diasistema serbocroata''', entendíu poles llingües establecíes como estándares, [[Idioma bosniu|bosniu]], [[Idioma croata|croata]] y [[Idioma serbiu|serbiu]], detállense les fundamentales, ente les tres llingües estándares del [[diasistema]] [[Idioma serbocroata|serbocroata]].

En 2007 declaróse'l [[Idioma montenegrín|montenegrín]] como llingua oficial de [[Montenegru]]. Ye importante mentar que'l bosniu nun ye del tou aceptáu por serbios y croates, anque lingüísticamente yá ye un fechu, y eso inclúi una Wikipedia en versión bosniu.

== Exemplu na traducción d'una frase a les distintes llingües del [[continuum idiomáticu|continuum serbocroata]] ==
* '''[[Idioma asturianu]]''': Tocantes a los gases d'escape y la contaminación del aire en Xerusalén, ¡sería necesariu tomar midíes de seguridá!

* '''[[Idioma croata]]''': Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka o Jeruzalemu, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti!

* '''[[Idioma serbiu]]''': O pogledu izduvnih gasova i zagađenosti vazduha o Jerusalimu, bilo bi potrebno preduzeti mere bezbednosti! (У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха у Јерусалиму, било би потребно предузети мере безбедности!.)

{| {{tablaguapa}}
!'''[[Idioma croata]]'''
!'''[[Idioma serbiu]]'''
!'''[[Idioma bosniu]]'''
! style="background-color#ffffff" | '''[[Idioma asturianu]]'''
|-
| align=center | B'''ije'''la so'''l''' za ku'''h'''anje '''k'''emijski '''je spoj''' natri'''j'''a i '''k'''lora.
| align=center | B'''y'''la so za ku'''v'''anje '''je h'''emijsko '''jedinjenje''' natri'''jum'''a i '''h'''lora.
| align=center | B''ije''la so za ku''h''anje ''je h''emijski ''spoj'' natri''jum''a i ''h''lora.
| style="background-color#ffffff" | El sal blanco pa cocinar ye un compuestu químicu de cloru y sodiu.
|-
| align=center | '''Vlak''' sa žel'''je'''zničkoga '''kolodvora''' krenu'''t ć'''y t'''o'''čnon o deset '''sati'''.
| align=center | '''Voz''' sa žel''y'''zničke '''stanice''' krenu'''ć'''y t'''a'''čnon o deset '''časova'''.
| align=center | ''Voz'' sa žel''je''zničke ''stanice'' krenu''t ć''y t''a''čnon o deset ''sati''.
| style="background-color#ffffff" | El tren va partir de la estación (ferroviaria) a les diez en puntu.
|}

{|{{tablaguapa}}
! Asturianu || Croata || Serbiu || Notes
|-
| [[Belén]] || Betlehem || Vitlejem ||rowspan=5| Dende'l [[llatín]] en croata, dende'l [[Idioma griegu|griegu]] en serbiu.
|-
| [[Atenes]] || Atena || Atolena
|-
| Europa || Europa || Evropa
|-
| Xipre || Cipar || Kipar
|-
| cloru || klor || hlor
|-
| torga || impedanca || impedansa || Dende'l [[Idioma francés|francés]] en serbiu.
|-
| colspan="4" | '''Pero:'''
|-
| licence || licenca || licenca || "dozvola" ye más común en dambos idiomes.
|}
{|{{tablaguapa}}
! Asturianu || Bosniu y Serbiu || Croata
|-
| ¿Que dixo?|| '''Šta''' je rekao?|| '''Što''' je rekao?
|-
| Pregúnta-y qué dixo ||Pitaj ga '''šta''' je rekao.|| Pitaj ga '''što''' je rekao.
|-
| Lo que dixo ye mentira ||To '''što''' je rekao je laž.|| To '''što''' je rekao je laž.
|}
{|{{tablaguapa}}
! Asturianu !! Croata !! Serbiu !! Bosniu
|-
| Xineru || siječanj || januar || januar
|-
| Febreru || veljača || februar || februar
|-
| Marzu || ožujak || mart || mart
|-
| Abril || travanj || april || april
|-
| Mayu || svibanj || maj || maj
|-
| Xunu || lipanj || jun || jun'''i'''
|-
| Xunetu || srpanj || jul || jul'''i'''
|-
| Agostu || kolovoz || a'''v'''gust || a'''o'''gust
|-
| Setiembre || ruxan || septembar || septembar
|-
| Ochobre || listopad || oktobar || oktobar
|-
| Payares || studeni || novembar || novembar
|-
| Avientu || prosinac || decembar || decembar
|}

=== Escritura ===
Forma d'escribir l'idioma:
* [[Idioma croata|Croata]]: usa l'[[alfabetu llatín]] siempres.
* [[Idioma bosniu|Bosniu]]: usa l'alfabetu llatín siempres nes rexones habitaes por [[bosniocroata|bosniocroates]] y [[bosníacos]], el [[alfabetu cirílicu|cirílicu]] úsase solamente nes zones onde habiten [[serbobosnios]].
* [[Idioma serbiu|Serbiu]]: usa de forma preferente'l [[alfabetu cirílicu serbiu|cirílicu serbiu]], pero'l llatín ye d'usu común ente los mozos.
* [[Idioma montenegrín|Montenegrín]]: Puede usar tantu l'alfabetu llatín (na so versión montenegrina, que sustituyó en 2009 al alfabetu cirílicu serbiu), como una forma afecha del [[Alfabetu llatín|llatín serbiu]].

El Tratáu de Novi Sad proponía que dientro del llamáu idioma serbocroata o croatoserbio esistíen dos variantes; una primordialmente "croata" y otra "serbia".

Denominar al idioma d'esa manera (croatoserbio o serbocroata) por cuenta de que los croates y serbios yeren les dos naciones más numberoses que falaben l'idioma. Nun se debe escaecer qu'en Bosnia y Herzegovina utilízase una fala con traces y munches grafíes traíes polos idiomes turcu y árabe.

Les diferencies que definíen a una o otra variante consistíen en:
* La forma actual de pronunciar l'antigua vocal paleoeslava (staroslavenski) "jat", esto ye ('''a''')jekavski pa la variante "croata" (como se fala na mayor parte de Croacia, Montenegru y parte de BiH) y ekavski pa la variante "serbia" (–como se fala en Serbia, parte de BiH, y parte de Croacia, especialmente en Zagreb) (1)
:('''a''') La forma cola que se denominaba a la pallabra "qué", esto ye: štokavski pa la variante "croata" y "štakavski" pa la variante "serbia".
* La escritura daba lo mesmo pa dambes variantes, dempués de too, Cirilo y Metodio crear pal antiguu eslavu o paleoslavo, y depués los francos "latinizaron" a los eslavos más occidentales. Por ser el "llatín" internacional y por ser el "cirílicu" patrimoniu cultural eslavu, dambos alfabetos enseñar en toles repúbliques de l'antigua Yugoslavia (sacante na república de Eslovenia, onde l'idioma eslovenu- nun puede escribise en cirilico, solamente en llatín). Sicasí, prefierse l'alfabetu llatín pa la variante "croata" y el cirílicu pa la variante "serbia". (2)
* Diferencies de vocabulariu mesmes de cada variante. Tamién diferencies de vocabulariu con pallabres d'orixe rusu y turcu pa la variante "serbia" y pallabres d'orixe alemán ya italianu pa la variante "croata".

N'efeutu la variante "chacava" del croato faláu en [[Dalmacia]], especialmente na capital [[Split]] (antigua "Spalato"), tien más del 59,4% de pallabres tomaes de llingües neollatines<ref>[http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:P5-FpZE57Y4J:hrcak.srce.hr/file/53633+influenze+romanze+nel+dialetto+ciacavo&hl=it&gl=it Influencies de llingües romances en dialeutu croata de [[Dalmacia]].]</ref>

== Exemplu de distintos diccionarios ==
{| border="0" cellpadding="4" cellspacing="3" style="margin-left:1em"
! [[Idioma asturianu|Asturianu]]
! [[Idioma croata|Croata]]
! [[Idioma serbiu|Serbiu]]
! [[Idioma inglés|Inglés]]
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Comparanza
! Usporedba
! Поређење (Poređenje)
! Compare, comparison
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Europa
! Europa
! Европа (Evropa)
! Europe
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Países Baxos (Holanda)
! Nizozemska
! Холандија (Holandija)
! Netherlands (Holland)
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Italianos
! Talijani
! Италијани (Italijani)
! Italians
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Universu
!Svemir
! Васиона (Vasiona)
! Universe
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Escayu dorsal, columna vertebral
! Kralježnica
! Кичма (Kičma)
! Spine
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Aire
!Zrak
! Ваздух (Vazduh)
! Air
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Educación
! Odgoj
! Васпитање (Vaspitanje)
! Education
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Selmana
!Tjedan
! Седмица (Sedmica)
! Week
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Historia
!Povijest
! Историја (Istorija)
! History
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Pantalones
! Hlačy
!Панталоне (Pantalone)
! Trousers
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Estómagu
! Trbuh
! Стомак (Stomak)
! Belly
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Ciencia
!Znanost
! Наука (Nauka)
! Science
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Personalmente
!Osobno
! Лично (Ličnon)
! Personally
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Persona natural (física)
! Osoba
! Лице (Lice)
! Natural Person
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Naciones Xuníes
! Ujedinjeni Narodi
! Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije)
! United Nations
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Pan
! Kruh
! Хлеб (Hleb)
! Bread
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Artificial
! Umjetno
! Вештачки (Veštački)
! Artificial
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Cruz
! Križ
! Крст (Krst)
! Cross
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Democracia
!Demokracija
! Демократија (Demokratija)
! Democracy
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Detección
! Spoznaja
! Сазнање (Saznanje)
! Detection
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Islla
!Otok
! Острво (Ostrvo)
! Island
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Oficial
! Časnik
! Официр (Oficir)
! Officer
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Tráficu, tránsitu
!Cestovni promet
! Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj)
! Road traffic
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Autopista
!Autocesta
! Аутопут (Autoput)
! Highway
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Llargor, llonxitú
! Duljina
! Дужина (Dužina)
! Lenght
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Asociación
! Udruga
! Удружење (Udruženje)
! Association
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Fábrica
!Tvornica
! Фабрика (Fabrika)
! Factory
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Xeneral
! Općy
!Опште (Opšte)
! Xeneral
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Cristu
!Krist
! Христoс (Hristos)
! Christ
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Siéntolo
! Oprosti
! Извини (Izvini)
! I'm Sorry
|---- |- bgcolor="gainsboro"
! Estándar del llinguaxe nativu
!Materinski jezićnin standard
! Матерњи језички стандард
! Native language standard
|}

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{Tradubot|Diferencias entre el diasistema serbocroata}}
[[Categoría:Sociollingüística]]
[[Categoría:Idioma bosniu]]
[[Categoría:Idioma croata]]
[[Categoría:Idioma serbiu]]
[[Categoría:Comparanza ente idiomes]]
Les diferencies ente'l diasistema serbocroata, entendíu poles llingües establecíes como estándares, bosniu, croata y serbiu, detállense les fundamentales, ente les tres llingües estándares del diasistema serbocroata.

En 2007 declaróse'l montenegrín como llingua oficial de Montenegru. Ye importante mentar que'l bosniu nun ye del tou aceptáu por serbios y croates, anque lingüísticamente yá ye un fechu, y eso inclúi una Wikipedia en versión bosniu.

 Exemplu na traducción d'una frase a les distintes llingües del continuum serbocroata 
 Idioma asturianu: Tocantes a los gases d'escape y la contaminación del aire en Xerusalén, ¡sería necesariu tomar midíes de seguridá!

 Idioma croata: Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka o Jeruzalemu, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti!

 Idioma serbiu: O pogledu izduvnih gasova i zagađenosti vazduha o Jerusalimu, bilo bi potrebno preduzeti mere bezbednosti! (У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха у Јерусалиму, било би потребно предузети мере безбедности!.)

{| 
!Idioma croata
!Idioma serbiu
!Idioma bosniu
! style="background-color#ffffff" | Idioma asturianu
|-
| align=center | Bijela sol za kuhanje kemijski je spoj natrija i klora.
| align=center | Byla so za kuvanje je hemijsko jedinjenje natrijuma i hlora.
| align=center | Bijela so za kuhanje je hemijski spoj natrijuma i hlora.
| style="background-color#ffffff" | El sal blanco pa cocinar ye un compuestu químicu de cloru y sodiu.
|-
| align=center | Vlak sa željezničkoga kolodvora krenut ćy točnon o deset sati.
| align=center | Voz sa žel''yzničke stanice krenućy tačnon o deset časova.
| align=center | Voz sa željezničke stanice krenut ćy tačnon o deset sati.
| style="background-color#ffffff" | El tren va partir de la estación (ferroviaria) a les diez en puntu.
|}

 Asturianu  Croata  Serbiu  Notes Belén  Betlehem  Vitlejem  Dende'l llatín en croata, dende'l griegu en serbiu. Atenes  Atena  Atolena Europa  Europa  Evropa Xipre  Cipar  Kipar cloru  klor  hlor torga  impedanca  impedansa  Dende'l francés en serbiu. Pero: licence  licenca  licenca  "dozvola" ye más común en dambos idiomes.
 Asturianu  Bosniu y Serbiu  Croata ¿Que dixo? Šta je rekao? Što je rekao? Pregúnta-y qué dixo Pitaj ga šta je rekao. Pitaj ga što je rekao. Lo que dixo ye mentira To što je rekao je laž. To što je rekao je laž.
 Asturianu  Croata  Serbiu  Bosniu Xineru  siječanj  januar  januar Febreru  veljača  februar  februar Marzu  ožujak  mart  mart Abril  travanj  april  april Mayu  svibanj  maj  maj Xunu  lipanj  jun  juni Xunetu  srpanj  jul  juli Agostu  kolovoz  avgust  aogust Setiembre  ruxan  septembar  septembar Ochobre  listopad  oktobar  oktobar Payares  studeni  novembar  novembar Avientu  prosinac  decembar  decembar

 Escritura 
Forma d'escribir l'idioma:
 Croata: usa l'alfabetu llatín siempres.
 Bosniu: usa l'alfabetu llatín siempres nes rexones habitaes por bosniocroates y bosníacos, el cirílicu úsase solamente nes zones onde habiten serbobosnios.
 Serbiu: usa de forma preferente'l cirílicu serbiu, pero'l llatín ye d'usu común ente los mozos.
 Montenegrín: Puede usar tantu l'alfabetu llatín (na so versión montenegrina, que sustituyó en 2009 al alfabetu cirílicu serbiu), como una forma afecha del llatín serbiu.

El Tratáu de Novi Sad proponía que dientro del llamáu idioma serbocroata o croatoserbio esistíen dos variantes; una primordialmente "croata" y otra "serbia".

Denominar al idioma d'esa manera (croatoserbio o serbocroata) por cuenta de que los croates y serbios yeren les dos naciones más numberoses que falaben l'idioma. Nun se debe escaecer qu'en Bosnia y Herzegovina utilízase una fala con traces y munches grafíes traíes polos idiomes turcu y árabe.

Les diferencies que definíen a una o otra variante consistíen en:
 La forma actual de pronunciar l'antigua vocal paleoeslava (staroslavenski) "jat", esto ye (a)jekavski pa la variante "croata" (como se fala na mayor parte de Croacia, Montenegru y parte de BiH) y ekavski pa la variante "serbia" (–como se fala en Serbia, parte de BiH, y parte de Croacia, especialmente en Zagreb) (1)
(a''') La forma cola que se denominaba a la pallabra "qué", esto ye: štokavski pa la variante "croata" y "štakavski" pa la variante "serbia".
 La escritura daba lo mesmo pa dambes variantes, dempués de too, Cirilo y Metodio crear pal antiguu eslavu o paleoslavo, y depués los francos "latinizaron" a los eslavos más occidentales. Por ser el "llatín" internacional y por ser el "cirílicu" patrimoniu cultural eslavu, dambos alfabetos enseñar en toles repúbliques de l'antigua Yugoslavia (sacante na república de Eslovenia, onde l'idioma eslovenu- nun puede escribise en cirilico, solamente en llatín). Sicasí, prefierse l'alfabetu llatín pa la variante "croata" y el cirílicu pa la variante "serbia". (2)
 Diferencies de vocabulariu mesmes de cada variante. Tamién diferencies de vocabulariu con pallabres d'orixe rusu y turcu pa la variante "serbia" y pallabres d'orixe alemán ya italianu pa la variante "croata".

N'efeutu la variante "chacava" del croato faláu en Dalmacia, especialmente na capital Split (antigua "Spalato"), tien más del 59,4% de pallabres tomaes de llingües neollatinesInfluencies de llingües romances en dialeutu croata de Dalmacia.

 Exemplu de distintos diccionarios 
 Asturianu Croata Serbiu Inglés Comparanza Usporedba Поређење (Poređenje) Compare, comparison Europa Europa Европа (Evropa) Europe Países Baxos (Holanda) Nizozemska Холандија (Holandija) Netherlands (Holland) Italianos Talijani Италијани (Italijani) Italians UniversuSvemir Васиона (Vasiona) Universe Escayu dorsal, columna vertebral Kralježnica Кичма (Kičma) Spine AireZrak Ваздух (Vazduh) Air Educación Odgoj Васпитање (Vaspitanje) Education SelmanaTjedan Седмица (Sedmica) Week HistoriaPovijest Историја (Istorija) History Pantalones HlačyПанталоне (Pantalone) Trousers Estómagu Trbuh Стомак (Stomak) Belly CienciaZnanost Наука (Nauka) Science PersonalmenteOsobno Лично (Ličnon) Personally Persona natural (física) Osoba Лице (Lice) Natural Person Naciones Xuníes Ujedinjeni Narodi Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije) United Nations Pan Kruh Хлеб (Hleb) Bread Artificial Umjetno Вештачки (Veštački) Artificial Cruz Križ Крст (Krst) Cross DemocraciaDemokracija Демократија (Demokratija) Democracy Detección Spoznaja Сазнање (Saznanje) Detection IsllaOtok Острво (Ostrvo) Island Oficial Časnik Официр (Oficir) Officer Tráficu, tránsituCestovni promet Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj) Road traffic AutopistaAutocesta Аутопут (Autoput) Highway Llargor, llonxitú Duljina Дужина (Dužina) Lenght Asociación Udruga Удружење (Udruženje) Association FábricaTvornica Фабрика (Fabrika) Factory Xeneral OpćyОпште (Opšte) Xeneral CristuKrist Христoс (Hristos) Christ Siéntolo Oprosti Извини (Izvini) I'm Sorry Estándar del llinguaxe nativuMaterinski jezićnin standard Матерњи језички стандард Native language standard

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Sociollingüística
Categoría:Idioma bosniu
Categoría:Idioma croata
Categoría:Idioma serbiu
Categoría:Comparanza ente idiomes