Cultura lesbiana
{{referencies|t=20220117072145}}
[[Imaxe:George Charles Beresford - Virginia Woolf in 1902 - Restoration.jpg|thumb|right|250px|[[Virginia Woolf]] en [[1902]].]]
Por '''cultura lésbica''' entiéndese la manera nel cual les [[lesbiana|lesbianes]] vense y representen a sigo mesmes, y el mundu nel cual viven, en tolos campos artísticos, y culturales: [[lliteratura]], [[arte]], [[cine]], [[teatru]], por mentar dalgunos.

== Cultura y subcultura ==
La cultura [[lesbiana|lésbica]] creció tradicionalmente incluyida dientro de la tradición femenina, y más específicamente na cultura de les muyeres. Mientres munchos años, y en dómines de normes sociales más ríxides que les actuales, la cultura de les muyeres desenvolvióse en distintos campos, d'esta forma hubo músiques, poetes, escritores y artistes, etc.

Puesto que les lesbianes son consideraes un grupu social minoritariu, fálase bien de cutiu de subcultura [[lesbiana|lésbica]], lo cual nun significa una situación d'inferioridá presupuesta, sinón daqué que ye parte de la mesma especificidá de les [[lesbiana|lesbianes]], respectu al mundu [[heterosexual]] mayoritariu.

== Lliteratura ==
Nel campu lliterario de finales del [[sieglu XIX]], falar de lesbianismu yera daqué que faíen munchos escritores, tales como Baudelaire, Diderot y James. Pero al empiezu del [[1900]] tantu en [[Londres]] como en [[París]], nuna atmósfera y un clima intelectual y artístico resplandorientu, creáronse les primeres comunidaes de muyeres poetes, escritores y artistes. Dalgunes de les lesbianes parisines más conocíes fueron: [[Natalie Clifford Barney]], [[Renée Vivien]], [[Gertrude Stein]] y [[Tamara de Lempicka]]; per otra parte dalgunes de les muyeres lesbianes londinenses más conocíes nesi entós fueron [[Vita Sackville-West]], [[Katherine Mansfield]], [[Ivy Compton-Burnett]] y [[Radclyffe Hall]], autora de ''[[The Well of Loneliness]]'', que nel añu 1928 convertir n'unu de los primeros llibros con un romance lésbicu dramáticu.

Non toes estes muyeres yeren abiertamente lesbianes, pero teníen daqué de mancomún y yera'l fechu de que la so vida xiraba en redol a otres muyeres, elles mesmes constituyíen redes d'amistá y compañerismu con otres lesbianes, y caracterizábense por tener una sensibilidá especial pa la descripción de personaxes femeninos y les sos rellaciones ente sigo.

Los escritores de la primer metá del 1900 utilizaben frecuentemente [[criptología|mensaxes cifraos]] como una forma d'amazcarar la temática lésbica; personaxes que camuden de sexu como nel [[Orlando (novela)|Orlando]] de [[Virginia Woolf]], munches noveles con hestories ente homes [[gais]], como ye'l casu de [[Marguerite Yourcenar]]; hestories abiertamente lésbiques, pero dalgunes d'elles escrites so un seudónimu como'l casu de [[Patricia Highsmith]] y el so llibru ''Carol'', dan cuenta d'esta situación. 

N'[[Estaos Xuníos|América]] nos [[años 1950|años 50]], no que se dio en llamar el xéneru [[Pulp (lliteratura)|pulp]], la veta lésbica tuvo un gran ésitu y una de los escritores que meyor esplotar foi [[Ann Bannon]]. El problema yera que pa publicar, les noveles teníen como requisitu tener un final tráxicu nel cual les protagonistes volvíense lloques o perdíen la vida. La esplicación yera qu'un final feliz promovería'l lesbianismu. 
Estes noveles vender nos [[kioscos]], lo cual facilitaba l'accesu a les mesmes. 

Nes últimes décades, abondaron los escritores que toquen temes lésbiques, como ye'l casu de [[Jeanette Winterson]], el mundu fantásticu proyeutáu nos llibros de [[Marion Zimmer Bradley]]; [[Sandra Scoppettone]] (y el so detective [[lesbiana]]) o [[Radclyffe]]. Tamién se suman escritores de fala española tales como [[Lola Van Guardia]], [[Jennifer Quiles]], [[Susana Guzner]], [[Cristina Peri Rossi]], [[Carme Riera]] y [[Núria Añó]].

"Salomón Umbada" pseudónimu de, al paecer una escritora qu'enxamás reveló'l so verdaderu nome, y publicó con nome d'home pa xustificar la so pasión.

== Deporte ==
Dende va años, la llucha na reconocencia y la entrada al mundu del [[deporte]], según l'esfotu, y el trunfu n'eventos deportivos foi parte esencial de la historia de la cultura; los resultaos de munchos años d'esfuerciu agora son práuticamente esfrutaos por muyeres homosexuales y heterosexuales d'igual forma.

== Fuercies armaes ==
En recién años mentóse l'enfoque de los derechos del personal militar y paramilitar a lo referente al lesbianismu; más la presencia nos ámbitos [[castrense]]s, particularmente nos países que dexaron la participación de la muyer, fuera un tanto invisible anterior al contemporaneu énfasis, sicasí foi continuu. A lo que se refier a la historia de los esfuercios de llucha, porciones de la cultura lésbica tamién ufiertó'l so sofitu.

== Cine y televisión ==
La primer película lésbica foi ''[[Rapaces d'uniforme]]'' (''Mädchen in Uniform''), de la direutora [[Leontine Sagan]], nel añu [[1930]]. Más tarde apaecieron otres películes como ''[[La mentira infame]]'' (''These Three''), de [[William Wyler]] ([[1962]]), ''[[La rapiega]]'', de [[Mark Rydell]] ([[1967]]), y ''[[L'asesinatu de la hermana George]]'', de [[Robert Aldrich]] ([[1968]]), toes elles con una visión dramática y dacuando grotesca del mundu lésbicu.

''Lianna'', de [[John Sayles]], una película del añu 1983, da-y un entorno a la forma de ver masculina del universu lésbicu, pero van ser direutores lesbianes como [[Donna Deitch]] cola so película ''Media hora más contigo'' y [[Patricia Rozema]] que van empezar realmente a amosar una visión más positiva de les lesbianes y les sos realidaes. 

Dellos títulos de llargumetraxes más actuales que tienen como temática principal el lesbianismu son:

''Fingersmith (2005), Circumstance (2011), L'últimu sollutu, Amour de Femme (2001), Naissance des Pieuvres, The World Unseen, I can't think Straight, Elena Undone, Kiss Mig, Sancharram, Hai-sodot, Fueu (1996), Fucking Amal, Llazos Encesos (1996), Rosas Rojas, Kissing Jessica Stein, Heavenly Creatures, Eloïse, Les fíes del botánicu, My summer of love (2004), Ci quing, Muyer contra muyer (2000), Cuando cai la nueche (1995), Habitación en Roma (2009), D.E.B.S, Tipping the Velvet, A perfect ending, But I'm a cheerleader, Goldfish memory, All over me (1997), Mulholland drive, La vie d'Adèle (2013), Gespenster (2005), Fried Green Tomatoes (2001), Affinity (2008), The night watch (2011), Running on empty dreams, Viola di mare, Loving Anabelle, Love Sick (2006), Bloomington (2010), L'espertar del amor (2005) y Carol (2016) ente otros.''

Na actualidá hai mayor espardimientu de la tema lésbica non yá nel cine sinón tamién na televisión, onde s'emitieron series como ''[[South of Nowhere]]'', ''[[The L Word]]'', ''[[Sugar Rush (serie de televisión)|Sugar Rush]]'', ''[[Hospital Central (serie de televisión)|Hospital Central]]'', ''[[Lip Service]]'', ''[[Lost Girl]]'', ''[[Grey's Anatomy]]'', ''[[Tierra de lobos (serie de televisión)|Tierra de lobos]]'' o ''[[Verbotene Liebe]]'' que traten abiertamente la tema de la homosexualidá femenina.

== Ver tamién ==
*[[Homosexualidá]]
*[[Teoría Queer]]
*[[Utopía lésbica]]
*[[Escala de Kinsey]]
*[[Lesbianismu]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{Tradubot|Cultura lesbiana}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cultura LGBT]]
[[Categoría:Lesbianismu]]
[[Categoría:Cultures basaes na sexualidá ya identidá de xéneru]]
Por cultura lésbica entiéndese la manera nel cual les lesbianes vense y representen a sigo mesmes, y el mundu nel cual viven, en tolos campos artísticos, y culturales: lliteratura, arte, cine, teatru, por mentar dalgunos.

 Cultura y subcultura 
La cultura lésbica creció tradicionalmente incluyida dientro de la tradición femenina, y más específicamente na cultura de les muyeres. Mientres munchos años, y en dómines de normes sociales más ríxides que les actuales, la cultura de les muyeres desenvolvióse en distintos campos, d'esta forma hubo músiques, poetes, escritores y artistes, etc.

Puesto que les lesbianes son consideraes un grupu social minoritariu, fálase bien de cutiu de subcultura lésbica, lo cual nun significa una situación d'inferioridá presupuesta, sinón daqué que ye parte de la mesma especificidá de les lesbianes, respectu al mundu heterosexual mayoritariu.

 Lliteratura 
Nel campu lliterario de finales del sieglu XIX, falar de lesbianismu yera daqué que faíen munchos escritores, tales como Baudelaire, Diderot y James. Pero al empiezu del 1900 tantu en Londres como en París, nuna atmósfera y un clima intelectual y artístico resplandorientu, creáronse les primeres comunidaes de muyeres poetes, escritores y artistes. Dalgunes de les lesbianes parisines más conocíes fueron: Natalie Clifford Barney, Renée Vivien, Gertrude Stein y Tamara de Lempicka; per otra parte dalgunes de les muyeres lesbianes londinenses más conocíes nesi entós fueron Vita Sackville-West, Katherine Mansfield, Ivy Compton-Burnett y Radclyffe Hall, autora de The Well of Loneliness, que nel añu 1928 convertir n'unu de los primeros llibros con un romance lésbicu dramáticu.

Non toes estes muyeres yeren abiertamente lesbianes, pero teníen daqué de mancomún y yera'l fechu de que la so vida xiraba en redol a otres muyeres, elles mesmes constituyíen redes d'amistá y compañerismu con otres lesbianes, y caracterizábense por tener una sensibilidá especial pa la descripción de personaxes femeninos y les sos rellaciones ente sigo.

Los escritores de la primer metá del 1900 utilizaben frecuentemente mensaxes cifraos como una forma d'amazcarar la temática lésbica; personaxes que camuden de sexu como nel Orlando de Virginia Woolf, munches noveles con hestories ente homes gais, como ye'l casu de Marguerite Yourcenar; hestories abiertamente lésbiques, pero dalgunes d'elles escrites so un seudónimu como'l casu de Patricia Highsmith y el so llibru Carol, dan cuenta d'esta situación. 

N'América nos años 50, no que se dio en llamar el xéneru pulp, la veta lésbica tuvo un gran ésitu y una de los escritores que meyor esplotar foi Ann Bannon. El problema yera que pa publicar, les noveles teníen como requisitu tener un final tráxicu nel cual les protagonistes volvíense lloques o perdíen la vida. La esplicación yera qu'un final feliz promovería'l lesbianismu. 
Estes noveles vender nos kioscos, lo cual facilitaba l'accesu a les mesmes. 

Nes últimes décades, abondaron los escritores que toquen temes lésbiques, como ye'l casu de Jeanette Winterson, el mundu fantásticu proyeutáu nos llibros de Marion Zimmer Bradley; Sandra Scoppettone (y el so detective lesbiana) o Radclyffe. Tamién se suman escritores de fala española tales como Lola Van Guardia, Jennifer Quiles, Susana Guzner, Cristina Peri Rossi, Carme Riera y Núria Añó.

"Salomón Umbada" pseudónimu de, al paecer una escritora qu'enxamás reveló'l so verdaderu nome, y publicó con nome d'home pa xustificar la so pasión.

 Deporte 
Dende va años, la llucha na reconocencia y la entrada al mundu del deporte, según l'esfotu, y el trunfu n'eventos deportivos foi parte esencial de la historia de la cultura; los resultaos de munchos años d'esfuerciu agora son práuticamente esfrutaos por muyeres homosexuales y heterosexuales d'igual forma.

 Fuercies armaes 
En recién años mentóse l'enfoque de los derechos del personal militar y paramilitar a lo referente al lesbianismu; más la presencia nos ámbitos castrenses, particularmente nos países que dexaron la participación de la muyer, fuera un tanto invisible anterior al contemporaneu énfasis, sicasí foi continuu. A lo que se refier a la historia de los esfuercios de llucha, porciones de la cultura lésbica tamién ufiertó'l so sofitu.

 Cine y televisión 
La primer película lésbica foi Rapaces d'uniforme (Mädchen in Uniform), de la direutora Leontine Sagan, nel añu 1930. Más tarde apaecieron otres películes como La mentira infame (These Three), de William Wyler (1962), La rapiega, de Mark Rydell (1967), y L'asesinatu de la hermana George, de Robert Aldrich (1968), toes elles con una visión dramática y dacuando grotesca del mundu lésbicu.

Lianna, de John Sayles, una película del añu 1983, da-y un entorno a la forma de ver masculina del universu lésbicu, pero van ser direutores lesbianes como Donna Deitch cola so película Media hora más contigo y Patricia Rozema que van empezar realmente a amosar una visión más positiva de les lesbianes y les sos realidaes. 

Dellos títulos de llargumetraxes más actuales que tienen como temática principal el lesbianismu son:

Fingersmith (2005), Circumstance (2011), L'últimu sollutu, Amour de Femme (2001), Naissance des Pieuvres, The World Unseen, I can't think Straight, Elena Undone, Kiss Mig, Sancharram, Hai-sodot, Fueu (1996), Fucking Amal, Llazos Encesos (1996), Rosas Rojas, Kissing Jessica Stein, Heavenly Creatures, Eloïse, Les fíes del botánicu, My summer of love (2004), Ci quing, Muyer contra muyer (2000), Cuando cai la nueche (1995), Habitación en Roma (2009), D.E.B.S, Tipping the Velvet, A perfect ending, But I'm a cheerleader, Goldfish memory, All over me (1997), Mulholland drive, La vie d'Adèle (2013), Gespenster (2005), Fried Green Tomatoes (2001), Affinity (2008), The night watch (2011), Running on empty dreams, Viola di mare, Loving Anabelle, Love Sick (2006), Bloomington (2010), L'espertar del amor (2005) y Carol (2016) ente otros.

Na actualidá hai mayor espardimientu de la tema lésbica non yá nel cine sinón tamién na televisión, onde s'emitieron series como South of Nowhere, The L Word, Sugar Rush, Hospital Central, Lip Service, Lost Girl, Grey's Anatomy, Tierra de lobos o Verbotene Liebe que traten abiertamente la tema de la homosexualidá femenina.

 Ver tamién 
Homosexualidá
Teoría Queer
Utopía lésbica
Escala de Kinsey
Lesbianismu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Cultura LGBT
Categoría:Lesbianismu
Categoría:Cultures basaes na sexualidá ya identidá de xéneru