Tinis
{{Llocalidá}}
'''Tinis''' (''Thinis'', ''This'' o ''Tis'') ye'l nome griegu d'una población del [[Antiguu Exiptu]], asitiada cerca d'[[Abidos]], nel [[Alto Exiptu]], que foi la [[capital (política)|capital]] de les dos primeres dinastíes del [[Antiguu Exiptu]].

* Nome exipciu: '''Cheni''' (''ṯnin''). Nome griegu: '''Tinis''', '''Tis'''. Nome árabe: Al-Birba (?)

== Historia ==
Nos [[epítome]]s de [[Manetón]], ye'l llugar d'orixe de [[Menes]], unificador d'Exiptu y '''Tis''' ye considerada la [[capital (xeográfica)|capital]] de la ''Confederación Tinita'' y el llar de los [[faraones]] de les dinastíes [[dinastía I|primer]] y [[dinastía II|segunda]]. Por eso, a estes dinastíes denominar ''Tinitas''; tamién se llamó a esti periodu: [[Periodu arcaicu d'Exiptu|dómina Tinita]] (c. 3150 - c. 2686&nbsp;e.&nbsp;C.), y a la rexón: ''[[nomo]] Tinita''.

{{cita|Dempués de los espíritus de los muertos, y de los semidioses, la primer casa real tuvo ocho rey, el primeru de los cualos, [[Menes]] de Tis, reinó 62 años.|[[Sestu Xunetu Africanu|Xunetu Africanu]]}}

L'allugamientu de l'antigua ciudá de Tinis ye desconocida, anque posiblemente taría asitiada na vera derecha del [[Nilu]], cerca de ''[[Girga]]'', unos quince quilómetros al norte de Abidos, o del pueblu de ''Al-Birba'' o ''El-Birbeh'', unos venti quilómetros al noroeste, pero nun foi topada nenguna prueba arqueolóxica concluyente.

Col advenimiento de la [[Dinastía III|tercer dinastía]], la capital treslladar a [[Menfis (Exiptu)|Menfis]].

== Necrópolis ==
Esisten restos d'una antigua [[necrópolis]] xunto a Naga ed-Deir, frente a la moderna Girga, con tumbes que van dende'l [[periodu predinástico d'Exiptu|periodu predinástico]] hasta principios del [[Imperiu Mediu]], dómina en que Tinis tornó so la influencia de la vecina ciudá de Abidos.

== Relixón ==
[[Ficheru:The judgement of the dead in the presence of Osiris.jpg|300px|thumb|right|[[Llibru de los muertos]] ([[Osiris]], cola piel verdoso ta sentáu a la derecha). Na cosmoloxía relixosa del Antiguu Exiptu, Tinis ye un llugar míticu nel cielu.]]
Como cada nomo, tenía un llugar pa la tumba y les [[momia|momies]] de los sos dioses-nomos muertos y asina, Tinis allugaba'l templu y últimu llugar de descansu d'[[Onuris (mitoloxía)|Onuris]], que los sos epítetos incluyíen "[[Bos taurus|toru]] de Tinis", adoráu dempués de la so muerte como [[Jenti-Amentiu]], y que'l so dios-nomo, foi asitiáu a la cabeza de la [[Enéada]] local.<ref>Maspero 1903: 205</ref>

El sumu sacerdote del templu de Onuris en Tinis foi llamáu'l primera [[profeta]],<ref>Maspero 1903: 177</ref> o xefe de los [[vidente]]s, un títulu que Maspero (1903) suxer ser un reflexu de la decadencia de Tinis na so estatus de ciudá.

Unu de los xefes de videntes, Anhurmose, que morrió mientres el reináu de [[Merenptah]] (c. 1213 - c. 1203 e.C.), rompió cola tradición de los sos predecesores del Reinu Nuevu, que fueron soterraos en Abidos, y fíxose soterrar en Tinis.

La diosa lleona Mehit tamién foi adorada en Tinis, y la restauración del so templu mientres el reináu de Merenptah foi supervisáu probablemente por Anhurmose.

Hai pruebes de que la socesión nel cargu de xefe de videntes de Onuris en Tinis foi d'un familiar: nel [[Dinastía XI d'Exiptu|periodu Heracleopolitano]], un Hagi asocedió al so hermanu mayor, tamién llamáu Hagi, y al so padre<ref>Fischer 1987</ref> y nel Nuevu Reinu, Parennefer llamáu Wennefer (Wenennefer)<ref>Frood 2007: 97</ref> foi asocedíu nel oficiu sacerdotal pol so fíu, Hori.<ref>Frood 2007: 189</ref>

Na antigua [[cosmoloxía relixosa]] exipcia, Tinis desempeñó un papel como llugar míticu nel [[cielu]].<ref name="Massey">Massey 1907: 637</ref> En particular, tal como s'establez nel [[Llibru de los Muertos]], la so significación [[Escatoloxía (relixón)|escatolóxica]] puede vese en ciertos rituales. Cuando'l dios [[Osiris]] trunfa, "l'allegría pasa la so ronda en Tinis", una referencia a la Tinis celestial, frente a la ciudá terrenal.<ref name="Massey"/>

{{Xeroglíficu |horizontal= sí|Cheni ''ṯnin'' '''(Tinis)'''|<hiero>-T:n-i-O49-</hiero>}}

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Bibliografía ==
* {{cita publicación | apellíu = Fischer | nome = H. G. | títulu = A parental link between two Thinite stelae of the Herakleopolitan period | revista = Bulletin of the Egyptological Seminar | volume = 9 | páxines = 15–23 | añu = 1987-1988 | url = http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=6561764 | fechaaccesu = 21 de mayu de 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120831161440/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=6561764 | archivedate = 2012-08-31 }}
* {{cita llibru | apellíos = Frood | nome = Elizabeth | títulu = Biographical texts from Ramessid Egypt | editorial = Society of Biblical Literature | añu = 2007 | allugamientu = Atlanta | páxines = | url = https://books.googleco.uk/books?id=qsm-vNVnUC0C&source=gbs_navlinks_s | isbn = 9781589832107}}
* {{cita llibru | apellíos = Massey | nome = Gerald | títulu = Ancient Egypt: the light of the world | editor = T. Fisher Unwin | volume = 2 | añu = 1907 | ubicación = Londres | url = https://books.googleco.uk/books?id=peLVNWKd_zAC&source=gbs_navlinks_s | id = | isbn = }}
* {{cita llibru | apellíos = Maspero | nome = Gaston | url = https://books.googleco.uk/books?id=taT4NjJ8VWsC&source=gbs_navlinks_s | añu = 1903 | títulu = History of Egypt, Chaldea, Syria, Babylonia, and Assyria | apellíu-editor = Sayce | nome-editor = Archibald Henry | volume = 9 | páxina = | editor = Kessinger Publishing | id = }}






{{Tradubot|Tinis}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ciudaes del Antiguu Exiptu]]
[[Categoría:Exiptoloxía]]
[[Categoría:Mitoloxía exipcia]]
[[Categoría:Conceyos sumíos]]
[[Categoría:Periodu arcaicu d'Exiptu]]
Tinis (Thinis, This o Tis) ye'l nome griegu d'una población del Antiguu Exiptu, asitiada cerca d'Abidos, nel Alto Exiptu, que foi la capital de les dos primeres dinastíes del Antiguu Exiptu.

 Nome exipciu: Cheni (ṯnin). Nome griegu: Tinis, Tis. Nome árabe: Al-Birba (?)

 Historia 
Nos epítomes de Manetón, ye'l llugar d'orixe de Menes, unificador d'Exiptu y Tis ye considerada la capital de la Confederación Tinita y el llar de los faraones de les dinastíes primer y segunda. Por eso, a estes dinastíes denominar Tinitas; tamién se llamó a esti periodu: dómina Tinita (c. 3150 - c. 2686 e. C.), y a la rexón: nomo Tinita.

L'allugamientu de l'antigua ciudá de Tinis ye desconocida, anque posiblemente taría asitiada na vera derecha del Nilu, cerca de Girga, unos quince quilómetros al norte de Abidos, o del pueblu de Al-Birba o El-Birbeh, unos venti quilómetros al noroeste, pero nun foi topada nenguna prueba arqueolóxica concluyente.

Col advenimiento de la tercer dinastía, la capital treslladar a Menfis.

 Necrópolis 
Esisten restos d'una antigua necrópolis xunto a Naga ed-Deir, frente a la moderna Girga, con tumbes que van dende'l periodu predinástico hasta principios del Imperiu Mediu, dómina en que Tinis tornó so la influencia de la vecina ciudá de Abidos.

 Relixón 
300px|thumb|right|Llibru de los muertos (Osiris, cola piel verdoso ta sentáu a la derecha). Na cosmoloxía relixosa del Antiguu Exiptu, Tinis ye un llugar míticu nel cielu.
Como cada nomo, tenía un llugar pa la tumba y les momies de los sos dioses-nomos muertos y asina, Tinis allugaba'l templu y últimu llugar de descansu d'Onuris, que los sos epítetos incluyíen "toru de Tinis", adoráu dempués de la so muerte como Jenti-Amentiu, y que'l so dios-nomo, foi asitiáu a la cabeza de la Enéada local.Maspero 1903: 205

El sumu sacerdote del templu de Onuris en Tinis foi llamáu'l primera profeta,Maspero 1903: 177 o xefe de los videntes, un títulu que Maspero (1903) suxer ser un reflexu de la decadencia de Tinis na so estatus de ciudá.

Unu de los xefes de videntes, Anhurmose, que morrió mientres el reináu de Merenptah (c. 1213 - c. 1203 e.C.), rompió cola tradición de los sos predecesores del Reinu Nuevu, que fueron soterraos en Abidos, y fíxose soterrar en Tinis.

La diosa lleona Mehit tamién foi adorada en Tinis, y la restauración del so templu mientres el reináu de Merenptah foi supervisáu probablemente por Anhurmose.

Hai pruebes de que la socesión nel cargu de xefe de videntes de Onuris en Tinis foi d'un familiar: nel periodu Heracleopolitano, un Hagi asocedió al so hermanu mayor, tamién llamáu Hagi, y al so padreFischer 1987 y nel Nuevu Reinu, Parennefer llamáu Wennefer (Wenennefer)Frood 2007: 97 foi asocedíu nel oficiu sacerdotal pol so fíu, Hori.Frood 2007: 189

Na antigua cosmoloxía relixosa exipcia, Tinis desempeñó un papel como llugar míticu nel cielu.Massey 1907: 637 En particular, tal como s'establez nel Llibru de los Muertos, la so significación escatolóxica puede vese en ciertos rituales. Cuando'l dios Osiris trunfa, "l'allegría pasa la so ronda en Tinis", una referencia a la Tinis celestial, frente a la ciudá terrenal.

 Referencies 

 Bibliografía 
 
 
 
 

Categoría:Ciudaes del Antiguu Exiptu
Categoría:Exiptoloxía
Categoría:Mitoloxía exipcia
Categoría:Conceyos sumíos
Categoría:Periodu arcaicu d'Exiptu