Zuzana Čaputová
{{Revisáu}}
{{persona}}
'''Zuzana Čaputová''' {{nym}} ye una política, abogada y activista ambientalista [[Eslovaquia|eslovaca]]. Ye l'actual [[Presidente d'Eslovaquia|presidenta d'Eslovaquia]], convirtiéndose na primer muyer n'ocupar esi cargu. 

Tamién foi una de les fundadores del partíu lliberal progresista [[Eslovaquia Progresista]] creáu en [[2017]], del que foi vicepresidenta dende xineru de [[2018]] al [[19 de marzu]] de [[2019]].<ref>{{cita web |url=https://domov.sme.sk/c/22079724/caputova-sa-vzdala-funkcie-podpredsednicky-progresivneho-slovenska.html|títulu=Čaputová sa vzdala funkcie podpredsedníčky Progresívneho Slovenska|apellíu=a.s|nome=Petit Press|idioma=sk|obra=domov.sme.sk |fechaaccesu=2019-03-30}}</ref> En [[2016]] ganó'l [[premiu Goldman]] pola campaña que lideró escontra un vertideru illegal de residuos tóxicos en [[Pezinok]].

== Biografía ==

=== Trayeutoria profesional ===
En llicenciándose en derechu na [[Universidá Comenius]] de [[Bratislava]] en [[1996]] empezó a trabayar nel gobiernu llocal de [[Pezinok]], primero como asistente nel departamentu llegal y darréu na alcaldía. El so siguiente pasu foi nel sector de les [[ONG]]s trabayando na denuncia d'abusu y [[esplotación infantil]]. Trabayó como xerente de proyeutos na asociación cívica [[EQ Klub]] nel desenvolvimientu de la comunidá llocal. 

Ente [[2001]] y [[2017]] trabayó en VIA IURIS dende 2010 como xurista. La organización ta dedicada a la llucha pola tresparencia en funcionamientu del [[poder xudicial]], responsabilidá de los funcionarios públicos, propiedá pública y fortalecimientu del control públicu sobro les autoridaes gubernamentales.

En Pezinok, mientres una década tuvo al mandu d'una campaña pública escontra l'autorización d'otru vertideru qu'agravaría la contaminación del suelu, l'aire y l'agua na ciudá y les sos árees circundantes. La llucha remató en [[2013]], cuando'l Tribunal Supremu de la República Eslovaca dictaminó que'l vertideru nuevu yera illegal y violaba les normes ambientales. El Tribunal emitió'l so veredictu a partir de la decisión del Tribunal de Xusticia de les Comunidaes Europees, que confirmó'l derechu públicu a participar na toma de decisiones sobro cuestiones qu'afecten al [[mediu ambiente]]. El Tribunal de Xusticia esclarió delles otres cuestiones llegales nel casu, qu'agora son vinculantes pa tola [[Xunión Europea]].

Caputova caltién el so propiu despachu como abogada y ye autora y coautora de delles publicaciones. Tamién pertenez a la rede d'abogaos y xuristes ambientales ''Environmental Alliance Alliance Worldwide'' (ELAW).

=== Trayeutoria política ===
En 2017 apaeció na escena política como fundadora del partíu [[Eslovaquia Progresista]]. En xineru de 2018 foi escoyida vicepresidenta del partíu, cargu al qu'arrenunció en marzu de 2019.

==== Eleiciones presidenciales marzu 2019 ====
Nuna conferencia de prensa celebrada'l [[29 de marzu]] de [[2018]], Čaputová anunció oficialmente la so candidatura a la presidencia nes eleiciones convocaes en 2019, dempués de recibir el sofitu del so partíu, Eslovaquia Progresista, Llibertá y Solidaridá y SPOLU y dempués de que'l so principal oponente, [[Robert Mistrík]], se retirara de la carrera y la sofitara'l [[26 de febreru]] de 2019.

El [[30 de marzu]] ganó les eleiciones presidenciales en segunda vuelta col 58,4% de los votos, ente que'l so rival, el vicepresidente de la [[Comisión Europea]], [[Maros Sefcovic]], qu'allegó como independiente col sofitu de los socialdemócrates llogró'l 41,59 %.<ref>{{cita web |url=https://www.lavanguardia.com/politica/20190331/461365750427/recuento-final-confirma-la-victoria-de-caputova-en-presidenciales-eslovacas.html|títulu=Recuento final confirma la victoria de Caputova en presidenciales eslovacas|fecha=2019-03-31|obra=La Vanguardia |fechaaccesu=2019-03-31}}</ref> Na primer vuelta celebrada'l 16 de marzu llograra casi'l 40,5 % de los votos.<ref name=":0">{{cita publicación |títulu=La ecologista que promete hacer justicia en Eslovaquia|url=https://elpais.com/internacional/2019/03/23/actualidad/1553354674_564221.html|periódico=El País|fecha=2019-03-30 |fechaaccesu=2019-03-30|issn=1134-6582|idioma=es |nome=María|apellíos=Hervás}}</ref>

== Posiciones polítiques ==
Caputova ta considerada una política d'ideoloxía [[Lliberalismu|lliberal]] y [[Federalismu européu|europeísta]].<ref name=":0">{{cita publicación |títulu=La ecologista que promete hacer justicia en Eslovaquia|url=https://elpais.com/internacional/2019/03/23/actualidad/1553354674_564221.html|periódico=El País|fecha=2019-03-30 |fechaaccesu=2019-03-30|issn=1134-6582|idioma=es |nome=María|apellíos=Hervás}}</ref>

=== Anticorrupción ===
Una de les exes principales de la so campaña a les eleiciones presidenciales de 2019 foi la llucha escontra la corrupción. "Eslovaquia amuesa signos de ser un Estáu prindáu, paez que'l poder nun lo exercen los escoyíos, sinón aquellos que mueven les cuerdes per detrás" declaró nuna entrevista.<ref name=":0">{{cita publicación |títulu=La ecologista que promete hacer justicia en Eslovaquia|url=https://elpais.com/internacional/2019/03/23/actualidad/1553354674_564221.html|periódico=El País|fecha=2019-03-30 |fechaaccesu=2019-03-30|issn=1134-6582|idioma=es |nome=María|apellíos=Hervás}}</ref>

=== Ambientalista ===
Ye especialmente conocida por liderar una campaña que provocó'l zarru d'un vertideru illegal de borrafes tóxiques en Pezinok que taba contaminando la tierra, l'aire y l'agua na so comunidá. En 2013 el Tribunal Supremu d'Eslovaquia dio-y la razón estableciendo un precedente pa la participación pública eslovaca.<ref>{{cita web |url=https://www.abc.es/natural/vivir/abci-seis-ganadores-premios-goldman-2016-nobel-medio-ambiente-1702108171117-20160418140306_galeria.html|títulu=Los seis ganadores de los Premios Goldman 2016, los Nobel del Medio Ambiente|autor=AB|fecha=2016 |fechaaccesu=16 d'agostu de 2016}}</ref>

=== Albuertu y derechos reproductivos ===
No que fai a la cuestión del albuertu, Čaputová sofita'l caltenimientu del status quo esistente: "Si esiste una situación estrema y el dilema ye decidir si adoptar una norma llegal que va afectar la vida personal de la ciudadanía o va dexala baxo la responsabilidá de les muyeres y la so eleición personal, escueyo la responsabilidá d'una muyer ".<ref>{{cita web |url=https://dennikn.sk/blog/1384515/zuzana-caputova-pre-krestana-nepripustny-kandidat-analyza/|títulu=Zuzana Čaputová – pre kresťana neprípustný kandidát? Analýza. |apellíu=Lenghart |nome=Patrik|fecha=2019-02-17|idioma=sk-SK|obra=Denník N |fechaaccesu=2019-03-30}}</ref>

=== Derechos LGBT ===
Na so campaña a les eleiciones presidenciales de 2019 defendió los derechos del coleutivu LGBT y l'adopción de les pareyes del mesmu sexu.<ref name=":0">{{cita publicación |títulu=La ecologista que promete hacer justicia en Eslovaquia|url=https://elpais.com/internacional/2019/03/23/actualidad/1553354674_564221.html|periódico=El País|fecha=2019-03-30 |fechaaccesu=2019-03-30|issn=1134-6582|idioma=es |nome=María|apellíos=Hervás}}</ref>

== Premios y reconocencies ==
* Ganadora xunto con [[Máxima Acuña]] y Destiny Watford del Premiu Goldman en 2016.<ref>{{cita web |url=http://www.goldmanprize.org/recipient/zuzana-caputova/|títulu=Zuzana Caputova|autor=[[Premio Goldman]]|fecha=2016|ubicación=Estados Unidos |fechaaccesu=16 d'agostu de 2016}}</ref>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}

{{NF|1973||Caputova, Zuzana}}
[[Categoría:Presidentes d'Eslovaquia]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Eslovaquia]]
[[Categoría:Abogaos y abogaes d'Eslovaquia]]
[[Categoría:Activistes d'Eslovaquia]]
[[Categoría:Persones de Bratislava]]
Zuzana Čaputová  ye una política, abogada y activista ambientalista eslovaca. Ye l'actual presidenta d'Eslovaquia, convirtiéndose na primer muyer n'ocupar esi cargu. 

Tamién foi una de les fundadores del partíu lliberal progresista Eslovaquia Progresista creáu en 2017, del que foi vicepresidenta dende xineru de 2018 al 19 de marzu de 2019. En 2016 ganó'l premiu Goldman pola campaña que lideró escontra un vertideru illegal de residuos tóxicos en Pezinok.

 Biografía 

 Trayeutoria profesional 
En llicenciándose en derechu na Universidá Comenius de Bratislava en 1996 empezó a trabayar nel gobiernu llocal de Pezinok, primero como asistente nel departamentu llegal y darréu na alcaldía. El so siguiente pasu foi nel sector de les ONGs trabayando na denuncia d'abusu y esplotación infantil. Trabayó como xerente de proyeutos na asociación cívica EQ Klub nel desenvolvimientu de la comunidá llocal. 

Ente 2001 y 2017 trabayó en VIA IURIS dende 2010 como xurista. La organización ta dedicada a la llucha pola tresparencia en funcionamientu del poder xudicial, responsabilidá de los funcionarios públicos, propiedá pública y fortalecimientu del control públicu sobro les autoridaes gubernamentales.

En Pezinok, mientres una década tuvo al mandu d'una campaña pública escontra l'autorización d'otru vertideru qu'agravaría la contaminación del suelu, l'aire y l'agua na ciudá y les sos árees circundantes. La llucha remató en 2013, cuando'l Tribunal Supremu de la República Eslovaca dictaminó que'l vertideru nuevu yera illegal y violaba les normes ambientales. El Tribunal emitió'l so veredictu a partir de la decisión del Tribunal de Xusticia de les Comunidaes Europees, que confirmó'l derechu públicu a participar na toma de decisiones sobro cuestiones qu'afecten al mediu ambiente. El Tribunal de Xusticia esclarió delles otres cuestiones llegales nel casu, qu'agora son vinculantes pa tola Xunión Europea.

Caputova caltién el so propiu despachu como abogada y ye autora y coautora de delles publicaciones. Tamién pertenez a la rede d'abogaos y xuristes ambientales Environmental Alliance Alliance Worldwide (ELAW).

 Trayeutoria política 
En 2017 apaeció na escena política como fundadora del partíu Eslovaquia Progresista. En xineru de 2018 foi escoyida vicepresidenta del partíu, cargu al qu'arrenunció en marzu de 2019.

 Eleiciones presidenciales marzu 2019 
Nuna conferencia de prensa celebrada'l 29 de marzu de 2018, Čaputová anunció oficialmente la so candidatura a la presidencia nes eleiciones convocaes en 2019, dempués de recibir el sofitu del so partíu, Eslovaquia Progresista, Llibertá y Solidaridá y SPOLU y dempués de que'l so principal oponente, Robert Mistrík, se retirara de la carrera y la sofitara'l 26 de febreru de 2019.

El 30 de marzu ganó les eleiciones presidenciales en segunda vuelta col 58,4% de los votos, ente que'l so rival, el vicepresidente de la Comisión Europea, Maros Sefcovic, qu'allegó como independiente col sofitu de los socialdemócrates llogró'l 41,59 %. Na primer vuelta celebrada'l 16 de marzu llograra casi'l 40,5 % de los votos.

 Posiciones polítiques 
Caputova ta considerada una política d'ideoloxía lliberal y europeísta.

 Anticorrupción 
Una de les exes principales de la so campaña a les eleiciones presidenciales de 2019 foi la llucha escontra la corrupción. "Eslovaquia amuesa signos de ser un Estáu prindáu, paez que'l poder nun lo exercen los escoyíos, sinón aquellos que mueven les cuerdes per detrás" declaró nuna entrevista.

 Ambientalista 
Ye especialmente conocida por liderar una campaña que provocó'l zarru d'un vertideru illegal de borrafes tóxiques en Pezinok que taba contaminando la tierra, l'aire y l'agua na so comunidá. En 2013 el Tribunal Supremu d'Eslovaquia dio-y la razón estableciendo un precedente pa la participación pública eslovaca.

 Albuertu y derechos reproductivos 
No que fai a la cuestión del albuertu, Čaputová sofita'l caltenimientu del status quo esistente: "Si esiste una situación estrema y el dilema ye decidir si adoptar una norma llegal que va afectar la vida personal de la ciudadanía o va dexala baxo la responsabilidá de les muyeres y la so eleición personal, escueyo la responsabilidá d'una muyer ".

 Derechos LGBT 
Na so campaña a les eleiciones presidenciales de 2019 defendió los derechos del coleutivu LGBT y l'adopción de les pareyes del mesmu sexu.

 Premios y reconocencies 
 Ganadora xunto con Máxima Acuña y Destiny Watford del Premiu Goldman en 2016.

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Presidentes d'Eslovaquia
Categoría:Políticos y polítiques d'Eslovaquia
Categoría:Abogaos y abogaes d'Eslovaquia
Categoría:Activistes d'Eslovaquia
Categoría:Persones de Bratislava