Juan Vigón
{{noneutralidad}}
{{persona}}
'''Juan Vigón Suero-Díaz''' {{nym}} foi un militar [[Asturies|asturianu]], d'ideoloxía monárquica, católicu, y que foi escoyíu por [[Alfonso XIII]] pa educar a los sos fíos.

Unu de los creadores de la fuercia militar que fizo posible al [[bandu subleváu]] ganar la [[Guerra Civil Española|Guerra civil]] empecipiada tres el [[Golpe d'Estáu n'España de xunetu de 1936|fracasu del Golpe d'Estáu]] contra la [[Segunda República Española|II República]]. Al términu de la mesma, ocupó importantes cargos, presidente de la [[Xunta d'Enerxía Nuclear]] y del [[Institutu Nacional de Téunica Aeronáutica]], formando parte del gobiernu del [[réxime franquista]].

== Biografía ==

=== Primeros años ===
Nació'l 30 d'ochobre de 1880 en [[Colunga]], [[provincia d'Uviéu]].<ref>{{Cita publicación|títulu=Morrió'l teniente xeneral Vigón|publicación=[[ABC (España)|ABC]]|url=http://hemeroteca.sevilla.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1955/05/25/035.html|ubicación=Sevilla|páxina=35|fecha=25 de mayu de 1955}}</ref> De 1906 a 1909 desenvolvió los sos estudios d'[[Estáu Mayor]] na [[Escuela Cimera de Guerra (España)|Escuela Cimera de Guerra]], realizando les práutiques na ciudá de [[Ceuta]]. En 1916 foi destináu al Reximientu d'Inxenieros d'esta ciudá, nel qu'executa diversos trabayos de campaña, consistentes na construcción d'una serie de caminos que'l so oxetu yera facilitar la defensa de la ciudá ya indireutamente facilitar tresporte y comerciu{{Sfn|Casas de la Vega|1998|p=140}}

Destináu nel Reximientu Mistu d'Inxenieros de [[San Sebastián]] nomóse-y caballeru de la [[Orde d'Alfonso XII|Orde Civil d'Alfonso XII]] como compensa por un trabayu históricu alrodiu de les fortificaciones y sitiu d'esta ciudá en 1913.

Mientres la [[Guerra del Rif]], vuelve a [[Protectoráu español de Marruecos|Marruecos]], y gracies a la so brillosa actuación nel asaltu a [[Cudia Seriya]] llogró la Cruz del Méritu Militar.<ref>R.O. de 8 de febreru de 1916</ref>

Dende'l so nomamientu'l 20 d'agostu de 1917, exerció de profesor de l'[[Academia d'Inxenieros de Guadalaxara]], impartiendo les asignatures d'Arte Militar, Comunicaciones Militares, Xeografía Militar y Historia Militar. Xubíu a [[Comandante (militar)|Comandante]] impartió docencia na Escuela Cimera de Guerra dende 1918 a 1921, cuando foi nomáu ayudante del Rei.

=== Ayudante del rei ===
Foi l'home escoyíu por [[Alfonso XIII]] pa educar a los sos fíos al apreciar na so persona cualidaes convenientes, permaneciendo nel cargu dende payares de 1925 hasta 1930:
{{cita|«.... Pa escoyer a un Ayudante puede haber razones d'amistá o de simple simpatía, que pueden. nun tener nada que ver cola categoría humana ya intelectual del escoyíu. Agora bien, cuando se trata de la educación d'un fíu les dos primeres condiciones han de ser la so probidad moral y la so gran capacidá intelectual ..»
{{Sfn|Casas de la Vega|1998|p=332}}}}

=== Segunda República ===
En 1931, tres la [[Proclamación de la Segunda República Española|proclamación de la Segunda República]], pol so sentimientu monárquicu dexó'l [[Exércitu Español|exércitu]] acoyéndose a la [[Llei Azaña]].<ref>Decretu de 25 d'abril de 1931 relativu a retiros estraordinarios voluntarios</ref> Participa na columna de fuercies navarres mandaes pol [[Xosé Solchaga|coronel Solchaga]] contra la [[Revolución de 1934|Revolución d'Asturies]] n'ochobre de 1934 con una discreta pero decisiva actuación na recuperación militar de la ciudá d'[[Uviéu]].{{Sfn|Casas de la Vega|1998|p=24}} Dempués, como [[teniente coronel]] retiráu se reintegró a la so residencia en [[Caravia]].

Destacáu miembru, xunto col so hermanu [[Xurde Vigón Suerodíaz|Xurde]], de la [[Unión Militar Española]] fundada a raigañu del 10 d'agostu y considerada la versión derechiega de les [[Xuntes de Defensa]].{{Sfn|Cierva|1997|p=871}}

=== Guerra Civil ===
A primeros de marzu de 1936 atopar n'[[Arxentina]] onde tenía intereses familiares, y en pocu más de venti díes, incluyíu'l viaxe per mar, treslladar a [[Burgos]], onde foi nomáu Xefe d'Estáu Mayor de la columna del [[Alfonso Beorlegui|coronel Beorlegui]],{{Sfn|Casas de la Vega|1998|p=334}} que se dirixía a [[Irun]] y [[San Sebastián]]. A lo llargo de tola guerra{{Sfn|Casas de la Vega|1998|p=25}} siguió na so discreta, pero decisiva xera de “Superfeje” del Estáu Mayor del [[Fidel Dávila|xeneral Dávila]] o del [[Francisco Franco|xeneral Franco]]. Como xefe d'Estáu Mayor de les [[Brigaes Navarres]] ellaboró un suxestivu plan d'aición dedicáu a esplotar la debilidá del enemigu, la so separación en dos zones, atacando [[Vizcaya]] primero, pa siguir dempués sobre [[provincia de Santander (España)|Santander]] y acabar sobre [[Asturies]]. Más tarde en 1936, nes reconocencies previes al ataque al [[Petrina de Fierro de Bilbao]]:

{{cita|«.... El Coronel Vigón aconseyó. Nun yera xefe, nin entá xefe d'Estáu Mayor ... Yera namái —como él dicía a quién-y preguntar— “Juan Vigón” ..»{{Sfn|Martínez Campos Serrano|1970|p=82}}}}

Cuando en marzu de [[1937]] fracasa la ofensiva sobre Madrid tres la [[Batalla de Guadalaxara (1937)|derrota de Guadalaxara]], consigue convencer a Franco gracies a la so insistencia sobre dos tarrezas: l'autonomía de los [[Corpo Truppe Volontarie|voluntarios italianos]] (CTV) y l'abandonu de la obsesión por conquistar Madrid.

{{cita|«.... Al convencese d'ello, gracies en parte a la insistencia de los xenerales Juan Vigón y [[Alfredo Kindelán|Kindelán]], Franco decide, en primer términu, atayar la relativa autonomía del CTV , al que dende entós va integrar dafechu nel so [[Bandu Nacional|exércitu]] y, en segundu llugar abandonar la obsesión per Madrid y volver toles sos fuercies de maniobra y reserves sobre la subzona republicana del Norte. Esta acertadísima decisión tomada dempués de les amargures del Jarama y Guadalaxara, valdría-y la conquista definitiva de la superioridá material y estratéxico y con elles de la victoria. Ye la decisión militar más importante en tola [[Guerra Civil Española|guerra d'España]] y en tola vida castrense de [[Francisco Franco|Franco]].»{{Sfn|Cierva|1997|p=985}}}}

Pola so direición de la ofensiva dende la llinia del [[ríu Deva|Deva]] a la ocupación de [[Xixón]] llogra la Medaya Militar<ref>Orde de 24 de setiembre de 1937, B.O. númberu 345</ref> y el so ascensu a Xeneral<ref>Decretu de 23 de setiembre de 1937, B.O. númberu 342</ref> Rematada la campaña del Norte entama, como Xefe d'Estáu Mayor, l'[[Exércitu del Centru (Bandu Subleváu)|Exércitu del Centru]] que'l so Cuartel xeneral atopar en [[Medinaceli]], arrexuntando una masa de maniobra bien fuerte formada poles unidaes qu'actuaren nel Norte, les d'África y los italianos. El [[Carlos Martínez Campos Serrano|duque de la Torre]], compañeru d'armes y xefe de l'artillería considerába-y «Super Xefe d'Estáu Mayor», col encargu d'auxiliar y, entá de suplir —en casu necesariu— al so inmediatu superior.{{Sfn|Martínez Campos Serrano|1970|p=124}}

La ocupación republicana de [[Teruel]] fai que se reconstruya l'Exércitu del Norte, onde foi destináu interviniendo nes batalles d'[[batalla de Alfambra|Alfambra]], [[ofensiva d'Aragón|Aragón]],<ref>[[Hugh Thomas]] considéra-y asesor de Franco, en ''La guerra civil española, páx. 676, [[Diario 16]] Madrid 1976</ref> [[Batalla del Ebro|Ebro]] y la [[ofensiva de Cataluña]], operación tres la cual sume esti exércitu, quedando amestáu al Cuartel Xeneral hasta'l final de la guerra.

=== Franquismu ===
Cuando'l 9 d'agostu de 1939 el gabinete de guerra foi sustituyíu por un nuevu gobiernu, los trés sectores de les Fuercies Armaes pasen a cuntar col so propiu ministeriu. P'asegurar la coordinación entres los trés armes foi establecíu un [[Altu Estáu Mayor]], que'l so xefe adquiría, por esta causa, estraordinariu relieve.{{Sfn|Suárez Fernández|2005|p=127}} El nomáu foi Juan Vigón, y cuando esti sustituyó a [[Juan Yagüe|Yagüe]] como [[ministeriu del Aire (España)|ministru del Aire]] el cargu recayó en [[Francisco Martín Moreno (militar)|Francisco Martín Moreno]]{{Sfn|Alía Miranda|Valle Calzado|2008|p=1083}} Vigón ocupó'l cargu hasta'l 20 de xunetu de 1945, cuando foi sustituyíu pol tamién xeneral [[Eduardo González Gallarza]].

==== Segunda guerra mundial ====
A Juan Vigón encamentóse-y la primer aición de tantéu, destinada a alliniar de manera más completa a España col [[III Reich]], teniendo d'esplicar los problemes militares.{{Sfn|Payne|2008|p=119}} El 3 de xunu de 1940 aprovechando'l so viaxe oficial a [[Alemaña nazi|Alemaña]], [[Francisco Franco|Franco]] confió-y personalmente la entrega a [[Adolf Hitler|Hitler]]{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=162-163}} d'una carta felicitándo-y polos ésitos consiguíos, escusándose por non declarar la guerra, yá que si facer, los aliaos nun tardaríen n'apoderase de [[Islles Canaries|Canaries]]». Juan Vigón anunció, per primer vegada, el deséu que tenía España de controlar tou Marruecos.

{{cita|«.... esi mesmu día, nun castiellu [[Bélxica|belga]], Adolf Hitler, exultante de gozu, recibía la visita del unviáu especial de Franco, Juan Vigón –monárquicu católicu como-y describíen el so propios servicios d'información , portador de la carta del 3 de xunu. Ante'l dueñu d'Europa, el xeneral español tenía qu'esplegar, per primer vegada, el xuegu peligrosu de les demandes en dos aspeutos, les de les reivindicaciones territoriales que conduxeren a un planteamientu nuevu nes esferes d'influencia nel Mediterraneu y n'África, y el de les grandes necesidaes d'armes, vehículos, carburantes y cebera ... Per primer vegada Vigón recibió de Hitler una declaración en forma: Alemaña quería qu'España entrara en guerra contribuyendo a esta manera a la edificación de la [[Xunión Europea|nueva Europa]].»{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=164-165}}}}

Dende la esperiencia de la so entrevista con Hitler, suxer a Franco la necesidá d'ufiertar sofitu al [[Mariscal Petain]] por que Francia puede caltener les sos colonies naguaes pola Italia de [[Mussolini]]. Dos díes más tarde ye nomáu [[Ministeriu del Aire (España)|Ministru del Aire]]{{Sfn|Suárez Fernández|2005|p=166}} tres la destitución de [[Juan Yagüe|Yagüe]], cabeza del sector germanófilo que proponía imponer un cambéu de Réxime y favorecer la entrada d'España na [[Segunda Guerra Mundial|guerra]]. Los díes 30 de xunu y 20 de xunetu de 1940 celebró dos tales entrevistes a soles col almirante [[Wilhelm Canaris]], onde trataron dellos detalles de la [[Operación Félix]], siéndo-y ufiertaos paracaidistes alemanes pal asaltu a [[Xibraltar]]. El ministru español esplicólu qu'España nun fixera'l menor preparativu al respeutu.{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=170-171}} Tantu Juan Vigón como [[Carlos Martínez Campos]] señaláron-y que la única situación na que Franco dexaría la entrada de contingentes alemanes sería en casu d'invasión aliada direuta.

Cuando Franco abandona'l territoriu español pa entrevistase en [[Bordighera]] con [[Benito Mussolini]], apurre plenos poderes a un triunviratu formáu por [[Xosé Enrique Varela]], Juan Vigón y [[Esteban Bilbao]], toos monárquicos, tradicionalistes, y ''non germanófilos''.<ref>Nun comparte esta opinión al consideralo germanófilo: [[Hugh Thomas]] La guerra civil española, [[Diario 16]] Madrid 1976, páx. 448</ref> Si daqué imprevistu asocedía, España tenía de ser conducida por ellos a la resistencia contra los alemanes.{{Sfn|Suárez Fernández|2005|p=191}}

De cara al conflictu bélicu foi partidariu de realizar aiciones polítiques compatibles cola neutralidá de cara a evitar la entrada en guerra de los [[Estaos Xuníos]], arrenunciar a la pretensiones nel Marruecos francés y caltener abiertes les rutes comerciales. Estos criterios yeren sosteníos pol Exércitu y fueron espuestos por escritu al dictador.<ref>Vigón a Franco, 16 de xunu de 1941, Archivu [[Fundación Francisco Franco]] legajo 41, númberu 33</ref>

{{cita|«....En xunta de Conseyu de Ministros, [[Ramón Serrano Súñer|Serrano Súñer]] esplicó cualos yeren los sos proyeutos de retruque a la maniobra de [[Darlan]]: España tenía de xunise más estrechamente a Italia p'aguantar les presiones alemán y francés y p'asegurase una parte decisiva nel norte d'[[África]]. Pero'l xeneral Vigón, ministru del Aire, calificó la propuesta d'escabarriada: convertise en satélite d'Italia nun remediaba nada, y sicasí podía provocar el bloquéu británicu, que nos emburriaría a la guerra na que, ensin duldar, siguiríamos la mesma suerte que los italianos en [[Abisinia]] o en [[Grecia]], concluyía Vigón, nun tien de dexar se abasnar por naide a la guerra..»{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=164-199}}}}

==== Políticu monárquicu ====
[[Ficheru:Francisco Franco en el embarcadero del Club Naútico acompañado de diversas autoridades (5 de 8) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|thumb|right|Acompañando a [[Carmen Polo]] xunto a otres autoridaes nun viaxe de Franco a San Sebastián en 1941.]]
Na primer xunta del [[Conseyu de Ministros]] celebrada'l [[29 de xunetu]] de [[1941]], Juan Vigón plantegó la necesidá a Franco de nomar un [[Presidente del Gobiernu d'España|presidente del Gobiernu]].{{Sfn|Payne|2008|p=316}}

Cuando los alemanes tuvieron conocencia de la intención de Franco de restaurar la monarquía, [[Joachim von Ribbentrop|Von Ribbentrop]] convida particularmente al [[Ministeriu del Aire (España)|ministru del Aire]], consideráu voceru de [[Xuan de Borbón|don Xuan]]. Serrano Súñer opúnxose, y Vigón tuvo que refugar la invitación del so colega [[Hermann Goering|Goering]].{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=216-217}}

1943 ye l'añu de les impaciencies monárquiques. Juan Vigón foi quiciabes el más carauterizáu de los miembros militares de [[Renovación Española]]{{Sfn|Cierva|1997|pp=1045-1046}} que caltuvieron siempres la so fidelidá a Franco, lo mesmo qu'otros munchos monárquicos. Coincidiendo cola cayida de Mussolini, el [[23 de xunetu]] de [[1943]], la prensa internacional anunciaba la constitución n'España d'un direutoriu militar que pudiera restaurar la monarquía, figurando munchos xenerales, ente ellos Juan Vigón.{{Sfn|Suárez Fernández|2005|p=250}} Nos sectores tradicionalistes causó sollerta la posible torna a la monarquía lliberal de 1874, y diecisiete figures prominentes del carlismu ellaboraron y roblaron un manifiestu que, per mediu del xeneral Vigón, llegó a manes de Franco.{{Sfn|López Rodó|1976|pp=680-684}}

==== Alcuerdos colos Estaos Xuníos ====
Tres la victoria eleutoral d'[[Eisenhower]] el 22 d'abril de 1953, algamóse un alcuerdu militar axustáu nos sos aspeutos militares por Juan Vigón y el xeneral norteamericanu [[August W. Kissner]] nos sos aspeutos militares. Esti alcuerdu supunxo l'abandonu de la tradicional neutralidá española —considerada entós superflua— de producise una guerra ente [[Estaos Xuníos]] y la [[Xunión Soviética]].{{Sfn|Suárez Fernández|2005|pp=434-435}}

=== Marqués de Vigón ===
Darréu xubió a [[teniente xeneral]] y pasó a ocupar la presidencia de la [[Xunta d'Enerxía Nuclear]] y del [[Institutu Nacional de Téunica Aeronáutica]], cargos que desempeñó hasta la so muerte en 1955. Caltuvo siempres la so fidelidá a Franco, quien-y compensó col [[Títulos nobiliarios del franquismu|títulu nobiliariu]] de [[marqués de Vigón]] en 1955, tres el so fallecimientu.

== Imputación póstuma por crímenes contra la humanidá y detención illegal ==
En 2008, foi unu de los trenta y cinco altos cargos del [[franquismu]] imputaos pola [[Audiencia Nacional]] nel [[Imputaos pol Xuez Garzón na causa contra'l Franquismu|sumariu]] instruyíu por [[Baltasar Garzón]] polos presuntos [[delitu|delitos]] de [[detención illegal]] y [[crímenes contra la humanidá]] que supuestamente seríen cometíos mientres la [[Guerra civil española]] y los primeros años del [[dictadura de Francisco Franco|réxime de Franco]]. El xuez declaró escastada la [[responsabilidá penal|responsabilidá criminal]] de Vigón cuando recibió constancia fehaciente del so fallecimientu, acaecíu más de cincuenta años antes.<ref>[https://web.archive.org/web/20121024031820/https://www.elpais.com/elpaismedia/ultimahora/media/200810/16/espana/20081016elpepunac_4_Pes_PDF.doc Testu del autu de 16 d'ochobre de 2008]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150905225026/https://www.elpais.com/elpaismedia/ultimahora/media/200811/18/espana/20081118elpepunac_1_Pes_PDF.doc Documentu: Autu del xuez Garzón en que se inhibe d'investigar la causa del franquismu.]</ref><ref>[https://www.elpais.com/articulo/espana/Garzon/parte/causa/franquismu/elpepunac/20081119elpepinac_2/Tes El País: Garzón parte la causa del franquismu.]</ref> La instrucción de la causa foi tan polémica que Garzón aportó a acusáu de [[prevaricación]], xulgáu y absueltu pol [[Tribunal Supremu (España)|Tribunal Supremu]].<ref>{{cita noticia|nome=Xosé|apellíos=Yoldi|coautor=Julio M. Lázaro|títulu=El Supremu considera que Garzón erró, pero non prevaricó, y absolver|url=http://politica.elpais.com/politica/2012/02/27/actualidad/1330340276_898741.html|obra=[[El País]]|fecha=27 de febreru de 2012|fechaaccesu=7 de setiembre de 2013}}</ref>

== Escritos ==
Foi autor d'un ''Manual de Fortificación'' y d'otros trabayos científicos sobre asuntos militares.

== Reconocencies ==
* [[Medaya Militar (España)|Medaya Militar]] (1937)<ref>{{Versalita|Secretaría de Guerra}}: {{Cita publicación|títulu=Medaya Militar.- Orde.- Concede la Medaya Militar al Coronel d'Inxenieros D. Juan Vigón Suárez-Díaz, espresando méritos contraíos.|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 345, de 30 de setiembre de 1937}}|páxines=3608-3609|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1937/345/A03608-03609.pdf}}</ref>
* [[Orde de Sabela la Católica Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica]] (1941)<ref>{{Versalita|Xefatura del Estáu}}: {{Cita publicación|títulu=Decretos de 6 de xineru de 1941 polos que se concede la Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica a los Excmos. Sres. D. Salvador Moreno Fernández, Ministru de Marina; D. Juan Vigón Suerodíaz, Ministru del Aire; D. Esteban Bilbao Eguia, Ministru de Xusticia; D. Xosé Larraz López, Ministru de Facienda; D. Demetrio Carceller Segura, Ministru d'Industria y Comerciu; D. Joaquín Benjumea Burin, Ministru d'Agricultura; D. José Ibáñez Martín, Ministru d'Educación Nacional, y a D. Pedro Gamero del Castillo, Ministru Vicesecretariu del Partíu|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 8, de 8 de xineru de 1941}}|páxines=156-157|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1941/008/A00156-00157.pdf}}</ref>
* [[Orde de San Hermenegildo|Gran Cruz de la Orde de San Hermenegildo]] (1941)<ref>{{Versalita|Ministeriu del Exércitu}}: {{Cita publicación|títulu=Decreto pol que se concede la Gran Cruz de San Hermenegildo al Escelentísimu Sr. Xeneral de División don Juan Vigón Suerodiaz|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 36, de 5 de febreru de 1941}}|páxines=866|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1941/036/A00866-00866.pdf}}</ref>
* [[Orde del Méritu Militar|Gran Cruz de la Orde del Méritu Militar]] (1943)<ref>{{Versalita|Ministeriu del Exércitu}}: {{Cita publicación|títulu=Decretos polos que se concede la Gran Cruz de la Orde del Méritu Militar, con distintivu blancu, al Xeneral de División don Juan Vigón Suerodíaz, Ministru del Aire: a don Blas Pérez González, Ministru de la Gobernación; a don Demetrio Carceller Segura, Ministru d'Industria y Comerciu: a don Xosé Antoniu Girón de Velasco, Ministru de Trabayu, y a don Alfonso Peña Boeuf, Ministru d'Obres Públiques|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 8, de 8 de xineru de 1943}}|páxines=262|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1943/008/A00262-00262.pdf}}</ref>
* [[Orde de Carlos III|Gran Cruz de la Bien Distinguida Orde de Carlos III]] (1945)<ref>{{Versalita|Presidencia del Gobiernu}}: {{Cita publicación|títulu=Decretos de 20 de xunetu de 1945 polos que se concede la Gran Cruz de la Bien Distinguida Orde de Carlos III a don Xosé Félix de Lequerica y Erquiza, don Carlos Asensio Cabanillas, don Salvador Moreno Fernández, don Juan Vigón Suerodíaz, don Eduardo Aunós Pérez, don Demetrio Carceller Segura, don Miguel Primo de Rivera y Saenz de Heredia, don Alfonso Peña Boeuf y don Jose Lluis de Arrese Magra|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 202, de 21 de xunetu de 1945}}|páxines=521-522|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1945/202/A00521-00522.pdf}}</ref>
* [[Cruces del Méritu Aeronáuticu|Gran Cruz (con distintivu blancu) de la Orde del Méritu Aeronáuticu]] (1947)<ref>{{Versalita|Ministeriu del Aire}}: {{Cita publicación|títulu=Decreto de 28 de marzu de 1947 pol que se concede la Gran Cruz del Méritu Aeronáuticu, con distintivu blancu, al excelentísimo señor Teniente Xeneral don Juan Vigón Suerodíaz|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 107, de 17 d'abril de 1947}}|páxina=2256|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1947/107/A02256-02256.pdf}}</ref>
* [[Orde d'Alfonso X el Sabiu Gran Cruz de la Orde d'Alfonso X el Sabiu]] (1952)<ref>{{Versalita|Ministeriu d'Educación Nacional}}: {{Cita publicación|títulu=Decreto de 28 de marzu de 1952 pol que se concede la Gran Cruz de la Orde Civil d'Alfonso X el Sabiu a don Juan Vigón Suerodíaz|publicación=[[Boletín Oficial del Estáu]] {{Ensin cursiva|núm. 92, de 1 d'abril de 1952}}|páxina=1486|issn=0212-033X|url=https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1952/092/A01486-01486.pdf}}</ref>

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Bibliografía ==
* {{cita llibru|apellíu={{Versalita|Alía Miranda}}|nome=Francisco|apellíu2={{Versalita|Valle Calzado}}|nome2=Ángel Ramón del |títulu=La Guerra Civil en Castiella-La Mancha, 70 Años Dempués|url=https://books.google.es/books?id=CGD_3statAsC&pg=PA1083&lpg=PA1083&dq=francisco+mart%C3%ADn+moreno+1879&source=bl&ots=0gyjHQFopB&sig=-mjxWn9xbtVxvHzDMDMeirnyyE4&hl=es#v=onepage&q=francisco%20mart%C3%ADn%20morenu%201879&f=false|fechaaccesu=31 d'agostu de 2012|añu=2008|editorial=[[Universidá de Castiella-La Mancha|Ediciones de la Universidá de Castiella-La Mancha]]|isbn=978-84-8427-555-8}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Rafael Casas de la Vega|nome=Rafael|apellíu={{Versalita|Casas de la Vega}}|títulu=Seis Generales de la guerra civil. Vidas paralelas y desconocidas|editorial=Editorial Fénix|ubicación=Madrid|añu=1998|isbn=84-88787-24-3}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Ricardo de la Cierva|nome=Ricardo de la|apellíu={{Versalita|Cierva}}|títulu=Historia total d'España. Del home de Altamira al rei Juan Carlos. Lleiciones amenes d'historia fonda|editorial=Fénix|ubicación=Madrid|añu=1997|isbn=84 88787-20-0}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Laureano López Rodó|nome=Laureano|apellíu={{Versalita|López Rodó}}|títulu=La llarga marcha a la monarquía |editorial=Noguer|ubicación=Barcelona|añu=1976}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Carlos Martínez de Campos y Serrano|nome=Carlos|apellíu={{Versalita|Martínez Campos Serrano}}|títulu=Ayeri. Segunda Parte|editorial=[[Institutu d'Estudios Políticos (España)|Institutu d'Estudios Políticos]]|ubicación=Madrid|añu=1970}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Stanley G. Payne|nome=Stanley G.|apellíu={{Versalita|Payne}}|títulu=Franco y Hitler. España, Alemaña, la Segunda Guerra Mundial y l'Holocaustu editorial=Esfera|allugamientu=Madrid|añu=2008|isbn=978-84-9734-709-9}}
* {{cita llibru|enllaceautor=Luis Suárez Fernández|nome=Lluis|apellíu={{Versalita|Suárez Fernández}}|títulu=Franco|editorial=Ariel|ubicación=Barcelona|añu=2005|isbn=84-344-6781-X}}

== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Juan Vigón}}
* [https://web.archive.org/web/20090522060530/http://www.artehistoria.jcyl.es/histesp/personajes/8761.htm ArteHistoria]: Vigón Suerodíaz, Juan.
* {{Enllaz rotu|1=Currículum embrivíu na Real Academia de les Ciencies |2=http://www.rac.es/2/2_ficha.asp?id=349&idN3=9&idN4= |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}

{{socesión
| títulu = [[Ficheru:COA Spain under Franco 1938 1945 bureaucratic version.svg|35px|center]] [[Altu Estáu Mayor (España)#Xefes del Altu Estáu Mayor|Xefe del Altu Estáu Mayor]]<br />{{Ensin negrina|(1ª vegada)}} 
| periodu = 30 d'agostu de 1939-27 de xunu de 1940
| predecesor = Cargu de nueva creación
| socesor = [[Francisco Martín Moreno (militar)|Francisco Martín Moreno]]
| títulu2 = [[Ficheru:COA Spain under Franco 1938 1945 bureaucratic version.svg|35px|center]] [[Ministeriu del Aire d'España|Ministru del Aire]] 
| periodu2 = 27 de xunu de 1940-18 de xunetu de 1945
| predecesor2 = [[Juan Yagüe Blanco]]
| socesor2 = [[Eduardo González Gallarza]]
| títulu3 = [[Ficheru:Emblem of the Spanish Defence High Command (Until 1975).svg|35px|center]] [[Altu Estáu Mayor (España)#Xefes del Altu Estáu Mayor|Xefe del Altu Estáu Mayor]]<br />{{Ensin negrina|(2ª vegada)}}
| periodu3 = 15 de febreru de 1946-25 de mayu de 1955
| predecesor3 = [[Lluis Orgaz Yoldi]]
| socesor3 = [[Carlos Asensio Cabanillas]]
}}

{{NF|1880|1955|Vigon Suerodiaz, Juan}}
{{Tradubot|Juan Vigón}}
[[Categoría:Persones de Colunga]]
[[Categoría:Xenerales d'España]]
[[Categoría:Militares d'España]]
[[Categoría:Militares de la Guerra Civil Española]]
[[Categoría:Militares de la Unión Militar Española]]
[[Categoría:Xefes del Altu Estáu Mayor d'España]]
[[Categoría:Ministros y ministres del franquismu]]
[[Categoría:Procuradores de les Cortes franquistes]]
[[Categoría:Académicos de les Ciencies]]
[[Categoría:Marqueses d'España]]
[[Categoría:Miembros de FET y de les JONS]]
Juan Vigón Suero-Díaz  foi un militar asturianu, d'ideoloxía monárquica, católicu, y que foi escoyíu por Alfonso XIII pa educar a los sos fíos.

Unu de los creadores de la fuercia militar que fizo posible al bandu subleváu ganar la Guerra civil empecipiada tres el fracasu del Golpe d'Estáu contra la II República. Al términu de la mesma, ocupó importantes cargos, presidente de la Xunta d'Enerxía Nuclear y del Institutu Nacional de Téunica Aeronáutica, formando parte del gobiernu del réxime franquista.

 Biografía 

 Primeros años 
Nació'l 30 d'ochobre de 1880 en Colunga, provincia d'Uviéu. De 1906 a 1909 desenvolvió los sos estudios d'Estáu Mayor na Escuela Cimera de Guerra, realizando les práutiques na ciudá de Ceuta. En 1916 foi destináu al Reximientu d'Inxenieros d'esta ciudá, nel qu'executa diversos trabayos de campaña, consistentes na construcción d'una serie de caminos que'l so oxetu yera facilitar la defensa de la ciudá ya indireutamente facilitar tresporte y comerciu

Destináu nel Reximientu Mistu d'Inxenieros de San Sebastián nomóse-y caballeru de la Orde Civil d'Alfonso XII como compensa por un trabayu históricu alrodiu de les fortificaciones y sitiu d'esta ciudá en 1913.

Mientres la Guerra del Rif, vuelve a Marruecos, y gracies a la so brillosa actuación nel asaltu a Cudia Seriya llogró la Cruz del Méritu Militar.R.O. de 8 de febreru de 1916

Dende'l so nomamientu'l 20 d'agostu de 1917, exerció de profesor de l'Academia d'Inxenieros de Guadalaxara, impartiendo les asignatures d'Arte Militar, Comunicaciones Militares, Xeografía Militar y Historia Militar. Xubíu a Comandante impartió docencia na Escuela Cimera de Guerra dende 1918 a 1921, cuando foi nomáu ayudante del Rei.

 Ayudante del rei 
Foi l'home escoyíu por Alfonso XIII pa educar a los sos fíos al apreciar na so persona cualidaes convenientes, permaneciendo nel cargu dende payares de 1925 hasta 1930:

 Segunda República 
En 1931, tres la proclamación de la Segunda República, pol so sentimientu monárquicu dexó'l exércitu acoyéndose a la Llei Azaña.Decretu de 25 d'abril de 1931 relativu a retiros estraordinarios voluntarios Participa na columna de fuercies navarres mandaes pol coronel Solchaga contra la Revolución d'Asturies n'ochobre de 1934 con una discreta pero decisiva actuación na recuperación militar de la ciudá d'Uviéu. Dempués, como teniente coronel retiráu se reintegró a la so residencia en Caravia.

Destacáu miembru, xunto col so hermanu Xurde, de la Unión Militar Española fundada a raigañu del 10 d'agostu y considerada la versión derechiega de les Xuntes de Defensa.

 Guerra Civil 
A primeros de marzu de 1936 atopar n'Arxentina onde tenía intereses familiares, y en pocu más de venti díes, incluyíu'l viaxe per mar, treslladar a Burgos, onde foi nomáu Xefe d'Estáu Mayor de la columna del coronel Beorlegui, que se dirixía a Irun y San Sebastián. A lo llargo de tola guerra siguió na so discreta, pero decisiva xera de “Superfeje” del Estáu Mayor del xeneral Dávila o del xeneral Franco. Como xefe d'Estáu Mayor de les Brigaes Navarres ellaboró un suxestivu plan d'aición dedicáu a esplotar la debilidá del enemigu, la so separación en dos zones, atacando Vizcaya primero, pa siguir dempués sobre Santander y acabar sobre Asturies. Más tarde en 1936, nes reconocencies previes al ataque al Petrina de Fierro de Bilbao:

Cuando en marzu de 1937 fracasa la ofensiva sobre Madrid tres la derrota de Guadalaxara, consigue convencer a Franco gracies a la so insistencia sobre dos tarrezas: l'autonomía de los voluntarios italianos (CTV) y l'abandonu de la obsesión por conquistar Madrid.

Pola so direición de la ofensiva dende la llinia del Deva a la ocupación de Xixón llogra la Medaya MilitarOrde de 24 de setiembre de 1937, B.O. númberu 345 y el so ascensu a XeneralDecretu de 23 de setiembre de 1937, B.O. númberu 342 Rematada la campaña del Norte entama, como Xefe d'Estáu Mayor, l'Exércitu del Centru que'l so Cuartel xeneral atopar en Medinaceli, arrexuntando una masa de maniobra bien fuerte formada poles unidaes qu'actuaren nel Norte, les d'África y los italianos. El duque de la Torre, compañeru d'armes y xefe de l'artillería considerába-y «Super Xefe d'Estáu Mayor», col encargu d'auxiliar y, entá de suplir —en casu necesariu— al so inmediatu superior.

La ocupación republicana de Teruel fai que se reconstruya l'Exércitu del Norte, onde foi destináu interviniendo nes batalles d'Alfambra, Aragón,<ref>Hugh Thomas considéra-y asesor de Franco, en La guerra civil española, páx. 676, Diario 16 Madrid 1976</ref> Ebro y la ofensiva de Cataluña, operación tres la cual sume esti exércitu, quedando amestáu al Cuartel Xeneral hasta'l final de la guerra.

 Franquismu 
Cuando'l 9 d'agostu de 1939 el gabinete de guerra foi sustituyíu por un nuevu gobiernu, los trés sectores de les Fuercies Armaes pasen a cuntar col so propiu ministeriu. P'asegurar la coordinación entres los trés armes foi establecíu un Altu Estáu Mayor, que'l so xefe adquiría, por esta causa, estraordinariu relieve. El nomáu foi Juan Vigón, y cuando esti sustituyó a Yagüe como ministru del Aire el cargu recayó en Francisco Martín Moreno Vigón ocupó'l cargu hasta'l 20 de xunetu de 1945, cuando foi sustituyíu pol tamién xeneral Eduardo González Gallarza.

 Segunda guerra mundial 
A Juan Vigón encamentóse-y la primer aición de tantéu, destinada a alliniar de manera más completa a España col III Reich, teniendo d'esplicar los problemes militares. El 3 de xunu de 1940 aprovechando'l so viaxe oficial a Alemaña, Franco confió-y personalmente la entrega a Hitler d'una carta felicitándo-y polos ésitos consiguíos, escusándose por non declarar la guerra, yá que si facer, los aliaos nun tardaríen n'apoderase de Canaries». Juan Vigón anunció, per primer vegada, el deséu que tenía España de controlar tou Marruecos.

Dende la esperiencia de la so entrevista con Hitler, suxer a Franco la necesidá d'ufiertar sofitu al Mariscal Petain por que Francia puede caltener les sos colonies naguaes pola Italia de Mussolini. Dos díes más tarde ye nomáu Ministru del Aire tres la destitución de Yagüe, cabeza del sector germanófilo que proponía imponer un cambéu de Réxime y favorecer la entrada d'España na guerra. Los díes 30 de xunu y 20 de xunetu de 1940 celebró dos tales entrevistes a soles col almirante Wilhelm Canaris, onde trataron dellos detalles de la Operación Félix, siéndo-y ufiertaos paracaidistes alemanes pal asaltu a Xibraltar. El ministru español esplicólu qu'España nun fixera'l menor preparativu al respeutu. Tantu Juan Vigón como Carlos Martínez Campos señaláron-y que la única situación na que Franco dexaría la entrada de contingentes alemanes sería en casu d'invasión aliada direuta.

Cuando Franco abandona'l territoriu español pa entrevistase en Bordighera con Benito Mussolini, apurre plenos poderes a un triunviratu formáu por Xosé Enrique Varela, Juan Vigón y Esteban Bilbao, toos monárquicos, tradicionalistes, y non germanófilos.Nun comparte esta opinión al consideralo germanófilo: Hugh Thomas La guerra civil española, Diario 16 Madrid 1976, páx. 448 Si daqué imprevistu asocedía, España tenía de ser conducida por ellos a la resistencia contra los alemanes.

De cara al conflictu bélicu foi partidariu de realizar aiciones polítiques compatibles cola neutralidá de cara a evitar la entrada en guerra de los Estaos Xuníos, arrenunciar a la pretensiones nel Marruecos francés y caltener abiertes les rutes comerciales. Estos criterios yeren sosteníos pol Exércitu y fueron espuestos por escritu al dictador.Vigón a Franco, 16 de xunu de 1941, Archivu Fundación Francisco Franco legajo 41, númberu 33

 Políticu monárquicu 
thumb|right|Acompañando a Carmen Polo xunto a otres autoridaes nun viaxe de Franco a San Sebastián en 1941.
Na primer xunta del Conseyu de Ministros celebrada'l 29 de xunetu de 1941, Juan Vigón plantegó la necesidá a Franco de nomar un presidente del Gobiernu.

Cuando los alemanes tuvieron conocencia de la intención de Franco de restaurar la monarquía, Von Ribbentrop convida particularmente al ministru del Aire, consideráu voceru de don Xuan. Serrano Súñer opúnxose, y Vigón tuvo que refugar la invitación del so colega Goering.

1943 ye l'añu de les impaciencies monárquiques. Juan Vigón foi quiciabes el más carauterizáu de los miembros militares de Renovación Española que caltuvieron siempres la so fidelidá a Franco, lo mesmo qu'otros munchos monárquicos. Coincidiendo cola cayida de Mussolini, el 23 de xunetu de 1943, la prensa internacional anunciaba la constitución n'España d'un direutoriu militar que pudiera restaurar la monarquía, figurando munchos xenerales, ente ellos Juan Vigón. Nos sectores tradicionalistes causó sollerta la posible torna a la monarquía lliberal de 1874, y diecisiete figures prominentes del carlismu ellaboraron y roblaron un manifiestu que, per mediu del xeneral Vigón, llegó a manes de Franco.

 Alcuerdos colos Estaos Xuníos 
Tres la victoria eleutoral d'Eisenhower el 22 d'abril de 1953, algamóse un alcuerdu militar axustáu nos sos aspeutos militares por Juan Vigón y el xeneral norteamericanu August W. Kissner nos sos aspeutos militares. Esti alcuerdu supunxo l'abandonu de la tradicional neutralidá española —considerada entós superflua— de producise una guerra ente Estaos Xuníos y la Xunión Soviética.

 Marqués de Vigón 
Darréu xubió a teniente xeneral y pasó a ocupar la presidencia de la Xunta d'Enerxía Nuclear y del Institutu Nacional de Téunica Aeronáutica, cargos que desempeñó hasta la so muerte en 1955. Caltuvo siempres la so fidelidá a Franco, quien-y compensó col títulu nobiliariu de marqués de Vigón en 1955, tres el so fallecimientu.

 Imputación póstuma por crímenes contra la humanidá y detención illegal 
En 2008, foi unu de los trenta y cinco altos cargos del franquismu imputaos pola Audiencia Nacional nel sumariu instruyíu por Baltasar Garzón polos presuntos delitos de detención illegal y crímenes contra la humanidá que supuestamente seríen cometíos mientres la Guerra civil española y los primeros años del réxime de Franco. El xuez declaró escastada la responsabilidá criminal de Vigón cuando recibió constancia fehaciente del so fallecimientu, acaecíu más de cincuenta años antes.Testu del autu de 16 d'ochobre de 2008Documentu: Autu del xuez Garzón en que se inhibe d'investigar la causa del franquismu.El País: Garzón parte la causa del franquismu. La instrucción de la causa foi tan polémica que Garzón aportó a acusáu de prevaricación, xulgáu y absueltu pol Tribunal Supremu.

 Escritos 
Foi autor d'un Manual de Fortificación'' y d'otros trabayos científicos sobre asuntos militares.

 Reconocencies 
 Medaya Militar (1937): 
 Orde de Sabela la Católica Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica (1941): 
 Gran Cruz de la Orde de San Hermenegildo (1941): 
 Gran Cruz de la Orde del Méritu Militar (1943): 
 Gran Cruz de la Bien Distinguida Orde de Carlos III (1945): 
 Gran Cruz (con distintivu blancu) de la Orde del Méritu Aeronáuticu (1947): 
 Orde d'Alfonso X el Sabiu Gran Cruz de la Orde d'Alfonso X el Sabiu (1952): 

 Referencies 

 Bibliografía 
 
 
 
 
 
 
 

 Enllaces esternos 

 ArteHistoria: Vigón Suerodíaz, Juan.
 

Categoría:Persones de Colunga
Categoría:Xenerales d'España
Categoría:Militares d'España
Categoría:Militares de la Guerra Civil Española
Categoría:Militares de la Unión Militar Española
Categoría:Xefes del Altu Estáu Mayor d'España
Categoría:Ministros y ministres del franquismu
Categoría:Procuradores de les Cortes franquistes
Categoría:Académicos de les Ciencies
Categoría:Marqueses d'España
Categoría:Miembros de FET y de les JONS