Pueblu cacaopera
{{ficha de grupu humanu}}

Los '''cacaopera''' ([[autónimo]] '''Kakawira''') son una [[etnia]] d'El Salvador y Nicaragua que d'antiguo falaba una llingua propia.

== Historia ==
Mientres el [[Periodu Clásicu mesoamericanu|periodu Clásicu]] de la [[América Precolombina|dómina precolombina]] los cacaoperas emigraron al actual [[El Salvador]] ente los [[Sieglu V|sieglos V]] y [[Sieglu VII|VII]],<ref name="LPG-Organización">La Prensa Gráfica [https://web.archive.org/web/http://archive.laprensa.com.sv/20061014/dominical/618462.asp Resurdir de la organización], Consultáu'l 31 de xunetu de 2009</ref> y asitiáronse al norte de los actuales departamentos de [[San Miguel (Morazán)|San Miguel]], [[Departamentu de Morazán|Morazán]], [[Departamentu de La Unión (El Salvador)|La Unión]] y nel conceyu de [[Jucuarán]] nel departamentu d'[[Departamentu de Usulután|Usulután]].<ref>Fisdl [https://web.archive.org/web/20090301131115/http://www.fisdl.gob.sv/content/section/12/143 Conoz al to conceyu], Consultáu'l 21 de xunetu de 2009</ref>

Ente los [[Sitiu arqueolóxicu|sitios arqueolóxicos]] de la dómina precolombina acomuñaos a la etnia cacaopera tán: la cueva Unamá, [[Xualaka]], Yarrawalaje y Siriwal. Al sitiu arqueolóxicu de Xualaka considerar que foi'l sitiu dominante y principal; ente que Yarrawalaje, Siriwal y la cueva Unamá yeren centros ceremoniales.<ref name="Muséu comuñal">Asociación Infocentros [https://web.archive.org/web/http://www.infocentros.org.sv/notes.php?sid=1434&cat=17&scat=52 Primer muséu comuñal], Consultáu'l 31 de xunetu de 2009</ref> 

Dempués de la [[Conquista d'El Salvador|conquista española]] empezó la estinción del idioma cacaopera, el problema empeoró dempués de la independencia, hasta qu'en [[1974]] morrió'l postreru falante del idioma cacaopera nel departamentu de [[Departamentu de Morazán|Morazán]].<ref name="Ethnologue"/>

Anguaño la etnia cacaopera, anque'l so idioma ta estinguíu, entá caltienen les sos tradiciones y costumes, una d'elles ye la [[Danza de los emplumaos]].<ref>El Diariu de Güei [http://www.elsalvador.com/DIARIOS/ORIENTE/2003/1/3/GENTE/xente1.html Los Emplumaos] {{Wayback|url=http://www.elsalvador.com/DIARIOS/ORIENTE/2003/1/3/GENTE/xente1.html |fecha=20060623064505 }}, consultáu'l 31 de xunetu de 2009</ref> Son representaos pola organización llamada [[Winaka]].<ref name="LPG-Organización"/> Y cunten con un muséu dedicáu a la cultura Cacaopera o Kakawira allugáu nel conceyu de Cacaopera.<ref>El Diariu de Güei [http://www.elsalvador.com/noticias/2003/08/20/vida/index.html El muséu de los Kakawira] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814021417/https://www.elsalvador.com/noticias/2003/08/20/vida/index.html/ |date=2020-08-14 }}, Consultáu'l 31 de xunetu de 2009</ref>

== Idioma ==
L'[[idioma cacaopera]], perteneciente al grupu de [[llingües misumalpa]] ta anguaño estinguida, considerar bien emparentada col [[idioma matagalpa]].<ref name="Ethnologue">Ethnologue [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ccr Cacaopera], consultáu'l 31 de xunetu de 2009</ref>

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://abyayala.nativeweb.org/centam/elsal1.html Les llingües indíxenes d'El Salvador]

{{Tradubot|Cacaopera}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Pueblos indíxenes d'El Salvador]]
[[Categoría:Pueblos precolombinos d'El Salvador]]
Los cacaopera (autónimo Kakawira) son una etnia d'El Salvador y Nicaragua que d'antiguo falaba una llingua propia.

 Historia 
Mientres el periodu Clásicu de la dómina precolombina los cacaoperas emigraron al actual El Salvador ente los sieglos V y VII,La Prensa Gráfica Resurdir de la organización, Consultáu'l 31 de xunetu de 2009 y asitiáronse al norte de los actuales departamentos de San Miguel, Morazán, La Unión y nel conceyu de Jucuarán nel departamentu d'Usulután.Fisdl Conoz al to conceyu, Consultáu'l 21 de xunetu de 2009

Ente los sitios arqueolóxicos de la dómina precolombina acomuñaos a la etnia cacaopera tán: la cueva Unamá, Xualaka, Yarrawalaje y Siriwal. Al sitiu arqueolóxicu de Xualaka considerar que foi'l sitiu dominante y principal; ente que Yarrawalaje, Siriwal y la cueva Unamá yeren centros ceremoniales.Asociación Infocentros Primer muséu comuñal, Consultáu'l 31 de xunetu de 2009 

Dempués de la conquista española empezó la estinción del idioma cacaopera, el problema empeoró dempués de la independencia, hasta qu'en 1974 morrió'l postreru falante del idioma cacaopera nel departamentu de Morazán.

Anguaño la etnia cacaopera, anque'l so idioma ta estinguíu, entá caltienen les sos tradiciones y costumes, una d'elles ye la Danza de los emplumaos.El Diariu de Güei Los Emplumaos , consultáu'l 31 de xunetu de 2009 Son representaos pola organización llamada Winaka. Y cunten con un muséu dedicáu a la cultura Cacaopera o Kakawira allugáu nel conceyu de Cacaopera.El Diariu de Güei El muséu de los Kakawira , Consultáu'l 31 de xunetu de 2009

 Idioma 
L'idioma cacaopera, perteneciente al grupu de llingües misumalpa ta anguaño estinguida, considerar bien emparentada col idioma matagalpa.Ethnologue Cacaopera, consultáu'l 31 de xunetu de 2009

 Referencies 

 Enllaces esternos 

 Les llingües indíxenes d'El Salvador

Categoría:Pueblos indíxenes d'El Salvador
Categoría:Pueblos precolombinos d'El Salvador