Llingua alministrativa
{{referencies|t=20140225|llingüística}}
La '''llingua alministrativa''' ye aquella que ye adoptada como única pa ser utilizada na [[comunicación]] d'una [[Institución]] o un [[estáu]]. El conceutu de llingua alministrativa ta rellacionáu col conceutu de '''[[llingua oficial]]''', que sería aquella que tolos súbditos d'un Estáu, por una llexislación cimera, tienen obligación de conocer. Esto significa que toles llingües oficiales son alministratives, pero non toles alministratives son oficiales. 

Tamién se rellaciona colos conceutos de:
* '''Llingua diplomática''' (la usada nes [[rellaciones internacionales]], como lo fueron el [[caldéu]], l'[[Idioma araméu|araméu]], el [[Idioma griegu|griegu]] y el [[llatín]] na [[Historia Antigua|Antigüedá]], el mesmu llatín na [[Edá Media]] occidental y nos primeros tiempos de la [[Edá Moderna]]; l'[[Idioma español|español]] nos sieglos XVI y XVII; el [[Idioma francés|francés]] nel sieglu XVIII y XIX y l'[[Idioma inglés|inglés]] dende mediaos del XX hasta los nuesos díes). 
* '''Llingua de comunicación''' (la qu'utilicen una serie de [[comunidá|comunidaes]] con intereses comunes, anque non toes elles tener como [[llingua vernácula|vernácula]]; por casu, l'español n'América, o l'usu del inglés na [[comunidá científica]]).
* '''Llingua comercial''' (la que s'usa pa establecer y caltener [[comerciu|rellaciones comerciales]], como'l [[chinu mandarín]] nel comerciu oriental, o l'inglés nel mundu económicu actual; vease ''[[llingua franca]]'').

Les primeres llingües alministratives n'Occidente fueron el [[Idioma griegu|griegu]] y el [[llatín]]: la so aplicación supunxo la desapaición de la mayor parte de les llingües prerromanes occidentales y orientales mientres l'[[Imperiu romanu|Imperiu]]. Na [[Edá Media]], el [[llatín]] foi sustituyíu, adulces, polos [[Llingua romance|romances]] y les [[llingües xermániques]]. La primera [[llingua moderna]] que puede ser considerada como alministrativa ye'l [[castellán]], según les ordenaciones de mediaos del [[sieglu XIII]] d'[[Alfonsu X el Sabiu]], quien lo impunxo en tola alministración de la [[Corona de Castiella]]. Nel [[sieglu XIV]], el castellán convertir en llingua alministrativa n'[[Reinu d'Aragón|Aragón]] y [[Reinu de Navarra|Navarra]], sustituyendo al llatín y al [[navarroaragonés]]. Adulces, toles Cortes europees fueron asumiendo les sos llingües vernácules como alministratives, procesu que remató a fines del [[sieglu XV]].

A partir de [[1500]], l'enclín a la multiplicación de llingües alministratives invirtióse, yá que torgaba'l bon gobiernu de los Estaos que s'apiguraron nesta dómina. Asina, ye [[Francisco I de Francia]] el primer monarca qu'impunxo una llingua sobre les demás que s'usaben nel so reinu: en [[1501]] prohibió l'usu de cualquier llingua que nun fora'l [[Idioma francés|francés]] na comunicación alministrativa y nel ámbitu xudicial. Esti exemplu siguir nos Estaos italianos (que fueron adoptando'l [[Idioma italianu|toscanu]]), nel [[Sacru Imperiu]] (onde se xeneralizó'l [[Idioma alemán|alemán]], arrequexando [[Llingües xermániques|variantes xermániques]], [[llingües eslaves]] y [[Llingües finu-ugrias|finu-ugrias]]) y en [[Gran Bretaña]] (onde se prohibió l'usu alministrativu de les [[llingües céltiques]]), y, yá nel sieglu XVIII, n'[[España]] (onde s'impunxo l'usu alministrativu del castellán a tolos territorios; vease [[Decretos de Nueva Planta]]).

== Ver tamién ==
* [[Llinguaxe alministrativu]]
* [[Comunidá imaxinada]]
* [[Idioma oficial]]
* [[Llingua propia]]
* [[Llingua estranxera]]
* [[Segunda llingua]] 
* [[Llingua artificial]]
* [[Llingua auxiliar]]
* ''[[Llingua franca]]''
* [[Política llingüística]]
* [[Predominiu llingüísticu]]


{{Tradubot|Lengua administrativa}}


== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
{{commons}}

{{control d'autoridaes}}

[[Categoría:Derechu alministrativu]]
[[Categoría:Sociollingüística]]
[[Categoría:Llingües]]
La llingua alministrativa ye aquella que ye adoptada como única pa ser utilizada na comunicación d'una Institución o un estáu. El conceutu de llingua alministrativa ta rellacionáu col conceutu de llingua oficial, que sería aquella que tolos súbditos d'un Estáu, por una llexislación cimera, tienen obligación de conocer. Esto significa que toles llingües oficiales son alministratives, pero non toles alministratives son oficiales. 

Tamién se rellaciona colos conceutos de:
 Llingua diplomática (la usada nes rellaciones internacionales, como lo fueron el caldéu, l'araméu, el griegu y el llatín na Antigüedá, el mesmu llatín na Edá Media occidental y nos primeros tiempos de la Edá Moderna; l'español nos sieglos XVI y XVII; el francés nel sieglu XVIII y XIX y l'inglés dende mediaos del XX hasta los nuesos díes). 
 Llingua de comunicación (la qu'utilicen una serie de comunidaes con intereses comunes, anque non toes elles tener como vernácula; por casu, l'español n'América, o l'usu del inglés na comunidá científica).
 Llingua comercial (la que s'usa pa establecer y caltener rellaciones comerciales, como'l chinu mandarín nel comerciu oriental, o l'inglés nel mundu económicu actual; vease llingua franca).

Les primeres llingües alministratives n'Occidente fueron el griegu y el llatín: la so aplicación supunxo la desapaición de la mayor parte de les llingües prerromanes occidentales y orientales mientres l'Imperiu. Na Edá Media, el llatín foi sustituyíu, adulces, polos romances y les llingües xermániques. La primera llingua moderna que puede ser considerada como alministrativa ye'l castellán, según les ordenaciones de mediaos del sieglu XIII d'Alfonsu X el Sabiu, quien lo impunxo en tola alministración de la Corona de Castiella. Nel sieglu XIV, el castellán convertir en llingua alministrativa n'Aragón y Navarra, sustituyendo al llatín y al navarroaragonés. Adulces, toles Cortes europees fueron asumiendo les sos llingües vernácules como alministratives, procesu que remató a fines del sieglu XV.

A partir de 1500, l'enclín a la multiplicación de llingües alministratives invirtióse, yá que torgaba'l bon gobiernu de los Estaos que s'apiguraron nesta dómina. Asina, ye Francisco I de Francia el primer monarca qu'impunxo una llingua sobre les demás que s'usaben nel so reinu: en 1501 prohibió l'usu de cualquier llingua que nun fora'l francés na comunicación alministrativa y nel ámbitu xudicial. Esti exemplu siguir nos Estaos italianos (que fueron adoptando'l toscanu), nel Sacru Imperiu (onde se xeneralizó'l alemán, arrequexando variantes xermániques, llingües eslaves y finu-ugrias) y en Gran Bretaña (onde se prohibió l'usu alministrativu de les llingües céltiques), y, yá nel sieglu XVIII, n'España (onde s'impunxo l'usu alministrativu del castellán a tolos territorios; vease Decretos de Nueva Planta).

 Ver tamién 
 Llinguaxe alministrativu
 Comunidá imaxinada
 Idioma oficial
 Llingua propia
 Llingua estranxera
 Segunda llingua 
 Llingua artificial
 Llingua auxiliar
 Llingua franca
 Política llingüística
 Predominiu llingüísticu

 Referencies 

 Enllaces esternos 

Categoría:Derechu alministrativu
Categoría:Sociollingüística
Categoría:Llingües