Idioma sabéu
{{revisáu}}
{{Ficha d'idioma
|nome = Sabéu
|nativu =
|familia madre = Lengua afroasiátiques
|oficial = 
|países = {{YEM}}<br> {{bandera2|Omán}}<br> {{bandera2|Arabia Saudita}}
|zona = [[Cuernu d'África]] y [[Península Arábiga]]
|falantes = [[Reinu de Saba|Sabeos]], tribus de Yeme. 
|h1 = 
|h2 = 
|rank = 
|llingua_muerta = Dende'l [[sieglu VI]]
|familia = [[Llingües afroasiátiques|Afroasiática]]<br>
&nbsp;&nbsp;[[Llingües semítiques|Semítica]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[llingües semítiques meridionales|Semíticu meridional]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Sem. merid. occ.<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Antiguu sudarábigu<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Sabéu'''
|dialecto = 
|escritura = [[Alfabetu árabe meridional]]
|iso1 = xsa
|iso2 = xsa
|iso3 = xsa
}}
[[Archivu:Panel Almaqah Louvre DAO18.jpg|thumb|left|150px|Cercu votiva con inscripciones sabees empobinaes al dios llunar Almaqah. Área de Ma'rib, Yeme, c. 700e.C.]]
L'idioma '''sabéu''' (sabáicu), tamién conocíu como '''''himyarita''''' (de manera incorreuta darréu que nun foi esta la llingua orixinal d'esi pueblu), yera un [[llingües semítiques|llingua semítica]] del grupu llamáu [[antiguu arábigu meridional]], faláu en [[Yeme]] dende'l 1000&nbsp;e.C. aproximao, hasta'l [[sieglu VI]] d.C. polos [[Reinu de Saba|sabeos]]. Tamién foi usáu como llingua escrita por dellos otros pueblos (sha'bs) del antiguu Yeme, ente los qu'había hashidites, sirwahites, humlanites, ghaymanites, himyarites, radmanites, etc.<ref>{{cita llibru |autor=[[Andrey Korotayev]] |títulu=Ancient Yemen |allugamientu=Oxford |editorial=[[Oxford University Press]] |añu=1995 |idioma=inglés |isbn= 0-19-922237-1 |url=http://www.amazon.com/gp/product/0199222371 }}</ref> Escribíase usando'l [[abecedariu árabe meridional]].

Esti alfabetu, que s'usó tamién n'[[Eritrea]], [[Etiopía]] y [[Yeme]] a partir del [[Sieglu VIII e.C.|sieglu VIII e.C]]. (nos trés llugares) evolucionó más tarde nel [[alfabetu ge'ez]]. L'[[idioma ge'ez]], sicasí, nun se considera yá, como se faía antes, un descendiente del sabéu o del antiguu arábigu meridional,<ref>Weninger, Stefan "Ge'ez" en ''Encyclopaedia Aethiopica: D-Hai'', p.732.</ref> y esisten evidencies llingüístiques de llingües semítiques n'usu y falaes en [[Eritrea]] y Etiopía dende siquier el 2000 e.C.<ref>{{cita web |url=http://www.dskmariam.org/artsandlitreature/litreature/pdf/aksum.pdf |apellíu=Stuart |nome=Munro-Hai |títulu=Aksum: An African Civilization of Late Antiquity |allugamientu=Edinburgh |editorial=University Press |añu=1991 |páxines=57 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20130123223427/http://www.dskmariam.org/artsandlitreature/litreature/pdf/aksum.pdf |fechaarchivu=2013-01-23 }}</ref>

La hestoria de la llingua puede estremase en tres etapes: arcaica, media (dende'l [[sieglu I e.C.]]) y posterior (dende'l sieglu IV d.C.), etapa esta na que tuvo una fuerte influencia del araméu y el griegu pola penetración del cristianismu na rexón. La so desapaición prodúxose tres la rápida espansión de la relixón [[Islam|islámica]] que llevó con ella la variedá árabe del norte o ''mudari'', qu'empezó siendo la llingua culto y escrito y terminó per sustituyir dafechu al sabéu.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Az Abraha' felirat |2=http://www.mnh.si.edu/epigraphy/y_pre-islamic/fig04_sabaean.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} Inscripción nel Smithsonian National Museum of Natural History. Imáxenes, trescripción y traducción n'Inglés.
----
{{Traducíu ref|en|Sabaean language}}

{{ORDENAR:Sabéu}}




{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües sudarábigues]]
[[Categoría:Llingües muertes d'Asia]]
[[Categoría:Historia de Yeme]]
L'idioma sabéu (sabáicu), tamién conocíu como himyarita (de manera incorreuta darréu que nun foi esta la llingua orixinal d'esi pueblu), yera un llingua semítica del grupu llamáu antiguu arábigu meridional, faláu en Yeme dende'l 1000 e.C. aproximao, hasta'l sieglu VI d.C. polos sabeos. Tamién foi usáu como llingua escrita por dellos otros pueblos (sha'bs) del antiguu Yeme, ente los qu'había hashidites, sirwahites, humlanites, ghaymanites, himyarites, radmanites, etc. Escribíase usando'l abecedariu árabe meridional.

Esti alfabetu, que s'usó tamién n'Eritrea, Etiopía y Yeme a partir del sieglu VIII e.C. (nos trés llugares) evolucionó más tarde nel alfabetu ge'ez. L'idioma ge'ez, sicasí, nun se considera yá, como se faía antes, un descendiente del sabéu o del antiguu arábigu meridional,Weninger, Stefan "Ge'ez" en Encyclopaedia Aethiopica: D-Hai, p.732. y esisten evidencies llingüístiques de llingües semítiques n'usu y falaes en Eritrea y Etiopía dende siquier el 2000 e.C.

La hestoria de la llingua puede estremase en tres etapes: arcaica, media (dende'l sieglu I e.C.) y posterior (dende'l sieglu IV d.C.), etapa esta na que tuvo una fuerte influencia del araméu y el griegu pola penetración del cristianismu na rexón. La so desapaición prodúxose tres la rápida espansión de la relixón islámica que llevó con ella la variedá árabe del norte o mudari, qu'empezó siendo la llingua culto y escrito y terminó per sustituyir dafechu al sabéu.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
  Inscripción nel Smithsonian National Museum of Natural History. Imáxenes, trescripción y traducción n'Inglés.

Categoría:Llingües sudarábigues
Categoría:Llingües muertes d'Asia
Categoría:Historia de Yeme