Idioma q'anjob'al
{{ficha d'idioma
|nome = Kanjobal, Q'anjob'al
|nativu = ''Q'anjob'a el''
|familia madre = mesoamérica
|países={{GUA}}<br> {{MEX}}
|zona=[[Huehuetenango]] y [[Chiapas]]
|falantes=77&nbsp;700|h1=|h2=|rank=''Non nos 100 mayores''
|familia=[[Llingües mayenses]]<br />
&nbsp;Q'anjob'alano-Chujeano<br />
&nbsp;&nbsp;Q'anjob'alano<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Q'anjob'al (Kanjobal)'''
|escritura=[[Alfabetu llatín|Llatín]]
|oficial=Llingua nacional en Guatemala.<ref>{{cita web | autor=Congresu de la República de Guatemala |url=http://www.congreso.gob.gt/gt/amosar_llei.asp?id=448| títulu=Decreto Númberu 19-2003. Llei d'Idiomes Nacionales| editorial= |fechaaccesu=22 de xunu de 2009}}</ref>
|axencia=[[Academia de Llingües Mayes de Guatemala]]
|iso2=myn 
|iso3=kjb
}}
L''''idioma q'anjob'a el''' ([[Alfabetu Fonéticu Internacional|AFI]] {{IPA|[ʠaŋχoˈɓal]}}, tamién conocíu como '''Kanjobal''')<ref>Otros variantes del nome inclúin ''Kanjobal de Santolaya'', ''Kanhobal'', ''Qanjobal'', ''Conob'', y ''Kanjobal oriental''.</ref> ye unu de los [[llingües mayenses|idiomes mayenses]] faláu pola población [[Q'anjob'al]] que na so mayoría vive nel altiplanu occidental de [[Guatemala]] y n'estremu de [[Chiapas]].

La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77&nbsp;800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de [[Huehuetenango]]: [[Santolaya (Guatemala)|Santolaya]] (Jolom Konob), [[San Juan Ixcoy]] (Yich K'ox), [[San Pedro Soloma]] (Tz'uluma') y [[Santa Cruz Barillas]] (Yal Motx).<ref name="ALMG"> {{enllaz rotu|1={{cita web |url=http://www.almg.org.gt/portal/index.php?id=50&idioma=1 |títulu= Comunidad Llingüística Q'anjob'al |fechaaccesu=20 de xineru de 2009 |editorial=Academia de Llingües Mayes de Guatemala |añu=}} |2=http://www.almg.org.gt/portal/index.php?id=50&idioma=1 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>La mayoría de los falantes anicien nel ''conceyu'' de [[Santolaya (Guatemala)|Santolaya]]. Arriendes de emigraciones recién esiste tamién comunidaes de falantes de q'ankob'al en Méxicu y los EE.&nbsp;UU. Vease Gordon (2005).</ref> 

L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les [[llingües mayenses]]. La familia de llingües mayenses inclúi 31 idiomes, de les cualos 2 son estinguíos. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes [[Idioma Chuj|chuj]], [[Idioma acateco|acateco]], [[Idioma jacalteco|jakalteco]] y [[Idioma tojolabal|tojolabal]]. Los idiomes q'anjob'alenses son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes.<ref>Robertson (1992), p.154.</ref>

La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77.800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de Huehuetenango: Santolaya(Jolom Konob), San Juan Ixcoy(Yich K'ox), San pedro Soloma(Tz'uluma') y Santa Cruz Barillas(Yal Motx).
L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les llingües mayenses. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes chuj, acateco, jakalteco y Tojolobal. Los idiomes q'anjob'alanos son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes. 
Tien 31 grafemes. 
Úsase les lletres del alfabetu español más un núemro de lletres compuestes col signu ' que significa "un stop glotal" - un soníu creáu nel gargüelu (k', q', t', ch', tx', tz'). La lletra b escríbese como b' pa estremalo del b español que ye más nidiu. La lletra xh pronúnciase como un nidiu ch. La lletra x ye paecíu, pero un pocu más fuerte. 
Vocabularo:
Ja - sí Maj
- non
Yuj wal dios - gracies!
Jilkob'a vemos!
Watx' - bonu/bien
B'aytal ai - ónde ta .…
Ton - vamos!
Ai'l mio - Hai..?
Watx' el mio a k'ul - cómo tas?

== Referencies ==
{{llistaref|2}}

== Bibliografía ==
* {{cita llibru |autor = Comunidad Llingüística Q'anjob'al añu= 2005 |títulu=Gramática descriptiva q'anjob'al = Yaq'b'anil stxolilal ti' q'anjob'al |editorial=[[Academia de Llingües Mayes de Guatemala]] (ALMG), Comunidá Llingüística Q'anjob'al allugamientu= Ciudá de Guatemala |oclc=70631325}}
* {{cita llibru |autor=Gordon, Raymond G., Jr.|coautores=(ed.) |añu=2005 |capítulu=Q'anjob'al, Eastern|títulu=[[Ethnologue|Ethnologue: Languages of the World]] |editor= SIL International|edición=Fifteenth edition |formatu= version en llinia |otros=Barbara F. Grimes (ed. contribuyente) |url-capítulu=https://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=kjb |editorial=[[SIL International]] |allugamientu=Dallas, TX |isbn=1-55671-159-X |oclc=60338097|fechaaccesu=22 de setiembre de 2008}}
* {{cita llibru |autor=Oxlajuuj Keej Maya' Ajtz'iib' [OKMA] |añu=2000 |títulu=Variación dialeutal en q'anjob'al = Sk'exkixhtaqil yallay koq'anej |otros=Saaqjumay [Sonia Raymundo González], Adán Francisco Pascual, Pedro Mateo Pedro, and B'alam Q'uq' [Eladio Mateo Toledo] (co-autores), [[Nora England|Nora C. England]] (asesor), Guisela Ascensio Lueg |serie=Informes de variación dialeutal series|allugamientu= Guatemala|editorial=[[Cholsamaj]] |isbn=99922-53-08-8 |oclc=49332799}} 
* {{cita llibru |autor = Robertson, John S. | añu= 1992 |títulu= The History of Tense/Aspect/Mood/Voice in the Mayan Verbal Complex |editorial= University of Texas Press |allugamientu= Austin |isbn = 0-292-72075-0 |oclc=26160695}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.almg.org.gt/UserFiles/File/index.htm Comunidá Llingüística Q'anjob'al], Comunidá Lungüistica Q'anjob'al de l'Academia de Llingües Mayes de Guatemala [ALMG]

{{Tradubot|Idioma q'anjob'al}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües q'anjob'al-chuj|Q'anjob'al]]
[[Categoría:Llingües de Guatemala|Q'anjob'al]]
[[Categoría:Llingües de Méxicu|Q'anjob'al]]
L'idioma q'anjob'a el (AFI , tamién conocíu como Kanjobal)Otros variantes del nome inclúin Kanjobal de Santolaya, Kanhobal, Qanjobal, Conob, y Kanjobal oriental. ye unu de los idiomes mayenses faláu pola población Q'anjob'al que na so mayoría vive nel altiplanu occidental de Guatemala y n'estremu de Chiapas.

La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77 800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de Huehuetenango: Santolaya (Jolom Konob), San Juan Ixcoy (Yich K'ox), San Pedro Soloma (Tz'uluma') y Santa Cruz Barillas (Yal Motx). La mayoría de los falantes anicien nel conceyu de Santolaya. Arriendes de emigraciones recién esiste tamién comunidaes de falantes de q'ankob'al en Méxicu y los EE. UU. Vease Gordon (2005). 

L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les llingües mayenses. La familia de llingües mayenses inclúi 31 idiomes, de les cualos 2 son estinguíos. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes chuj, acateco, jakalteco y tojolabal. Los idiomes q'anjob'alenses son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes.Robertson (1992), p.154.

La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77.800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de Huehuetenango: Santolaya(Jolom Konob), San Juan Ixcoy(Yich K'ox), San pedro Soloma(Tz'uluma') y Santa Cruz Barillas(Yal Motx).
L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les llingües mayenses. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes chuj, acateco, jakalteco y Tojolobal. Los idiomes q'anjob'alanos son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes. 
Tien 31 grafemes. 
Úsase les lletres del alfabetu español más un núemro de lletres compuestes col signu ' que significa "un stop glotal" - un soníu creáu nel gargüelu (k', q', t', ch', tx', tz'). La lletra b escríbese como b' pa estremalo del b español que ye más nidiu. La lletra xh pronúnciase como un nidiu ch. La lletra x ye paecíu, pero un pocu más fuerte. 
Vocabularo:
Ja - sí Maj
- non
Yuj wal dios - gracies!
Jilkob'a vemos!
Watx' - bonu/bien
B'aytal ai - ónde ta .…
Ton - vamos!
Ai'l mio - Hai..?
Watx' el mio a k'ul - cómo tas?

 Referencies 

 Bibliografía 
 
 
  
 

 Enllaces esternos 
 Comunidá Llingüística Q'anjob'al, Comunidá Lungüistica Q'anjob'al de l'Academia de Llingües Mayes de Guatemala [ALMG]

Q'anjob'al
Q'anjob'al
Q'anjob'al