Tárgum
{{Publicación}}
[[Ficheru:targum.jpg|thumb|Biblia Hebrea del sieglu XI con Tárgum, quiciabes proveniente de [[Tunicia]], atopada en [[Curdistán]], anguaño fai parte de la [[Coleición Schøyen]].]]
Un '''Tárgum''' ([[idioma hebréu|hebréu]]: &#1514;&#1512;&#1490;&#1493;&#1501;&#8206;, con vocalización, &#1514;&#1468;&#1463;&#1512;&#1456;&#1490;&#1468;&#1493;&#1468;&#1501;,<ref>Alviértase que la pallabra תַּרְגּוּם, sicasí, ye aguda, non llana: [https://en.wiktionary.org/wiki/%D7%AA%D7%A8%D7%92%D7%95%D7%9D#Hebrew תַּרְגּוּם]. Cf. tamién [http://ca.forvo.com/search/%D7%AA%D7%A8%D7%92%D7%95%D7%9D%E2%80%8Y/ &#1514;&#1512;&#1490;&#1493;&#1501;&#8206;]. Ye, cuantimenos, llamentable y cuestionable que la [http://lema.rae.es/drae/?val=t%C3%A1rgum Real Academia de la Llingua] priorice l'acentuación ''tárgum'' en desterciu de ''targum'', forma igualmente esistente en castellán y que tien la ventaya sobre l'anterior de ser fiel a l'acentuación orixinal d'esta pallabra.</ref> plural: &#1514;&#1512;&#1490;&#1493;&#1502;&#1497;&#1501; ''tárgumim''<ref>Alviértase que la forma de plural &#1514;&#1468;&#1463;&#1512;&#1456;&#1490;&#1468;&#1493;&#1468;&#1502;&#1460;&#1497;&#1501; ye aguda, non esdrúxula.</ref>) orixinalmente yera una traducción al [[idioma araméu|araméu]] de la ''[[Tanak|Biblia hebrea]]'' producida o compilada nel antiguu [[Israel]] y [[Babilonia]] dende'l periodu de [[Segundu Templu]] hasta empiezos de la [[Edá Media]] (finales del primer mileniu). Targum tamién significa "interpretación", amás de "traducción".

== Orixe ==
L'[[Idioma araméu|araméu]] foi la [[llingua franca]] mientres cientos d'años nes [[Pueblu xudíu|comunidaes xudíes]] d'Israel y Babilonia. Pa facilitar l'estudiu del ''[[Tanak]]'' y facer más intelixible la so llectura pública, precisóse un testu con autoridá. Como los targumes reflexen la interpretación rabínica ([[Midrash]]), claramente fuxen de los antropomorfismos, en favor de llectures [[Alegoría|alegóriques]]<ref>Oesterley, W. O. Y. & Box, G. H. (1920) ''A Short Survey of the Literature of Rabbinical and Mediæval Judaism'', Burt Franklin:New York.</ref> ([[Maimónides]] nota esto frecuentemente nel so [[Guía de perplexos]]). Dambos targumes contienen amás de traducciones, notables espansiones [[Midrash|midráshicas]].

== Los dos ''Targumim'' "oficiales" ==
Los dos más importantes ''targumim'' pa propósitos [[litúrgia|llitúrxicos]] son:
* ''[[Tárgum de Onquelos]]'' de la ''[[Torá]]'' (Llei)
* ''[[Tárgum de Jonathan]]'' de los ''Nebiim'' ([[profeta|profetes]])

Estos dos tárgumes son mentaos nel [[Talmud]] de Babilonia como ''targum dilan'' ("el nuesu Tárgum"), otorgándo-yos una especie d'oficialidá. Nes [[sinagoga|sinagogues]] de los tiempos talmúdicos, el ''Tárgum de Onquelos'' foi una llectura alternada cola ''Torá'', versu per versu, según el ''Tárgum de Jonathan'' foi lleíu cola [[Haftarah]] (selección de los Profetes). Esta tradicíon ye siguida entá nes sinagogues de los xudíos [[mizrají]]es [[Yeme|yemeninos]]. Ellos, que son los únicos que siguen usando'l ''Tárgum'' como testu llitúrxicu, caltienen amás la tradición de la pronunciación del araméu d'alcuerdu al [[dialeutu]] babilónicu.

Amás de la función pública del ''Tárgum'' na sinagoga, el ''Talmud'' menta'l so usu nel contestu del estudiu personal (''Berakhot'' 8a-b). Los manuscritos medievales, dacuando presenten los testos hebreos interpolados, versu per versu, colos ''targumim'' oficiales. Esta práctica de les escribes, anicióse tantu nel usu públicu como nos requerimientos del estudiu personal.

Los dos tárgumes "oficiales" son consideraos orientales o babilónicos. Sicasí, los espertos envaloren que s'aniciaron en [[Israel]], debíu al marcáu sustratu del araméu occidental, a pesar de la "orientalización" posterior de los testos.

Na midida na que les comunidaes xudíes dexaron de falar n'araméu, la llectura pública del ''Tárgum'' xunto cola ''Torá'' y el ''Haftarah'' foi abandonada. Foi sustituyida pola llectura d'otres traducciones, como la versión [[Idioma árabe|árabe]] de la ''Torá'' de [[Saadia Gaon]] (llamáu ''Tafsir''). En [[Yeme]] cada versu yera lleíu tres veces (n'hebréu, araméu y árabe).

L'estudiu priváu col ''Tárgum'' nunca foi dafechu abandonáu y siguió siendo una fonte primordial pa la [[exéxesis]]; por casu sirvió de fonte a los comentarios de la ''Torá'', de [[Rashi]]. El ''Tárgum'' ye impresu al llau del testu n'ediciones xudíes de la Biblia y les autoridaes [[Halajá|halájicas]] favorecen l'usu de traducciones del ''Targum'' y de comentarios midráshicos como'l de Rasdi, a los idiomes llocales, pa facilitar los estudios.

== Otros ''targumim'' de la ''Torá'' ==
Hai dellos tárgumes occidentales de la ''Torá'', unu de los cualos foi llamáu tradicionalmente ''Targum Yerushalmi'' ("Targum de Xerusalén") o "Targum de Palestina". Este foi equivocadamente atribuyíu a Jonathan ben Uzziel, polo que se-y conoz como "Targum Pseudo-Jonathan". Abonda en [[paráfrasis]] y anque ye heteroxéneu y d'edición tardida (menta a [[Mahoma]] y a [[Constantinopla]], contién una antigua tradición de ''[[hagadá]]''. Un ''Targum'' fragmentariu, ''Yerushalmi II'', contienen 850 versículos, qu'entemecen testos antiguos con otros más recién. Na Géniza d'El Cairu fueron atopaos fragmentos de ''targumim'', editaos en [[1930]], que representen tradiciones antigües. El ''Targum Neofiti'' data del [[sieglu II]], pero les versiones calteníes contienen múltiples retoques so la influencia del ''Targum de Onquelos''.<ref>Paul, André (1983) "les Biblies Aramees: los Tárgumes"; ''Inter-testamentu'': 26-33. Estella: Verbu Divín.</ref>

== ''Targum Ketubim'' ==
El ''Talmud'' espresamente manifiesta que nun hai un ''Targum'' oficial de los ''[[Ketubim]]'' ("Escritos"), lo cual esplícase en principiu porque los Escritos nun cumplíen un papel llitúrxicu. Amás el ''Talmud'' (''Megilah'' 3a) diz que Jonathan ben Uzziel quería componer un targum de los Ketubim, pero "una voz del cielu" (''bat kol'') públicamente prohibir, pa torgar que se revelen les profecíes sobre la fecha de la llegada del [[Mesíes]]. Sicasí, dellos escritos (el [[llibru de los Salmos]], [[Llibru de Job|Job]], Cróniques) tienen ''targumim'' aniciaos casi toos n'occidente (Palestina), pero la falta d'usu llitúrxicu enzancó'l so preservación. De Palestina, la tradición de ''targum'' de los Ketubim pasó a [[Italia]] y dende ellí, mientres la Edá Media, a los xudíos [[askenazí]]es y [[pueblu sefardín|sefardinos]].

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://targum.info/?page_id=8 Targum Pseudo-Jonathan and Targum Onkelos at the Newsletter for Targumic and Cognate Studies] - Traducción al inglés de J.W. Etheridge
* [https://web.archive.org/web/20071006135957/http://targum.info//?page_id=11 The Aramaic Targum to Psalms] Traducción al inglés del tárgum de los Salmos porEdward M. Cook
* [http://ccat.sas.upenn.edu/~jtreat/song/targum/ The Aramaic Targum to the Song of Songs] traducció al inglés del térgum pa Shir HaShirim, por Jay C. Treat
* [http://targum.info/meg/ruth.htm The Aramaic Targum to Ruth] Traducción al inglés del tárgum de [[Rut]], por Samson H. Levey
* [http://targum.info/meg/tglam.htm The Aramaic Targum to Lamentations] Traducción al inglés del tárgum de [[llamentos]], por Christian M. M. Brady.
* [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=67&letter=T The Jewish Encyclopedia - Targum]
* [https://web.archive.org/web/20100419164259/http://cal1.cn.huc.edu/index.htm The Comprehensive Aramaic Lexicon].
* [http://www.newadvent.org/cathen/14454b.htm Targum] - Catholic Encyclopedia.

{{ORDENAR:Targum}}


{{Tradubot|Tárgum}}

[[Categoría:Llingües aramees]]
[[Categoría:Biblia]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
Un Tárgum (hebréu: תרגום‎, con vocalización, תַּרְגּוּם,Alviértase que la pallabra תַּרְגּוּם, sicasí, ye aguda, non llana: תַּרְגּוּם. Cf. tamién תרגום‎. Ye, cuantimenos, llamentable y cuestionable que la Real Academia de la Llingua priorice l'acentuación tárgum en desterciu de targum, forma igualmente esistente en castellán y que tien la ventaya sobre l'anterior de ser fiel a l'acentuación orixinal d'esta pallabra. plural: תרגומים tárgumimAlviértase que la forma de plural תַּרְגּוּמִים ye aguda, non esdrúxula.) orixinalmente yera una traducción al araméu de la Biblia hebrea producida o compilada nel antiguu Israel y Babilonia dende'l periodu de Segundu Templu hasta empiezos de la Edá Media (finales del primer mileniu). Targum tamién significa "interpretación", amás de "traducción".

 Orixe 
L'araméu foi la llingua franca mientres cientos d'años nes comunidaes xudíes d'Israel y Babilonia. Pa facilitar l'estudiu del Tanak y facer más intelixible la so llectura pública, precisóse un testu con autoridá. Como los targumes reflexen la interpretación rabínica (Midrash), claramente fuxen de los antropomorfismos, en favor de llectures alegóriquesOesterley, W. O. Y. & Box, G. H. (1920) A Short Survey of the Literature of Rabbinical and Mediæval Judaism, Burt Franklin:New York. (Maimónides nota esto frecuentemente nel so Guía de perplexos). Dambos targumes contienen amás de traducciones, notables espansiones midráshicas.

 Los dos Targumim "oficiales" 
Los dos más importantes targumim pa propósitos llitúrxicos son:
 Tárgum de Onquelos de la Torá (Llei)
 Tárgum de Jonathan de los Nebiim (profetes)

Estos dos tárgumes son mentaos nel Talmud de Babilonia como targum dilan ("el nuesu Tárgum"), otorgándo-yos una especie d'oficialidá. Nes sinagogues de los tiempos talmúdicos, el Tárgum de Onquelos foi una llectura alternada cola Torá, versu per versu, según el Tárgum de Jonathan foi lleíu cola Haftarah (selección de los Profetes). Esta tradicíon ye siguida entá nes sinagogues de los xudíos mizrajíes yemeninos. Ellos, que son los únicos que siguen usando'l Tárgum como testu llitúrxicu, caltienen amás la tradición de la pronunciación del araméu d'alcuerdu al dialeutu babilónicu.

Amás de la función pública del Tárgum na sinagoga, el Talmud menta'l so usu nel contestu del estudiu personal (Berakhot 8a-b). Los manuscritos medievales, dacuando presenten los testos hebreos interpolados, versu per versu, colos targumim oficiales. Esta práctica de les escribes, anicióse tantu nel usu públicu como nos requerimientos del estudiu personal.

Los dos tárgumes "oficiales" son consideraos orientales o babilónicos. Sicasí, los espertos envaloren que s'aniciaron en Israel, debíu al marcáu sustratu del araméu occidental, a pesar de la "orientalización" posterior de los testos.

Na midida na que les comunidaes xudíes dexaron de falar n'araméu, la llectura pública del Tárgum xunto cola Torá y el Haftarah foi abandonada. Foi sustituyida pola llectura d'otres traducciones, como la versión árabe de la Torá de Saadia Gaon (llamáu Tafsir). En Yeme cada versu yera lleíu tres veces (n'hebréu, araméu y árabe).

L'estudiu priváu col Tárgum nunca foi dafechu abandonáu y siguió siendo una fonte primordial pa la exéxesis; por casu sirvió de fonte a los comentarios de la Torá, de Rashi. El Tárgum ye impresu al llau del testu n'ediciones xudíes de la Biblia y les autoridaes halájicas favorecen l'usu de traducciones del Targum y de comentarios midráshicos como'l de Rasdi, a los idiomes llocales, pa facilitar los estudios.

 Otros targumim de la Torá 
Hai dellos tárgumes occidentales de la Torá, unu de los cualos foi llamáu tradicionalmente Targum Yerushalmi ("Targum de Xerusalén") o "Targum de Palestina". Este foi equivocadamente atribuyíu a Jonathan ben Uzziel, polo que se-y conoz como "Targum Pseudo-Jonathan". Abonda en paráfrasis y anque ye heteroxéneu y d'edición tardida (menta a Mahoma y a Constantinopla, contién una antigua tradición de hagadá. Un Targum fragmentariu, Yerushalmi II, contienen 850 versículos, qu'entemecen testos antiguos con otros más recién. Na Géniza d'El Cairu fueron atopaos fragmentos de targumim, editaos en 1930, que representen tradiciones antigües. El Targum Neofiti data del sieglu II, pero les versiones calteníes contienen múltiples retoques so la influencia del Targum de Onquelos.Paul, André (1983) "les Biblies Aramees: los Tárgumes"; Inter-testamentu: 26-33. Estella: Verbu Divín.

 Targum Ketubim 
El Talmud espresamente manifiesta que nun hai un Targum oficial de los Ketubim ("Escritos"), lo cual esplícase en principiu porque los Escritos nun cumplíen un papel llitúrxicu. Amás el Talmud (Megilah 3a) diz que Jonathan ben Uzziel quería componer un targum de los Ketubim, pero "una voz del cielu" (bat kol) públicamente prohibir, pa torgar que se revelen les profecíes sobre la fecha de la llegada del Mesíes. Sicasí, dellos escritos (el llibru de los Salmos, Job, Cróniques) tienen targumim aniciaos casi toos n'occidente (Palestina), pero la falta d'usu llitúrxicu enzancó'l so preservación. De Palestina, la tradición de targum de los Ketubim pasó a Italia y dende ellí, mientres la Edá Media, a los xudíos askenazíes y sefardinos.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Targum Pseudo-Jonathan and Targum Onkelos at the Newsletter for Targumic and Cognate Studies - Traducción al inglés de J.W. Etheridge
 The Aramaic Targum to Psalms Traducción al inglés del tárgum de los Salmos porEdward M. Cook
 The Aramaic Targum to the Song of Songs traducció al inglés del térgum pa Shir HaShirim, por Jay C. Treat
 The Aramaic Targum to Ruth Traducción al inglés del tárgum de Rut, por Samson H. Levey
 The Aramaic Targum to Lamentations Traducción al inglés del tárgum de llamentos, por Christian M. M. Brady.
 The Jewish Encyclopedia - Targum
 The Comprehensive Aramaic Lexicon.
 Targum - Catholic Encyclopedia.

Categoría:Llingües aramees
Categoría:Biblia
Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE