Idioma pomeranio
{{Ficha d'idioma |nome =
Antiguu pomeranio
|nativu =
|familia madre = Lengua indoeuropees
|países = {{bandera2|Polonia}} <br />{{bandera2|Alemaña}}
|oficial =
|zona = 
|falantes = [[llingua muerta|estinguíu]]
|familia = [[llingües indoeuropees|Indoeuropéu]]<br />
&nbsp;&nbsp;[[llingües eslaves|Eslavu]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[llingües eslaves occidentales|Eslavu occidental]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[llingües lequíticas|Lejítico]]<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Pomerianio'''
|iso1 = 
|iso2 =
|iso3 =
|mapa =
|mapa_lleenda =
}}
[[Ficheru:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|thumb|220px|''Diccionariu del idioma pomeranio (kasubio)'' de [[Stefan Ramułt]], publicáu en [[Cracovia]] en 1893.]]
L''''idioma pomeranio''' ta formáu por un grupu de variedaes del [[llingües lequíticas|subgrupu lequítico]] de les [[llingües eslaves occidentales]]. En contestos medievales, referir a los dialeutos falaos polos [[Pomeranios (tribu eslava)|pomeranios eslavos]]. En contestos modernos, el términos úsase dacuando como sinónimu de [[idioma casubio|casubio]] y dacuando tamién s'inclúi al estinguíu [[idioma eslovincio|eslovincio]].

== Pomeranio antiguu ==
Mientres les [[migraciones eslaves]] de la Edá media temprana, la rexón entendida ente'l [[ríu Oder]] y el [[ríu Vístula|Vístula]] taba ocupada por tribus eslaves de pomeranios. Los sos dialeutos dacuando son denominaes conxuntamente como "pomeranio antiguu" y yeren variedaes de transición ente los [[idioma polabo|dialeutos polabos]] del occidente de [[Pomerania]] y l'antiguu polacu falaos en sureste.

Nun sobrevivieron documentos escritos en pomeranio, polo que los nomes pomeranios citaos en documentos modernos mentar n'otres llingües.<ref>{{cita llibru |apellíu=Zemła|nome=M.|títulu=Lexikon der Sprachen des europäischen Ostens|editor=Okuka, M.|allugamientu=Klagenfurt|añu=2002|páxines=965–966|capítulu=Pomoranisch|idioma=alemán}}</ref>

== Eslovincio y Kasubio ==
{{ap|idioma casubio|idioma eslovincio}}
Mientres la edá media, la migración alemana produció l'asimilación étnica y llingüística de los pomeranios eslavos, y diose la progresiva [[sustitución llingüística]] de los sos dialeutos pol [[baxu alemán]] nos sos variedadades pomeranias que aportaron a predominantes en toles rexones excpeto nes orientales, que retuvieron un númberu importante de falantes de variedaes pomeranias. En particular les variedaes eslaves caltener na rexón de [[Pomerelia]], onde los pobladores d'orixe eslavu fueron llamaos [[idioma kasubio|kasubios]]. Una bolsa de falantes de variedaes eslaves falaes hasta principios del sieglu XX asitiada al noroeste de Kasubia conocióse como [[idioma eslovincio|Eslovincia]]. Sigue siendo una cuestión aldericada si'l eslovincio tien de ser entendíu como un dialeutu del kasubio o una llingua separada. Igualmente aldericóse si'l kasubio tien de ser consideráu un dialeutu polacu diverxente o una llingua distinta.<ref>{{cita llibru |apellíu=Lubaś|nome=W.|títulu=Lexikon der Sprachen des europäischen Ostens|editor=Okuka, M.|allugamientu=Klagenfurt|añu=2002|páxines=265–273|capítulu=Kaschubisch|idioma=alemán}}</ref>

== Influyencia sobre otres variedaes ==
El pomeranio influyó sobre la fomación d'otros dialeutos del polacu, como por casu los dialeutos kociewski, borowiacki y krajniacki. De xuru, estos dialeutos pertenecen a la llingua polaca, pero amuesen delles carauterístiques comunes nel idioma pomeranio (casubio), lo cual amuesa'l so calter de transición.

[[Friedrich Lorentz]] supunxo que'l kociewski y el borowiacki fueron orixinalmente dialeutos pomeranios, que fueron darréu polaquizados como resultáu de la colonización polaca de los territorios onde se falaben. Acordies con F. Lorentz, el dialeutu krajniacki tuvo de ser dende l'entamu un dialeutu polacu. La carauterística común de los dialeutos Kociewski y del [[Idioma casubio|casubio]] ye, por casu, la preservación parcial del autoglotónimo del grupu “TarT” y de partes del so léxicu tamién. Pa los dialeutos Borowiacki y pomeranios, la carauterística común ye la fricación de les consonantes dorsales.

L'idioma pomeranio foi influyíu de la mesma polos [[So alemán|dialeutos baxu-alemanes]], que son usaos en [[Pomerania]]. Tres la [[Xermanización]], les poblaciones del [[Pomerania Occidental|occidente de Pomerania]] empezaron a usar los dialeutos bajoalemanes. Dichos dialeutos, de la mesma, fueron influyíos pol idioma pomeranio eslavu. Munches de les pallabres que s'anicien nel pomeranio pueden ser topaes nel vocabulariu conexu a les actividaes de la pesca y l'agricultura. 

Les pallabres ''Zeese'' / ''Zehse'' pueden usase como unu de dichos exemplos. Ésta describe una clase de rede usada pa pescar y ye entá conocida nos dialeutos del baxu alemán de [[Mecklemburgu-Pomerania Occidental|Mecklenburgo-Vorpommern]] anguaño. 

Les frases y pallabres provenientes del antiguu pomeranio que caltienen el so mesmu significáu -como'l casu de ''seza''- incorporóse tantu nel casubio como nel [[Idioma eslovincio|eslovincio]], al traviés de los préstamos fechos dende'l baxu alemán, y apaeció nos diccionarios de pomeranio como ''ceza'', lo que se traduz como “rede usada na pesca de sueyu y perca”. Asina, ésta ye anguaño conocida como un "préstamu aviesu de pallabra", según el Pomeranio tomó emprestaes delles pallabres de los dialeutos baxu-alemanes. Diches pallabres son conocíes nos dialeutos baxu-alemanes como “[[:en:Pomoranism|Pomeranismo]]”, o pallabres tomaes direutamente del idioma pomeranio.

Un términu d'orixe pomeranio que puede topase n'usu, entá na actualidá nel [[Idioma alemán|alemán]] y que inclusive atópase documentada nos diccionarios d'alemán, ye la frase “''dalli, dalli''” (traducíu como ''"vengan, vengan"''). Ésta llogróse y mutó nos [[Idioma alemán|dialeutos del alemán]] del [[Prusia Occidental|occidente de Prusia]], y de la mesma; atópase presente entá nel casubio modernu (pronunciáu: ''dali, dali'')

== Clasificación ==
La clasificación [[etnollingüística]] del pomeranio ye problemática. Ta clasificáu por [[Aleksander Bruckner]] como unu de los antiguos [[Idioma polacu|dialeutos polacos]]. De la mesma, ta clasificáu ente los [[Idioma casubio|dialeutos cashubios]] y eslovincios esistentes, y estos de la mesma son encasillados dientro del polacu como dialeutos del polacu modernu. Otros llingüistes lo emparentan col [[Idioma polabio|grupu de dialeutos del polabio]], formándose asina'l sub-grupu de dialeutos Pomeranio-Polabio.

== Referencies ==

=== Notes ===
{{llistaref}}

=== Bibliografía ===
* Friedhelm Hinze, ''Wörterbuch und Lautlehre der deutschen Lehnwörter im Pomoranischen (Kaschubischen)'', [[Berlín]] 1965
* Friedrich Lorentz, ''Geschichte der Pomoranischen (Kaschubischen) Sprache'', Berlin and [[Leipzig]], 1925
* Friedrich Lorentz, ''Pomoranisches Wörterbuch'', Band I-V, Berlin 1958-1983
* Stefan Ramułt, ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', [[Kraków]], 1893
* Jan Trepczyk, ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gdańsk]] 1994

{{ORDENAR:Pomeranio}}

{{Tradubot|Idioma pomeranio}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües d'Alemaña]]
[[Categoría:Llingües de Polonia]]
[[Categoría:Llingües lequítiques]]
[[Categoría:Llingües muertes d'Europa]]
[[Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
L'idioma pomeranio ta formáu por un grupu de variedaes del subgrupu lequítico de les llingües eslaves occidentales. En contestos medievales, referir a los dialeutos falaos polos pomeranios eslavos. En contestos modernos, el términos úsase dacuando como sinónimu de casubio y dacuando tamién s'inclúi al estinguíu eslovincio.

 Pomeranio antiguu 
Mientres les migraciones eslaves de la Edá media temprana, la rexón entendida ente'l ríu Oder y el Vístula taba ocupada por tribus eslaves de pomeranios. Los sos dialeutos dacuando son denominaes conxuntamente como "pomeranio antiguu" y yeren variedaes de transición ente los dialeutos polabos del occidente de Pomerania y l'antiguu polacu falaos en sureste.

Nun sobrevivieron documentos escritos en pomeranio, polo que los nomes pomeranios citaos en documentos modernos mentar n'otres llingües.

 Eslovincio y Kasubio 

Mientres la edá media, la migración alemana produció l'asimilación étnica y llingüística de los pomeranios eslavos, y diose la progresiva sustitución llingüística de los sos dialeutos pol baxu alemán nos sos variedadades pomeranias que aportaron a predominantes en toles rexones excpeto nes orientales, que retuvieron un númberu importante de falantes de variedaes pomeranias. En particular les variedaes eslaves caltener na rexón de Pomerelia, onde los pobladores d'orixe eslavu fueron llamaos kasubios. Una bolsa de falantes de variedaes eslaves falaes hasta principios del sieglu XX asitiada al noroeste de Kasubia conocióse como Eslovincia. Sigue siendo una cuestión aldericada si'l eslovincio tien de ser entendíu como un dialeutu del kasubio o una llingua separada. Igualmente aldericóse si'l kasubio tien de ser consideráu un dialeutu polacu diverxente o una llingua distinta.

 Influyencia sobre otres variedaes 
El pomeranio influyó sobre la fomación d'otros dialeutos del polacu, como por casu los dialeutos kociewski, borowiacki y krajniacki. De xuru, estos dialeutos pertenecen a la llingua polaca, pero amuesen delles carauterístiques comunes nel idioma pomeranio (casubio), lo cual amuesa'l so calter de transición.

Friedrich Lorentz supunxo que'l kociewski y el borowiacki fueron orixinalmente dialeutos pomeranios, que fueron darréu polaquizados como resultáu de la colonización polaca de los territorios onde se falaben. Acordies con F. Lorentz, el dialeutu krajniacki tuvo de ser dende l'entamu un dialeutu polacu. La carauterística común de los dialeutos Kociewski y del casubio ye, por casu, la preservación parcial del autoglotónimo del grupu “TarT” y de partes del so léxicu tamién. Pa los dialeutos Borowiacki y pomeranios, la carauterística común ye la fricación de les consonantes dorsales.

L'idioma pomeranio foi influyíu de la mesma polos dialeutos baxu-alemanes, que son usaos en Pomerania. Tres la Xermanización, les poblaciones del occidente de Pomerania empezaron a usar los dialeutos bajoalemanes. Dichos dialeutos, de la mesma, fueron influyíos pol idioma pomeranio eslavu. Munches de les pallabres que s'anicien nel pomeranio pueden ser topaes nel vocabulariu conexu a les actividaes de la pesca y l'agricultura. 

Les pallabres Zeese / Zehse pueden usase como unu de dichos exemplos. Ésta describe una clase de rede usada pa pescar y ye entá conocida nos dialeutos del baxu alemán de Mecklenburgo-Vorpommern anguaño. 

Les frases y pallabres provenientes del antiguu pomeranio que caltienen el so mesmu significáu -como'l casu de seza- incorporóse tantu nel casubio como nel eslovincio, al traviés de los préstamos fechos dende'l baxu alemán, y apaeció nos diccionarios de pomeranio como ceza, lo que se traduz como “rede usada na pesca de sueyu y perca”. Asina, ésta ye anguaño conocida como un "préstamu aviesu de pallabra", según el Pomeranio tomó emprestaes delles pallabres de los dialeutos baxu-alemanes. Diches pallabres son conocíes nos dialeutos baxu-alemanes como “Pomeranismo”, o pallabres tomaes direutamente del idioma pomeranio.

Un términu d'orixe pomeranio que puede topase n'usu, entá na actualidá nel alemán y que inclusive atópase documentada nos diccionarios d'alemán, ye la frase “dalli, dalli” (traducíu como "vengan, vengan"). Ésta llogróse y mutó nos dialeutos del alemán del occidente de Prusia, y de la mesma; atópase presente entá nel casubio modernu (pronunciáu: dali, dali)

 Clasificación 
La clasificación etnollingüística del pomeranio ye problemática. Ta clasificáu por Aleksander Bruckner como unu de los antiguos dialeutos polacos. De la mesma, ta clasificáu ente los dialeutos cashubios y eslovincios esistentes, y estos de la mesma son encasillados dientro del polacu como dialeutos del polacu modernu. Otros llingüistes lo emparentan col grupu de dialeutos del polabio, formándose asina'l sub-grupu de dialeutos Pomeranio-Polabio.

 Referencies 

 Notes 

 Bibliografía 
 Friedhelm Hinze, Wörterbuch und Lautlehre der deutschen Lehnwörter im Pomoranischen (Kaschubischen), Berlín 1965
 Friedrich Lorentz, Geschichte der Pomoranischen (Kaschubischen) Sprache, Berlin and Leipzig, 1925
 Friedrich Lorentz, Pomoranisches Wörterbuch, Band I-V, Berlin 1958-1983
 Stefan Ramułt, Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Kraków, 1893
 Jan Trepczyk, Słownik polsko-kaszubski, Gdańsk 1994

Categoría:Llingües d'Alemaña
Categoría:Llingües de Polonia
Categoría:Llingües lequítiques
Categoría:Llingües muertes d'Europa
Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos