África francófona
[[Ficheru:Francophone Africa.png|thumb|right|300px|N'azul escuro, los países nos que'l francés ye idioma oficial o ta estendíu'l so usu, anque nun sía oficial (como en tol Magreb), ente que l'azul claro representa a los países nos que s'utiliza esti idioma, pero de forma minoritaria.<br />
En 2015, la parte n'escuru, tenía una población de 392 millones d'habitantes y envalórase qu'en 2050 la cifra amontar hasta 847 milones.<ref>{{cita web|url=http://esa.un.org/unpd/wpp/DVD/Files/1_Excel%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2015_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.XLS |títulu=World Population Prospects: The 2015 Revision|fechaaccesu=23 d'agostu de 2015|autor=[[Organización de les Naciones Xuníes]]|formatu=XLS}}</ref>]]
Conozse cómo '''África francófona''' aquellos países [[África|africanos]] nel que'l [[Idioma francés|francés]] ye llingua vehícular o cooficial. Según datos de 2007, envalórase que 115 millones de persones falen francés en 31 países [[francofonía|francófonos]] d'África.<ref name="2007_report">(en francés) [http://www.amazon.fr/dp/2098821778 ''La Francophonie dans le monde 2006-2007''] published by the [[Organisation internationale de la Francophonie]]. [[Nathan (publisher)|Nathan]], [[París]], 2007</ref> Ente los informes inclúyense aquellos que tienen el francés como llingua nativa o segunda, sicasí nun tán incluyíos los francoparlantes que moren n'otru país del continente onde nun se fala l'idioma.<ref name=2007_report /> L'idioma llegó a África en tiempu de les [[Colonialismu francés|colonies]].

El francés ye'l segundu idioma del continente, pero en dellos territorios ye l'idioma oficial como en [[Costa de Marfil]] o [[Gabón]].<ref>(en francés) [http://www.amazon.fr/dp/2271059682 ''Le français à Abidjan: Pour une approche syntaxique du non-standard''] by Katja Ploog, [[Centre national de la recherche scientifique|CNRS Editions]], [[París]], 2002</ref> N'otros países como [[Tunicia]] y [[Marruecos]], la población usa'l francés como llingua vehícular en contraste con otres llingües, o son [[billingüismu|billingües]] ([[idioma árabe|árabe]] y francés) anque ye consideráu'l segundu idioma pola población xeneral.

En cada país, el francés tien la so propia pronunciación y vocabulariu.

== Variedaes dialéutiques ==
Esisten tres variedaes del francés n'África arrexuntaes en tres categoríes:

* '''[[África Occidental|Occidental]]''', '''[[África Central|Central]]''' y '''[[África Oriental|Oriental]]''': Cerca de 75 millones d'habitantes tienen el francés como idioma nativu.
* '''[[Magreb]]''': La población árabe y berebere falen una variante [[Francés del Magreb|francesa magrebina]]. Cerca de 36 millones falar como segundu idioma.
* '''[[Comisión del Océanu Índicu|Índica]]''': El francés ye faláu pola población [[criollu|criolla]] nes islles del [[Océanu Índicu]] ([[Reunión (departamentu de Francia)|Reunión]], [[Islla Mauriciu]] y [[Seixeles]]). Aproximao ye faláu por 1,6 millones d'habitantes. Nun tien de confundir se colos idiomes basaos nel francés criollu (tamién faláu nel territoriu).

Toles variedaes difieren en comparanza col francés neutru tantu na pronunciación como nel vocabulariu, sicasí, ye utilizáu n'asuntos d'enseñanza, medios de comunicación y documentos llegales.

== Pronunciación ==
Les diferencies na pronunciación son insignificantes (por casu: el francés faláu en Marruecos ye similar al de [[Senegal]]). A pesar d'estes variaciones rexonales, esisten dellos nexos de mancomún cola población africana polo xeneral como la pronunciación de la "[[R]]" que tiende a ser [[Vibrante alveolar múltiple|alveolar]] en llugar de la [[R gutural|gutural]], sicasí, dalgunos pronunciar de manera gutural (similar a la lletra "[[غ]]" (ġayn)). Les lletres [[D]], [[T]], [[L]] y [[N]] al igual qu'otres lletres y [[fonema|fonemes]], suenen distintos anque puede caltenese la entonación estándar.

Sicasí, ye imposible xeneralizar sobre la pronunciación del francés. Cada pronunciación depende del acentu del idioma africanu de la zona.

== Vocabulariu ==
En cuanto al vocabulariu, esisten trés estremes respectu al francés neutru. De primeres, la presencia de pallabres que nun esisten nel francés estándar (de cutiu vienen con localismos y [[préstamu llingüísticu|préstamos llingüísticos]] de determinaos idiomes africanos). Arriendes d'ello, cada rexón tien la so propia variedá, anque'l vocabulariu constitúi tan solo una pequeña estrema respectu al neutru. Nuna conversación ente xente d'otres zones, tender a utilizar un vocabulariu más neutru pa evitar los localismos. Sicasí, esisten otres pallabres franceses que comparten dellos países.

La segunda causa ye l'usu de pallabres qu'en francés tienen otru significáu, por casu: la pallabra "Présentement" (''Al mesmu momentu'') ye usáu con frecuencia nel [[África subsaḥariana]] (a esceición del Magreb) anque'l so significáu ye: "D'una manera o otra" o "Como si fora...".

La tercer diferencia ye la variante fonética aprendía na enseñanza del África subsaḥariana nel que s'apriende un francés más clásicu y conservador que'l que se fala n'[[Europa]]. D'una manera ye similar al [[Idioma inglés|inglés]] faláu n'[[India]].

El vocabulariu de los africanos nun apaez rexistráu na normativa del francés estándar y queda amenorgáu a la xíriga o a coloquialismos que pasaron a formar parte del usu común.

=== Francés de Abidjan ===
[[Ficheru:Abidjan-Plateau1.JPG|thumb|right|300px|Carretera nel centru de Abidjan]][[Ficheru:Banque nationale d'investissement (BNI), Avenue Joseph-Anoma (rue des banques) au Plateau à Abidjan, Côte d'Ivoire.jpg|thumb|right|300px|Rótulu en francés d'una entidá bancaria (Bancu nacional costamarfiliegu)]]
Acordies colos datos envaloraos, ente un 75% y un 99% de los ciudadanos d'[[Abidjan]] son francófonos sacante la población indíxena.<ref>(en francés) {{cita web|url=http://www.unice.fr/ILF-CNRS/ofcaf/21/Jabet.pdf|títulu=La situation multilinguistique d'Abidjan|fechaaccesu=29 de mayu de 2007|autor=Marita Jabet, [[Lund University]]|formatu=PDF}}</ref> Hai tres variedaes de francés siendo l'estándar, el faláu por aquellos con accesu a la educación. Sicasí, la mayoría fala un francés más coloquial conocíu como: ''français de Moussa'' (inspiráu nun personaxe de la revista Ivoire Dimanche publicada nesti dialeutu). La xíriga francesa conocer como "Nouchi", d'usu común ente bandes y la población nueva. Nesta postrera variante suelen apaecer nueves pallabres que son almitíes na fala.<ref name="Abidjan_varieties">(en francés) {{cita web|url=http://www.bibliotheque.refer.org/livre2/l206.pdf|títulu=Variétés lexicales du français en Côte d'Ivoire.|fechaaccesu=29 de mayu de 2007|autor=Bertin Mel Gnamba and Jérémie Kouadio N'Guessan|formatu=PDF|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20061201232655/http://www.bibliotheque.refer.org/livre2/l206.pdf|fechaarchivu=1 d'avientu de 2006}}</ref> En 2012 creóse un diccionariu [[Crowdsourcing|crowsourced]] de nouchi por aciu l'usu de móviles.<ref>{{cita web|url=http://rising.globalvoicesonline.org/blog/2012/07/30/cote-divoire-2-0-a-crowd-sourced-dictionary-for-the-nouchi-language/|títulu=Languages: Crowd-Sourced Online Nouchi Dictionary|fechaaccesu=2 de setiembre de 2012|fecha=30 de xunetu de 2012|obra=Rising Voices}}</ref>

Dellos exemplos del francés de Abidjan son los siguientes nos que se producen ciertos cambeos de la ortografía francesa sacante "Ô" (pronunciáu como -aw n'inglés).<ref>(en francés) {{cita web|url=http://www.unice.fr/ILF-CNRS/ofcaf/16/16.html|títulu=Le lexique français de Côte d'Ivoire|fechaaccesu=1 d'agostu de 2007|autor=Suzanne Lafage|añu=2002|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070804084452/http://www.unice.fr/ILF-CNRS/ofcaf/16/16.html|fechaarchivu=4 d'agostu de 2007|deadurl=no}}</ref>

* ''Xune go'' ye una xíriga que'l so significáu ye "chica" o "novia". Ye un préstamismo del [[idioma madinka]] ("Chica").
* ''Un maquis'' ye un términu coloquial pa referise a un chigre o bocatería de barriu nel que se sirve comida africana. Esta pallabra tamién esiste nel francés estándar pa referise a la [[Maquis (resistencia francesa)|maquis]] de la [[II Guerra Mundial]]. Anque se desconoz el por qué del significáu que-y dan los [[Costa de Marfil|costamarfiliegos]].
* ''Un bra-môgô'' ye una manera de referise a un mozu, vien ser l'equivalente al [[idioma español|español]] coloquial como: "Chaval" o "Tíu". Ye un préstamismo del madinka
* ''Chicotter'' significa "Afrellar", "Cutir" o "Castigar" [a los neños]. Ye un préstamu del [[Portugués brasilanu]] qu'empezó a formar parte del vocabulariu.
* ''-y pia'' en xíriga significa "Dineru" y créese que procede del francés "Pièce" (Moneda), "Pierre" (Piedra) o "Piastre" (peseta, duru).

Mientres una conversación dientro d'un contestu formal o cuando parolen ente otros francoparlantes estranxeros, suelen remplazar los localismos pol francés neutru (''xune fille'', ''un restaurant'' o ''xune cantine'', etc...) anque los localismos tamién crucien fronteres, por casu ye habitual l'usu de la pallabra: ''Chicotter'' en [[Senegal]], [[Malí]], [[Níxer]], [[Burkina Fasu]], [[Chad]], [[República Centroafricana]], [[Benín]], [[Togu]] y [[República Democrática d'El Congu]].<ref name=Abidjan_varieties />

=== Francés de Kinshasa ===
[[Ficheru:Kinshasa downtown.jpg|thumb|300px|[[Boulevard du 30 Juin]] nel centru comercial de Kinshasa]]
[[Kinxasa]] ye con más de 8 millones d'habitantes, la segunda ciudá francófona más grande del mundu dempués de [[París]] y al empar, la principal capital de los países francófonos. Na [[República Democrática d'El Congu]] envalórase que 24 millones (40% de la población) d'habitantes fala francés como segundu idioma.<ref name=2007_report /> El francés ye llingua vehícular xunto col [[idioma lingala|lingala]]. Esti segundu idioma ye más frecuente na cai anque nos negocios, alministraciones, escueles y medios de comunicación, el francés ye l'idioma predominante.

Por cuenta de la presencia de los dos idiomes, el francés faláu en Kinshasa comparte préstamos llingüísticos del lingala. Dependiendo del estatus social, dalgunos entemecen les dos llingües:

* ''Cadavéré'': Significa cansáu o muertu. Ye la pronunciación llocal de la pallabra en francés neutru: ''Cadavre'' que'l so significáu ye "Cadabre"
* ''Makasi'': "Fuerte", "resistente". Procede del lingala
* ''Anti-nuit'': "Gafes de sol" que lleven la xente que sale de fiesta peles nueches. Ye una de les maneres de referise a la vida nocherniega de la ciudá.
* ''Casser -y bic'': traducción lliteral "romper el [[Bic]]". Significáu exactu: "Dexar de dir a la escuela".
* ''Merci mingi'': "Munches gracies". ''Merci'' ye "Gracies" en francés ente que ''Mingi'' significa "Enforma".
* ''Un zibolateur'': "Descorchador". Procede del verbu "Kozibola" que significa "Abrir daqué apexáu o embotellado", a la pallabra añader el subfijo francés -ateur.

== Estaos miembros de la Comunidá Francófona n'África ==
[[Ficheru:Illizi nature.jpg|thumb|300px|Cartelu billingüe en francés y n'árabe que reza: "J'aime la nature - Je la protège" y "أحب طبيعة وأحافظ عليها". Amo la naturaleza, y defender"]]
[[Ficheru:Dourtenga school.JPG|thumb|right|300px|Na imaxe, neños dando clase nun colexu de Burkina Fasu, onde'l francés ye l'idioma principal]]
Pa ser miembru de la [[Organización Internacional de la Francofonía]] nun ye necesariu que'l francés sía l'idioma principal o que sía comprensible. Los países de la llista que nunca tuvieron sol control francés o belga apaecen llistaos en cursiva. [[Arxelia]], una de les antigües colonies franceses refugó xunise a la organización poles tensiones polítiques col gobiernu francés.

* [[Benín]] (idioma oficial)
* [[Burkina Fasu]] (idioma oficial)
* [[Burundi]] (idioma oficial xunto col [[Idioma kirundi|Kirundi]])
* [[Camerún]] (idioma oficial xunto col [[Idioma inglés|inglés]])
* ''[[Cabu Verde]]'' ([[idioma portugués|Portugués]] como idioma principal)
* [[República Centroafricana]] (idioma oficial xunto col [[Idioma sango|Sango]])
* [[Chad]] (idioma oficial xunto col [[Idioma árabe|Árabe]])
* [[Comores]] (idioma oficial xunto col [[Idioma shikomor|Shikomor]] y l'[[Idioma árabe|árabe]])
* [[República Democrática d'El Congu]] (idioma oficial)
* [[República del Congo]] (idioma oficial)
* [[Costa de Marfil]] (idioma oficial)
* [[Djibouti]] (idioma oficial xunto col [[Idioma árabe|árabe]])
* [[Exiptu]] (l'[[Idioma árabe|Árabe]] ye la llingua principal)
* ''[[Guinea Ecuatorial]]'' (idioma oficial xunto col [[idioma español|español]] y el portugués)
* [[Francia]] (idioma oficial)
** [[Mayotte]] (idioma oficial)
** [[Réunion]] (idioma oficial)
* [[Gabón]] (idioma oficial)
* [[Guinea]] (idioma oficial)
* ''[[Guinea-Bisáu]]'' (Portugués como idioma principal)
* [[Madagascar]] (idioma oficial xunto col [[idioma malgax|malgax]])
* [[Mali]] (idioma oficial)
* [[Mauritania]] (l'[[Idioma árabe|Árabe]] ye idioma oficial)
* [[Mauriciu]] (''Non oficial, segunda llingua'')
* [[Marruecos]] (l'[[Idioma árabe|Árabe]] ye idioma oficial)
* [[Níxer]] (idioma oficial)
* [[Ruanda]] (idioma oficial)
* ''[[Santu Tomé y Príncipe]]'' (Portugués como idioma principal)
* [[Senegal]] (idioma oficial)
* [[Seixeles]] (llingua oficial col [[Idioma inglés|inglés]] y [[Seychellois Creole|Criollu]])
* [[Togu]] (llingua oficial)
* [[Tunicia]] (l'[[Idioma árabe|Árabe]] ye la llingua principal y oficial)

=== Países africanos por númberu de francoparlantes ===
Según l'informe de la OIF de 2007, los países africanos con más de 5 millones de francófonos son:<ref name=2007_report />

* [[República Democrática d'El Congu]]: 24.320.000 como primer y segunda llingua *
[[Arxelia]] (país non miembru): 19 millones.<ref name="Algeria">(en francés) {{cita web|url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/actions-france_830/francophonie-langue-francaise_1040/francophonie_3026/francais-dans-pulgue_11936/index.html|títulu=Le français dans le monde|fechaaccesu=10 de xunu de 2007|apellíu=[[Minister of Foreign Affairs (France)|Ministry of Foreign Affairs]]|nome=[[Government of France]]|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20070610132519/http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/actions-france_830/francophonie-langue-francaise_1040/francophonie_3026/francais-dans-pulgue_11936/index.html|fechaarchivu=10 de xunu de 2007|deadurl=no}}</ref>
* [[Costa de Marfil]]: 12,740,000
* [[Marruecos]]: 10,131,000
* [[Camerún]]: 7,343,400
* [[Tunicia]]: 6,360,000
* [[Guinea]]: 6 millones

=== Países africanos col mayor porcentaxe de francoparlantes ===
Tocantes a los porcentaxes por habitantes que'l so idioma ye'l francés, un informe de 2007 revela que:<ref name=2007_report />

* [[Francia]]:
** [[Departamentu d'ultramar]] [[Reunión (departamentu de Francia)|Reunión]]: 94.5% como primer y segundu idioma.
** [[Coleutividá d'ultramar]] de [[Mayotte]]: 59%<ref>(en francés) {{cita web|url=http://www.insee.fr/fr/insee_regions/reunion/zoom/mayotte/recensements/resultats02.htm|títulu=-yos résultats statistiques du RP 2002|fechaaccesu=10 de xunu de 2007|apellíu=[[INSEE]]|nome=[[Government of France]]}}</ref>
* [[Gabón]]: 80%
* [[Islla Mauriciu]]: 72.7%
* [[Costa de Marfil]]: 70%
* [[Santu Tomé y Príncipe]]: 65%
* [[Tunicia]]: 63.6%
* [[Guinea]]: 63.2%
* [[Seixeles]]: 60%
* [[República del Congo]]: 60%
* [[Guinea Ecuatorial]]: 60%
* [[Arxelia]]: 57%<ref name=Algeria />

== Ver tamién ==
* [[Magreb]]
* [[África del Norte]]
* [[África Occidental Francesa]]
* [[África subsaḥariana]]
* [[Estaos Xuníos d'África Llatina]]
* [[Países africanos d'habla romance]]
* [[Colonización d'África]]
* [[Idioma francés]]
* [[Camfranglais]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [http://www.unice.fr/ILF-CNRS/ofcaf/ LE FRANÇAIS EN AFRIQUE - Revue du Réseau des Observatoires du Français Contemporain en Afrique]
* [http://www.lehman.cuny.edu/deanhum/langlit/french/afrique.html Links for Afrique francophone]
* [http://www.lexilogos.com/francophonie_dictionnaires.htm Dictionaries of various French speaking countries]
* [https://web.archive.org/web/20080227222734/http://www.francophonie-durable.org/documents/colloque-ouaga-a1-bassole-ouedraogo.pdf Le Français et le Français populaire Africain: partenariat, cohabitation ou défiance? FPA, appartenance sociale, diversité linguistique]
* [http://www.senat.fr/colloques/actes_mondialisation_francophonie/actes_mondialisation_francophonie10.html La mondialisation, xune chance pour la francophonie]
* [http://www.rfi.fr/actufr/articles/042/article_22654.asp RFI - L'avenir du français passe par l'Afrique]


{{ORDENAR:Africa francofona}}





























{{Tradubot|África francófona}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Idioma francés]]
[[Categoría:Dialeutos del francés]]
[[Categoría:Llingües d'Arxelia]]
[[Categoría:Llingües de Benín]]
[[Categoría:Llingües de Burkina Fasu]]
[[Categoría:Llingües de Burundi]]
[[Categoría:Llingües de Camerún]]
[[Categoría:Llingües de Chad]]
[[Categoría:Llingües de Costa de Marfil]]
[[Categoría:Llingües de Gabón]]
[[Categoría:Llingües de Guinea]]
[[Categoría:Llingües de Comores]]
[[Categoría:Llingües de Malí]]
[[Categoría:Llingües de Madagascar]]
[[Categoría:Llingües de Mauriciu]]
[[Categoría:Llingües de Mauritania]]
[[Categoría:Llingües de Mayotte]]
[[Categoría:Llingües de Níxer]]
[[Categoría:Llingües de República Centroafricana]]
[[Categoría:Llingües de la República Democrática d'El Congu]]
[[Categoría:Llingües de la República del Congo]]
[[Categoría:Llingües de Reunión]]
[[Categoría:Llingües de Ruanda]]
[[Categoría:Llingües de Senegal]]
[[Categoría:Llingües de Seixeles]]
[[Categoría:Llingües de Togu]]
[[Categoría:Llingües de Xibuti]]
En 2015, la parte n'escuru, tenía una población de 392 millones d'habitantes y envalórase qu'en 2050 la cifra amontar hasta 847 milones.
Conozse cómo África francófona aquellos países africanos nel que'l francés ye llingua vehícular o cooficial. Según datos de 2007, envalórase que 115 millones de persones falen francés en 31 países francófonos d'África.(en francés) La Francophonie dans le monde 2006-2007 published by the Organisation internationale de la Francophonie. Nathan, París, 2007 Ente los informes inclúyense aquellos que tienen el francés como llingua nativa o segunda, sicasí nun tán incluyíos los francoparlantes que moren n'otru país del continente onde nun se fala l'idioma. L'idioma llegó a África en tiempu de les colonies.

El francés ye'l segundu idioma del continente, pero en dellos territorios ye l'idioma oficial como en Costa de Marfil o Gabón.(en francés) Le français à Abidjan: Pour une approche syntaxique du non-standard by Katja Ploog, CNRS Editions, París, 2002 N'otros países como Tunicia y Marruecos, la población usa'l francés como llingua vehícular en contraste con otres llingües, o son billingües (árabe y francés) anque ye consideráu'l segundu idioma pola población xeneral.

En cada país, el francés tien la so propia pronunciación y vocabulariu.

 Variedaes dialéutiques 
Esisten tres variedaes del francés n'África arrexuntaes en tres categoríes:

 Occidental, Central y Oriental: Cerca de 75 millones d'habitantes tienen el francés como idioma nativu.
 Magreb: La población árabe y berebere falen una variante francesa magrebina. Cerca de 36 millones falar como segundu idioma.
 Índica: El francés ye faláu pola población criolla nes islles del Océanu Índicu (Reunión, Islla Mauriciu y Seixeles). Aproximao ye faláu por 1,6 millones d'habitantes. Nun tien de confundir se colos idiomes basaos nel francés criollu (tamién faláu nel territoriu).

Toles variedaes difieren en comparanza col francés neutru tantu na pronunciación como nel vocabulariu, sicasí, ye utilizáu n'asuntos d'enseñanza, medios de comunicación y documentos llegales.

 Pronunciación 
Les diferencies na pronunciación son insignificantes (por casu: el francés faláu en Marruecos ye similar al de Senegal). A pesar d'estes variaciones rexonales, esisten dellos nexos de mancomún cola población africana polo xeneral como la pronunciación de la "R" que tiende a ser alveolar en llugar de la gutural, sicasí, dalgunos pronunciar de manera gutural (similar a la lletra "غ" (ġayn)). Les lletres D, T, L y N al igual qu'otres lletres y fonemes, suenen distintos anque puede caltenese la entonación estándar.

Sicasí, ye imposible xeneralizar sobre la pronunciación del francés. Cada pronunciación depende del acentu del idioma africanu de la zona.

 Vocabulariu 
En cuanto al vocabulariu, esisten trés estremes respectu al francés neutru. De primeres, la presencia de pallabres que nun esisten nel francés estándar (de cutiu vienen con localismos y préstamos llingüísticos de determinaos idiomes africanos). Arriendes d'ello, cada rexón tien la so propia variedá, anque'l vocabulariu constitúi tan solo una pequeña estrema respectu al neutru. Nuna conversación ente xente d'otres zones, tender a utilizar un vocabulariu más neutru pa evitar los localismos. Sicasí, esisten otres pallabres franceses que comparten dellos países.

La segunda causa ye l'usu de pallabres qu'en francés tienen otru significáu, por casu: la pallabra "Présentement" (Al mesmu momentu) ye usáu con frecuencia nel África subsaḥariana (a esceición del Magreb) anque'l so significáu ye: "D'una manera o otra" o "Como si fora...".

La tercer diferencia ye la variante fonética aprendía na enseñanza del África subsaḥariana nel que s'apriende un francés más clásicu y conservador que'l que se fala n'Europa. D'una manera ye similar al inglés faláu n'India.

El vocabulariu de los africanos nun apaez rexistráu na normativa del francés estándar y queda amenorgáu a la xíriga o a coloquialismos que pasaron a formar parte del usu común.

 Francés de Abidjan 
thumb|right|300px|Carretera nel centru de Abidjanthumb|right|300px|Rótulu en francés d'una entidá bancaria (Bancu nacional costamarfiliegu)
Acordies colos datos envaloraos, ente un 75% y un 99% de los ciudadanos d'Abidjan son francófonos sacante la población indíxena.(en francés)  Hai tres variedaes de francés siendo l'estándar, el faláu por aquellos con accesu a la educación. Sicasí, la mayoría fala un francés más coloquial conocíu como: français de Moussa (inspiráu nun personaxe de la revista Ivoire Dimanche publicada nesti dialeutu). La xíriga francesa conocer como "Nouchi", d'usu común ente bandes y la población nueva. Nesta postrera variante suelen apaecer nueves pallabres que son almitíes na fala.(en francés)  En 2012 creóse un diccionariu crowsourced de nouchi por aciu l'usu de móviles.

Dellos exemplos del francés de Abidjan son los siguientes nos que se producen ciertos cambeos de la ortografía francesa sacante "Ô" (pronunciáu como -aw n'inglés).(en francés) 

 Xune go ye una xíriga que'l so significáu ye "chica" o "novia". Ye un préstamismo del idioma madinka ("Chica").
 Un maquis ye un términu coloquial pa referise a un chigre o bocatería de barriu nel que se sirve comida africana. Esta pallabra tamién esiste nel francés estándar pa referise a la maquis de la II Guerra Mundial. Anque se desconoz el por qué del significáu que-y dan los costamarfiliegos.
 Un bra-môgô ye una manera de referise a un mozu, vien ser l'equivalente al español coloquial como: "Chaval" o "Tíu". Ye un préstamismo del madinka
 Chicotter significa "Afrellar", "Cutir" o "Castigar" [a los neños]. Ye un préstamu del Portugués brasilanu qu'empezó a formar parte del vocabulariu.
 -y pia en xíriga significa "Dineru" y créese que procede del francés "Pièce" (Moneda), "Pierre" (Piedra) o "Piastre" (peseta, duru).

Mientres una conversación dientro d'un contestu formal o cuando parolen ente otros francoparlantes estranxeros, suelen remplazar los localismos pol francés neutru (xune fille, un restaurant o xune cantine, etc...) anque los localismos tamién crucien fronteres, por casu ye habitual l'usu de la pallabra: Chicotter en Senegal, Malí, Níxer, Burkina Fasu, Chad, República Centroafricana, Benín, Togu y República Democrática d'El Congu.

 Francés de Kinshasa 
thumb|300px|Boulevard du 30 Juin nel centru comercial de Kinshasa
Kinxasa ye con más de 8 millones d'habitantes, la segunda ciudá francófona más grande del mundu dempués de París y al empar, la principal capital de los países francófonos. Na República Democrática d'El Congu envalórase que 24 millones (40% de la población) d'habitantes fala francés como segundu idioma. El francés ye llingua vehícular xunto col lingala. Esti segundu idioma ye más frecuente na cai anque nos negocios, alministraciones, escueles y medios de comunicación, el francés ye l'idioma predominante.

Por cuenta de la presencia de los dos idiomes, el francés faláu en Kinshasa comparte préstamos llingüísticos del lingala. Dependiendo del estatus social, dalgunos entemecen les dos llingües:

 Cadavéré: Significa cansáu o muertu. Ye la pronunciación llocal de la pallabra en francés neutru: Cadavre que'l so significáu ye "Cadabre"
 Makasi: "Fuerte", "resistente". Procede del lingala
 Anti-nuit: "Gafes de sol" que lleven la xente que sale de fiesta peles nueches. Ye una de les maneres de referise a la vida nocherniega de la ciudá.
 Casser -y bic: traducción lliteral "romper el Bic". Significáu exactu: "Dexar de dir a la escuela".
 Merci mingi: "Munches gracies". Merci ye "Gracies" en francés ente que Mingi significa "Enforma".
 Un zibolateur: "Descorchador". Procede del verbu "Kozibola" que significa "Abrir daqué apexáu o embotellado", a la pallabra añader el subfijo francés -ateur.

 Estaos miembros de la Comunidá Francófona n'África 
thumb|300px|Cartelu billingüe en francés y n'árabe que reza: "J'aime la nature - Je la protège" y "أحب طبيعة وأحافظ عليها". Amo la naturaleza, y defender"
thumb|right|300px|Na imaxe, neños dando clase nun colexu de Burkina Fasu, onde'l francés ye l'idioma principal
Pa ser miembru de la Organización Internacional de la Francofonía nun ye necesariu que'l francés sía l'idioma principal o que sía comprensible. Los países de la llista que nunca tuvieron sol control francés o belga apaecen llistaos en cursiva. Arxelia, una de les antigües colonies franceses refugó xunise a la organización poles tensiones polítiques col gobiernu francés.

 Benín (idioma oficial)
 Burkina Fasu (idioma oficial)
 Burundi (idioma oficial xunto col Kirundi)
 Camerún (idioma oficial xunto col inglés)
 Cabu Verde (Portugués como idioma principal)
 República Centroafricana (idioma oficial xunto col Sango)
 Chad (idioma oficial xunto col Árabe)
 Comores (idioma oficial xunto col Shikomor y l'árabe)
 República Democrática d'El Congu (idioma oficial)
 República del Congo (idioma oficial)
 Costa de Marfil (idioma oficial)
 Djibouti (idioma oficial xunto col árabe)
 Exiptu (l'Árabe ye la llingua principal)
 Guinea Ecuatorial (idioma oficial xunto col español y el portugués)
 Francia (idioma oficial)
 Mayotte (idioma oficial)
 Réunion (idioma oficial)
 Gabón (idioma oficial)
 Guinea (idioma oficial)
 Guinea-Bisáu (Portugués como idioma principal)
 Madagascar (idioma oficial xunto col malgax)
 Mali (idioma oficial)
 Mauritania (l'Árabe ye idioma oficial)
 Mauriciu (Non oficial, segunda llingua)
 Marruecos (l'Árabe ye idioma oficial)
 Níxer (idioma oficial)
 Ruanda (idioma oficial)
 Santu Tomé y Príncipe (Portugués como idioma principal)
 Senegal (idioma oficial)
 Seixeles (llingua oficial col inglés y Criollu)
 Togu (llingua oficial)
 Tunicia (l'Árabe ye la llingua principal y oficial)

 Países africanos por númberu de francoparlantes 
Según l'informe de la OIF de 2007, los países africanos con más de 5 millones de francófonos son:

 República Democrática d'El Congu: 24.320.000 como primer y segunda llingua *
Arxelia (país non miembru): 19 millones.(en francés) 
 Costa de Marfil: 12,740,000
 Marruecos: 10,131,000
 Camerún: 7,343,400
 Tunicia: 6,360,000
 Guinea: 6 millones

 Países africanos col mayor porcentaxe de francoparlantes 
Tocantes a los porcentaxes por habitantes que'l so idioma ye'l francés, un informe de 2007 revela que:

 Francia:
 Departamentu d'ultramar Reunión: 94.5% como primer y segundu idioma.
 Coleutividá d'ultramar de Mayotte: 59%(en francés) 
 Gabón: 80%
 Islla Mauriciu: 72.7%
 Costa de Marfil: 70%
 Santu Tomé y Príncipe: 65%
 Tunicia: 63.6%
 Guinea: 63.2%
 Seixeles: 60%
 República del Congo: 60%
 Guinea Ecuatorial: 60%
 Arxelia: 57%

 Ver tamién 
 Magreb
 África del Norte
 África Occidental Francesa
 África subsaḥariana
 Estaos Xuníos d'África Llatina
 Países africanos d'habla romance
 Colonización d'África
 Idioma francés
 Camfranglais

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 LE FRANÇAIS EN AFRIQUE - Revue du Réseau des Observatoires du Français Contemporain en Afrique
 Links for Afrique francophone
 Dictionaries of various French speaking countries
 Le Français et le Français populaire Africain: partenariat, cohabitation ou défiance? FPA, appartenance sociale, diversité linguistique
 La mondialisation, xune chance pour la francophonie
 RFI - L'avenir du français passe par l'Afrique

Categoría:Idioma francés
Categoría:Dialeutos del francés
Categoría:Llingües d'Arxelia
Categoría:Llingües de Benín
Categoría:Llingües de Burkina Fasu
Categoría:Llingües de Burundi
Categoría:Llingües de Camerún
Categoría:Llingües de Chad
Categoría:Llingües de Costa de Marfil
Categoría:Llingües de Gabón
Categoría:Llingües de Guinea
Categoría:Llingües de Comores
Categoría:Llingües de Malí
Categoría:Llingües de Madagascar
Categoría:Llingües de Mauriciu
Categoría:Llingües de Mauritania
Categoría:Llingües de Mayotte
Categoría:Llingües de Níxer
Categoría:Llingües de República Centroafricana
Categoría:Llingües de la República Democrática d'El Congu
Categoría:Llingües de la República del Congo
Categoría:Llingües de Reunión
Categoría:Llingües de Ruanda
Categoría:Llingües de Senegal
Categoría:Llingües de Seixeles
Categoría:Llingües de Togu
Categoría:Llingües de Xibuti