Dougga
{{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá
| Nome = Dougga / Thugga
| Imagen = Panorama Dougga.jpg
| Tamañu = 270
| Pie = Vista de sitiu de Dougga
| mapa_loc = Túnez
| pos_etiqueta_loc = 
| tam_mapa_loc = 270px
| País = {{TUN}}
| Tipu = <span style="color:#F4A460">'''Cultural'''</span>
| Criterios = ii, iii
| ID = 794
| Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'Estaos árabes|Estaos árabes]]
| Añu = 1997
| Extensión = 
| peligru = 
}}
'''Dougga''' o '''Dugga'''<ref>{{cita web|editor=Universidá de Murcia| url=http://interclassica.um.es/de_interes/enllaces/materies/videos/dugga| títulu=Documenal sobre los restos arqueolóxicos de Dugga|fechaaccesu=17 de payares de 2013}}</ref> o '''Thugga''' ye una antigua ciudá asitiada na gobernación de [[Béja (gobernación)|Béja]] nel noroeste de [[Tunicia]].

Pol so interés históricu, esti sitiu foi clasificáu como [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]] nel añu [[1997]]. La ciudá atópase plenu campu ya inda ta alloñada de la crecedera urbana, contrariamente a [[Cartago]] que foi ensame de vegaes reconstruyíu a lo llargo del tiempu.

Esti llugar ye notable pol so tamañu 70 [[hectárea|hectárees]], el bonu caltenimientu de los sos monumentos y la diversidá de les civilizaciones que la ocuparon, la [[Cartago|púnica]], la [[Numidia|númida]], la [[Antigua Roma|romana]] y la [[Imperiu bizantín|bizantina]]. Ente los monumentos más importantes de Dougga, atopamos el [[mausoléu]] líbico-bereber, el [[capitoliu de Dougga|capitoliu]], el [[teatru romanu de Dougga|teatru]], según los [[templu|templos]] de [[Saturnu (mitoloxía)|Saturnu]] y el de [[Templu de Juno Caelestis]].

== Mausoléu líbico-bereber ==

Trátase d'unu de los pocu exemplos d'arquiteutura real numida, l'otru exemplu que s'asitia en [[Sabratha]] na [[Libia]] actual. Esta tumba de 21 metros d'altor edificáu nel [[sieglu II e.C.|sieglu II e.C. ]] ta dedicada a [[Atban]] (fíu d'[[Iepmatath]] y de [[Palu]]). Sobre la cara norte del primeru de los trés pisos, una ventana zarrada por una baldosa abrir a la cámara funeraria. Les otres cares tán decoraes per falses ventanes.

Nel añu [[1842]], col fin de expoliar la inscripción real que la afataba, el [[Cónsul (serviciu esterior)|cónsul]] [[Reinu Xuníu|británicu]] en Túnez, sir Thomas Read, estropia bien gravemente'l monumentu que debe'l so estáu actual a la restauración del [[arqueoloxía|arqueólogu]] [[Francia|francés]], [[Luis Poinssot]], qu'entamó una reconstrucción a partir de los restos que cubríen el suelu. La inscripción billingüe líbica y púnica atopar nel [[Muséu Británicu]], esta llábana dexó descifrar los calteres líbicos.

<center><gallery>
Image:1900_monument_dougga.jpg|Mausoléu líbico-bereber antes de la so restauración
Image:dougga_mausolee.jpg|Mausoléu líbico-bereber dempués de la so restauración
</gallery></center>

== Capitoliu ==
{{AP|Capitoliu de Dougga}}
Trátase d'un templu romanu del [[sieglu II]] dedicáu a la tríada proteutora de Roma, [[Xúpiter (mitoloxía)|Xúpiter]], [[Juno (mitoloxía)|Juno]] y [[Minerva]]. No fondero del templu llevantaba una estatua colosal de Xúpiter, nos accesos asítiense la plaza de los Vientos. Cuando la ciudá esta en decadencia tresformar nuna [[ciudadela]] bizantina, la qu'aprovecha una parte del templu que taba ruines.

<center><gallery>
Ficheru:Dougga_capitole_1900.jpg|Capitoliu (1900)
Ficheru:Dougga_capitole_2006.jpg|Capitoliu (2006)
Ficheru:Dougga_capitole_fronton.jpg|Frontón del Capitoliu Ficheru:Dougga
Dougga view from Capitol.JPG|Vista dende'l Capitoliu </gallery></center>.


== Templu de Saturnu ==
El templu de Saturnu ye l'herederu de [[Baal Hammón]] púnicu y consorte de [[Tanit]] / Caelestis. Los restos del templu (pocu importantes al llau de los del Capitoliu y del templu de Juno Caelestis) son particularmente interesantes pol so allugamientu, les ruines que se llevanten sobre un puexu con vistes sobre un frutiegu [[valle]] [[cebera]]ista.

== Templu de Juno Caelestis ==
{{AP|Templo de Juno Caelestis}}
Esti templu de Juno Caelestis, dedicáu a la heredera de la Tanit púnica, destaca pola escelente caltenimientu del so recintu sagráu '''[[tarreznos]]''' delimitada por unes parés que subsisten en gran parte a día de güei.
La forma de la cortil d'esti templu del [[sieglu III]] remembraría una media lluna, símbolu de la divinidá.

<center><gallery>
Ficheru:Dougga_caelestis_1900.jpg|Templu de Juno Caelestis (1900)
Ficheru:Dougga_caelestis.jpg|Templu de Juno Caelestis
</gallery></center>

== Teatru ==

Esti [[teatru romanu]], construyíu escontra los años [[168]] o [[169]], ye unu de los meyor calteníos del [[África romana]]. Podía acoyer a 3.500 espectadores ente que Dougga cuntaba a 5.000 habitantes.

La so dedicatoria, grabada sobre'l [[frontón (arquiteutura)|frontón]] de la [[escena]] y sobre el [[pórticu]] qu'apoderaba la ciudá, recuerda que:
''P. Marcius Quadratus, fíu de Quintus de la [[tribú (Roma)|tribú]] Arnensis, [[flamén]] del divín Augusto, [[pontífiz]] de la Colonia Julia Karthago, llamáu nos cinco centuriones pol Emperador Augusto [[Antonino Pío]], construyó colos sos denarios pa la so patria, en reconocencia de la dignidá de Flamen Perpetuu, un teatru, alzar dende los cimientos, coles basíliques, los xystes, una escena con cortines y una ornamentación completa; y con ocasión de la dedicatoria, ufiertó representaciones escéniques, distribuciones de cebera, una llacuada, y xuegos ximnásticos.''

El teatru inda se representen obres clásiques, especialmente mientres el ''Festival de Dougga''.

<center><gallery>
Ficheru:Dougga_theatre_1900.jpg|Teatru de Dougga (1900)
Ficheru:Dougga_vu_d-avion_1950.jpg|Vista aérea del Teatru (1950)
Ficheru:dougga_theatre.jpg|Teatru de Dougga
Ficheru:Dougga_theatre_debris.jpg|Sillares del teatru n'espera de la so reintegración
</gallery></center>

== Ver tamién ==
[[Ficheru:dougga.png|thumb|450 px|Planu de Dougga'' cola disposición de los principales monumentos]]
* [[Arcu d'Alejandro Severu]]
* [[Arcu de Septimio Severu de Dougga]]
* [[Capitoliu de Dougga]]
* [[Casa de Górgona]]
* [[Cisternes de Dougga]]
* [[Foru de Dougga]]
* [[Necrópolis dolmética de Dougga]]
* [[Teatru romanu de Dougga]]
* [[Templu de Juno Caelestis]]
* [[Templu de Masinisa]]
* [[Templu de Minerva de Dougga]]
* [[Templu de Plutón]]
* [[Templos menores de Dougga]]
* [[Termes de Aïn Doura]]
* [[Termes de Caracalla (Dougga)]]
* [[Termes de los Cíclopes]]
* [[Trifolium de Dougga]]

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Bibliografía ==
* ''Il était une fois, Dougga...Tukka...ou...Thugga la Romaine'', éd. Alyssa, Tunis, [[1993]]

== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Dougga}}
* [http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/actions-france_830/archeologie_1058/-yos-carnés-archeologie_5064/europe-maghreb_5066/tunisie-dougga_15988/index.html Estudiu de l'arquiteutura relixosa de Dougga (proyeutu francu-tunecín)], (en francés).
* [http://www.profburp.com/tunisie/dougga/histoire_dougga.htm El mausoléu y la so inscripción billingüe sobre un sitiu personal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080908035825/http://www.profburp.com/tunisie/dougga/histoire_dougga.htm |date=2008-09-08 }}, (en francés).






{{Tradubot|Dougga}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ciudaes de l'Antigua Roma en Túnez]]
[[Categoría:Historia de Tunicia]]
[[Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tunicia]]
[[Categoría:Dougga]]
[[Categoría:Ciudaes púniques]]
Dougga o Dugga o Thugga ye una antigua ciudá asitiada na gobernación de Béja nel noroeste de Tunicia.

Pol so interés históricu, esti sitiu foi clasificáu como Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1997. La ciudá atópase plenu campu ya inda ta alloñada de la crecedera urbana, contrariamente a Cartago que foi ensame de vegaes reconstruyíu a lo llargo del tiempu.

Esti llugar ye notable pol so tamañu 70 hectárees, el bonu caltenimientu de los sos monumentos y la diversidá de les civilizaciones que la ocuparon, la púnica, la númida, la romana y la bizantina. Ente los monumentos más importantes de Dougga, atopamos el mausoléu líbico-bereber, el capitoliu, el teatru, según los templos de Saturnu y el de Templu de Juno Caelestis.

 Mausoléu líbico-bereber 

Trátase d'unu de los pocu exemplos d'arquiteutura real numida, l'otru exemplu que s'asitia en Sabratha na Libia actual. Esta tumba de 21 metros d'altor edificáu nel sieglu II e.C.  ta dedicada a Atban (fíu d'Iepmatath y de Palu). Sobre la cara norte del primeru de los trés pisos, una ventana zarrada por una baldosa abrir a la cámara funeraria. Les otres cares tán decoraes per falses ventanes.

Nel añu 1842, col fin de expoliar la inscripción real que la afataba, el cónsul británicu en Túnez, sir Thomas Read, estropia bien gravemente'l monumentu que debe'l so estáu actual a la restauración del arqueólogu francés, Luis Poinssot, qu'entamó una reconstrucción a partir de los restos que cubríen el suelu. La inscripción billingüe líbica y púnica atopar nel Muséu Británicu, esta llábana dexó descifrar los calteres líbicos.

 Capitoliu 

Trátase d'un templu romanu del sieglu II dedicáu a la tríada proteutora de Roma, Xúpiter, Juno y Minerva. No fondero del templu llevantaba una estatua colosal de Xúpiter, nos accesos asítiense la plaza de los Vientos. Cuando la ciudá esta en decadencia tresformar nuna ciudadela bizantina, la qu'aprovecha una parte del templu que taba ruines.

.

 Templu de Saturnu 
El templu de Saturnu ye l'herederu de Baal Hammón púnicu y consorte de Tanit / Caelestis. Los restos del templu (pocu importantes al llau de los del Capitoliu y del templu de Juno Caelestis) son particularmente interesantes pol so allugamientu, les ruines que se llevanten sobre un puexu con vistes sobre un frutiegu valle ceberaista.

 Templu de Juno Caelestis 

Esti templu de Juno Caelestis, dedicáu a la heredera de la Tanit púnica, destaca pola escelente caltenimientu del so recintu sagráu tarreznos delimitada por unes parés que subsisten en gran parte a día de güei.
La forma de la cortil d'esti templu del sieglu III remembraría una media lluna, símbolu de la divinidá.

 Teatru 

Esti teatru romanu, construyíu escontra los años 168 o 169, ye unu de los meyor calteníos del África romana. Podía acoyer a 3.500 espectadores ente que Dougga cuntaba a 5.000 habitantes.

La so dedicatoria, grabada sobre'l frontón de la escena y sobre el pórticu qu'apoderaba la ciudá, recuerda que:
P. Marcius Quadratus, fíu de Quintus de la tribú Arnensis, flamén del divín Augusto, pontífiz de la Colonia Julia Karthago, llamáu nos cinco centuriones pol Emperador Augusto Antonino Pío, construyó colos sos denarios pa la so patria, en reconocencia de la dignidá de Flamen Perpetuu, un teatru, alzar dende los cimientos, coles basíliques, los xystes, una escena con cortines y una ornamentación completa; y con ocasión de la dedicatoria, ufiertó representaciones escéniques, distribuciones de cebera, una llacuada, y xuegos ximnásticos.

El teatru inda se representen obres clásiques, especialmente mientres el Festival de Dougga.

 Ver tamién 
[[Ficheru:dougga.png|thumb|450 px|Planu de Dougga cola disposición de los principales monumentos]]
 Arcu d'Alejandro Severu
 Arcu de Septimio Severu de Dougga
 Capitoliu de Dougga
 Casa de Górgona
 Cisternes de Dougga
 Foru de Dougga
 Necrópolis dolmética de Dougga
 Teatru romanu de Dougga
 Templu de Juno Caelestis
 Templu de Masinisa
 Templu de Minerva de Dougga
 Templu de Plutón
 Templos menores de Dougga
 Termes de Aïn Doura
 Termes de Caracalla (Dougga)
 Termes de los Cíclopes
 Trifolium de Dougga

 Referencies 

 Bibliografía 
 Il était une fois, Dougga...Tukka...ou...Thugga la Romaine'', éd. Alyssa, Tunis, 1993

 Enllaces esternos 

 Estudiu de l'arquiteutura relixosa de Dougga (proyeutu francu-tunecín), (en francés).
 El mausoléu y la so inscripción billingüe sobre un sitiu personal , (en francés).

Categoría:Ciudaes de l'Antigua Roma en Túnez
Categoría:Historia de Tunicia
Categoría:Patrimoniu de la Humanidá en Tunicia
Categoría:Dougga
Categoría:Ciudaes púniques