Artículos alemanes
{{revisáu|t=20210426212132}}
Los '''[[Artículu (gramática)|artículos]] [[Idioma alemán|alemanes]] ''' son asemeyaos a los artículos n'asturianu, seyan definíos o indefiníos. Sicasí, estos siempres se tornen de distinta manera d'alcuerdu al [[númberu gramatical|númberu]], [[xéneru gramatical|xéneru]] y [[casu gramatical]] al sustantivu qu'acompaña.

== Declinación ==

Los artículos tienen una carauterística llamada "fuercia" qu'inflúi na declinación de los [[Axetivu|axetivos]]. Esisten artículos fuertes, febles y otros que tienen casos tanto fuertes como febles. Dacuando esta carauterística nun ye constante.

La forma de la inflexón depende del númberu, casu y xéneru del [[sustantivu]] correspondiente. Los artículos tienen la mesma forma plural pa los trés xéneros.

=== L'artículu indefiníu ===
Esti artículu, ''ein-'', ye l'equivalente a les pallabres ''un/una'' n'asturianu. Al contrariu que n'asturianu, nun esiste artículu indefiníu en plural (''unos/unes''); anque, en delles situaciones, puede usase como alternativa ''einige'' o manche (dalgunos).

{| {{tablaguapa}}
|+ Terminación de artículos definios (inflexón fuerte)
!
! Masculín!! Neutru!! Femenín!! Plural
|-
! Nominativu
| ''-er'' || ''-es'' || ''-e'' || ''-e''
|-
! Acusativu
| ''-en'' || ''-es'' || ''-e'' || ''-e''
|-
! Dativu
| ''-em'' || ''-em'' || ''-er'' || ''-en''
|-
! Xenitivu
| ''-es'' || ''-es'' || ''-er'' || ''-er''
|}

Les mesmes terminaciones son usaes pal artículu indefiníu negativu (''kein-''), y los [[pronome posesivu|pronomes posesivos]], ''mein-'' (el mio), ''dein-'' (el to), ''sein-'' y ''ihr-'' (el so, masculín el primer casu y femenín y neutru pal segundu), ''unser-'' (nuesu), ''euer/eur-'' (el so, plural), ''Ihr-'' (el so, en formal y siempres con capital).

=== L'artículu definíu ===
[[Ficheru:German definite article declension.png|right|thumb|350px|Declinación del artículu definíu]]

Esta tabla amuesa les inflexones pa los artículos definíos, los equivalentes a ''el'', ''la'', ''los'' y ''les'' n'asturianu.

{| {{tablaguapa}}
|+ Artículos definíos (inflexón fuerte)
!
! Masculín!! Neutru!! Femenín!! Plural
|-
! Nominativu
|der || das || die || die
|-
! Acusativu
| den || das || die || die
|-
!Dativu
| dem || dem || der || den
|-
!Xenitivu
| des || des || der || der
|}

Los pronomes demostrativos (dies-, jen-) (esti, esi) y los relativos (welch-, jed-) (quien, cada) tomen esti tipu de terminaciones, y amiéstase-yos ''-e-'' si nun ta presente.

{| {{tablaguapa}}
|+ Terminación de artículos definidos (inflexión fuerte)
!
! Masculín!! Neutru!! Femenín!! Plural
|-
! Nominativu
| ''-er'' || ''-es'' || ''-e'' || ''-e''
|-
! Acusativu
| ''-en'' || ''-es'' || ''-e'' || ''-e''
|-
! Dativu
| ''-em'' || ''-em'' || ''-er'' || ''-en''
|-
! Xenitivu
| ''-es'' || ''-es'' || ''-er'' || ''-er''
|}


* Esta tabla ye cuasi la mesma a la tabla d'artículos indefiníos, coles diferencies del nominativu masculín -er y el neutru acusativu y nominativu -es.

== Pronomes posesivos que funcionen como artículos ==
So delles circunstancies (p.e. nuna [[oración relativa]]) los pronomes posesivos regulares son sustituyíos poles formes de xenitivu de los pronomes derivaes del artículu definíu. L'equivalente n'asturianu sería, "El rei, ''que'l so'' exércitu derrotara Napoleón...". Concasen en xéneru y númberu col que lo tien. A diferencia d'otros pronomes, nun tienen fuercia. Cualquier axetivu que los siga na fras va tener les terminaciones fuertes.

Esisten pronomes posesivos derivaos del artículu definíu y del artículu interrogativu. Tienen la mesma forma pa tolos casos de la pallabra tenida, pero empléguense bien escasamente nel casu xenitivu.

'''Posesivu definíu''' [del] (mixed)
* Masculín: dessen
* Neutru: dessen
* Femenín: deren
* Plural: deren


'''Posesivu interrogativu''' [de qué] (mixed)
* Masculín: wessen
* Neutru: wessen
* Femenín: wessen
* Plural: wessen

:NON: ''Die Soldaten dessen Armee'' (Correutu: ''Die Soldaten dieser Armee'')
Hasta'l sieglu XVIII, solíase usar un nome xenitivu en llugar d'un pronome posesivu. Güei atópase dacuando esti usu na llingua bien lliteraria, y dacuando ye usáu pa llograr un efeutu risible. <!-- Hammer's German Grammar and Usage 2nd edition, page 29. I don't know how to do footnotes.-->

:ANTIGUU: "Des Königs Krone" <small>(''La corona del rei'')</small>
: (MODERNU: "Die Krone des Königs" - PERO: "Die Königskrone" (nome compuestu))

Estos pronomes úsense cuando'l pronome posesivu ordinariu entiéndese como reflexivu o cuando hai dellos posesores.

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* {{cita web |fechaaccesu=5 de febreru de 2008 |autor=Helmut Richter |títulu=German Declension |url=http://hhr-m.userweb.mwn.de/de-decl/}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Declinación]]
[[Categoría:Gramática del alemán]]
Los artículos alemanes  son asemeyaos a los artículos n'asturianu, seyan definíos o indefiníos. Sicasí, estos siempres se tornen de distinta manera d'alcuerdu al númberu, xéneru y casu gramatical al sustantivu qu'acompaña.

 Declinación 

Los artículos tienen una carauterística llamada "fuercia" qu'inflúi na declinación de los axetivos. Esisten artículos fuertes, febles y otros que tienen casos tanto fuertes como febles. Dacuando esta carauterística nun ye constante.

La forma de la inflexón depende del númberu, casu y xéneru del sustantivu correspondiente. Los artículos tienen la mesma forma plural pa los trés xéneros.

 L'artículu indefiníu 
Esti artículu, ein-, ye l'equivalente a les pallabres un/una n'asturianu. Al contrariu que n'asturianu, nun esiste artículu indefiníu en plural (unos/unes); anque, en delles situaciones, puede usase como alternativa einige o manche (dalgunos).

+ Terminación de artículos definios (inflexón fuerte) Masculín Neutru Femenín Plural Nominativu -er  -es  -e  -e Acusativu -en  -es  -e  -e Dativu -em  -em  -er  -en Xenitivu -es  -es  -er  -er

Les mesmes terminaciones son usaes pal artículu indefiníu negativu (kein-), y los pronomes posesivos, mein- (el mio), dein- (el to), sein- y ihr- (el so, masculín el primer casu y femenín y neutru pal segundu), unser- (nuesu), euer/eur- (el so, plural), Ihr- (el so, en formal y siempres con capital).

 L'artículu definíu 
right|thumb|350px|Declinación del artículu definíu

Esta tabla amuesa les inflexones pa los artículos definíos, los equivalentes a el, la, los y les n'asturianu.

+ Artículos definíos (inflexón fuerte) Masculín Neutru Femenín Plural Nominativuder  das  die  die Acusativu den  das  die  dieDativu dem  dem  der  denXenitivu des  des  der  der

Los pronomes demostrativos (dies-, jen-) (esti, esi) y los relativos (welch-, jed-) (quien, cada) tomen esti tipu de terminaciones, y amiéstase-yos -e- si nun ta presente.

+ Terminación de artículos definidos (inflexión fuerte) Masculín Neutru Femenín Plural Nominativu -er  -es  -e  -e Acusativu -en  -es  -e  -e Dativu -em  -em  -er  -en Xenitivu -es  -es  -er  -er

 Esta tabla ye cuasi la mesma a la tabla d'artículos indefiníos, coles diferencies del nominativu masculín -er y el neutru acusativu y nominativu -es.

 Pronomes posesivos que funcionen como artículos 
So delles circunstancies (p.e. nuna oración relativa) los pronomes posesivos regulares son sustituyíos poles formes de xenitivu de los pronomes derivaes del artículu definíu. L'equivalente n'asturianu sería, "El rei, que'l so exércitu derrotara Napoleón...". Concasen en xéneru y númberu col que lo tien. A diferencia d'otros pronomes, nun tienen fuercia. Cualquier axetivu que los siga na fras va tener les terminaciones fuertes.

Esisten pronomes posesivos derivaos del artículu definíu y del artículu interrogativu. Tienen la mesma forma pa tolos casos de la pallabra tenida, pero empléguense bien escasamente nel casu xenitivu.

Posesivu definíu [del] (mixed)
 Masculín: dessen
 Neutru: dessen
 Femenín: deren
 Plural: deren

Posesivu interrogativu [de qué] (mixed)
 Masculín: wessen
 Neutru: wessen
 Femenín: wessen
 Plural: wessen

NON: Die Soldaten dessen Armee (Correutu: Die Soldaten dieser Armee)
Hasta'l sieglu XVIII, solíase usar un nome xenitivu en llugar d'un pronome posesivu. Güei atópase dacuando esti usu na llingua bien lliteraria, y dacuando ye usáu pa llograr un efeutu risible. 

ANTIGUU: "Des Königs Krone" (La corona del rei)
 (MODERNU: "Die Krone des Königs" - PERO: "Die Königskrone" (nome compuestu))

Estos pronomes úsense cuando'l pronome posesivu ordinariu entiéndese como reflexivu o cuando hai dellos posesores.

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 

Categoría:Declinación
Categoría:Gramática del alemán