Casu partitivu
El '''partitivu''' ye un [[casu gramatical]] que denota "parcialidá", "ensin resultancia" o "ensin identidá específica".

== Finés ==
Nel [[idioma finés]], esti casu emplégase de cutiu pa espresar identidaes desconocíes y aiciones irresultativas. Por casu, atopar nes siguientes circunstancies, cola terminación carauterística en: (-a) (-ta) (-tta): 

* Dempués de númberos, en singular: "kolme balto'''a'''" -> "trés cases" (v. plural, onde dambos son usaos, por casu ''sadat kirjat'' "los cientos de llibros", ''sataa kirjaa'' "cien llibros" como un oxetu irresultativo.)
* P'aiciones incompletes y procesos n'intre: "luen kirja'''a'''" -> "toi lleendo un llibru" 
** Compárese col casu [[acusativu]]: "luen kirja'''n'''" -> "Voi Lleer el llibru (enteru)"
* Dempués de ciertos verbos, particularmente aquellos qu'indiquen emociones (pos son irresultativos): "rakastan tätä balto'''a'''" -> "Encántame esta casa" 
* Para preguntes tentatives: "saanko lainata kirja'''a'''?" -> "puedo tomar emprestáu'l llibru?" 
* Pa incontables: "lasissa on maito'''a'''" -> "el vasu contién lleche"
* Sustituyendo a sustantivos indefiníos: "onko teillä kirjo'''ja'''?" -> "¿tienes llibros? (cualquier llibru)" 
** Compárese col casu [[nominativu]]: "onko teillä kirj'''at'''?" -> "tienes los llibros?" (llibros concretos)
* Pa oraciones negatives: "talossa ei ole kirja'''a'''" -> "Nun hai un llibru na casa"

Como exemplu del significáu irresultativo del partitivu, l'acusativu ''ammuin karhun'' significa "disparé al osu [y matar]", ente que ''ammuin karhua'' (partitivu) significa "disparé al osu", ensin especificar si'l tiru foi certeru. Nótese que l'idioma finés escarez de [[futuru (gramática)|tiempu futuru]], de cuenta que'l partitivu aprove d'una importante referencia al presente (''luen kirjaa'') n'oposición al futuru (''luen kirjan''). La última oración significa "voi lleer el llibru", como resultáu ("el llibru foi lleíu") indica aición nel futuru. 

El casu con una identidá inespecificada ye ''onko teillä kirjoja'', qu'usa'l partitivu, porque se refier a llibros inespecíficos, en contraste col cuasi nominativu, ''onko teillä (ne) kirjat?'', que significa "¿tienes (esos) llibros?"

El casu partitivu procede del casu más vieyu [[Caso ablativu|ablativu]]. Esti significáu caltiénse, por casu, en ''kotoa'' (dende'l llar), ''takaa'' (dende tras).

=== Estáu actual nes llingües sami ===
De les [[llingües sami]], [[sami Inari|Inari]] y [[sami Skolt|Skolt]] inda tienen el partitivu, anque sume amodo y otros casos van adquiriendo la so función.

=== El casu partitivu nel idioma vascu ===
L'idioma vascu tien declinación partitiva, tamién conocida como ''zerik''.

Compárense:

* '''Ba al daukazu esnea?''' ¿Tienes la lleche?
* '''Ba (al) daukazu esnerik?''' ¿Tienes (daqué de) lleche?
* '''Ez daukazu esnea.''' Nun tienes la lleche *
'''Ez daukazu esnerik.''' Nun tienes lleche.

Anque tamién ye correutu l'usu de partitivu n'oraciones afirmatives, ye menos común y suelse usar p'añader énfasis:<ref name="euskaltzaindia">[https://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0030.pdf] (eus)</ref>

* '''Gaur filme hoberik egiten da (Mitxelena, Idazlan Hautatuak, 328).''' Güei día fáense meyores películes (tamién se faen peores).

<!--==Inari Sámi==-->

=== Sami Skolt ===
El partitivu namái s'emplega nel [[númberu gramatical|singular]] y puede trate siempres remplazado pol [[xenitivu]]. El marcador de partitivu ye ''-d''.

1. Apaez dempués de númberos mayores que 6:

* ''kääu´c čâustõkkâd'': ocho lazo

El sintagma anterior pue ser remplazado por ''{{unicode|kää´uc čâustõõǥǥ}}''.

2. Tamién s'usa con ciertes [[postposición|postposiciones]]:

* ''kuä´tted vuâstta'': contra una ''kota''

Que puede ser reemplazáu por ''kuä´đ vuâstta''.

3. Puede ser usáu col [[comparativu]] pa espresar l'oxetu que ta siendo comparáu: 

* ''Kå´lled pue´rab'' : meyor qu'oro

Qu'anguaño se vería más probablemente remplazado por ''pue´rab ko kå´ll''

== Referencies ==
{{llistaref}}

== Enllaces esternos ==
* [https://web.archive.org/web/20080404010105/http://virtual.finland.fi/netcomm/news/showarticle.asp?intNWSAID=25838 Sobre'l finés]
* [http://www.uta.fi/~km56049/finnish/partrek.html Kimberli Mäkäräinen Pallabres que riquen l'usu del partitivu nel finés]




{{Tradubot|Caso partitivo}}

{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Casos gramaticales|Partitivu]]
[[Categoría:Idioma finés]]
[[Categoría:Llingües sami]]
El partitivu ye un casu gramatical que denota "parcialidá", "ensin resultancia" o "ensin identidá específica".

 Finés 
Nel idioma finés, esti casu emplégase de cutiu pa espresar identidaes desconocíes y aiciones irresultativas. Por casu, atopar nes siguientes circunstancies, cola terminación carauterística en: (-a) (-ta) (-tta): 

 Dempués de númberos, en singular: "kolme baltoa" -> "trés cases" (v. plural, onde dambos son usaos, por casu sadat kirjat "los cientos de llibros", sataa kirjaa "cien llibros" como un oxetu irresultativo.)
 P'aiciones incompletes y procesos n'intre: "luen kirjaa" -> "toi lleendo un llibru" 
 Compárese col casu acusativu: "luen kirjan" -> "Voi Lleer el llibru (enteru)"
 Dempués de ciertos verbos, particularmente aquellos qu'indiquen emociones (pos son irresultativos): "rakastan tätä baltoa" -> "Encántame esta casa" 
 Para preguntes tentatives: "saanko lainata kirjaa?" -> "puedo tomar emprestáu'l llibru?" 
 Pa incontables: "lasissa on maitoa" -> "el vasu contién lleche"
 Sustituyendo a sustantivos indefiníos: "onko teillä kirjoja?" -> "¿tienes llibros? (cualquier llibru)" 
 Compárese col casu nominativu: "onko teillä kirjat?" -> "tienes los llibros?" (llibros concretos)
 Pa oraciones negatives: "talossa ei ole kirjaa" -> "Nun hai un llibru na casa"

Como exemplu del significáu irresultativo del partitivu, l'acusativu ammuin karhun significa "disparé al osu [y matar]", ente que ammuin karhua (partitivu) significa "disparé al osu", ensin especificar si'l tiru foi certeru. Nótese que l'idioma finés escarez de tiempu futuru, de cuenta que'l partitivu aprove d'una importante referencia al presente (luen kirjaa) n'oposición al futuru (luen kirjan). La última oración significa "voi lleer el llibru", como resultáu ("el llibru foi lleíu") indica aición nel futuru. 

El casu con una identidá inespecificada ye onko teillä kirjoja, qu'usa'l partitivu, porque se refier a llibros inespecíficos, en contraste col cuasi nominativu, onko teillä (ne) kirjat?, que significa "¿tienes (esos) llibros?"

El casu partitivu procede del casu más vieyu ablativu. Esti significáu caltiénse, por casu, en kotoa (dende'l llar), takaa (dende tras).

 Estáu actual nes llingües sami 
De les llingües sami, Inari y Skolt inda tienen el partitivu, anque sume amodo y otros casos van adquiriendo la so función.

 El casu partitivu nel idioma vascu 
L'idioma vascu tien declinación partitiva, tamién conocida como zerik.

Compárense:

 Ba al daukazu esnea? ¿Tienes la lleche?
 Ba (al) daukazu esnerik? ¿Tienes (daqué de) lleche?
 Ez daukazu esnea. Nun tienes la lleche *
Ez daukazu esnerik. Nun tienes lleche.

Anque tamién ye correutu l'usu de partitivu n'oraciones afirmatives, ye menos común y suelse usar p'añader énfasis: (eus)

 Gaur filme hoberik egiten da (Mitxelena, Idazlan Hautatuak, 328). Güei día fáense meyores películes (tamién se faen peores).

 Sami Skolt 
El partitivu namái s'emplega nel singular y puede trate siempres remplazado pol xenitivu. El marcador de partitivu ye -d.

1. Apaez dempués de númberos mayores que 6:

 kääu´c čâustõkkâd: ocho lazo

El sintagma anterior pue ser remplazado por .

2. Tamién s'usa con ciertes postposiciones:

 kuä´tted vuâstta: contra una kota

Que puede ser reemplazáu por kuä´đ vuâstta.

3. Puede ser usáu col comparativu pa espresar l'oxetu que ta siendo comparáu: 

 Kå´lled pue´rab : meyor qu'oro

Qu'anguaño se vería más probablemente remplazado por pue´rab ko kå´ll

 Referencies 

 Enllaces esternos 
 Sobre'l finés
 Kimberli Mäkäräinen Pallabres que riquen l'usu del partitivu nel finés

Partitivu
Categoría:Idioma finés
Categoría:Llingües sami